Przeciwdrobnoustrojowe i antyoksydacyjne właściwości hydrozoli wytwarzanych z udziałem substancji bioaktywnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przeciwdrobnoustrojowe i antyoksydacyjne właściwości hydrozoli wytwarzanych z udziałem substancji bioaktywnych"

Transkrypt

1 Karolina Semeriak * Jagoda Ambroziak-Haba ** Anna Zimoch *** Andrzej Jarmoluk **** Przeciwdrobnoustrojowe i antyoksydacyjne właściwości hydrozoli wytwarzanych z udziałem substancji bioaktywnych Wstęp W przeciągu kilku ostatnich lat, konsumenci kładą coraz większy nacisk na jakość i bezpieczeństwo produktów żywnościowych. Wzrost samoświadomości i zainteresowania składem oraz pochodzeniem dodatków do żywności, wymusza na producentach wytwarzanie produktów naturalnych, zawierających minimalne dodatki syntetycznych konserwantów. Obecnie, jednym z głównych kierunków badań jest poszukiwanie nowych, naturalnych, metod zabezpieczania produktów przed szeregiem niekorzystnych zmian zachodzących w czasie wytwarzania i przechowywania żywności. Jedną z głównych przemian chemicznych, warunkujących znaczne pogorszenie jakości poprzez obniżenie wartości żywieniowej i sensorycznej oraz powstawanie toksycznych produktów reakcji, do których zaliczamy wolne rodniki i produkty ich rozpadu jest proces jełczenia. Efektem działania wolnych rodników jest proces oksydacji lipidów zawartych w żywności. Najpopularniejszym zabiegiem, pozwalającym ograniczać procesy jełczenia, jest stosowanie przeciwutleniaczy. Dotychczas wykorzystanie znalazło wiele antyoksydantów syntetycznych m.in. takich jak BHA i BHT, o sinych właściwościach zapobiegającym utlenianiu tłuszczy. Jednakże tok- * Mgr inż., Katedra Technologii Surowców Zwierzęcych i Zarządzania Jakością, Wydział Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, ** Mgr inż., Katedra Technologii Surowców Zwierzęcych i Zarządzania Jakością, Wydział Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, *** Dr inż., Katedra Technologii Surowców Zwierzęcych i Zarządzania Jakością, Wydział Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, **** Dr hab. inż., Katedra Technologii Surowców Zwierzęcych i Zarządzania Jakością, Wydział Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu,

2 260 K. Semeriak, J. Ambroziak-Haba, A. Zimoch, A. Jarmoluk syczne oddziaływanie syntetycznych przeciwutleniaczy, spowodowało wniesienie szeregu restrykcji w ilości oraz sposobie ich stosowania, pociągając za sobą negatywne nastawnie konsumentów. Sytuacja ta zmusza producentów do częstszego wykorzystywania antyoksydantów pochodzenia naturalnego [Fasseas, 2007]. Naturalne przeciwutleniacze są to np. fenole roślinne, występujące we wszystkich częściach roślin, ekstrahowane podczas procesów chemicznych i fizycznych[pratt, 1990]. Najpowszechniejszymi z nich są tokoferole, kwas galusowy i jego sole (gallusany), związki z grupy flawonoidów, flawonów, antocyjanów czy polifenoli. Głównym źródłem tych związków są zioła i przyprawy takie jak: rozmaryn, szałwia, goździk, oregano, papryka, cynamon, bazylia, czarny i biały pieprz i tymianek [Fasseas, 2007]. Spośród preparatów wytwarzanych na bazie rozmarynu, najszersze zastosowanie ma ekstrakt rozmarynu. Karnozol, epirozmanol i izorozmanol są najaktywniejszymi substancjami, wyizolowanymi z liści rozmarynu, których działanie oparte jest na zdolności do hamowania łańcuchowej reakcji wolnych rodników poprzez oddanie atomu wodoru [Basaga, 1997]. W badaniach nad oksydacją lipidów, wykazano, iż antyoksydacyjna aktywność izorozmanolu jest porównywalna z aktywnością syntetycznego BHA i BHT. W ciągu ostatnich lat, istotnie wzrosło zainteresowanie produktami wytwarzanymi z czosnku, wynikające z szerokiego potencjału chemicznego i leczniczego aktywnych związków obecnych w czosnku[lawson, 1998]. Silne działanie przeciwutleniające wykazano dla organicznych związków siarki takich jak siarczek i disiarczek diallilu, allicyna i S-allilo cysteina stanowiących 79% masy ekstraktu czosnku [Szajdek, 2004]. Wykazano, iż wodne roztwory surowego czosnku, bądź jego ekstrakty, współuczestniczą w wiązaniu wolnych rodników hydroksylowych (OH*) oraz anionów nadtlenkowych (O2 - ), ograniczając procesy peroksydacji lipidów, utleniania lipoprotein indukowanych jonami Ca 2+ oraz wytwarzania wodoronadtlenków [Prasad, 1996; Kim, 2001, Pedraza-Chaverri, 2004]. Podczas produkcji, przetwarzania i przechowywania artykuły spożywcze poddawane są procesom biologicznym, enzymatycznym, chemicznym, fizycznym czy mikrobiologicznym, generującym niekorzystne zmiany ograniczające ich przydatność i trwałość [Mielnik, 2003]. Dotychczas, najskuteczniejszym sposobem przedłużania jakości produktów spożywczych jest stosowanie chemicznych środków konserwujących. Dodatek konserwantów powinien być ograniczony do niezbędnego minimum i jest

3 Przeciwdrobnoustrojowe i antyoksydacyjne właściwości hydrozoli 261 uzasadniony tylko wtedy, gdy niewystarczające lub niemożliwe jest zastosowanie fizycznych metod utrwalania żywności [Rutkowski, 1997]. W dobie popularyzacji żywności pochodzenia naturalnego, bez syntetycznych dodatków, producenci obligowani są do stosowania konserwantów pochodzenia roślinnego bądź zwierzęcego. Lizozym (muramidaza) jest białkiem globularnym, pozyskiwanym z białka jaja, wykazującym wysoką aktywność enzymatyczną. Sklasyfikowany do grupy hydrolaz, odpowiada za hydrolityczny rozkład łańcuchów polisacharydowych do dwucukrów poprzez rozszczepienie wiązania β-1-4 glikozydowego pomiędzy kwasem N-acetylomuraminowym i N-acetyloglukozaminą w peptydoglikanie [Cunningham, 1991]. Aktywność lityczna lizozymu oparta jest na rozkładzie ściany komórkowej bakterii gram-dodatnich, np. Salmonella, Brucella, Pseudomonas, Escherichia, Listeria czystaphylococcus aaureus [Cunningham, 1991]. Kolejnym związkiem aktywnym, izolowanym z białka jaja, jest cystatyna, posiadająca aktywność inhibitorową wobec proteinaz cysteinowych jak ficyna, papaina i bromelanina. Ze względu na wysoką termostabilność, może znaleźć zastosowanie, jako środek konserwujący w produktach żywnościowych. Oprócz substancji aktywnych pochodzenia zwierzęcego, do czynników ograniczających działanie mikroflory patogennej obecnej w żywności należą bakteriocyny. W naturalnych warunkach, są to produkty metabolizmu białek, syntetyzowane przez mikroorganizmy w celu zahamowania rozwoju konkurencyjnej mikroflory. Wśród powszechnie znanych substancji bakteriostatycznych pochodzenia mikrobiologicznego, nizyna posiada największe znaczenie technologiczne. Aktywność tych związków zależy od wielkości por w błonach mikrobiologicznych, potencjału błony czy powinowactwa do lipidów, dlatego też główną wadą bakteriocyn jest zmienność charakteru aktywności z biobójczej na biostatyczną w zależności od składu żywności. W pracy zweryfikowano aktywność przeciwutleniającą i antymikrobiologiczną hydrozoli zawierających substancje biologicznie aktywne pochodzenia roślinnego, zwierzęcego, bakteriocyny oraz chemiczny środek konserwujący. Wśród substancji pochodzenia roślinnego wykorzystano ekstrakty rozmarynu i czosnku a jako bioaktywne składniki pozyskane z surowców zwierzęcych lizozym i cystatynę. Nizyna była przedstawicielem grupy bakteriocyn, natomiast jako syntetyczny konserwant zastosowano heksametylenotetraminę(urotropina).

