Jak sprawić by nastolatki zaczęły zarabiać pieniądze i mądrze się z nimi obchodziły?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak sprawić by nastolatki zaczęły zarabiać pieniądze i mądrze się z nimi obchodziły?"

Transkrypt

1 Jak sprawić by nastolatki zaczęły zarabiać pieniądze i mądrze się z nimi obchodziły? Marcin Panek Gimnazjum Przymierza Rodzin im. Jana Pawła II w Warszawie ul. Marii Grzegorzewskiej 10, Warszawa Praca wykonana pod przewodnictwem Pani Anny Winnickiej Warszawa, luty 2010

2 Spis treści 1. Wstęp 2. Skąd nastolatek bierze pieniądze? 3. Nastolatek a podjęcie pracy 4. Jak nastolatek dysponuje swoimi pieniędzmi? 5. Wywiad z ekspertem 6. Koniec świnki skarbonki? 7. Propozycje rozwiązań problemu 8. Mój wybór rozwiązania problemu 9. Zakończenie 10. Bibliografia / Źródła 11. Załączniki 2

3 Wstęp Często z osiągnięciem 14, 15 roku Ŝycia człowiek zaczyna być postrzegany szczególnie przez rodziców jako prawie dorosły. Musi zacząć prać swoje rzeczy, sprzątać swój pokój, opiekować się młodszym rodzeństwem i być odpowiedzialnym za samego siebie. Kiedy się usamodzielniamy, zaczynają nam być potrzebne pieniądze. Trzeba kupić coś ciepłego na obiad, coś do przegryzienia w autobusie, bilet do kina. Takie wydatki najczęściej nie są wysokie. Czasami jednak do tego kina zabieramy koleŝankę, idziemy na imprezę i wypada kupić coś do jedzenia, na wystawie zauwaŝamy niesamowite buty, które oczywiście zaraz musimy mieć! Wtedy zazwyczaj zaczynają się nasze kłopoty. Buty, dwa bilety i pop corn nie kosztują tyle, co bułka w sklepie czy zapiekanka. Rodzice odpowiadają, Ŝe juŝ dostałeś swoją tygodniówkę, a innych źródeł często nie ma. Oczywiście nie oszczędzamy, bo nie mamy z czego, wszystko wydając na bieŝąco. W takich chwilach marzymy o czymś takim jak szybki zastrzyk gotówki. Nie ma sprawy, od jutra zaczynamy jakąś pracę! Okazuje się, Ŝe wcale nie jest to takie proste. JeŜeli mamy 16 lat, znalezienie płatnej pracy graniczy z cudem, jeŝeli nie skończyliśmy 16 - jest praktycznie niemoŝliwe. I co zrobić w takiej sytuacji? Stają przed nią kaŝdego dnia setki nastolatków. JeŜeli nie mamy Ŝadnej zaprzyjaźnionej rodziny, której dziećmi moglibyśmy się opiekować, nie uda nam się namówić rodziców na płacenie nam za wyrzucanie śmieci i nie jesteśmy przypadkiem geniuszem komputerowym to znajdujemy się w sytuacji bez wyjścia. W mojej pracy chciałbym przedstawić finanse nastolatków i pokazać, w jaki sposób mogłyby zacząć zarabiać i jak sprawić by mądrzej dysponowały zarobionymi juŝ pieniędzmi. 3

4 Skąd nastolatek bierze pieniądze? Na początku chciałbym przedstawić moje badania na temat głównego źródła dochodów nastolatków. Wszystkie ankiety w tej pracy zostały przeprowadzone na grupie 52 osób w wieku lat, mieszkańców duŝego miasta lub jego okolic. Pełna treść ankiety oraz jej szczegółowa analiza znajdują się w załączniku, na końcu pracy. Na pytanie Jakie jest główne źródło Twoich dochodów ankietowani odpowiedzieli: Wykres 1. Główne źródło dochodów Jakie jest główne źródło Twoich dochodów? 6% 8% 6% Rodzice Dalsza rodzina Zarabiam sam Inne 80% Źródło: Na podstawie własnych badań ankietowych 4

5 Wśród zaznaczających Zarabiam sam padły odpowiedzi: opiekuję się dziećmi znajomych, robię zakupy sąsiadom, roznoszę paczki, zarabiam na reklamach na mojej stronie internetowej, sprzedaję postaci z gry internetowej. Wszyscy wybierający odpowiedź Inne uzyskiwali dochody ze stypendium szkolnego. Jak widzimy dla 86% ankietowanych głównym źródłem pieniędzy jest najbliŝsza rodzina. Dalsze 6% pobiera stypendium. Tylko 8% zarabia pieniądze samodzielnie, ale popatrzmy, w jaki sposób to robi. śaden z ankietowanych nie pracuje legalnie, tzn. nie ma umowy o pracę. JeŜeli posiadanie strony internetowej jest pewnym rodzajem samodzielnej pracy, to jest ona na pewno zarejestrowana na osobę dorosłą, czyli ten sposób pozyskiwania pieniędzy nie jest legalny. Podobnie jest ze sprzedawaniem postaci z gier komputerowych, jest to nielegalne samo w sobie, a do tego konto na serwisie aukcyjnym jest zarejestrowane na osobę dorosłą. Pozostałe zajęcia są dorywcze, czy przypadkowe jak np. roznoszenie paczek. śaden Z ANKIETOWANYCH NIE PRACUJE OFICJALNIE, A JEGO DOCHODY NIE SĄ OPODATKOWANE. 5

6 Nastolatek a podjęcie pracy Chciałbym teraz zamieścić wycinki z rozdziału 9 Kodeksu Pracy, aby naświetlić sytuację młodocianego pracownika. Rozdział I Przepisy ogólne Art Młodocianym w rozumieniu kodeksu jest osoba, która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła 18 lat. 2. Zabronione jest zatrudnianie osoby, która nie ukończyła 16 lat. Art Wolno zatrudniać tylko tych młodocianych, którzy: 1) ukończyli co najmniej gimnazjum( ) 2. Młodociany nie posiadający kwalifikacji zawodowych moŝe być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. ( ) 5. Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej moŝe w drodze rozporządzenia określić przypadki, w których wyjątkowo jest dopuszczalne: 1) zatrudnianie młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum, 2) zwolnienie młodocianych nie posiadających kwalifikacji zawodowych od odbycia przygotowania zawodowego, 3) zatrudnianie osób niemających 16 lat, które ukończyły gimnazjum, 4) zatrudnianie osób niemających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum. ( ) Rozdział IIIa Zatrudnianie młodocianych w innym celu niŝ przygotowanie zawodowe 6

7 Art Młodociany moŝe być zatrudniony na podstawie umowy o pracę przy wykonywaniu lekkich prac. 2. Praca lekka nie moŝe powodować zagroŝenia dla Ŝycia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego, a takŝe nie moŝe utrudniać młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego. ( ) Art ( ) 2. Tygodniowy wymiar czasu pracy młodocianego w okresie odbywania zajęć szkolnych nie moŝe przekraczać 12 godzin. W dniu uczestniczenia w zajęciach szkolnych wymiar czasu pracy młodocianego nie moŝe przekraczać 2 godzin. 3. Wymiar czasu pracy młodocianego w okresie ferii szkolnych nie moŝe przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. Dobowy wymiar czasu pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie moŝe jednak przekraczać 6 godzin. ( ) Rozdział IV Szczególna ochrona zdrowia ( ) Art Czas pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie moŝe przekraczać 6 godzin na dobę. 2. Czas pracy młodocianego w wieku powyŝej 16 lat nie moŝe przekraczać 8 godzin na dobę. 3. Do czasu pracy młodocianego wlicza się czas nauki w wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych, bez względu na to, czy odbywa się ona w godzinach pracy. 31. JeŜeli dobowy wymiar czasu pracy młodocianego jest dłuŝszy niŝ 4,5 godziny, pracodawca jest obowiązany wprowadzić przerwę w pracy trwającą nieprzerwanie 30 minut, wliczaną do czasu pracy. 7

8 4. (skreślony). Art Młodocianego nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej. 11. Pora nocna dla młodocianego przypada pomiędzy godzinami 22:00 a 6:00. W przypadkach określonych w art pora nocna przypada pomiędzy godzinami 20:00 a 6: Przerwa w pracy młodocianego obejmująca porę nocną powinna trwać nieprzerwanie nie mniej niŝ 14 godzin. 3. Młodocianemu przysługuje w kaŝdym tygodniu prawo do co najmniej 48 godzin nieprzerwanego odpoczynku, który powinien obejmować niedzielę. Dział piętnasty Przypisy końcowe ( ) Art Wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko do ukończenia przez nie 16 roku Ŝycia jest dozwolone wyłącznie na rzecz podmiotu prowadzącego działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową i wymaga uprzedniej zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna tego dziecka, a takŝe zezwolenia właściwego inspektora pracy. Źródło: i Kodeks Pracy z Komentarzem, Rzeczpospolita 2009 Jak widzimy, przy obecnych przepisach zatrudnienie się przez nastolatka jest bardzo trudne. Jedyne instytucje, które mają do tego prawo to prowadzące działalność kulturalną, artystyczną, sportową czy reklamową. Takich jest, jak wiemy, niewiele. JeŜeli juŝ takową znajdziemy, praktycznie niemoŝliwe jest się spotkać z płatnym etatem. Nigdy, ani ja ani Ŝaden z moich znajomych o takim etacie nie słyszał. 8

