Dawka pochłonięta (D)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dawka pochłonięta (D)"

Transkrypt

1 DOZYMETRIA

2 Dawka pochłonięta (D) energia promieniowania przenikliwego pochłonięta przez jednostkę masy danej materii Jednostka: 1 Gy (grej) = 1 J/kg Dawniej stosowano jednostkę 1rad = 0,01Gy Przekazana energia promieniowania jonizującego jest zuŝywana na jonizację, wzbudzenie, wzrost energii chemicznej lub energii sieci krystalicznej, itd., co ostatecznie daje efekt cieplny: wzrost energii wewnętrznej. Dawki pochłonięte powodujące śmierć 50% napromieniowanych organizmów w ciągu 30 dni. Organizm Wirusy Ameba Osa WąŜ Ślimak Nietoperz Szczur Człowiek Pies Dawka [Gy] ,6

3 Dawka równowaŝna (H T ) dawka pochłonięta w danej tkance lub narządzie T z uwzględnieniem skutków wywoływanych przez róŝne rodzaje promieniowania = w H D T R T, R R D T,R oznacza dawkę promieniowania typu R pochłoniętą w tkance lub narządzie T w R oznacza współczynnik wagowy promieniowania R (jest to czynnik jakości promieniowania zaleŝny od rodzaju i energii promieniowania; uwzględnia wielkość niszczącego wpływu na tkankę promieniowania określonego rodzaju) Wartości w R w zaleŝności od rodzaju promieniowania i zakresów energii Fotony (promieniowanie X, promieniowanie γ) wszystkie energie 1 Elektrony (promieniowanie β) i miony wszystkie energie 1 Neutrony, energie < 10 kev 5 Neutrony, energie > 10 kev do 100 kev 10 Neutrony, energie > 100 kev do 2 MeV 20 Neutrony, energie > 2 MeV do 20 MeV 10 Neutrony, energie > 20 MeV 5 Protony, z wyłączeniem protonów odrzutu, energie > 2 MeV 5 Cząstki alfa, fragmenty rozszczepienia, cięŝkie jądra (jony) 20

4 Promieniowanie w postaci cząstek powoduje większe uszkodzenia w tkance biologicznej, niŝ promieniowanie fal elektromagnetycznych w odniesieniu do takiej samej porcji energii zaabsorbowanej przez materiał biologiczny. Generalnie promieniowanie bardziej przenikliwe zwykle jest równocześnie mniej jonizujące, zatem zdolność do jonizacji rośnie, a przenikliwość maleje w szeregu γ, X, β, α (oczywiście dokładne zdolności co do jonizacji i przenikliwości będą teŝ zaleŝały od energii, jaką ze sobą niosą dane cząstki lub promieniowanie elektromagnetyczne). Wynika z tego, Ŝe promieniowanie alfa (jądra helu) chociaŝ mało przenikliwe (zatrzymywane przez kartkę papieru) będzie bardzo szkodliwe w przypadku dostania się do wnętrza organizmu lub ewentualnie bezpośrednio na skórę. UWAGA!!! Zupełnie oddzielnego potraktowania wymaga promieniowanie neutronowe (emitowane np. przez próbki zawierające jądra podlegające naturalnym rozszczepieniom). Jest ono najbardziej przenikliwe ze wszystkich rodzajów promieniowania, jednakŝe ze względu na zdolność wywoływania sztucznych rozszczepień jądrowych i tym samym uwalniania wysokoenergetycznych produktów potrafiących jonizować materię (jonizacja wtórna) wiązki neutronowe potrafią bardzo silnie namieszać w ośrodku (szczególnie neutrony o średnich energiach).

5 Dawka skuteczna (E H ) E H = w T T H T dawka od wszystkich działających z róŝną efektywnością rodzajów promieniowania pochłonięta przez organizm z uwzględnieniem zróŝnicowanej wraŝliwości poszczególnych jego części w T współczynnik wagowy tkanki wyraŝający stosunek ryzyka wystąpienia nowotworu wywołanego napromieniowaniem narządu lub tkanki do ryzyka nowotworu po równomiernym napromieniowaniu całego ciała taką samą wartością dawki Wartości wagowego czynnika w T dla róŝnych tkanek gonady 0,20 płuca jelito grube 0,12 0,12 szpik czerwony 0,12 Ŝołądek 0,12 wątroba 0,05 tarczyca 0,05 przełyk 0,05 pęcherz moczowy 0,05 gruczoły sutkowe 0,05 skóra 0,01 powierzchnia kości 0,01 pozostałe 0,05 całe ciało 1,00

6 Jednostka dawki równowaŝnej H T i dawki skutecznej E H : 1 Sv (siwert) = 1 J/kg Dawniej stosowano jednostkę 1rem = 0,01Sv Dawki równowaŝne i odpowiadające im skutki wywołane przy jednorazowym napromieniowaniu całego ciała. RównowaŜnik dawki 0-0,25 Sv Brak objawów. Skutek biologiczny 0,25-0,50 Sv Zmiany obrazu morfologicznego krwi. 0,50-1,0 Sv Słabe objawy chorobowe, zmiany w krwi, moŝliwość wystąpienia skutków w późniejszym okresie. 1,0-2,0 Sv Objawy chorobowe, bóle głowy, mdłości, osłabienie. 2,0-3,0 Sv CięŜkie objawy kliniczne, śmiertelność w 25% przypadków. 3,0-5,0 Sv Choroba popromienna. Śmiertelność w 50% przypadków. 5,0-7,0 Sv Uszkodzenia szpiku i organów wewnętrznych. Śmiertelność 100% do kilkudziesięciu dni.

7 dawka skuteczna pochłonięta przez cały organizm DOZYMETRIA aaaw pigułce dawka promieniowania typu R pochłonięta przez tkankę/narząd T dawka równowaŝna pochłonięta przez tkankę/narząd T związana ze wszystkimi rodzajami promieniowania [ ] [ ] E H = w H = w w T R T T T T R D T, R [Sv]=[J/kg] siwert [Sv]=[J/kg] siwert [Gy]=[J/kg] grej współczynnik wagowy wraŝliwości tkanki/narządu współczynnik wagowy rodzaju promieniowania Sumowanie przeprowadza się po wszystkich rodzajach R pochłoniętego promieniowania oraz wszystkich napromieniowanych tkankach/narządach T.