4 262 K. Semeriak, J. Ambroziak-Haba, A. Zimoch, A. Jarmoluk W celu oznaczenia aktywności przeciwutleniającej eksperymentalnych hydrozoli, przeprowadzono analizę z użyciem odczynnika DPPH (1,1- difenylo-2-pikrylohydrazyl), który jest stabilnym wolnym rodnikiem dezaktywowanym przez antyoksydanty. Aktywność przeciwdrobnoustrojową weryfikowano przy wykorzystaniu metody testu dyfuzyjnego wobec wybranych szczepów bakterii: Pseudomonas fluorescens i Staphylococcus aureus oraz drożdży Candida albicans. Praca wykonana w ramach projektu pt. Innowacyjne technologie produkcji biopreparatów na bazie nowej generacji jaj (OVOCURA), finansowanego przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Materiały i metody badań Do wytwarzania eksperymentalnych hydrozolizatów wykorzystano: hydroksypropylometylocelulozę METHOCEL SX (Dow Wolff Cellulosics),lizozym o aktywności wyjściowej 1680 U/mg białka(ovopol), mieszaninę lizozym-cystatyna odpowiednio o aktywnościach: lizozym 1410 U/mg białka, cystatyna 3,77 U/mg białka, urotropinę (STANLAB), ekstrakt z czosnku FlavocapsKnoblauch i ekstrakt z rozmarynu Stabiloton WS (RAPS GmbH&Co. KG), nizynę Chrisin (Chr. Hansen), glicerynę roślinną (STANLAB) oraz 80 % kwas mlekowy Purac PCC80 (Purac). Układ doświadczenia umożliwiający ocenę interakcyjnego oddziaływania 6 czynników zmienności, zaprojektowano w oparciu o plan statystyczny o najmniejszym stopniu uwikłania i abberacji. Jako predykatory jakościowe przyjęto udział w eksperymentalnych hydrozolach ekstraktu z rozmarynu i czosnku, heksametylenotetraminy, nizyny, lizozymu oraz mieszaniny lizozym-cystatyna na dwóch poziomach zmienności tj.: 0% (poziom 0 czynnika) oraz odpowiednio: 0,1, 0,1, 1, 1, 0,5 i 0,5 (poziom doświadczalny czynnika) (tablica 1). Bazową substancję strukturotwórczą hydrozolizatów stanowił 1% roztwór hydroksypropylomeylocelulozy (HPMC) rozpuszczony w 0,25% wodnym roztworze kwasu L-mlekowego. Wszystkie składniki wprowadzano do hydrozolu w postaci roztworów wodnych. Udział plastyfikatora gliceryny roślinnej wynosił 25%, w stosunku do suchej masy składników. Zawartość w recepturze hydrozolu, gliceryny roślinnej pełniącej funkcję plastyfikatora, stanowił 25% w stosunku do suchej masy składników. Eksperymentalne zole i roztwory składników mieszano w takich proporcjach,

5 Przeciwdrobnoustrojowe i antyoksydacyjne właściwości hydrozoli 263 aby uzyskiwać finalnie stężenia HPMC, kwasu L-mlekowy i gliceryny na stałych poziomach, zaś komponentów pełniących rolę predykatorów jakościowych, na poziomach założonych w modelu doświadczenia (tablica 1). Tablica 1. Układ doświadczalny urotropina ekstrakt czosnku Poziom czynnika [%] ekstrakt rozmarynu lizozym cystatyna Nr wariantu lizozym nizyna , , ,5 0, , ,5 0 0, ,1 0, ,5 0,1 0, ,5 10 0, , , ,5 12 0,5 0, , , ,5 14 0,5 0 0, , ,1 0, ,5 16 0,5 0,1 0, ,5 Źródło: Opracowanie własne Oznaczenie aktywności przeciwutleniającej jako zdolność zmiatania wolnych rodników DPPH Aktywność przeciwutleniającą oznaczano wprowadzając do 1 ml hydrozolu 1 ml 96% etanolu. Następnie do mieszaniny dodawano 0,5 ml 0,3 mm etanolowego roztworu rodników DPPH i poddawano 30 minutowej inkubacji. Po tym czasie dokonywano pomiaru absorbancji przy długości fali λ=517 nm. Aktywność wyliczano w oparciu o krzywą wzorcową sporządzoną dla Troloxu [mg/ml] [Chen, 2007] Oznaczenie aktywności przeciwdrobnoustrojowej metodą testu dyfuzyjnego

6 264 K. Semeriak, J. Ambroziak-Haba, A. Zimoch, A. Jarmoluk Oznaczenie przeprowadzone na wybranych szczepach bakterii: Pseudomonas fluorescens PCM 1889(G-) i Staphylococcus ureus PCM 1932(G+), pozyskanych z kolekcji Państwowej Akademii Nauk we Wrocławiu. Inokulum: 25ml podłoża TSB (w kolbach stożkowych) zaszczepiano komórkami bakterii przechowywanymi na skosie w temp. chłodniczej. Hodowlę prowadzono 24 godziny w wytrząsarce z łaźnią wodną (38 C, 120 rpm). Następnie pobierano 500 μl zawiesiny do kolby stożkowej z 25 ml podłoża, pozostawiono w łaźni wodnej z wytrząsarką (38 C, 120 rpm) przez 2 godziny. Stężenie gęstwy bakteryjnej oznaczano poprzez pomiar absorbancji przy λ= 550 nm (próbę odniesienia stanowiła pożywka). Gęstość wyliczano ze wzoru (skala McFarlanda): absorbancja x 12,05 (x 10 8 jtk/ml). Hodowla właściwa: zawiesinę komórek bakterii poddawano standaryzacji do i posiewano na podłoże stałe TSB w ilości 100μl. Na tak przygotowane podłoże nanoszono sterylne krążki bibułowe, na które wprowadzano badany czynnik (poszczególne warianty zoli) w ilości ok.100μl. Tak przygotowane płytki przechowywano w cieplarce (37 C przez 24h). Po tym czasie odczytywano wielkość średniej strefy hamowania wokół krążka [Pasupuleti, 2009]. Oznaczenie przeprowadzone na wybranym szczepie drożdży: Candida albicans PCM 2566, pochodząca z kolekcji Państwowej Akademii Nauk. Inokulum: 25ml podłoża z ekstraktem drożdżowym, maltozowym oraz bactopeptonem (w kolbach stożkowych) zaszczepiano komórkami drożdży przechowywanymi na skosie w temp. chłodniczej. Hodowlę prowadzono 24 godziny w wytrząsarce z łaźnią wodną (30 C, 120 rpm). Następnie pobierano 500 μl zawiesiny do kolby stożkowej z 25 ml podłoża, pozostawiono w łaźni wodnej z wytrząsarką (30 C, 120 rpm) przez 2 godziny. Stężenie gęstwy bakteryjnej oznaczano poprzez pomiar absorbancji przy λ= 550 nm (próbę odniesienia stanowiła pożywka). Gęstość wyliczano ze wzoru (skala McFarlanda): absorbancja x 12,05 (x 10 8 jtk/ml). Następnie zawiesinę (w ilości 100μl) posiewano na podłoże agarowe z ekstraktem drożdżowym, maltozowym, bactopeptonem oraz glukozą. Po upływie 10 minut nanoszono na podłoże sterylne krążki bibułowe, na które wprowadzano poszczególne warianty zoli w ilości ok.100μl. Płytki przechowywano w cieplarce (30 C przez 24h). Po tym czasie odczytywano wielkość średniej strefy hamowania wokół krążka [Pasupuleti, 2009].

7 Przeciwdrobnoustrojowe i antyoksydacyjne właściwości hydrozoli Statystyczna analiza wyników Wyniki badań poddano analizie statystycznej stosując program statystyczny Statistica wersja 6.0. Wykorzystując statystyki nieparametryczne wyznaczono korelacje porządku rang Spearmana dla p 0,05 oraz średnie krańcowe dla badanych wielkości wejściowych. Korelacja rang Spearmana jest nieparametryczną miarą monotonicznej zależności statystycznej między zmiennymi losowymi. Współczynnik korelacji rang przyjmuje wartości z przedziału [-1;1], gdzie wartość -1 określa dokładną korelacje ujemna, 0 brak korelacji, a +1 dokładną korelacje dodatnią. 3. Omówienie wyników Analizując wyniki uzyskane w metodzie DPPH, najwyższe wartości średnich krańcowych zanotowano dla hydrozoli zawierających w swym składzie nizynę lub ekstrakt rozmarynu. Wykazano ujemną korelację dla wartości DPPH od dodatku ekstraktu czosnku (współ. R Spearmana = - 0,418) (tablica 2). Tablica 2. Wyniki korelacji porządku rang Spearmana wpływ substancji aktywnych na zdolność wymiatania wolnych rodników przez eksperymentalne hydrozole Predykator jakościowy Trolox [mg/ml] Urotropina 0,1037 Ekstrakt z czosnku -0,4180* Ekstrakt rozmarynu 0,6165* Lizozym 0,2361 Lizozym-cystatyna 0,0105 Nizyna 0,4481* * - istotność przy p 0,05 Źródło: Opracowanie własne. Pedraza-Chavierri [2006],stwierdzili istotną zależność pomiędzy wzrostem dodatku ekstraktu czosnku a zmniejszeniem zawartości wolnych rodników w układzie badawczym. Eksperymentalne hydrozole, sporządzone z dodatkiem ekstraktu rozmarynu i nizyny charakteryzowały się największą aktywnością przeciwutleniającą. Właściwości antyoksydacyjne ekstraktu rozmarynu porównywalne są do aktywności syntetycznych przeciwutleniaczy jak butylohydroksyanizol, czyniąc je jednymi z najintensywniejszych, naturalnych przeciwutleniaczy [Basaga, 1996, Almela, 2006].

