Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spó ek nienotowanych dzia aj cych w Europie. Inicjatywa ecoda

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spó ek nienotowanych dzia aj cych w Europie. Inicjatywa ecoda"

Transkrypt

1

2 Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spóek nienotowanych dziaajcych w Europie Inicjatywa ecoda

3 2

4 Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spóek nienotowanych dziaajcych w Europie 3 Kilka uwag poprzedzajcych lektur wydania polskiego ad korporacyjny, jak niezbyt fortunnie przekadany jest na jzyk polski powszechnie stosowany w wiecie termin corporate governance, kreuje warto nie tylko spóek notowanych na rynkach regulowanych take nienotowanych spóek kapitaowych, zwikszajc ich wiarygodno, kreujc zaufanie otoczenia rynkowego, uatwiajc dostp do kapitau i pozyskiwanie go na korzystniejszych warunkach. Na polskim rynku od lat rozwijane s zasady dobrych praktyk spóek publicznych. Ich pierwsza edycja zostaa zredagowana w roku 2002, najnowsza Dobre praktyki spóek notowanych na GPW w 2008 r. i znowelizowana w 2010 r. Wysikiem rodowiska powstay take Dobre praktyki komitetów audytu w Polsce (2010). Nie dorobilimy si jeszcze natomiast nawet zarysu dobrych praktyk spóek nienotowanych. Wskazówki i zasady Europejskiej Konfederacji Instytutów Dyrektorów (ecoda) uatwi nam to zadanie. Konfederacja zrzesza Instytuty Dyrektorów przede wszystkim z krajów, w których najbardziej rozpowszechniony jest jake odmienny od znanego nam z rodzimej praktyki ustrój spóki kapitaowej. Nie istnieje tam mianowicie cisy rozdzia zarzdu i rady nadzorczej. W skad rady dyrektorów (board of directors) wchodz zarówno menederowie zajmujcy si prowadzeniem biecych spraw spóki, zarzdzaniem ni (nazywani dyrektorami wykonawczymi, executive directors), jak osoby powoane do nadzorowania dziaalnoci spóki i nie biorce udziau w prowadzeniu jej spraw (dyrektorzy niewykonawczy, nadzorujcy, czyli non-executive directors). Wród tych ostatnich szczególn rol peni dyrektorzy niezaleni, cechujcy si brakiem powiza ze spók, jej znaczcymi udziaowcami, menederami itd. Wskazówki i zasady odwouj si do tamtego modelu jednorodnej rady dyrektorów, co nie umniejsza przecie ich wartoci nawet w naszych warunkach. Gorco polecam lektur Wskazówek i zasad wacicielom, za- oycielom, menederom spóek nienotowanych, a take czonkom zarzdów i rad nadzorczych spóek publicznych: take ci ostatni odnios z niej znaczny poytek. Natomiast wszystkich zainteresowanych problematyk corporate governance zapraszam do wspópracy z Polskim Instytutem Dyrektorów (www.pid.org.pl).

5 Tumaczenie Wskazówek i zasad zawdziczamy GET IT, które dostarczyo tumaczenie wykonane przez Pani Monik Kpsk. 1 Osobliwoci terminologiczne i odmiennoci systemów prawnych sprawiy, e GET IT stano przed trudnym zadaniem. Dzikuj za inicjatyw i trud; wierz, e przedsiwzicie spotka si z zainteresowaniem polskiego rynku. Andrzej S. Nartowski Prezes Polskiego Instytutu Dyrektorów 1 Monika Kpska jest expertem GET IT. Od 2005 r. zwizana z Biurem Zarzdu BRE Banku, gdzie od 2006 roku koordynuje proces wykonywania tumacze. Braa czynny udzia w pracach nad tworzeniem wewntrznego Zespou Tumaczy, którego szefem zostaa w 2008 r. Wdroya inicjatywy zwizane z uporzdkowaniem terminologii w jzyku angielskim stosowanej w Banku. 4

6 Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spóek nienotowanych dziaajcych w Europie 5 Dokument ten jest praktycznym narzdziem dla spóek nienotowanych oraz ich interesariuszy, opracowanym przez Europejsk Konfederacj Stowarzysze Dyrektorów (European Confederation of Directors' Associations) ecoda europejski gos rad dyrektorów. Zosta on opracowany przez zespó roboczy zorganizowany przez eco- Da, którego pracom przewodzia prof. dr Lutgart Van den Berghe, Przewodniczca Komitetu ecoda ds. Zasad oraz Dyrektor Wykonawczy GUBERNA. ecoda jest szczególnie wdziczna pani prof. dr Lutgart Van den Berghei dr. Rogerowi Barkerowi, dyrektorowi ds. adu korporacyjnego w brytyjskim Institute of Directors, za ich znaczcy wkad w sporzdzenie niniejszego dokumentu. W skad zespou roboczego wchodzili: Juan Alvarez-Vijande, Przewodniczcy ecoda i Dyrektor Wykonawczy IC-A Roger Barker, Dyrektor ds. adu Korporacyjnego w Institute of Directors (Wielka Brytania) Philippe Decleire, Przewodniczcy Komitetu ecoda ds. Czonkostwa oraz Skarbnik, Czonek IFA oraz GUBERNA Jean-Philippe Drescher, Przewodniczcy Komitetu Spóek Finansowych w ILA Prof. Pascal Vienot, Dyrektor ds. programów adu korporacyjnego w HEC Executive Education, Starszy Partner w firmie doradczej Associes en Gouvernance", Sprawozdawca komisji IFA ds. spóek redniej wielkoci Irena Prijovic, Czonek Zarzdu ecoda oraz Sekretarz Generalny ZNS Beatrice Richez-Baum, Sekretarz Generalny ecoda Olli V. Virtanen, Czonek Zarzdu ecoda, Przewodniczcy Komitetu ecoda ds. Sponsoringu i Komunikacji Zewntrznej, oraz Sekretarz Generalny Hallitusammattilaiset ry Axelle Wibault, modszy koordynator i researcher, GUBERNA Publikacja i dystrybucja niniejszej publikacji bya moliwa dziki finansowemu wsparciu KPMG oraz Instytutów Komitetu Audytu z Belgii, Danii, Francji, Holandii oraz Wielkiej Brytanii. Pierwsze wydanie: marzec 2010, ecoda. Wszystkie prawa zastrzeone. Wydane przez ecoda 42, rue de la Loi 1040 Bruksela, Belgia Tel: Faks:

7 O ecoda ecoda - Europejska Konfederacja Stowarzysze Dyrektorów (European Confederation of Directors' Associations) jest organizacj typu nonprofit penic rol europejskiego gosu rad dyrektorów. Dziaa od marca 2005, a jej siedziba znajduje si w Brukseli. Poprzez 10 stowarzyszonych Krajowych Instytutów Dyrektorów, ecoda reprezentuje okoo pidziesiciu piciu tysicy czonków rad dyrektorów z Unii Europejskiej. Swoimi dziaaniami zapewnia, e ich opinie dotyczce adu korporacyjnego s jasno komunikowane osobom odpowiedzialnym za tworzenie polityki w instytucjach Unii Europejskiej. Organizacje czonkowskie ecoda reprezentuj czonków rad dyrektorów zarówno z wielkich spóek publicznych, jak maych firm prywatnych, notowanych i nienotowanych na giedach. ecoda peni rol forum sucego do debat oraz wymiany dowiadcze na wysokim szczeblu, w celu promowania wysokich standardów dziaania wród dyrektorów. Peni rol staego organu, w ramach którego moliwa jest wymiana oraz szczegóowe omówienie dowiadcze z poszczególnych krajów. Opracowanie niniejszego dokumentu byo nadzorowane przez zarzd ecoda, w skad którego wchodzili: Juan Alvarez-Vijande, Przewodniczcy ecoda i Dyrektor Wykonawczy IC-A Pierre Klees, Czonek Zarzdu, GUBERNA Daniel Lebegue, Przewodniczcy, IFA Irena Prijovic, Sekretarz Generalny, ZNS Miles Templeman, Dyrektor Generalny, IoD Olli V. Virtanen, Sekretarz Generalny, Hallitusammattilaiset ry Patrick Zurstrassen, Przewodniczcy oraz Partner-Zaoyciel, ILA 6

8 Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spóek nienotowanych dziaajcych w Europie 7 Opinie Spóki nienotowane maj ogromny wkad w rozwój gospodarczy oraz poziom zatrudnienia we wszystkich krajach czonkowskich Unii Europejskiej. Jednake potrzeby takich spóek, zwizane z adem korporacyjnym, byy dotychczas raczej zaniedbywane przez ekspertów ds. adu korporacyjnego, jak i przez twórców polityki. Wskazówki zawarte w tej publikacji stanowi duy krok naprzód w pomocy dla takich spóek przy rozwizywaniu ich problemów, zwizanych z projektowaniem odpowiednich struktur adu korporacyjnego. Zasady dobrego zarzdzania, okrelone w niniejszej publikacji, s praktyczne i pragmatyczne. Sposób, w jaki powinny by stosowane, zalee bdzie od sytuacji poszczególnych spóek oraz od decyzji podejmowanych przez indywidualne zarzdy. KPMG z dum podj si roli sponsora ogólnoeuropejskiej realizacji tej wanej inicjatywy ecoda. Zalecamy przyjcie wskazówek i zasad opracowanych przez ecoda wszystkim nienotowanym spókom oraz ich interesariuszom. Didier de Mènonville, Partner, KPMG, Pary Z zadowoleniem witam zbiór wskazówek mogcych uatwi sprawne zarzdzanie i rozwój nienotowanych podmiotów w Europie. Wiele nienotowanych spóek to mae i rednie przedsibiorstwa skryte giganty naszej gospodarki. Naleycie sprawowane wadztwo daje im przewag, zwaszcza, kiedy dochodzi do podniesienia kapitau na warunkach konkurencyjnych. rodowisko dobrego adu korporacyjnego jest take bardzo wane dla maych i rednich przedsibiorstw dcych do osiedlenia si w Europie, a take dla tych, które pragn rozwija stosunki handlowe ze spókami europejskimi. Pragn pogratulowa ecoda podjcia inicjatywy ogoszenia niniejszej publikacji i ycz prawdziwych sukcesów w jej szerokim rozpowszechnianiu. Heinz Zourek, Dyrektor Generalny, Dyrektoriat Generalny do spraw Przedsibiorczoci i Przemysu, Komisja Europejska, Bruksela Globalny kryzys finansowy przypomnia nam, e praktycznie niemoliwym jest znalezienie jednego rozwizania w postaci praw i przepisów, które mogoby usprawni dziaanie zarzdów spóek. W zwizku z tym sektor prywatny jest obciony spor odpowiedzialnoci zwizan z koniecznoci poprawy praktyk zarzdzania poprzez, midzy innymi, wdraanie dobrowolnie przyjmowanych standardów. Dotyczy to szczególnie spóek nienotowanych, jako e dugofalowy sukces takich spóek oraz ich strategia dziaania, zale od skutecznego dziaania zarzdu. Fianna Jesover, Senior Policy Manager, Corporate Affairs Division, OECD, Pary