9 Najobszerniej opisany w ustawie przypadek o zatrudnianiu w ramach przygotowania zawodowego jest dostępny tylko dla uczniów szkół zawodowych i ew. techników i nie jest osiągalny dla nastolatka, który jest uczniem gimnazjum czy liceum. Istnieje teŝ trzecia opcja. Dowolna firma moŝe wystąpić do Państwowej Inspekcji Pracy o zgodę na zatrudnianie nieletnich. Tak postąpił np. McDonald s, ta droga jest jednak takŝe mocno ograniczona. Chciałbym zaprezentować fragment artykułu: Na duŝą skalę latków legalnie zatrudnia w Polsce tylko McDonald s. Pracują u nas przez wakacje i ferie mówi Krzysztof Kłapa, rzecznik firmy. Pierwszy nabór zorganizowano w 2007 r. Nastąpiła wówczas fala wyjazdów za granicę. Wzięliśmy więc przykład z innych krajów, gdzie restauracje naszej sieci zatrudniają nastolatków tłumaczy Kłapa. Zainteresowanie było ogromne do pracy przyjęto 1,7 tys. osób. Większość z nich pracowała niemal przez całe wakacje. Wielu chciało kontynuować pracę takŝe po ich zakończeniu. Chętnie byśmy na to przystali bo to znakomici pracownicy. Ale to się zupełnie nie opłaca. Zgodnie z prawem w wakacje nastolatki mogą pracować 35 godzin tygodniowo, a w czasie roku szkolnego 12 i trzeba im zapłacić tyle samo co dorosłemu pracującemu w pełnym wymiarze, czyli 40 godzin w tygodniu mówi Aneta Mitoraj, dyrektor działu personalnego McDonald s. 1. Pracować mogą jedynie osoby w wieku lat. 2. W ten sposób moŝna pracować tylko w czasie wakacji. W czasie roku szkolnego liczba godzin, przez które nieletni moŝe pracować spada z 35 do 12 przy 40 odpracowywanych przez pełnoletniego pracownika. Pracodawca musi jednak płacić taką samą pensje nieletniemu jak i 9

10 pełnoletniemu. O ile w czasie wakacji nie jest to, aŝ tak wielka róŝnica to w czasie roku firmie w Ŝaden sposób nie opłaca się zatrudnić takiego pracownika. 3. Jak widać takich firm jest bardzo mało, a zainteresowanie ogromne. Bardzo cięŝko jest zatem zdobyć taką posadę. 10

11 Jak nastolatek dysponuje swoimi pieniędzmi? Często nastolatek, kiedy juŝ zdobędzie pieniądze, potrafi się z nimi rozstać w ekspresowym tempie. Kino, przekąska, wizyta w galerii handlowej i z pieniędzy, które miały wystarczyć na tydzień - nie pozostaje nic. Chciałbym teraz zaprezentować wyniki mojej ankiety, której pytanie brzmiało: Kiedy zazwyczaj kończą Ci się pieniądze, które powinny Ci wystarczyć na cały tydzień? Wykres 2. Wydatki tygodniowe Kiedy zazwyczaj kończą Ci się pieniądze, które powinny Ci wystarczyć na cały tydzień? 10% 61% 29% Poniedziałek - Wtorek Środa - Czwartek Piątek - Sobota - Niedziela Źródło: Na podstawie własnych badań ankietowych Jak widzimy z oszczędnością wśród naszej młodzieŝy nie jest tak źle. AŜ 61% badanych pieniędzy wystarcza do końca tygodnia lub im się one w ogóle nie kończą. Wydaje się to duŝą liczbą, ale naleŝy wziąć pod uwagę, Ŝe 11

12 aŝ 39% ma problem z dobrym rozplanowaniem wydatków na cały tydzień. Przez kilka dni muszą nic nie wydawać albo poŝyczać, co moŝe prowadzić do róŝnego rodzaju kłopotów. Następne pytanie odnosi się bezpośrednio wydatków, brzmi ono: Na co wydajesz pieniądze w zwyczajnym tygodniu w czasie roku szkolnego. Ankietowany miał ponumerować odpowiedzi (od 1, czyli najwaŝniejsze wydatki do 6, czyli najmniej waŝne lub pomijane) wybierając: ciepłe posiłki, produkty spoŝywcze, uŝywki, ubrania, bilety, inne. Wykres 3. Wydatki na ciepłe posiłki Wykres 4. Wydatki na produkty spoŝywcze Ciepłe posiłki Produkty spoŝyw cze 9% 4% 21% % 4% 2% 21% % 15% 21% % 33% Wykres 5. Wydatki na uŝywki Wykres 6. Wydatki na ubrania UŜyw ki Ubrania 8% 2% 6% 2% % 22% % 16% % 22% 8% 10%

13 Wykres 7. Wydatki na bilety Wykres 8. Inne wydatki Bilety, w ejścia do klubów Inne 18% 12% 2% 12% 18% % 18% % % 6% 10% 16% Wykres 9. NajwaŜniejsze wydatki (pozycje 1 i 2) Wykres. 10 Najmniej waŝne wydatki (pozycje 5 i 6) % 17% 16% 5% 20% 27% ciepłe posiłki produkty spoŝyw cze uŝyw ki ubrania bilety inne 7% 26% 19% 6% 3% 39% ciepłe posiłki produkty spoŝyw cze uŝyw ki ubrania bilety inne Źródło: Wszystkie na podstawie własnych badań ankietowych W pierwszej kolejności nastolatki najwięcej wydają na ubrania. Stanowią one teŝ ponad 16% wydatków w kategorii JeŜeli jednak 13

14 spojrzymy na zestawienie odpowiedzi 1 i 2 to zdecydowanie, bo z aŝ 47% udziałem wygrywa jedzenie (ciepłe posiłki i produkty spoŝywcze). Ciekawe jest, Ŝe więcej ankietowanych sięga po produkty spoŝywcze (75% w pozycjach 1, 2, 3), niŝ po ciepłe posiłki (57% w pozycjach 1, 2, 3). Jak widać nastolatek bardzo często wychodzi. AŜ 38% wymieniło bilety w trzeciej kolejności, stanowią one teŝ 15% ogółu odpowiedzi w pozycjach 1 i 2. Największą pozycję w zestawieniu najmniej waŝnych wydatków (wykres 10) stanowią uŝywki. AŜ 66% ankietowanych wymieniło je na 6 pozycji, jednak jednocześnie stanowią one teŝ 5% najwaŝniejszych wydatków (wykres 9). Jest to smutne, jednak końcowe wnioski nie są takie złe. Nastolatki sięgają po uŝywki dosyć regularnie, ale tylko 5% uznaje uŝywki za priorytet, a ogromna większość zaŝywa je od czasu do czasu lub w ogóle. MoŜemy tu chyba mówić o upadku mitu nastolatka, który wszystkie swoje pieniądze wydaje na uŝywki, nie uczy się i umiera z przedawkowania. 14

15 Wywiad z ekspertem Zanim przejdę do dalszej części pracy chciałbym zaprezentować wywiad, jaki przeprowadziłem dnia 22 lutego br. w Warszawie z Panią Aleksandrą Ewą Budziak, psycholog, dyrektorem Świetlicy Socjoterapeutycznej Caritas Archidiecezji Warszawskiej przy ul. Sokołowskiej 4 w Warszawie. - Czy według Pani dla młodego człowieka dobrą byłaby moŝliwość podjęcia pracy,np. w barze,księgarni, sklepie? - Sądzę, Ŝe podjęcie pracy przez nastolatka to świetny pomysł. W mojej opinii nie jest dobrym pomysłem, by młody człowiek zaczynał pracę, by utrzymać rodzinę, czy pomóc finansowo swojej rodzinie. To obowiązek rodziców. Dorosłych. Myślę jednak, Ŝe waŝne jest, by nastolatek poznawał wartość pieniędzy poprzez ich zarabianie. Zupełnie inaczej wydaje się pieniądze, które sami zarabiamy, niŝ te otrzymane. Nagle odmówienie sobie pewnych przyjemności staje się niezwykle zrozumiałe, bo z zarobionymi cięŝką pracą pieniędzmi trudniej się rozstać na głupoty. - Czy dla młodego człowieka dobre jest to, Ŝe większość pieniędzy dostaje od rodziców? - Nie, nie jest to dobry pomysł, bo nie uczy za wiele. Młody człowiek dostając pieniądze od rodziców wie, Ŝe moŝe na nich liczyć finansowo, Ŝe go zabezpieczają, czasem uczy się przy tym oszczędzać na coś, ale dzieje się to rzadko. Nie poznaje wartości pieniądza, nie poznaje trudu jego zarobienia, nie widzi, z jaką łatwością je wydaje na zbędne przyjemności - po prostu ma i 15