8 Tło promieniowania promieniowanie kosmiczne radon w budynkach medycyna przemysł technika jądrowa opad popromienny promieniotwórczość gleby, roślin, skał... promieniowanie radionuklidów w organizmie

9 Wartości średnich rocznych dawek skutecznych w roku 1992 Składowe promieniowania Średnie dawki msv/rok na osobę Udział procentowy % promieniowanie kosmiczne 0,29 8,0 promieniowanie gamma z podłoŝa 0,04 1,1 promieniowanie radonu-220 i radonu- 222 oraz ich pochodnych na wolnym 0,08 2,2 powietrzu opad promieniotwórczy po wybuchach jądrowych i po katastrofie czernobylskiej 0,021 0,6 promieniowanie gamma w budynkach 0,38 10,6 promieniowanie radonu-220 i radonu- 222 oraz ich pochodnych, w powietrzu wewnątrz budynków radionuklidy inkorporowane (bez radonu) diagnostyka rentgenowska i badania in vivo 1,58 43,9 0,409 11,4 0,78 21,7 zagroŝenia zawodowe w górnictwie 0,016 0,4 inne (przedmioty powszechnego uŝytku) 0,005 0,1 razem 3, ,0

10

11 3,35 msv / rok Jak widać największy udział w rocznej dawce ma radon, gaz promieniotwórczy pochodzący z rozpadu uranu znajdującego się w skałach, glebie, materiałach budowlanych. Najwięcej znajdziemy go w zamkniętych, nie wietrzonych pomieszczeniach (np. piwnice).

12

13 Polska ok. 2,5 msv / rok Finlandia ok. 7,5 msv / rok Kerala (Indie) do 35 msv /rok Guarapari (Brazylia) do 35 msv /rok Ramsar (Iran) 260 msv/rok jedna mammografia tomografia komputerowa klatki piersiowej 114 tys. ewakuowanych mieszkańców okolic Czernobyla przyjęło średnio 0,4 msv 7 msv 31 msv praca w elektrowni jądrowej palenie tytoniu 1,9 msv rocznie 13 msv rocznie

14 0-1 µsv 0 µsv - uŝywanie telefonu komórkowego, 0.05 µsv - spanie obok innej osoby, 0.10 µsv - spoŝycie banana, 0.11 µsv - przebywanie przez rok w promieniu 100 km od elektrowni atomowej, 0.38 µsv - przebywanie przez rok w promieniu 100 km od elektrowni węglowej, 1 µsv - prześwietlenie ręki, 1 µsv - uŝywanie monitora CRT przez rok, 1-10 µsv 1.2 µsv - przebywanie przez jeden dzień na obszarze o podwyŝszonym poziomie promieniowania naturalnego np. WyŜyna Kolorado, 5 µsv - prześwietlenie zęba, 10 µsv - dawka promieniowania naturalnego, jaką przyjmuje przeciętny człowiek podczas jednego dnia, µsv 40 µsv - lot z Nowego Jorku do Los Angeles, 70 µsv -Ŝycie w betonowym budynku przez rok, 80 µsv -średnia dawka promieniowania pochłonięta przez osobę przebywającą w odległości 15 km od elektrowni Three Mile Island podczas wypadku z 28 marca 1979 r., 100 µsv - prześwietlenie klatki piersiowej, µsv 250 µsv - roczny dopuszczalny limit emisji promieniotwórczości dla elektrowni atomowej (EPA), 390 µsv - roczna dawka pochodząca z naturalnego potasu w organizmie człowieka, 1000 µsv lub 1 msv - dopuszczalna bezpieczna roczna dawka promieniowania na jedną osobę (EPA), 1-10 msv 3 msv - mammografia, 5.8 msv - tomografia klatki piersiowej, 6 msv - przebywanie przez godzinę na obszarze Czarnobyla (pomiar uśredniony - dane na rok. 2010), 10 msv - tomografia całego ciała, msv 20 msv - dopuszczalna roczna dawka promieniowania dla pracownika mającego styczność z promieniowaniem w Polsce, 50 msv - dopuszczalna roczna dawka promieniowania dla pracownika elektrowni atomowej w Stanach Zjednoczonych, 100 msv - roczna dawka promieniowania, która wyraźnie podnosi ryzyko zachorowania na raka, 100 msv - dawka graniczna dla pracowników radiologicznych i słuŝb ratowniczych w sytuacjach wyjątkowych, msv 250 msv - dawka graniczna dla pracowników radiologicznych i słuŝb ratowniczych podczas operacji ratowania Ŝycia w Stanach Zjednoczonych, 400 msv - dawka wywołująca chorobę popromienną o ile została przyjęta w krótkim czasie, 420 msv - roczna dawka dla kosmonauty na orbicie, 500 msv - dawka graniczna w wyjątkowych sytuacjach dla osób uczestniczących w działaniach interwencyjnych, przy ratowaniu Ŝycia ludzkiego, (dopuszczona przez Polskie prawo na mocy prawa międzynarodowego), 500 msv - zmniejszenie liczby krwinek powodujące obniŝenie zdolności obronnych organizmu, powrót do pełnego zdrowia po kilku dniach. Znaczący wzrost ryzyka zachorowania na raka, 1000 msv lub 1 Sv - choroba popromienna, nudności, zmniejszenie lub całkowity zanik liczby krwinek powodujące obniŝenie zdolności obronnych ustroju i wystąpienie w wyniku tego cięŝkich zakaŝeń, obniŝenie lub nawet zanik krzepliwości krwi, niedotlenienie tkanek, powstanie wylewów i krwawych wybroczyn w narządach i tkankach, stwarzających niebezpieczeństwo dla Ŝycia, 1-10 Sv 2 Sv - powaŝna choroba popromienna, nudności i wymioty, w niektórych przypadkach moŝe skutkowaćśmiercią, 4 Sv - bardzo powaŝna choroba popromienna, szansa na przeŝycie tylko przy odpowiednim i długotrwałym leczeniu, 5 Sv - bardzo powaŝna choroba popromienna, wysoka śmiertelność, 8 Sv - dawka śmiertelna bez względu na sposób leczenia, Sv 30 Sv -śmierć po 2-3 tygodniach, 50 Sv - przebywanie przez 10 minut w pobliŝu rdzenia reaktora w Czarnobylu po jego stopieniu, 100 Sv - nagłe wymioty, śpiączka, śmierć w ciągu kilku godzin.