9 Denie do wprowadzenia dobrych standardów i praktyk adu korporacyjnego jest zwykle kierowane ku spókom giedowym, jednak trudniejszym zadaniem jest wprowadzenie tych zasad w spókach nienotowanych. Poza rynkiem giedowym pozostaj nie tylko mae i rednie firmy nienotowane mog take by bardzo due przedsibiorstwa. Spóki nienotowane stanowi bardzo znaczcy i wany skadnik gospodarek rozwinitych oraz wschodzcych. Czsto s lokomotyw rozwoju, z uwagi na swój przedsibiorczy charakter. Wskazówki i zasady rekomendowane przez ecoda dla spóek nienotowanych s bardzo istotne dla tego istotnego fragmentu kadej gospodarki. To zbiór wskazówek dla prowadzenia stabilnego i rentownego przedsibiorstwa, który jest przydatny dla spóek nienotowanych nie tylko z Europy, lecz na caym wiecie". Philip Armstrong, Przewodniczcy, Globalne Forum adu Korporacyjnego 2, Waszyngton Inicjatywa ecoda, proponujca zasady adu korporacyjnego w spókach bdcych w rkach osób prywatnych, stanowi odejcie od pogldu, e w kwestii adu korporacyjnego istnieje zbiór zasad uniwersalnych. ad korporacyjny jest wanym tematem dla wszystkich spóek, notowanych oraz nienotowanych. Kiedy funkcjonuje - dobrze, wspiera dugofalowe sukcesy firmy. Jeeli jednak koncepcja ta jest naduywana jako pretekst do wprowadzania regulacji generuje dodatkowe koszty bez oferowania korzyci. Przedsibiorstwa rodzinne, których wikszo pozostaje w rkach prywatnych, skorzystaj z aktywnego podejcia do kwestii jak najlepszego zorganizowania adu korporacyjnego. ecoda stworzya dokument, który bdzie bardzo przydatny do wspierania takiego mylenia o dugofalowym sukcesie europejskich przedsibiorstw rodzinnych. Philip Aminoff, Prezes, European Family Businesses - GEEF, Finlandia 2 Globalne Forum adu Korporacyjnego (Global Corporate Governance Forum) jest finansowane przez Midzynarodow Korporacj Finansow (IFC), przez rzdy niektórych pastw europejskich oraz Japonii. Forum zostao utworzone wspólnie przez Bank wiatowy oraz Organizacj Wspópracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w roku Forum stara si zapewnia praktyczn pomoc rynkom wschodzcym oraz krajom rozwijajcym si w zakresie umacniania oraz/lub tworzenia zdolnoci instytucjonalnych do przeprowadzenia reform adu korporacyjnego. 8

10 Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spóek nienotowanych dziaajcych w Europie 9 Przedmowa Spóki nienotowane generuj ponad 75% europejskiego PKB. S obecnie najwikszymi pracodawcami - i pozostan nimi w przyszoci zawdziczamy im take w powanej czci wzrost gospodarczy w Europie. Mamy nadziej, e ich pionierskie oraz praktyczne inicjatywy bd miay znaczcy wpyw na rozwój gospodarczy kontynentu. W okresie kryzysu ekonomicznego spóki nienotowane musz poszukiwa nowych motorów zmian. ecoda ywi przekonanie, e zasady adu korporacyjnego mog by skutecznym narzdziem dla wspierania rozwoju i stabilnoci europejskich spóek. Kryzys finansowy wyraniej uwidoczni znaczenie stosowania dobrych praktyk. Prawidowe zarzdzanie jest jednak istotne nie tylko dla instytucji finansowych i spóek notowanych na giedzie - ad korporacyjny jest niezbdny jako podpora przedsibiorczoci we wszelkich typach przedsibiorstw. W niniejszym dokumencie zaprezentowano czternacie zasad dobrego zarzdzania, opracowanych w ramach dynamicznego, realizowanego etapami podejcia, które uwzgldnia stopie otwartoci, wielko, zoono oraz poziom dojrzaoci poszczególnych przedsibiorstw. Spóki nienotowane takie jak przedsibiorstwa nalece do ich zaoycieli czy firmy rodzinne mog w tym podzielonym na etapy schemacie znale poyteczne wskazówki, które przyczyni si do ich stabilnoci, pomog wprowadzi osoby z zewntrz do rad dyrektorów, pozyskiwa finansowanie oraz rozwizywa problemy pojawiajce si pomidzy udziaowcami. Ponadto publikacja ecoda stanowi punkt wyjcia do rozwaa, który ma posuy pastwom czonkowskim UE do opracowania lub aktualizacji krajowych zasad adu korporacyjnego dla spóek nienotowanych. Ta pionierska inicjatywa dla Europy bya moliwa dziki zaangaowaniu zarzdu ecoda oraz zespou roboczego zorganizowanego przez ecoda do celów realizacji tego projektu. Przedstawiciele krajowych stowarzysze dyrektorów, nalecych do ecoda, równie wnieli swój wkad w opracowanie tego profesjonalnego narzdzia dla zarzdów, dyrektorów, udziaowców oraz interesariuszy spóek nienotowanych. Mimo i Zasady i Wskazówki ujte w niniejszym dokumencie s przeznaczone do stosowania wycznie na zasadzie dobrowolnoci, okrelaj one wzorcowe praktyki, zalecane przez ecoda dla spóek nienotowanych dziaajcych w Europie. Juan Alvarez-Vijande, Przewodniczcy ecoda

11 Wprowadzenie Niniejsza inicjatywa ecoda oferuje program dziaa zwizanych z adem korporacyjnym dla spóek nienotowanych, dziaajcych w Europie. Spóki nienotowane maj ogromny wkad w rozwój gospodarczy oraz poziom zatrudnienia we wszystkich krajach czonkowskich Unii Europejskiej. Jednake potrzeby takich spóek, zwizane z adem korporacyjnym, byy dotychczas raczej zaniedbywane przez ekspertów ds. adu korporacyjnego, jak i przez twórców polityki. Wikszo oficjalnie popieranych kodeksów i zasad adu korporacyjnego (corporate governance) dotyczy raczej spóek notowanych na giedzie ni spóek nienotowanych. Wiele przedsibiorstw nienotowanych na giedach jest kontrolowanych przez pojedyncze osoby lub przez rodziny. W tej sytuacji dobry ad korporacyjny nie odnosi si do relacji pomidzy rad dyrektorów a zewntrznymi akcjonariuszami (jak w przypadku spóek giedowych), ani te nie koncentruje si na zapewnieniu zgodnoci (compliance) z formalnymi zasadami i przepisami. Chodzi raczej o utworzenie ram dla postawy i procesów w firmie, które stanowi warto dodan dla prowadzonej dziaalnoci, pomagaj budowa reputacj firmy, zapewniaj jej dugotrwae dziaanie i powodzenie. Dobry ad korporacyjny jest szczególnie wany dla udziaowców spóek nienotowanych. W wikszoci przypadków udziaowcy tacy maj ograniczon moliwo sprzedania udziaów, przez co s przymuszeni do pozostania w spóce przez rednio dugi lub dugi czas. Zwiksza to ich zaleno od dobrego zarzdzania firm. W sytuacji, kiedy wiat biznesu poddawany jest coraz dokadniejszej obserwacji spoecznej, nawet spóki niepubliczne bd musia- y powici wicej uwagi na realizacj zobowiza wobec interesariuszy. Skuteczne zasady zarzdzania okrelaj role, zakresy odpowiedzialnoci oraz uzgodniony rozkad uprawnie pomidzy akcjonariuszami, rad dyrektorów, kierownictwem oraz innymi interesariuszami. Szczególnie w maych firmach istotnym jest zrozumienie, i spóka nie stanowi przeduenia majtku osobistego jej waciciela. Publikacja ta formuuje wskazówki dla spóek pozagiedowych, dotyczce kwestii zwizanych z projektowaniem odpowiednich struktur adu korporacyjnego. Zawiera take zestaw zasad adu korpo- 10

12 Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spóek nienotowanych dziaajcych w Europie 11 racyjnego, które mona przyj. Pozostaje to dobrowoln decyzj kadej spóki pozostajcej poza obrotem publicznym. W niniejszym dokumencie zaprezentowanych jest czternacie zasad dobrego zarzdzania, opracowanych w ramach dynamicznego, realizowanego etapami podejcia, które uwzgldnia stopie otwartoci, wielko, zoono oraz poziom dojrzaoci poszczególnych przedsibiorstw. Dynamiczne podejcie do kwestii adu korporacyjnego jest niezbdne, poniewa zasady zarzdzania musz zmienia si zgodnie z cyklem rozwoju przedsibiorstwa. Kluczowym etapem w rozwoju zasad adu korporacyjnego w spóce nienotowanej na giedzie jest decyzja o zaproszeniu zewntrznych dyrektorów do zasiadania w jej radzie. Nie mona nie docenia wpywu tej decyzji na zachowanie w sali posiedze rady dyrektorów oraz na kultur firmy. Zasady te stanowi zestaw wskazówek dla wacicieli czonków rodzin, lub dla partnerów zaoycieli, przydatnych podczas planowania rozwoju spóki w cyklu biznesowym. Zasady te mog tak- e by istotne dla podmiotów zalenych oraz dla spóek joint venture. Nawet przedsibiorstwa pastwowe lub organizacje poytku publicznego mog zainspirowa si wzorcowymi praktykami prezentowanymi w tym dokumencie.