16 wydaje, bo za tydzień/miesiąc ponownie równie łatwo dostanie je od rodziców. - Dlaczego młodym ludziom cięŝko jest zapanować nad ich pieniędzmi, rozpływają się one w powietrzu? - Młodzi ludzie nie umieją oszczędzać, nie zastanawiają się nad potrzebą oszczędzania. Łatwo dostają, więc łatwo wydają. Mam takie doświadczenie, Ŝe moje dzieci świetlicowe, chociaŝ wiedzą, jak wiele znaczą dla nich pieniądze (w domu BARDZO ich brakuje) jadą na wycieczkę i pierwszego dnia wydają wszystko na głupoty. Wydają z dwóch powodów: pierwszy, bo nigdy nie dostają kieszonkowego i to jedyna moŝliwość by siebie samych porozpieszczać, a drugi, bo nie umieją gospodarować pieniędzmi - mają więc wydają. Te dzieci, które same zarabiają kieszonkowe na wyjazd zupełnie inaczej zaczynają wydawać pieniądze - kilka razy się zastanawiają, czy coś jest im faktycznie potrzebne, czy na pewno chcą to coś mieć. Zdecydowanie łatwiej kupują wtedy coś dla kogoś - bo chcą sprawić przyjemność. Nagle ich potrzeba wydania pieniędzy dla przyjemności ewoluuje (nie chodzi juŝ o wydawanie dla wydania). - Czy według Pani wprowadzenie do szkoły zajęć z przedsiębiorczości miałoby sens i przyniosłoby jakiekolwiek skutki? - Nie wiem. Na pewno zaryzykowałabym i wprowadziła takie zajęcia. Być moŝe efekt by nas zaskoczył. Sądzę jednak, Ŝe młody człowiek uczy się przede wszystkim przez doświadczenie. Dlatego teŝ sądzę, Ŝe znacznie waŝniejsza jest moŝliwość podjęcia legalnej pracy przez nastolatka, uczciwej, bez wyzysku. Kiedy dostaje za konkretną pracę konkretne pieniądze. Takie realne doświadczenie radzenia sobie z wydatkami: na to mam, tyle i tyle musze pracować by mieć na coś. Zajęcia mogłyby być pomocne, ale sądzę, Ŝe konieczne jest przy tym doświadczenie. Same zajęcia, z wpływami 16

17 prosto z konta mamy czy taty chyba niewiele by zmieniły w procesie poznawczym nastolatka. Ale połączenie mogłoby być fantastycznym rozwiązaniem. - Jakby mogłaby nam Pani opisać techniki uczenia młodych ludzi, na co wydać ile, jak nie wydać wszystkiego itp. - Nie znam technik, nie zajmowałam się tym nigdy. Generalnie sądzę, Ŝe doświadczenie jest najlepszą lekcją. Doświadczenie z konsekwencjami. Jeśli młody człowiek dostaje x pieniędzy od rodziców na swoje wydatki, to nie moŝe dostać extra na kino czy extra na bluzkę bez potrzeby. Rozumiem, ze jak dziecko potrzebuje np. kurtki na zimę to rodzice muszą ją kupić i nie wymagałabym od nastolatka by na nią sam zarobił czy odłoŝył z kieszonkowego. UwaŜam jednak, Ŝe bilet do kina czy bluzka na dyskotekę, czterdziesta piąta w tym roku to wydatki do pokrycia z kieszonkowego. Jeśli młody człowiek wyda wszystko na chipsy i colę, to do kina nie ma za co iść i nie idzie. To uczy myślenia o posiadanych pieniądzach, gospodarowania nimi. UwaŜam teŝ, Ŝe krzywdzące jest dla młodego człowieka, jeśli dostaje za duŝe kieszonkowe - co często zdarza się w domach, gdzie rodzice stosunkowo duŝo zarabiają. To niczego nie uczy i jest frustrujące, gdy przy pierwszej pracy młody człowiek zarabia znacznie mniej niŝ dostawał od rodziców. Realia są brutalne - dziś o pracę trudno, a pierwsza zwykle nie jest kokosowa. Do fajnych pieniędzy dochodzi się poprzez doświadczenie i cięŝką pracę. Jeśli jesteśmy przyzwyczajeni, Ŝe mamy na wszystko ot tak, to zderzenie z realiami moŝe być nie tylko bolesne, ale mocno frustrujące. 17

18 Koniec świnki skarbonki? Świnki, misie, owieczki skarbonki. W dzisiejszych czasach wyglądają trochę jak rekwizyt ze starego filmu. Chciałbym wspomnieć o duŝo nowocześniejszej opcji przechowywania zaoszczędzonego grosza, jakim jest konto bankowe. Czy to dobry sposób? Na pewno bardzo nowoczesny, co dla nastolatka jest dobre. Załatwiając rachunki przez Internet nastolatek czuje się w swoim Ŝywiole. W ramach wstępu i zaprezentowania tematu chciałbym zamieścić wywiad na temat kont bankowych, który przeprowadziłem z Panem Mateuszem Wojnarem, pracownikiem działu Klientów Indywidualnych banku BNP Paribas Fortis. - Jaka jest procedura zakładania konta przez osobę małoletnią? Czy moŝe ona załoŝyć konto sama, czy potrzebuje na to zgoda opiekuna? - Osoby małoletnie mogą posiadać własne konto osobiste w banku oraz niektóre inne produkty bankowe. Nie ma tutaj ograniczeń, co do minimalnego wieku, konto osobiste moŝna otworzyć zarówno dla 3 letniego dziecka jak i ucznia liceum, który nie ukończył 18 lat. Osoba małoletnia, która chce otworzyć konto osobiste, powinna udać się do oddziału banku wraz z jednym z rodziców (obecność obu rodziców nie jest konieczna). Nie jest wymagana specjalna zgoda rodziców na otwarcie konta osobistego, ale to rodzic podpisuje Umowę Rachunku Bankowego za małoletniego, tak więc bez obecności rodzica nie jest moŝliwe samodzielne otwarcie konta osobistego. Oprócz dowodu osobistego rodzica, który podpisuje umowę wymagany jest równieŝ dokument potwierdzający, Ŝe osoba dorosła jest rodzicem, czyli akt urodzenia, a jeŝeli osobą małoletnią z róŝnych przyczyn nie opiekują się rodzice, wtedy konieczny jest inny dokument potwierdzający prawną opiekę dorosłego nad małoletnim np. postanowienie sądu. Potrzebny będzie równieŝ dokument potwierdzający 18

19 toŝsamość osoby małoletniej np. legitymacja szkolna lub paszport. JeŜeli osoba jest zbyt młoda, aby posiadać legitymację, wystarczy sam akt urodzenia. Taki małoletni nie musi udawać się do oddziału, a konto otwierają za niego rodzice. WaŜne jest równieŝ, w jaki sposób moŝna korzystać ze środków na takim koncie osobistym. Przede wszystkim z mocy przepisów wkład na koncie osobistym jest własnością małoletniego posiadacza takiego konta. Nie są to juŝ więc pieniądze rodziców, dziadków, ciotki czy wujka, ale własność osoby małoletniej, która posiada to konto osobiste. JednakŜe osoba małoletnia, która nie ukończyła 13 lat nie moŝe tym wkładem dysponować, co wynika z przepisów polskiego prawa, a nie z regulacji banku, co oznacza, Ŝe w kaŝdym banku w Polsce jest tak samo. W praktyce wygląda to tak, Ŝe pracownik oddziału nigdy nie wypłaci pieniędzy, jeŝeli klient nie ma ukończonych 13 lat, nie moŝna zrobić przelewu przez Internet lub telefon, ani wypłacić kartą z bankomatu czy zapłacić kartą w sklepie. Tak mówią polskie przepisy, dlatego nawet jeŝeli rodzic wyraziłaby zgodę pisemną, bank nie moŝe wypłacić pieniędzy. Za to osoba, która ukończyła 13 lat moŝe juŝ swobodnie dysponować swoimi pieniędzmi na koncie, chyba, Ŝe rodzic sprzeciwi się temu i dostarczy takie oświadczenia na piśmie do banku. Jeśli jednak nie ma pisemnego sprzeciwu, bank nie moŝe odmówić osobie małoletniej wypłaty z rachunku czy dowolnego przelewu. Osoba, która ukończyła 13 lat moŝe posiadać dostęp do rachunku przez Internet, gdzie oprócz sprawdzenia salda moŝe dokonywać przelewów, moŝe równieŝ posiadać kartę bankomatową (debetową) i wypłacać pieniądze ze swojego rachunku w bankomatach lub płacić w sklepach. Mimo, Ŝe rachunek jest własnością małoletniego i wkład na koncie jest własnością małoletniego, to rodzice mają pewien ograniczony dostęp do tych środków (znów wynika to wyłącznie z przepisów prawa polskiego, nie z regulacji bankowych, co oznacza, Ŝe w kaŝdym banku jest tak samo). 19

20 Rodzic, jeŝeli chce, moŝe wypłacić pieniądze z rachunku dziecka, co miesiąc nie więcej niŝ przeciętna miesięczna pensja w Polsce za ubiegły rok. W 2009 roku było to 3 102,96 zł, czyli co miesiąc rodzic mógłby taką kwotę wypłacić z konta małoletniego. - Jaka jest popularność takich kont dla małoletnich? Czy stanowią one duŝy procent ogółu kont banku? - W naszym banku BNP Paribas Fortis jest to około 3% wszystkich kont dla klientów indywidualnych. Oczywiście nie są to konta tak bardzo popularne jak konta dla dorosłych. - Jak wysokie są obroty, jaki jest ich udział w ogóle obrotów banku? - Niestety nie posiadam dokładnych danych. Spodziewam się jednak, Ŝe obrót, czyli wartość wpłat, wypłat i przelewów na tych rachunkach jest poniŝej 1% całości obrotu klientów indywidualnych. Stan środków zgromadzonych na kontach dla małoletnich wynosi w naszym banku 0,5% całości zgromadzonych środków na wszystkich kontach klientów indywidualnych. Jest więc to udział niewielki. - Jak oprocentowane są konta dla małoletnich? Czy istnieją jakieś opłaty dodatkowe za prowadzenie konta, przelewy? - W naszym banku osobom małoletnim dedykowany jest Pakiet S. Prowadzenie takiego konta jest bezpłatne, równieŝ bezpłatna jest karta debetowa, a takŝe bankowość internetowa (brak miesięcznych opłat za uruchomienie i korzystanie). Dodatkowo karta debetowa jest ubezpieczona takŝe na wypadek kradzieŝy. Ubezpieczenie to pokryje ew. straty, jest ono całkowicie darmowe.. Przelew przez Internet kosztuje 0,5 zł a w oddziale 5 zł (nie wyobraŝam sobie jednak, Ŝadnego nastolatka robiącego przelew w oddziale banku, a nie przez Internet). Oprocentowanie konta osobistego jest niewielkie, bo 0,8% w skali roku, ale moŝna otworzyć konto oszczędnościowe, które równieŝ jest bezpłatne i na którym oprocentowanie wynosi 3,6% w skali 20