15 liniowy model bezprogowy KaŜdy akt jonizacji, który niszczy DNA prowadzi do zwiększonego prawdopodobieństwa przerodzenia się komórki w komórkę nowotworową ryzyko jest wprost proporcjonalne do dawki. Do pewnej wartości dawki nie są obserwowane Ŝadne efekty oddziaływania, natomiast powyŝej obserwowana jest zaleŝność liniowa między dawką a efektem oddziaływania promieniowania jonizującego. Pojedyncze uszkodzenia nici DNA prowadzą (w obszarze małych dawek) do stymulowania komórkowych mechanizmów naprawczych dzięki temu zmniejszenie zapadalności na nowotwory i choroby o podłoŝu genetycznym.

16 ref.pdf

Promieniowanie w naszych domach. I. Skwira-Chalot

Promieniowanie w naszych domach. I. Skwira-Chalot Promieniowanie w naszych domach I. Skwira-Chalot Co to jest promieniowanie jonizujące? + jądro elektron Rodzaje promieniowania jonizującego Przenikalność promieniowania L. Dobrzyński, E. Droste, W. Trojanowski,

Bardziej szczegółowo

Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy

Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy Napromienienie Oznacza pochłonięcie energii promieniowania i co za tym idzieotrzymanie dawki promieniowania Natomiast przy pracy ze źródłami promieniotwórczymi

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 Cel szkolenia wstępnego: Zgodnie z Ustawą Prawo Atomowe

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A W R O C Ł A W S K A

P O L I T E C H N I K A W R O C Ł A W S K A P O L I T E C H N I K A W R O C Ł A W S K A Wydział Chemiczny, Zakład Metalurgii Chemicznej Chemia Środowiska Laboratorium RADIOAKTYWNOŚĆ W BUDYNKACH CEL ĆWICZENIA : Wyznaczanie pola promieniowania jonizującego

Bardziej szczegółowo

SUBSTANCJE PROMIENIOTWÓRCZE. SKAŻENIA I ZAKAŻENIA.

SUBSTANCJE PROMIENIOTWÓRCZE. SKAŻENIA I ZAKAŻENIA. SUBSTANCJE PROMIENIOTWÓRCZE. SKAŻENIA I ZAKAŻENIA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA Pamiętaj!!! Tekst podkreślony lub wytłuszczony jest do zapamiętania Opracował: mgr Mirosław Chorąży Promieniotwórczość (radioaktywność)

Bardziej szczegółowo

II. Promieniowanie jonizujące

II. Promieniowanie jonizujące I. Wstęp Zgodnie z obowiązującym prawem osoba przystępująca do pracy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące powinna być do tego odpowiednio przygotowana, czyli posiadać, miedzy innymi, niezbędną

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące Wykład IV Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Fizyka MU, semestr 2 Uniwersytet Rzeszowski, 26 kwietnia 2017 Wykład IV Oddziaływanie promieniowania jonizującego

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4.

1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4. 1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4. Przenikanie promieniowania α, β, γ, X i neutrony 5. Krótka

Bardziej szczegółowo

Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego

Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego Podstawy prawne Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego http://www.paa.gov.pl/ - -> akty prawne - -> Prawo Atomowe Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej -- www.clor.waw.pl 1 http://www.sejm.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak Równoważnik dawki. Równoważnik dawki pochłoniętej, biologiczny równoważnik dawki, dawka równoważna

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Ergonomia przemysłowa Promieniowanie jonizujące Wykonali: Katarzyna Bogdańska Rafał Pećka Maciej Nowak Krzysztof Sankiewicz Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące to promieniowanie korpuskularne

Bardziej szczegółowo

Podstawowe własności jąder atomowych

Podstawowe własności jąder atomowych Fizyka jądrowa Struktura jądra (stan podstawowy) Oznaczenia, terminologia Promienie jądrowe i kształt jąder Jądra stabilne; warunki stabilności; energia wiązania Jądrowe momenty magnetyczne Modele struktury

Bardziej szczegółowo

Budowa atomu - model Rutherforda

Budowa atomu - model Rutherforda Budowa atomu - model Rutherforda Struktura atomu i jego składników Elementarne składniki materii kwarki Nukleony, czyli proton i neutron, są przykładem tzw. hadronów (ściślej barionów). Zbudowane są z

Bardziej szczegółowo

Wielkości i jednostki radiologiczne stosowane w danej dziedzinie

Wielkości i jednostki radiologiczne stosowane w danej dziedzinie Wielkości i jednostki radiologiczne stosowane w danej dziedzinie Promieniowanie jonizujące EM to dodatkowa energia, która oddziaływuje na układ (organizm). Skutki tego oddziaływania zależą od ilości energii,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY DOZYMETRII. Fot. M.Budzanowski. Fot. M.Budzanowski

PODSTAWY DOZYMETRII. Fot. M.Budzanowski. Fot. M.Budzanowski PODSTAWY DOZYMETRII Fot. M.Budzanowski Fot. M.Budzanowski NARAŻENIE CZŁOWIEKA Napromieniowanie zewnętrzne /γ,x,β,n,p/ (ważne: rodzaj promieniowania, cząstki i energia,) Wchłonięcie przez oddychanie i/lub

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med.

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med. Ochrona przed promieniowaniem jonizującym dr n. med. Jolanta Meller Źródła promieniowania jonizującego Promieniowanie stosowane w celach medycznych Zastosowania w przemyśle Promieniowanie związane z badaniami

Bardziej szczegółowo

Dawki promieniowania jądrowego

Dawki promieniowania jądrowego FOTON 112, Wiosna 2011 9 Dawki promieniowania jądrowego Paweł Moskal Instytut Fizyki UJ I. Przykłady promieniowania jądrowego Promieniowanie jądrowe są to cząstki wylatujące z jąder atomowych na skutek

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Trwałość jądra atomowego. Okres połowicznego rozpadu

Spis treści. Trwałość jądra atomowego. Okres połowicznego rozpadu Spis treści 1 Trwałość jądra atomowego 2 Okres połowicznego rozpadu 3 Typy przemian jądrowych 4 Reguła przesunięć Fajansa-Soddy ego 5 Szeregi promieniotwórcze 6 Typy reakcji jądrowych 7 Przykłady prostych