13 Zasady Fazy 1: Zasady adu korporacyjnego adresowane do wszystkich nienotowanych spóek: Zasada 1: Zasada 2: Zasada 3: Zasada 4: Zasada 5: Zasada 6: Zasada 7: Zasada 8: Zasada 9: Akcjonariusze powinni nada spóce odpowiednie ramy konstytucyjne i organizacyjne. Kada spóka powinna dy do ustanowienia skutecznej rady, ponoszcej kolegialn odpowiedzialno za dugoterminowy sukces spóki i za sformuowanie jej strategii. Rozwizaniem tymczasowym na drodze do utworzenia skutecznej i niezalenej rady moe by powoanie organu doradczego. Liczebno i skad rady powinny odzwierciedla skal i zoono przedmiotu dziaalnoci spóki. Rada powinna zbiera si dostatecznie czsto, by wypenia swoje obowizki i otrzymywa w odpowiednim czasie przydatne jej informacje. Wynagrodzenia zarzdzajcych i nadzorujcych naley ustali na takim poziomie, jaki przycignie do spóki, zatrzyma w niej i zmotywuje osoby wystarczajco kompetentne, by z sukcesem ni zarzdza. Rada jest odpowiedzialna za nadzorowanie systemu zarzdzania ryzykiem i powinna utrzymywa w spóce sprawny system kontroli wewntrznej, aby chroni warto inwestycji udziaowców oraz aktywa spóki. Pomidzy rad a udziaowcami powinien istnie dialog oparty na wzajemnym zrozumieniu celów. Rada ponosi kolegialn odpowiedzialno za zapewnienie takiego dialogu. Rada nie moe zapomina, e wszyscy udziaowcy powinni by traktowani na takich samych zasadach. Wszyscy czonkowie rady powinni na pocztku swojej kadencji zosta odpowiednio wprowadzeni w sprawy spóki, a nastpnie powinni systematycznie poszerza i odwiea swoje umiejtnoci i wiedz. Spóki rodzinne powinny ustanowi mechanizmy wadzy rodzinnej (family governance mechanisms) wspierajce wspódziaanie i wzajemne zrozumienie czonków rodziny, a take kierowa zwizkami pomidzy wadz rodzinn (family governance) a wadz korporacyjn (corporate governance). 12

14 Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spóek nienotowanych dziaajcych w Europie 13 Zasady Fazy 2: Zasady adu korporacyjnego, majce zastosowanie do duych spóek nienotowanych o bardziej zoonej lub wikszej strukturze. Zasada 10: Na najwyszym poziomie spóki powinien istnie wyrany rozdzia pomidzy prowadzeniem prac rady dyrektorów, a prowadzeniem interesów spóki. adna pojedyncza osoba nie powinna mie niczym nieskrpowanej wadzy decyzyjnej. Zasada 11: Struktury rady s zrónicowane, w zalenoci od wymogów zawartych w przepisach poszczególnych krajów oraz od standardów prowadzenia biznesu. Jednake we wszystkich radach powinni zasiada dyrektorzy legitymujcy si odpowiednimi kompetencjami oraz dowiadczeniem. Proces podejmowania decyzji przez rad dyrektorów nie powinien by zdominowany przez pojedyncz osob (lub niewielk grupk osób). Zasada 12: Rada dyrektorów powinna utworzy odpowiednie komitety, aby umoliwi sprawniejsz realizacj jej obowizków. Zasada 13: Rada powinna okresowo ocenia dziaania wasne oraz dziaania poszczególnych dyrektorów. Zasada 14: Rada powinna przedstawia zewntrznym interesariuszom wywaon oraz zrozumia ocen sytuacji spóki oraz perspektyw jej rozwoju, jak równie utworzy odpowiedni program w celu ich zaangaowania. Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spóek nienotowanych dziaajcych w Europie Publikacja ta powstaa w wyniku inicjatywy ecoda, której celem byo zdefiniowanie programu adu korporacyjnego dla spóek nienotowanych, dziaajcych na rynku europejskim. Zawiera wskazówki oraz zestaw zasad dobrych praktyk, do dobrowolnego zastosowania. Zasady te opracowano na podstawie treci istniejcych krajowych i midzynarodowych zbiorów corporate governance, jak równie przykadów dobrego adu korporacyjnego stosowanych w poszczególnych spókach nienotowanych.

15 Zasady ecoda maj peni rol bezporednich wskazówek dla udzia- owców i dyrektorów. ywimy take nadziej, e stan si podstaw do opracowania krajowych zasad adu korporacyjnego na poziomie poszczególnych krajów czonkowskich Unii Europejskiej. Wskazówki znajduj si w Czci I dokumentu, podzielone na pi rozdziaów. Pierwsze dwa rozdziay prezentuj uzasadnienie dla publikacji zestawu wskazówek oraz zasad adu korporacyjnego dla spóek nienotowanych. W rozdziale 3 i 4 znajduje si sowniczek uczestników oraz koncepcji adu korporacyjnego, które powinny zosta wczone w realn struktur adu korporacyjnego. Rozdzia 5 omawia niektóre z problemów zwizanych z wdraaniem prawidowego adu korporacyjnego. Zestawienie zasad adu korporacyjnego, opracowanych przez ecoda dla spóek nienotowanych, znajduje si w Czci II. Czytelnicy znajcy ju dobrze koncepcje adu korporacyjnego mog przej bezpo- rednio do Czci II, by zaj si rozwizaniami, jakie mona zastosowa bezporednio na poziomie kadej spóki. 14

16 Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spóek nienotowanych dziaajcych w Europie 15 Cz I. Wskazówki dotyczce adu korporacyjnego dla spóek nienotowanych

17 OECD definiuje ad korporacyjny w sposób nastpujcy: Nadzór korporacyjny wie si z istnieniem sieci relacji midzy kadr zarzdzajc spóek, ich organami zarzdzajco - nadzorczymi, wspólnikami/akcjonariuszami i innymi interesariuszami (podmiotami zainteresowanymi dziaaniem spóki). Nadzór korporacyjny oferuje ponadto struktur, za porednictwem której ustalane s cele spóki, rodki realizacji tych celów oraz rodki umoliwiajce ledzenie wyników spóki. Dobry nadzór korporacyjny powinien w sposób waciwy stymulowa organ spóki i kadr zarzdzajc do osigania celów, których realizacja ley w interesie spóki i jej wspólników /akcjonariuszy, a take powinien uatwia skuteczne ledzenie wyników, sprzyjajc tym samym bardziej efektywnemu wykorzystaniu zasobów przez firmy Dlaczego zajmowa si spókami nienotowanymi? Podane w niniejszym dokumencie wskazówki i zasady opracowane przez ecoda koncentruj si na spókach nienotowanych czyli na spókach, których akcje nie s notowane na publicznych rynkach papierów wartociowych. 4 Spóki nienotowane maj róne formy spóki nowo tworzone, spóki majce jednego waciciela-zarzdc, spóki rodzinne, spóki bdce wasnoci inwestorów prywatnych, spóki typu joint venture oraz spóki zalene. Ponadto, wiele przedsibiorstw pastwowych take ma posta spóek nienotowanych. Spóki nienotowane s szczególnie wane w krajach, w których rynek kapitaowy jest gorzej rozwinity i gdzie znakomita wikszo spóek nie jest notowana na giedzie papierów wartociowych ani na regulowanym rynku pozagiedowym. Ale nawet w bardziej rozwinitych pastwach wikszo maych i rednich przedsibiorstw nie jest notowana publicznie na regulowanych rynkach kapitaowych. Ponadto istnieje wiele wybitnych, duych korporacji, które postanowiy z rónych przyczyn zrezygnowa z publicznego notowania swoich akcji. Zdaniem OECD, lepszy ad korporacyjny w spókach niepublicznych ma potencja znaczcego zwikszenia wzrostu produktywnoci oraz tworzenia nowych miejsc pracy, zarówno w gospodarkach rozwini- 3 4 Zasady nadzoru korporacyjnego OECD 2004, s. 11. Przekad opracowany i wydany przez Ministerstwo Skarbu Pastwa, operuje tumaczeniem pojcia corporate governance jako nadzór korporacyjny. W niniejszej publikacji stosowany jest termin ad korporacyjny, bardziej zakorzeniony w polszczynie i stosowany w tekstach aktów prawnych (przyp. ASN). Gówna rónica pomidzy spókami nienotowanymi a notowanymi polega na tym, e spóki nienotowane nie emituj akcji dostpnych publicznie. 16

