Podstawy obsługi systemów z rodziny UNIX

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podstawy obsługi systemów z rodziny UNIX"

Transkrypt

1 Marek Stępień Informatyka II Wydział Elektrotechniki i Automatyki Politechnika Opolska Podstawy obsługi systemów z rodziny UNIX 1. Historia Uniksa. AT&T UNIX, BSD, GNU i Linux. Programiści należących wówczas do AT&T Laboratoriów Bella (wśród nich m. in. Dennis Ritchie) stworzyli pod koniec lat sześćdziesiątych (latem 1969 r.) system operacyjny dla komputerów PDP-7, który nazwali UNIX. Założyli oni, że system powinien być prosty i elegancki, napisany w języku wysokiego poziomu, ma także pozwalać na wielokrotne wykorzystanie tego samego kodu. W tamtych czasach systemy operacyjne były duże objętościowo i napisane w języku assemblera. UNIX miał stosunkowo mało kodu assemblerowego jądro systemu, pozostałe części zostały napisane w języku B. W latach przepisano cały kod z języka B do nowo powstałego języka C. W roku 1979 udostępnione zostało Wydanie Siódme (V7) Uniksa, uznawane za dziadka współczesnych systemów uniksowych. Twórcy Uniksa od początku współpracowali ze środowiskiem akademickim. W pewnym momencie jednak ich drogi się rozeszły: na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley został stworzony nowy wariant Uniksa nazwany Berkeley Software Distribution (BSD), podczas gdy AT&T kontynuowała prace nad własną wersją (tzw. System V ). Wersje te konkurowały ze sobą w latach osiemdziesiątych. Wydawać się mogło, że ostatecznie zwyciężył System V, gdyż większość jego architektury została uznana za standard. Niemniej jednak, SysV przejął z czasem wiele cech BSD. AT&T udzielało licencji na swojego Uniksa wielu producentom sprzętu, pojawiły się więc takie systemy jak HP-UX Hewletta-Packarda czy Sun Solaris, będące wariantami Systemu V. Wszystkie one stanowiły komercyjne i zamknięte rozwiązania. Proces komercjalizacji i utajniania kodu źródłowego nie podobał się wielu osobom. Jedną z nich był Richard Stallman z Politechniki w Massachusetts (MIT), twórca bardzo popularnego wśród programistów uniksowych edytora tekstu Emacs. W roku 1984 Stallman wpadł na pomysł stworzenia otwartej i dostępnej dla każdego wersji Uniksa, którą nazwał GNU (co jest rekursywnym akronimem od GNU's Not Unix ). Prace nad GNU miała prowadzić założona przez Stallmana Fundacja na rzecz Swobodnego Oprogramowania (Free Software Foundation). Za swobodne oprogramowanie Stallman uważał takie programy, które można bez ograniczeń używać, modyfikować, kopiować i rozpowszechniać. Do początku lat 90. FSF miała już gotowe prawie wszystkie swobodne odpowiedniki zamkniętych narzędzi oryginalnego Uniksa. W skład GNU wchodził wspomniany wcześniej edytor Emacs, kompilator języka C (GCC, GNU C Compiler, obecnie pod nazwą GNU Compiler Collection) oraz podstawowe narzędzia linii poleceń (ulepszona powłoka Bourne'a - Bourne-Again Shell czyli bash, fileutils, binutils, textutils i inne). Jedynym brakującym elementem GNU było jądro, którego FSF nie udało się doprowadzić do pełnej funkcjonalności (z powodu przyjęcia zbyt ambitnych założeń projektowych). W roku 1991 student informatyki na Uniwesytecie Helsińskim Linus Torvalds opracował jądro systemu podobnego do Uniksa, które nazwał Linux. To przeznaczone dla komputerów PC 386 jądro dobrze współpracowało z elementami stworzonymi przez GNU oraz pochodzącymi z BSD. Torvalds rozpowszechnił swoje dzieło stosując warunki licencyjne projektu GNU tzw. Ogólną Licencję Publiczną GNU. W ten sposób projekt GNU uzyskał ostatni brakujący element jądro.