21 roku. Ponadto przelewy przez Internet na konto oszczędnościowe i z konta oszczędnościowego na konto osobiste są zawsze bezpłatne niezaleŝnie od ilości. - Czy małoletni posiadacz takiego konta ma takie same moŝliwości, moŝe to samo, co np. jego rodzic? - Oprócz samego konta osobistego moŝna otworzyć konto oszczędnościowe, zakładać lokaty terminowe, posiadać kartę debetową do konta osobistego, a takŝe mieć dostęp do konta poprzez bankowość internetową. Kredyt niestety nie jest dostępny dla osób małoletnich, poniewaŝ tacy klienci zazwyczaj nie mają stałych dochodów. JeŜeli jednak osoba małoletnie pracuje i otrzymuje wynagrodzenie moŝe starać się o kredyt, bank natomiast będzie oceniał czy dane wynagrodzenie jest wystarczające do spłaty kredytu. Karta kredytowa jest dostępna, ale jako karta dodatkowa do karty rodzica. Wtedy osoba małoletnia korzysta z limitu kredytowego rodzica, który to co miesiąc musi spłacić wszystkie zakupy, jakie dokonała osoba małoletnia swoją karta kredytową na rachunek opiekuna. Według mnie konto jest dla nastolatka rozwiązaniem bardzo dobrym. Po pierwsze jest ono oprocentowane. Pieniądze, które leŝałyby bezczynnie, teraz pracują na siebie i jeŝeli załoŝymy lokatę, moŝemy zarobić dodatkową sumę! Po drugie nastolatek nie musi ze sobą nosić duŝych sum w gotówce. JeŜeli nawet zostanie okradziony, to straci tylko kartę, która bez kodów jest nic nie warta. 21

22 Po trzecie moŝna w ten sposób łatwo kontrolować swoje wydatki. Wchodząc na stronę banku moŝemy łatwo sprawdzić gdzie, kiedy, za co i ile zapłaciliśmy, ile nam jeszcze zostało itp. Pieniądzom trudniej jest się rozejść. Po czwarte jest to doskonały trening przed wejściem w dorosłość! KaŜdy z dorastających teraz ludzi będzie musiał mieć w przyszłości konto bankowe. Zakładając je juŝ teraz moŝe się z nim oswoić, nie będzie to dla niego Ŝaden problem za kilka lat. 22

23 Propozycje rozwiązań problemu Chciałbym teraz ponownie przedstawić problemy, które poruszyłem w pracy. Po pierwsze nastolatki nie mogą praktycznie pracować, a jedynie nieregularnie dorabiać na boku. Po drugie bardzo cięŝko jest im tymi pieniędzmi dysponować, duŝej części pieniądze przeznaczone na tydzień kończą się juŝ w jego połowie. Rozwiązanie 1 Pierwsza propozycja zakłada zmiany w kodeksie pracy i zezwolenie na pracę u wszystkich pracodawców od 13 roku Ŝycia. Jest to wiek, w którym człowiek otrzymuje ograniczoną zdolność do czynności prawnych i w pewnym sensie staje się samodzielny, o wielu rzeczach moŝe decydować sam. Zalety: - nastolatek moŝe sam zarabiać - rodzic nie musi w całości utrzymywać swojego dziecka - nastolatek mądrzeje, widzi ile zarabia, co za to moŝe kupić - na dłuŝszą metę, dla państwa i społeczeństwa dobrze jest, kiedy więcej osób pracuje - jeŝeli przyszły pracodawca zobaczy w CV, Ŝe nastolatek juŝ pracował w jakiejś korporacji, jest to dla niego ogromny plus Wady: - BARDZO długa i cięŝka droga do przeforsowania odpowiedniego projektu zmiany w ustawie itd. 23

24 - na początku młodzi ludzie zabieraliby miejsca tym, którzy normalnie by na nich pracowali, nastąpiłyby napięcia, które jednak stopniowy by ustępowały Rozwiązanie 2 Druga propozycja zakłada, Ŝe kaŝdy nastolatek mógłby się zadłuŝać. Pieniądze, które poŝyczyłby teraz, zaczynałby oddawać wraz z momentem rozpoczęcia pracy. Rodzice lub bank kontrolowaliby zadłuŝenie, nie wypłacali za duŝo, byłaby to forma tygodniówki. Rodzice nie musieliby wydawać dodatkowych pieniędzy na swoje dzieci, a w razie jakiegoś specjalnego projektu - wyprawa wakacyjna, kurs szybowcowy - młody człowiek mógłby złoŝyć podanie o specjalne dofinansowanie. Dodatkowym argumentem jest, Ŝe do tego typu działalności potrzebne byłyby konta, a więc mamy tu motyw wchodzenia w dziedziny, bez których nie obejdziemy się w dorosłości. Zalety: - nastolatki mogą wydawać praktycznie tyle ile chcą - rodzice nie muszą wydawać dodatkowych pieniędzy na swoje dzieci - młody człowiek moŝe spełnić swoje marzenia teraz zamiast czekać na to, aŝ zarobi odpowiednią sumę pieniędzy Wady: - BARDZO trudne do wprowadzenia w Ŝycie, chociaŝ moŝna by liczyć na wsparcie ze strony banków - posiadany dług moŝe w przyszłości okazać się za duŝy do spłaty - moŝna się przyzwyczaić, Ŝe pieniądze zawsze są, wystarczy je poŝyczyć - cięŝko byłoby kontrolować czy nastolatek nie pobiera z banku za duŝo pieniędzy, czy nie oszukuje 24

25 Rozwiązanie 3 Trzecia propozycja rozwiązania tego problemu jest połączeniem moŝliwości pracy od 13 roku Ŝycia i dodatkowo lekcji, warsztatów przedsiębiorczości. Takie połączenie dałoby prawdopodobnie najlepsze efekty. Nastolatek nie dość, Ŝe by pracował, to jeszcze na bieŝąco dostawałby wskazówki, co powinien z tymi pieniędzmi robić. Pomogłoby mu to uczyć się jak oszczędzać, ile pieniędzy warto oddać na lokatę, krótko czy długo terminową itp. Poczułby wartość zarabianego pieniądza. Zalety: - nastolatek zarabia sam - rodzic nie musi w całości spełniać jego zachcianek - nastolatek poznaje wartość pieniądza, uczy się nim gospodarować - praca w młodości, daje profity takŝe później, ciekawsze CV Wady: - jeszcze cięŝsza droga ustawowo - prawna niŝ w planie 1 - napięcia ma rynku pracy Wszystkie te propozycje są rewolucyjne i drastycznie zmieniłyby sytuację nastolatków. Według mnie najlepsze jest rozwiązanie nr 3. Dlaczego? Pierwsza propozycja miałaby najmniejsze szanse powodzenia. Zmieniałby ona całkowicie system finansowy Polaka. Od wczesnej młodości mógłby on sobie pozwolić na duŝo rzeczy, ale za to w przyszłości Ŝyłby w ciągłym zadłuŝeniu. Jako drugą chciałbym wyeliminować propozycje nr 1. Jest to piękna idea, ale absolutny brak przygotowania społeczeństwa, przepisów prawnych, pracodawców i nawet samych nastolatków mógłby spowodować jego fiasko. W takim wypadku pozostaje nam tylko wyjście nr 3. 25

26 Mój wybór rozwiązania problemu Wstęp Jak juŝ wspomniałem wybrałem rozwiązanie nr 3. Jest ono według mnie najpewniejsze, najlepsze z punktu widzenia nastolatka, państwa oraz pracodawców. Po pierwsze, jak juŝ wspominałem, młody człowiek moŝe zacząć pracować, choć trochę usamodzielnić się finansowo, jednocześnie odciąŝając rodziców. Na początku młodzi ludzie stanowiliby konkurencję dla dorosłych, którzy obecnie pracują na tych miejscach. Jednak kiedy młodzi zaczną pracować, zaczną więcej zarabiać. Te pieniądze będą wydawać, napędzając w ten sposób gospodarkę, która będzie się rozwijać. Ludzie będą się bogacić, rozrośnie się dział usług, bo ludzie gdzieś będą musieli te pieniądze wydawać, powstanie więcej miejsc pracy, więcej pensji więcej podatków, większe wpływy do skarbu państwa itd. Sytuacja na rynku pracy po jakimś czasie wróci do normy, a nastolatki staną się jego trwałym elementem. Poza tym takie działania wspaniale wpływałyby na edukację młodych ludzi. Od 13 roku Ŝycia uczyliby się odpowiedzialności poprzez pracę. Nawet najbardziej roztrzepani wiedzieliby, Ŝe w pracy nie mogą zawieść, muszą wykonać jakieś zadanie, itp. Zacytuję w tym miejscu mojego eksperta Same zajęcia (z przedsiębiorczości), z wpływami prosto z konta mamy czy taty chyba niewiele by zmieniły w procesie poznawczym nastolatka. Ale połączenie(zajęć z pracą) mogłoby być fantastycznym rozwiązaniem. Obecnie człowiek zazwyczaj uczy się pracować dopiero w wieku dwudziestu kilku lat, kiedy rozpoczyna pierwszą powaŝną pracę. W proponowanym systemie, w takim wieku od dawna by pracował, wiedział, jak co funkcjonuje itd. Pracodawca oszczędzałby duŝo pieniędzy nie musząc go szkolić i na fakcie, Ŝe jego praca jest w 100% wydajna praktycznie od samego początku. 26