8 266 K. Semeriak, J. Ambroziak-Haba, A. Zimoch, A. Jarmoluk W badaniach własnych, substancje biologiczne pochodzenia zwierzęcego wykazywały zbliżoną zdolność do wymiatania wolnych rodników, przy czym aktywność antyoksydacyjna lizozymu była o 10% wyższa niż mieszaniny lizozym-cystatyna (rysunek 1). Poddając analizie wyniki uzyskane dla substancji biologicznych pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, nie wykazano właściwości hamujących wobec Pseudomonas fluorescens. Jasir [2004], w swych badaniach dotyczących cystatyny, potwierdzili brak właściwości inhibujących wobec bakterii Gram ujemnych. Istotną powierzchnię hamowania oznaczono dla nizyny i urotropiny, przy czym strefa hamowania obliczona dla eksperymentalnych zoli wytwarzanych z dodatkiem heksametylotetraminy była większa o 26% (rysunek 2). Analogiczne wyniki uzyskali Shirazinejad [2010], dowodząc jednoczenie zwiększonego działania inhibującego bakteriocyny w obecności kwasu mlekowego. Do odmiennych wyników doszli Chung [1989], stwierdzając brak aktywności antymikrobiologicznej nizyny, wobec bakterii z grupy Gram ujemnych. Rysunek 1. Wpływ dodatku substancji aktywnych na zdolność wymiatania wolnych rodników ; ekstrakt czosnku, ekstrakt rozmarynu, lizozym, mieszanina lizozym-cystatyna, nizyna, urotropina Źródło: Opracowanie własne. Jedynym związkiem aktywnym biologicznie, wykazującym zdolność hamowania wzrostu Staphylococcus aureus była nizyna. Średnia wielkość strefy hamowania, oznaczona dla wariantu zawierającego bakteriocynę, wynosiła 480 mm 2 (rysunek 3). Uzyskane wyniki znalazły potwierdzenie w badaniach Chung [1989] i Tippayatum [2007]. Nie wykazano aktywności antymikrobiologicznej w zolach zawierających mieszaninę lizozym-

9 Przeciwdrobnoustrojowe i antyoksydacyjne właściwości hydrozoli 267 cystatyna. Do odmiennych wyników doszli Jasir [2004], dowodząc wpływu cystatyny pochodzenia zwierzęcego na aktywność wzrostu bakterii Gram dodatnich. Gołab [2005] stwierdzili zdolność lizozymu do ograniczenia wzrostu Staphylococcus aureus, jednakże wyniki te nie znalazły potwierdzenia w przedmiotowej pracy. Spośród ekstraktów roślinnych, uzyskiwanych z substancji aktywnych biologicznie, właściwości inhibujące wobec Candida albicans obserwowano dla ekstraktu rozmarynu. Mieszanina lizozym-cystatyna nie wykazywała zdolności hamowania wzrostu drożdży, w odróżnieniu od samego lizozymu, dla którego wielkość strefy hamowania wynosiła ok. 70 mm 2 (rysunek 4). Zastosowana substancja aktywna pochodzenia mikrobiologicznego, charakteryzowała się największą aktywnością hamowania wzrostu drobnoustrojów, w szerokim spektrum tj. bakterii i drożdży (rysunek 2,3,4). Rysunek 2. Wpływ dodatku substancji aktywnych na wielkość strefy hamowania wzrostu Pseudomonasfluorescens ; ekstrakt czosnku, ekstrakt rozmarynu, lizozym, mieszanina lizozym-cystatyna, nizyna, urotropina Źródło: Opracowanie własne.

10 268 K. Semeriak, J. Ambroziak-Haba, A. Zimoch, A. Jarmoluk Rysunek 3. Wpływ dodatku substancji aktywnych na wielkość strefy hamowania wzrostu Staphylococcusaureus ; ekstrakt czosnku, ekstrakt rozmarynu, lizozym, mieszanina lizozym-cystatyna, nizyna, urotropina Źródło: Opracowanie własne. Rysunek 4. Wpływ dodatku substancji aktywnych na wielkość strefy hamowania wzrostu Candida albicans ; ekstrakt czosnku, ekstrakt rozmarynu, lizozym, mieszanina lizozym-cystatyna, nizyna, urotropina Źródło: Opracowanie własne. Zarówno w przedmiotowej pracy jak i w badaniach Ignacio [2005] nie stwierdzono zdolności ograniczania wzrostu drożdży w preparatach wyprodukowanych z udziałem ekstraktu czosnku.

11 Przeciwdrobnoustrojowe i antyoksydacyjne właściwości hydrozoli 269 Tablica 3. Wyniki korelacji porządku rang Spearmana, wpływ substancji aktywnych na hamowanie wzrostu drobnoustrojów Predykator jakościowy Staphylococcus aureus Candida albicans Pseudomonas fluorescens Urotropina -0,0782 0,0090 0,9259* Ekstrakt z czosnku 0,0421-0,0782 0,0321 Ekstrakt z rozmarynu 0,0150 0,3819* 0,0482 Lizozym 0,3579* 0,4872* 0,0417 Lizozym-cystatyna 0,0541 0,0000-0,0643 Nizyna 0,8662* 0,4000* 0,2314 * istotność przy p 0,05 Źródło: Opracowanie własne. Na podstawie wyznaczonych średnich krańcowych zaobserwowano, że dodatek substancji biologicznie aktywnych ekstraktu rozmarynu i lizozymu, ogranicza rozwój Candida albicans. Najwyższe wartości średnich krańcowych oznaczono w teście dyfuzyjnym wobec Pseudomonas fluorescens, dla eksperymentalnych hydrozoli zawierających urotropinę. W oparciu o uzyskane wyniki, stwierdzono istotną zależność pomiędzy dodatkiem bakteriocyny oraz lizozymu do biokompozytu a aktywnością wzrostu bakterii zarówno Gram dodatnich jak i Gram ujemnych (tablica 3). W oparciu o wyniki uzyskane w przeprowadzonych analizach, nie wykazano wpływu dodatku ekstraktu czosnku do zolu HPMC na polepszenie aktywność antymikrobiologicznej produktów. Odmienne wyniki uzyskał Daka [2009], dowodząc wpływu ekstraktu z czosnku na ograniczenie wzrostu Staphylococcus aureus. Zakończenie Spośród wszystkich analizowanych substancji aktywnych biologicznie, największą zdolność wymiatania wolnych rodników wykazywały eksperymentalne hydrozole zawierające ekstrakt rozmarynu. Hydrozole sporządzone z dodatkiem nizyny lub lizozymu charakteryzowały się najwyższą aktywnością hamowania wzrostu Staphylococcus aureus i Candida albicans. Jedynym czynnikiem ograniczającym rozwój Pseudomonas fluorescens był syntetyczny konserwant-heksametylenotetramina. Najwyższą aktywnością przeciwutleniającą i antymikrobiologiczną cechowała się nizyna.

12 270 K. Semeriak, J. Ambroziak-Haba, A. Zimoch, A. Jarmoluk Literatura 1. Almela L., Sanchez-Munoz B. (2006), Liquid chromatograpic mass spectrometric analysis of phenolics and free radical scavenging activity of rosemary extract from different raw material, Journal of Chromatography, nr Basaga H., Tekaya C. (1996), Antioxidative and free radical scavenging properties of rosemary extract, Lebensmettel, nr Chen J.C., Yeh Y.J. (2007), Phenolic content and DPPH radical scavenging activity of yam-containing surimi gels influenced by salt and heating, Asian Journal of Health and Information Sciences, nr Chung K.-T., Dicson J. (1989), Effect of nisin on growth of bacteria attached to meat, Applied and Enviromental Microbiology. 5. Cunningham S.E., Proctor V.A. (1991), Egg white lysozyme as a food preservative:an overview, World s Poultry Science Journal, nr Daka D. (2011), Antibacterial effect of garlic (Allium sativum) on Staphyloccus aureus: an in vitro study, African Journal of Biotechnology, nr Fasseas M., Mountzouris K. (2007), Antioxidant activity in meat treated with oregano and sage essential oils, Food Chemistry, nr Gołab K., Warwas M. (2005), Białka jaja kurzego właściwości biochemiczne i zastosowania, Żywność, Jakość, Nauka, Technologia, nr Ignacio D., Thai D. (2005), Comperative analysis of antifugal activity of natural remedies versus miconazole nitra te salt against Candida albicans, Biological Sciences Departament, California Polytechnic State University, San Luis Obispo. 10. Jasir A., Kasprzykowski J. (2004), New antimicrobial peptide active agains Gram-positive pathogens, Indian Journal Medicine Research, nr Kim, K.M., Chun, S.B. (2001), Differential regulation of NO availability from macrophages and endothelial cells by the garlic component S-allyl cysteine, Free Radical Biology & Medicine, nr Lawson, L.D. (1998), Garlic: a review of its medicinal effects and indicated active compounds, Phytomedicines of Europe: Chemistry and Biological Activity, nr Mielnik M. B., Aaby K. (2003), Commercial antioxidants control lipid oxidation in mechanically deboned turkey meat, Meat Sciences, nr Pasupuleti M., Davoudi M. (2009), Antimicrobial activity of a C-terminal peptide from human extracellular superoxide dismutase, BMC Research Notes, nr 136.