18 Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spóek nienotowanych dziaajcych w Europie 17 tych, jak i rozwijajcych si. 5 Jednake pomimo duej liczby takich spóek oraz ich znaczenia dla gospodarki, kwestie zarzdzania spókami nienotowanymi s obszarem raczej zaniedbywanym w badaniach oraz zaleceniach dotyczcych adu korporacyjnego. Na przykad, w ostatnich latach wiele pastw wprowadzio kodeksy adu korporacyjnego. 6 Jednake prawie wszystkie dotycz spóek giedowych. Spóki nienotowane nie posiadaj wasnego punktu odniesienia. Istnieje zatem niebezpieczestwo, e mog zaniecha opracowania odpowiednich ram adu korporacyjnego, co bdzie miao negatywne implikacje dla ich dugofalowej efektywnoci oraz powodzenia. Skopiowanie powszechnie akceptowanych zasad dla spóek giedowych nie jest dobrym rozwizaniem, poniewa problemy adu korporacyjnego w tych spókach róni si wyranie od wystpujcych w spókach nienotowanych. Spóki giedowe czsto maj spor liczb zewntrznych akcjonariuszy mniejszociowych i mog by prowadzone przez zawodowych menederów, nieposiadajcych znaczcych pakietów akcji. System adu korporacyjnego w takich spókach przewanie koncentruje si na zadbaniu o to, aby zewntrzni akcjonariusze mogli skutecznie nadzorowa i kontrolowa dziaania kierownictwa spóki i rady dyrektorów. Stanowi to czsto problem z uwagi na oddalenie zewntrznych akcjonariuszy od struktur decyzyjnych spóki (tzw. problem stosunku pryncypa - agent"), oraz z uwagi na trudnoci zwizane z koordynowaniem dziaa rozproszonych drobnych akcjonariuszy z dziaaniami kierownictwa (tzw. problem dziaania zbiorowego). Tymczasem wikszo spóek nienotowanych jest wasnoci, oraz jest kontrolowana przez pojedyncze osoby lub przez koalicje osób wewntrz spóki (np. rodzin). W wielu przypadkach waciciele maj istotn, bezporedni rol w zarzdzaniu spók. Dobry ad korporacyjny w tym kontekcie nie polega na ochronie interesów nieobecnych akcjonariuszy. Chodzi raczej o utworzenie ram dla podejcia oraz procesów w firmie, które stanowi warto dodan dla prowadzonej dziaalnoci oraz pomagaj zapewni stabilne dziaanie i powodzenie spóki. 5 Vermeulen (2006), s.93 6 Pierwszy kodeks adu korporacyjnego zosta opublikowany w 1978 roku w USA. Do roku 2008, 64 pastwa wyday co najmniej jeden kodeks adu korporacyjnego. Na poziomie midzynarodowym, Zasady nadzoru korporacyjnego OECD (opublikowane po raz pierwszy w 1999 roku i rozwinite w roku 2004) miay duy wpyw na ksztatowanie krajowych programów adu korporacyjnego

19 Spóki nienotowane w wielu aspektach napotykaj na znacznie trudniejsze wyzwania dotyczce adu korporacyjnego ni spóki giedowe. Wiele zasad adu korporacyjnego w spókach giedowych moe by narzuconych z zewntrz, poprzez róne przepisy oraz warunki dopuszczenia do obrotu. Spóki nienotowane maj znacznie wiksze moliwoci ustalania wasnej strategii zarzdzania, mog te atwiej ni spóki giedowe zaniecha takich ustale. Oznacza to, e spóki nienotowane musz samodzielnie rozway potencjalne koszty i korzyci rónych rozwiza dotyczcych adu korporacyjnego. Ponadto, inaczej ni wiksze przedsibiorstwa giedowe, niewielkie firmy nienotowane mog nie mie dostpu do wewntrznego wsparcia (np. radcy prawnego czy sekretariatu spóki), z jakiego mogliby skorzysta przy podejmowaniu wanych decyzji dotyczcych adu korporacyjnego. Okrelenie ram adu korporacyjnego bdzie zadaniem gównie dla dyrektorów i akcjonariuszy, którzy mog potrzebowa dodatkowego specjalistycznego wsparcia w kwestiach zarzdzania, odpowiednich punktów odniesienia, jak równie narzdzi, które pomog im we wprowadzeniu profesjonalnego systemu adu korporacyjnego w firmie. Te wzgldy przekonay ecoda, i mona wiele zyska omawiajc konkretne kwestie adu korporacyjnego dotyczce spóek nienotowanych oraz prezentujc rozwizania oparte na wzorcowych praktykach, w postaci zestawu zasad adu korporacyjnego do dobrowolnego wprowadzenia. 2. Dlaczego ad korporacyjny jest istotny dla spóek nienotowanych Wedug OECD 7, na system adu korporacyjnego skadaj si trzy gówne elementy: zestaw relacji pomidzy kierownictwem spóki, rad dyrektorów, akcjonariuszami oraz innymi interesariuszami struktura, poprzez któr wyznaczane s cele spóki, oraz ustalane s rodki suce do osignicia tych celów oraz monitorowania wyników 7 Zasady nadzoru korporacyjnego OECD 2004, s.11 18

20 Wskazówki i zasady adu korporacyjnego zalecane dla spóek nienotowanych dziaajcych w Europie 19 odpowiednie elementy motywujce rad dyrektorów oraz kierownictwo spóki do realizacji celów, które le w interesie spóki oraz jej akcjonariuszy. Ustanowienie skutecznych ram adu korporacyjnego, które definiuj podejcie firmy do kadej z tych kwestii, jest tak samo wane dla spóek notowanych i nienotowanych. Jednake istnieje kilka przyczyn, dla których spóki nienotowane powinny szczególnie zainteresowa si wprowadzeniem adu korporacyjnego. a. Wyniki i efektywno wewntrzna ad korporacyjny zajmuje si przede wszystkim procesami decyzyjnymi, procedurami oraz postawami, które pomagaj spóce w realizacji jej celów. S to ramy, w których podejmowane s decyzje i wykonywane uprawnienia. W zwizku z tym, jeeli firma stara si podnie profesjonalizm i zwikszy stabilno swoich dziaa, musi starannie przemyle kwestie zarzdzania. Jest to szczególnie potrzebne, jeeli firma chce zmniejszy swoje uzalenienie od wycznego wkadu przedsibiorcy bdcego jej za- oycielem. Co prawda zdolnoci oraz dynamika dziaania jednej osoby mogy odegra znaczc rol w utworzeniu przedsibiorstwa, jednak jest mao prawdopodobne, aby okazay si wystarczajce w duszej perspektywie czasowej. W miar jak przedsibiorstwo ro- nie i dojrzewa lub te dziaa duej, ni trwaj interesy czy te okres zdolnoci do pracy jego zaoyciela konieczne jest wprowadzenie stosownych procesów zarzdzania, aby zapewni cigo jego dziaalnoci i sukcesy na czas duszy ni czas dziaa jednej osoby. Opracowanie efektywnych procesów adu korporacyjnego moe rzeczywicie zdj duy ciar z barków zaoyciela, uatwi sukcesj i zapewni dostp do wikszych zasobów dowiadczenia i wiedzy. Rezultatem moe by lepsza jako przywództwa, procesów decyzyjnych oraz strategii. Lepszy system zarzdzania moe take uatwi monitorowanie oraz sterowanie rónymi ryzykami, na jakie naraona jest spóka, zwaszcza gdy bdzie rosa i tworzya coraz bardziej zoone struktury. Kwestie zarzdzania staj si take bardzo istotnym problemem dla spóek nienotowanych, gdy poszukuj one nowych róde finansowania. Pocztkowo gównym ródem rodków s zapewne rodki wasne zatrzymane w spóce zyski z wczeniejszych lat - lub finanso-

Europejska karta jakości staży i praktyk

Europejska karta jakości staży i praktyk Europejska karta jakości staży i praktyk www.qualityinternships.eu Preambu!a Zwa!ywszy,!e:! dla m"odych ludzi wej#cie na rynek pracy po zako$czeniu edukacji staje si% coraz trudniejsze m"odzi ludzie s&

Bardziej szczegółowo

STATUT SPÓ!KI AKCYJNEJ BLUMERANG INVESTORS SPÓ!KA AKCYJNA W POZNANIU (tekst jednolity przyj!ty przez Rad! Nadzorcz" w dniu 30 maja 2012 r.

STATUT SPÓ!KI AKCYJNEJ BLUMERANG INVESTORS SPÓ!KA AKCYJNA W POZNANIU (tekst jednolity przyj!ty przez Rad! Nadzorcz w dniu 30 maja 2012 r. STATUT SPÓ!KI AKCYJNEJ BLUMERANG INVESTORS SPÓ!KA AKCYJNA W POZNANIU (tekst jednolity przyj!ty przez Rad! Nadzorcz" w dniu 30 maja 2012 r.) 1 1. Za!o"ycielami niniejszej spó!ki, zwanej dalej: "Spó!k#",

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIA PRZYJACIÓ! DZIECI S!O!CA

STOWARZYSZENIA PRZYJACIÓ! DZIECI S!O!CA Statut STOWARZYSZENIA PRZYJACIÓ! DZIECI S!O!CA z siedzib! w Poznaniu tekst jednolity! Rozdzia! I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie nosi nazw!: Stowarzyszenie Przyjació" Dzieci S"o#ca w dalszych postanowieniach

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie...

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Maych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie... SPIS TRE%CI Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9 Streszczenie... 11 1. Zmiany makroekonomiczne w Polsce w latach

Bardziej szczegółowo

72 Beata STACHOWIAK Uniwersytet Miko!aja Kopernika w Toruniu POTRZEBY EDUKACYJNE MIESZKA!CÓW WSI A RYNEK PRACY W SPO"ECZE!STWIE INFORMACYJNYM Pocz"tek XXI wieku dla Polski to czas budowania nowego spo!ecze#stwa,

Bardziej szczegółowo

Raport dotyczcy stosowania zasad Ładu Korporacyjnego przez LSI Software S.A. w 2007 roku.

