Wystarczalnoœæ zasobów dolnoœl¹skich z³ó kamieni ³amanych w œwietle rozwoju eksploatacji i uwarunkowañ geoœrodowiskowych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wystarczalnoœæ zasobów dolnoœl¹skich z³ó kamieni ³amanych w œwietle rozwoju eksploatacji i uwarunkowañ geoœrodowiskowych"

Transkrypt

1 GOSPODARKA SUROWCAMI MINERALNYMI Tom Zeszyt 2/4 KRZYSZTOF GALOS*, WOJCIECH GLAPA** Wystarczalnoœæ zasobów dolnoœl¹skich z³ó kamieni ³amanych w œwietle rozwoju eksploatacji i uwarunkowañ geoœrodowiskowych Wprowadzenie W ci¹gu ostatnich piêciu lat na polskim rynku kruszyw mineralnych zachodzi³y dynamiczne zmiany. W regionie dolnoœl¹skim mia³y one szczególnie intensywny przebieg, co zwi¹zane jest z wyj¹tkow¹ pozycj¹ Dolnego Œl¹ska w krajowej gospodarce surowcowej. Jest to pochodn¹ wielu czynników, takich jak urozmaicona budowa geologiczna regionu, obfitoœæ z³ó ró norodnych kopalin, wyj¹tkowa koncentracja z³ó kopalin skalnych przydatnych do produkcji wysokiej jakoœci kruszyw mineralnych, wieloletnia tradycja górnictwa skalnego, jak równie stosowanie najnowoczeœniejszych rozwi¹zañ eksploatacyjnych i przeróbczych. 1. Baza zasobowa z³ó ska³ zwiêz³ych kamieni ³amanych i blocznych w województwie dolnoœl¹skim na tle kraju Z³o a ska³ zwiêz³ych (kamieni ³amanych i blocznych), w przeciwieñstwie do powszechnie wystêpuj¹cych z³ó kopalin okruchowych (piasków i wirów), nale ¹ do stosunkowo rzadkich w skali kraju: ich iloœæ jest oko³o dziesiêciokrotnie mniejsza. Tak e wydobycie roczne tych ska³ jest w Polsce trzykrotnie mniejsze ni kruszyw wirowo-piaskowych. ** Dr in., Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energi¹ PAN, Kraków; ** Dr in., Politechnika Wroc³awska, Wydzia³ Geoin ynierii, Górnictwa i Geologii, Wroc³aw;

2 236 Z drugiej strony przeciêtne wielkoœci zasobów w poszczególnych z³o ach kamieni ³amanych i blocznych s¹ znacznie wiêksze ni w z³o ach wirowo-piaskowych. W Polsce, wed³ug stanu na koniec 2006 r., udokumentowanych by³o 590 z³ó kamieni ³amanych i blocznych o ³¹cznych zasobach bilansowych mln Mg. Zagospodarowanych by³o 240 z³ó o zasobach przemys³owych mln Mg (tab. 1) (Bilans Zasobów ). Sumaryczne zmiany w zasobach geologicznych bilansowych i przemys³owych w ostatnich latach (wyra one jako przyrosty i ubytki) nie s¹ w omawianej grupie z³ó tak spektakularne, jak w przypadku z³ó kruszyw piaszczysto- wirowych. Odnotowuje siê sta³y, choæ wolno postêpuj¹cy ubytek zasobów przemys³owych. Mo na odnieœæ wra enie, e ruch zasobów jest tu znacznie mniejszy, a jakiekolwiek trendy s¹ trudniej zauwa alne. Okazuje siê, e zasadnicze zmiany w wielkoœci zasobów kamieni ³amanych i blocznych s¹ efektem dok³adniejszego rozpoznawania poszczególnych z³ó i weryfikacji zasobów. Ubytki zasobów z tytu³u eksploatacji z³ó maj¹ znaczenie drugorzêdne. W województwie dolnoœl¹skim skupionych jest 51,5% krajowych zasobów bilansowych i a 77,3% krajowych zasobów przemys³owych kamieni ³amanych i blocznych. Zlokalizowane s¹ tu jedyne w Polsce z³o a gabra i sjenitów, niemal wszystkie spoœród krajowych z³ó bazaltów, granitów, melafirów i porfirów, a tak e wszystkie z³o a ska³ metamorficznych: amfibolitów, serpentynitów, zieleñców, gnejsów, hornfelsów, migmatytów, ³upków krystalicznych i marmurów (Glapa, Sroga 2008). Ta wyj¹tkowa koncentracja z³ó powoduje, e Dolny Œl¹sk jest tradycyjnie najwa niejszym w Polsce producentem kruszyw ³amanych ze ska³ magmowych i metamorficznych. W innych regionach Polski z koniecznoœci rozwinê³a siê produkcja kruszyw ³amanych ze zwiêz³ych odmian ska³ osadowych. Ze z³ó regionu œwiêtokrzyskiego pochodzi wiêkszoœæ kruszyw wapiennych i dolomitowych, a ze œl¹sko-krakowskiego i z Karpat kruszyw wapiennych, dolomitowych i piaskow- TABELA 1 Zasoby przemys³owe i wydobycie kamieni ³amanych i blocznych w Polsce w latach TABLE 1 Available reserves and mining output of crushed and dimension stone in Poland Rok Zasoby przemys³owe tych Z³o a zagospodarowane Wydobycie z³ó liczba zmiana, % mln Mg zmiana, % tys. Mg zmiana, % , , , , , , , , , , , , , , ,1 ród³o: Bilans Zasobów ; obliczenia w³asne

3 cowych. W konsekwencji niemal ca³a produkcja naturalnych kruszyw ³amanych ze Ÿróde³ krajowych skupiona jest w szeœciu województwach Polski po³udniowej (tab. 2). Na Dolnym Œl¹sku przedmiotem eksploatacji dla potrzeb produkcji kruszyw ³amanych i kamieni budowlanych s¹ g³ównie kwaœne i zasadowe magmowe ska³y plutoniczne (granitoidy, gabra) oraz wulkaniczne (porfiry, melafiry, bazalty). Du o mniejsze znaczenie gospodarcze ska³y metamorficzne (gnejsy, amfibolity, serpentynity), a zupe³nie marginalne ska³y osadowe: szarog³azy, piaskowce i wapienie. Bogactwo odmian wystêpuj¹cych tu ska³ zwi¹zane jest w wielu przypadkach z ich unikatow¹ jakoœci¹. Przyk³adem niech bêd¹ (nie tylko w kraju) z doskona³ych parametrów fizykomechanicznych bazalty i melafiry, czy te amfibolity z Ogorzelca i gabra z Braszowic (Glapa, Sroga 2008). S¹ one wykorzystywane m.in. do produkcji najwy szej jakoœci kruszyw ³amanych do budownictwa komunikacyjnego (mosty, lotniska i autostrady). W województwie dolnoœl¹skim w 2006 roku by³o udokumentowanych ³¹cznie 240 z³ó kamieni ³amanych i blocznych, w tym oko³o 150 posiadaj¹cych kopalinê przydatn¹ do 237 Wydobycie ze z³ó kamieni ³amanych i blocznych w ujêciu wojewódzkim Mining output form crushed and dimension stone deposits in main voivodships TABELA 2 TABLE 2 Wydobycie w latach [tys. Mg] Województwo Zmiana wielkoœci wydobycia w stosunku do roku poprzedniego [%] Dolnoœl¹skie Ma³opolskie Opolskie Podkarpackie Œl¹skie Œwiêtokrzyskie Pozosta³e województwa ,4 +28,8 0,3 +30,3 +1, ,8 +8,6 +27,7 +2,3 +16, ,7 +3,9 +21,7 8,9 +7, ,1 +10,2 +22,3 +15,1 +11, ,5 +4,2 +1,7 +7,5 +6, ,3 +10,5 +11,7 +12,8 +19, ,8 9,9 +42,6 2,0 8,8 ród³o: Bilans Zasobów ; obliczenia w³asne

4 Iloœæ zagospodarowanych z³ó kamieni ³amanych woj. dolnoœl¹skiego 1 TABLE produkcji kruszywa naturalnego ³amanego. Spoœród nich 85 stanowi³y z³o a zagospodarowane (tab. 3), a bie ¹c¹ eksploatacjê prowadzono w 64 z³o ach. W okresie ostatnich piêciu szeœciu lat nie zauwa a siê istotnych zmian iloœci zagospodarowanych z³ó kamieni ³amanych na Dolnym Œl¹sku. W ujêciu ³¹cznym notowano z regu³y pewne ubytki zasobów bilansowych tych z³ó, natomiast zjawiskiem sta³ym by³ systematyczny ubytek wielkoœci zasobów przemys³owych w z³o ach zagospodarowanych (tab. 4). Najwiêksze zmiany w wielkoœci zasobów bilansowych odnotowano w roku 2003, gdy przyrost tych zasobów w ³¹cznej iloœci oko³o 120 mln Mg nast¹pi³ dziêki udokumentowaniu lub lepszemu rozpoznaniu z³ó niezagospodarowanych, m.in. Rybnica I, Siedlimowice I, Targowica Wschód, Ksiêginki Pó³noc, Kostrza-Wanda, Ksiêginki I. Tak e w roku 2006 przyrost tych zasobów siêgn¹³ 57 mln Mg, a to za spraw¹ udokumentowania z³o a migmatytu, amfibolitu i granodiorytu Kluczowa (24 mln Mg) oraz zwiêkszenia zasobów z³ó : Kostrza Piekie³ko (14 mln Mg granitu), Ksiêginki Pó³noc (9,6 mln Mg bazaltu) i Nas³awice (9,6 mln Mg serpentynitu). W œlad za tym nie postêpowa³ jednak istotny wzrost iloœci z³ó zagospodarowanych, a wzrost produkcji pochodzi³ z rozwoju lub lepszego TABELA 3 Quantity of developed deposits of crushed stone in Dolnoœl¹skie voivodeship Kopalina Liczba zagospodarowanych z³ó Bazalt Gabro Granit Sjenit Melafir Porfir (keratofir) Amfibolit Serpentynit Gnejs Hornfels Migmatyt Razem Podano ³¹czn¹ liczbê z³ó obecnie eksploatowanych, jak i z³ó z eksploatacj¹ czasowo wstrzyman¹ lub zaniechan¹; zestawienie dotyczy tylko z³ó przydatnych g³ównie do produkcji kruszywa ³amanego, nie uwzglêdniono w nim innych rodzajów ska³ np. piaskowców ród³o: Bilans Zasobów ; obliczenia w³asne

