Szkoła Wyższa im. Bogdana Jańskiego Wydział Zamiejscowy w Krakowie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Szkoła Wyższa im. Bogdana Jańskiego Wydział Zamiejscowy w Krakowie"

Transkrypt

1 Szkoła Wyższa im. Bogdana Jańskiego Wydział Zamiejscowy w Krakowie ul. W. Witosa 9, Kraków tel , ; fax w. 103 NA CO NALEŻY UWAŻAĆ PROWADZĄC WŁASNĄ FIRMĘ

2 Pułapki przedsiębiorczości Pierwsza pułapka Do centrali instytucji, która udziela pożyczek przedsiębiorcom prowadzącym najmniejsze firmy, dzwoni rozżalona, niedoszła klientka. - Czy w waszym regulaminie jest zapis, który nie pozwala udzielać pożyczek agentom ubezpieczeniowym? - Nie, nie mamy tak szczegółowych zapisów... - To dlaczego pani w waszym przedstawicielstwie powiedziała mi, że będę mogła dostać pożyczkę dopiero po roku działalności! Ja za rok to nie będę już potrzebowała od was pożyczki. Ja jej potrzebuję dzisiaj, żeby kupić komputer!!! - Jak Pani uzasadniała wniosek o pożyczkę? - Co miałam uzasadniać? Chyba powinno wam wystarczyć, że mam podpisaną umowę z firmą ubezpieczeniową X (tu znana nazwa)! - Czy Pani sprzedawała już kiedykolwiek polisy ubezpieczeniowe? - Nie, ja przez piętnaście lat byłam księgową, a teraz sytuacja mnie zmusiła do szukania innego sposobu zarabiania na życie. - Czyli, tak naprawdę, Pani jeszcze nie wie, czy będzie Pani umiała sprzedawać polisy? Czy będzie Pani pomagał ktoś doświadczony? - Miałam szkolenia... - Chciałbym Pani jakoś pomóc. Proszę się zastanowić, może ma Pani jakieś inne argumenty, które przekonają nas, że warto podjąć ryzyko i pożyczyć Pani pieniądze? - Po prostu uważam, że powinnam dostać szansę! - Wielu osobom stworzyliśmy taką szansę, ale niestety nie wszyscy ją umieli wykorzystać i nie mieli z czego spłacić pożyczek. - To nie jest moja sprawa... - Proszę nas zrozumieć. Nie możemy zaryzykować pożyczenia pieniędzy komuś, kto nigdy nie sprzedawał polis ubezpieczeniowych, bo przecież z tego co na ich sprzedaży zarobi, ma spłacać pożyczkę. Ani my, ani Pani jeszcze nie wiemy, czy się Pani uda. Chętnie za to pożyczamy tym, którzy pokazali, że już coś potrafią... - Widzę, że ta rozmowa nie ma sensu! Do widzenia! Trzask odkładanej słuchawki. Pani ta najwyraźniej była przekonana, że pożyczka jej się po prostu należy. Może dlatego, że skoro KTOŚ zmusił ją do zmiany zawodu, to wobec tego KTOŚ powinien zapewnić warunki do prowadzenia własnej działalności? Może KTOŚ też powinien wziąć na siebie całe ryzyko, jeżeli pomysł z działalnością ubezpieczeniową okaże się niewypałem? Trudno się dziwić takim poglądom, jeżeli 70 na 100 badanych Polaków uważa, że to państwo jest odpowiedzialne za byt ich rodzin... Ta pani dopiero zamierza rozpocząć działalność gospodarczą, jednak naprawdę zaskakujące wydaje się to, że podobną postawę bardzo często prezentują przedsiębiorcy z dużym doświadczeniem. Jeden z nich, właściciel sklepu lub hurtowni, podczas spotkania, na którym była prezentowana oferta finansowa dla właścicieli mikroprzedsiębiorstw wykrzyczał przy pełnej sali: Co wy mi tu mówicie o jakichś pieniądzach. Ja nie potrzebuje pieniędzy. Ja bym chciał, żeby mi ktoś powiedział w co mam zainwestować i ZAGWARANTOWAŁ, że na tym zarobię!. Być może ten pan rozpoczął działalność w okresie, gdy nie trzeba było specjalnie się zastanawiać w co inwestować, żeby zarobić i założył, że tak będzie zawsze? Powyższe przykłady ilustrują postawę, którą można nazwać roszczeniową. Postawa roszczeniowa to według Wielkiego Słownika Języka Polskiego - postawa wyrażającą się nadmiernymi lub

3 nieuzasadnionymi żądaniami. Przedsiębiorcy mogą wyrażać nadmierne żądania lub oczekiwania w stosunku do wielu osób i instytucji, a nawet w stosunku do własnych klientów. Większość przedsiębiorców kontaktuje się bezpośrednio ze swoimi klientami, a więc ich postawa jest elementem ich oferty. Okazując klientom postawę roszczeniową, mogą ich do siebie - a wiec i do swojej oferty - zniechęcać. Najlepiej widać to zjawisko właśnie z perspektywy klienta, który zdaniem właściciela firmy oferującej mu towary lub usługi powinien być zadowolony, a z jakiegoś sobie tylko znanego powodu - nie jest. Każdy klient mógłby z pewnością wskazać przykłady sytuacji, w których czuł, że nie spełnił oczekiwań właściciela sklepu, firmy usługowej lub jakiegoś producenta, co spowodowało, że nie chciał mieć z tą firmą więcej do czynienia. Celem tego rozdziału jest jednak zwrócenie uwagi na mniej oczywiste przejawy postawy roszczeniowej przedsiębiorców, które pozornie przynoszą im korzyści, a w rzeczywistości podkopują wiarygodność i utrudniają rozwój ich firm. Przedsiębiorcy - często nieświadomie - wyrażają nadmierne lub nieuzasadnione żądania lub oczekiwania w stosunku do osoby dysponującej pieniędzmi, z których chcieliby skorzystać. Poniżej przedstawiono przykłady nadmiernych oczekiwań, które przedsiębiorcy często wyrażają korzystając z kapitału wspólnika. Uwaga! Przykład Dla wielu przedsiębiorców, samo zrozumienie przedstawionych niżej argumentów, przemawiających za roszczeniowym charakterem ich oczekiwań, byłoby równoważne z przyznaniem, iż sami prezentują postawę roszczeniową. Argumenty te budzą więc ich zrozumiałą niechęć, która przejawia się silnymi tendencjami do ich deprecjonowania w oparciu o przesłanki pozamerytoryczne lub nawet nieadekwatnymi reakcjami emocjonalnymi. Pozwala to przypuszczać, że zrozumienie tych argumentów tylko w części stanowi wyzwanie intelektualne, a dla wielu przedsiębiorców i nie tylko - jest raczej wyzwaniem natury psychologicznej, z którym nie wszyscy potrafią sobie poradzić. Wyobraźmy sobie przedsiębiorcę, który wie gdzie można kupić jakiś towar za tysiąc złotych i wie gdzie można go sprzedać za dwa tysiące. Niestety, nie ma tysiąca złotych, aby zainwestować w zakup tego towaru. Zwraca się do jednego ze swoich znajomych i proponuje mu założenie spółki. (Dla uproszczenia przyjmijmy, że nie ma podatków, a spółek nie trzeba rejestrować.) Przedsiębiorca wyjaśnia znajomemu na czym polega ryzyko i mówi jakiego zysku się spodziewa. Umawiają się, że znajomy wniesie do spółki tysiąc złotych, a nasz przedsiębiorca wniesie swoją wiedzę i pracę polegającą na zakupie, transporcie i sprzedaży towaru. Umawiają się też, że zyskiem ze sprzedaży będą dzielić się po połowie. Po zakupie towaru niespodziewanie okazało się, że można go łatwo sprzedać za trzy tysiące złotych, czyli o tysiąc drożej niż nasz przedsiębiorca się spodziewał. Po sprzedaży towaru przedsiębiorcy przyszły do głowy trzy myśli: 1. Wspólnik nie wie, czy w ogóle udało mi się ten towar kupić, a tym bardziej go sprzedać. Powiem, że nie udało mi się kupić towaru i cały zysk zostawię dla siebie. 2. Powiem wspólnikowi, że zarobiłem tyle ile planowałem. I tak nie oczekuje on z tej transakcji większego zysku niż tysiąc złotych. Uczciwie więc będzie, gdy wypłacę mu 500 zł, czyli tyle ile się spodziewa z podziału zysku. 3. Zarobiłem o tysiąc złotych więcej niż oczekiwałem. Uczciwie więc będzie gdy podzielę cały zysk na pół, mimo że wspólnik nie wie ile on wyniósł. Wypłacę mu tysiąc złotych, nawet jeśli nie spodziewa się takiej kwoty. Pytanie: Która z opisanych wyżej postaw ma charakter roszczeniowy? Odpowiedź można znaleźć poniżej, ale warto się nad nią chwilę zastanowić.