Raport dotyczcy stosowania zasad Ładu Korporacyjnego przez LSI Software S.A. w 2007 roku. Raport dotyczcy stosowania zasad Ładu Korporacyjnego przez w 2007 roku. Zarzd Z siedzib w Łodzi, działajc na podstawie 29 ust. 5 Regulaminu Giełdy Papierów Wartociowych w Warszawie oraz Uchwały Zarzdu

Bardziej szczegółowo

S T A T U T POLSKO-CHISKIEGO TOWARZYSTWA GOSPODARCZO-KULTURALNFGO & 1 & 2 & 3

S T A T U T POLSKO-CHISKIEGO TOWARZYSTWA GOSPODARCZO-KULTURALNFGO & 1 & 2 & 3 S T A T U T POLSKO-CHISKIEGO TOWARZYSTWA GOSPODARCZO-KULTURALNFGO Postanowienia ogólne ROZDZIA PIERWSZY & 1 1. Stowarzyszenie o nazwie Polsko-Chiskie Towarzystwo Gospodarczo-Kulturalne zwane dalej Towarzystwem,

Bardziej szczegółowo

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Analiza procesu jest narzdziem do osignicia wyszej efektywnoci organizacji (midzy innymi). Wymaga ona zbudowania modelu procesu biznesowego bdcego opisem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

KONTROLA ZARZ DCZA JEDNOSTKACH SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH I JEJ WYMAGANIA

KONTROLA ZARZ DCZA JEDNOSTKACH SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH I JEJ WYMAGANIA Janusz Czauderna 1 z 22 KONTROLA Nowe obowizki i wymagania ZARZDCZA W JEDNOSTKACH SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH I JEJ WYMAGANIA Janusz Czauderna janusz@czauderna.pl tel. 505 328 100 Uyte w nowej ustawie

Bardziej szczegółowo

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Warszawa, maj 2006 Spis treci Wprowadzenie...3 Cz I Zbiorcze wykonanie budetów jednostek samorzdu terytorialnego...7 1. Cz operacyjna...7

Bardziej szczegółowo

EP io default website

EP io default website 26-01-2015 Od regulacji Internetu po bezpieczestwo publiczne debata na temat dylematów ochrony danych Nowoczesna gospodarka opiera si w duej mierze na przetwarzaniu danych, dlatego potrzebne s jasne reguy,

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotycz ce systemów gwarancji dla ywno ci * )

Wytyczne dotycz ce systemów gwarancji dla ywno ci * ) Wytyczne dotyczce systemów gwarancji dla ywnoci * ) WPROWADZENIE Agencja ds. Standardów ywnoci uwaa, e systemy gwarancji dla ywnoci mog przyczyni si do szeregu korzyci dla konsumentów oraz wikszej moliwoci

Bardziej szczegółowo

Rozdzia I Postanowienia ogólne

Rozdzia I Postanowienia ogólne Zacznik nr 1 do Zarzdzenia nr 13 / 2011 Dyrektora Powiatowego Urzdu Pracy w rodzie Wlkp. z dnia 15.04.2011 REGULAMIN ORGANIZACYJNY CENTRUM AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ Rozdzia I Postanowienia ogólne 1 Regulamin

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Podstawy teoretyczne

Bazy danych Podstawy teoretyczne Pojcia podstawowe Baza Danych jest to zbiór danych o okrelonej strukturze zapisany w nieulotnej pamici, mogcy zaspokoi potrzeby wielu u!ytkowników korzystajcych z niego w sposóbs selektywny w dogodnym

Bardziej szczegółowo

Mielec: Dostawa mikroelektrowni wiatrowych Numer og!oszenia: 329766-2011; data zamieszczenia: 11.10.2011 OG!OSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy

Mielec: Dostawa mikroelektrowni wiatrowych Numer og!oszenia: 329766-2011; data zamieszczenia: 11.10.2011 OG!OSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Mielec: Dostawa mikroelektrowni wiatrowych Numer og!oszenia: 329766-2011; data zamieszczenia: 11.10.2011 OG!OSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie og!oszenia: obowi"zkowe. Og!oszenie dotyczy: zamówienia

Bardziej szczegółowo

Krajowy Fundusz Kapita owy S.A. jako instrument in ynierii finansowej. Co to jest Krajowy Fundusz Kapita owy?

Krajowy Fundusz Kapita owy S.A. jako instrument in ynierii finansowej. Co to jest Krajowy Fundusz Kapita owy? VENTURE CAPITAL Krajowy Fundusz Kapitaowy S.A. jako instrument inynierii finansowej Pawe Jaroszek/ Iwona Barszcz Warszawa, 28 wrzenia 2009 Co to jest Krajowy Fundusz Kapitaowy? KFK funkcjonuje w formie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 IM. DBICKICH SAPERÓW W DBICY

REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 IM. DBICKICH SAPERÓW W DBICY REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 IM. DBICKICH SAPERÓW W DBICY Dbica, padziernik 2003 roku Rozdzia! I 1. Rada rodziców w Publicznej Szkole Podstawowej Nr 9 im. Dbickich Saperów

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny z dzia!alno"ci Mo-BRUK S.A.

Raport kwartalny z dzia!alnoci Mo-BRUK S.A. Raport kwartalny z dziaalno"ci Mo-BRUK S.A. III kwarta 2011 r. Niecew, 7 listopada 2011 r. Owiadczenie Zarz"du Mo-BRUK S.A. Spóka sporz"dza sprawozdanie zgodnie z przyj#tymi zasadami (polityk") rachunkowo$ci,

Bardziej szczegółowo

Lista kontrolna umowy z podwykonawc

Lista kontrolna umowy z podwykonawc Dane podstawowe projektu:... Zleceniodawca:...... Nazwa podwykonawcy z którym zawierana jest umowa:... Nazwa detalu:... Numer detalu:... Odbiór Czy definicja tymczasowego odbioru jest jasno ustalona? Czy

Bardziej szczegółowo

Rzetelno!% i wiarygodno!% skonsolidowanego sprawozdania finansowego bankowej grupy kapita"owej

Rzetelno!% i wiarygodno!% skonsolidowanego sprawozdania finansowego bankowej grupy kapitaowej MBA 3/2010 Artykuy 65 Master of Business Administration 3/2010 (104): s. 65 72, ISSN 1231-0328, Copyright by Akademia Leona Komi"skiego Rzetelno% i wiarygodno% skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Bardziej szczegółowo

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Zał. do Zarzdzenia Nr 58/05 Starosty Kieleckiego z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie wprowadzenia procedury rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Procedura rekrutacji pracowników do

Bardziej szczegółowo

Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska

Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska Rynek cz!"ci motoryzacyjnych nierozerwalnie #$czy si! z parkiem samochodowym, dlatego te% podczas oceny wyników sprzeda%y samochodowych cz!"ci zamiennych nie mo%na

Bardziej szczegółowo

Mi dzynarodowe Kwalifikacje Zawodowe (IVQ) w zakresie sprzeda y i marketingu (4410)

Mi dzynarodowe Kwalifikacje Zawodowe (IVQ) w zakresie sprzeda y i marketingu (4410) Midzynarodowe Kwalifikacje Zawodowe (IVQ) w zakresie sprzeday i marketingu (4410) IVQ w zakresie sprzeday i marketingu (4410) Midzynarodowe Kwalifikacje Zawodowe (IVQ) w zakresie sprzeday i marketingu

Bardziej szczegółowo

Instrumenty rynku pracy dla osób poszukuj cych pracy, aktualnie podlegaj cych ubezpieczeniu spo ecznemu rolników w pe nym zakresie.

Instrumenty rynku pracy dla osób poszukuj cych pracy, aktualnie podlegaj cych ubezpieczeniu spo ecznemu rolników w pe nym zakresie. Instrumentyrynkupracydlaosóbposzukujcychpracy, aktualniepodlegajcychubezpieczeniuspoecznemurolnikówwpenymzakresie. Zdniem1lutego2009r.weszywycieprzepisyustawyzdnia19grudnia2008r. o zmianie ustawy o promocji

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008.

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Załcznik Nr 1 do uchwały Nr XIV/129/08 Rady Gminy Michałowo z dnia 11 stycznia 2008r. Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Wprowadzenie Aktywna działalno organizacji

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. Projekt z dnia 8 listopada 2006 r. ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zada umoliwiajcych

Bardziej szczegółowo

Audyt wewntrzny a ład korporacyjny

Audyt wewntrzny a ład korporacyjny Zeszyty Naukowe Wyszej Szkoły Bankowej we Wrocławiu Nr 23/2011 Dominika Markiewicz-Rudnicka Wysza Szkoła Bankowa we Wrocławiu Audyt wewntrzny a ład korporacyjny Streszczenie. W literaturze przedmiotu,

Bardziej szczegółowo

MONNARI TRADE S.A. ÓD!, ULICA RADWA"SKA#6 SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014 WRAZ Z OPINI$#BIEG EGO#REWIDENTA I RAPORTEM Z BADANIA

MONNARI TRADE S.A. ÓD!, ULICA RADWASKA#6 SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014 WRAZ Z OPINI$#BIEG EGO#REWIDENTA I RAPORTEM Z BADANIA ÓD!, ULICA RADWA"SKA#6 SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014 WRAZ Z OPINI$#BIEG EGO#REWIDENTA I RAPORTEM Z BADANIA SPIS TRE(CI OPINIA#NIEZALE)NEGO#BIEG EGO#REWIDENTA... 3 RAPORT# Z# BADANIA# SPRAWOZDANIA#

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Jednak mo na wyró ni pewne cechy wspólne wszystkich biznesplanów.