Kodeks pracy. Ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy** Dział IX Zatrudnianie młodocianych

Kodeks pracy. Ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy** Dział IX Zatrudnianie młodocianych Rozdział I Przepisy ogólne Art. 190. Kodeks pracy Ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy** Dział IX Zatrudnianie młodocianych 1. Młodocianym w rozumieniu kodeksu jest osoba, która ukończyła 16 lat,

Bardziej szczegółowo

N a s z e D ł u g i A. D. 2 0 0 9. Nasze Długi - główne wyniki badań. Próba badawcza

N a s z e D ł u g i A. D. 2 0 0 9. Nasze Długi - główne wyniki badań. Próba badawcza N AS Z E DŁUGI A. D. 2009 N a s z e D ł u g i A. D. 2 0 0 9 Nasze Długi - główne wyniki badań 45% Polaków ma obecnie większe problemy finansowe, niŝ przed kryzysem 77% społeczeństwa uwaŝa, Ŝe osoby, które

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Bank zaufanie na całe życie Czy warto powierzać pieniądze bankom? nna Chmielewska Miasto Bełchatów 24 listopada 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Uniwersytet Dziecięcy,

Bardziej szczegółowo

Zalety umowy o pracę: Należy ci się płatny urlop. Niezależnie od tego czy jesteś zatrudniony na umowę terminową, czy też bezterminową,

Zalety umowy o pracę: Należy ci się płatny urlop. Niezależnie od tego czy jesteś zatrudniony na umowę terminową, czy też bezterminową, Aby pracować w okresie wakacji, możesz podpisać jedną z następujących umów: umowę o pracę: na czas określony, na czas wykonania określonej pracy, na zastępstwo, umowę z agencją pracy tymczasowej, umowę

Bardziej szczegółowo

Bankowość internetowa bez kompromisów i dla kaŝdego.

Bankowość internetowa bez kompromisów i dla kaŝdego. Bankowość internetowa bez kompromisów i dla kaŝdego. Start 7 stycznia 2008 ING BANK ŚLĄSKI Ciągle jesteśmy mało internetowym narodem, ale Penetracja internetu dochodzi 40% Ceny dostępu zaczynają powoli

Bardziej szczegółowo

Uwaga: od 9 marca oprocentowanie Nowego Konta Oszczędnościowego wynosi 4% w skali roku.

Uwaga: od 9 marca oprocentowanie Nowego Konta Oszczędnościowego wynosi 4% w skali roku. Uwaga: od 9 marca oprocentowanie Nowego Konta Oszczędnościowego wynosi 4% w skali roku. 1. Dlaczego Bank obniżył oprocentowanie NKO? Pierwotnym zadaniem NKO było przyciągnięcie do nas nowych Klientów i

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES NASZE ŻYCIE NIE MAMY WPŁYWU NA TO, JAK SIĘ RODZIMY I JAK UMIERAMY (ZAZWYCZAJ) Dobry mąż, dobry ojciec, ale zły elektryk NASZE ŻYCIE

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Temat spotkania: Matematyka finansowa dla liderów Temat wykładu: Matematyka finansowa wokół nas Prowadzący: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2014 r. Matematyka finansowa dla liderów Po

Bardziej szczegółowo

Psychologia gracza giełdowego

Psychologia gracza giełdowego Psychologia gracza giełdowego Grzegorz Zalewski DM BOŚ S.A. Hipoteza rynku efektywnego 2 Ceny papierów wartościowych w pełni odzwierciedlają wszystkie dostępne informacje. Hipoteza rynku efektywnego (2)

Bardziej szczegółowo

Świadectwa pracy po 21 marca 2013 r.

Świadectwa pracy po 21 marca 2013 r. Świadectwa pracy po 21 marca 2013 r. Praktyczny poradnik W publikacji m.in.: Jakie nowe obowiązki będzie miał pracodawca co do wypełniania świadectw pracy w marcu 2013 r. W jaki sposób wydawać świadectwo

Bardziej szczegółowo

Koniunktura w Small Business

Koniunktura w Small Business Koniunktura w Small Business Wyniki badania ilościowego mikro i małych przedsiębiorstw realizowanego w ramach projektu Small Business DNA Organizatorzy Projektu: 17 września 2010 Informacje o badaniu CEL

Bardziej szczegółowo

Prawna ochrona pracy młodocianych

Prawna ochrona pracy młodocianych Prawna ochrona pracy młodocianych Podstawy prawne Dział IX KP Rozporządzenie RM z 24.08.2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (Dz.

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

internetowych rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych

internetowych rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych Lipcowy ranking internetowych rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych przygotowany przez Kontomierz.pl dnia 2010-07-15 na podstawie oferty bankowej z dnia 2010-07-14 Kontomierz.pl to narzędzie do zarządzania

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia finansowa dr Agata Trzcińska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 listopada 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Kto pokaże

Bardziej szczegółowo

Poznaj podstawowe zasady jakie obowiązują przy zatrudnianiu młodocianych!

Poznaj podstawowe zasady jakie obowiązują przy zatrudnianiu młodocianych! Poznaj podstawowe zasady jakie obowiązują przy zatrudnianiu młodocianych! Kto jest pracownikiem młodocianym w myśl kp? Młodocianym jest osoba która ukończyła 16 lat a nie przekroczyła 18 lat (art. 190

Bardziej szczegółowo

Zbuduj swoją historię kredytową

Zbuduj swoją historię kredytową Krzysztof Nyrek Zbuduj swoją historię kredytową Niniejszy ebook jest wartością prywatną. Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie, w jakiej została

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Miniekonomia kieszonkowa. Aleksandra Grobelna EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY. Ekonomia

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Miniekonomia kieszonkowa. Aleksandra Grobelna EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY. Ekonomia Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Miniekonomia kieszonkowa Aleksandra Grobelna Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 2 grudnia 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Ekonomia

Bardziej szczegółowo

Historia inna niż wszystkie. Przyszedł czas na banki

Historia inna niż wszystkie. Przyszedł czas na banki Historia inna niż wszystkie Jest rok 1949, Nowy Jork, USA. Frank McNamara wybrał się do restauracji. Przy płaceniu rachunku okazało się, że zapomniał portfela, wziął więc kawałek kartoniku i napisał na

Bardziej szczegółowo

Pracownik młodociany. www.pip.gov.pl

Pracownik młodociany. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Definicja młodocianego Pracownikiem młodocianym jest osoba, która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Zatrudnianie pracowników w wieku poniżej 16 lat, poza kilkoma wyjątkami, jest

Bardziej szczegółowo

PORADNIK RODZICA PRAWA I OBOWIĄZKI PRACUJĄCEGO RODZICA

PORADNIK RODZICA PRAWA I OBOWIĄZKI PRACUJĄCEGO RODZICA PORADNIK RODZICA PRAWA I OBOWIĄZKI PRACUJĄCEGO RODZICA SPIS TREŚCI I. PRZED NARODZINAMI DZIECKA... 4 PRAWA RODZICÓW... 4 OBOWIĄZKI RODZICÓW... 4 II. NARODZINY DZIECKA... 7 PRAWA RODZICÓW... 7 OBOWIĄZKI

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia na dobry początek

Ćwiczenia na dobry początek Ćwiczenia na dobry początek Głównym celem projektu edukacyjnego jest wykonanie przez uczniów przedsięwzięcia znacznie szerszego niż tradycyjne zadanie domowe. Uczniowie realizujący projekt stają przed

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1.

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1. Grupy 1-2 Zadanie 1. Sprawdźcie ofertę dowolnych 5 banków i wybierzcie najlepszą ofertę oszczędnościową (lokatę lub konto oszczędnościowe). Obliczcie, jaki zwrot przyniesie założenie jednej takiej lokaty

Bardziej szczegółowo

Konta oszczędnościowe. Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl

Konta oszczędnościowe. Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl Konta oszczędnościowe Ranking Money.pl Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl Wrocław, październik 2008 Banki ostro walczą o pieniądze klientów. Kuszą już nie tylko wyższym oprocentowaniem lokat. Na coraz

Bardziej szczegółowo

Czasem pracy jest czas, w którym pozostajesz w dyspozycji pracodawcy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy.