2 Od tej chwili można mówić o systemie GNU z jądrem Linux (GNU/Linux). Często potocznie określa się ten system po prostu mianem Linux, choć warto pamiętać, że w typowej instalacji GNU/Linuksa więcej kodu pochodzi od twórców projektu GNU. Popularność GNU/Linuksa od początku lat 90 nieustannie wzrasta. Dystrybucje tego systemu wypierają z rynku komercyjne i drogie wersje Uniksa, od kilku lat GNU/Linux jest także najgroźniejszą konkurencją dla Windows Microsoftu. Warto też wspomnieć, że z systemu BSD równolegle do rozwoju Linuksa wykiełkowały FreeBSD, NetBSD i OpenBSD, będące również darmowymi i swobodnymi odmianami Uniksa. Największą popularność swobodne oprogramowanie przeżywa od kilku lat. Coraz więcej firm zaczyna otwierać źródła swojego software'u i wykorzystywać inne otwarte programy. Firma Apple pod koniec lat dziewięćdziesiątych praktycznie porzuciła rozwijany przez siebie system Mac OS Classic na rzecz zmodyfikowanej wersji FreeBSD z jądrem Mach. W ten sposób powstał Mac OS X system łączący najlepsze cechy Uniksa z łatwością obsługi Mac OS. Dziesiąta wersja systemu operacyjnego Macintoshy jest więc jak najbardziej pełnoprawnym wariantem Uniksa. Współcześnie do zastosowań domowych z systemów uniksowych używa się głównie GNU/Linuksa i właśnie Mac OS X, choć liczba domowych użytkowników tego rodzaju systemów jest znacznie niższa niż Windows. Na serwerach systemy uniksowe (GNU/Linux, *BSD, Solaris, HP-UX, IRIX, AIX, UnixWare) mają olbrzymią przewagę nad produktami Microsoftu. Wiele elementów systemów uniksowych zostało ustandaryzowane normą IEEE POSIX (Portable Operating System Interface). Środowisko linii poleceń w pewnym stopniu zgodnym z normą POSIX jest wykorzystywane także w systemach nieuniksowych. Jeśli ktoś posiada umiejętności poruszania się w Uniksie, nie będzie dla niego problemem odnalezienie się np. w dwóch systemach czasu rzeczywistego (QNX i BeOS). Środowisko GNU zostało także sportowane na platformę Windows (Cygwin), tak więc także pod Windows można sobie stworzyć namiastkę Uniksa. W dalszej części wykładu omówię środowisko linii poleceń Uniksa na przykładzie GNU/Linuksa. Warto jednak pamiętać, że współczesne uniksowe SO to nie tylko linia poleceń, ale znakomite środowiska graficzne zwłaszcza Mac OS X a także dwa środowiska graficzne dla XWindow (Linux, BSD, Solaris) Gnome i KDE. 2. Podstawowe operacje na konsoli Systemy uniksowe zazwyczaj startują domyślnie do konsoli tekstowej, choć w niektórych dystrybucjach GNU/Linuksa przeznaczonych do użytku domowego może od razu uruchamiać się środowisko graficzne. W takim przypadku należy albo przełączyć się na konsolę tekstową wciskając Ctrl-Alt-F1, lub uruchomić aplikację emulatora terminala, np. Gnome Terminal, Konsola KDE, XTerm lub ATerm. Użytkownicy Mac OS X nie mają dostępu do prawdziwej konsoli tekstowej, zmuszeni są więc uruchomić program Terminal. Linux dostarcza standardowo siedem wirtualnych konsoli tekstowych i trzy graficzne. Do przełączania się między nimi używamy kombinacji klawiszy Ctrl-Alt- F1/F2/F3/... - przy czym konsole 1-6 to konsole tekstowe, 7-9 graficzne. Liczba konsoli może zostać zmieniona przez administratora. Po zalogowaniu się (podanie nazwy użytkownika i hasła) powinien pojawić się znak zachęty. W przypadku zwyczajnego użytkownika ma on postać symbolu $, w przypadku użytkownika root (administrator) symbolu #. (Często w GNU/Linuksie bywa poprzedzony nazwą użytkownika i aktualnym katalogiem nie jest to jednak reguła). Standardowa powłoka bash posiada historię poleceń, można więc przy użyciu klawiszy kursora wybierać spośród poprzednio wprowadzonych rozkazów.