4 Odpowiedź: Wszystkie. Postawa nr 3 świadczy o tym, że przedsiębiorca nie rozumie, iż to nie ON zarobił na transakcji, ale SPÓŁKA, którą reprezentował. Inaczej mówiąc, wspólnicy zarobili te pieniądze razem, mimo tego, że jeden z nich wszystko załatwiał, a drugi nic nie robił, tylko dał pieniądze. Praca, którą wykonywał nasz przedsiębiorca była jego UDZIAŁEM w spółce. Nie działał więc na własny rachunek, tylko na rachunek spółki. I on, i jego wspólnik mają równe prawo do połowy osiągniętego przez SPÓŁKĘ zysku, ponieważ w umowie spółki uznali, że ich udziały mają taką samą wartość. Mają też równe prawo do informacji o wielkości zysku. Roszczeniowy charakter postawy nr 3 wyraża się przekonaniem przedsiębiorcy, iż on sam może decydować o podziale zysku, wykorzystując okoliczność, że tylko on zna jego wysokość. Wielu przedsiębiorcom wydaje się, że dzieląc się ze wspólnikiem osiągniętym zyskiem dają wyraz dobrej woli. Nie rozumieją, iż podział zysku jest istotą umowy spółki. Sama idea spółki jest jednak wśród polskich przedsiębiorców mało zrozumiała, co powoduje, że traktują spółki niechętnie i podejrzliwie. Prawdopodobnie dlatego przedsiębiorcy przyjmują często wobec wspólników postawę roszczeniową, która w dłuższej perspektywie - utrudnia zbudowanie reputacji wiarygodnego partnera, a więc ogranicza korzystanie z najprostszej możliwości pozyskania kapitału na rozwój firmy. Wielu przedsiębiorców uważa też co zostało zilustrowane postawą nr 2 - że ich wspólnik powinien zadowolić się z góry określoną kwotą, mającą rekompensować mu ryzyko związane z zaangażowaniem jego kapitału we wspólne przedsięwzięcie, bez względu na wielkość osiągniętego zysku. Jest to równoznaczne z nieuzasadnionym oczekiwaniem - mającym charakter roszczenia - że wspólnik wystąpi w roli nietypowego pożyczkodawcy, który zaakceptuje z góry określoną opłatę za udostępnienie kapitału, nie mając jednak możliwości jego odzyskania, gdy przedsięwzięcie się nie powiedzie. Postawa nr 2 też więc nie przyczynia się do budowania reputacji wiarygodnego wspólnika, nie mówiąc już o postawie nr 1, która wyraża oczekiwanie, że wspólnik będzie ryzykował utratę swojego kapitału, nie dostając niczego w zamian. Niestety, postawa roszczeniowa jest wśród polskich przedsiębiorców dość powszechna. Jest to prawdopodobnie dziedzictwo systemu komunistycznego, w którym to państwo było dysponentem dóbr wszelakich i które swoim poddanym łaskawie wydzielało. Statystyczny polski przedsiębiorca ma obecnie 43 lata i wychowywał się w systemie, w którym wszystko zależało od państwa. Musiało to wywrzeć silny wpływ na jego psychikę, ale niestety, nie zawsze zdaje on sobie z tego sprawę. Oczywiście, przedsiębiorcy mają rację narzekając na skomplikowany system prawny, w którym przyszło im obecnie działać i wysokie podatki. Nie biorą chyba jednak pod uwagę tego, że niezależnie od swoich wad, system ten jest jednakowy dla wszystkich, a przedsiębiorczość polega na tym, aby być lepszym od konkurencji w takich warunkach, jakie są! Obecny system, oprócz tego, że utrudnia działalność gospodarczą, zniechęca też zdolnych potencjalnych przedsiębiorców do zakładania firm. Gdyby został uproszczony z dnia na dzień, być może na rynku pojawiłoby się wielu zdolnych, dynamicznych i wykształconych przedsiębiorców, stanowiących silną konkurencję dla wielu z tych, którzy obecnie narzekają? Pojawiłyby się więc głosy, aby... powrócić do poprzedniego systemu. Przykład Wyobraźmy sobie, że rząd podjął decyzję o likwidacji akcyzy na paliwo. Czy spowodowałoby to poprawę sytuacji przedsiębiorców? Na pierwszy rzut oka, tak! Paliwo byłoby dużo tańsze, przedsiębiorcy mogliby obniżyć koszty, przez co ich towary stałyby się bardziej konkurencyjne. Ale przecież konkurencja też miałaby niższe koszty... Ponadto, jest bardzo prawdopodobne, że więcej ludzi zdecydowałoby się na kupno samochodu, ponieważ uznaliby, że teraz będzie ich stać na jego eksploatację. Ci, co samochody już mają uznaliby, że mogą nimi więcej jeździć za te same pieniądze, częściej odwiedzać znajomych, częściej jeździć na wycieczki. Prawdopodobnie zwiększyłby się popyt na samochody, a więc ich ceny też by wzrosły. Wzrósłby też popyt na usługi motoryzacyjne i ubezpieczenia co również spowodowałoby wzrost cen. Wzrosłoby też natężenie ruchu na naszych i tak już zatłoczonych drogach. Część przedsiębiorców zauważyłaby zapewne, że

5 sprawa, którą kiedyś załatwiali w godzinę, teraz zajmuje im pół dnia. Po dłuższym czasie, wszystko zapewne by się jakoś wyregulowało, ale z pewnością, nie wszystkie firmy wytrzymałyby taki gwałtowny manewr cenowy mimo, wydawałoby się, oczywistych korzyści. Jest tu pewna analogia do transformacji ustrojowej, której niedawno doświadczyliśmy. Zmiana systemu z komunistycznego na kapitalistyczny jawiła się wielu ludziom jako panaceum na wszystkie problemy. Część ludzi widocznie założyła, że będą pracowali tak jak dawniej, tylko ich zarobki i możliwości zaspokojenia potrzeb nagle się poprawią. Ponieważ tak się nie stało, winą obarczają państwo, system wolnorynkowy i chętnie wróciliby do siermiężnego bezpieczeństwa socjalnego z czasów komunistycznych, w którym tak powszechne było cwaniactwo, lenistwo, brak inicjatywy i ciągłe narzekanie... Wbrew pozorom, istnienie postaw roszczeniowych wśród przedsiębiorców to bardzo dobra wiadomość dla tych, którzy dopiero myślą o własnej firmie lub chcą firmę rozwijać. Oznacza to, że już na starcie mogą wyprzedzić dużą grupę aktualnie działających przedsiębiorców, którym ich postawa roszczeniowa utrudnia lub uniemożliwia rozwój działalności. Pani, planująca sprzedaż polis ubezpieczeniowych, nie jest prawdopodobnie świadoma, że jej roszczenie wobec potencjalnego pożyczkodawcy może przenieść się na... roszczenie wobec klientów. Gdy kilka razy nie uda jej się sprzedać polisy, uzna, że jest to wina ludzi, którzy nie chcą jej kupić i że to właśnie oni pozbawiają ją środków do życia. Inni potencjalni klienci łatwo wyczują takie nastawienie i tym bardziej nie będą chcieli niczego od niej kupić. Błędne koło! Wielka szansa dla przedsiębiorczych nie roszczących wynika z tego, że bardzo niewielu ludzi uświadamia sobie, że roszczeniowa postawa wobec kogokolwiek utrudnia im jako przedsiębiorcom - znajdowanie i zdobywanie lojalnych klientów. Klienci nie lubią jak ktoś ma do nich, nawet podświadome, bliżej nieokreślone pretensje i bardzo łatwo je wyczuwają. Nie trzeba o tym przekonywać nikogo, kto miał przyjemność chodzić do sklepu w czasach gospodarki komunistycznej, chociaż i teraz wcale nietrudno o przykłady firm, w których klient czuje się jak intruz, a właściciel na prawo i lewo rozsiewa swoją frustrację. Jeżeli ktoś chce być przedsiębiorcą i nie jest pewien, czy nie wpadł w pułapkę postawy roszczeniowej, albo boi się, że taka postawa może się u niego rozwinąć, powinien powiesić sobie w widocznym miejscu duży napis: Należy mi się to, za co zapłaciłem oraz zapłata za to, co sprzedałem. I nic więcej! Nabranie takiego przekonania wydatnie zwiększy szansę jego firmy na znalezienie wielu zadowolonych klientów, a w konsekwencji na sukces w biznesie. Przełamywanie postawy roszczeniowej jest bardzo trudne, ponieważ przedsiębiorcy przeważnie nie zdają sobie sprawy z tego, że taką postawę reprezentują (z wyłączeniem cyników, wykorzystujących skuteczność techniki roszczeń wobec wielu instytucji). Roszczeniową postawę widać u innych, ale nie u siebie. Warto więc wykonać małe ćwiczenie, aby zbadać swoje skłonności w tym względzie. Ćwiczenie Postarajmy się wypisać na jednej kartce wszystko, czym obecnie dysponujemy, wliczając to takie rzeczy jak: istotne składniki majątku, wiedzę, doświadczenie, zdolności, użyteczne kontakty i cechy fizyczne. Są to nasze zasoby. Podkreślmy te z wypisanych składników naszych zasobów, które zawdzięczamy wyłącznie sobie. Przy tych, których nie zawdzięczamy wyłącznie sobie postawmy gwiazdkę, jeżeli uważamy, że nam się należały. Następnie spróbujmy jednym zdaniem wyjaśnić,

6 dlaczego dany składnik naszych zasobów nam się należał. Dodatkowym walorem tego ćwiczenia jest inwentaryzacja naszych zasobów, która jest bardzo pożyteczna przy sporządzaniu planów rozwoju przedsiębiorstwa.

7 Druga pułapka Większość przedsiębiorców wie doskonale, że najważniejszym czynnikiem rozwoju każdej firmy są jej klienci, ponieważ to dzięki klientom firma zarabia. Jednak sposoby patrzenia na klientów mogą być różne. Przykład Znany producent słodyczy wprowadził ostatnio na polski rynek ptasie mleczko o nowym smaku. Do niedawna, firma ta oferowała ptasie mleczko sprzedawane w pudełkach o identycznym kształcie, dokładnie takich samych wymiarach i prawie identycznej szacie graficznej, różniącej się tylko kolorystyką w zależności od smaku. Na każdym pudełku umieszczone jest powszechnie znane i cenione logo firmy. Każde pudełko zawierało 500 g ptasiego mleczka. Wprowadzając nowy smak, firma wpadła jednak na pomysł, aby nie zmieniając kształtu ani wielkości pudełka, zapakować ptasie mleczko tak, aby w pudełku zmieściło się tylko 420 g. Na spodzie pudełka jest wyraźnie podana waga ptasiego mleczka o nowym smaku, a więc taki sposób sprzedaży można uznać za w pełni legalny. Pudełka z ptasim mleczkiem o nowym smaku stoją na półkach pomiędzy pudełkami ze starymi smakami, a ceny wszystkich pudełek są jednakowe - co do grosza. Firma wyszła chyba z założenia, że przeciętnemu klientowi nie przyjdzie nawet do głowy, że w takich samych pudełkach kupuje o 16% mniej towaru, niż się spodziewa. Biorąc do ręki pudełko z ptasim mleczkiem o nowym smaku, nie wyczuje przecież, że jest ono o 16% lżejsze. Szansa na to, że klient sprawdzi jego wagę jest niewielka, ponieważ większość zasugeruje się wielkością pudełka i przyjmie po prostu, że jest tam tyle samo ptasiego mleczka, co w innych pudełkach, w jakich dotychczas kupował. Być może klient zauważy to dopiero w domu, ale tu również jest duża szansa, że zbagatelizuje to odkrycie. Nowy smak ptasiego mleczka, którego produkcja nie kosztuje raczej znacząco więcej, jest więc pretekstem do wyciągnięcia od nieświadomego klienta tej samej ilości pieniędzy, za mniejszą ilość towaru. Praktyka taka może przynieść krótkotrwałe korzyści finansowe, ale jednocześnie stanowi ryzyko dla marki firmy i może podkopać zaufanie jej stałych klientów, budowane przez całe lata. Mogą więc oni przestać kupować wszelkie wyroby tej firmy, gdyż poczują, że zostali potraktowani lekceważąco i instrumentalnie - wyłącznie jako źródło pieniędzy. Przyjmując założenie, że źródłem dużych zysków dla każdej firmy są stali, zadowoleni klienci, firma postąpiła celowo proponując im zaspokojenie potrzeby skonsumowania ptasiego mleczka o nowym, modnym smaku. Powinna jednak to zrobić tak, aby uszanować ich prawo do podejmowania suwerennych decyzji o jego zakupie, w oparciu o pełną informację. Inaczej naraża się na stratę dobrych klientów i spadek dochodów w dłuższym terminie. Niestety, podobne podejście do klientów reprezentuje wielu polskich przedsiębiorców. Okazuje się, że 70% z nich jako jedną z głównych barier rozwoju własnych firm wymienia... konkurencję i brak popytu. Ludzie nie mają za co kupować jest chyba najczęściej słyszanym wyjaśnieniem, używanym przez przedsiębiorców. Oznacza to, że wielu z nich wpada w pułapkę polegającą na tym, że nie do końca rozumieją, że przedsiębiorstwa są dla klientów, a nie odwrotnie. Wielu przedsiębiorców nie rozumie, że to oni sami często przyczyniają się do spadku popytu na swoje towary, traktując klientów tak, jak producent ptasiego mleczka opisany w przykładzie. Przekonanie, że za słabe wyniki firmy można obarczyć brak popytu można wyjaśnić odwołując się do doświadczeń statystycznego przedsiębiorcy. Wychowanie w gospodarce komunistycznej nie ułatwiało mu zrozumienia na czym polegają prawidłowe relacje klient firma w gospodarce wolnorynkowej. W tamtych czasach popyt był zawsze. Nie trzeba się było obawiać, że klient, który poczuje się oszukany, (jak ten, który kupił mniej ptasiego mleczka za tę samą cenę), obrazi się na firmę i zacznie kupować u konkurencji. Klienci byli dla firm wyłącznie źródłem pieniędzy, a ich potrzeby były mało istotne. Wzorce, jakie zakorzeniły się wtedy w świadomości wielu ludzi wyrażają się obecnie silnym