Czasem pracy jest czas, w którym pozostajesz w dyspozycji pracodawcy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Czasem pracy jest czas, w którym pozostajesz w dyspozycji pracodawcy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Zgodnie z Kodeksem pracy, czas pracy nie może przekraczać: 8 godzin

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32

Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32 Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32 2 W Holandii osoby z krajów UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EPG) mają takie same prawa jak obywatele Niderlandów dotyczące wynagrodzenia,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Jak rozmawiać z dziećmi o pieniądzach? mgr Agnieszka Toczko Uniwersytet w Białymstoku 07 kwietnia 2016 r. Jak rozpocząć edukację finansową? Zanim zaczniemy namawiać dziecko

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

JAK ŁATWO POLECAĆ FM INNYM? Prezentacja podstawowa

JAK ŁATWO POLECAĆ FM INNYM? Prezentacja podstawowa JAK ŁATWO POLECAĆ FM INNYM? Prezentacja podstawowa CZY ZNASZ WSZYSTKIE KORZYŚCI Z BYCIA W FM? MOŻESZ W ŁATWY SPOSÓB ZAOSZCZĘDZIĆ PIENIĄDZE I MIEĆ DOSTĘP DO WYSOKIEJ JAKOŚCI PRODUKTÓW! MOŻESZ W ŁATWY SPOSÓB

Bardziej szczegółowo

Damian Gastół. MAGIA 5zł. Tytuł: Magia 5zł. Autor: Damian Gastół. Wydawnictwo: Gastół Consulting. Miejsce wydania: Darłowo

Damian Gastół. MAGIA 5zł. Tytuł: Magia 5zł. Autor: Damian Gastół. Wydawnictwo: Gastół Consulting. Miejsce wydania: Darłowo Tytuł: Magia 5zł Autor: Wydawnictwo: Gastół Consulting Miejsce wydania: Darłowo Data wydania: 1 września 2011 roku Nr wydania: Wydanie II - poprawione Cena: publikacja bezpłatna Miejsce zakupu: ekademia.pl

Bardziej szczegółowo

Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej

Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej Roman Pomianowski Program realizowany jest przy wsparciu Czym jest edukacja ekonomiczna (EE) Znaczenie umiejętności odraczania nagrody Dziecko klientem

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO FINANSACH DLA NAUCZYCIELA

PRZEWODNIK PO FINANSACH DLA NAUCZYCIELA PRZEWODNIK PO FINANSACH DLA NAUCZYCIELA Lekcja 3, Gimnazjum, VI klasa szkoły podstawowej Korzystam z banku Materiały zostały objęte Patronatem: Lekcja 3 WPROWADZENIE MERYTORYCZNE: KORZYSTAM Z BANKU Banki

Bardziej szczegółowo

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt?

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Poniższy tekst jest przeniesiony z książki TAJNA BROŃ KREDYTOBIORCY praktycznego poradnika dla wszystkich kredytobiorców. Założenie

Bardziej szczegółowo

Pracownik młodociany

Pracownik młodociany www.pip.gov.pl Definicja młodocianego Pracownikiem młodocianym jest osoba, która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Zatrudnianie pracowników w wieku poniżej 16 lat, poza kilkoma wyjątkami, jest

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Dz.U.96.60.278 2002.12.12 zm. Dz.U.02.197.1663 1 2004.10.15 zm. Dz.U.04.224.2274 1 2005.05.01 zm. Dz.U.05.53.472 1 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7.

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokaty 1. Co to jest lokata? Spis treści 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokata progresywna 8. Lokata rentierska

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ANKIET SATYSFAKCJI KLIENTA

ANALIZA ANKIET SATYSFAKCJI KLIENTA Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ANALIZA ANKIET SATYSFAKCJI KLIENTA OCENIAJĄCYCH JAKOŚĆ OBSŁUGI KLIENTA ORAZ STOPIEŃ ZADOWOLENIA Z

Bardziej szczegółowo

Warsztaty przygotowujące osoby bezrobotne do prowadzenia własnego

Warsztaty przygotowujące osoby bezrobotne do prowadzenia własnego Warsztaty przygotowujące osoby bezrobotne do prowadzenia własnego Sklepu Internetowego sprzedawca w Internecie Oferta e-mail: biuro@garg.pl, www.garg.pl 1. Wstęp Handel Internetowy zdobywa coraz większą

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia prawne związane z dzierŝawą gruntów rolnych

Zagadnienia prawne związane z dzierŝawą gruntów rolnych Zagadnienia prawne związane z dzierŝawą gruntów rolnych Bardzo często w skład gospodarstwa rolnego wchodzą równieŝ grunty, które nie stanowią własności rolnika lecz są przez niego dzierŝawione lub teŝ

Bardziej szczegółowo

ODKŁADAMY NA KONCIE OSZCZĘDNOŚCIOWYM

ODKŁADAMY NA KONCIE OSZCZĘDNOŚCIOWYM Zadanie: ODKŁADAMY NA KONCIE OSZCZĘDNOŚCIOWYM Cel zadania: przybliżenie uczniom zagadnień związanych z zakładaniem i korzystaniem z konta bankowego oraz oszczędnościowego. Poszukiwanie najkorzystniejszej

Bardziej szczegółowo

Instytut Badania Opinii HOMO HOMINI BADANIE OPINII PUBLICZNEJ PRZEPROWADZONE NA ZLECENIE BZWBK JAK POLACY KORZYSTAJĄ Z KART PŁATNICZYCH?

Instytut Badania Opinii HOMO HOMINI BADANIE OPINII PUBLICZNEJ PRZEPROWADZONE NA ZLECENIE BZWBK JAK POLACY KORZYSTAJĄ Z KART PŁATNICZYCH? BADANIE OPINII PUBLICZNEJ JAK POLACY KORZYSTAJĄ Z KART PŁATNICZYCH? CZERWIEC 2010 Instytut Badania Opinii HOMO HOMINI BADANIE OPINII PUBLICZNEJ PRZEPROWADZONE NA ZLECENIE BZWBK JAK POLACY KORZYSTAJĄ Z

Bardziej szczegółowo

Młodzi pożyczają finansowy portret młodych

Młodzi pożyczają finansowy portret młodych Młodzi pożyczają finansowy portret młodych Życie na kredyt jest dla wielu młodych ludzi jedyną możliwością na rozpoczęcie samodzielnego życia. Jak wynika z badania Finansowy portret młodych Krajowego Rejestru

Bardziej szczegółowo

Jak mieć. zdrowie, czas. i pieniądze

Jak mieć. zdrowie, czas. i pieniądze Jak mieć zdrowie, czas i pieniądze Pewnie zastanawiasz się. O co chodzi? Jak można mieć zdrowie, czas i pieniądze? Zaraz poznasz sekret, jak niektórzy ludzie mają te trzy rzeczy naraz! Jest system, który

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe oferta banków dla organizacji pozarządowych. Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008

Instrumenty finansowe oferta banków dla organizacji pozarządowych. Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008 Instrumenty finansowe oferta banków dla organizacji pozarządowych Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008 Bank przedsiębiorstwo wykonujące działalność polegającą na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów,

Bardziej szczegółowo

Oferta Specjalna Banku Millennium. dla Związku Zawodowego Ratowników Górniczych

Oferta Specjalna Banku Millennium. dla Związku Zawodowego Ratowników Górniczych Oferta Specjalna Banku Millennium dla Związku Zawodowego Ratowników Górniczych Bank Millennium Bank dla osób, które cenią swój czas i wygodę Obsługa przez całą dobę -swoimi finansami można zarządzać przez

Bardziej szczegółowo

Czas pracy - pojęcie. Dr Tomasz Duraj

Czas pracy - pojęcie. Dr Tomasz Duraj Dr Tomasz Duraj FUNKCJE PRAWNEJ REGULACJI CZASU PRACY Funkcja ochronna prawna regulacja czasu pracy słuŝy ochronie pracownika przed nadmierną eksploatacją w procesie pracy ze strony pracodawcy FUNKCJE

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Pełna informacja o programie: www.pfron.org.pl - zakładka Programy PFRON /UCZEŃ NA WSI 1

Pełna informacja o programie: www.pfron.org.pl - zakładka Programy PFRON /UCZEŃ NA WSI 1 Materiał Informacyjny dla osoby składającej Wniosek o dofinansowanie kosztów nauki ucznia niepełnosprawnego w ramach obszaru A pilotaŝowego programu UCZEŃ NA WSI pomoc w zdobyciu wykształcenia przez osoby

Bardziej szczegółowo

Rekrutacja 2015/16. Zasady rekrutacji wspomaganej systemem komputerowym NABÓR 2015. IV Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej

Rekrutacja 2015/16. Zasady rekrutacji wspomaganej systemem komputerowym NABÓR 2015. IV Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej IV Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej Rekrutacja 2015/16 Zasady rekrutacji wspomaganej systemem komputerowym NABÓR 2015 Regulamin rekrutacji i wzory druków dostępne są na szkolnej stronie

Bardziej szczegółowo

Środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej dla osób niepełnosprawnych

Środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej dla osób niepełnosprawnych Środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej dla osób niepełnosprawnych Kto moŝe ubiegać się o pomoc Osoba niepełnosprawna moŝe, jak wszyscy inni, prowadzić działalność gospodarczą na własny rachunek.

Bardziej szczegółowo

Czy studenci mają wysoki poziom wiedzy finansowej?

Czy studenci mają wysoki poziom wiedzy finansowej? EDUKACJA FINANSOWA Czy studenci mają wysoki poziom wiedzy finansowej?? Zająć się rozwiązaniem tego problemu postanowiła grupa zainicjowana w ramach projektu Klub Pomocy Środowiskowej w sierpniu 2011roku

Bardziej szczegółowo

Oferta PKO Junior. Warszawa, 1 lipca 2013 roku

Oferta PKO Junior. Warszawa, 1 lipca 2013 roku Oferta PKO Junior Warszawa, 1 lipca 2013 roku Czym jest PKO Junior? PKO Junior to nowa oferta PKO Banku Polskiego skierowana do rodziców dzieci, które nie ukończyły 13 lat. Głównymi elementami oferty są:

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

Ankietowanym zadano następujące pytania:

Ankietowanym zadano następujące pytania: W dniach 1-2.12.2006r. Koło Naukowe Metod Ilościowych (KNMI), działające na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego, przeprowadziło ankietę na temat zakupów świątecznych prezentów.