5 Zasoby przemys³owe zagospodarowanych z³ó kamieni ³amanych woj. dolnoœl¹skiego 1 TABLE 4 wykorzystania zdolnoœci produkcyjnych zak³adów ju istniej¹cych. Istotne zmiany w tym zakresie przyniós³ rok 2007 (otwarcie kilku nowych kopalñ, np. Pi³awa Górna, Targowica), a tak e powinien przynieœæ rok obecny. 239 TABELA 4 Available reserves of developed deposits of crushed stone in Dolnoœl¹skie voivodship Zasoby przemys³owe [tys. Mg] Kopalina Bazalt Gabro Granit Sjenit Melafir Porfir Amfibolit Serpentynit Gnejs Hornfels Migmatyt Razem Zmiana zasobów w stosunku do roku poprzedniego [%] ,7 5,1 +1,5 +4,2 3, ,3 +1,0 1,7 0,6 0, ,7 +0,8 1,4 7,4 2, ,4 3,1 3,2 3,5 4, ,8 1,0 1,1 1,5 3, ,7 +387, ,6 2,0 2,2 2,7 2, ,2 1,6 1,7 3,5 7, ,8 0,0 0,1 0,1 0, , ,1 0,6 0,8 2,8 1,0 1 Uwagi jak pod tabel¹ 3 ród³o: Bilans Zasobów ; obliczenia w³asne

6 240 Analiza zmian zasobów z³ó kamieni ³amanych na Dolnym Œl¹sku prowadzi do pewnych wniosków ogólnych, a mianowicie: zmiany zasobów na znacz¹c¹ skalê odbywaj¹ siê w obrêbie z³ó ju zagospodarowanych w wyniku dok³adniejszego ich rozpoznawania i weryfikacji zasobów, wydzielania z du ych z³ó fragmentów nadaj¹cych siê do szybkiego zagospodarowania, szczególnie dla produkcji kruszyw ³amanych; oraz powiêkszania zasobów poprzez rozszerzanie granic dokumentowanych z³ó w granicach istniej¹cych obszarów górniczych; stan zasobów przemys³owych jest stosunkowo stabilny; ubytkowi z tytu³u eksploatacji towarzyszy czêsto rozpoznanie nowych fragmentów z³ó ju udokumentowanych i powiêkszanie ich zasobów; opisane procesy sprawiaj¹, e ubytek ³¹cznej wielkoœci zasobów przemys³owych kamieni ³amanych nie jest tak dynamiczny, jak siê powszechnie s¹dzi i wynosi oko³o 1% rocznie, wyj¹tkowo jest wiêkszy (np. w 2005 r.). 2. Rozwój wydobycia kamieni ³amanych ze z³ó przydatnych do produkcji kruszyw ³amanych w województwie dolnoœl¹skim Po okresie dekoniunktury, wystêpuj¹cym g³ównie w latach , od roku 2003 nast¹pi³ znacz¹cy wzrost popytu, a co za tym idzie tak e poda y kruszyw naturalnych ³amanych w Polsce. Zapotrzebowanie rynku krajowego na materia³y drogowe i budowlane spowodowa³o gwa³towny wzrost wydobycia kopalin skalnych i produkcji kruszyw, czêsto wysokiej jakoœci. W skali kraju wzrost ten w okresie wyniós³ oko³o 60%, natomiast w województwie dolnoœl¹skim a 78%, a to za spraw¹ silnego popytu na kruszywa wysokiej klasy, dostêpne niemal wy³¹cznie ze z³ó tego regionu. Wzrost ten by³ notowany praktycznie w przypadku wszystkich kopalin skalnych, choæ najbardziej widoczny by³ dla gabra, granitów i serpentynitu (tab. 5). G³ówn¹ kopalin¹ u ytkowan¹ do produkcji kruszyw ³amanych pozostaje jednak nadal bazalt. Ju w roku 2006 wydobycie kamieni ³amanych w województwie dolnoœl¹skim by³o najwy sze od 10 lat (tab. 5). Wedle wstêpnych ocen w 2007 r. wzros³o ono o kolejne oko³o 4,6 mln Mg i osi¹gnê³o rekordowy poziom ponad 22 mln Mg, wzrastaj¹c w stosunku do roku 2002 a o 125% (tab. 6). Z przedstawionego w tabeli 6 wyliczenia potencjalnego okresu dalszej eksploatacji z³ó wynika, e ju przy istniej¹cym potencjale wydobywczym zasoby niektórych z³ó zostan¹ wyczerpane w okresie kilkunastu lat (np. Góra Kamienista, Góra Trupieñ, Krzeniów, Koœmin, Nas³awice), a niekiedy nawet kilku lat (np. Ogorzelec). Z drugiej strony wci¹ rosn¹cy popyt na kruszywa ³amane na rynku krajowym oraz istniej¹ce mo liwoœci dystrybucyjne Dolnego Œl¹ska powoduj¹, e nale y spodziewaæ siê jeszcze wiêkszego wzrostu wydobycia w ujêciu ³¹cznym, a wiêc i z poszczególnych czynnych kopalñ. Sprzyja temu wzrastaj¹cy udzia³ transportu kolejowego w wywozie tych kruszyw, czêsto w g³¹b kraju na odleg³oœci nawet rzêdu km, zaœ kluczem do dalszego rozwoju jest mo liwoœæ

7 241 Wydobycie ze z³ó kamieni ³amanych w woj. dolnoœl¹skim Mining output from crushed stone deposits in Dolnoœl¹skie voivodship TABELA 5 TABLE 5 Wydobycie [tys. Mg] Kopalina Zmiana wielkoœci wydobycia w stosunku do roku poprzedniego [%] Bazalt Gabro Granit Sjenit Melafir Porfir Amfibolit Serpentynit Gnejs Hornfels Migmatyt Razem ,8 +20,1 +6,3 +12,2 +2, ,4 +38,0 8,7 +72,8 +4, ,7 +23,3 +4,1 +47,4 +5, ,8 +107,2 17,1 +31,1 +20, ,8 +33,3 +16,4 +28,8 13, , ,1* ,1 +21,1 +9,8 +18, ,6 +28,2 +13,2 +120,6 +77, , ,9 +6, , ,1 +24,9 +6,1 +31,5 +2,0 *) z³o e Gorce, przyrost w stosunku do 2002 roku ród³o: Bilans Zasobów ; obliczenia w³asne

8 242 Zestawienie wa niejszych z³ó zagospodarowanych kamieni ³amanych w woj. dolnoœl¹skim: zasoby geologiczne bilansowe i przemys³owe, wydobycie w latach oraz potencjalny okres eksploatacji pozosta³ych zasobów z³o a TABELA 6 List of the main developed deposits of crushed stone in Dolnoœl¹skie voivodeship: economic and available reserves, mining output in the years , potential period of further extraction of the remaining reserves TABLE 6 Lp. Z³o e Kopalina Zasoby [tys. Mg] 1 Wydobycie [tys. Mg] Potencjalny okres bilansowe przemys³owe eksploatacji z³o a [lat] Bukowa Góra Bazalt Góra Kamienista Bazalt Góra Trupieñ Bazalt Jawor-Mêcinka Bazalt Kozia Góra Bazalt Krzeniów Bazalt Ksiêginki I Bazalt Ksiêginki-Pó³noc Bazalt Sulików Bazalt Targowica Bazalt Winna Góra Bazalt Braszowice Gabro S³upiec-Dêbówka Gabro Chwa³ków I Granit Gniewków Granit Go³aszyce Granit Górka Granit

9 243 cd. tabela 6 cont. table Graniczna Granit Pagórki Zachodnie Granit RogoŸnica Granit Siedlimowice I Granit Strzegów-Gêsiniec Granit Strzelin Granit Wieœnica Granit Koœmin Sjenit Gorce Porfir Borówno Melafir Grzêdy Melafir Rybnica Leœna Melafir Œwierki Melafir Nas³awice Serpentynit Ogorzelec Amfibolit Pi³awa Górna Amfibolit + migmatyt Mikoszów Gnejs Pomianów Gnejs Stan na r. 2 Wyliczone wed³ug formu³y: (zasoby przemys³owe wed³ug stanu wydobycie w 2007 r.) / maksymalne wydobycie roczne w okresie ród³o: Bilans Zasobów ; informacje w³asne

10 244 TABELA 7 G³ówne asortymenty produkcji z wa niejszych z³ó zagospodarowanych kamieni ³amanych Dolnego Œl¹ska oraz mo liwoœci transportu do odbiorców (stan na 2007 r.) TABLE 7 The main production assortments in the principal developed deposits of crushed stone in Dolnoœl¹skie voivodeship with transport possibilities (as of 2007) Lp. Kopalnia Kopalina Asortymenty surowcowe, kierunki zastosowañ Transport do odbiorców samochodowy kolejowy Bukowa Góra bazalt kruszywa ³amane, tak bocznica stacji Zarêba 2. Góra Kamienista bazalt kruszywa ³amane, tak w³asna bocznica kolejowa 3. Góra Trupieñ bazalt kruszywa ³amane, tak bocznica stacji Krzeniów 4. Jawor-Mêcinka bazalt kruszywa ³amane, tak bocznica stacji Paw³owice 5. Kozia Góra bazalt kruszywa ³amane,, tak bocznica stacji Krzeniów 6. Krzeniów bazalt kruszywa ³amane, tak w³asna bocznica kolejowa 7. Ksiêginki I bazalt kruszywa ³amane, tak bocznica stacji Lubañ Œl. 8. Ksiêginki-Pó³noc bazalt kruszywa ³amane, tak w³asna bocznica kolejowa 9. Sulików bazalt kruszywa ³amane, tak w³asna bocznica kolejowa 10. Targowica bazalt kruszywa ³amane, tak brak 11. Winna Góra bazalt kruszywa ³amane, tak bocznica stacji Jawor 12. Braszowice gabro kruszywa ³amane,, budownictwo tak brak 13. S³upiec-Dêbówka gabro kruszywa ³amane, tak w³asna bocznica kolejowa 14. Chwa³ków I granit kruszywa ³amane,, budownictwo tak brak 15. Gniewków granit kruszywa ³amane, bloki, elem. foremne,, budownictwo tak w³asna bocznica kolejowa 16. Go³aszyce granit kruszywa ³amane, tak brak 17. Górka granit kruszywa ³amane, kamieñ ³amany, tak brak

11 245 cd. tabela 7 cont. table Graniczna granit kruszywa ³amane, p³yty, bloki,, budownictwo tak w³asna bocznica kolejowa 19. Pagórki Zachodnie granit kruszywa ³amane, tak brak 20. RogoŸnica granit kruszywa ³amane, tak w³asna bocznica kolejowa 21. Siedlimowice I granit kruszywa ³amane, tak brak 22. Strzegów-Gêsiniec granit kruszywa ³amane, kamieñ hydrotechn., bloki,, budownictwo tak brak 23. Strzelin granit kruszywa ³amane, bloki,, budownictwo tak bocznica stacji Strzelin 24. Wieœnica granit kruszywa ³amane, p³yty, bloki,, budownictwo tak bocznica stacji RogoŸnica 25. Koœmin sjenit kruszywa ³amane, kamieñ ³am., bloki,, budownictwo tak bocznica stacji Pi³awa Grn. 26. Gorce porfir kruszywa ³amane, p³yty, bloki,, budownictwo tak brak 27. Borówno melafir kruszywa ³amane, tak w³asna bocznica kolejowa 28. Grzêdy melafir kruszywa ³amane, tak w³asna bocznica kolejowa 29. Rybnica Leœna melafir kruszywa ³amane, tak bocznica stacji Wa³brzych G³. 30. Œwierki melafir kruszywa ³amane, tak bocznica kolejowa w Bartnicy 31. Nas³awice serpentynit kruszywa ³amane, tak brak 32. Ogorzelec amfibolit kruszywa ³amane, tak brak 33. Pi³awa Górna amfibolit + migmatyt kruszywa ³amane, tak bocznica stacji Pi³awa Grn., docelowo bocznica w³asna 34. Mikoszów gnejs kruszywa ³amane, tak brak 35. Pomianów gnejs kruszywa ³amane, kamieñ ³amany, tak bocznica stacji Pomianów ród³o: Bilans gospodarki surowcami...; informacje w³asne