3 Struktura katalogów W uniksach cały system plików widoczny jest w postaci katalogów umieszczonych w wirtualnym katalogu /. Znajdziemy tu takie katalogi jak: /bin zawierejący podstawowe poleceniakonsoli /etc zawierający pliki konfiguracyjne systemu /dev zawierający pliki urządzeń /lib zawierający podstawowe biblioteki systemowe /tmp zawierający pliki systemowe /usr zawierający pliki i programy przeznaczone dla użytkowników, w niektórych systemach umieszczane są wewnątrz niego także katalogi domowe użytkowników. /var zawierający m.in. logi systemowe oraz pliki używane przez tzw. Daemony, czyli aplikacje realizujące usługi systemowe (obsługa poczty, drukarki, /tmp katalog plików tymczasowych W Linuksie znajdziemy także: /root katalog domowy administratora /sbin polecenia przeznaczone do użytku administratora /proc wirtualny katalog zawierający wirtualne pliki z informacjami o stanie systemu i komputera /boot zawierający m. in. informacje dla programu uruchamiającego jądro (LILO, Grub) /home katalog zawierający katalogi domowe użytkowników Katalog /usr zawiera podobną strukturę jak / - znajdziemy w nim katalogi / usr/bin, /usr/lib, /usr/etc itp. Zazwyczaj w podkatalogach / umieszcza się najważniejsze dla funkcjonowania systemu programy i aplikacje, a w podkatalogach /usr pozostałe. Pomoc systemowa Praktycznie każde polecenie posiada opcję - -help,wyświetlającą informacje o składni i dostępnych opcjach, np.: $ ls --help Dla większości poleceń istnieją tzw. strony podręcznika systemowego. Napisanie: $ man polecenie powinno wyświetlić stronę podręcznika na temat danego polecenia. Należy jednakże zdawać sobie sprawę, że w podręczniku znajdują się także np. opisy poleceń języka C czy opisy funkcji systemowych. Rozróżnia się wtedy polecenia po numerach rozdziału, pisząc: $ man nr_rozdziału polecenie Krótkie informacje o danym poleceniu możemy uzyskać pisząc: $ man polecenie Informacje o poleceniach zawierających w nazwie jakiś ciąg znaków dostaniemy pisząc:

4 $ apropos ciąg_znaków Najbardziej szczegółowe informacje znajdziemy na tzw. stronach info. Wystarczy napisać: $ info polecenie by dowiedzieć się więcej o danym poleceniu. (Bardziej szczegółowo niż man polecenie). Aby opuścić przeglądarkę manuali lub stron info, wystarczy wcisnąć q. Polecenia związane z plikami i katalogami Jeśli przy znaku zachęty nie pojawia się informacja o aktualnym katalogu, możemy jego nazwę wyświetlić pisząc: $ pwd Do zmiany aktualnego katalogu służy polecenie cd o składni: $ cd nazwa_katalogu Uwaga: warto pamiętać, że w powłoce bash wciśnięcie tabulatora dokańcza nazwy plików. Pozwala to na szybsze wydawanie poleceń. Jeśli nie podamy parametru, polecenie cd przeniesie nas do naszego katalogu domowego. (Uwaga: jest to istotna różnica w stosunku do DOS/Windows tam polecenie cd bez parametrów działało jak pwd). Jeśli chcemy przejść do katalogu nadrzędnego, napiszemy: $ cd.. Jeśli chcemy wydrukować zawartość danego katalogu, piszemy po prostu: $ ls nazwa_katalogu Jeśli pominiemy nazwę, ls wylistuje zawartość katalogu bieżącego. Polecenie to ma wiele parametrów, wśród najważniejszych warto wymienić: -a pokazuje wszystkie pliki, także ukryte (tzn. o nazwach rozpoczynających się od kropki) -l drukuje szczegółowe informacje o plikach (właściciel, prawa, daty modyfikacji, rozmiar) Opcje z jednym minusem i jedną literą można łączyć - ls -a -l odpowiada ls -al. Ciekawą opcją jest --color jeśli dana wersja ls to obsługuje, różne rodzaje plików są odpowiednio kolorowane (inaczej katalogi, inaczej pliki zwykłe, wykonywalne, multimedialne etc.). Jeśli opcja ta jest domyślnie włączona, a nie chcemy kolorowania