13 Przeciwdrobnoustrojowe i antyoksydacyjne właściwości hydrozoli Pedraza-Chaverri J., Medina-Campos O.N. (2006), Reactive oxygen species scavenging capacity of different cooked garlic preparations, Life Sciences, nr Prasad K., Laxdal V.A. (1996), Evaluation of hydroxyl radical-scavenging property of garlic, Molecular and Cellular Biochemistry, nr Pratt D., Hudson B. (1990), Natural antioxidants not exploited commercially, Food Antioxidants, Elsevier, Amsterdam. 18. Rutkowski A., Gwiazda S., Dąbrowski K. (2003), Kompendium dodatków do żywności, Wyd. Hortimex, Konin. 19. Shirazinejad A.R., Noryati I. (2010), Inhibitory effect of lactic acid and nisin on bacterial spoilage of chilled shrimp, World Academy of Science, Engineering and Technology, nr Szajdek A., Borowska J. (2004), Właściwości przeciwutleniające żywności pochodzenia roślinnego, Żywność, Nauka, Technologia, Jakość, nr Tippayatum P., Chonhenchob V. (2007), Antibacterial activities of thymol, eugenol and nisin against some food spoilage bacteria, Kasetsart Journal, nr 41. Streszczenie Produkcja żywności pochodzenia naturalnego jest trendem, obowiązującym producentów do stosowania naturalnych konserwantów, takich jak: bakteriocyny lub związków pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego. W pracy weryfikowano właściwości przeciwutleniające i antymikrobiologiczne hydrozoli zawierających substancje aktywne biologicznie pochodzenia roślinnego, zwierzęcego i mikrobiologicznego. Wykorzystano nizynę, lizozym oraz mieszaninę lizozymu i cystatyny. Ekstrakt rozmarynu i ekstrakt czosnku stanowiły substancje pochodzenia roślinnego. Składnikiem bazowym eksperymentalnych hydrozoli była hydroksypropylometyloceluloza. Uzyskane wyniki weryfikowano w odniesieniu do syntetycznego konserwantu heksametylenotetraminy. Aktywność antyoksydacyjną analizowano jako zdolność wymiatania wolnych rodników metodą DPPH. O właściwościach antymikrobiologicznych doświadczalnych biokompozytów wnioskowano w oparciu o wyniki testu dyfuzyjnego wobec Pseudomonas fluorescens, Staphylococcus aureus i Candida albicans. Ekstrakt rozmarynu wykazywał największą aktywność przeciwutleniającą (28 mg Troloxu/ml). Najszersze spektrum hamowania drobnoustrojów oznaczono dla nizyny. Największą strefę hamowania wzrostu wobec Staphylococcus aureus oraz Candida albicans (odpowiednio: ok. 480 mm 2 i ok.80 mm 2 ) stwierdzono dla biokompozytów sporządzonych z dodatkiem nizyny lub lizozymu. Spośród analizowanych substancji biologicznie aktywnych pochodzenia roślin-

14 272 K. Semeriak, J. Ambroziak-Haba, A. Zimoch, A. Jarmoluk nego, jedynie ekstrakt rozmarynu wykazywał działanie inhibujące wobec bakterii Gram dodatnich i drożdży. Słowa kluczowe lizozym, cystatyna, rozmaryn, nizyna, antymikrobiologiczne, przeciwutleniające Antimicrobial and antioxidant properties of hydrosols produced with biologically active substances (Summary) Production of natural food is a trend, which obligate producers to use natural preservatives such as: bacteriocins or plant or animal compounds. Antioxidant and antimicrobial properties of hydrosols containing biologically active substances of plant, animal and microbial origin were verified in the study. Nisin, lysozyme and a mixture of lysozyme and cystatin were used as bioactive substances. The rosemary and garlic extracts were used as substances of plant origin. Hydroxypropylmethylcellulose was used as the basic substance. The results of experimental hydrosols were verified in relation to synthetic preservatives hexamethylenetetramine. Antioxidant property was analyzed as the DPPH free radical scavenging activity. Diffusion test was used to check antimicrobial properties of experimental biocomposites against Pseudomonas fluorescens, Staphylococcus aureus and Candida albicans. The highest antioxidant activity (28 mg Troloxu / ml) was observed for rosemary extract. The best inactivation effect of microorganism growth was obtained for biocomposites with nisin. The largest zones of growth inhibition against Staphylococcus aureus and Candida albicans (480 mm 2 and 80 mm 2 respectively) were observed for biocomposites with nisin or lysozyme. Reduction of Gram-positive bacteria and yeast was noted for rosemary extract as one from plant origin bioactive substances used in experiment. Keywords lysozyme, cystatin, rosemary, nisin, antimicrobial, antioxidant

Testy aktywności przeciwdrobnoustrojowej na przykładzie metody dyfuzyjnej oraz wyznaczania wartości minimalnego stężenia hamującego wzrost.

Testy aktywności przeciwdrobnoustrojowej na przykładzie metody dyfuzyjnej oraz wyznaczania wartości minimalnego stężenia hamującego wzrost. Testy aktywności przeciwdrobnoustrojowej na przykładzie metody dyfuzyjnej oraz wyznaczania wartości minimalnego stężenia hamującego wzrost. Opracowanie: dr inż. Roland Wakieć Wprowadzenie. Najważniejszym

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp.

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. Uwaga: Ze względu na laboratoryjny charakter zajęć oraz kontakt z materiałem biologicznym,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH Nr 20006/11859/09

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH Nr 20006/11859/09 SPRAWOZDANIE MOŻE BYĆ POWIELANE TYLKO W CAŁOŚCI. INNA FORMA KOPIOWANIA WYMAGA PISEMNEJ ZGODY LABORATORIUM. SPRAWOZDANIE Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH Nr 20006/11859/09 BADANIA WŁASNOŚCI PRZECIWDROBNOUSTROJOWYCH

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3. I. Analiza miareczkowa mocnych i słabych elektrolitów

ĆWICZENIE 3. I. Analiza miareczkowa mocnych i słabych elektrolitów ĆWICZENIE 3 I. Analiza miareczkowa mocnych i słabych elektrolitów Alkacymetria jest metodą opartą na reakcji zobojętniania jonów hydroniowych jonami wodorotlenowymi lub odwrotnie. H 3 O+ _ + OH 2 O Metody

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADAŃ 164/Z/20110825/D/JOGA. Dostarczony materiał: próbki tworzyw sztucznych. Ilość próbek: 1. Rodzaj próbek: tworzywo

RAPORT Z BADAŃ 164/Z/20110825/D/JOGA. Dostarczony materiał: próbki tworzyw sztucznych. Ilość próbek: 1. Rodzaj próbek: tworzywo Blirt S.A. 80-172 Gdańsk, ul. Trzy Lipy 3/1.38 RAPORT Z BADAŃ Dział DNA-Gdańsk Nr zlecenia 164/Z/20110825/D/JOGA NAZWA I ADRES KLIENTA GROUND-Therm spółka z o.o. ul. Stepowa 30 44-105 Gliwice Tytuł zlecenia:

Bardziej szczegółowo

profil ogólnoakademicki studia I stopnia

profil ogólnoakademicki studia I stopnia Opis na kierunku ŻYWIENIE CZŁOWIEKA z odniesieniem do oraz prowadzących profil ogólnoakademicki studia I stopnia Efekty NŻZ1_W01 NŻZ1_W02 NŻZ1_W03 NŻZ1_W04 WIEDZA Ma ogólną wiedzę z zakresu matematyki,

Bardziej szczegółowo

Z BADAŃ ODDZIAŁYWANIA WYBRANYCH MIKROORGANIZMÓW NA KOMPOZYTY PP Z BIOCYDEM SEANTEX

Z BADAŃ ODDZIAŁYWANIA WYBRANYCH MIKROORGANIZMÓW NA KOMPOZYTY PP Z BIOCYDEM SEANTEX SPRAWOZDANIE Z BADAŃ ODDZIAŁYWANIA WYBRANYCH MIKROORGANIZMÓW NA KOMPOZYTY PP Z BIOCYDEM SEANTEX /zlecenie 514010/ wykonane w WOJSKOWYM INSTYTUCIE CHEMII I RADIOMETRII w Warszaawie 1. Materiały i metody

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12, Data wydania: 24 października 2014 r. Nazwa i adres AB

Bardziej szczegółowo

Wykresy do badań nad oddziaůywaniem nanoczŕsteczek srebra (@Ag) na zahamowanie wzrostu: bakterii Gram-ujemnych, Gram-dodatnich, droýdýy i grzybów.