8 przekonaniem, że za brak popytu odpowiada państwo, które nie zapewnia ludziom pracy i odpowiednich środków finansowych, by mogli kupować towary i usługi, które przedsiębiorcy im oferują. To właśnie wzorce pochodzące z czasów gospodarki komunistycznej i brak zrozumienia istoty gospodarki rynkowej powodują, że tak wielu przedsiębiorców uważa konkurencję za zagrożenie dla swoich firm. Prawdopodobnie byliby za tym, żeby państwo administracyjnie ograniczyło konkurencję w sektorze, w którym działają, ale broń Boże nie ograniczało jej w sektorach, których są klientami... Jest to kolejna dobra wiadomość dla przedsiębiorcy, który potrafi się wczuć w rolę własnych klientów i zamiast szukać powodów wyjaśniających, dlaczego ludzie czegoś nie kupują, zastanawia się: Jakie potrzeby klientów mógłbym zaspokoić, żeby chcieli mi za to zapłacić? Być może jest to kolejne hasło, które warto powiesić sobie w widocznym miejscu, aby nie dać się skusić jałowym rozważaniom dotyczącym powodów braku popytu. Realizując je w praktyce z pewnością zdobędzie przewagę nad konkurencją. Wskazówki jak poradzić sobie z odpowiedzią na powyższe pytanie zawarte są w części poświęconej sposobom unikania pułapek.

9 Trzecia pułapka Spróbujmy odpowiedzieć na następujące pytanie. Ile wody należy dolać do okrągłego naczynia pokazanego na rysunku, aby je wypełnić? Przyjmijmy, że obecnie jest w nim 1 litr wody i woda sięga dokładnie do połowy wysokości stożka. Swoją odpowiedź zapiszmy na kartce, zanim przejdziemy do dalszej części tego tekstu. Zanim poznamy ile litrów wody wejdzie jeszcze do naczynia, spróbujmy znaleźć swoją odpowiedź pomiędzy odpowiedziami podanymi niżej: 1. 3 litry litry litrów. 4. Inna liczba. 5. Nie wiem. 6. Nie wiem, ale można to obliczyć. 7. Obliczyłem, że trzeba wlać 7 litrów. 8. Wiem, że trzeba wlać 7 litrów, ponieważ robiłem podobne doświadczenie. Jeżeli dokładnie wiedzieliśmy, ile wody zmieści się jeszcze w naczyniu, to znaczy, że wykorzystaliśmy swoje doświadczenie. Jeżeli obliczyliśmy, ile wody się jeszcze zmieści, to wykorzystaliśmy swoje umiejętności wykonywania obliczeń geometrycznych. Jeżeli odpowiedź brzmiała nie wiem, to nic złego się nie stało. Przedsiębiorca nie musi wszystkiego wiedzieć. Gdy czegoś nie wie, to powinien jednak mieć świadomość, czy i gdzie wiedza potrzebna w danej sytuacji jest dostępna. Mogło też się zdarzyć, że po prostu zgadliśmy odpowiedź lub udzieliliśmy jej na podstawie intuicji. Jeżeli tak było, to spróbujmy znaleźć powód, dla którego zgadywaliśmy. Czy jest on wymieniony poniżej? 1. Myślałem, że w ćwiczeniu chodzi o to żeby zgadnąć odpowiedź. 2. Chciałem sprawdzić swoją intuicję. 3. Nie chciało mi się tego obliczać. 4. Nie umiałem tego obliczyć. 5. Nigdy niczego nie obliczam tylko używam intuicji. 6. Nie wiedziałem, że to można obliczyć.

10 Prawidłowa odpowiedź na pytanie o ilość wody, która się jeszcze zmieści w naczyniu brzmi 7 litrów. Zdecydowana większość ludzi ulega złudzeniu i sądzi, że wody zmieści się mniej. W przypadku inwestowania też bardzo często okazuje się, że realizacja pomysłu kosztuje nas więcej, niż na początku myśleliśmy... Czy tę obserwację można jakoś wykorzystać? Okazuje się, że znaczna część przedsiębiorców przy podejmowaniu decyzji o zainwestowaniu pieniędzy we własną firmę, kieruje się intuicją. Intuicja w prowadzeniu firmy jest potrzebna, ale jeszcze lepsza jest intuicja wspomagana doświadczeniem, wiedzą, analizą i stosownymi obliczeniami. Doświadczenie Nie trzeba być bezbłędnym i perfekcyjnym we wszystkim, aby skutecznie prowadzić dobre przedsiębiorstwo. Przedsiębiorcy też czasem popełniają błędy i to takie, które widziane z zewnątrz wydają się łatwe do uniknięcia. Mimo to udaje im się niwelować ich skutki i działać dalej. Ktoś, kto potrafi się uczyć na błędach innych, może ławo uniknąć ich popełnienia i szybko zdobyć przewagę nad konkurencją. Oczywiście, popełnianie błędów jest czymś normalnym i naturalnym, a nawet może mieć pozytywny aspekt, pod warunkiem, że ktoś, kto je popełnia czegoś się przy okazji nauczy. Oto kilka autentycznych przykładów z życia całkiem doświadczonych przedsiębiorców: Przykłady Przedsiębiorca wydał 60 tysięcy złotych na adaptację wynajętego lokalu, z myślą o prowadzeniu w nim dyskoteki. Od władz lokalnych otrzymał przedtem zapewnienie, że dostanie zgodę na taką działalność. Nie wziął jednak pod uwagę opinii mieszkańców sąsiednich domów, którym pomysł się nie spodobał (ciekawe dlaczego?) i skutecznie zablokowali wydanie zgody przez władze lokalne. Przedsiębiorca musi teraz pożyczyć kolejne pieniądze na adaptację lokalu na inny cel. Właścicielka zakładu fryzjersko-kosmetycznego, który nieźle funkcjonował dzięki stałej lojalnej grupie klientek, postanowiła przenieść zakład do nowej, eleganckiej galerii handlowej. Przeprowadzka kosztowała ją ok. 100 tysięcy złotych. Niestety szybko się okazało, że stałe klientki nie były aż tak lojalne, aby jeździć w nowe miejsce i przy okazji więcej płacić za taką samą usługę, z uwagi na wyższy czynsz. Nowych klientek nie przybywało tak szybko, jak myślała. Musiała więc znowu zmienić lokal na tańszy, ale już nie na ten poprzedni. Być może zadała sobie pytanie, czy przenosząc zakład myślała o zaspokojeniu potrzeb klientek, czy może raczej swojej potrzeby posiadania firmy w bardziej prestiżowym miejscu... Właściciel warsztatu samochodowego i sklepu motoryzacyjnego postanowił rozszerzyć działalność. W tym celu musiał dobudować nowe pomieszczenie. Kilka lat wcześniej dostał pozwolenie na budowę baru w tym samym miejscu i teraz uznał, że może je wykorzystać. Na realizację przedsięwzięcia przeznaczył kilkanaście tysięcy złotych z własnych i pożyczonych pieniędzy. Niestety życzliwi krewni-sąsiedzi poinformowali nadzór budowlany, który zarządził rozbiórkę obiektu. Być może błąd polegał na braku umiejętności oddzielenia ryzyka handlowego, związanego z każdym biznesem, od ryzyka wynikającego z obchodzenia prawa? Przedsiębiorcy prowadzący działalność handlową postanowili rozszerzyć ją otwierając nowy sklep w innym dużym mieście, odległym o 100 kilometrów. Obliczyli koszty i okazało się, że opłaci im się dojeżdżać do tego miasta samochodem codziennie, na zmianę. Niestety nie uwzględnili w swoich obliczeniach kosztu zmęczenia wynikającego z konieczności przejechania po naszych drogach 200 kilometrów, jako dodatku do wykonywanej ciężkiej pracy. Co prawda, trudno było wcześniej przeliczyć zmęczenie na złotówki, ale niestety okazało się, że koszt ten w postaci dwóch rozbitych samochodów - własnego i pożyczonego jest bardzo konkretny i raczej wysoki. Przedsiębiorcy