Biznesplan. Jednak mo na wyró ni pewne cechy wspólne wszystkich biznesplanów. Literatura J.Pasieczny Biznesplan, PWE, Warszawa 2007 E.Filar, J.Skrzypek Biznesplan, Poltext, Warszawa 1998 M.Ingram Zasady i techniki sporzdzania biznes planów, AE im K.Adamieckiego, Katowice 2000 G.N.Cohen

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Nazwa, teren działania, siedziba władz i charakter prawny

Rozdział I Nazwa, teren działania, siedziba władz i charakter prawny Rozdział I Nazwa, teren działania, siedziba władz i charakter prawny 1 Stowarzyszenie nosi nazw Stowarzyszenie Sportowe Altius Wrocław w dalszych postanowieniach statutu zwane dalej Stowarzyszeniem i jest

Bardziej szczegółowo

Opinia PKPP Lewiatan do projektu ustawy o wiadczeniu us ug na terytorium RP /druk 2590 cz.1/ z dnia 11.01.2010 r.

Opinia PKPP Lewiatan do projektu ustawy o wiadczeniu us ug na terytorium RP /druk 2590 cz.1/ z dnia 11.01.2010 r. Uwagi ogólne: Opinia PKPP Lewiatan do projektu ustawy o wiadczeniu usug na terytorium RP /druk 2590 cz.1/ z dnia 11.01.2010 r. Ad. Tytu projektu ustawy i przedmiot projektu ustawy o wiadczeniu usug na

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiaj cy udost pnia Specyfikacj Istotnych Warunków Zamówienia: www.sar.gov.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiaj cy udost pnia Specyfikacj Istotnych Warunków Zamówienia: www.sar.gov.pl Ogoszenie na stron www, wg ogoszenia o zamówieniu BZP Adres strony internetowej, na której Zamawiajcy udostpnia Specyfikacj Istotnych Warunków Zamówienia: www.sar.gov.pl Gdynia: Budowa budynku stacji ratowniczej

Bardziej szczegółowo

Regulamin Pracy Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego

Regulamin Pracy Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego Regulamin Pracy Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego Rozdział I Postanowienia ogólne Wojewódzka Rada Bezpieczestwa Ruchu Drogowego działajca przy Marszałku Województwa witokrzyskiego, zwana

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 6 lipca 2005 r. dotyczca przetwarzania danych osobowych córki Skarcego, przez Stowarzyszenie, poprzez publikacj informacji na temat rodziny

Bardziej szczegółowo

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Informacja i Promocja Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Spis treci 1. Wstp... 3 2. Ogólne działania informacyjno - promocyjne... 3 3. Działania informacyjno-promocyjne projektu... 4

Bardziej szczegółowo

!"#$%"&"'()*+,,-*.+,.+.*,/(!"#$%&'()*+(*$(,&'

!#$%&'()*+,,-*.+,.+.*,/(!#$%&'()*+(*$(,&' !"#$%"&"'()*+,,-*.+,.+.*,/(!"#$%&'()*+(*$(,&' Kim jeste!my? 02 PMI (Project Management Institute) to wiod!ca mi"dzynarodowa organizacja non-profit zrzeszaj!ca profesjonalistów z dziedziny zarz!dzania projektami.

Bardziej szczegółowo

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Banki komercyjne Spółdzielcze Kasy Oszczdnociowo-Kredytowe Fundusze

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA TRENERÓW TENISA

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA TRENERÓW TENISA STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA TRENERÓW TENISA ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne. Stowarzyszenie nosi nazw Polskie Stowarzyszenie Trenerów Tenisa (w skrócie PSTT) zwane dalej Stowarzyszeniem. 1 2 Terenem

Bardziej szczegółowo

1. Postanowienia ogólne 1.1. Zarzd J.W. Construction Holding Spółka Akcyjna działa na podstawie:

1. Postanowienia ogólne 1.1. Zarzd J.W. Construction Holding Spółka Akcyjna działa na podstawie: REGULAMIN ZARZDU J.W. CONSTRUCTION HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA Niniejszy Regulamin Zarzdu został uchwalony przez Rad Nadzorcz na podstawie 15 ust. 2 Statutu Spółki w dniu 21 marca 2007 r. 1. Postanowienia ogólne

Bardziej szczegółowo

w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie Powiatowym w Krasnymstawie

w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie Powiatowym w Krasnymstawie ZARZDZENIE Nr 13/2005 STAROSTY KRASNOSTAWSKIEGO z dnia 29 sierpnia 2005 roku w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie

Bardziej szczegółowo

Zasady ładu korporacyjnego w Banku Spółdzielczym w Sierpcu

Zasady ładu korporacyjnego w Banku Spółdzielczym w Sierpcu Załącznik do Uchwały nr 60/2014 Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Sierpcu z dnia 01 grudnia 2014 roku Załącznik do Uchwały nr 20/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Sierpcu z dnia 04 grudnia 2014

Bardziej szczegółowo

OPINIA NIEZALE NEGO BIEG EGO REWIDENTA

OPINIA NIEZALE NEGO BIEG EGO REWIDENTA OPINIA NIEZALENEGO BIEGEGO REWIDENTA Dla Akcjonariuszy, Rady Nadzorczej i Zarzdu TUP S.A. Przeprowadzilimy badanie zaczonego sprawozdania finansowego TUP Spóka Akcyjna (dalej: Spóka), z siedzib w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

OPINIA NIEZALE NEGO BIEG EGO REWIDENTA

OPINIA NIEZALE NEGO BIEG EGO REWIDENTA OPINIA NIEZALENEGO BIEGEGO REWIDENTA Dla Akcjonariuszy, Rady Nadzorczej i Zarzdu FAM Grupa Kapitaowa Spóka Akcyjna Przeprowadzilimy badanie zaczonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitaowej

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

wicej na: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/product_details/publication?p_product_code=ks-gq-13-006

wicej na: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/product_details/publication?p_product_code=ks-gq-13-006 3. Dług publiczny 3.1 Wytyczne EUROSTAT Zasady dotyczce uznawania zobowiza podmiotu publicznego, jako dług publiczny w projektach ppp, zostały zawarte w decyzji EUROSTAT nr 18/2004 z dnia 11 lutego 2004

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie w rolnictwie i ogrodnictwie. Martin Odening Wolfgang Bockelmann

Zarządzanie w rolnictwie i ogrodnictwie. Martin Odening Wolfgang Bockelmann Zarządzanie w rolnictwie i ogrodnictwie nr 66 2012 Martin Odening Wolfgang Bockelmann Zarządzanie w rolnictwie i ogrodnictwie Zarządzanie w rolnictwie i ogrodnictwie Redakcja: Wojciech Ziętara Zofia Mirkowska

Bardziej szczegółowo

a) z wkładów członków Stowarzyszenia i innych osób, a w szczególno ci tych, którzy pragn przysposobi dziecko polskie; b) ze składek członkowskich;

a) z wkładów członków Stowarzyszenia i innych osób, a w szczególno ci tych, którzy pragn przysposobi dziecko polskie; b) ze składek członkowskich; STATUT NAZWA - SIEDZIBA - CEL Art. 1) Zostaje ustanowione Stowarzyszenie LA CICOGNA, majce trwa do dnia 31.5.2050. Art. 2) Ma ono siedzib w Turynie, ul. Caraglio nr 24. Art. 3) Celem Stowarzyszenia jest

Bardziej szczegółowo

STATUT. Stowarzyszenia Rozwoju Rynku Rybnego

STATUT. Stowarzyszenia Rozwoju Rynku Rybnego Tekst ujednolicony z dnia 28.09.2005 STATUT Stowarzyszenia Rozwoju Rynku Rybnego uchwalony przez Walne Zebranie Stowarzyszenia w Gdyni w dniu 21 lipca 2005 r. wraz z póniejszymi poprawkami ROZDZIAŁ I Nazwa,

Bardziej szczegółowo

Biuletyn K wiecie? NASI PARTNERZY W TYM NUMERZE. Projekty: Partnerzy:

Biuletyn K wiecie? NASI PARTNERZY W TYM NUMERZE. Projekty: Partnerzy: Biuletyn K wiecie? W TYM NUMERZE Projekty: - Firmy Rodzinne 1 - Firmy Rodzinne 2 - FBA: Skuteczny lider ma?ej firmy - Rodzinni Rodzinnym, Rodzinni Przedsiebiorczym - Barometr Firm Rodzinnych (Edycja I/II)

Bardziej szczegółowo

ZASADA TAK / NIE ZASADY OGÓLNE. Tak. Tak

ZASADA TAK / NIE ZASADY OGÓLNE. Tak. Tak Warszawa, 12 czerwca 2007 r. MEDIATEL SA Owiadczenie w sprawie przestrzegania zasad ładu korporacyjnego Raport biecy nr 19/2007 Zgodnie z 29 Regulaminu Giełdy, Zarzd MediaTel SA ( Spółka ) składa owiadczenie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ J.W. CONSTRUCTION HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ J.W. CONSTRUCTION HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA REGULAMIN RADY NADZORCZEJ J.W. CONSTRUCTION HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA 1. Niniejszy Regulamin Rady Nadzorczej został uchwalony przez Walne Zgromadzenie na podstawie 17 ust. 2 Statutu Spółki w dniu 16 lutego

Bardziej szczegółowo

Plac Orlt Lwowskich 1 59-500 ZOTORYJA

Plac Orlt Lwowskich 1 59-500 ZOTORYJA Wrocaw, 13 kwietnia 2006 roku WK.660/236/K-57/05 Pan Ireneusz urawski Burmistrz Miasta Zotoryja Plac Orlt Lwowskich 1 59-500 ZOTORYJA Regionalna Izba Obrachunkowa we Wrocawiu, dziaaj%c na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie.