Bardziej szczegółowo

Radiologiczne aspekty załogowej wyprawy na Marsa

Radiologiczne aspekty załogowej wyprawy na Marsa Radiologiczne aspekty załogowej wyprawy na Marsa Czy promieniowanie kosmiczne może zagrozić załodze? Jak szacujemy narażenie? 14.01.2004 G.W. Bush ogłasza program lotu na Marsa WYPRAWA NA MARSA Promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie w środowisku człowieka

Promieniowanie w środowisku człowieka Promieniowanie w środowisku człowieka Jeżeli przyjrzymy się szczegółom mapy nuklidów zauważymy istniejące w przyrodzie w stosunkowo dużych ilościach nuklidy nietrwałe. Ich czasy zaniku są duże, większe

Bardziej szczegółowo

Biologiczne skutki promieniowania jonizującego

Biologiczne skutki promieniowania jonizującego Biologiczne skutki promieniowania jonizującego Mirosław Lewocki Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Instytut Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego Środowisko człowieka zawiera wiele źródeł promieniowania

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ.

PODSTAWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ. Politechnika Warszawska Wydział Fizyki Laboratorium Fizyki II p. Do użytku wewnętrznego PODSTAWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ. Część ćwiczeń wykonywanych w Laboratorium Fizyki II wymaga pracy ze źródłami promieniowania

Bardziej szczegółowo

Foton, kwant światła. w klasycznym opisie świata, światło jest falą sinusoidalną o częstości n równej: c gdzie: c prędkość światła, długość fali św.

Foton, kwant światła. w klasycznym opisie świata, światło jest falą sinusoidalną o częstości n równej: c gdzie: c prędkość światła, długość fali św. Foton, kwant światła Wielkość fizyczna jest skwantowana jeśli istnieje w pewnych minimalnych (elementarnych) porcjach lub ich całkowitych wielokrotnościach w klasycznym opisie świata, światło jest falą

Bardziej szczegółowo

III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII

III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII 3. Aktywność Pracując ze źródłami promieniotwórczymi musimy ustalić sposób ich opisu. Dotyczy on izotopu lub izotopów, które

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE FALE ELEKTROMAGNETYCZNE

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE FALE ELEKTROMAGNETYCZNE PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE FALE ELEKTROMAGNETYCZNE ATOMY, JADRA ATOMOWE, IZOTOPY SYNTEZA JĄDROWA FUZJA IZOTOPY STABILNE I PROMIENIOTWÓRCZE ROZPAD PROMIENIOTWÓRCZY JONIZACJA MATERII WIELKOŚCI CHARAKTERYZUJĄCE

Bardziej szczegółowo

ODKRYCIE PROMIENIOTWÓRCZOŚCI PROMIENIOWANIE JĄDROWE I JEGO WŁAŚCIWOŚCI

ODKRYCIE PROMIENIOTWÓRCZOŚCI PROMIENIOWANIE JĄDROWE I JEGO WŁAŚCIWOŚCI ODKRYCIE PROMIENIOTWÓRCZOŚCI PROMIENIOWANIE JĄDROWE I JEGO WŁAŚCIWOŚCI Wilhelm Roentgen 1896 Stan wiedzy na rok 1911 1. Elektron masa i ładunek znikomy ułamek masy atomu 2. Niektóre atomy samorzutnie emitują

Bardziej szczegółowo

Dozymetria promieniowania jonizującego

Dozymetria promieniowania jonizującego UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI INSTYTUT FIZYKI ZAKŁAD FIZYKI CIAŁA STAŁEGO Ćwiczenie laboratoryjne Nr. 15 Dozymetria promieniowania jonizującego SZCZECIN - 2004 WSTĘP Promieniowanie jonizujące występuje w przyrodzie

Bardziej szczegółowo

Dozymetria i ochrona radiologiczna

Dozymetria i ochrona radiologiczna Dozymetria i ochrona radiologiczna Promieniowanie jonizujące, wykryte niewiele ponad 100 lat temu (w roku 1896) przez Becquerqlla i badane intensywnie przez naszą rodaczkę Marię Skłodowską-Curie i jej

Bardziej szczegółowo

Dawki w podróżach lotniczych

Dawki w podróżach lotniczych Dawki w podróżach lotniczych XVIII Konferencja Inspektorów Ochrony Radiologicznej 17-20.06.2015 Skorzęcin Ochrona radiologiczna teraz i w przyszłości Wiesław Gorączko Politechnika Poznańska Inspektor ochrony

Bardziej szczegółowo

Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie. Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN

Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie. Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Plan prezentacji 1. Ryzyko i dawki w ochronie przed promieniowaniem 2. Skutki ekonomiczne i zdrowotne po awarii

Bardziej szczegółowo

Prawo rozpadu promieniotwórczego. Metoda datowania izotopowego.

Prawo rozpadu promieniotwórczego. Metoda datowania izotopowego. Prawo rozpadu promieniotwórczego. Metoda datowania izotopowego. Prawo rozpadu promieniotwórczego. Rodzaje promieniowania PROMIENIOWANIE ŁADUNEK ELEKTRYCZNY MASA CECHY CHARAKTERYSTYCZNE alfa +2e 4u beta

Bardziej szczegółowo

Biologiczne skutki promieniowania

Biologiczne skutki promieniowania Biologiczne skutki promieniowania Promieniowanie padające na żywe organizmy powoduje podczas naświetlania te same efekty co przy oddziaływaniu z nieożywioną materią Skutki promieniowania mogą być jednak

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizyki wykład 5

Podstawy fizyki wykład 5 Podstawy fizyki wykład 5 Dr Piotr Sitarek Katedra Fizyki Doświadczalnej, Wydział Podstawowych Problemów Techniki, Politechnika Wrocławska D. Halliday, R. Resnick, J.Walker: Podstawy Fizyki, tom 5, PWN,

Bardziej szczegółowo

2. Porównać obliczoną i zmierzoną wartość mocy dawki pochłoniętej w odległości 1m, np. wyznaczyć względną róŝnice między tymi wielkościami (w proc.