Bardziej szczegółowo

Darmowy Rachunek Maklerski

Darmowy Rachunek Maklerski Jak samodzielnie założyć Darmowy Rachunek Maklerski Jak kupować certyfikaty na ZŁOTO I SREBRO - bez pośrednika - bez dodatkowych kosztów - jak zarabiać na zmianach kursu złota i srebra Darmowy Rachunek

Bardziej szczegółowo

Susz, listopad 2004 r.

Susz, listopad 2004 r. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 53/2004 Zarządu BS w Suszu z dnia 22.11.2004 r. REGULAMIN OTWIERANIA I PROWADZENIA RACHUNKÓW OSZCZĘDNOŚCIOWYCH Z WKŁADAMI PŁATNYMI NA KAŻDE ŻĄDANIE W ZŁOTYCH DLA OSÓB MAŁOLETNICH

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 180/2015 Burmistrza Miasta i Gminy Mirsk z dnia 14.12.2015 r.

ZARZĄDZENIE Nr 180/2015 Burmistrza Miasta i Gminy Mirsk z dnia 14.12.2015 r. ZARZĄDZENIE Nr 180/2015 w sprawie zmiany Zarządzenia Nr 114 z dnia 11 sierpnia 2003 r. w sprawie Regulaminu pracy Urzędu Miasta i Gminy Mirsk ze zmianami Na podstawie art. 104, 104 1-3 ustawy z dnia 26

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY PAWNE POZYSKANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO. Prelegent: Marcin Arciszewski

ASPEKTY PAWNE POZYSKANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO. Prelegent: Marcin Arciszewski ASPEKTY PAWNE POZYSKANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO Prelegent: Marcin Arciszewski Pozyskanie środków z KFS umoŝliwia zindywidualizowanie tematyki szkoleń do specyfiki prowadzonej działalności.

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty kademia Młodego Ekonomisty Banki w Praktyce nna Chmielewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 20 kwietnia 2010 r. Banki w Praktyce 2 Każdy chce więcej - potrzebny nam pośrednik 3 Skąd bank ma pieniądze?

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM I. POSTANOWIENIA WSTĘPNE

REGULAMIN UDZIELANIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM I. POSTANOWIENIA WSTĘPNE REGULAMIN UDZIELANIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM I. POSTANOWIENIA WSTĘPNE 1 Regulamin określa: rodzaje pomocy materialnej o charakterze socjalnym, uprawnionych do uzyskania pomocy, warunki

Bardziej szczegółowo

Obecna sytuacja zawodowa studentów PWSZ 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

Obecna sytuacja zawodowa studentów PWSZ 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości to inicjatywa akademicka, mająca na celu rozwój przedsiębiorczości wśród młodych Polaków. W Inkubatorach funkcjonuje ponad 1300 rozwijających się firm. Zrzeszają

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU W ZESPOLE SZKÓŁ NR 8 IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI W KOSZALINIE

REGULAMIN PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU W ZESPOLE SZKÓŁ NR 8 IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI W KOSZALINIE REGULAMIN PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU W ZESPOLE SZKÓŁ NR 8 IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI W KOSZALINIE Podstawa prawna: o ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572

Bardziej szczegółowo

NIE BĄDŹ JELEŃ, WEŹ PARAGON

NIE BĄDŹ JELEŃ, WEŹ PARAGON NIE BĄDŹ JELEŃ, WEŹ PARAGON Trochę czasu, znajomość podstawowych praw konsumentów oraz dowód zakupu to niezbędny zestaw podczas składania reklamacji. Łatwiej dochodzić swoich praw, gdy mamy paragon. Warto

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Ile internauci wydadzą na święta wielkanocne Wyniki badania Money.pl. Autor: Bartosz Chochołowski, Money.pl

Ile internauci wydadzą na święta wielkanocne Wyniki badania Money.pl. Autor: Bartosz Chochołowski, Money.pl Ile internauci wydadzą na święta wielkanocne Wyniki badania Money.pl Autor: Bartosz Chochołowski, Money.pl Wrocław, marzec 2008 Internauci na święta wielkanocne wydadzą mniej niŝ 500 złotych. Tylko niewielki

Bardziej szczegółowo

Mała firma może słono zapłacić za korzystanie z konta

Mała firma może słono zapłacić za korzystanie z konta Mała firma może słono zapłacić za korzystanie z konta Oferta bankowa dla małych i średnich firm jest bardzo zróżnicowana. Rocznie za korzystanie z konta i wydanej do niego karty można zapłacić od 0 zł

Bardziej szczegółowo

Sprawić aby każdy mógł generować korzyści finansowe na rzeczach, za które normalnie trzeba płacić...

Sprawić aby każdy mógł generować korzyści finansowe na rzeczach, za które normalnie trzeba płacić... Witaj, Istnieje pewnie kilka(naście) albo i więcej powodów, dla których teraz czytasz te słowa. Niezależnie więc od tego, dlaczego teraz je czytasz, chcę Ci podziękować za to, że inwestujesz swój czas

Bardziej szczegółowo

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. banki i jakie

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. banki i jakie O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI K banki i jakie ZAJĘCIA 2: Dlaczego powstały banki i jakie są ich zadania? Grupa wiekowa: klasy I III szkoła podstawowa Czas zajęć: 1,5 godziny Wprowadzenie Zajęcia powinny

Bardziej szczegółowo

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. Gimnazju m. konto bankowe?

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. Gimnazju m. konto bankowe? O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI Gimnazju m konto bankowe? ZAJĘCIA 2: Czy warto mieć konto bankowe? Grupa wiekowa: gimnazjum Czas zajęć: 1,5 godziny Wprowadzenie Obecnie posiadanie konta bankowego jest

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie długoterminowe - opinie, postawy i oczekiwania polskiego społeczeństwa

Oszczędzanie długoterminowe - opinie, postawy i oczekiwania polskiego społeczeństwa Oszczędzanie długoterminowe - opinie, postawy i oczekiwania polskiego społeczeństwa 25 listopada 201 TNS Polska dla Związku Banków Polskich Informacje o badaniu Cel badania Odpowiedź na pytanie, jakie

Bardziej szczegółowo

Jeśli pracujesz w kilkumiesięcznym okresie rozliczeniowym, to wystarczy, że dodasz wymiary czasu pracy dla poszczególnych miesięcy należących do

Jeśli pracujesz w kilkumiesięcznym okresie rozliczeniowym, to wystarczy, że dodasz wymiary czasu pracy dla poszczególnych miesięcy należących do Jeśli pracujesz w kilkumiesięcznym okresie rozliczeniowym, to wystarczy, że dodasz wymiary czasu pracy dla poszczególnych miesięcy należących do Twojego okresu rozliczeniowego, a otrzymasz wymiar czasu

Bardziej szczegółowo

Zgłoszenie reklamacyjne

Zgłoszenie reklamacyjne Zgłoszenie reklamacyjne Informacje ogólne Reklamacja, czyli zakwestionowanie zakupu Składanie w sklepie reklamacji, w ramach sprzedaŝy konsumenckiej (czyli takiej, gdy nabywamy rzecz na własny uŝytek,

Bardziej szczegółowo

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj Analiza ofert instytucji finansowych posiadających akredytacje do udzielania gwarancji bankowych w ramach zaliczek wypłacanych przez ARiMR na wybrane działania PROW 20072013 Nabór wniosków w ramach PROW

Bardziej szczegółowo

LP JA - autoprezentacja JA - autoidentyfikacja MY ONI 1. SZKOŁA: nie było jakiejś fajnej paczki, było ze Ŝeśmy się spotykali w bramie rano i palili

LP JA - autoprezentacja JA - autoidentyfikacja MY ONI 1. SZKOŁA: nie było jakiejś fajnej paczki, było ze Ŝeśmy się spotykali w bramie rano i palili LP JA - autoprezentacja JA - autoidentyfikacja MY ONI 1. SZKOŁA: nie było jakiejś fajnej paczki, było ze Ŝeśmy się spotykali w bramie rano i palili papierosy a później wieczorem po szkole tez Ŝeśmy się

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR DLA KANDYDATÓW SPOZA TRÓJMIASTA

INFORMATOR DLA KANDYDATÓW SPOZA TRÓJMIASTA INFORMATOR DLA KANDYDATÓW SPOZA TRÓJMIASTA Wprowadzenie Zanim zdecydujesz, do których szkół, a w ramach nich do których oddziałów będziesz kandydował, zapoznaj się z tymi szkołami: przeanalizuj ich ofertę

Bardziej szczegółowo

Opinie na temat współczesnych sposobów płatności bezgotówkowych. Marek Lekki

Opinie na temat współczesnych sposobów płatności bezgotówkowych. Marek Lekki Opinie na temat współczesnych sposobów płatności bezgotówkowych Marek Lekki Informacje o badaniu Badanie zostało przeprowadzone metodą wywiadów internetowych (CAWI) wśród osób posiadających internetowe

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2014/2015

Wniosek o dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2014/2015 Wniosek o dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2014/2015 Gniezno, dnia (imię i nazwisko wnioskodawcy) (miejsce zamieszkania) (telefon do kontaktu z wnioskodawcą) (PESEL) Dyrektor Nr (nazwa

Bardziej szczegółowo

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Pobieranie pieniędzy z banku Wersja 1 - Chciałbym/abym wypłacić pieniądze. - Ile dokładnie? - 100 Euro - Proszę o okazanie dokumentu tożsamości. - Mam ze sobą mój paszport

Bardziej szczegółowo

natwest.com/welcome Odwiedź najbliższy

natwest.com/welcome Odwiedź najbliższy Otwórz konto już dzisiaj natwest.com/welcome Odwiedź najbliższy oddział banku Registered Office: 135 Bishopsgate, London EC2M 3UR Registered Number: 929027, England NWB 45243 November 2007 Konto NatWest

Bardziej szczegółowo

CO DZIEJE SIĘ Z NASZYM KONTEM BANKOWYM PO ŚMIERCI?