12 246 wykorzystania istniej¹cych bocznic kolejowych (tab. 7) lub budowa nowych, a tak e modernizacja, a niekiedy wrêcz odbudowa niektórych po³¹czeñ kolejowych. Bazalty Wyst¹pienia bazaltów na Dolnym Œl¹sku tworz¹ rozleg³¹ strefê rozci¹gaj¹c¹ siê od Zgorzelca na zachodzie po Górê Œw. Anny na wschodzie (Opolszczyzna). Ze wzglêdu na swe w³aœciwoœci techniczne: wysok¹ wytrzyma³oœæ na œciskanie, odpornoœæ na czynniki atmosferyczne oraz nisk¹ œcieralnoœæ, s¹ najwy szej jakoœci kopalin¹ do produkcji kruszyw drogowych, kolejowych i budowlanych. ¹czne zasoby geologiczne we wszystkich 44 udokumentowanych z³o ach wynosi³y 570 mln Mg, co stanowi³o 96% udokumentowanej bazy zasobowej tej kopaliny w kraju. W 2006 r. w granicach województwa dolnoœl¹skiego zagospodarowanych by³o 20 z³ó bazaltu. Wielkoœæ wydobycia wynios³a ponad 5,7 mln Mg w 2006 r. i 6,4 mln Mg w 2007 r. (tab. 5, 6), z czego oko³o 60% pochodzi³o z regionu jaworsko-z³otoryjskiego. Prawie 30% ³¹cznego wydobycia dolnoœl¹skich bazaltów pochodzi ze z³o a Krzeniów (tab. 6). Gabra Powierzchniowe wyst¹pienia gabr oraz gabro-diabazów w Polsce znane s¹ tylko z terenu Dolnego Œl¹ska. Aktualnie eksploatowane s¹ dwa du e z³o a: Braszowice i S³upiec- -Dêbówka o ³¹cznych zasobach przemys³owych 161 mln Mg. Gabro z Braszowic jest ska³¹ gruboziarnist¹, miejscami porfirowat¹. Kopalina ze z³o a S³upiec-Dêbówka reprezentuje odmiany od gabr labradorowo-diallagowych i oliwinowych do drobnoziarnistych diabazów. Surowiec z obu z³ó stosowany jest wy³¹cznie do produkcji poszukiwanych asortymentów kruszyw. W 2007 r. ³¹czne wydobycie z obu z³ó wynios³o 3,3 mln Mg (dla porównania w 2002 r. tylko 1,0 mln t). Granitoidy Wœród magmowych ska³ g³êbinowych wystêpuj¹cych na Dolnym Œl¹sku podstawowe znaczenie dla przemys³u kamienia budowlanego i drogownictwa maj¹ granitoidy. Do 2006 r. udokumentowano 75 z³ó tych ska³, w tym 61 z³ó granitu, 6 granodiorytu i 8 sjenitu. Zasoby geologiczne granitoidów w regionie wynosz¹ oko³o 1520 mln Mg, co stanowi 98% ich zasobów krajowych. S¹ one eksploatowane a w 34 z³o ach. Najwiêksze zasoby i wydobycie granitu koncentruje siê w obrêbie masywu Strzegom-Sobótka. Granity te posiadaj¹ korzystne parametry fizykotechniczne, a dobra oddzielnoœæ p³ytowa umo liwia wydobywanie bloków. Granity strzeliñsko- ulowskie s¹ zwykle drobnoziarniste, a bloczne odmiany granitów wystêpuj¹ tylko w Strzelinie i Górce Sobockiej. Granity karkonoskie wydobywane s¹ na niewielk¹ skalê w jednym tylko z³o u Szklarska Porêba-Huta. W przypadku tej ostatniej odmiany wymagania ochrony œrodowiska (Karkonoski Park Narodowy wraz z otulin¹) ograniczaj¹ mo liwoœci jej pozyskiwania. Do z³ó granitu o najwiêkszym wydobyciu w 2007 r. nale a³y: Graniczna (1019 tys. Mg), Siedlimowice I (517 tys. Mg, RogoŸnica (507 tys. Mg). Daje siê zauwa yæ coraz bardziej intensywny rozwój produkcji kruszyw ³amanych granitowych, i to niekiedy ze z³ó, z których jeszcze do niedawna pozyskiwano granit bloczny (np. Gniewków, Go³aszyce, Strzelin, Wieœnica). Inn¹, bardzo atrakcyjn¹ odmian¹ granitoidów, wystêpuj¹c¹ tylko na Dolnym Œl¹sku, s¹ tzw. sjenity niemczañskie. Aktualnie eksploatowane s¹ dwa ich z³o a w Koœminie

13 247 i Przedborowej. Wydobycie w kopalni Koœmin wynios³o w 2007 r. ju 831 tys. Mg. Tak e w kopalni Przedborowa od 2007 r. rozpoczêto produkcjê kruszyw ³amanych, a jej wielkoœæ mo e w najbli szym czasie osi¹gn¹æ nawet 400 tys. Mg/r. Melafiry i porfiry Wa n¹ pozycjê w bilansie zasobów kamieni ³amanych zajmuj¹ dolnopermskie i górnokarboñskie wulkanity: porfiry i melafiry. Z³o owe wyst¹pienia tych ska³ zlokalizowane s¹ w zachodniej czêœci depresji œródsudeckiej oraz we wschodniej czêœci depresji pó³nocno- -sudeckiej, jednak e eksploatowane s¹ jedynie z³o a z rejonu Wa³brzycha. Udokumentowane zasoby geologiczne melafirów na Dolnym Œl¹sku, w z³o ach eksploatowanych i niezagospodarowanych, wynosz¹ ³¹cznie 435 mln Mg, natomiast porfirów (wraz z keratofirami) 529 mln Mg. Znaczna czêœæ niezagospodarowanych z³ó tych kopalin wystêpuje w obszarach zalesionych, trudno dostêpnych do eksploatacji, a wiêkszoœæ zasobów porfiru (406 mln Mg w z³o u Che³mczyk) zosta³a udokumentowana w kat. C 2. Powoduje to, e faktycznie dostêpne zasoby porfiru; w mniejszym stopniu melafiru, w z³o ach niezagospodarowanych s¹ znacznie ni sze od podanych wy ej zasobów geologicznych. Przedmiotem eksploatacji w tej grupie s¹ obecnie tylko melafiry, wydobywane w 4 du ych z³o ach: Grzêdy, Borówno (okresowo), Rybnica Leœna i Œwierki. ¹czne wydobycie z tych z³ó w 2006 roku wynosi³o 3,61 mln Mg, a w 2007 r. 3,57 mln Mg. Melafiry, podobnie jak porfiry, znajduj¹ szerokie zastosowanie jako kamienie ³amane i kruszywo g³ównie w budownictwie drogowym i kolejowym. Pod wzglêdem parametrów jakoœciowych masywne melafiry odpowiadaj¹ (lub niewiele ustêpuj¹) trzeciorzêdowym bazaltom, a kopalnie Grzêdy i Rybnica Leœna pod wzglêdem wielkoœci wydobycia kamieni ³amanych nale ¹ do najwiêkszych w regionie dolnoœl¹skim. Gnejsy, amfibolity, serpentynity Gnejsy nale ¹ do najliczniej reprezentowanych ska³ metamorficznych na Dolnym Œl¹sku. Jednak mimo olbrzymich zasobów stopieñ ich obecnego wykorzystania jest niewielki (Glapa, Sroga 2008). Udokumentowano 9 z³ó gnejsów o zasobach ponad 102 mln Mg; 40% wymienionych zasobów przypada na z³o e Padole udokumentowane w kat. C 2, a poza tym trudno dostêpne ze wzglêdu na ochronê lasów. Aktualnie eksploatowane s¹ tylko 2 z³o a gnejsów: Pomianów, Mikoszów z ³¹cznym wydobyciem 258 tys. Mg w 2007 r. Amfibolity do produkcji kruszyw ³amanych zosta³y udokumentowane w piêciu z³o- ach o zasobach ³¹cznych 60,5 mln t. Eksploatacja amfibolitu o bardzo dobrych parametrach jakoœciowych prowadzona jest od lat w z³o u Ogorzelec (wydobycie 452 tys. Mg w 2007 r.). Serpentynity wystêpuj¹ g³ównie na przedpolu Sudetów. Obecnie udokumentowane s¹ dwa z³o a tej kopaliny: Jordanów i Nas³awice, o zasobach 23 mln Mg. Aktualnie czynna jest tylko kopalnia Nas³awice, gdzie wydobycie w latach przekracza³o 700 tys. Mg/r. W ostatnich kilku latach udokumentowano z³o e amfibolitu i migmatytu Pi³awa Górna o ³¹cznych zasobach przemys³owych 52,4 mln Mg. Wydobycie z tego z³o a rozpoczêto w 2007 r., gdy przekroczy³o ono 500 tys. Mg. Docelowo wydobycie to ma wynosiæ co najmniej 3,0 3,5 mln Mg/r. (Galos 2007).