5 (przydatne np. przy pętli for) ustawiamy ją na none (--color=none). Do usuwania plików służy polecenie rm: $ rm nazwa_pliku Zamiast nazwy pliku można zastosować symbole * i?, Wówczas warto wymusić potwierdzanie usuwania każdego pliku: $ rm -i abc* Do usuwania pustych katalogów służy polecenie rmdir: $ rmdir nazwa_katalogu Jeśli katalog zawiera pliki lub katalogi nie zostanie w takiej sytuacji usunięty. Do usuwania katalogów wraz z zawartością, stosujemy odpowiednie opcje polecenia rm: $ rm -rf nazwa_katalogu Jeśli chcemy założyć nowy katalog, korzystamy z polecenia mkdir: $ mkdir nazwa_katalogu Jeśli chcemy utworzyć całe drzewo katalogów, stosujemy opcję -p: $ mkdir -p raz/dwa/trzy/cztery Możemy także podać uprawnienia do tworzonego katalogu: $ mkdir katalog -m 770 Zostanie utworzony katalog z uprawnieniami odczytu, zapisu i wykonywania dla właściciela i grupy oraz bez uprawnień dla pozostałych użytkowników. Jeśli chcemy przenieść plik do innego katalogu, wykorzystujemy polecenie mv: $ mv plik katalog Podobnie postępujemy, gdy zmieniamy nazwę pliku: $ mv stara_nazwa nowa_nazwa Uwaga: jeśli plik nowa_nazwa istnieje zostanie nadpisany bez ostrzeżenia. Ostrzeżenia można włączyć opcją -i. Innym rozwiązaniem jest tworzenie kopii zapasowej nadpisywanego pliku. Polecenie: $ mv -b jeden dwa spowoduje zmianę nazwy dwóch plików: dwa na dwa~, a jeden na dwa. Możemy jednocześnie przenieść plik do katalogu ze zmianą nazwy. Jeśli chcemy przenieść z bieżącego katalogu plik abc do katalogu katalog, zmieniając mu nazwę na

6 xyz napiszemy: $ mv abc katalog/xxx Dodanie opcji -i sprawi, że mv będzie się pytać przed nadpisywaniem plików. Aby skopiować plik, używamy polecenia cp: $ cp plik_zrodlowy plik_docelowy Aby skopiować katalog wraz z zawartością: $ cp -R katalog_zrodlowy katalog_docelowy Podobnie jak przy mv, możemy nakazać potwierdzanie przy nadpisywaniu plików opcja -i. $ cat plik Aby wypisać zawartość pliku na ekran, używamy polecenia cat: Do nadawania uprawnień plikom służy polecenie chmod. Istnieją dwa warianty tego polecenia. W pierwszym podajemy uprawnienia jako ciąg cyfr ósemkowych: $ chmod plik 752 Prawa można prosto ustalić dodając odpowiednie liczby: 1 odpowiada prawu x; 2 w; 4 r. Drugi sposób to zapis komu co, np.: $ chmod u+rwx nazwapliku. Jeśli mamy prawa administratora, możemy zmienić właściciela pliku: $ chown inny_uzytkownik plik Jeśli jesteśmy administratorem lub posiadamy członkostwo w wielu grupach, możemy także zmienić grupę właścicielską: $ chgrp inna_grupa plik Katalogi domowe Jak odwołać się do własnego katalogu domowego, jeśli nie wiemy, gdzie on się znajduje? Istnieją dwa sposoby: 1. katalog domowy bieżącego użytkownika dostępny jest zawsze jako ~. 2. katalog domowy bieżącego użytkownika zawiera się w zmiennej $HOME. Zatem te polecenia są równoważne: $ cd ~ $ cd $HOME $ cd