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie. Spis treci: I. Wprowadzenie II. Zadania i czynnoci 1) Potencjalne miejsca pracy. 2) Zakres obowizków. III. Wymagania zawodu 1) Wymagania fizyczne i zdrowotne 2) Wymagania psychologiczne IV. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 marca 2005 r. odmawiajca uwzgldnienia wniosku o zobowizanie Zarzdu Banku, do wykrelenia danych osobowych dotyczcych Skarcego z Bankowego

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialno!" spo#eczna w administracji publicznej

Odpowiedzialno! spo#eczna w administracji publicznej Zeszyty Naukowe Wy!szej Szko"y Bankowej we Wroc"awiu nr 24/2011 Wy!sza Szko"a Bankowa we Wroc"awiu Wydzia" Ekonomiczny w Opolu Odpowiedzialno!" spo#eczna w administracji publicznej Streszczenie. W #wietle

Bardziej szczegółowo

ZASADY ŁADU KORPORACYJNEGO W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W GŁOGOWIE

ZASADY ŁADU KORPORACYJNEGO W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W GŁOGOWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu Banku z dnia 18.12.2014r Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Nadzorczej z dnia 18.12.2014r ZASADY ŁADU KORPORACYJNEGO W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W GŁOGOWIE Głogów, 2014r W Banku

Bardziej szczegółowo

Wymagania EMAS II. Andrzej Ociepa Ekoekspert Sp. z o.o. Główny Specjalista Forum ISO 14000 Prezes Stowarzyszenia

Wymagania EMAS II. Andrzej Ociepa Ekoekspert Sp. z o.o. Główny Specjalista Forum ISO 14000 Prezes Stowarzyszenia Wymagania EMAS II Andrzej Ociepa Ekoekspert Sp. z o.o. Główny Specjalista Forum ISO 14000 Prezes Stowarzyszenia Cele systemu zarzdzania rodowiskowego Podstawowym celem zaprojektowania i wdroenia systemu

Bardziej szczegółowo

Samorz dy lokalne dla zdrowia mieszka ców program Zdrowe Miasta wiatowej Organizacji Zdrowia. Iwona Iwanicka Stowarzyszenie Zdrowych Miast Polskich

Samorz dy lokalne dla zdrowia mieszka ców program Zdrowe Miasta wiatowej Organizacji Zdrowia. Iwona Iwanicka Stowarzyszenie Zdrowych Miast Polskich Realizacja przez Iwona Iwanicka 1 z 6 Samorzdy lokalne dla zdrowia mieszkaców program Zdrowe Miasta wiatowej Organizacji Zdrowia Iwona Iwanicka Cele programu Zdrowe Miasta Poprawa warunków zdrowotnych

Bardziej szczegółowo

DDK-076-115/04/VP Warszawa, 02 czerwca 2004 r.

DDK-076-115/04/VP Warszawa, 02 czerwca 2004 r. Korespondencja w sprawie wystpienia Odpowied Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na wystpienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. PREZES URZDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

Bardziej szczegółowo

Regulamin wyjazdów studenckich na stypendia w ramach Programu Erasmus na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM

Regulamin wyjazdów studenckich na stypendia w ramach Programu Erasmus na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM Regulamin wyjazdów studenckich na stypendia w ramach Programu Erasmus na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM Zasady ogólne 1. Stypendium Erasmus przyznawane jest w oparciu o umowy bilateralne podpisane

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej zamawiaj cego: www.przewozyregionalne.pl

Adres strony internetowej zamawiaj cego: www.przewozyregionalne.pl Szczecin: Usuga polegajca na zorganizowaniu imprez kulturalnorozrywkowych dla pracowników, emerytów oraz rencistów Zamawiajcego i ich rodzin. Numer ogoszenia: 361404-2012; data zamieszczenia: 24.09.2012

Bardziej szczegółowo

Czy smieci to problem?

Czy smieci to problem? edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna Czy smieci to problem? Edukacja ekologiczna w nauczaniu poczatkowym Ziemia nie naley do czowieka, czowiek naley do Ziemi. Cokolwiek przydarzy si Ziemi, przydarzy

Bardziej szczegółowo

ZG!OSZENIE ZBIORU DANYCH DO REJESTRACJI GENERALNEMU INSPEKTOROWI OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

ZG!OSZENIE ZBIORU DANYCH DO REJESTRACJI GENERALNEMU INSPEKTOROWI OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Nr ref. WWW 22360811 ZG!OSZENIE ZBIORU DANYCH DO REJESTRACJI GENERALNEMU INSPEKTOROWI OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH * X zg!oszenie zbioru na podstawie art. 40 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKRUTACJI UCZNIÓW DO IM. MIKO AJA KOPERNIKA W NOWEM

ZASADY REKRUTACJI UCZNIÓW DO IM. MIKO AJA KOPERNIKA W NOWEM ZASADY REKRUTACJI UCZNIÓW DO LICEUM OGÓLNOKSZTACEGO IM. MIKOAJA KOPERNIKA W NOWEM I. Podstawa prawna. 1. Art. 9 ust. 2, art. 10 ust. 1 i ust. 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 roku o zmianie ustawy o systemie

Bardziej szczegółowo

RAPORT UZUPE&NIAJ)CY OPINI+ Z BADANIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓ&KI CIECH S.A. ZA ROK OBROTOWY 2004

RAPORT UZUPE&NIAJ)CY OPINI+ Z BADANIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓ&KI CIECH S.A. ZA ROK OBROTOWY 2004 RAPORT UZUPE&NIAJ)CY OPINI+ Z BADANIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓ&KI CIECH S.A. ZA ROK OBROTOWY 2004 I. INFORMACJE OGÓLNE 1. Dane identyfikuj9ce badan9 jednostk; Spóka dziaa pod firm CIECH Spóka Akcyjna.

Bardziej szczegółowo

Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk. Załoenia

Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk. Załoenia Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk Załoenia Firma Autodesk - wiodcy producent oprogramowania wspomagajcego projektowanie proponuje program umoliwiajcy uytkownikom weryfikacj posiadanego oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE

Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE Valentina Todorovska-Sokolovska Orodek Rozwoju Edukacji Projekt: Polskie Forum Integracyjne jest wspófinansowany ze rodków Europejskiego Funduszu na

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE KOMISJI (WE) NR 69/2001. z dnia 12 stycznia 2001 r.

ROZPORZDZENIE KOMISJI (WE) NR 69/2001. z dnia 12 stycznia 2001 r. ROZPORZDZENIE KOMISJI (WE) NR 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzgldniajc

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Zarys koncepcji Dlaczego taki system jest potrzebny?

Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Zarys koncepcji Dlaczego taki system jest potrzebny? Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Dlaczego taki system jest potrzebny? Zarys koncepcji Sektor technologii rodowiskowych postrzegany jest w Europie i na wiecie jako jeden z najbardziej

Bardziej szczegółowo

2.5 Trwało projektu. 5 Metodologia tworzenia analiz ryzyk w projektach PPP i ich podziału pomidzy stron publiczn i prywatn w kontekcie ich wpływu

2.5 Trwało projektu. 5 Metodologia tworzenia analiz ryzyk w projektach PPP i ich podziału pomidzy stron publiczn i prywatn w kontekcie ich wpływu ryzyk w projektach PPP i ich podziału pomidzy stron publiczn i prywatn w kontekcie ich wpływu na klasyfikacj projektu pod ktem długu i deficytu sektora publicznego 5. 2.5 Trwało projektu Projekty ppp s

Bardziej szczegółowo

Plan prezentacji. Ryzyko czym si zajmujemy Techniki pomiaru ryzyka zdrowy rozs dek Podej cie do zarz dzania ryzykiem pomoc w rozwoju organizacji

Plan prezentacji. Ryzyko czym si zajmujemy Techniki pomiaru ryzyka zdrowy rozs dek Podej cie do zarz dzania ryzykiem pomoc w rozwoju organizacji Krzysztof Kozowicz Plan prezentacji Ryzyko czym si zajmujemy Techniki pomiaru ryzyka zdrowy rozsdek Podejcie do zarzdzania ryzykiem pomoc w rozwoju organizacji Plan prezentacji Ryzyko czym si zajmujemy

Bardziej szczegółowo

S T A T U T Fundacji dla Dzieci Niepełnosprawnych NADZIEJA z siedzib w Słupsku

S T A T U T Fundacji dla Dzieci Niepełnosprawnych NADZIEJA z siedzib w Słupsku S T A T U T Fundacji dla Dzieci Niepełnosprawnych NADZIEJA z siedzib w Słupsku Postanowienia ogólne. ROZDZIAŁ I 1 1. Fundacja nosi nazw: Fundacja dla Dzieci Niepełnosprawnych NADZIEJA, zwana dalej Fundacj

Bardziej szczegółowo

CIECH S.A. w drodze na gied

CIECH S.A. w drodze na gied CIECH S.A. w drodze na gied Forum Zmieniamy polski przemys Roland Berger Strategy Consultants Warszawa, 7 lutego 2005 1 Ciech S.A. to spóka dominuj#ca grupy kapitaowej maj#cej przychody ponad 2 mld PLN,

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załcznik do Uchwały Nr XXVIII/75/03 Rady Powiatu Pabianickiego z dnia 13 listopada 2003 r. (w zakresie : rehabilitacji społecznej, rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w UZASADNIENIE Projekt rozporzdzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej uczelni publicznych stanowi wykonanie delegacji ustawowej wynikajcej z art. 105 ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

1. W cz ci SKOK FIO Aktywny Zmiennej Alokacji, w pkt 1.1.b) skre lono s owa: Katarzyna Uniwersa Wiceprezes Zarz du,

1. W cz ci SKOK FIO Aktywny Zmiennej Alokacji, w pkt 1.1.b) skre lono s owa: Katarzyna Uniwersa Wiceprezes Zarz du, Przytoczenie zmian w prospekcie informacyjnym Funduszy: SKOK Fundusz Inwestycyjny Otwarty Aktywny Zmiennej Alokacji, SKOK Fundusz Inwestycyjny Otwarty Stabilny Zmiennej Alokacji. I. Strona tytuowa: W ostatnim