11 najpierw próbowali prowadzić sklep na odległość, a po sześciu miesiącach zrezygnowali ze swojego pomysłu. Producent części do mebli zainwestował czas i sporą kwotę w przygotowania do produkcji partii kilku tysięcy elementów, które zamówiła u niego duża, zagraniczna firma zajmująca się sprzedażą artykułów wyposażenia wnętrz. Niestety, w trakcie realizacji zamówienia okazało się, że firma ta jest zainteresowana odebraniem tylko dwutygodniowej produkcji. Producent przytomnie wstrzymał działalność po dwóch miesiącach, czyli został z sześciotygodniową produkcją w magazynie. Przedsiębiorca nie wiedział chyba, że wielu dużym zagranicznym firmom prościej i wygodniej jest złożyć duże zamówienie i ewentualnie je zmniejszyć, gdy sprzedaż nie idzie tak, jak się spodziewały, niż złożyć mniejsze zamówienie, a potem czekać na dodatkowe dostawy, gdy sprzedaż idzie dobrze. Firmy takie wiedzą też, że duże zamówienia silnie działają na wyobraźnię drobnych producentów, którzy nie chcąc stracić zamówienia wolą nie pytać o takie drobiazgi jak zabezpieczenie transakcji. Właściciel firmy handlującej butami kupił we Włoszech buty po 19 euro za parę. Udało się je sprzedać po 200 zł. Kiedy w następnym roku trafiła się okazja zakupu takich samych butów po 3,5 euro, uznał, że zrobi świetny interes kupując bardzo dużą partię. Niestety, te same buty rok później sprzedawały się po złotych. Być może w tym wypadku, wizja dużego zarobku przesłoniła dość znany w branży konfekcyjnej fakt, że zbyt tego typu towarów w dużej mierze zależy od takich czynników jak moda, pogoda i zasobność portfeli klientów, a opieranie przewidywań na wynikach sprzedaży takich samych towarów, która miała jednak miejsce w innym czasie i w innym miejscu, może prowadzić do przykrych niespodzianek. Na poważne kłopoty może narazić też przedsiębiorcę optymistyczne założenie, że wszystko będzie odbywało się zgodnie z harmonogramem. Właściciel sklepu wykupił lokal w nowo budowanej hali targowej. Gdyby hala został oddana do użytku bez poślizgu, to pożyczkę, którą zaciągnął na ten cel, spłaciłby prawdopodobnie bez większego problemu. Niestety, poślizg wystąpił i zamiast zarabiać na sprzedaży, właściciel musiał myśleć skąd wziąć pieniądze na spłatę rat. Znając nasze realia, można chyba przyjąć, że i tak miał dużo szczęścia, że poślizg w tym wypadku wyniósł tylko trzy miesiące. Wiedza Wielu z opisanych wyżej sytuacji można by uniknąć, gdyby przedsiębiorcy dysponowali odpowiednią praktyczną wiedzą na temat sposobów prowadzenia firmy w warunkach wolnej konkurencji. Jednak oprócz wiedzy praktycznej, do prowadzenia działalności gospodarczej potrzebna jest jeszcze, szeroko rozumiana, wiedza ekonomiczna. Gdzie miał jednak zdobyć taką wiedzę statystyczny polski przedsiębiorca, jeżeli kończył szkołę w czasach gospodarki komunistycznej, gdy nie uczono niczego co mogłoby być przydatne do prowadzenia własnej firmy? Jeżeli założył firmę w czasach wczesnej transformacji, gdy gospodarka rozwijała się bardzo szybko, częstokroć wystarczyło, że powielał dostępne wzorce, by zapewnić sobie sukces finansowy. Łatwo nabierał wtedy przekonania, że swój ewentualny sukces zawdzięczał wyłącznie swoim zdolnościom i intuicji, nie rozumiejąc, że sukces ten był naturalnym efektem silnego popytu konsumpcyjnego, często przewyższającego możliwości finansowe konsumentów. W czasach recesji przedsiębiorca taki szuka raczej przyczyn złej sytuacji, a nie sposobów na jej poprawę. Intuicja, na której w pełni polega, podpowiada mu często, żeby powstrzymywał się od inwestowania i czekał na lepsze czasy. Badania fundacji CASE potwierdzają (szczegółowe wyniki dostępne na życzenie), że obecnie bardzo niewielu przedsiębiorców upatruje źródeł swoich niepowodzeń w braku odpowiednich kwalifikacji do

12 prowadzenia firmy i w braku odpowiedniej wiedzy. Oznacza to, że wpadli w pułapkę własnej intuicji. Obiektywne przesłanki wskazują bowiem na to, że statystyczny przedsiębiorca - nie ze swojej winy nie tylko nie miał możliwości zdobycia niezbędnej wiedzy ekonomicznej, ale także może nie mieć świadomości, że taka wiedza istnieje. Na pytanie, czy obliczył zwrot z planowanej inwestycji, często odpowiada: Po co cokolwiek obliczać, jeżeli warunki mogą się zmienić i wszelkie obliczenia nie będą miały sensu. Inwestuje więc własne lub pożyczone pieniądze wyłącznie w oparciu o intuicję i jest przekonany, że jeżeli kiedyś takie działanie zapewniło mu powodzenie, to powinno też zapewnić je w przyszłości. Efekt przeciwny pogłębia jego frustrację, ale niestety nie skłania do sięgnięcia po wiedzę, w której istnienie i przydatność intuicyjnie nie wierzy. Jest to kolejna dobra wiadomość dla tych przedsiębiorców, którzy mają świadomość istnienia wiedzy przydatnej do prowadzenia firmy lub nawet nią dysponują, ponieważ mogą dzięki temu łatwo uzyskać przewagę nad konkurentami, którzy posługują się wyłącznie intuicją. Siłę intuicji można też zilustrować następującym przykładem. Przykład Otrzymaliśmy dwie oferty pracy na jeden rok. Jedna firma oferuje nam stałą pensję w wysokości 10 tys. zł miesięcznie, po odliczeniu wszystkich podatków. Druga też oferuje wynagrodzenie po odliczeniu podatków, ale obliczane inaczej. Za pierwszy miesiąc dostaniemy 30 zł, za drugi 60 zł, a za każdy kolejny miesiąc dwa razy tyle, ile zarobiliśmy w poprzednim miesiącu. W której firmie zarobimy więcej. Na odpowiedź mamy 7 sekund!

13 Sposoby uniknięcia pułapek Przed podjęciem decyzji o rozpoczęciu bądź rozwijaniu działalności gospodarczej, warto zadać sobie kilka wymienionych poniżej pytań. W pytaniach tych nie ma niczego szczególnego. Dla niektórych mogą one brzmieć w sposób oczywisty, a nawet banalny. Jednak kluczem do uniknięcia pułapek przedsiębiorczości jest kolejność ich zadawania i udzielenie - na własny użytek - szczerych, przemyślanych odpowiedzi. Oto te pytania: 1. Jak lepiej i taniej zaspokajać potrzeby klientów oraz jakie jeszcze inne ich potrzeby mógłbym zaspokoić? Gdy odpowiedź na pierwsze pytanie przybierze kształt konkretnych pomysłów, można postawić kolejne pytania: 2. Który pomysł na zaspokajanie potrzeb klientów przyniósłby mi największe korzyści? Po wybraniu konkretnego projektu warto zapytać: 3. Ile chciałbym zarobić inwestując własne pieniądze w realizację tego projektu? Gdy nie dysponujemy własnym kapitałem powinniśmy zapytać: 4. Ile mogą zapłacić za korzystanie z pieniędzy potrzebnych na realizację pomysłu, tak aby inwestycję uznać za opłacalną dla siebie? Dopiero po odpowiedzi na to pytanie warto zacząć szukać źródła finansowania projektu zadając sobie pytanie: 5. Skąd wziąć potrzebne pieniądze? Zadanie sobie pytań w tej właśnie kolejności jest niezwykle trudne. Wymaga od przedsiębiorcy odpowiedniej postawy (braku postawy roszczeniowej), umiejętności utożsamienia się z własnym klientem, a także wiedzy ekonomicznej. Wszystkie te czynniki są wyrazem dojrzałości przedsiębiorcy, która jednak wcale nie musi wiązać się z jego wiekiem. Mówiąc inaczej, o dojrzałości przedsiębiorcy świadczy to, że przed podjęciem decyzji inwestycyjnej dokładnie oblicza spodziewane korzyści, szacuje ryzyko, a w razie niepowodzenia rzetelnie analizuje jego przyczyny i określa straty. Rozumie, że nie ma niczego złego w podejmowaniu ryzyka, nawet gdy prowadzi to do błędnych decyzji, pod warunkiem, że na błędach czegoś się nauczył. Zawierając jakiekolwiek transakcje handlowe robi to z intencją, aby korzyść z nich odnosiły obydwie strony, a nie jedna kosztem drugiej, ponieważ rozumie, że kluczem do sukcesu jego przedsiębiorstwa jest budowanie jego wiarygodności i znalezienie jak największej liczby zadowolonych klientów. O dojrzałości świadczy też zrozumienie istoty różnych źródeł finansowania, co zostanie dalej omówione. Okazuje się jednak, że rzadko który przedsiębiorca rozpoczyna myślenie o planowanej inwestycji od zadania sobie pytania nr 1. Można to zrozumieć, ponieważ rzetelna odpowiedź na to pytanie wymaga rozważenia, lub raczej ciągłego rozważania nieograniczonej liczby różnych możliwości. Mało tego, wymaga ciągłego zdobywania wiedzy o pojawiających się nowych potrzebach i nowych możliwościach

14 ich zaspokajania. Wymaga też abstrakcyjnego myślenia, dyscypliny i wyobraźni, oderwania się od otaczających firmę realiów i ograniczeń, z którymi każdy przedsiębiorca ma na co dzień do czynienia. Myślenie takie może wydawać się po prostu niepraktyczne. Po co tracić czas na coś, co może nie przynieść żadnych wymiernych korzyści? W praktyce można dość często zaobserwować przedsiębiorców, którzy planowanie swojego biznesu zaczynają od ostatniego pytania czyli od szukania pieniędzy. Poświęcają wiele czasu i wysiłku na spełnienie wymogów instytucji, które oferują im finansowanie w różnych formach. Ich uwaga koncentruje się na źródłach finansowania i sposobach skorzystania z nich, a nie na celu, który ma być finansowany. Ma to negatywny wpływ nie tylko na sam projekt, ale też może być czynnikiem tłumiącym ich przedsiębiorczość. Każde z postawionych wyżej pytań wymaga oddzielnego omówienia i zilustrowania przykładami. Każde jest zagadnieniem samym w sobie, które warto nieco przybliżyć poprzez pokazanie możliwości i sposobów, które pozwolą przedsiębiorcom wykorzystać swój potencjał.

15 Pytanie 1 Jak lepiej i taniej zaspokajać potrzeby klientów oraz jakie jeszcze inne ich potrzeby można zaspokoić? Ważnym elementem dojrzałości przedsiębiorcy jest przekonanie, iż istotą przedsiębiorczości jest zarabianie pieniędzy dzięki temu, że zaspokaja się potrzeby ludzi, którzy chcą za to zapłacić. Twierdzenie to wydaje się banalne i oczywiste, ale pozostaje w sprzeczności z dość powszechnym stereotypem społecznej roli przedsiębiorcy. Wielu ludzi uważa bowiem, że jedynym celem przedsiębiorcy jest dążenie do uzyskania jak największego zysku wszelkimi legalnymi metodami. Samo dążenie do zysku jest ze wszech miar właściwe, pożyteczne i celowe, ale nie wszystkie metody dążenia do zysku są jednakowo racjonalne. Skuteczność w osiąganiu zysku zależy w dużym stopniu od sposobu w jaki przedsiębiorca patrzy na swojego klienta. Upraszczając nieco, można wyróżnić dwa skrajne sposoby. Pierwszy sposób, to patrzenie na klienta wyłącznie jak na źródło pieniędzy dla firmy, co sprowadza się do pytania: Jak od klienta wyciągnąć jak najwięcej pieniędzy, wkładając w to jak najmniej wysiłku? Sposób ten jest dość powszechny. W wielu przypadkach daje efekt w postaci pewnego, chwilowego zwiększenia zysku firmy. Jest też bardzo prosty, a więc jest dostępny dla wielu, nawet przeciętnych przedsiębiorców. Wymaga pewnego sprytu, ale już niekoniecznie dużej pomysłowości. Często wystarczy zapoznać się z kilkoma ogranymi sztuczkami. Przeciętny przedsiębiorca najczęściej poprzestaje na zadowoleniu się przeciętnym zyskiem i nie ma motywacji, aby podejmować dodatkowy wysiłek. Przedsiębiorca ponadprzeciętny będzie jednak starał się dążyć do ponadprzeciętnego zysku. Patrzy więc na klienta w inny sposób, który zakłada, że rolą przedsiębiorcy jest zaspokajanie potrzeb swoich klientów i robienie tego tak, aby ci świadomie chcieli za to jak najwięcej i jak najdłużej płacić. Przedsiębiorca dążący do ponadprzeciętnego zysku reprezentuje postawę, która wyraża się tytułowym pytaniem: Jak lepiej i taniej zaspokajać potrzeby klientów oraz jakie jeszcze inne ich potrzeby można zaspokoić? Efektem pierwszego podejścia jest przepływ pieniędzy z kieszeni klienta do kieszeni przedsiębiorcy. Przedsiębiorca bogaci się kosztem klienta, a ten traci. W wyniku drugiego podejścia, przedsiębiorca bogaci się dzięki temu, że transakcja jest korzystna dla obydwu stron. Zyskuje na niej też klient, gdyż zostają zaspokojone jego potrzeby. W wyniku dążenia do ponadprzeciętnego zysku przez ponadprzeciętnego przedsiębiorcę, powstają też pewne produkty uboczne. Są to: zdrowa konkurencja, postęp, kapitał społeczny w postaci wzajemnego zaufania, satysfakcja klienta i satysfakcja przedsiębiorcy. Być może, przedsiębiorca przyczynia się też w ten sposób do rozwoju demokracji... Myślenie o potrzebach klientów i szukanie sposobów ich rozpoznawania i zaspokajania nie jest wcale łatwe. Chyba dlatego tak niewielu przedsiębiorcom udaje się osiągać ponadprzeciętne zyski. Pierwszym warunkiem zdobycia umiejętności identyfikowania potrzeb klientów jest dostrzeżenie związku tej umiejętności z możliwościami rozwoju firmy. Obserwując środowisko przedsiębiorców, nawet z pozycji ich klientów, można odnieść wrażenie, że wielu z nich tego związku nigdy nie dostrzeże. Są też jednak na szczęście tacy przedsiębiorcy, którzy dostrzegają znaczenie umiejętności rozpoznawania potrzeb klientów, ale mają świadomość, że nie rozwinęli jej jeszcze u siebie w wystarczającym stopniu. Tacy, chętnie korzystają z rad i wskazówek, które pomagają taką umiejętność rozwinąć.