CO DZIEJE SIĘ Z NASZYM KONTEM BANKOWYM PO ŚMIERCI? CO DZIEJE SIĘ Z NASZYM KONTEM BANKOWYM PO ŚMIERCI? Po naszej śmierci pełnomocnictwa do naszego konta wygasają Wypłata środków z rachunku bankowego następuje na rzecz spadkobierców, którzy przedstawią postanowienie

Bardziej szczegółowo

Gwarantowany zysk. Porównanie lokat bankowych - marzec 2009r.

Gwarantowany zysk. Porównanie lokat bankowych - marzec 2009r. Znalezienie bardzo korzystnej lokaty jest coraz bardziej trudne. Stopy procentowe spadają, spada więc oprocentowanie lokat bankowych. Oprocentowanie lokat w niektórych bankach stopniało od grudnia 2008r.

Bardziej szczegółowo

Bankowość mobilna w oczach %&'(')#*+,- Polaków./&'01-%2$013/./& 2-#1*0'#41+/)2'+#'#$'& *3-%-2+-)51'.-# Warszawa, 6*&+-)17$0*4189:;<:=;88&:

Bankowość mobilna w oczach %&'(')#*+,- Polaków./&'01-%2$013/./& 2-#1*0'#41+/)2'+#'#$'& *3-%-2+-)51'.-# Warszawa, 6*&+-)17$0*4189:;<:=;88&: Bankowość!"#$ mobilna w oczach %&'(')#*+,- Polaków./&'01-%2$013/./& 2-#1*0'#41+/)2'+#'#$'& *3-%-2+-)51'.-# Warszawa, 6*&+-)17$0*4189:;

Bardziej szczegółowo

Konkurs dla firm Mama w pracy

Konkurs dla firm Mama w pracy Konkurs dla firm Mama w pracy V edycja 2011/2012 Organizatorzy: Rzeczpospolita, Fundacja Świętego Mikołaja, Instytut badawczy MillwardBrown SMG/KRC Szanowna Pani, * * * Ankieta dla kobiet prosimy o udział

Bardziej szczegółowo

URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW. Przed zawarciem umowy z bankiem. Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej

URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW. Przed zawarciem umowy z bankiem. Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Przed zawarciem umowy z bankiem Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej Przed zawarciem umowy z bankiem RACHUNEK OSZCZ DNOÂCIOWY Wybierając

Bardziej szczegółowo

Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji

Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji Outsourcing, czyli skrót angielskich wyrazów outsideresource-ing oznacza nie mniej, nie więcej, jak wykorzystywanie zasobów z zewnątrz. Coraz

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W LICEACH OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO

SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W LICEACH OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W LICEACH OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO I. Lekcje wprowadzające Mogą to być zajęcia przeprowadzone w ramach

Bardziej szczegółowo

program partnerski Polecaj kody

program partnerski Polecaj kody program partnerski Polecaj kody o nas Cra CV oferuje proste w obsłudze narzędzie do tworzenia unikalnych dokumentów aplikacyjnych CV. Naszą misją jest pomoc w zainteresowaniu przyszłego pracodawcy, kreatywną

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ROBIENIA ZAKUPÓW W SKLEPIE CZŁONKA EKOSPOŁECZNOŚCI

INSTRUKCJA ROBIENIA ZAKUPÓW W SKLEPIE CZŁONKA EKOSPOŁECZNOŚCI 1) Wejdź na stronę mojego sklepu: INSTRUKCJA ROBIENIA ZAKUPÓW W SKLEPIE CZŁONKA EKOSPOŁECZNOŚCI (podano przykładowy format adresu o dokładną nazwę sklepu zapytaj członka EkoSpołeczności) 2) Aby zrobić

Bardziej szczegółowo

Problemowa dyskusja dydaktyczna Praktyczna ćwiczenia praktyczne, praca z kartą pracy

Problemowa dyskusja dydaktyczna Praktyczna ćwiczenia praktyczne, praca z kartą pracy Scenariusz lekcji matematyki dla klasy VI Opracowała : Ilona Kijewska TEMAT LEKCJI: Planujemy budŝet domowy. CELE LEKCJI: DYDAKTYCZNE Wzbogacenie wiedzy ekonomicznej uczniów na temat elementarnych pojęć

Bardziej szczegółowo

Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji. Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie.

Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji. Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie. Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie. Przede wszystkim dziękuję Ci, że chciałeś zapoznać się z moją

Bardziej szczegółowo

Regulamin praktycznej nauki zawodu w szkołach wchodzących w skład Zespołu Szkół Ekonomicznych im. M. Kopernika w Olsztynie

Regulamin praktycznej nauki zawodu w szkołach wchodzących w skład Zespołu Szkół Ekonomicznych im. M. Kopernika w Olsztynie Regulamin praktycznej nauki zawodu w szkołach wchodzących w skład Zespołu Szkół Ekonomicznych im. M. Kopernika w Olsztynie Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia

Bardziej szczegółowo

LEKCJA # 5. Jak wybrać kredyt mieszkaniowy i wykorzystać dźwignię finansową?

LEKCJA # 5. Jak wybrać kredyt mieszkaniowy i wykorzystać dźwignię finansową? LEKCJA # 5 Jak wybrać kredyt mieszkaniowy i wykorzystać dźwignię finansową? Co musisz wiedzieć? 1) Wszystko jest dla ludzi kredyty również. Musisz tylko wiedzieć jak się poruszać w tej materii by właściwie

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXV/174/2004 Rady Gminy Zawoja z dnia 28 października 2004 roku STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ZAWOI

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXV/174/2004 Rady Gminy Zawoja z dnia 28 października 2004 roku STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ZAWOI Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXV/174/2004 Rady Gminy Zawoja z dnia 28 października 2004 roku STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ZAWOI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE : 1 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

WYDATKI KONTROLOWANE: RAPORT RAPORT. przygotowany przez P.R.E.S.C.O. GROUP SA

WYDATKI KONTROLOWANE: RAPORT RAPORT. przygotowany przez P.R.E.S.C.O. GROUP SA RAPORT przygotowany przez P.R.E.S.C.O. GROUP SA Lipiec 2014 1 Spis treści Wprowadzenie... 3 Dług chcę, czy muszę?... 4 Mam dług mam problem?... 5 Długi do remontu... 6 Z długiem w świat... 7 Dzieci ważniejsze

Bardziej szczegółowo

Bank na wypasie czy bank nienaganny. Oczekiwania różnych grup adresatów oferty bankowej. Agnieszka Rządca, Maria Woźnicka

Bank na wypasie czy bank nienaganny. Oczekiwania różnych grup adresatów oferty bankowej. Agnieszka Rządca, Maria Woźnicka Bank na wypasie czy bank nienaganny. Oczekiwania różnych grup adresatów oferty bankowej Agnieszka Rządca, Maria Woźnicka Pytania jakie sobie stawiamy Czy darmowe konto to właśnie to, czego oczekuje klient?

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE KASY OSZCZĘDNOŚCI. Kierunki zmian. Warszawa, 13 października 2010 roku

SZKOLNE KASY OSZCZĘDNOŚCI. Kierunki zmian. Warszawa, 13 października 2010 roku SZKOLNE KASY OSZCZĘDNOŚCI Kierunki zmian Warszawa, 13 października 2010 roku 1 Spis treści Opis Szkolnych Kas Oszczędności. Powody, dla których PKO Bank Polski od 75 lat realizuje program SKO. Oszczędzanie

Bardziej szczegółowo

1) filmy / seriale 2) muzykę 3) książki 4) gry 5) inne (jakie?)...

1) filmy / seriale 2) muzykę 3) książki 4) gry 5) inne (jakie?)... METRYCZKA Miejscowość Płeć Wiek Wykształcenie Zawód BLOK I (kultura w sieci + PISF) 1. W jaki sposób przeważnie korzystasz z Internetu? 1) komputer stacjonarny lub laptop w domu [> przejdź do pytania 2]

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK. Prezydent Miasta Lublin. ...,... miejscowość ... I. Organizator 1. Nazwa/imię i nazwisko Organizatora staŝu... ...

WNIOSEK. Prezydent Miasta Lublin. ...,... miejscowość ... I. Organizator 1. Nazwa/imię i nazwisko Organizatora staŝu... ... ... pieczątka Organizatora...,... miejscowość data Decyzja Dyrektora MUP w Lublinie w sprawie organizacji staŝu... data.. podpis Wniosek naleŝy złoŝyć w Miejskim Urzędzie Pracy w Lublinie, ul. Niecała

Bardziej szczegółowo