7 Jak odwołać się do czyjegoś katalogu domowego? Poprzedzamy nazwę użytkownika symbolem tyldy - ~kasia. Wówczas nie musimy wiedzieć, czy Kasia ma swój katalog domowy w /home/kasia, /usr/kasia, /Users/Kasia, /usr/users/grupy/grupa1/kasia etc. Dowiązania twarde i symboliczne ( hardlinki i symlinki ). Aby utworzyć dowiązanie twarde do danego pliku piszemy: $ ln nazwa_pliku nazwa_dowiązania plik. W tablicy inode'ów zostanie wówczas utworzony drugi wpis wskazujący na dany Aby utworzyć dowiązanie symboliczne, piszemy: $ ln -s nazwa_pliku nazwa_dowiązania W tym wypadku zostanie utworzony plik tekstowy nazwa_dowiazania zawierający ścieżkę dostępu do pliku nazwa_pliku. Plik ten dostanie dodatkowe uprawnienie l, oznaczające, że jest odwołaniem. Dlaczego symlinki są lepsze od hardlinków? Ponieważ listując zawartość katalogu, od razu widzimy, że dany plik jest dowiązaniem: $ ln -s plik symlink $ ln plik hardlink $ ls -l razem 1 -rw-r--r-- 2 marcoos users :28 hardlink -rw-r--r-- 2 marcoos users :28 plik lrwxrwxrwx 1 marcoos users :28 symlink -> plik Archiwizacja danych Do obsługi plików z archiwami służy przede wszystim polecenie tar: Rozpakowanie pliku.tar w bieżącym katalogu: $ tar -xf plik.tar Utworzenie archiwum z zawartością katalogu: $ tar -cf archiwum.tar katalog Należy pamiętać, że nie jest przeprowadzana żadna kompresja, tworzony jest tylko plik zawierający inne pliki i informacje o ich położeniu. Kompresja pliku do formatu gzip (powstaje plik.gz ): $ gzip plik

8 Dekompresja pliku.gz: $ gunzip plik.gz Analogicznie przebiega kompresja i dekompresja do formatu bzip2 (bzip2, bunzip2). Można także od razu tworzyć skompresowane archiwa tar: $ tar -czf archiwum.tar.gz katalog $ tar -cjf archiwum.tar.bz2 katalog oraz dekompresować i odpakowywać takie archiwa: $ tar -xzf archiwum.tar.gz $ tar -xjf archiwum.tar.bz2 Obsługa dysków W systemach uniksowych należy zawsze domontować dany dysk, dyskietkę lub płytę do katalogu. Czyni się to poleceniem mount: $ mount -t typ_systemu_plików /dev/urządzenie /mnt/katalog Jeśli system jest odpowiednio skonfigurowany, wystarczy: $ mount /mnt/katalog Po skończeniu pracy z danym dyskiem należy go odmontować poprzez: $ umount /mnt/katalog lub $ umount /dev/urz?dzenie Polecenie mount domyślnie próbuje zamontować dany napęd w trybie do odczytu i zapisu. Jeśli chcemy zamontować dany dysk tylko do odczytu, należy do tego polecenia dopisać ro. Przykład: Zamontowanie dyskietki w formacie FAT w pierwszej stacji dysków, tylko do odczytu: $ mount -t vfat /dev/fd0 /mnt/floppy ro Odmontowanie: $ umount /dev/fd0 Przykład 2: Zamontowanie płyty CD-ROM: $ mount -t iso9660 /dev/cdrom /mnt/cdrom ro Uwaga: to, czy zwykły użytkownik ma prawo montować dyski, zależy od administratora

9 systemu. Potoki wyjściowe Wysłanie wyników polecenia do pliku z nadpisaniem pliku...: $ polecenie > plik...ibez nadpisania, z dołączaniem do końca pliku: $ polecenie >> plik Wyslanie wyników polecenia do pliku wyniki a błędów do pliku err : $ polecenie >> wyniki 2>>err Potoki wejściowe Pobranie z pliku wartości, które zostaną podane na wejście polecenia: $ polecenie < plik Podanie na wejście polecenia2 wyników polecenia1: $ polecenie1 polecenie2 Przykład: ls -al less Polecenie less to ulepszona wersja polecenia more, które dzieli wyjście danego polecenia na strony mieszczące się na ekranie. Następna strona to spacja, można używać klawiszy kursora oraz PgUp, PgDn, Home, End. Symbol << Załóżmy, że chcemy na standardowe wejście danego polecenia przekazać jakiś wieloliniowy tekst, który dopiero zamierzamy wprowadzić z klawiatury. Jak to zrobić? Skorzystajmy z symbolu <<, umieszczając tuż zanim jakiś znacznik (zwykle pisze się EOF ): $ cat >plik << EOF > W Paryżu > najlepsze kasztany > są na placu > Pigalle > EOF $ cat plik W Paryżu najlepsze kasztany są na placu Pigalle $