Wykresy do badań nad oddziaůywaniem nanoczŕsteczek srebra (@Ag) na zahamowanie wzrostu: bakterii Gram-ujemnych, Gram-dodatnich, droýdýy i grzybów. Wykresy do badań nad oddziaůywaniem nanoczŕsteczek srebra (@Ag) na zahamowanie wzrostu: bakterii Gram-ujemnych, Gram-dodatnich, droýdýy i grzybów. 3 3 3 3 3 3ppm 25 2ppm 2 5 5 8min. 3min.,3333 2,3333 2ppm

Bardziej szczegółowo

Wykaz metod badawczych realizowanych w Laboratorium Usług Badawczych Lubelskiej Spółdzielni Usług Mleczarskich w Lublinie z dnia 09.07.2015 r.

Wykaz metod badawczych realizowanych w Laboratorium Usług Badawczych Lubelskiej Spółdzielni Usług Mleczarskich w Lublinie z dnia 09.07.2015 r. Strona z Wykaz metod badawczych realizowanych w Laboratorium Usług Badawczych Lubelskiej Spółdzielni Usług Mleczarskich w Lublinie z dnia 0.0.0 r. Laboratorium badawcze akredytowane przez PCA, Nr AB. Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Podstawa doboru preparatów dezynfekcyjnych ocena ich skuteczności działania

Podstawa doboru preparatów dezynfekcyjnych ocena ich skuteczności działania Ewa Röhm-Rodowald, Bożenna Jakimiak Podstawa doboru preparatów dezynfekcyjnych ocena ich skuteczności działania Zakład Zwalczania Skażeń Biologicznych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego

Bardziej szczegółowo

Porównanie generatorów liczb losowych wykorzystywanych w arkuszach kalkulacyjnych

Porównanie generatorów liczb losowych wykorzystywanych w arkuszach kalkulacyjnych dr Piotr Sulewski POMORSKA AKADEMIA PEDAGOGICZNA W SŁUPSKU KATEDRA INFORMATYKI I STATYSTYKI Porównanie generatorów liczb losowych wykorzystywanych w arkuszach kalkulacyjnych Wprowadzenie Obecnie bardzo

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12, Data wydania: 1 lipca 2015 r. Nazwa i adres LUBELSKA SPÓŁDZIELNIA

Bardziej szczegółowo

OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU

OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU Inżynieria Rolnicza 4(129)/2011 OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU Katarzyna Szwedziak, Dominika Matuszek Katedra Techniki Rolniczej i Leśnej, Politechnika Opolska Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI BIOLOGICZNYCH CZOSNKU (ALLIUM SATIVUM L.) POCHODZĄCEGO Z POLSKI I CHIN

PORÓWNANIE WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI BIOLOGICZNYCH CZOSNKU (ALLIUM SATIVUM L.) POCHODZĄCEGO Z POLSKI I CHIN ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2015, 2 (99), 160 169 DOI: 10.15193/zntj/2015/99/030 MAGDALENA MATYSIAK, KATARZYNA GAWEŁ-BĘBEN, KAMILA RYBCZYŃSKA, JAN GMIŃSKI, STANISŁAW SURMA PORÓWNANIE WYBRANYCH

Bardziej szczegółowo

Wykaz metod badawczych realizowanych w Laboratorium Usług Badawczych Lubelskiej Spółdzielni Usług Mleczarskich w Lublinie z dnia 14.03.2016 r.

Wykaz metod badawczych realizowanych w Laboratorium Usług Badawczych Lubelskiej Spółdzielni Usług Mleczarskich w Lublinie z dnia 14.03.2016 r. Strona z Wykaz metod badawczych realizowanych w Laboratorium Usług Badawczych Lubelskiej Spółdzielni Usług Mleczarskich w Lublinie z dnia.0.0 r. Laboratorium badawcze akredytowane przez PCA, Nr AB 5. Laboratorium

Bardziej szczegółowo

OCENA AKTYWNOŚCI PRZECIWBAKTERYJNEJ OLEJKU ETERYCZNEGO, WYCIĄGU WODNEGO ORAZ PREPARATU HANDLOWEGO Z ROZMARYNU LEKARSKIEGO (ROSMARINUS OFFICINALIS)

OCENA AKTYWNOŚCI PRZECIWBAKTERYJNEJ OLEJKU ETERYCZNEGO, WYCIĄGU WODNEGO ORAZ PREPARATU HANDLOWEGO Z ROZMARYNU LEKARSKIEGO (ROSMARINUS OFFICINALIS) BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLII, 2009, 3, str. 979 984 Elżbieta Hać-Szymańczuk, Joanna Roman, Katarzyna Bednarczyk OCENA AKTYWNOŚCI PRZECIWBAKTERYJNEJ OLEJKU ETERYCZNEGO, WYCIĄGU WODNEGO ORAZ PREPARATU HANDLOWEGO

Bardziej szczegółowo

Nauka Przyroda Technologie

Nauka Przyroda Technologie Nauka Przyroda Technologie ISSN 1897-7820 http://www.npt.up-poznan.net Dział: Nauki o Żywności i Żywieniu Copyright Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu 2009 Tom 3 Zeszyt 4 ELŻBIETA HAĆ-SZYMAŃCZUK,

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: 23.01.2016. Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. Dane podstawowe. Efekty i cele. Opis.

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: 23.01.2016. Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. Dane podstawowe. Efekty i cele. Opis. Sylabus przedmiotu: Specjalność: W: Aktywność biologiczna naturalnych związków organicznych Wszystkie specjalności Data wydruku: 23.01.2016 Dla rocznika: 2015/2016 Kierunek: Wydział: Zarządzanie i inżynieria

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI POLIFENOLI I BADANIE WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWUTLENIAJĄCYCH RODZYNEK

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI POLIFENOLI I BADANIE WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWUTLENIAJĄCYCH RODZYNEK BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLII, 2009, 3, str. 916 920 Beata Drużyńska, Sylwia Zwolińska, Elwira Worobiej, Rafał Wołosiak OZNACZANIE ZAWARTOŚCI POLIFENOLI I BADANIE WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWUTLENIAJĄCYCH RODZYNEK

Bardziej szczegółowo

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY d r i n ż. Magdalena Górnicka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka WitaminyA, E i C oraz karotenoidy Selen Flawonoidy AKRYLOAMID Powstaje podczas przetwarzania

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1264

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1264 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1264 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9 Data wydania: 30 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres AB 1264

Bardziej szczegółowo

Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Mikrobiologia na kierunku chemia kosmetyczna

Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Mikrobiologia na kierunku chemia kosmetyczna 1 Zakład Mikrobiologii UJK Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Mikrobiologia na kierunku chemia kosmetyczna 2 Zakład Mikrobiologii UJK Zakres materiału (zagadnienia)

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl

Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl Kierownik Pracowni w Kaliszu Dział badań Dział badań mikrobiologicznych lek. wet. Danuta

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ Mgr inż. Michalina Adaszyńska-Skwirzyńska

STRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ Mgr inż. Michalina Adaszyńska-Skwirzyńska STRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ Mgr inż. Michalina Adaszyńska-Skwirzyńska W ostatnich latach na rynku krajowym pojawiło się wiele nowych odmian lawendy lekarskiej. Odmiany te mogą różnić się składem chemicznym,

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo

Produkty biobójcze w materiałach do kontaktu z żywnością

Produkty biobójcze w materiałach do kontaktu z żywnością URZĄD REJESTRACJI PRODUKTOW LECZNICZYCH, WYROBÓW MEDYCZNYCH I PRODUKTÓW BIOBÓJCZYCH Produkty biobójcze w materiałach do kontaktu z żywnością dr Elżbieta Buchmiet Departament Informacji o Produktach Biobójczych

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1.