Bardziej szczegółowo

www.ceestahc.org Formalno prawne zagadnienia przeksztaáceĕ wáasnoğciowych sp zoz: Jak dobrze przygotowaü siċ do przeksztaáceĕ

www.ceestahc.org Formalno prawne zagadnienia przeksztaáceĕ wáasnoğciowych sp zoz: Jak dobrze przygotowaü siċ do przeksztaáceĕ Katowice, 9 grudnia 2010 Joanna Nowak-Kubiak 1 z 10 Formalno prawne zagadnienia przeksztaáceĕ wáasnoğciowych sp zoz: Jak dobrze przygotowaü siċ do przeksztaáceĕ Przeksztaácenie w spóákċ prawa handlowego

Bardziej szczegółowo

Kompetencje zbiorowe nowy trend w budowaniu przewagi konkurencyjnej. Patrycja Pakuła Kredyt Bank i TUiR Warta Joanna Mikołajczak BPI Polska

Kompetencje zbiorowe nowy trend w budowaniu przewagi konkurencyjnej. Patrycja Pakuła Kredyt Bank i TUiR Warta Joanna Mikołajczak BPI Polska Kompetencje zbiorowe nowy trend w budowaniu przewagi konkurencyjnej Patrycja Pakuła Kredyt Bank i TUiR Warta Joanna Mikołajczak BPI Polska KOMPETENCJA ZBIOROWA Rónorodno dowiadcze i wiedzy uczestników

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA I FUNKCJONOWANIE GRUP KAPITA OWYCH POLSKIEGO SEKTORA ENERGETYCZNEGO

CHARAKTERYSTYKA I FUNKCJONOWANIE GRUP KAPITA OWYCH POLSKIEGO SEKTORA ENERGETYCZNEGO Olimpia Grabiec Wysza Szkoa Humanitas w Sosnowcu CHARAKTERYSTYKA I FUNKCJONOWANIE GRUP KAPITAOWYCH POLSKIEGO SEKTORA ENERGETYCZNEGO CHARACTERISTICS AND PERFORMANCE OF EQUITY GROUPS POLISH ENERGY SECTOR

Bardziej szczegółowo

PROWIZJE Menad er Schematy rozliczeniowe

PROWIZJE Menad er Schematy rozliczeniowe W nowej wersji systemu pojawił si specjalny moduł dla menaderów przychodni. Na razie jest to rozwizanie pilotaowe i udostpniono w nim jedn funkcj, która zostanie przybliona w niniejszym biuletynie. Docelowo

Bardziej szczegółowo

DOKUMENT INFORMACYJNY MODE S.A. Z SIEDZIB! W GDA"SKU

DOKUMENT INFORMACYJNY MODE S.A. Z SIEDZIB! W GDASKU DOKUMENT INFORMACYJNY MODE S.A. Z SIEDZIB! W GDA"SKU sporz#dzony na potrzeby wprowadzenia 5.850.000 Akcji Serii A oraz 63.218 akcji serii B do obrotu na rynku New Connect prowadzonym jako alternatywny

Bardziej szczegółowo

TOWARZYSTWA UBEZPIECZENIOWE JAKO FIRMY ODPOWIEDZIALNE SPO ECZNIE

TOWARZYSTWA UBEZPIECZENIOWE JAKO FIRMY ODPOWIEDZIALNE SPO ECZNIE ROCZNIKI EKONOMII I ZARZDZANIA Tom 5(41) 2013 BOENA KOOSOWSKA TOWARZYSTWA UBEZPIECZENIOWE JAKO FIRMY ODPOWIEDZIALNE SPOECZNIE 1. GENEZA KONCEPCJI SPOECZNEJ ODPOWIEDZIALNOCI PRZEDSIBIORSTWA Idea spoecznej

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ z oceny skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z dziaalnoci Grupy Kapitaowej FOTA za okres od 1.01.2011 r. do 31.12.2011 r. SPRAWOZDANIE Rady Nadzorczej FOTA S.A. z siedzib w Gdyni

Bardziej szczegółowo

U S T AWA. z dnia. o zmianie ustawy o rachunkowoci oraz niektórych innych ustaw 1,2)

U S T AWA. z dnia. o zmianie ustawy o rachunkowoci oraz niektórych innych ustaw 1,2) U S T AWA Projekt z dnia o zmianie ustawy o rachunkowoci oraz niektórych innych ustaw 1,2) Art. 1. W ustawie z dnia 29 wrzenia 1994 r. o rachunkowoci (Dz. U. z 2013 r. poz. 330, z pón. zm. 3) ) wprowadza

Bardziej szczegółowo

Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna-

Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna- II raport okresowy z ewaluacji projektu: Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna- - Malbork, padziernik 2007 - opracował: Jakub Lobert Projekt dofinansowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki

Bardziej szczegółowo

Zasady zarządzania ładem korporacyjnym w Banku Spółdzielczym w Szczucinie

Zasady zarządzania ładem korporacyjnym w Banku Spółdzielczym w Szczucinie Zasady zarządzania ładem korporacyjnym w Banku Spółdzielczym w Szczucinie (będące częścią Polityki zgodności stanowiącej integralną część Polityk w zakresie zarządzania ryzykami w Banku Spółdzielczym w

Bardziej szczegółowo

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej ! " 1 Wstp Praca dotyczy projektu midzyprzedmiotowego, jaki moe by zastosowany na etapie nauczania gimnazjum specjalnego. Powyszy projekt moe zosta przeprowadzony na zajciach z przedmiotów: informatyka

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci Owiadczam, e: Nr wniosku Imi i nazwisko Kandydata/tki Imi i nazwisko Oceniajcego Imi i nazwisko Kandydata/tki Załcznik nr 5 do Regulaminu rekrutacji do Projektu PIERWSZY BIZNES aktywizacja lokalnej społecznoci

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN MIEJSKIEJ RADY SPORTU W SANDOMIERZU

REGULAMIN MIEJSKIEJ RADY SPORTU W SANDOMIERZU Załcznik Nr 1 do Zarzdzenia Nr P0151/65/07 Burmistrza Sandomierza z dnia 5.09.2007 r. REGULAMIN MIEJSKIEJ RADY SPORTU W SANDOMIERZU 1 1. Rada Sportu jest organem opiniodawczym i doradczym Burmistrza Sandomierza

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Podstaw rozwoju kadego społeczestwa jest jego rozwój gospodarczy, a energia stanowi wan rol w jego realizacji. Z uwagi na cigły

Bardziej szczegółowo

w modelarstwie lotniczym i kosmicznym

w modelarstwie lotniczym i kosmicznym Regulamin w sprawie warunków i trybu przyznawania i pozbawiania licencji sdziego zatwierdzony Uchwał Zarzdu Aeroklubu Polskiego Nr 222/4/XVI/2007 z dnia 13 lutego 2007r. ze zmianami wprowadzonymi Uchwał

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rady Rodziców Zespołu Szkół Nr 2 im. Emilii Plater w Piasecznie, Aleja Brzóz 26 (tekst jednolity z dnia 16 marca 2011 r.

Regulamin Rady Rodziców Zespołu Szkół Nr 2 im. Emilii Plater w Piasecznie, Aleja Brzóz 26 (tekst jednolity z dnia 16 marca 2011 r. Regulamin Rady Rodziców Zespołu Szkół Nr 2 im. Emilii Plater w Piasecznie, Aleja Brzóz 26 (tekst jednolity z dnia 16 marca 2011 r.) l. Postanowienia ogólne. 1. 1. W szkole działa Rada Rodziców, zwana dalej

Bardziej szczegółowo

1. Definicja i cel audytu zewntrznego

1. Definicja i cel audytu zewntrznego Wytyczne Instytucji Zarzdzajcej ZPORR na temat audytu zewntrznego projektów realizowanych w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (z wyłczeniem projektów realizowanych w ramach

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. Warszawa, dnia 23 sierpnia 2004 r. GI-DEC-DS-172/04

DECYZJA. Warszawa, dnia 23 sierpnia 2004 r. GI-DEC-DS-172/04 Decyzja GIODO (nakazujca Fundacji zaprzestanie przetwarzania danych osobowych zawartych w aktach osobowych i płacowych pracowników Zespołu Lecznictwa Ambulatoryjnego Fundacji oraz przekazanie tych danych

Bardziej szczegółowo

- 1 - OPIS TECHNICZNY Do projektu wykonawczego modernizacji budynku Komisariatu Policji w Gniewoszowie, pow. Kozienice

- 1 - OPIS TECHNICZNY Do projektu wykonawczego modernizacji budynku Komisariatu Policji w Gniewoszowie, pow. Kozienice - 1 - OPIS TECHNICZNY Do projektu wykonawczego modernizacji budynku Komisariatu Policji w Gniewoszowie, pow. Kozienice 1. OPIS OGÓLNY! " # $%&&' ( )%"&*+!!!!! $,!!$-!!#!"! #. /,0123"45044"67,88 8 ("9(5"%6!!:

Bardziej szczegółowo

Bank Spółdzielczy w Augustowie. Zasady Ładu Korporacyjnego dla instytucji nadzorowanych

Bank Spółdzielczy w Augustowie. Zasady Ładu Korporacyjnego dla instytucji nadzorowanych Załącznik do uchwały Zarządu Nr 81 z dnia 16.12.2014r. Załącznik do uchwały Rady Nadzorczej Nr 29 z dnia 17.12.2014r. Bank Spółdzielczy w Augustowie Zasady Ładu Korporacyjnego dla instytucji nadzorowanych

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i &rednich Przedsi'biorstw... 9

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Maych i &rednich Przedsi'biorstw... 9 SPIS TRE%CI Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i &rednich Przedsi'biorstw... 9 Streszczenie raportu... 11 $. Stan sektora ma!ych i "rednich

Bardziej szczegółowo

1. Wstp. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r.

1. Wstp. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r. Wieloletni program współpracy samorzdu Powiatu Krasnostawskiego z organizacjami pozarzdowymi oraz z podmiotami

Bardziej szczegółowo