10 Utworzyliśmy tutaj plik o nazwie plik o treści takiej, jaką wprowadziliśmy w kolejnych liniach z klawiatury. Wyszukiwanie w plikach i plików Aby wypisać wszystkie linie pliku plik.txt zawierające dane słowo, piszemy: $ grep slowo plik.txt Natomiast to polecenie wypisze linie nie zawierające tego słowa: $ grep -v slowo plik.txt Jeśli chcemy się dowiedzieć, gdzie znajduje się dane program wykonywalny (dostępny dzięki $PATH), korzystamy z polecenia whereis: $ whereis vi vi: /usr/bin/vi Jeśli chcemy przeszukać system plików wg zadanego kryterium, używamy polecenia find. Ogólna składnia: $ find gdzie_szuka? jakie_kryterium co_zrobi?_po_odnalezieniu Kilka przykładów: find. -name "html" -print szukanie wszystkich plików w bieżącym katalogu o nazwach zawierających słowo html find. -name '*.c' -ok less {} \; find. -name '*.c' -exec less {} \; wyszukuje wszystkie pliki.c, przy każdym odnalezionym proponuje wyświetlenie jego zawartości na ekranie podobnie, ale od razu wyświetla pliki, bez potwierdzania find /tmp -atime +3 -and -uid print -exec rm -rf {} \; Spowoduje skasowanie wszystkich plików, które nie były używane od 3 dni i ich właścicielami są użytkownicy o UID większym niż 499 i znajdującymi się we wszystkich kartotekach od kartoteki /tmp począwszy, informacja o znalezionych plikach zostanie przekazana na monitor. Find /usr/src -type f -exec grep "stdio.h" {} \; -print Wyszuka wszystkie pliki w katalogu /usr/src zawierające w swojej treści stdio.h. Nazwa pliku zostanie wypisana po wszystkich liniach z danego pliku zawierających stdio.h.

11 Praca z procesami Zazwyczaj praca w bashu jest sekwencyjna realizujemy polecenie za poleceniem. Ale przecież UNIX jest systemem wielozadaniowym i czasami jednak chcielibyśmy uruchomić jakiś program w tle. W takiej sytuacji korzystamy z symbolu &. Przykładowo, chcielibyśmy poleceniem mpg123 odsłuchać plik muzyczny na konsoli, ale jednocześnie mieć dostępną linię poleceń: $ mpg123 piosenka.mp3 >/dev/null 2>/dev/null & $ kolejne_polecenia Co tu zrobiliśmy? Uruchomiliśmy w tle program mpg123 odtwarzający pliki muzyczne mp3, przekierowując do urządzenia /dev/null ( czarnej dziury ) tekstowe wyjścia tego programu (żeby nie zaśmiecał nam ekranu swoimi komunikatami). Dzięki temu muzyka gra w tle podczas, gdy możemy na konsoli wykonywać kolejne polecenia. A co, jeśli uruchomiliśmy jakiś program, którego działanie trwa długo i blokuje nam konsolę? Wciskamy CTRL-Z i program zostaje wstrzymany (nie zamknięty). Jeśli teraz wydamy polecenie: $ bg program zostnie odmrożony, ale dalej będzie się wykonywał w tle. Jeśli jednak wpiszemy: $ fg powrócimy do tego programu, konsola ponownie będzie zablokowana. Każdy proces w systemie UNIX ma swój identyfikator (liczbę), tzw. PID (process identifier). Dzięki temu identyfikatorowi zarówno system jak i użytkownik może w pewnym zakresie zarządzać realizowanymi procesami. Aby zobaczyć listę procesów uruchomionych na aktualnej konsoli, napiszemy: $ ps PID TTY TIME CMD 6092 pts/1 00:00:00 bash 7304 pts/1 00:00:00 mpg pts/1 00:00:00 ps Widzimy, że bash ma PID 6092, a mpg Jeśli chcielibyśmy poznać polecenie, jakim uruchomiono dany proces, napisalibyśmy: $ ps x Wszystkie nasze procesy wylistujemy poleceniem: $ ps u Polecenie ps ma znacznie więcej opcji. Ich krótką listę dostaniemy pisząc ps help, warto także przejrzeć podręcznik i strony info.