14 248 TABELA 8 Ograniczenia œrodowiskowe i w zakresie zagospodarowania przestrzennego najwa niejszych niezagospodarowanych dolnoœl¹skich z³ó kamienia ³amanego Environmental and spatial development constraints for the main undeveloped deposits of crushed stone in Dolnoœl¹skie voivodeship TABLE 8 Lp. Nazwa z³o a Kopalina Zasoby geologiczne [tys. Mg] Mo liwe kierunki zastosowañ Wyszczególnienie ograniczeñ Mszana Ob³oga Bazalt Paszowice Bazalt Sichów Bazalt Dêbówka Gabro Karpniki-Stru nica Granit Morawa Granit Mrowiny Granit Mrowiny I Granit Wiciarka Granit Brodziszów-K³oœnik-Pole B Granodioryt Chwalis³aw Granodioryt a any Granodioryt a any II Granodioryt Rogówka Granodioryt , bloki, bloki, bloki, bloki bloki, kamieñ do robót hydrotechnicznych, kruszywa, bloki, bloki, bloki PLH ) Góry i Pogórze Kaczawskie 2 ); SOO-pz 3 ) PLH Góry i Pogórze Kaczawskie; SOO-pz PLH Góry i Pogórze Kaczawskie; SOO-pz las mieszany, wy ynny PLH Rudawy Janowickie; SOO-pz pola uprawne, las pola uprawne, las pola uprawne, las PLH Torfowiska Gór Izerskich; SOO-pz pola uprawne las wy ynny pola uprawne, las pola uprawne, las las górski

15 249 cd. tabela 8 cont. table Brodziszów I Sjenit Piekielnik Sjenit Che³mczyk Porfir Lubawka II Porfir Lubrza Porfir Rybnica Melafir Rybnica I Melafir T³umaczów Wschód Melafir T³umaczów-Gardzieñ Melafir Imbramowice Zielenec Jordanów Œl¹ski Serpentynit Wieœciszowice Amfibolit Kluczowa Amfibolit, gnejs Padole Gnejs bloki, kamieñ do robót hydrotechnicznych, kruszywa, bloki, bloki, bloki las mieszany, wy ynny las wy ynny las górski PLH Góry Kamienne; SOO-pz PLH Góry i Pogórze Kaczawskie; SOO-pz PLH Góry Kamienne; SOO-pz PLH Góry Kamienne; SOO-pz las, pola uprawne brak odpowiedniej drogi wywozowej pola uprawne PLH Masyw Œlê y; SOO-pz PLH Rudawy Janowickie; SOO-pz pola uprawne, las las wy ynny, drogi górskie Objaœnienia: 1 ) kod obiektu Natura 2000, 2 ) nazwa obiektu Natura 2000, 3 ) typ obiektu Natura 2000 (oznaczenie SOO-pz Specjalne obszary ochrony siedlisk, z rozszerzeniem organizacji pozarz¹dowych) ród³o: Bilans Zasobów ; Bromowicz, Magiera 2006; Bromowicz 2005; Frankiewicz i in. 2002; Frankiewicz, Glapa 2007; Glapa 2001

16 Ograniczenia mo liwoœci zagospodarowania z³ó rezerwowych kamienia ³amanego na Dolnym Œl¹sku Jak ju wy ej wspomniano, w województwie dolnoœl¹skim udokumentowanych jest oko³o 150 z³ó przydatnych do produkcji kruszywa naturalnego ³amanego, spoœród których oko³o 85 stanowi¹ z³o a zagospodarowane, a bie ¹ca eksploatacja jest prowadzona w oko³o 65 z³o ach. W kilkunastu z³o ach produkcja zosta³a zaniechana, niekiedy czasowo wstrzymana. Wobec rosn¹cego popytu na kruszywa ³amane na rynku krajowym, a z drugiej strony ograniczonych w niektórych przypadkach zasobów przemys³owych z³ó i przewidywanego w odniesieniu do kilkunastu zak³adów wyczerpania zasobów i zakoñczenia dzia- ³alnoœci górniczej, rodzi siê pytanie o mo liwoœci zagospodarowania nowych z³ó dolnoœl¹skich pod k¹tem rozwoju produkcji wysokojakoœciowych kruszyw ³amanych. W tabeli 8 podano najwa niejsze udokumentowane z³o a rezerwowe kamieni ³amanych na Dolnym Œl¹sku. W ponad 10 przypadkach (na 28 analizowanych) powa n¹ przeszkod¹ jest wystêpowanie z³o a w granicach obszaru Natura Du a czêœæ pozosta³ych z³ó w znacznej czêœci po³o ona jest na obszarach leœnych i ich ewentualne zagospodarowanie bêdzie wymaga³o uzyskania zgody na przeznaczenie tych gruntów na cele nieleœne przez Ministra Œrodowiska. Nie zawsze bêdzie to mo liwe. W³aœciwej odpowiedzi na pytanie o mo liwoœci zagospodarowania danego z³o a mo na jednak dopiero oczekiwaæ na etapie ubiegania siê o koncesjê na eksploatacjê, gdy niezbêdne jest uzyskanie odpowiednich zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w³aœciwej gminy o przeznaczeniu obszaru z³o a pod dzia³alnoœæ górnicz¹. Ten aspekt czêsto jest i mo e byæ decyduj¹cy o ostatecznym przes¹dzeniu, czy dane z³o e mo e byæ zagospodarowane, czy te nie. Istotnym czynnikiem wp³ywaj¹cym na przychylne stanowisko gminy w tym zakresie bardzo czêsto bywa ocena mo liwoœci wywozu kruszywa z projektowanej kopalni, zarówno transportem samochodowym, jak te kolejowym. Splot tych uwarunkowañ mo e sprawiæ, e spoœród niemal 30 analizowanych z³ó (tab. 8) mo liwoœæ przysz³ego zagospodarowania wyst¹pi tylko w odniesieniu do dziesiêciu, mo e kilkunastu. Zagadnienia te powinny byæ przedmiotem odrêbnej analizy. 4. Kruszywa sztuczne jako substytuty kruszyw naturalnych ³amanych w aspekcie przed³u enia ywotnoœci dolnoœl¹skich z³ó kamienia ³amanego Dolny Œl¹sk od wielu dziesi¹tków lat jest g³ównym Ÿród³em poda y kruszyw naturalnych ³amanych na rynku krajowym. Ocenia siê, e tylko oko³o 1/4 produkcji tych kruszyw w regionie dolnoœl¹skim jest obecnie u ytkowana w regionie, natomiast 3/4 (ponad 15 mln Mg/r) jest ekspediowane transportem samochodowym lub kolejowym na inne rynki regionalne. Choæ roœnie import tego typu kruszyw na rynki Polski pó³nocnej i wschodniej, to Dolny Œl¹sk wci¹ pozostanie g³ównym Ÿród³em dostaw wysokiej jakoœci kruszyw ³amanych na rynek krajowy (Smakowski, Galos 2007). W tej sytuacji autorzy wyra aj¹

17 pogl¹d, e jednym ze sposobów ochrony dolnoœl¹skich (a tak e œwiêtokrzyskich) z³ó kamienia ³amanego jest intensyfikacja w takim zakresie, jaki jest tylko mo liwy rozwoju poda y kruszyw sztucznych oraz kruszyw z recyklingu (Galos 2006, Galos 2008). Dotyczy to w szczególnoœci kruszyw z u li hutniczych, wytwarzanych g³ównie na Górnym Œl¹sku i w rejonie Krakowa. G³ównymi rodzajami u li hutniczych u ytkowanych do produkcji kruszyw s¹ u le wielkopiecowe i stalownicze hutnictwa elaza, u le szybowe hutnictwa miedzi i hutnictwa 251 Najwa niejsi krajowi producenci kruszyw z u li hutniczych The main domestic producers of aggregates from metallurgical slag TABELA 9 TABLE 9 Firma Lokalizacja zak³adów Rodzaj u ytkowanego u la Szacunkowy poziom produkcji w2007r. [tys. Mg] Alexander Mill Services International Sp. z o.o. Warszawa Zawiercie, Bytom, Ostrowiec, Warszawa stalowniczy Slag Recycling Sp. z o.o. Kraków Kraków-Nowa Huta wielkopiecowy, stalowniczy 2500 KGHM Ecoren S.A. Lubin G³ogów szybowy pomiedziowy Zak³ad Odzysku Surowców Madrohut Sp. z o.o. Kraków HK Eko-Grys Sp. z o.o. D¹browa Górnicza Kraków-Nowa Huta wielkopiecowy 900 D¹browa Górnicza stalowniczy 800 PPHU Ehazet Sp. z o.o. Katowice Czêstochowa, Œwiêtoch³owice, aziska Grn. wielkopiecowy, stalowniczy, elazostopowy 560 Eko Bryza Sp. z o.o. Chorzów Chorzów szybowy pocynkowy 450 EKOSAR Sp. z o.o. Bytom Bytom stalowniczy 240 Eko-Pro-Hut Sp. z o.o. Gliwice Gliwice stalowniczy 200 Ekoprod Sp. z o.o Bytom Bytom stalowniczy 200 Tercharpol S.A. Siemianowice Œl. Chorzów stalowniczy 100 Hilkim Sp. z o.o. Ruda Œl¹ska Ruda Œl¹ska szybowy pocynkowy 100 HSWLorrestaSp.zo.o.StalowaWola Stalowa Wola stalowniczy 100 Kopalnie Surowców Skalnych S.A. Z³otoryja Huta Cynku Miasteczko Œl¹skie S.A. Miasteczko Œl¹skie Legnica szybowy pomiedziowy 100 Miasteczko Œl¹skie szybowy pocynkowy 60 ród³o: Sobczyñski 2008, Galos 2006

18 252 cynku. Kruszywa pozyskiwane z u li stalowniczych oraz u li szybowych czêsto dorównuj¹ jakoœci¹ kruszywom naturalnym ³amanych najwy szej jakoœci (np. bazaltowym) i s¹ w coraz wiêkszej skali stosowane jako ich pe³nowartoœciowe substytuty. ¹czna iloœæ u li hutniczych wymienionych rodzajów otrzymywanych na bie ¹co przez krajowe hutnictwo elaza i metali nie elaznych siêga 4,5 5,0 mln Mg/r. ród³em do pozyskiwania kruszyw sta³y siê jednak tak e u le zdeponowane na sk³adowiskach w poprzednich dekadach. Tylko na oficjalnych sk³adowiskach wci¹ znajduje siê ponad 20 mln Mg tego typu u li, natomiast na starszych, nie ewidencjonowanych sk³adowiskach iloœæ ta mo e byæ jeszcze wiêksza. Pod wzglêdem lokalizacji sk³adowiska te wystêpuj¹ tam, gdzie zlokalizowane s¹ lub by³y zak³ady hutnicze, a wiêc g³ównie na Górnym Œl¹sku, w Krakowie-Nowej Hucie, a tak e w G³ogowie, Legnicy, Stalowej Woli, Ostrowcu Œwiêtokrzyskim i Warszawie (tab. 9). W³aœciwy rozwój produkcji kruszyw z u li hutniczych nast¹pi³ w po³owie lat dziewiêædziesi¹tych XX w. Z poziomu niespe³na pó³ miliona Mg/r. w ci¹gu kilkunastu lat produkcja ta wzros³a do oko³o 9,8 mln Mg/r. w 2007 r. Najwa niejszymi producentami takich kruszyw s¹ obecnie Alexander Mill Services International Sp. z o.o. Warszawa, Slag Recycling Sp. z o.o. Kraków, a ostatnio tak e KGHM Ecoren S.A. Lubin (tab. 9). Warto przy tym zwróciæ uwagê na fakt, e ponad 60% produkcji bazuje na u lach ze starych ha³d, a tylko do 40% na u lach generowanych na bie ¹co przez huty elaza i metali nie elaznych (Galos 2006). Produkcja kruszyw z u li hutniczych jest dzia³aniem proekologicznym, z jednej strony ograniczaj¹cym eksploatacjê z³ó kopalin skalnych do produkcji kruszyw (dotyczy to szczególnie z³ó Dolnego Œl¹ska oraz regionu œl¹sko-krakowskiego), a z drugiej strony w perspektywie kilku-kilkunastu lat pozwalaj¹cym na odzyskiwanie i rewitalizacjê terenów do tej pory zajêtych przez sk³adowiska u li. Cech¹ ujemn¹ tej dzia³alnoœci jest jej wybitny regionalizm, ograniczony g³ównie do regionu œl¹sko-krakowskiego. Ocenia siê, e o ile w skali kraju poda kruszyw z u li stanowi obecnie oko³o 20% poda y kruszyw naturalnych ³amanych, to w Ma³opolsce jest to obecnie ponad 30%, a na Górnym Œl¹sku a ponad 70%. Podsumowanie Baza zasobowa z³ó kamienia ³amanego na Dolnym Œl¹sku jest tradycyjnie podstaw¹ do zapewnienia wiêkszoœci dostaw wysokiej jakoœci kruszyw ³amanych na rynek krajowy. Sytuacja ta nie zmieni siê znacz¹co tak e i w przysz³oœci. St¹d potrzeba i postulat racjonalnego i oszczêdnego gospodarowania zasobami kopalin skalnych przydatnych do produkcji kruszywa ³amanego zarówno w odniesieniu do z³ó obecnie eksploatowanych, jak i niezagospodarowanych. Jest to tym bardziej istotne, e perspektywy udokumentowania kolejnych z³ó tego typu kopalin, mo liwych do przysz³ego zagospodarowania, s¹ w tym regionie istotnie ograniczone. Jednym ze sposobów na wolniejsze sczerpywanie siê zasobów omawianych kopalin jest intensyfikacja produkcji i stosowania kruszyw alternatywnych, w szczególnoœci kruszyw z u li hutniczych. Obserwowane w tym zakresie trendy rozwo-