16 Niestety, doradztwo w tym względzie jest dla większości przedsiębiorców praktycznie niedostępne. Istnieje co prawda wiele różnych poradników, jednak w większości poświecone są one zagadnieniom prawnym i księgowo-finansowym oraz technikom sprzedaży. Można w nich znaleźć informacje jak założyć własną firmę, jak unikać płacenia wysokich podatków i jak skutecznie przekonywać klienta, aby coś kupił, ale bardzo trudno znaleźć tam proste i napisane zrozumiałym językiem wskazówki na temat sposobów rozpoznawania i zaspokajania potrzeb klientów, czyli tego, co jest samą istotą działalności gospodarczej. Być może przyczyną jest to, że wskazówki takie nie mogą być po prostu tylko opisane? Być może powinny być przekazane przedsiębiorcom w takiej formie, która zmusiłaby ich do podjęcia wysiłku, analizy własnych przemyśleń i refleksji? Ćwiczenie Wyobraźmy sobie, że jesteśmy właścicielami pensjonatu nad morzem, gdzieś pomiędzy Władysławowem a Świnoujściem. Pensjonat może przyjąć jednocześnie 40 osób. Ma 10 czteroosobowych pokoi i jest najchętniej odwiedzany przez czteroosobowe rodziny, składające się z dwojga dorosłych i dwójki dzieci. Pokoje są niezbyt duże, ale wygodne, czyste i wyposażone w łazienki. W każdym jest telewizor, telefon i ekspres do kawy. Zapewniamy gościom całodzienne wyżywienie. Ostatnie lato było dość deszczowe i wszyscy nasi goście, którzy trafili na brzydką pogodę - mimo naszych starań - wyjeżdżali z pensjonatu niezbyt zadowoleni. Jakie działania można podjąć, aby zmniejszyć niezadowolenie gości wywołane deszczową pogodą, która przecież zawsze może się zdarzyć? Inaczej mówiąc, jakie potrzeby swoich gości, wynikające z faktu, że pogoda może być deszczowa, staralibyśmy się zaspokoić, aby spowodować, że będą jednak zadowoleni z pobytu w naszym pensjonacie lub przynajmniej mniej niezadowoleni. Wiadomo, że zadowolony klient rozważy ponowny przyjazd do naszego pensjonatu, a nawet poleci go innym. Szansa, że zrobi to klient niezadowolony jest niewielka. Załóżmy, że mamy pieniądze na ewentualną inwestycję, a brakuje nam tylko pomysłu. Zróbmy listę pomysłów, które chcielibyśmy zrealizować, aby umilić gościom pobyt w pensjonacie w czasie deszczowej pogody. Gdy już tę listę zrobimy, to porównajmy ją z listą zamieszczoną poniżej. Oczywiście, zrobienie takiej listy wymaga czasu i wysiłku. Łatwiej jest więc spojrzeć na gotową listę, zobaczyć co tam jest napisane i pomyśleć sobie: No taak...na to bym wpadł, na to też... no i na tamto również. To przecież oczywiste!. W ten sposób pozbawiamy się jednak szansy samooceny swojej pomysłowości, wyciągnięcia wniosków na temat własnych możliwości rozpoznawania potrzeb klientów, a także uczciwej refleksji pozwalającej takie możliwości rozwinąć. Jeżeli więc zainwestowaliśmy swój cenny czas i dobrnęliśmy do tego miejsca, to podejmijmy dodatkowy wysiłek i zróbmy listę samodzielnie! Lista pomysłów na umilenie pobytu gościom pensjonatu: Solarium, sala kominkowa, zorganizowanie zabaw dla dzieci, dostęp do internetu, wieczorki integracyjne, ognisko, grill, barek, dobre jedzenie, informacja turystyczna, zorganizowanie wycieczek, siłownia, bilard, tenis stołowy, biblioteka, kursy specjalistyczne, masaże, kosmetyczka, wypożyczanie kurtek, kaloszy i parasoli, dostawa gazet do pokoju, rabat za złą pogodę. Za każdy pomysł, który znajduje się zarówno na naszej liście jak i na liście wyżej przedstawionej możemy przyznać sobie 1 punkt. Jeżeli wymyśliliśmy coś, co na przedstawionej liście się nie znalazło, to możemy sobie przyznać 3 punkty. Możemy oczywiście dać to zadanie komuś innemu i wtedy będziemy mogli porównać ilości zdobytych punktów.

17 Czy na naszej liście znalazło się zapewnienie gościom możliwości suszenia przemoczonych ubrań i butów w inny sposób niż obwieszenie nimi całego pokoju oraz łazienki i obstawienie wszystkich grzejników (o ile działają)? Jeżeli tak, to gratulacje! Prawdopodobnie należymy do kilku procent ludzi, którzy taką potrzebę gości pensjonatu dostrzegli. Wykorzystajmy jednak okazję, aby zastanowić się nad przyczyną, dla której tak niewielu ludzi wpada na ten pomysł i postarajmy się odpowiedzieć na poniższe pytania: Czy ludzie, którzy na ten pomysł nie wpadli sami, nie byli nigdy w sytuacji, w której chcieliby szybko wysuszyć przemoczone ubranie i nie mieli do tego odpowiednich warunków? Czy nie przeszkadzało im nigdy to, że przebywają w pomieszczeniu, w którym suszą się mokre ubrania? Czy spotkaliśmy się kiedykolwiek z tym, aby w jakimś pensjonacie lub hotelu była zorganizowana suszarnia, bezpieczna i dostępna na określonych zasadach, w której panują odpowiednie warunki, aby szybko wysuszyć zmoczone ubrania i buty? Czy właściciele pensjonatów nie wiedzą, że fakt ciągłego suszenia ubrań w pokoju, w którym się mieszka, może wpłynąć negatywnie na wrażenia i humory ich gości? Dlaczego właściciele pensjonatów wydają pieniądze na wiele innych, mniej potrzebnych ich gościom rzeczy, a zapominają o konieczności zaspokojenia jednej z pierwotnych i najbardziej oczywistych potrzeb, zwłaszcza w naszym klimacie? Czy ktoś, kto wpadnie na taki pomysł i zrealizuje go, ma szansę wyprzedzić konkurencję? Czy w innych dziedzinach biznesu mogą ciągle być podobne możliwości zaspokajania potrzeb klientów i wyprzedzania konkurencji, które również nie wymagają wielkich nakładów inwestycyjnych? Czy powyższy przykład może kogoś zmobilizować do tego, aby podobnie prostych rozwiązań poszukał w dziedzinie, w której sam działa? Wydaję się, że główną barierą powstrzymującą przedsiębiorców przed poszukiwaniem pomysłów na zaspokojenie potrzeb klientów jest brak przekonania o konieczności wczucia się w rolę klienta. Prawdopodobnie, właściciel pensjonatu, który zdobyłby się na spędzenie jednej doby wraz z rodziną w jednym z pokojów, które oferuje gościom (sam do siebie przyjechał na wczasy), bardzo szybko by odkrył, jakie są ich najważniejsze potrzeby. Jednym ze sposobów poszukiwania potrzeb klientów jest więc dogłębna i rzetelna analiza własnych potrzeb i własnych doświadczeń. Szansą dla tych, którzy chcą założyć lub rozwinąć działalność jest to, że bardzo niewielu ludzi ma zdolność do wczuwania się w sytuację i potrzeby innych ludzi. Wielu przedsiębiorców na pytanie, czy szukali jeszcze jakichś innych potrzeb swoich klientów, które mogliby zaspokoić odpowiada z irytacją: A co tu jeszcze można zrobić? Istnieje wiele innych sposobów, narzędzi i ćwiczeń ułatwiających przedsiębiorcy poszukiwanie potrzeb klientów. Z uwagi na ograniczony charakter tego opracowania, zasygnalizowany zostanie jeszcze jeden sposób: bieżąca obserwacja różnych ludzi w kontekście potrzeb tych, którzy ich otaczają. Ćwiczenie Wyobraźmy sobie przedsiębiorcę, który rano wsiada do swojego samochodu. W nocy spadł śnieg, ale przedsiębiorca nie odśnieżył dachu, ponieważ uznał, że śnieg ten w niczym mu nie będzie przeszkadzał. W czasie jazdy płat śniegu zsunął się z jego dachu i spadł na przednią szybę samochodu jadącego za nim. Przedsiębiorca nie zauważył tego, ponieważ swojej tylniej szyby też nie odśnieżył.