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1. Dz.U.02.175.1433 z późn. zm. USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa warunki wprowadzania

Bardziej szczegółowo

AKTYWNOŚĆ ANTAGONISTYCZNA BAKTERII FERMENTACJI MLEKOWEJ Z GATUNKU LACTOBACILLUS PLANTARUM

AKTYWNOŚĆ ANTAGONISTYCZNA BAKTERII FERMENTACJI MLEKOWEJ Z GATUNKU LACTOBACILLUS PLANTARUM SCIENTIARUM POLONORUMACTA Acta Sci. Pol., Technol. Aliment. 4(1) 2005, 39-52 AKTYWNOŚĆ ANTAGONISTYCZNA BAKTERII FERMENTACJI MLEKOWEJ Z GATUNKU LACTOBACILLUS PLANTARUM Joanna Kraszewska, Wiesław Wzorek,

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Wprowadzenie: Większość lądowych organizmów kręgowych część jonów amonowych NH + 4, produktu rozpadu białek, wykorzystuje w biosyntezie

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ ANTYOKSYDACYJNY HERBATEK OWOCOWYCH

POTENCJAŁ ANTYOKSYDACYJNY HERBATEK OWOCOWYCH BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLIV, 2011, 3, str. 615 619 Małgorzata E. Zujko, Anna Witkowska, Iwona Mirończuk-Chodakowska POTENCJAŁ ANTYOKSYDACYJNY HERBATEK OWOCOWYCH Zakład Technologii i Towaroznawstwa Żywności

Bardziej szczegółowo

Ksantohumol - prozdrowotny składnik chmielu. Bartosz Sołowiej Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Wydział Nauk o Żywności i Biotechnologii

Ksantohumol - prozdrowotny składnik chmielu. Bartosz Sołowiej Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Wydział Nauk o Żywności i Biotechnologii Ksantohumol - prozdrowotny składnik chmielu Bartosz Sołowiej Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Wydział Nauk o Żywności i Biotechnologii Skład szyszek chmielu alfa-kwasy (humulon, kohumulon i adhumulon)

Bardziej szczegółowo

Elementy zarządzania jakością i bezpieczeństwem żywności w produkcji serów mikrobiologia prognostyczna.

Elementy zarządzania jakością i bezpieczeństwem żywności w produkcji serów mikrobiologia prognostyczna. Licheń 28-30 października 2015 roku Elementy zarządzania jakością i bezpieczeństwem żywności w produkcji serów mikrobiologia prognostyczna. IV Forum Technologii Serowarskich dr inż. Jarosław Kowalik Katedra

Bardziej szczegółowo

śywność Lista analiz wykonywanych w Dziale Kontroli Jakości POCH S.A.: - analiza klasyczna

śywność Lista analiz wykonywanych w Dziale Kontroli Jakości POCH S.A.: - analiza klasyczna Lista analiz wykonywanych w Dziale Kontroli Jakości POCH S.A.: śywność zawartość głównego składnika (miareczkowanie: alkacymetryczne, redoksometryczne, kompleksometryczne, strąceniowe) zawartość głównego

Bardziej szczegółowo

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I strona 1/9 Test diagnostyczny Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł Część A (0 5) Standard I 1. Przemianą chemiczną nie jest: A. mętnienie wody wapiennej B. odbarwianie wody bromowej C. dekantacja

Bardziej szczegółowo

Co to jest FERMENTACJA?

Co to jest FERMENTACJA? Co to jest FERMENTACJA? FERMENTACJA - rozkład niektórych monosacharydów, np. glukozy, pod wpływem enzymów wydzielanych przez drożdże lub bakterie. czyli tzw. biokatalizatorów. Enzymy (biokatalizatory)

Bardziej szczegółowo

wzięcia na rzecz biomedycznych

wzięcia na rzecz biomedycznych Innowacyjne przedsięwzi wzięcia na rzecz produkcji nutraceutyków i preparatów biomedycznych Prof. dr hab. Tadeusz Trziszka UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI i budżetu państwa

Bardziej szczegółowo

PL 216012 B1. UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU, Wrocław, PL 11.10.2010 BUP 21/10

PL 216012 B1. UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU, Wrocław, PL 11.10.2010 BUP 21/10 PL 216012 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 216012 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 391223 (22) Data zgłoszenia: 14.05.2010 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 10 Data wydania: 31 października 2013 r. Nazwa i adres LUBELSKA

Bardziej szczegółowo

OCENA WYSTĘPOWANIA KONSERWANTÓW W ŻYWNOŚCI NA RYNKU WARSZAWSKIM

OCENA WYSTĘPOWANIA KONSERWANTÓW W ŻYWNOŚCI NA RYNKU WARSZAWSKIM BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLV, 2012, 3, str. 917 922 Katarzyna Ratusz, Magdalena Maszewska OCENA WYSTĘPOWANIA KONSERWANTÓW W ŻYWNOŚCI NA RYNKU WARSZAWSKIM Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 510

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 510 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 510 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13 Data wydania: 30 lipca 2014 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG

VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG W ramach tegorocznego Bałtyckiego Festiwalu Nauki, który odbył się w dniach od 27 do 29 maja 2010 roku członkowie Koła Studentów Biotechnologii

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 4 i 5 OCENA EKOTOKSYCZNOŚCI TEORIA Chemia zanieczyszczeń środowiska

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9 Data wydania: 3 luty 2014 r. Nazwa i adres AB 576 POWIATOWA

Bardziej szczegółowo

EKSTRAKTY Z ROZMARYNU- HERBOR

EKSTRAKTY Z ROZMARYNU- HERBOR AR-POL s.c. SIKORSCY EKSTRAKTY Z ROZMARYNU- HERBOR 1) WSTĘP Gama produktów HERBOR jest efektem prac wykonanych nad rośliną rozmarynu. HERBORY powstały w celu wykorzystania właściwości organoleptycznych

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

C 6 H 12 O 6 2 C 2 O 5 OH + 2 CO 2 H = -84 kj/mol

C 6 H 12 O 6 2 C 2 O 5 OH + 2 CO 2 H = -84 kj/mol OTRZYMYWANIE BIOETANOLU ETAP II (filtracja) i III (destylacja) CEL ĆWICZENIA: Celem ćwiczenia jest przeprowadzenie procesu filtracji brzeczki fermentacyjnej oraz uzyskanie produktu końcowego (bioetanolu)

Bardziej szczegółowo

PRZECIWDROBNOUSTROJOWA AKTYWNOŚĆ EKSTRAKTU Z KŁĄCZY BERGENII GRUBOLISTNEJ (BERGENIA CRASSIFOLIA (L.) FRITSCH)*

PRZECIWDROBNOUSTROJOWA AKTYWNOŚĆ EKSTRAKTU Z KŁĄCZY BERGENII GRUBOLISTNEJ (BERGENIA CRASSIFOLIA (L.) FRITSCH)* BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLIV, 2011, 3, str. 662 666 Karolina Kraśniewska 1), Małgorzata Gniewosz 1), Katarzyna Bączek 2), Olga Kosakowska 2) PRZECIWDROBNOUSTROJOWA AKTYWNOŚĆ EKSTRAKTU Z KŁĄCZY BERGENII

Bardziej szczegółowo

Idealnie dopasowuje się, zabija bakterie* 1, 2. Nie wszystkie opatrunki ze srebrem są tak samo zbudowane. * Jak wykazano w testach in vitro

Idealnie dopasowuje się, zabija bakterie* 1, 2. Nie wszystkie opatrunki ze srebrem są tak samo zbudowane. * Jak wykazano w testach in vitro Idealnie dopasowuje się, zabija bakterie* 1, 2 Nie wszystkie opatrunki ze srebrem są tak samo zbudowane * Jak wykazano w testach in vitro Kluczowe wyzwania w procesie leczenia ran Główne wyzwanie w walce

Bardziej szczegółowo

ANTYOKSYDANTY I TOKSYCZNE DZIAŁANIE KADMU NA KOMÓRKI DROŻDŻY Saccharomyces cerevisiae

ANTYOKSYDANTY I TOKSYCZNE DZIAŁANIE KADMU NA KOMÓRKI DROŻDŻY Saccharomyces cerevisiae Proceedings of ECOpole DOI: 1.2429/proc.214.8(1)43 214;8(1) Ewa ŻYRACKA 1 ANTYOKSYDANTY I TOKSYCZNE DZIAŁANIE KADMU NA KOMÓRKI DROŻDŻY Saccharomyces cerevisiae ANTIOXIDANTS AND TOXIC ACTION OF CADMIUM

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1554

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1554 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1554 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 1, Data wydania: 10 marca 2015 r. Nazwa i adres AB 1554 ARSO

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Tytuł projektu: Realizacja Przedmiot Treści nauczania z podstawy programowej Treści wykraczające poza podstawę

Bardziej szczegółowo

METODY OZNACZANIA AKTYWNOŚCI ANTYOKSYDACYJNEJ MIODÓW PSZCZELICH

METODY OZNACZANIA AKTYWNOŚCI ANTYOKSYDACYJNEJ MIODÓW PSZCZELICH BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLII, 2009, 3, str. 870 874 Aleksandra Wilczyńska METODY OZNACZANIA AKTYWNOŚCI ANTYOKSYDACYJNEJ MIODÓW PSZCZELICH Katedra Towaroznawstwa i Ładunkoznawstwa Akademii Morskiej w Gdyni

Bardziej szczegółowo

Samoodkażające się powierzchnie ceramiki sanitarnej. Biologicznie aktywne materiały polimerowe i ceramiczne