2. Porównać obliczoną i zmierzoną wartość mocy dawki pochłoniętej w odległości 1m, np. wyznaczyć względną róŝnice między tymi wielkościami (w proc. Ćwiczenie 7 Dozymetria promieniowania jonizującego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z: - wielkościami i jednostkami stosowanymi w dozymetrii i ochronie radiologicznej, - wzorcowaniem przyrządów

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie cząstek z materią

Oddziaływanie cząstek z materią Oddziaływanie cząstek z materią Trzy główne typy mechanizmów reprezentowane przez Ciężkie cząstki naładowane (cięższe od elektronów) Elektrony Kwanty gamma Ciężkie cząstki naładowane (miony, p, cząstki

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ, JEJ ZASTOSOWANIA I ELEMENTY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ

PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ, JEJ ZASTOSOWANIA I ELEMENTY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ, JEJ ZASTOSOWANIA I ELEMENTY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ Ludwik Dobrzyński Wydział Fizyki Uniwersytetu w Białymstoku oraz Instytut Problemów Jądrowych im. A.Sołtana w Świerku I. PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII

III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII 3. Aktywność Pracując ze źródłami promieniotwórczymi musimy ustalić sposób ich charakteryzacji. Dotyczy ono izotopu lub izotopów,

Bardziej szczegółowo

Ochrona radiologiczna

Ochrona radiologiczna Ochrona radiologiczna Budowa jądra Promieniowanie jonizujące Rodzaje rozpadów promieniotwórczych Definicje dawek promieniowania Zasady ochrony radiologicznej Promieniowaniem jonizującym nazywamy klasę

Bardziej szczegółowo

Radiobiologia. Dawki promieniowania. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja. Wzbudzanie

Radiobiologia. Dawki promieniowania. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja. Wzbudzanie Radiobiologia Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Podczas przechodzenia promieniowania jonizującego przez warstwy ośrodka pochłaniającego jego energia zostaje zaabsorbowana Jonizacja W

Bardziej szczegółowo

Wyższy Urząd Górniczy. Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych

Wyższy Urząd Górniczy. Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Wyższy Urząd Górniczy Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Katowice 2011 Copyright by Wyższy Urząd Górniczy, Katowice 2011

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PACJENTÓW I PERSONELU MEDYCZNEGO PRZED SZKODLIWYM PROMIENIOWANIEM RENTGENOWSKIM

OCHRONA PACJENTÓW I PERSONELU MEDYCZNEGO PRZED SZKODLIWYM PROMIENIOWANIEM RENTGENOWSKIM OCHRONA PACJENTÓW I PERSONELU MEDYCZNEGO PRZED SZKODLIWYM PROMIENIOWANIEM RENTGENOWSKIM W 1927 r. Międzynarodowy Kongres Radiologiczny powołał Międzynarodową Komisję Ochrony Radiologicznej / Internacinal

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące i metody radioizotopowe. dr Marcin Lipowczan

Promieniowanie jonizujące i metody radioizotopowe. dr Marcin Lipowczan Promieniowanie jonizujące i metody radioizotopowe dr Marcin Lipowczan Budowa atomu 897 Thomson, 0 0 m, kula dodatnio naładowana ładunki ujemne 9 Rutherford, rozpraszanie cząstek alfa na folię metalową,

Bardziej szczegółowo

Radiobiologia. Działanie promieniowania jonizującego na DNA komórkowe. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja.

Radiobiologia. Działanie promieniowania jonizującego na DNA komórkowe. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja. Radiobiologia Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Podczas przechodzenia promieniowania jonizującego przez warstwy ośrodka pochłaniającego jego energia zostaje zaabsorbowana Jonizacja W

Bardziej szczegółowo

Własności promieniowania jądrowego i jego wpływ na organizmy Ŝywe.

Własności promieniowania jądrowego i jego wpływ na organizmy Ŝywe. Własności promieniowania jądrowego i jego wpływ na organizmy Ŝywe. Plan referatu 1. Trochę historii 2. Promieniowanie jądrowe 3. Promieniowanie alfa - Pojęcie - Właściwości - Znaczenie w środowisku - Reakcja

Bardziej szczegółowo

Dozymetria i ochrona przed promieniowaniem jonizującym: aspekty fizyczne, techniczne, prawne i społeczne. mgr inż. Filip A. Sala

Dozymetria i ochrona przed promieniowaniem jonizującym: aspekty fizyczne, techniczne, prawne i społeczne. mgr inż. Filip A. Sala Politechnika Warszawska Wydział Fizyki Dozymetria i ochrona przed promieniowaniem jonizującym: aspekty fizyczne, techniczne, prawne i społeczne mgr inż. Filip A. Sala Opracowanie zaliczeniowe z przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące Nowelizacja dyrektywy Rady 2013/59/Euratom i ustawy Prawo atomowe; wprowadzenie rozróżnienia pojęć kontakt i narażenie do celów prowadzenia rejestrów w zakładach pracy dr Jerzy

Bardziej szczegółowo

Dozymetria promieniowania jonizującego

Dozymetria promieniowania jonizującego Dozymetria dział fizyki technicznej obejmujący metody pomiaru i obliczania dawek (dóz) promieniowania jonizującego, a także metody pomiaru aktywności promieniotwórczej preparatów. Obecnie termin dawka

Bardziej szczegółowo

Detekcja promieniowania jonizującego. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie

Detekcja promieniowania jonizującego. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Detekcja promieniowania jonizującego Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Człowiek oraz wszystkie żyjące na Ziemi organizmy są stale narażone na wpływ promieniowania jonizującego.

Bardziej szczegółowo

Biofizyka

Biofizyka Biofizyka 8 10. 12. 2007 Promieniowanie Jonizujące Strumień cząstek naładowanych lub neutronów a także fotonów zdolnych do jonizacji atomów lub cząsteczek substancji, z którymi oddziaływują. Formalnie

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA. Kilka słów wstępu. Jakub Ośko

OCHRONA RADIOLOGICZNA. Kilka słów wstępu. Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA Kilka słów wstępu Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA zapobieganie narażeniu ludzi i skażeniu środowiska, a w przypadku braku możliwości zapobieżenia takim sytuacjom - ograniczenie ich

Bardziej szczegółowo

Dawki i efekty promieniowania jonizującego 1

Dawki i efekty promieniowania jonizującego 1 Dawki i efekty promieniowania jonizującego 1 ALARA Dawka pochłonięta Dawka zewnętrzna Dawka wewnętrzna Dawka letalna Względna skuteczność biologiczna (RBE) Współczynnik jakości Równoważnik dawki Współczynnik

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym. Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka

Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym. Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2007 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE (J. SKOWRONEK)...