18 Stając jako pierwszy na czerwonym świetle, rozmawiał przez telefon komórkowy i nie zauważył, że światło się zmieniło. Ruszył o 10 sekund za późno, przez co uniemożliwił przejazd na tym świetle kilku stojącym za nim samochodom. Po przejechaniu przez skrzyżowanie zdecydował nagle, że zmieni pas ruchu. Ponieważ zmiana była nagła, nie włączył kierunkowskazu, czym zmusił do hamowania samochód jadący za nim, czego też nie zauważył. Na następnym skrzyżowaniu już uważał na światła, ale wjechał na nie widząc, że za skrzyżowaniem jest korek. Zablokował oczywiście przejazd innym samochodom. Po pracy pojechał do supermarketu. Niestety nie znalazł miejsca na parkingu blisko wejścia więc stanął na przejeździe, ponieważ do supermarketu zamierzał wejść tylko na kilka minut. Podarujmy już sobie szczegółowy opis tego jak osobnik ten porusza się po supermarkecie i w jakim stopniu liczy się z innymi, którzy robią tam zakupy. Czy jesteśmy w stanie wyobrazić sobie teraz, że przedsiębiorca ten wraca do domu, siada w fotelu i zadaje sobie pytanie: Jakie to jeszcze inne potrzeby moich klientów mógłbym zaspokoić, których jeszcze nie dostrzegłem?

19 Kim są dla nas klienci? Wróćmy na chwilę do sposobów patrzenia na klientów. Oprócz dwóch skrajnych sposobów, wymienionych na początku rozdziału, można zaobserwować też kilka innych sposobów, które zostały zamieszczone w poniższej tabelce. W zależności od sposobu patrzenia na klienta przedsiębiorcy świadomie lub nieświadomie stosują różne strategie dla swoich przedsiębiorstw. Sposób patrzenia na klientów Klienci jako źródło pieniędzy Klienci jako samoistni odbiorcy oferty Klienci jako osoby, które można skłonić do korzystania z oferty Klienci jako osoby przekazujące innym pozytywną informację o ofercie Klienci jako osoby, których potrzeby przedsiębiorca zaspokaja. Strategia przedsiębiorcy Przedsiębiorca koncentruje się na sposobach uzyskania jak największych, jednorazowych korzyści finansowych z poszczególnych transakcji, podejmując nawet nieetyczne lub nielegalne działania, mające na celu wprowadzenie klienta w błąd lub wykorzystujące jego niewiedzę. Przedsiębiorca nie podejmuje żadnych działań w celu informowania o swojej ofercie, ani jej promocji. Biernie czeka na klientów. Przyczyn spadku popytu upatruje głównie w braku środków finansowych u dotychczasowych klientów. Przedsiębiorca podejmuje działania w celu informowania o swojej ofercie i aktywnie ją promuje wśród potencjalnych nabywców. Nie interesuje go jednak jak klient postrzega jego ofertę po zawarciu transakcji. Przedsiębiorca stara się, aby jego klienci byli zadowoleni z transakcji, także po jej zawarciu. Stara się budować z nimi długoterminowe relacje. Dąży do tego, aby spontanicznie polecali jego ofertę innym. Przedsiębiorca stara się wczuć w sytuację swoich klientów, zrozumieć ich potrzeby - nawet te, których sami sobie nie uświadamiają - aby jak najlepiej je zaspokoić i dzięki temu zarobić. Warto zauważyć, że strategie te nie dotyczą tylko mikroprzedsiębiorców, czyli np. właścicieli firm, którzy mają bezpośredni kontakt z klientami. Prymitywne strategie, z górnych wierszy tabeli, można rozpoznać w działaniach bardzo dużych korporacji. Czy oznacza to, że ich kierownictwa nie dojrzały do zarządzania firmami? Niekoniecznie. Może to wynikać z faktu, że zarządzający dużą korporacją mają przeważnie znacznie krótszą perspektywę niż przedsiębiorca-właściciel małej firmy. To, co byłoby dobre dla korporacji w dłuższym terminie, wcale nie musi być dobre dla nich. Zadowalają się więc często maksymalizacją zysku z poszczególnych transakcji, wciskaniem klientom towaru, którego klienci nie potrzebują, lub obrażaniem klientów mało inteligentnymi reklamami.

20 Pytanie 2 Który pomysł na zaspokajanie potrzeb klientów przyniósłby mi największe korzyści? Pytanie ma oczywiście sens tylko wtedy, gdy przedsiębiorca ma kilka takich pomysłów i musi się zdecydować na pewną kolejność ich realizacji. Przykład pensjonatu z poprzedniego rozdziału, w którym zastanawialiśmy się jakie potrzeby mogą mieć nasi goście w czasie deszczowej pogody pokazuje, że pomysłów tych może być całkiem sporo. Właściciel małej firmy przeważnie nie ma jednak ani możliwości finansowych, ani technicznych, ani po prostu czasu na to, aby jednocześnie zajmować się realizacją wszystkich pomysłów. Musi podjąć decyzję, który z nich realizować najpierw. Wracając do przykładu z pensjonatem, można zastanowić się, który z wymienionych pomysłów może przynieść przedsiębiorcy największe korzyści. Niestety, nie da się tego zrobić inaczej niż poprzez obliczenie lub oszacowanie korzyści z każdego pomysłu i ich porównanie z uwzględnieniem różnych aspektów analizy, takich jak np.: Łatwość oszacowania spodziewanych wpływów z realizacji pomysłu. Okres oczekiwania na zwrot kosztów inwestycji. Ryzyko trafienia w faktyczne potrzeby klientów. Charakter ponoszonych kosztów. Nie jest to łatwa praca, ale taki właśnie charakter ma praca dobrego przedsiębiorcy. Przeciętni przedsiębiorcy przeważnie poprzestają na samej intuicji. Wymienione aspekty analizy można zilustrować wykorzystując przykłady dwóch pomysłów, które mogłyby uatrakcyjnić pobyt gości pensjonatu w czasie deszczowej pogody: solarium i suszarni. Łatwość oszacowania spodziewanych wpływów Wpływami bezpośrednimi byłyby opłaty, które goście wnoszą za korzystanie z solarium. Oczywiście właściciel może zastosować politykę wliczania tych usług w cenę pobytu, ale pobieranie za nie oddzielnych opłat jest przyjętą formą, która nie budziłaby raczej sprzeciwu gości. Znając przeciętną liczbę chętnych do korzystania z solarium można w miarę łatwo oszacować spodziewane przychody. Wpływami pośrednimi byłyby wpływy od tych gości, których umotywował do przyjazdu standard pokojów i możliwość wygodnego suszenia ubrań i ręczników. Trudno byłoby pobierać za takie usługi dodatkowe opłaty i trudno byłoby oszacować, ilu gości faktycznie przyjechało do nas dlatego, że mogli w naszym pensjonacie wygodnie suszyć swoje rzeczy. Z punktu widzenia możliwości oszacowania wpływów bardziej przemawiająca wydaje się więc inwestycja w solarium. Okres oczekiwania na zwrot kosztów inwestycji Ani w przypadku solarium, ani w przypadku suszarni nie wiemy ile czasu będzie musiało upłynąć, żeby inwestycja nam się zwróciła. Możemy jednak przypuszczać, że solarium przyniesie nam dochody już w bieżącym roku, natomiast suszarnia może spowodować, że tegoroczni klienci będą bardziej zadowoleni i chętniej przyjadą w roku następnym, a może też polecą nasz pensjonat innym. Trudno jednak oczekiwać, aby suszarnia dała konkretne wpływy już w roku bieżącym. Można więc przyjąć, że również z punktu widzenia okresu zwrotu z inwestycji bardziej efektywne będzie solarium.

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi Wywiady Pani Aleksandra Machnikowska Przedsiębiorca od 2009 roku, najpierw w spółce cywilnej prowadziła sklep Just Dance. Od 2012 roku prowadzi restaurację EL KAKTUS. W styczniu 2014 restauracja EL KAKTUS

Bardziej szczegółowo

Analiza przepływów pieniężnych spółki

Analiza przepływów pieniężnych spółki Analiza przepływów pieniężnych spółki Przepływy pieniężne mierzą wszystkie wpływy i wypływy gotówki z i do spółki, a do tego od razu przyporządkowują je do jednej z 3 kategorii: przepływy operacyjne -

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ CZYM JEST PLAN DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (BIZNES-PLAN), I DO CZEGO JEST ON NAM POTRZEBNY? Plan działalności gospodarczej jest pisemnym dokumentem,

Bardziej szczegółowo

Od Wciskania do Sprzedawania. Mistrzem Etycznej Sprzedaży

Od Wciskania do Sprzedawania. Mistrzem Etycznej Sprzedaży Szkolenie Od Wciskania do Sprzedawania czyli jak zostać Mistrzem Etycznej Sprzedaży Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, jak zmieniłoby się Twoje życie zawodowe, gdyby każdy klient z otwartymi rękoma brał

Bardziej szczegółowo

Strategie wspó³zawodnictwa

Strategie wspó³zawodnictwa Strategie wspó³zawodnictwa W MESE można opracować trzy podstawowe strategie: 1) niskich cen (dużej ilości), 2) wysokich cen, 3) średnich cen. STRATEGIA NISKICH CEN (DUŻEJ ILOŚCI) Strategia ta wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca?

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Jeśli jest coś, czego nie potrafimy zrobić wydajniej, taniej i lepiej niż konkurenci, nie ma sensu, żebyśmy to robili i powinniśmy zatrudnić do wykonania

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji

Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji Outsourcing, czyli skrót angielskich wyrazów outsideresource-ing oznacza nie mniej, nie więcej, jak wykorzystywanie zasobów z zewnątrz. Coraz

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE SYSTEMATYCZNE ILE TAK NAPRAWDĘ UDAŁO SIĘ ZAROBIĆ I CZY WYNIK JEST WIĘKSZY OD LOKATY

INWESTYCJE SYSTEMATYCZNE ILE TAK NAPRAWDĘ UDAŁO SIĘ ZAROBIĆ I CZY WYNIK JEST WIĘKSZY OD LOKATY INWESTYCJE SYSTEMATYCZNE ILE TAK NAPRAWDĘ UDAŁO SIĘ ZAROBIĆ I CZY WYNIK JEST WIĘKSZY OD LOKATY ARKUSZE DO TWOICH WŁASNYCH OBLICZEŃ POZNAŃ OZNAŃ,, 11 KWIETNIA 2011, 11 2011 BLOGI: WIEDZA I SZKOLENIA: BEZPŁATNE

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom. Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne

RAPORT. Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom. Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom RAPORT Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne Zespół mailpro.pl MailPro Sp. z o.o. S t r o n a 1 Wstęp Od początku 2011

Bardziej szczegółowo

Myślicie Państwo o inwestycji w zakup nowej obrabiarki? Najbliższe 60 sekund może dać oszczędność sporej sumy pieniędzy!

Myślicie Państwo o inwestycji w zakup nowej obrabiarki? Najbliższe 60 sekund może dać oszczędność sporej sumy pieniędzy! Myślicie Państwo o inwestycji w zakup nowej obrabiarki? Najbliższe 60 sekund może dać oszczędność sporej sumy pieniędzy! Dobrze od samego początku Inteligentna praca to wielka różnica Dobry początek to

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemu krok po kroku

Projektowanie systemu krok po kroku Rozdział jedenast y Projektowanie systemu krok po kroku Projektowanie systemu transakcyjnego jest ciągłym szeregiem wzajemnie powiązanych decyzji, z których każda oferuje pewien zysk i pewien koszt. Twórca

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie.