Samoodkażające się powierzchnie ceramiki sanitarnej. Biologicznie aktywne materiały polimerowe i ceramiczne Samoodkażające się powierzchnie ceramiki sanitarnej Biologicznie aktywne materiały polimerowe i ceramiczne Nowe standardy bezpieczeństwa, komfortu i higieny życia Innowacyjna technologia aplikacji nanosrebra,

Bardziej szczegółowo

Deproteinizacja jako niezbędny etap przygotowania próbek biologicznych

Deproteinizacja jako niezbędny etap przygotowania próbek biologicznych Deproteinizacja jako niezbędny etap przygotowania próbek biologicznych Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. 1. Wstęp Określenie próbka biologiczna jest

Bardziej szczegółowo

AUTOREFERAT. Dr Renata Cegielska-Radziejewska

AUTOREFERAT. Dr Renata Cegielska-Radziejewska Załącznik 2 AUTOREFERAT Dr Renata Cegielska-Radziejewska Katedra Zarządzania Jakością Żywności Wydział Nauk o Żywności i Żywieniu Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Poznań 2015 r. 1. IMIĘ I NAZWISKO Renata

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Badania przeżywalności bakterii probiotycznych i ich potencjalny wpływ na NNKT w preparatach suszonych rozpyłowo

RAPORT. Badania przeżywalności bakterii probiotycznych i ich potencjalny wpływ na NNKT w preparatach suszonych rozpyłowo RAPORT Badania przeżywalności bakterii probiotycznych i ich potencjalny wpływ na NNKT w preparatach suszonych rozpyłowo Waldemar Dąbrowski, E. Bogusławska-Wąs, Agnieszka Bednarczyk Drąg, Magdalena Roznowska

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA TREŚĆ WYKŁADÓW Budowa i biologia skóry. Typy skóry. Funkcje skóry. Układ odpornościowy skóry. Starzenie się skóry. Przenikanie przez skórę. Absorpcja skórna.

Bardziej szczegółowo

Ocena. wykonanej pod kierunkiem prof. dr hab. med. Małgorzaty Polz-Docewicz

Ocena. wykonanej pod kierunkiem prof. dr hab. med. Małgorzaty Polz-Docewicz UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU KATEDRA I ZAKŁAD MIKROBIOLOGII LEKARSKIEJ Kierownik: prof. dr hab. Andrzej Szkaradkiewicz ul. Wieniawskiego 3 tel. 61 8546 138 61-712 Poznań fax

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 1. Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i strukturą egzaminu zewnętrznego. 2. Problematyka żywienia w Polsce i na świecie. -wymienia

Bardziej szczegółowo

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM ścieki przemysłowe, złoże biologiczne Katarzyna RUCKA, Małgorzata BALBIERZ* OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM Przedstawiono wyniki laboratoryjnych badań

Bardziej szczegółowo

ANTYOKSYDACYJNE WŁAŚCIWOŚCI OWOCÓW WYBRANYCH GATUNKÓW DZIKO ROSNĄCYCH DRZEW I KRZEWÓW. Wstęp

ANTYOKSYDACYJNE WŁAŚCIWOŚCI OWOCÓW WYBRANYCH GATUNKÓW DZIKO ROSNĄCYCH DRZEW I KRZEWÓW. Wstęp Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu CCCLXXXIII (2007) MARIA LEJA, ANNA MARECZEK, BARBARA NANASZKO ANTYOKSYDACYJNE WŁAŚCIWOŚCI OWOCÓW WYBRANYCH GATUNKÓW DZIKO ROSNĄCYCH DRZEW I KRZEWÓW Z Katedry Fizjologii

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Oznaczanie wrażliwości szczepów na metycylinę

Ćwiczenie 1. Oznaczanie wrażliwości szczepów na metycylinę XI. Antybiotyki i chemioterpeutyki ćwiczenia praktyczne W przedstawionych ćwiczeniach narysuj i zinterpretuj otrzymane wyniki badań mechanizmów oporności. Opisz rodzaje krążków użytych do badań oraz sposób

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WARUNKÓW ŚRODOWISKOWYCH NA ZMIANĘ WŁAŚCIWOŚCI LIZOZYMU W BIAŁKU JAJ KURZYCH

WPŁYW WARUNKÓW ŚRODOWISKOWYCH NA ZMIANĘ WŁAŚCIWOŚCI LIZOZYMU W BIAŁKU JAJ KURZYCH ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2012, 3 (82), 77 87 GRZEGORZ LEŚNIEROWSKI, ROBERT BOROWIAK WPŁYW WARUNKÓW ŚRODOWISKOWYCH NA ZMIANĘ WŁAŚCIWOŚCI LIZOZYMU W BIAŁKU JAJ KURZYCH S t r e s z c z e n i e

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY. www.calivita.com.pl

BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY. www.calivita.com.pl BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY WOLNE RODNIKI TO AKTYWNE ATOMY LUB CZĄSTECZKI, KTÓRE ZGUBIŁY JEDEN ELEKTRON. PRÓBUJĄC GO ODZYSKAĆ, SZYBKO WCHODZĄ W REAKCJE Z RÓŻNYMI ELEMENTAMI KOMÓREK, USZKADZAJĄC

Bardziej szczegółowo

EKOLOGICZNE I PROZDROWOTNE METODY PRZETWARZANIA OWOCÓW I WARZYW Z PRODUKCJI EKOLOGICZNEJ

EKOLOGICZNE I PROZDROWOTNE METODY PRZETWARZANIA OWOCÓW I WARZYW Z PRODUKCJI EKOLOGICZNEJ EKOLOGICZNE I PROZDROWOTNE METODY PRZETWARZANIA OWOCÓW I WARZYW Z PRODUKCJI EKOLOGICZNEJ Wprowadzenie Liczne badania przeprowadzone w Europie i w Polsce wskazują, że warzywa z produkcji ekologicznej są

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli... XIII VII

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli... XIII VII Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów i symboli................... XIII 1. Wprowadzenie............................... 1 1.1. Definicja i rodzaje biopaliw....................... 1 1.2. Definicja biomasy............................

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) Dz.U.07.137.967 2010.01.22 zm. Dz.U.2010.9.63 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) (Dz. U. z dnia 31 lipca 2007 r.) Na

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Kuchnia to nie apteka

TEMAT: Kuchnia to nie apteka TEMAT: Kuchnia to nie apteka STRESZCZENIE Przepisy na ten sam wypiek mogą znacznie się od siebie różnić składem procentowym składników, a mimo to ciasta po upieczeniu będą miały podobny wygląd i smak.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1319

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1319 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1319 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5 Data wydania: 28 stycznia 2015 r. AB 1319 Kod identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Metody przechowywania i utrwalania bioproduktów KOLEKCJE SZCZEPÓW

Metody przechowywania i utrwalania bioproduktów KOLEKCJE SZCZEPÓW Metody przechowywania i utrwalania bioproduktów KOLEKCJE SZCZEPÓW Opracował: dr S. Wierzba Katedra Biotechnologii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Opolskiego Kolekcje szczepów Metody przechowywania

Bardziej szczegółowo

Produkcja biomasy. Termin BIOMASA MIKROORGANIZMÓW oznacza substancję komórek wytwarzaną w wyniku masowej hodowli drobnoustrojów.

Produkcja biomasy. Termin BIOMASA MIKROORGANIZMÓW oznacza substancję komórek wytwarzaną w wyniku masowej hodowli drobnoustrojów. Termin BIOMASA MIKROORGANIZMÓW oznacza substancję komórek wytwarzaną w wyniku masowej hodowli drobnoustrojów. BIAŁKO JEDNOKOMÓRKOWCÓW (SCP single cell protein) biomasa mikroorganizmów stosowana jako źródło

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA Temat: Denaturacja białek oraz przemiany tłuszczów i węglowodorów, jako typowe przemiany chemiczne i biochemiczne zachodzące w żywności mrożonej. Łukasz Tryc SUChiKL Sem.