Bardziej szczegółowo

Poziom nieco zaawansowany Wykład 2

Poziom nieco zaawansowany Wykład 2 W2Z Poziom nieco zaawansowany Wykład 2 Witold Bekas SGGW Promieniotwórczość Henri Becquerel - 1896, Paryż, Sorbona badania nad solami uranu, odkrycie promieniotwórczości Maria Skłodowska-Curie, Piotr Curie

Bardziej szczegółowo

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII WILHELM CONRAD ROENTGEN PROMIENIE X 1895 ROK PROMIENIOWANIE JEST ENERGIĄ OBEJMUJE WYSYŁANIE, PRZENOSZENIE I ABSORPCJĘ ENERGII POPRZEZ ŚRODOWISKO MATERIALNE

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Plan Promieniowanie ( particle radiation ) Źródła (szybkich) elektronów Ciężkie cząstki naładowane Promieniowanie elektromagnetyczne (fotony) Neutrony

Bardziej szczegółowo

Anna Bojanowska- Juste Kierownik Centralnej Sterylizatorni Wielkopolskiego Centrum Onkologii w Poznaniu

Anna Bojanowska- Juste Kierownik Centralnej Sterylizatorni Wielkopolskiego Centrum Onkologii w Poznaniu Anna Bojanowska- Juste Kierownik Centralnej Sterylizatorni Wielkopolskiego Centrum Onkologii w Poznaniu WYSOKOENERGETYCZNE ELEKTRONY ( Lub wtórne elektrony od ɣ i X ) JONIZACJA ( z ewentualną rekombinacją

Bardziej szczegółowo

Promieniotwórczość NATURALNA

Promieniotwórczość NATURALNA Promieniotwórczość NATURALNA Badając świecenie różnych substancji, zauważyłem, że wszystkie związki uranu wysyłają promieniowanie przenikające przez czarny papier i inne osłony oraz powodują naświetlenie

Bardziej szczegółowo

RADIO TERA PIA. informacje dla lekarzy. Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw.

RADIO TERA PIA. informacje dla lekarzy. Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw. RADIO TERA PIA RT informacje dla lekarzy Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw. Spis treści 4 Radioterapia zasada działania 5 Rodzaje radioterapii 6 Wskazania do radioterapii 7 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z promieniotwórczością - - Podstawowe pojęcia fizyki jądrowej

Spotkanie z promieniotwórczością - - Podstawowe pojęcia fizyki jądrowej Spotkanie z promieniotwórczością - - Podstawowe pojęcia fizyki jądrowej Model atomu według Nielsa Bohr a Energia emitowana jest wtedy, gdy elektron przechodzi z orbity o większym promieniu (większej energii)

Bardziej szczegółowo

H 2 O => H 2 O + + e - => OH* + H + + e - H 2 O + + e - => H 2 O - => H* + OH - H* + O 2 => HO* 2

H 2 O => H 2 O + + e - => OH* + H + + e - H 2 O + + e - => H 2 O - => H* + OH - H* + O 2 => HO* 2 Organizm ludzki wystawiony na działanie promieniowania jonizującego jest poddawany pewnym zmianom, których stopień zależy od rodzaju narażenia, odzaju promieniowania, wielkości otrzymanej dawki promieniowania,

Bardziej szczegółowo

Dawki indywidualne. środowiskowe zmierzone w zakładach. adach przemysłowych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ PAN w Krakowie w latach 2006.

Dawki indywidualne. środowiskowe zmierzone w zakładach. adach przemysłowych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ PAN w Krakowie w latach 2006. A. Woźniak, M. Budzanowski, A. Nowak, B. DzieŜa, K. Włodek Dawki indywidualne na całe e ciało o i dawki środowiskowe zmierzone w zakładach adach przemysłowych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ

Bardziej szczegółowo

Biologiczne skutki promieniowania jonizującego

Biologiczne skutki promieniowania jonizującego OCHRONA RADIOLOGICZNA 1 Biologiczne skutki promieniowania jonizującego Jakub Ośko Czynniki decydujące o skutkach promieniowania Rodzaj narażenia Rodzaj promieniowania Wielkość dawki promieniowania Rozkład

Bardziej szczegółowo

W2. Struktura jądra atomowego

W2. Struktura jądra atomowego W2. Struktura jądra atomowego Doświadczenie Rutherforda - badanie odchylania wiązki cząstek alfa w cienkiej folii metalicznej Hans Geiger, Ernest Marsden, Ernest Rutherford ( 1911r.) detektor pierwiastek

Bardziej szczegółowo

2008/2009. Seweryn Kowalski IVp IF pok.424

2008/2009. Seweryn Kowalski IVp IF pok.424 2008/2009 seweryn.kowalski@us.edu.pl Seweryn Kowalski IVp IF pok.424 Plan wykładu Wstęp, podstawowe jednostki fizyki jądrowej, Własności jądra atomowego, Metody wyznaczania własności jądra atomowego, Wyznaczanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania γ

Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania γ Wydział PRACOWNIA FIZYCZNA WFiIS AGH Imię i nazwisko 1. 2. Temat: Rok Grupa Zespół Nr ćwiczenia Data wykonania Data oddania Zwrot do popr. Data oddania Data zaliczenia OCENA Ćwiczenie nr 96: Dozymetria

Bardziej szczegółowo

IV. PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ ŚRODOWISKA

IV. PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ ŚRODOWISKA IV. PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ ŚRODOWISKA 4.1 Uwagi ogólne Rozwojowi naszego Wszechświata, a więc i Ziemi i organizmów na niej, towarzyszyło zawsze promieniowanie elektromagnetyczne i korpuskularne; było i jest

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOWANIE I PROMIENIOTWÓRCZO RCZOŚĆ

PROMIENIOWANIE I PROMIENIOTWÓRCZO RCZOŚĆ PROMIENIOWANIE I PROMIENIOTWÓRCZO RCZOŚĆ Definicja promieniowania: Promieniowanie- jest to strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało. Wytwarzanie promieniowania nazywane jest emisją. Pierwotnie pojęcie

Bardziej szczegółowo

przyziemnych warstwach atmosfery.

przyziemnych warstwach atmosfery. Źródła a promieniowania jądrowego j w przyziemnych warstwach atmosfery. Pomiar radioaktywności w powietrzu w Lublinie. Jan Wawryszczuk Radosław Zaleski Lokalizacja monitora skażeń promieniotwórczych rczych