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie. Fundusze inwestycyjne to instytucje, które zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje oszczędności każdy, kto nie chce ich trzymać w skarpecie. Wynajęci

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

Jeśli uważasz, że franczyza jest dla Ciebie szansą na udany biznes i chcesz zostać franczyzobiorcą, przeczytaj informacje w artykule.

Jeśli uważasz, że franczyza jest dla Ciebie szansą na udany biznes i chcesz zostać franczyzobiorcą, przeczytaj informacje w artykule. Jeśli uważasz, że franczyza jest dla Ciebie szansą na udany biznes i chcesz zostać franczyzobiorcą, przeczytaj informacje w artykule. Europejskie statystyki dowodzą, że prowadzenie działalności w ramach

Bardziej szczegółowo

Analiza Finansowa - potrzeb Klienta.

Analiza Finansowa - potrzeb Klienta. Analiza Finansowa - potrzeb Klienta. Szanowni Państwo, przejdźmy w takim razie do zbadania Państwa potrzeb jakim jest Analiza Finansowa. Pierwszym etapem naszej rozmowy będzie sprecyzowanie Państwa celów,

Bardziej szczegółowo

Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej

Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej Roman Pomianowski Program realizowany jest przy wsparciu Czym jest edukacja ekonomiczna (EE) Znaczenie umiejętności odraczania nagrody Dziecko klientem

Bardziej szczegółowo

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska Nasza ziemia jest zdegenerowana, dzieci przestały być posłuszne rodzicom Tekst przypisywany egipskiemu kapłanowi

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 )

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) Klient: Dzień dobry panu! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Klient: Pierwsza sprawa: jestem Włochem i nie zawsze jestem pewny, czy wszystko

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Raport z badania przeprowadzonego w sierpniu 2007 roku O badaniu Badanie zostało przeprowadzone w sierpniu bieżącego roku na podstawie ankiety internetowej Ankieta

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Niniejszy przewodnik został stworzony jako część paneuropejskiej kampanii informacyjnej na temat CSR

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJE O TEMATYCE

PUBLIKACJE O TEMATYCE PUBLIKACJE O TEMATYCE FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH Poznań, 22 grudnia 2010, 10:15 CZ.1 Zbliżają się Święta. Zbliża się Mikołaj. Od ponad półtora roku na szkoleniach o tematyce funduszy inwestycyjnych pomijam

Bardziej szczegółowo

Jak ustalać cele dla poziomu braków w procesach produkcyjnych?

Jak ustalać cele dla poziomu braków w procesach produkcyjnych? Jak ustalać cele dla poziomu braków w procesach produkcyjnych? Wydanie 1 Zbigniew Huber Maj 2006 Artykuł dostępny na stronie autora: http://wwwhuberpl Copyright by Zbigniew Huber Strona 1 z 6 W każdym

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Może inny podtytuł? Wszystkie prawa zastrzeżone Racjonalne i świadome podejmowanie decyzji zarządczych, lepsze zarządzanie i wykorzystanie zasobów przedsiębiorstwa, zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Temat spotkania: Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? Prowadzący: dr Anna Miarecka Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 28 maj

Bardziej szczegółowo

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28 Z Olgierdem Bagniewskim*, szefem zespołu analityków niemieckiego instytutu East Stock Informationsdienste GmbH w Hamburgu, rozmawia Iwona Bartczak. I.B.: Brak równowagi finansów publicznych jest znanym

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

Autor: Przemysław Jóskowiak. Wydawca: Stratego24 Przemysław Jóskowiak ul. Piękna 20, 00-549 Warszawa. Kontakt: kontakt@stratego24.

Autor: Przemysław Jóskowiak. Wydawca: Stratego24 Przemysław Jóskowiak ul. Piękna 20, 00-549 Warszawa. Kontakt: kontakt@stratego24. Autor: Przemysław Jóskowiak 2 Wydawca: Stratego24 Przemysław Jóskowiak ul. Piękna 20, 00-549 Warszawa Kontakt: kontakt@stratego24.pl Treści prezentowane w ramach tej publikacji są subiektywną oceną autora

Bardziej szczegółowo

VC? Aniołem Biznesu. Przedsiębiorcą. Kim jestem? Marketingowcem

VC? Aniołem Biznesu. Przedsiębiorcą. Kim jestem? Marketingowcem Aniołem Biznesu VC? Przedsiębiorcą Kim jestem? Marketingowcem Dlaczego tutaj jestem? Fakty: 1997 30m2 powierzchni, brak wynagrodzenia, trzech cofounderów 1999 pierwsza ogólnoplska nagroda 2000 pierwsza

Bardziej szczegółowo

Ankietowanym zadano następujące pytania:

Ankietowanym zadano następujące pytania: W dniach 1-2.12.2006r. Koło Naukowe Metod Ilościowych (KNMI), działające na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego, przeprowadziło ankietę na temat zakupów świątecznych prezentów.

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Temat spotkania: Matematyka finansowa dla liderów Temat wykładu: Matematyka finansowa wokół nas Prowadzący: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2014 r. Matematyka finansowa dla liderów Po

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2. Ruda Śląska

BIZNESPLAN. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2. Ruda Śląska BIZNESPLAN Pełna nazwa szkoły Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 Miejscowość Ruda Śląska 1. Krótki opis celu i charakteru przyszłej działalności a. czego dotyczy przedsięwzięcie Firma PASJONACI SMAKÓW

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt?

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Poniższy tekst jest przeniesiony z książki TAJNA BROŃ KREDYTOBIORCY praktycznego poradnika dla wszystkich kredytobiorców. Założenie

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Zdaję się na to Was. I zawsze się udaje. Specjalista w dziedzinie konstrukcji metalowych, Harry Schmidt, w rozmowie o terminach i planowaniu. Liczą się

Bardziej szczegółowo

Praktyczne Seminarium Inwestowania w Nieruchomości

Praktyczne Seminarium Inwestowania w Nieruchomości Praktyczne Seminarium Inwestowania w Nieruchomości Kalkulator finansowy 10BII pierwsze kroki www.edukacjainwestowania.pl Kalkulator finansowy 10BII, oprócz typowych funkcji matematycznych i statystycznych,

Bardziej szczegółowo

Jak z pomocą matematyki realizować marzenia Andrzej Ubik

Jak z pomocą matematyki realizować marzenia Andrzej Ubik Jak z pomocą matematyki realizować marzenia Andrzej Ubik ilustr.1 1 Spis treści Wstęp... 3 Część teoretyczna... 4 Część praktyczna... 6 Podsumowanie... 13 2 Wstęp Niniejsza praca dotyczy mojego biznes

Bardziej szczegółowo

Fundusze 2w1 za czy przeciw?

Fundusze 2w1 za czy przeciw? Open Finance, 12.02.2009 r. Fundusze 2w1 za czy przeciw? Fundusze mieszane zrównoważone i stabilnego wzrostu są najczęściej wybieranym typem funduszy inwestycyjnych w naszym kraju. Alternatywą dla nich

Bardziej szczegółowo

Koszmar Zdrady. Jak sprawdzić czy to już zdrada, czy jeszcze niewinny flirt? Odkryj szybki i potwierdzony sposób na sprawdzenie swoich obaw.

Koszmar Zdrady. Jak sprawdzić czy to już zdrada, czy jeszcze niewinny flirt? Odkryj szybki i potwierdzony sposób na sprawdzenie swoich obaw. Koszmar Zdrady Jak sprawdzić czy to już zdrada, czy jeszcze niewinny flirt? Odkryj szybki i potwierdzony sposób na sprawdzenie swoich obaw. Przejmij stery swojego życia. 1 Czy mój partner jest mi wierny?

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE Załącznik nr 8.6 Wzór biznes planu BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:. Priorytet VI Działanie 6.2 Rynek pracy otwarty

Bardziej szczegółowo

II edycja badania Panel Polskich Przedsiębiorstw. Ankieta wskaźnikowa.

II edycja badania Panel Polskich Przedsiębiorstw. Ankieta wskaźnikowa. P1. (AKTYWNOŚĆ) Proszę zaznaczyć, jaki jest obecny stan aktywności Państwa firmy? 1. podmiot aktywny 2. podmiot nieaktywny Pytanie P1a zadane, jeśli w P1 wybrano odpowiedź 1. P1a. (AKTYWNOŚĆ1) Państwa

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:. Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1.

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1. Grupy 1-2 Zadanie 1. Sprawdźcie ofertę dowolnych 5 banków i wybierzcie najlepszą ofertę oszczędnościową (lokatę lub konto oszczędnościowe). Obliczcie, jaki zwrot przyniesie założenie jednej takiej lokaty

Bardziej szczegółowo

Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą?

Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą? Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą? Polish ND40 Start your own Business p.2 &3 Czy chciałbyś rozpocząć własną działalność gospodarczą? Wielu ludzi rozważa otworzenie własnego biznesu. Znają historię

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN. NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu

BIZNES PLAN. NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu Załącznik nr 2 : Wzór biznesplanu na okres 3 lat działalności przedsiębiorstwa BIZNES PLAN NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.1. Rozwój pracowników

Bardziej szczegółowo

Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.02.00-30-036/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE

Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.02.00-30-036/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Załącznik nr 7 BIZNES PLAN Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.0.00-30-036/ JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Nr wniosku Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Mistrzowskiej Sprzedaży

Warsztaty Mistrzowskiej Sprzedaży Warsztaty Mistrzowskiej Sprzedaży Żeby nie było ściągania spodni! Grant z Programu Rozwoju Sprzedaży Projekt i realizacja dr Mariusz Salamon Jeden ze 149 przykładów skutecznej sprzedaży z tego wyjątkowego

Bardziej szczegółowo

Optymalna forma spółki dla planowania sukcesji przekształcenia kapitałowe spółek rodzinnych

Optymalna forma spółki dla planowania sukcesji przekształcenia kapitałowe spółek rodzinnych Optymalna forma spółki dla planowania sukcesji przekształcenia kapitałowe spółek rodzinnych Dorota Szlachetko-Reiter Partner, Radca Prawny Tomasz Kucharski Partner kancelarii Kraków, 26 kwietnia 2011 1.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej

Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:.. Priorytet

Bardziej szczegółowo

WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE

WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE SEKRETEM BIZNESU JEST WIEDZIEĆ TO, CZEGO NIE WIEDZĄ INNI Arystoteles Onassis SZANOWNI PAŃSTWO, Lubelskie Centrum Consultingu sp. z o. o. powstało w 2009 roku

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska.

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Czy Pana zdaniem polskie spółki powinny się obawiać wrogich przejęć w najbliższym czasie? Uważam,

Bardziej szczegółowo

Tytuł ogłoszenia ma znaczenie!

Tytuł ogłoszenia ma znaczenie! Tytuł ogłoszenia ma znaczenie! Dawałeś kiedyś ogłoszenie swojej firmy albo działalności? To nie popełniaj tego samego błędu co wszyscy! Przedstawię Tobie teraz sposób jak ustrzec się błędu który jest dość

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

Liczy się tu i teraz!