19 253 jowe s¹ w ostatnich latach bardzo pozytywne, tym niemniej po wyczerpaniu siê zasobów u li ze starych ha³d wielkoœæ produkcji kruszyw z u li mo e zmaleæ nawet o ponad po³owê. Innym pozytywnym zjawiskiem jest stosunkowo powolny ubytek wielkoœci ³¹cznych zasobów przemys³owych w zagospodarowanych z³o ach kamienia ³amanego na Dolnym Œl¹sku. Przy za³o eniu utrzymania takiego trendu problem wyczerpania siê dostêpnych do eksploatacji zasobów tych kopalin na Dolnym Œl¹sku mo e zaistnieæ najwczeœniej za lat. Nie zmienia to faktu, e z krajobrazu regionu zniknie w perspektywie najbli szych kilkunastu lat nawet kilkanaœcie czynnych obecnie kopalñ. Kluczem do utrzymania obecnej poda y tych kruszyw, a nawet jej zwiêkszenia, mo e byæ z jednej strony zwiêkszenie zdolnoœci produkcyjnych istniej¹cych zak³adów posiadaj¹cych du e zasoby kopalin wysokiej jakoœci (dobrymi przyk³adami s¹ kopalnie Jawor-Mêcinka, Bukowa Góra, Sulików, Górka, Graniczna, Strzelin, Pi³awa Górna), a z drugiej zagospodarowanie kolejnych z³ó. Wstêpna analiza z³ó niezagospodarowanych wskazuje, e mo liwe to bêdzie bez wiêkszych problemów natury œrodowiskowej lub przestrzennej tylko w przypadku co najwy ej kilkunastu z³ó. Dodatkow¹ trudnoœci¹ wymagaj¹c¹ uwagi, zarówno obecnie, jak i w przysz³oœci, jest zapewnienie odpowiednich zdolnoœci wywozowych tych kruszyw w g³¹b kraju, szczególnie transportem kolejowym. O tym, jak istotne jest to zagadnienie, œwiadczy fakt, e ju w chwili obecnej ponad 15 mln t/r dolnoœl¹skich kruszyw ³amanych jest przedmiotem wywozu poza granice regionu. Pozytywne zmiany w zakresie wywozu kruszyw kolej¹, choæ powolne, s¹ notowane w ostatnim czasie. Wszystkie przedstawione wy ej czynniki nie zmieniaj¹ faktu, e niezbêdne jest racjonalne gospodarowanie zasobami z³ó kamienia ³amanego na Dolnym Œl¹sku. Jeœli tak e dla przysz³ych generacji ma byæ ona podstawowym Ÿród³em kruszyw ³amanych najwy szej jakoœci, niezbêdny jest zrównowa ony rozwój dolnoœl¹skiego górnictwa kruszyw ³amanych, z uwzglêdnieniem z jednej strony uwarunkowañ œrodowiskowych i kierunków zagospodarowania przestrzennego poszczególnych gmin, a z drugiej strony przysz³ych potrzeb gospodarki, a w szczególnoœci budownictwa komunikacyjnego, na kruszywa ³amane. LITERATURA Bilans zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce wed³ug stanu na r., PIG, Warszawa Bilans zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce wed³ug stanu na r., PIG, Warszawa Bilans zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce wed³ug stanu na r., PIG, Warszawa Bilans zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce wed³ug stanu na r., PIG, Warszawa Bilans zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce wed³ug stanu na r., PIG, Warszawa Bilans gospodarki surowcami mineralnymi Polski i œwiata Praca zbiorowa pod redakcj¹ R. Neya i T. Smakowskiego. Wyd. IGSMiE PAN Kraków, B r o m o w i c z J., M a g i e r a J., 2006 Kruszywa ³amane w Naturze Prace Nauk. Inst. Górn. PWr. nr 115, seria konf. 46. B r o m o w i c z J. (red.), 2005 Waloryzacja polskich z³ó kamieni budowlanych i drogowych na tle przepisów Unii Europejskiej. AGH, Ucz. Wyd. Nauk.-Dyd., Kraków.

20 254 F r a n k i e w i c z W., G l a p a W., G a l o s K., 2002 Technika i technologia eksploatacji z³ó kamieni drogowych i budowlanych. [W:] Surowce mineralne Polski. Surowce skalne. Kamienie budowlane i drogowe. Wyd. IGSMiE PAN, Kraków. F r a n k i e w i c z W., G l a p a W., 2007 Górnictwo i przeróbka kamienia ³amanego. [W:] Surowce mineralne Polski. Surowce skalne. Kruszywa mineralne. Wyd. IGSMiE PAN, Kraków. G a l o s K., 2006 Kruszywa z u li hutniczych jako substytut kruszyw naturalnych ³amanych na rynku krajowym. Mat. XVI Konf. Aktualia i perspektywy gospodarki surowcami mineralnymi. Zakopane, Sympozja i konferencje nr 68, Wyd. IGSMiE PAN Kraków. G a l o s K., 2007 Kopalnia Pi³awa Górna nowy dostawca kruszyw naturalnych ³amanych na Dolnym Œl¹sku. Surowce i Maszyny Budowlane nr 3. G a l o s K., 2008 ród³a, produkcja i znaczenie gospodarcze kruszyw sztucznych w Polsce. Prace Nauk. Inst. Górn. PWr, nr 121, seria: Konferencje nr 50, Wroc³aw. G l a p a W., 2001 Wp³yw niektórych warunków œrodowiskowych na eksploatacjê z³ó kopalin skalnych w regionie dolnoœl¹skim i opolskim. Górn. Odkr. nr 4. G l a p a W., S r o g a C., 2008 Dolnoœl¹skie z³o a kruszyw piaskowo- wirowych i ³amanych w latach Prace Nauk. Inst. Górn. PWr, nr 121, seria: Konferencje nr 50, Wroc³aw. S m a k o w s k i T., G a l o s K., 2007 Gospodarka kruszywami naturalnymi ³amanymi w Polsce. [W:] Surowce mineralne Polski. Surowce skalne. Kruszywa mineralne. Wyd. IGSMiE PAN, Kraków S o b c z y ñ s k i P., 2008 Górnoœl¹skie kruszywa budowlane z odpadów przemys³owych. Infrastruktura nr 4. WYSTARCZALNOŒÆ ZASOBÓW DOLNOŒL SKICH Z Ó KAMIENI AMANYCH W ŒWIETLE ROZWOJU EKSPLOATACJI I UWARUNKOWAÑ GEOŒRODOWISKOWYCH S³owa kluczowe Zasoby z³ó, kruszywa ³amane, Dolny Œl¹sk, kruszywa sztuczne, z³o a zagospodarowane, z³o a niezagospodarowane Streszczenie W pracy poddano szczegó³owej charakterystyce bazê zasobow¹ z³ó kamienia ³amanego na Dolnym Œl¹sku. Region ten tradycyjnie jest i w przysz³oœci pozostanie g³ównym dostawc¹ wysokiej jakoœci kruszyw ³amanych na rynek krajowy. Poddano analizie podstawowe trendy w rozwoju tej bazy zasobowej, takie jak zmiany w iloœci z³ó zagospodarowanych, wielkoœci zasobów przemys³owych, wydobycia z tych z³ó, a tak e znaczenie poszczególnych rodzajów ska³. Notowany jest stosunkowo powolny ubytek wielkoœci ³¹cznych zasobów przemys³owych w zagospodarowanych z³o ach kamienia ³amanego na Dolnym Œl¹sku, st¹d w ujêciu ³¹cznym wyczerpanie siê dostêpnych do eksploatacji zasobów tych kopalin na Dolnym Œl¹sku mo e zaistnieæ najwczeœniej za lat. Z drugiej strony jest spraw¹ niew¹tpliw¹, e ju w perspektywie najbli szych kilkunastu lat zamkniêtych zostanie nawet kilkanaœcie czynnych obecnie kopalñ. Jednym ze sposobów na spowolnienie tempa rozwoju popytu na dolnoœl¹skie kruszywa ³amane jest intensyfikacja stosowania kruszyw alternatywnych, w szczególnoœci kruszyw z u li hutniczych. Obserwowany rozwój produkcji tych kruszyw jest bardzo pozytywny, ale po wyczerpaniu siê zasobów u li ze starych ha³d, a wiêc za oko³o 10 lat, wielkoœæ produkcji tych kruszyw mo e zmaleæ nawet o ponad po³owê. Zapewnienie dostaw wysokiej jakoœci kruszyw ³amanych z Dolnego Œl¹ska tak e w perspektywie d³ugoterminowej mo e byæ osi¹gniête przez zwiêkszenie produkcji istniej¹cych zak³adów oraz zagospodarowanie kolejnych z³ó. Wstêpna analiza z³ó niezagospodarowanych wskazuje, e mo liwe bêdzie zagospodarowanie bez wiêkszych problemów natury œrodowiskowej lub przestrzennej co najwy ej kilkunastu z³ó tej grupy. Perspektywy udokumentowania kolejnych z³ó kamienia ³amanego w regionie dolnoœl¹skim, mo liwych do przysz³ego zagospodarowania, s¹ istotnie ograniczone. St¹d wniosek, e je eli Dolny Œl¹sk ma byæ tak e dla przysz³ych generacji podstawowym Ÿród³em kruszyw ³amanych najwy szej jakoœci, niezbêdny jest zrównowa ony

DOLNOŚLĄSKIE GÓRNICTWO KRUSZYWOWE DYNAMIKA WZROSTU W LATACH 2003-2010

DOLNOŚLĄSKIE GÓRNICTWO KRUSZYWOWE DYNAMIKA WZROSTU W LATACH 2003-2010 Słowa kluczowe: górnictwo odkrywkowe, górnictwo skalne Teresa Jasiak-Taraziewicz, Waldemar Kaźmierczak DOLNOŚLĄSKIE GÓRNICTWO KRUSZYWOWE DYNAMIKA WZROSTU W LATACH 2003-2010 W publikacji przedstawiono liczbę

Bardziej szczegółowo

Ochrona powierzchni ziemi w województwie śląskim. Anna Wrześniak Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska

Ochrona powierzchni ziemi w województwie śląskim. Anna Wrześniak Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Województwo śląskie jest jednym z najmniejszych województw w skali kraju, ale równocześnie nie terenem bardzo zaludnionym i silnie zurbanizowanym. Specyfika tego województwa związana zana jest także z

Bardziej szczegółowo

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ 4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA 4.1. Ocena jakoœci powietrza w odniesieniu do norm dyspozycyjnych O jakoœci powietrza na danym obszarze decyduje œredni poziom stê eñ zanieczyszczeñ w okresie doby, sezonu, roku.