Bardziej szczegółowo

Fizyka atomowa i jądrowa

Fizyka atomowa i jądrowa Fizyka atomowa i jądrowa Widma atomowe kwantowanie poziomów Budowa atomu: eksperyment Geigera-Marsdena-Rutherforda Atom wodoru w mechanice kwantowej; liczby kwantowe Atomy wieloelektronowe układ okresowy

Bardziej szczegółowo

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy Cele kształcenia wymagania ogólne I. Wykorzystanie wielkości fizycznych do opisu poznanych zjawisk lub rozwiązania prostych zadań obliczeniowych. II. Przeprowadzanie

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ III. PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ ŚRODOWISKA 1

ROZDZIAŁ III. PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ ŚRODOWISKA 1 ROZDZIAŁ III. PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ ŚRODOWISKA 1 3. 1 Uwagi ogólne Rozwojowi naszego Wszechświata, a więc i Ziemi i organizmów na niej towarzyszyło zawsze promieniowanie elektromagnetyczne i korpuskularne;

Bardziej szczegółowo

Widma atomowe. Fizyka atomowa i jądrowa. Dawne modele atomu. Widma atomowe. Linie emisyjne kwantowanie poziomów energetycznych

Widma atomowe. Fizyka atomowa i jądrowa. Dawne modele atomu. Widma atomowe. Linie emisyjne kwantowanie poziomów energetycznych Fizyka atomowa i jądrowa Widma atomowe kwantowanie poziomów Widma atomowe Linie emisyjne kwantowanie poziomów energetycznych Budowa atomu: eksperyment Geigera-Marsdena-Rutherforda Atom wodoru w mechanice

Bardziej szczegółowo

BADANIE RADIOAKTYWNOŚCI MATERIAŁÓW SPOŻYWCZYCH I OPAKOWANIOWYCH

BADANIE RADIOAKTYWNOŚCI MATERIAŁÓW SPOŻYWCZYCH I OPAKOWANIOWYCH . Cel i zakres ćwiczenia BADANIE RADIOAKTYWNOŚCI MATERIAŁÓW SPOŻYWCZYCH I OPAKOWANIOWYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodą pomiaru Cezu 37 w materiałach spożywczych i opakowaniowych w urządzeniu

Bardziej szczegółowo

A - liczba nukleonów w jądrze (protonów i neutronów razem) Z liczba protonów A-Z liczba neutronów

A - liczba nukleonów w jądrze (protonów i neutronów razem) Z liczba protonów A-Z liczba neutronów Włodzimierz Wolczyński 40 FIZYKA JĄDROWA A - liczba nukleonów w jądrze (protonów i neutronów razem) Z liczba protonów A-Z liczba neutronów O nazwie pierwiastka decyduje liczba porządkowa Z, a więc ilość

Bardziej szczegółowo

Właściwości materii. Bogdan Walkowiak. Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka. 18 listopada 2014 Biophysics 1

Właściwości materii. Bogdan Walkowiak. Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka. 18 listopada 2014 Biophysics 1 Wykład 8 Właściwości materii Bogdan Walkowiak Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka 18 listopada 2014 Biophysics 1 Właściwości elektryczne Właściwości elektryczne zależą

Bardziej szczegółowo

Dawki otrzymywane od promieniowania jonizującego w placówkach medycznych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ PAN

Dawki otrzymywane od promieniowania jonizującego w placówkach medycznych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ PAN Dawki otrzymywane od promieniowania jonizującego w placówkach medycznych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ PAN DI-02 prawdopodobnie najlepszy dawkomierz w Polsce M. Budzanowski, R. Kopeć,, A.

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA 2. Osłony. Jakub Ośko

OCHRONA RADIOLOGICZNA 2. Osłony. Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA 2 Osłony Jakub Ośko Osłabianie promieniowania elektromagnetycznego 2 Pochłanianie i rozpraszanie promieniowania elektromagmetycznego droga, jaką przebywają fotony w danym materiale

Bardziej szczegółowo

Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek

Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek M. Kruszyna-Mochalska 1,2, A. Skrobala 1,2, W. Suchorska 1,3, K. Zaleska 3, A. Konefal

Bardziej szczegółowo

r. akad. 2012/2013 Wykład IX-X Podstawy Procesów i Konstrukcji Inżynierskich Fizyka jądrowa Zakład Biofizyki 1

r. akad. 2012/2013 Wykład IX-X Podstawy Procesów i Konstrukcji Inżynierskich Fizyka jądrowa Zakład Biofizyki 1 r. akad. 2012/2013 Wykład IX-X Podstawy Procesów i Konstrukcji Inżynierskich Fizyka jądrowa Zakład Biofizyki 1 Budowa jądra atomowego każde jądro atomowe składa się z dwóch rodzajów nukleonów: protonów

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące i jego wpływ na organizmy Mateusz Malec, Arkadiusz Maziakowski, Gabriela Graboń Politechnika Wrocławska

Promieniowanie jonizujące i jego wpływ na organizmy Mateusz Malec, Arkadiusz Maziakowski, Gabriela Graboń Politechnika Wrocławska Promieniowanie jonizujące i jego wpływ na organizmy Mateusz Malec, Arkadiusz Maziakowski, Gabriela Graboń Politechnika Wrocławska 1. Promieniowanie oraz zjawisko jonizacji. Promieniowanie jonizujące a

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie promieniowania jądrowego i izotopów promieniotwórczych w medycynie

Zastosowanie promieniowania jądrowego i izotopów promieniotwórczych w medycynie Wykład 6 Zastosowanie promieniowania jądrowego i izotopów promieniotwórczych w medycynie A Zastosowania diagnostyczne - zewnętrzne źródła promieniowania - preparaty promieniotwórcze umieszczone w organizmie

Bardziej szczegółowo

PODSTWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ

PODSTWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PODSTWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ Materiał dydaktyczny dla Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej w ramach bloku wykładów pt.: Podstawy Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej Zadanie nr 33 Modyfikacja

Bardziej szczegółowo

Fizyka jądrowa w medycynie

Fizyka jądrowa w medycynie Fizyka jądrowa w medycynie Promieniowanie jonizujące w środowisku człowieka: 1. Oddziaływanie promieniowania jonizującego na organizmy żywe 2. Naturalne źródła promieniowania jądrowego 3. Cywilizacyjne