Liczy się tu i teraz! Liczy się tu i teraz! 1. Musimy kupować, ale nie musimy sprzedawać. 2. Wszyscy chcemy żyć lepiej tzn. mieć więcej wolnego czasu i więcej pieniędzy. 3. Co powoduje, że nasz pomysł jest lepszy niż? a) brak

Bardziej szczegółowo

Czyli, jak efektywnie współpracować z rodzicami. Radom 2012

Czyli, jak efektywnie współpracować z rodzicami. Radom 2012 Czyli, jak efektywnie współpracować z rodzicami Radom 2012 Katarzyna Ziomek doradca metodyczny Radomskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli katarzyna.ziomek@rodon.radom.pl Są doskonałym źródłem informacji

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA EKSPORTU POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

OBSŁUGA EKSPORTU POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW OBSŁUGA EKSPORTU POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SEKRETEM BIZNESU JEST WIEDZIEĆ TO, CZEGO NIE WIEDZĄ INNI Arystoteles Onassis SZANOWNI PAŃSTWO, Lubelskie Centrum Consultingu sp. z o. o. powstało w 2009 roku w

Bardziej szczegółowo

PROJEKT FIRMY BUDOWLANEJ

PROJEKT FIRMY BUDOWLANEJ PROJEKT FIRMY BUDOWLANEJ Grupa osób zastanawia się czy otworzenie spółdzielni socjalnej w ich mieście jest dobrym pomysłem na prowadzenie interesu. Spółdzielnia A chciałaby się zająć pracami remontowo

Bardziej szczegółowo

Od wstępnej koncepcji do biznesplanu. Blok 3

Od wstępnej koncepcji do biznesplanu. Blok 3 Od wstępnej koncepcji do biznesplanu Blok 3 1 Od wstępnej koncepcji do biznes planu Agenda - zakres pojęcia biznes plan Definicje - co to jest biznes plan Funkcje - zastosowania i odbiorcy biznes planu

Bardziej szczegółowo

Polacy o instytucjach i produktach finansowych Raport z badania ilościowego THINKTANK

Polacy o instytucjach i produktach finansowych Raport z badania ilościowego THINKTANK Polacy o instytucjach i produktach finansowych Raport z badania ilościowego THINKTANK 2015 Spis treści I. II. III. IV. V. Główne wnioski z badania Cele i metodologia badania Ocena i zaufanie do instytucji

Bardziej szczegółowo

Projekty. Webinaria, warsztaty, spotkania branżowe VAT ZAIKS Badania rynkowe. PwC

Projekty. Webinaria, warsztaty, spotkania branżowe VAT ZAIKS Badania rynkowe. PwC INICJATYWA Projekty Webinaria, warsztaty, spotkania branżowe VAT ZAIKS Badania rynkowe PwC KONTAKT - INICJATYWA FITNESS - PZPF Paweł Grzywna Przedstawiciel INICJATYWY FITNESS - PZPF e-mail: info@inicjatywafitness.pl

Bardziej szczegółowo

30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa. Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com

30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa. Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com 30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com Witaj. Chciałbym dzisiaj podzielić się z Tobą moim kilkunastoletnim doświadczeniem

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN NR WNIOSKU:.. Poddziałanie 8.1.2. Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie SEKCJA A DANE WNIOSKODAWCY...

BIZNES PLAN NR WNIOSKU:.. Poddziałanie 8.1.2. Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie SEKCJA A DANE WNIOSKODAWCY... BIZNES PLAN NR WNIOSKU:.. Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.1. Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie Poddziałanie 8.1.2. Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych

Bardziej szczegółowo

Poszerzona funkcjonalność procesów logistycznych na przykładzie systemu Plan-de-CAMpagne

Poszerzona funkcjonalność procesów logistycznych na przykładzie systemu Plan-de-CAMpagne Poszerzona funkcjonalność procesów logistycznych na przykładzie systemu Plan-de-CAMpagne W dzisiejszych czasach mamy do czynienia z dynamicznie zmieniającym się rynkiem dóbr i usług, w którym aby przetrwać,

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE. Nr wniosku

BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE. Nr wniosku BIZNES PLAN Załóż własną firmę, POKL.06.02.00-30-146/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Nr wniosku Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2 Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Materiały do samokształcenia Przedmiot: Zarządzanie transportem w logistyce

Materiały do samokształcenia Przedmiot: Zarządzanie transportem w logistyce Materiały do samokształcenia Przedmiot: Zarządzanie transportem w logistyce Temat: Podejmowanie decyzji transportowych w przedsiębiorstwie. Problem podejmowania decyzji na wszystkich szczeblach zarządzania

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia finansowa dr Agata Trzcińska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 listopada 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Kto pokaże

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu uczniowie opanowali umiejętność Wykorzystywania wiedzy w praktyce? Analiza zadań otwartych z arkusza Sprawdzian 2012

W jakim stopniu uczniowie opanowali umiejętność Wykorzystywania wiedzy w praktyce? Analiza zadań otwartych z arkusza Sprawdzian 2012 Jerzy Matwijko Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie W jakim stopniu uczniowie opanowali umiejętność Wykorzystywania wiedzy w praktyce? Analiza zadań otwartych z arkusza Sprawdzian 2012 W Pracowni

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

zdecydowanie tak do większości zajęć do wszystkich zajęć zdecydowanie tak do większości do wszystkich do wszystkich do większości zdecydowanie tak

zdecydowanie tak do większości zajęć do wszystkich zajęć zdecydowanie tak do większości do wszystkich do wszystkich do większości zdecydowanie tak Kwestioriusz ankiety dla uczniów "Moja szkoła" Dzień bry, Odpowiedz, proszę, pytania temat Twojej szkoły. Odpowiedzi udzielone przez Ciebie i Twoje koleżanki i kolegów pomogą rosłym zobaczyć szkołę Waszymi

Bardziej szczegółowo

B A D A N I A Z R E A L I Z O W A N E W R A M A C H P R O G R A M U R O Z W O J U P L A T F O R M Y W Y M I A N Y

B A D A N I A Z R E A L I Z O W A N E W R A M A C H P R O G R A M U R O Z W O J U P L A T F O R M Y W Y M I A N Y B A D A N I A Z R E A L I Z O W A N E W R A M A C H P R O G R A M U R O Z W O J U P L A T F O R M Y W Y M I A N Y D O K U M E N T Ó W E L E K T R O N I C Z N Y C H Faktura elektroniczna dla MŚP: przydatna

Bardziej szczegółowo

Zbadaj wskaźnik lojalności Twoich Klientów

Zbadaj wskaźnik lojalności Twoich Klientów Zbadaj wskaźnik lojalności Twoich Klientów Sprawdź, czy Klienci będą lojalni wobec Twojej marki? Oferta badania poziomu lojalności Klientów NPS Jaki problem rozwiązuje badanie NPS? Kupowanie produktów

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. CEL RACHUNKOWOŚCI ZARZĄDCZEJ.

CZĘŚĆ I. CEL RACHUNKOWOŚCI ZARZĄDCZEJ. P r z e r o b o w y r a c h u n e k k o s z t ó w S t r o n a 1 CZĘŚĆ I. CEL RACHUNKOWOŚCI ZARZĄDCZEJ. Literatury na temat rachunkowości zarządczej i rachunku kosztów jest tak dużo, że każdy zainteresowany

Bardziej szczegółowo

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Proces budowania strategii Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Strategia nie jest badaniem obecnej sytuacji, ale ćwiczeniem polegającym na wyobrażaniu

Bardziej szczegółowo

JAK ŁATWO POLECAĆ FM INNYM? Prezentacja podstawowa

JAK ŁATWO POLECAĆ FM INNYM? Prezentacja podstawowa JAK ŁATWO POLECAĆ FM INNYM? Prezentacja podstawowa CZY ZNASZ WSZYSTKIE KORZYŚCI Z BYCIA W FM? MOŻESZ W ŁATWY SPOSÓB ZAOSZCZĘDZIĆ PIENIĄDZE I MIEĆ DOSTĘP DO WYSOKIEJ JAKOŚCI PRODUKTÓW! MOŻESZ W ŁATWY SPOSÓB

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

PAŹDZIERNIK 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI

PAŹDZIERNIK 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ PAŹDZIERNIK 2008 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Miesięczny przegląd rynku mieszkaniowego w wybranych miastach Polski

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Zbuduj swoją historię kredytową

Zbuduj swoją historię kredytową Krzysztof Nyrek Zbuduj swoją historię kredytową Niniejszy ebook jest wartością prywatną. Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie, w jakiej została

Bardziej szczegółowo

Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego

Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Współpraca Biznes NGO: stan wiedzy, dotychczasowe doświadczenia, postawy i oczekiwania Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Plan prezentacji Plan prezentacji O czym będzie mowa? 1. Informacje

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Paulina Drozda WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE

Paulina Drozda WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Paulina Drozda WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Zmianą wartości pieniądza w czasie zajmują się FINANSE. Finanse to nie to samo co rachunkowość. Rachunkowość to opowiadanie JAK BYŁO i JAK JEST Finanse zajmują

Bardziej szczegółowo

Jaki sposób płatności wybrać dla swojego sklepu internetowego? biznes

Jaki sposób płatności wybrać dla swojego sklepu internetowego? biznes biznes www.pigulkiwiedzy.tv 9. Przelew bankowy Zalety: 3. 4. Wpłaty przekazywane są bezpośrednio na rachunek bankowy sklepu. Za przyjmowanie wpłat nie są pobierane opłaty od właściciela sklepu. Wpłata

Bardziej szczegółowo

Wykres 27. Często rozmawiasz z rodzicami na temat agresji, autoagresji lub innych problemów?

Wykres 27. Często rozmawiasz z rodzicami na temat agresji, autoagresji lub innych problemów? 1. Wpływ środowiska rodzinnego na zachowania autoagresywne Do czynników środowiskowych wskazujących na źródła agresji zalicza się rodzinę, także jej dalszy wpływ na wielopokoleniowe rodziny, przekazywanie

Bardziej szczegółowo

POMOC W REALIZACJI CELÓW FINANSOWYCH

POMOC W REALIZACJI CELÓW FINANSOWYCH POMOC W REALIZACJI CELÓW FINANSOWYCH Szczegółową instrukcję znajdziesz tu: http://marciniwuc.com/ Miesiąc:. (np. Styczeń 2015) Punkt 1: Wyznacz Twoje 20 minut z finansami. Moje 20 minut na finanse to:

Bardziej szczegółowo

POŚREDNICTWO W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM

POŚREDNICTWO W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM POŚREDNICTWO W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM SEKRETEM BIZNESU JEST WIEDZIEĆ TO, CZEGO NIE WIEDZĄ INNI Arystoteles Onassis SZANOWNI PAŃSTWO, Lubelskie Centrum Consultingu sp. z o. o. powstało w 2009 roku w Lublinie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości

Scenariusz zajęć z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości Scenariusz zajęć z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości Temat: Dochody z kapitału Opracowała Grażyna Drożdżowska Uwagi realizacyjne Lekcja jest przewidziana jako jednostka 2- godzinna stanowiąca utrwalenie

Bardziej szczegółowo