Bardziej szczegółowo

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Nazwa lokalizacji Miasto / Gmina Powiat Województwo Maksymalna dostępna powierzchnia (w jednym kawałku)

Bardziej szczegółowo

Zagospodarowanie nowych z³ó wêgla kamiennego powiêkszenie bazy zasobowej przez Kompaniê Wêglow¹ S.A.

Zagospodarowanie nowych z³ó wêgla kamiennego powiêkszenie bazy zasobowej przez Kompaniê Wêglow¹ S.A. Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energi¹ Polskiej Akademii Nauk nr 78, rok 2010 Katarzyna GANDERSKA-WOJTACZKA* Zagospodarowanie nowych z³ó wêgla kamiennego powiêkszenie bazy

Bardziej szczegółowo

Magurski Park Narodowy

Magurski Park Narodowy Magurski Park Narodowy Lokalizacja punktów pomiarowych i wyniki badań. Na terenie Magurskiego Parku Narodowego zlokalizowano 3 punkty pomiarowe. Pomiary prowadzono od stycznia do grudnia 2005 roku. 32.

Bardziej szczegółowo

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

Legnicka Specjalna strefa Ekonomiczna S.A. Miłkowice Obręb: Rzeszotary Gmina Miłkowice legnicki Dolnośląskie. Położenie.

Legnicka Specjalna strefa Ekonomiczna S.A. Miłkowice Obręb: Rzeszotary Gmina Miłkowice legnicki Dolnośląskie. Położenie. Położenie azwa lokalizacji Miasto / Gmina Powiat Województwo Legnicka Specjalna strefa Ekonomiczna S.A. Miłkowice Obręb: Rzeszotary Gmina Miłkowice legnicki Dolnośląskie Powierzchnia nieruchomości Informacje

Bardziej szczegółowo

OFERTA SPRZEDAŻY DZIAŁEK INWESTYCYJNYCH POŁOŻONYCH W CZĘSTOCHOWIE ULICA KORFANTEGO

OFERTA SPRZEDAŻY DZIAŁEK INWESTYCYJNYCH POŁOŻONYCH W CZĘSTOCHOWIE ULICA KORFANTEGO OFERTA SPRZEDAŻY DZIAŁEK INWESTYCYJNYCH POŁOŻONYCH W CZĘSTOCHOWIE ULICA KORFANTEGO 1. Informacje o nieruchomości Lokalizacja ogólna: Częstochowa, ulica Korfantego. Częstochowa, ulica Korfantego Źródło:

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ KRAJOWYCH KRUSZYW. 1. Wstęp. 2. Klasyfikacja kruszyw mineralnych. Stefan Góralczyk*, Danuta Kukielska*

JAKOŚĆ KRAJOWYCH KRUSZYW. 1. Wstęp. 2. Klasyfikacja kruszyw mineralnych. Stefan Góralczyk*, Danuta Kukielska* Górnictwo i Geoinżynieria Rok 34 Zeszyt 4 2010 Stefan Góralczyk*, Danuta Kukielska* JAKOŚĆ KRAJOWYCH KRUSZYW 1. Wstęp Według szacunków ekspertów [1 3] w Polsce na drogi krajowe, autostrady, drogi ekspresowe

Bardziej szczegółowo

Położenie Nazwa lokalizacji Legnicka Specjalna strefa Ekonomiczna S.A. Podstrefa Legnica II Obręb Legnicki Dwór, Ludwikowo Miasto / Gmina

Położenie Nazwa lokalizacji Legnicka Specjalna strefa Ekonomiczna S.A. Podstrefa Legnica II Obręb Legnicki Dwór, Ludwikowo Miasto / Gmina Położenie azwa lokalizacji Legnicka Specjalna strefa Ekonomiczna S.A. Podstrefa Legnica II Obręb Legnicki Dwór, Ludwikowo Miasto / Gmina Legnica / Legnica Powiat Województwo legnicki Dolnośląskie Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Analizy komunikacyjne

Analizy komunikacyjne Analizy komunikacyjne Opracowała: Agnieszka Żygadło Przedmiot: Zaawansowane metody wspomagania decyzji przestrzennych Prowadząca: dr inż. Magdalena Mlek Temat pracy magisterskiej: Analiza przewozów materiałów

Bardziej szczegółowo

ROCK MINING IN POLAND PRESENT SITUATION, PERSPECTIVES AND CONDITIONS OF DEVELOPMENT

ROCK MINING IN POLAND PRESENT SITUATION, PERSPECTIVES AND CONDITIONS OF DEVELOPMENT GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2010 Tom 5 Zeszyt 3 Wiesław KOZIOŁ, Piotr CZAJA Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków GÓRNICTWO SKALNE W POLSCE STAN OBECNY, PERSPEKTYWY I UWARUNKOWANIA ROZWOJU Streszczenie. W pracy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 217 RADY MINISTRÓW. z dnia 24 grudnia 2010 r. w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2014

UCHWAŁA Nr 217 RADY MINISTRÓW. z dnia 24 grudnia 2010 r. w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2014 Monitor Polski Nr 101 Elektronicznie podpisany przez Grzegorz Paczowski Data: 2010.12.31 16:08:22 +01'00' 5270 Poz. 1183 1183 v.p l UCHWAŁA Nr 217 RADY MINISTRÓW z dnia 24 grudnia 2010 r. w sprawie Krajowego

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Baza zasobowa wêgli koksowych kopalñ wchodz¹cych w sk³ad Kompanii Wêglowej SA

Baza zasobowa wêgli koksowych kopalñ wchodz¹cych w sk³ad Kompanii Wêglowej SA Materia³y XXV Konferencji z cyklu Zagadnienia surowców energetycznych i energii w gospodarce krajowej Zakopane, 9 12.10.2011 r. Katarzyna GANDERSKA-WOJTACZKA* Baza zasobowa wêgli koksowych kopalñ wchodz¹cych

Bardziej szczegółowo

4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca

4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca 4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca [w] Małe i średnie w policentrycznym rozwoju Polski, G.Korzeniak (red), Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2014, str. 88-96 W publikacji zostały zaprezentowane wyniki

Bardziej szczegółowo

POLSKIE KRUSZYWA NA POLSKIE DROGI

POLSKIE KRUSZYWA NA POLSKIE DROGI Aleksander KABZIŃSKI Polski Związek Pracodawców Producentów Kruszyw Kielce POLSKIE KRUSZYWA NA POLSKIE DROGI Na początku 2006 roku w Polsce było zarejestrowanych 12,4 mln samochodów osobowych i 4,4 mln

Bardziej szczegółowo

KWIECIEŃ 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI

KWIECIEŃ 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ KWIECIEŃ 2008 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Miesięczny przegląd rynku mieszkaniowego w wybranych miastach Polski

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju miasta

Uwarunkowania rozwoju miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 06 Uwarunkowania rozwoju miasta W 880.06 2/9 SPIS TREŚCI 6.1 Główne czynniki

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY KWIECIEŃ 2014

RAPORT MIESIĘCZNY KWIECIEŃ 2014 GRUPA KONSULTINGOWO-INŻYNIERYJNA Spółka Akcyjna RAPORT MIESIĘCZNY KWIECIEŃ 2014 Realizacje Wałbrzych, 14 maj 2014 r. Spis treści 1. Podstawowe informacje o Spółce... 3 1.1 Struktura akcjonariatu ze wskazaniem

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH. Katowice, czerwiec 2013 r.

URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH. Katowice, czerwiec 2013 r. RYNEK PRACY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM Katowice, czerwiec 2013 r. WOJEWÓDZTWO Ś L Ą SKIE W 2012 R. W SKALI KRAJU KONCENTRUJE stan w dniu 31 XII ludności w wieku produkcyjnym pracujących w gospodarce narodowej

Bardziej szczegółowo

LEKCJA Z WYKORZYSTANIEM TECHNOLOGII KOMPUTEROWEJ I INFORMATYCZNEJ. Polski

LEKCJA Z WYKORZYSTANIEM TECHNOLOGII KOMPUTEROWEJ I INFORMATYCZNEJ. Polski LEKCJA Z WYKORZYSTANIEM TECHNOLOGII KOMPUTEROWEJ I INFORMATYCZNEJ Surowce mineralne Polski Scenariusz lekcji geografii w gimnazjum Jak na lekcji geografii korzystaç z Excela, animacji na p ycie CD i Internetu?

Bardziej szczegółowo

Mo liwoœci rozwoju podziemnych magazynów gazu w Polsce

Mo liwoœci rozwoju podziemnych magazynów gazu w Polsce POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 11 Zeszyt 2 2008 PL ISSN 1429-6675 Bogdan FILAR*, Tadeusz KWILOSZ** Mo liwoœci rozwoju podziemnych magazynów gazu w Polsce STRESZCZENIE. Artyku³ przedstawia przyczyny wzrostu

Bardziej szczegółowo

Ojcowski Park Narodowy

Ojcowski Park Narodowy Ojcowski Park Narodowy Lokalizacja punktów pomiarowych i wyniki badań Na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego zlokalizowano 3 punkty pomiarowe. Pomiary prowadzono od stycznia do grudnia 2005 roku. 16.

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1.

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1. P r o j e k t z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1. W ustawie z dnia 18 września 2001 r. o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 122, poz.