Bardziej szczegółowo

KaŜde badanie z uŝyciem promieniowania jonizującego teoretycznie moŝe wywołać niekorzystne skutki biologiczne w naszym organizmie. Dotyczy to zarówno

KaŜde badanie z uŝyciem promieniowania jonizującego teoretycznie moŝe wywołać niekorzystne skutki biologiczne w naszym organizmie. Dotyczy to zarówno Medycyna Nuklearna Medycyna nuklearna zajmuje się zastosowaniem izotopów promieniotwórczych w diagnozowaniu chorób oraz w ich leczeniu. Izotop jest odmianą tego samego pierwiastka, który posiada taką samą

Bardziej szczegółowo

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży dr Piotr Pankowski Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe (Dz. U. 2012.264) Art. 33c 6. Dzieci, kobiety w wieku rozrodczym, kobiety

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie kosmiczne: astrobiologów

Promieniowanie kosmiczne: astrobiologów Promieniowanie kosmiczne: astrobiologów zagadka dla Franco Ferrari Instytut Fizyki oraz CASA* University of Szczecin, Szczecin Wrocław, 10 stycznia 2011 Spis treści Promieniowanie kosmiczne (CR) w skrócie

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie skażeń promieniotwórczych, pomiar dawek promieniowania, osłony przed promieniowaniem

Wyznaczanie skażeń promieniotwórczych, pomiar dawek promieniowania, osłony przed promieniowaniem Opracowała: Agnieszka Kluza Wyznaczanie skażeń promieniotwórczych, pomiar dawek promieniowania, osłony przed promieniowaniem I. Cel ćwiczenia Zapoznanie z parametrami charakteryzującymi źródło promieniotwórcze

Bardziej szczegółowo

CEL 4. Natalia Golnik

CEL 4. Natalia Golnik Etap 15 Etap 16 Etap 17 Etap 18 CEL 4 OPRACOWANIE NOWYCH LUB UDOSKONALENIE PRZYRZĄDÓW DO POMIARÓW RADIOMETRYCZNYCH Natalia Golnik Narodowe Centrum Badań Jądrowych UWARUNKOWANIA WYBORU Rynek przyrządów

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego -  - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura 14. Fizyka jądrowa zadania z arkusza I 14.10 14.1 14.2 14.11 14.3 14.12 14.4 14.5 14.6 14.13 14.7 14.8 14.14 14.9 14. Fizyka jądrowa - 1 - 14.15 14.23 14.16 14.17 14.24 14.18 14.25 14.19 14.26 14.27 14.20

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA Wstęp Kwestie związane ze stosowaniem źródeł promieniowania jonizującego, substancji radioaktywnych, a także przemysłem jądrowym, wciąż łączą się z tematem

Bardziej szczegółowo

Czy promieniowanie jonizuj¹ce jest zawsze szkodliwe dla zdrowia [1]

Czy promieniowanie jonizuj¹ce jest zawsze szkodliwe dla zdrowia [1] IX SYMPOZJUM POSTAWY PROEKOLOGICZNE U PROGU XXI WIEKU Su³ów k/milicza, 29 wrzeœnia 2007 Czy promieniowanie jonizuj¹ce jest zawsze szkodliwe dla zdrowia [1] Ludwik Dobrzyñski Uniwersytet w Bia³ymstoku Instytut

Bardziej szczegółowo

16.10.2013 A7-0303/133

16.10.2013 A7-0303/133 16.10.2013 A7-0303/133 133 Artykuł 1 ustęp 1 1. Niniejsza dyrektywa ustanawia podstawowe normy bezpieczeństwa w celu ochrony zdrowia pracowników, ogółu społeczeństwa, pacjentów i innych osób naraŝonych

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania gamma

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania gamma Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania gamma Cel ćwiczenia: Zapoznanie się z podstawami dozymetrii promieniowania jonizującego. Porównanie własności absorpcyjnych promieniowania

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Zbigniew Kąkol, Piotr Morawski

Autorzy: Zbigniew Kąkol, Piotr Morawski Rodzaje rozpadów jądrowych Autorzy: Zbigniew Kąkol, Piotr Morawski Rozpady jądrowe zachodzą zawsze (prędzej czy później) jeśli jądro o pewnej liczbie nukleonów znajdzie się w stanie energetycznym, nie

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące Wykład II Promieniotwórczość Fizyka MU, semestr 2 Uniwersytet Rzeszowski, 8 marca 2017 Wykład II Promieniotwórczość Promieniowanie jonizujące 1 / 22 Jądra pomieniotwórcze Nuklidy

Bardziej szczegółowo

http://isieko.jeleniagora.pl/inne.php?pages_id=613. Promieniowanie jonizujące.

http://isieko.jeleniagora.pl/inne.php?pages_id=613. Promieniowanie jonizujące. http://isieko.jeleniagora.pl/inne.php?pages_id=613. Promieniowanie jonizujące. W rejonie Sudetów zauważa się wyraźne, dodatnie anomalie geochemiczne zawartości w podłożu naturalnych pierwiastków radioaktywnych.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3. (2 pkt) Uzupełnij zapis, podając liczbę masową i atomową produktu przemiany oraz jego symbol chemiczny. Th... + α

Zadanie 3. (2 pkt) Uzupełnij zapis, podając liczbę masową i atomową produktu przemiany oraz jego symbol chemiczny. Th... + α Zadanie: 1 (2 pkt) Określ liczbę atomową pierwiastka powstającego w wyniku rozpadów promieniotwórczych izotopu radu 223 88Ra, w czasie których emitowane są 4 cząstki α i 2 cząstki β. Podaj symbol tego

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie absorpcji promieniowania radioaktywnego.

Wyznaczenie absorpcji promieniowania radioaktywnego. Prof. Henryk Szydłowski BADANIE ROZPADU PROMIENIOTWÓRCZEGO Cel doświadczenia: Wyznaczenie promieniotwórczości tła. Wyznaczenie absorpcji promieniowania radioaktywnego. Przyrządy: Zestaw komputerowy z interfejsem,

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie, które nas otacza

Promieniowanie, które nas otacza Promieniowanie, które nas otacza Ludwik Dobrzyński Wydział Fizyki Uniwersytetu w Białymstoku Instytut Problemów Jądrowych im. A.Sołtana, Świerk Łukasz Adamowski Instytut Problemów Jądrowych im. A.Sołtana,

Bardziej szczegółowo