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 189078

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 189078 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 189078 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 328647 (22) Data zgłoszenia: 17.09.1998 (51) IntCl7 C12P 1/02 A23L

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM

Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM Informacja o Katedrze Rozwój j naukowy młodej kadry naukowców w w kontekście priorytetów badawczych: W 2009 roku 1 pracownik Katedry

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

II. OZNACZANIE LICZBY BAKTERII Z GRUPY COLI I BAKTERII Z GRUPY COLI TYP FEKALNY METODĄ PŁYTKOWĄ W ŻYWNOŚCI I INNYCH PRODUKTACH wg PN-ISO 4832: 2007

II. OZNACZANIE LICZBY BAKTERII Z GRUPY COLI I BAKTERII Z GRUPY COLI TYP FEKALNY METODĄ PŁYTKOWĄ W ŻYWNOŚCI I INNYCH PRODUKTACH wg PN-ISO 4832: 2007 Katedra i Zakład Mikrobiologii i Wirusologii Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Mikrobiologia ogólna Biotechnologia medyczna II rok / I o Temat: Żywność jako środowisko życia mikroorganizmów.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1415

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1415 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1415 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 22 stycznia 2015r. Nazwa i adres Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Tabela potwierdzenia informacji rejestracyjnych przedsiębiorstwa produkcji importowanego mleka pasteryzowanego

Tabela potwierdzenia informacji rejestracyjnych przedsiębiorstwa produkcji importowanego mleka pasteryzowanego Tabela potwierdzenia informacji rejestracyjnych przedsiębiorstwa produkcji importowanego mleka pasteryzowanego 1. Podstawowe informacje na temat przedsiębiorstwa (wypełnia przedsiębiorstwo ubiegające się)

Bardziej szczegółowo

Badanie szybkości hydrolizy lipidów mleka i oznaczanie aktywności lipazy trzustkowej

Badanie szybkości hydrolizy lipidów mleka i oznaczanie aktywności lipazy trzustkowej Badanie szybkości hydrolizy lipidów mleka i oznaczanie aktywności lipazy trzustkowej Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie alkacymetrycznej metody oznaczania aktywności lipazy trzustkowej z użyciem

Bardziej szczegółowo

Co ma wspólnego ludzka dwunastnica z proszkiem do. prania?

Co ma wspólnego ludzka dwunastnica z proszkiem do. prania? 1 Co ma wspólnego ludzka dwunastnica z proszkiem do prania? Czas trwania zajęć: 45 minut Potencjalne pytania badawcze: 1. Czy lipazy zawarte w proszku do prania rozkładają tłuszcze roślinne? 2. Jaka jest

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA FERMENTACJI ROZTWORÓW MODELOWYCH Z UŻYCIEM MONOKULTUR DROŻDŻY DZIKICH I SZLACHETNYCH

CHARAKTERYSTYKA FERMENTACJI ROZTWORÓW MODELOWYCH Z UŻYCIEM MONOKULTUR DROŻDŻY DZIKICH I SZLACHETNYCH CHARAKTERYSTYKA FERMENTACJI ROZTWORÓW MODELOWYCH Z UŻYCIEM MONOKULTUR DROŻDŻY DZIKICH I SZLACHETNYCH Paweł Satora, Tadeusz Tuszyński Katedra Technologii Fermentacji i Mikrobiologii Technicznej Akademia

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII CHEMICZNEJ INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH METODY BIOTECHNOLOGICZNE W OCHRONIE ŚRODOWISKA BADANIE AKTYWNOŚCI DEHYDROGENAZ MIKROORGANIZMÓW

Bardziej szczegółowo

InzP_W05 przemysłu spożywczego. R1P_W11 K _W04 Wykazuje znajomość zasad rachunkowości i dokumentowania procesów gospodarczych R1P_W02 InzP_W05

InzP_W05 przemysłu spożywczego. R1P_W11 K _W04 Wykazuje znajomość zasad rachunkowości i dokumentowania procesów gospodarczych R1P_W02 InzP_W05 INSTYTUT ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII ROLNEJ PWSZ w SULECHOWIE E f e k t y k s z t a ł c e n i a d l a k i e r u n k u i i c h r e l a c j e z e f e k t a m i k s z t a ł c e n i a d l a o b s z a r ó w k

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Inżynieria Rolnicza 6(131)/2011 OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Leonard Woroncow, Ewa Wachowicz Katedra Automatyki, Politechnika Koszalińska Streszczenie. W pracy przedstawiono wyniki

Bardziej szczegółowo

Lipidy OLEJ. Kwasy t uszczowe. Kwasy t uszczowe Omega6 COOH COOH CH3. Schéma acides gras omega 6 COOH

Lipidy OLEJ. Kwasy t uszczowe. Kwasy t uszczowe Omega6 COOH COOH CH3. Schéma acides gras omega 6 COOH Lipidy CH 3 R CH3 Kwasy t uszczowe Kwasy t uszczowe Omega3 Lipidy Schéma acides gras omega 6 CH3 Kwasy t uszczowe Omega6 23 TRAN Kwasy t uszczowe Wielonienasycone kwasy t uszczowe zawarte w pokarmie ulegajà

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYNNIKÓW FIZYKO-CHEMICZNYCH ORAZ

WPŁYW CZYNNIKÓW FIZYKO-CHEMICZNYCH ORAZ WPŁYW CZYIKÓW FIZYKO-CHEMICZYCH ORAZ WARUKÓW PRZECHOWYWAIA A WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWUTLEIAJĄCE WYBRAYCH PRODUKTÓW ŻYWOŚCIOWYCH Cel ćwiczenia 1. Określenie wpływu warunków przechowywania, zamrażania, ogrzewania,

Bardziej szczegółowo

CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII W OBSZARZE OZE. BioProcessLab. Dr inż. Karina Michalska

CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII W OBSZARZE OZE. BioProcessLab. Dr inż. Karina Michalska CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII W OBSZARZE OZE BioProcessLab Dr inż. Karina Michalska PLAN PREZENTACJI 1.Opieka merytoryczna 2.Obszar badawczy 3.Wyposażenie 4.Oferta współpracy OPIEKA MERYTORYCZNA 1. Praca

Bardziej szczegółowo

Opracował dr inż. Tadeusz Janiak

Opracował dr inż. Tadeusz Janiak Opracował dr inż. Tadeusz Janiak 1 Uwagi dla wykonujących ilościowe oznaczanie metodami spektrofotometrycznymi 3. 3.1. Ilościowe oznaczanie w metodach spektrofotometrycznych Ilościowe określenie zawartości

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa Konferencja Naukowa

Międzynarodowa Konferencja Naukowa POLSKIE TOWARZYSTWO NAUK OGRODNICZYCH ODDZIAŁ W LUBLINIE Międzynarodowa Konferencja Naukowa OGRODNICTWO W KSZTAŁTOWANIU JAKOŚCI ŻYCIA oraz Jubileusz 45-lecia Wydziału Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji.

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. W statystyce stopień zależności między cechami można wyrazić wg następującej skali: Skala Guillforda Przedział Zależność Współczynnik [0,00±0,20)

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Podstawowe pojęcia i określenia z zakresu towaroznawstwa żywności 1.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWUTLENIAJĄCE WYBRANYCH HERBATEK BĘDĄCYCH SUPLEMENTAMI DIETY

WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWUTLENIAJĄCE WYBRANYCH HERBATEK BĘDĄCYCH SUPLEMENTAMI DIETY ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2010, 5 (72), 112 122 MARIA SIELICKA, BOGDAN PACHOŁEK, ANNA ZAGÓRSKA WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWUTLENIAJĄCE WYBRANYCH HERBATEK BĘDĄCYCH SUPLEMENTAMI DIETY S t r e s z c z e

Bardziej szczegółowo

Chemia lipidów i białek SYLABUS

Chemia lipidów i białek SYLABUS Chemia lipidów i białek nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r.

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r. Warsztaty dla Rodziców Wiosenne śniadanie Warszawa 26.05.2015 r. Urozmaicenie Uregulowanie Umiarkowanie Umiejętności Unikanie Prawidłowe żywienie 7 zasad wg prof. Bergera + Uprawianie sportu + Uśmiech

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWUTLENIAJĄCE HERBATEK OWOCOWYCH

WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWUTLENIAJĄCE HERBATEK OWOCOWYCH ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2008, 1 (56), 92 102 MIROSŁAWA SZLACHTA, MARIA MAŁECKA WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWUTLENIAJĄCE HERBATEK OWOCOWYCH S t r e s z c z e n i e Celem niniejszej pracy była próba określenia

Bardziej szczegółowo

Właściwości probiotyczne szczepów Lactobacillus fermentum 57A, Lactobacillus plantarum 57B i Lactobacillus gasseri 57C. doktorant Marzena Król

Właściwości probiotyczne szczepów Lactobacillus fermentum 57A, Lactobacillus plantarum 57B i Lactobacillus gasseri 57C. doktorant Marzena Król Właściwości probiotyczne szczepów Lactobacillus fermentum 57A, Lactobacillus plantarum 57B i Lactobacillus gasseri 57C doktorant Marzena Król Bakteryjne szczepy Lactobacillus fermentum 57A, Lactobacillus

Bardziej szczegółowo

I edycja Konkursu Chemicznego im. Ignacego Łukasiewicza dla uczniów szkół gimnazjalnych. rok szkolny 2014/2015 ZADANIA.

I edycja Konkursu Chemicznego im. Ignacego Łukasiewicza dla uczniów szkół gimnazjalnych. rok szkolny 2014/2015 ZADANIA. I edycja Konkursu Chemicznego im. Ignacego Łukasiewicza dla uczniów szkół gimnazjalnych rok szkolny 2014/2015 ZADANIA ETAP I (szkolny) Zadanie 1 Wapień znajduje szerokie zastosowanie jako surowiec budowlany.

Bardziej szczegółowo