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA Powiat Wrocławski z siedzibą władz przy ul. Kościuszki 131, 50-440 Wrocław, tel/fax. 48 71 72 21 740 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

Bardziej szczegółowo

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH L.Dz.FZZ/VI/912/04/01/13 Bydgoszcz, 4 stycznia 2013 r. Szanowny Pan WŁADYSŁAW KOSINIAK - KAMYSZ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Uwagi Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach 4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach Baza noclegowa stanowi podstawową bazę turystyczną, warunkującą w zasadzie ruch turystyczny. Dlatego projektując nowy szlak należy ją

Bardziej szczegółowo

http://www.terenyinwestycyjne.info/index.php/urzedy-miast-50/item/5784-miasto-sieradz

http://www.terenyinwestycyjne.info/index.php/urzedy-miast-50/item/5784-miasto-sieradz http://www.terenyinwestycyjne.info/index.php/urzedy-miast-50/item/5784-miasto-sieradz Miasto Sieradz Urząd Miasta Sieradza plac Wojewódzki 1, 98-200 Sieradz tel.: 43-826-61-16, 43-826-61-65 fax: 43-822-30-05

Bardziej szczegółowo

Rynek telekomunikacyjny w Polsce 2007

Rynek telekomunikacyjny w Polsce 2007 Rynek telekomunikacyjny w Polsce 2007 Prognozy rozwoju na lata 2007-2010 Data publikacji: wrzesieñ 2007 Wersje jêzykowe: polska, angielska Od autora Na polskim rynku telekomunikacyjnym widocznych jest

Bardziej szczegółowo

S T A N D A R D V. 7

S T A N D A R D V. 7 S T A N D A R D V. 7 WYCENA NIERUCHOMOŚCI GRUNTOWYCH POŁOśONYCH NA ZŁOśACH KOPALIN Przy określaniu wartości nieruchomości połoŝonych na złoŝach kopali rzeczoznawca majątkowy stosuje przepisy: - ustawy

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ POWIETRZA na dolnym Śląsku

JAKOŚĆ POWIETRZA na dolnym Śląsku Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu JAKOŚĆ POWIETRZA na dolnym Śląsku Wysokie koszty Niskiej Emisji Jelenia Góra, 10 marca 2016 r. Jakość powietrza na Dolnym Śląsku WIOŚ Wrocław Zakres

Bardziej szczegółowo

T.C. DĘBICA S.A. (1) Firma Oponiarska DĘBICA S.A. Wyniki finansowe 2007 r. i perspektywy 2008 r. Warszawa, 15 lutego 2008 r. T.C. DĘBICA S.A. (2) Executive summary Przychody ze sprzedaży w 2007 r. wyniosły

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla województwa świętokrzyskiego w latach 2007-2015

Fundusze unijne dla województwa świętokrzyskiego w latach 2007-2015 MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO www.mrr.gov.pl tel. 022 461 31 45 media@mrr.gov.pl faks 022 461 33 10 Fundusze unijne dla województwa świętokrzyskiego w latach 2007-2015 W latach 2007-2015 do województwa

Bardziej szczegółowo

STUDIUM WYDOBYCIA I TRANSPORTU SUROWCÓW SKALNYCH. STAN I PERSPEKTYWY

STUDIUM WYDOBYCIA I TRANSPORTU SUROWCÓW SKALNYCH. STAN I PERSPEKTYWY Zespół autorski dr inż. Jan Blachowski kierownik projektu mgr inż. arch. Janusz Korzeń mgr inż. Katarzyna Mańkowska-Bigus 2 S t r o n a SPIS TREŚCI: 1. WPROWADZENIE 4 1.1. Cel i zakres opracowania 4 1.2.

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o przetargach

Ogłoszenie o przetargach Załącznik do zarządzenia Nr 18/2015 Wójta Gminy Rudka z dnia 24.04.2015 r. Ogłoszenie o przetargach Działając na podstawie art. 38 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

VIII. NAKŁADY INWESTYCYJNE WPROWADZANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI

VIII. NAKŁADY INWESTYCYJNE WPROWADZANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI VIII. NAKŁADY INWESTYCYJNE WPROWADZANIA SYSTEMU GOSPODARKI Wprowadzenie zaproponowanego i omówionego w poprzednich rozdziałach systemu gospodarki odpadami będzie wiązało się z poniesieniem określonych

Bardziej szczegółowo

Copyright 2010 Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy Instytut Badawczy

Copyright 2010 Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy Instytut Badawczy 10. R U D Y C Y N K U I O Ł O W I U Tradycyjnym obszarem występowania złóŝ rud cynku i ołowiu o znaczeniu przemysłowym jest północne i północno-wschodnie obrzeŝenie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Występujące

Bardziej szczegółowo

Katalog elementów 2010 2010

Katalog elementów 2010 2010 Katalog elementów 2010 2010 Firma GET jest firm¹ dostarczaj¹c¹ profesjonalny sprzêt budowlany najwy szej jakoœci. Dzia³amy na rynku europejskim od 2004. W tym czasie nie tylko stworzyliœmy trzy linie rusztowañ

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY DO PROJEKTU BUDOWLANEGO SIŁOWNI TERENOWEJ

OPIS TECHNICZNY DO PROJEKTU BUDOWLANEGO SIŁOWNI TERENOWEJ OPIS TECHNICZNY DO PROJEKTU BUDOWLANEGO SIŁOWNI TERENOWEJ 1 Dane wyjściowe 1.1 Przedmiot i podstawa opracowania Przedmiotem opracowania jest dokumentacja projektowa budowy siłowni terenowej na dz. nr ewid.

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

które lepsze? Kruszywa pomiedziowe a naturalne

które lepsze? Kruszywa pomiedziowe a naturalne Stefan Góralczyk, Danuta Kukielska IMBiGS Paweł Gambal, Adam Żurek KGHM Ecoren S.A., Departament Rozwoju, Lubin Summary The division of aggregates, requirements and testing methods have been included,

Bardziej szczegółowo

GEOLOGIA A ZDROWIE 22 23

GEOLOGIA A ZDROWIE 22 23 GEOLOGIA A ZDROWIE 22 23 Ochrona jakości i zasobów wód podziemnych Dostęp do czystej wody i nieskażonej gleby to zasadniczy warunek zdrowia społeczeństwa. Działania służące rozpoznawaniu, bilansowaniu

Bardziej szczegółowo

AUTOR MAGDALENA LACH

AUTOR MAGDALENA LACH PRZEMYSŁY KREATYWNE W POLSCE ANALIZA LICZEBNOŚCI AUTOR MAGDALENA LACH WARSZAWA, 2014 Wstęp Celem raportu jest przedstawienie zmian liczby podmiotów sektora kreatywnego na obszarze Polski w latach 2009

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVII/543/13 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 maja 2013 r.

Uchwała Nr XXVII/543/13 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 maja 2013 r. dotycząca przyjęcia planu aglomeracji Orzysz. Uchwała Nr XXVII/543/13 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 maja 2013 r. Na podstawie art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Innowacje (pytania do przedsiębiorstw)

Innowacje (pytania do przedsiębiorstw) Innowacje (pytania do przedsiębiorstw) Zwracamy się z uprzejmą prośbą o wypełnienie niniejszej ankiety dotyczącej Pani/a opinii na temat prawdopodobieństwa wystąpienia przedstawionych zjawisk w perspektywie

Bardziej szczegółowo

Górnictwo odkrywkowe kopalin pospolitych oraz kierunki zmian na przestrzeni lat 2002 2009

Górnictwo odkrywkowe kopalin pospolitych oraz kierunki zmian na przestrzeni lat 2002 2009 Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energi¹ Polskiej Akademii Nauk nr 79, rok 2010 Zdzis³aw KULCZYCKI*, Jan DULEWSKI**, Marcin BARADZIEJ*** Górnictwo odkrywkowe kopalin pospolitych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU UTWÓR DLA GDAŃSKA. Symfonia Gdańska Dźwięki Miasta

REGULAMIN KONKURSU UTWÓR DLA GDAŃSKA. Symfonia Gdańska Dźwięki Miasta REGULAMIN KONKURSU UTWÓR DLA GDAŃSKA. Symfonia Gdańska Dźwięki Miasta Stowarzyszenie Artystyczne Lustra z siedzibą w Gdyni zwane dalej Organizatorem, ogłasza otwarty Konkurs na utwór muzyczny, który będzie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 PREK 251/III/2010. Umowa Nr (wzór)

Załącznik nr 4 PREK 251/III/2010. Umowa Nr (wzór) Załącznik nr 4 PREK 251/III/2010 Umowa Nr (wzór) Zawarta w dniu roku w Krakowie pomiędzy : Przewozy Regionalne sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Wileńska 14a, zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym

Bardziej szczegółowo

L A K M A R. Rega³y DE LAKMAR

L A K M A R. Rega³y DE LAKMAR Rega³y DE LAKMAR Strona 2 I. KONSTRUKCJA REGA ÓW 7 1 2 8 3 4 1 5 6 Rys. 1. Rega³ przyœcienny: 1 noga, 2 ty³, 3 wspornik pó³ki, 4pó³ka, 5 stopka, 6 os³ona dolna, 7 zaœlepka, 8 os³ona górna 1 2 3 4 9 8 1

Bardziej szczegółowo

Analiza wielkoœci wydobycia, zatrudnienia oraz kosztów wynagrodzeñ w systemie organizacyjnym uwzglêdniaj¹cym ci¹g³¹ pracê zak³adu wydobywczego

Analiza wielkoœci wydobycia, zatrudnienia oraz kosztów wynagrodzeñ w systemie organizacyjnym uwzglêdniaj¹cym ci¹g³¹ pracê zak³adu wydobywczego GOSPODARKA SUROWCAMI MINERALNYMI Tom 21 2005 Zeszyt 3 ROMAN MAGDA*, TADEUSZ FRANIK**, TADEUSZ WO NY** Analiza wielkoœci wydobycia, zatrudnienia oraz kosztów wynagrodzeñ w systemie organizacyjnym uwzglêdniaj¹cym

Bardziej szczegółowo

Materiały miejscowe i technologie proekologiczne w budowie dróg

Materiały miejscowe i technologie proekologiczne w budowie dróg Naukowo techniczna konferencja szkoleniowa Materiały miejscowe i technologie proekologiczne w budowie dróg Łukta, 17 19 września 2008 Zasoby materiałów w miejscowych do budowy dróg na terenie Warmii i

Bardziej szczegółowo

Piława Górna, Centrum, ul. Szkolna 6 Opis lokalizacji i dostępności. Obiekt bezpośrednio przy ulicy, wejście na teren za zgodą obsługi Długość

Piława Górna, Centrum, ul. Szkolna 6 Opis lokalizacji i dostępności. Obiekt bezpośrednio przy ulicy, wejście na teren za zgodą obsługi Długość Opis geostanowiska Grzegorz Gil Informacje ogólne (weryfikacja) Numer obiektu 190 Nazwa obiektu (oficjalna, obiegowa lub nadana) Ośrodek szkolno-wychowawczy w Piławie Górnej Współrzędne geograficzne (WGS

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy w województwie pomorskim

Gaz łupkowy w województwie pomorskim Gaz łupkowy w województwie pomorskim 1 Prezentacja wyników badania Samorządów, partnerów Samorządu Województwa Pomorskiego oraz koncesjonariuszy Charakterystyka grup 2 18% 82% Samorządy Partnerzy SWP n=63

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy Załącznik do Monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Trzebnica, wrzesień 2009 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

EKSPLOATACJA GRANITOIDÓW MASYWU STRZEGOM SOBÓTKA W DZIESIĘCIOLECIU 2003 2012

EKSPLOATACJA GRANITOIDÓW MASYWU STRZEGOM SOBÓTKA W DZIESIĘCIOLECIU 2003 2012 Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Nr 136 Politechniki Wrocławskiej Nr 136 Studia i Materiały Nr 43 2013 Wojciech GLAPA* Cezary SROGA** granitoidy, masyw Strzegom Sobótka EKSPLOATACJA GRANITOIDÓW MASYWU

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.

Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 16 i art. 18 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego 5. Wytyczne Województwa Wielkopolskiego Projekt wspó³finansowany przez Uniê Europejsk¹ z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Bud etu Pañstwa w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

DANE UCZESTNIKÓW PROJEKTÓW (PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI), KTÓRZY OTRZYMUJĄ WSPARCIE W RAMACH EFS

DANE UCZESTNIKÓW PROJEKTÓW (PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI), KTÓRZY OTRZYMUJĄ WSPARCIE W RAMACH EFS DANE UCZESTNIKÓW PROJEKTÓW (PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI), KTÓRZY OTRZYMUJĄ WSPARCIE W RAMACH EFS Dane uczestników projektów, którzy otrzymują wsparcie w ramach EFS Dane uczestnika Lp. Nazwa Możliwe wartości

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020 Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020 Zarys finansowania RPO WL 2014-2020 Na realizację Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 przeznaczono łączną kwotę

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku Projekt Uchwała Nr / / Rady Miasta Nowego Sącza z dnia listopada 2011 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych Na podstawie art 18 ust 2 pkt 8 i art 40 ust 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Działania wdrażane przez SW PROW 2014-2020 Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich

Działania wdrażane przez SW PROW 2014-2020 Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Działania wdrażane przez SW PROW 2014-2020 Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Kościerzyna, 25 września 2015 Działanie: Inwestycje w środki trwałe/ scalanie gruntów Beneficjent: Starosta Koszty

Bardziej szczegółowo

Gospodarcze wykorzystanie metanu z pok³adów wêgla na przyk³adzie rozwi¹zañ JastrzêbskiejSpó³kiWêglowejS.A.

Gospodarcze wykorzystanie metanu z pok³adów wêgla na przyk³adzie rozwi¹zañ JastrzêbskiejSpó³kiWêglowejS.A. SYMPOZJA I KONFERENCJE nr 73 Materia³y XXII Konferencji z cyklu Zagadnienia surowców energetycznych i energii w gospodarce krajowej Ustroñ, 19 22.10.2008 r. Kazimierz GATNAR* Gospodarcze wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Foresight technologiczny rozwoju sektora usług ug publicznych w Górnośląskim Obszarze Metropolitalnym

Foresight technologiczny rozwoju sektora usług ug publicznych w Górnośląskim Obszarze Metropolitalnym Foresight technologiczny rozwoju sektora usług ug publicznych w Górnośląskim Obszarze Metropolitalnym Wnioski z analizy dokument kumentów w strategicznych Konferencja Otwierająca Politechnika Śląska, Zabrze

Bardziej szczegółowo

Udzia dochodów z dzia alno ci rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z u ytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

Udzia dochodów z dzia alno ci rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z u ytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. UWAGI ANALITYCZNE Udzia dochodów z dzia alno ci rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z u ytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. spisano 76,4 tys. gospodarstw domowych z u ytkownikiem

Bardziej szczegółowo

P/08/175 LWR-41043-1/2008. Pan Robert Radoń Dyrektor Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad we Wrocławiu

P/08/175 LWR-41043-1/2008. Pan Robert Radoń Dyrektor Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad we Wrocławiu NAJWYśSZA IZBA KONTROLI DELEGATURA WE WROCŁAWIU ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 15/17 50-044 WROCŁAW tel. 343-11-36, 342-10-32 fax. 342-87-77 P/08/175 LWR-41043-1/2008 Wrocław, dnia 30 stycznia 2009

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 14 grudnia 2015 r. Poz. 5734 UCHWAŁA NR XVI/96/15 RADY MIEJSKIEJ W BOGUSZOWIE-GORCACH. z dnia 30 listopada 2015 r.

Wrocław, dnia 14 grudnia 2015 r. Poz. 5734 UCHWAŁA NR XVI/96/15 RADY MIEJSKIEJ W BOGUSZOWIE-GORCACH. z dnia 30 listopada 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 14 grudnia 2015 r. Poz. 5734 UCHWAŁA NR XVI/96/15 RADY MIEJSKIEJ W BOGUSZOWIE-GORCACH z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania

Bardziej szczegółowo

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP Warszawa, dnia 04 września 2015 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP W związku z interpelacją nr 34158 posła Jana Warzechy i posła

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Portal Klimatyczny Ko³obrzeg www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Ko³obrzegu widz¹c koniecznoœæ zmiany wizerunku oraz funkcjonalnoœci turystycznej

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K PM/01/01/W

W N I O S E K PM/01/01/W PM/01/01/W Urzędowa pieczęć wpływu: W N I O S E K 1) o przydział lokalu z mieszkaniowego zasobu Gminy Piaseczno * 2) o zamianę lokalu * * niepotrzebne skreślić Imię i nazwisko wnioskodawcy.. Adres zamieszkania.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PISEMNEGO PRZETARGU NA SPRZEDAŻ PRAW DO NIERUCHOMOŚCI ZABUDOWANEJ położonej w Skawinie przy ul. Piłsudskiego 23

REGULAMIN PISEMNEGO PRZETARGU NA SPRZEDAŻ PRAW DO NIERUCHOMOŚCI ZABUDOWANEJ położonej w Skawinie przy ul. Piłsudskiego 23 REGULAMIN PISEMNEGO PRZETARGU NA SPRZEDAŻ PRAW DO NIERUCHOMOŚCI ZABUDOWANEJ położonej w Skawinie przy ul. Piłsudskiego 23 1. Organizator przetargu Organizatorem przetargu jest ArcelorMittal Distribution

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA LIBET S.A. 20 MAJA 2013 R.

PREZENTACJA LIBET S.A. 20 MAJA 2013 R. PREZENTACJA LIBET S.A. 20 MAJA 2013 R. Skuteczne zarządzanie Thomas Lehmann Prezes Zarządu Dyrektor Zarządzający Libet S.A. Udział w rynku Ireneusz Gronostaj Członek Zarządu Dyrektor Finansowy Libet S.A.

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ ÓSMY. Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem

DZIAŁ ÓSMY. Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem DZIAŁ ÓSMY Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem Art. 176. Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia,

Bardziej szczegółowo

Spis treści F.U.H. PROJ-BUD

Spis treści F.U.H. PROJ-BUD Spis treści Podstawa opracowania... 3 Zakres opracowania... 3 1. Przedmiot i cel opracowania.... 4 2. Ogólna charakterystyka istniejącego obiektu.... 4 3. Stan techniczny mostu.... 4 4. Zakres i sposób

Bardziej szczegółowo

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera.

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera. Pytanie nr 1 Bardzo prosimy o wyjaśnienie jak postrzegają Państwo możliwość przeliczenia walut obcych na PLN przez Oferenta, który będzie składał ofertę i chciał mieć pewność, iż spełnia warunki dopuszczające

Bardziej szczegółowo

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 2 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowo-wytwórczej) Podatek przemysłowy (lokalny podatek

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR III/21/15 RADY GMINY W KUNICACH. z dnia 23 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA NR III/21/15 RADY GMINY W KUNICACH. z dnia 23 stycznia 2015 r. UCHWAŁA NR III/21/15 RADY GMINY W KUNICACH z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie przyjęcia regulaminu dofinansowania zadań z zakresu usuwania, transportu i utylizacji wyrobów zawierających azbest z terenu

Bardziej szczegółowo

ZP/6/2015 WYKONAWCA NR 1 Pytanie 1 Odpowiedź: Pytanie 2 Odpowiedź: Pytanie 3 Odpowiedź: Pytanie 4 Odpowiedź: Pytanie 5 Odpowiedź:

ZP/6/2015 WYKONAWCA NR 1 Pytanie 1 Odpowiedź: Pytanie 2 Odpowiedź: Pytanie 3 Odpowiedź: Pytanie 4 Odpowiedź: Pytanie 5 Odpowiedź: 30.04.2015 r. Działając zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 i 2 Pzp, Zamawiający informuje, że w postępowaniu prowadzonym pod numerem ZP/6/2015, w dniu 29 kwietnia 2015 r., Wykonawcy złożyli pytania do treści

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.namyslow.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.namyslow.pl Page 1 of 5 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.namyslow.pl Namysłów: Zakup i dostawa gadżetów promocyjnych z nadrukiem i/lub grawerem.

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie strzelińskim w roku 2009

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie strzelińskim w roku 2009 POWIATOWY URZĄD PRACY w STRZELINIE ul. Kamienna 10, 57-100 Strzelin tel/fax(071) 39-21-981, e-mail wrst@praca.gov.pl Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie strzelińskim w roku 2009 część

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A.

RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A. RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A. ZA OKRES I KWARTAŁU 2011 ROKU od dnia 01-01-2011 roku do dnia 31-03-2011 roku Warszawa, 16 maja 2011 r. Raport kwartalny za 1 kwartał 2011 został przygotowany przez Emitenta

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy

Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Zarząd Stalprodukt S.A. podaje do wiadomości treść projektów uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, które odbędzie się

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

WYJASNIENIA I MODYFIKACJA SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

WYJASNIENIA I MODYFIKACJA SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Szczecin dnia 28.07.2015r. Akademia Sztuki w Szczecinie Pl. Orła Białego 2 70-562 Szczecin Dotyczy: Przetarg nieograniczony na dostawę urządzeń i sprzętu stanowiącego wyposażenie studia nagrań na potrzeby

Bardziej szczegółowo

Propozycje kryteriów waloryzacji z³ó oraz obszarów prognostycznych i perspektywicznych wêgla kamiennego pod k¹tem ich ochrony

Propozycje kryteriów waloryzacji z³ó oraz obszarów prognostycznych i perspektywicznych wêgla kamiennego pod k¹tem ich ochrony Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energi¹ Polskiej Akademii Nauk nr 79, rok 2010 Janusz JURECZKA*, Krzysztof GALOS** Propozycje kryteriów waloryzacji z³ó oraz obszarów prognostycznych

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 1 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

Budowa bytomskiego odcinka Obwodnicy Północnej Aglomeracji Górnośląskiej Etap II oraz Etap III

Budowa bytomskiego odcinka Obwodnicy Północnej Aglomeracji Górnośląskiej Etap II oraz Etap III Budowa bytomskiego odcinka Obwodnicy Północnej Aglomeracji Górnośląskiej Etap II oraz Etap III Efekt prorozwojowy inwestycji: Układ komunikacyjny Bytomia wpleciony jest w sieć drogową Aglomeracji Górnośląskiej,

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Rynek kruszyw łamanych w Polsce po roku 2000

Rynek kruszyw łamanych w Polsce po roku 2000 dr inż. Krzysztof Galos Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN Rynek kruszyw łamanych w Polsce po roku 2000 Krajowy rynek kruszyw naturalnych łamanych przeszedł w ostatnich kilkunastu

Bardziej szczegółowo

Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO) w latach 2007-2013

Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO) w latach 2007-2013 Modernizacja regionalnych linii kolejowych z udziałem środków z EFRR w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO) w latach 2007-2013 Marek Pawlik Wiceprezes Zarządu Rytro, 25 marca 2009 r. Struktura

Bardziej szczegółowo

Wiek produkcyjny ( M : 18-65 lat i K : 18-60 lat )

Wiek produkcyjny ( M : 18-65 lat i K : 18-60 lat ) DANE DEMOGRAFICZNE Na koniec 2008 roku w powiecie zamieszkiwało 115 078 osób w tym : y 59 933 ( 52,1 % ) męŝczyźni: 55 145 Większość mieszkanek powiatu zamieszkuje w miastach ( 79 085 osób ogółem ) y 41

Bardziej szczegółowo