12 Aby natychmiast przerwać proces o danym PIDzie, piszemy: $ kill -9 PID Aby przerwać wszystkie procesy o danej nazwie, piszemy np.: $ killall -9 mpg123 Polecenia te przesyłają różne sygnały do procesu, najczęściej są to sygnały wymuszające zakończenie procesu. Sygnał 9. (KILL) jest najbardziej skuteczny powoduje natychmiastowe przerwanie procesu. Bardziej eleganckie jest wysłanie sygnału 15. (TERM), ale nie zawsze chcemy to zrobić. Sygnałów tego rodzaju może być wiele, a zachowanie danego procesu na dany sygnał także może być różne (z wyjątkiem 9). Często np. sygnał 1 (HUP) bywa wykorzystywany jako rozkaz ponownego odczytania plików konfiguracyjnych przez dany proces. $ kill -l Spis dostępnych sygnałów otrzymamy pisząc: Proces uruchomiony nie w tle (blokujący konsolę) często można przerwać wciskając po prostu Ctrl-C. Zmienne środowiskowe Znaczenie niektórych zmiennych środowiskowych przedstawiono poniżej. $PATH zawiera spis katalogów, pośród których szukane są polecenia $SHELL zawiera nazwę aktualnej powłoki (np. /bin/bash, /bin/csh itp.) $USERNAME zawiera nazwę aktualnego użytkownika $HOSTNAME nazwa hosta $HOME zawiera nazwę katalogu aktualnego użytkownika $PS1 główny znak zachęty $PS2 drugi znak zachęty $CC zawiera nazwę domyślnego kompilatora C $CXX zawiera nazwę domyślnego kompilatora C++ $LC_ALL (w uproszczeniu mówiąc) zawiera ustawienia językowe aktualnego użytkownika. Jeśli LC_ALL ustawimy na pl_pl, system będzie się komunikował z nami w języku polskim (o ile są zainstalowane polskie pakiety lokalizacyjne). Aby powrócić do anglojęzycznej konsoli, ustawiamy LC_ALL na en_us : Przykład: $ LC_ALL="pl_PL" $ ls nieistniejacyplik ls: nieistniejacyplik: Nie ma takiego pliku ani katalogu $ LC_ALL="en_US" $ ls nieistniejacyplik ls: nieistniejacyplik: No such file or directory

13 Szczegółowy opis wszystkich zmiennych środowiskowych można znaleźć w podręczniku systemowym powłoki bash (man bash). Aliasy Jeśli często korzystamy z jakiegoś polecenia, które jest długie lub ma niewygodną składnię, możemy sobie stworzyć tzw. alias. Oto przykład: $ alias montujfdd= mount -t vfat /dev/fd0 /mnt/floppy ro Jeżeli będziemy chcieli usunąć ten alias, piszemy: $ unalias montujfdd Aby powłoka pamiętała aliasy, należy je dopisać do.bashrc lub.bashprofile. Aby zobaczyć listę aliasów, wydajmy polecenie alias bez parametrów. Informacje o użytkownikach who wyświetla listę zalogowanych użytkowników, nazwy konsoli oraz godzinę od której są zalogowani whoami wypisuje naszą nazwę użytkownika who am i wyświetla informacje o nas w sposób taki, jak who Ustawienia konta użytkownika Jeśli nie chcemy, by bash był naszą domyślną powłoką, możemy to zmienić: $ chsh -s /bin/jakiś_shell Aby zmienić hasło na nasze konto, korzystamy z polecenia: $ passwd Pliki z kropką w nazwie Dla powłoki bash istotnych jest kilka plików o nazwach rozpoczynających się od kropki. Oto, do czego służą. ~/.bashrc ~/.bash_profile ~/.bash_logout ~/.bash_history Ten skrypt jest wykonywany przy ręcznym uruchomieniu powłoki. Skrypt uruchamiany przy inicjalizacji powłoki typu login (tzn. uruchomionej przy logowaniu się,a nie ręcznie) Skrypt uruchamiany przy wychodzeniu z powłoki Plik zawiera historię naszych poleceń

Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX

Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX Materiały: www.staff.amu.edu.pl/~evert/asi.php W razie nieobecności proszę o zapoznanie się z materiałem z ćwiczeń w domu Zaliczenie

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Instrukcja laboratoryjna. Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX. Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier

Systemy operacyjne. Instrukcja laboratoryjna. Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX. Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier Systemy operacyjne Instrukcja laboratoryjna Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier Olsztyn 2009 1 Wprowadzenie. Cel zajęć praktycznych. Wymagania stawiane studentom

Bardziej szczegółowo

Konsola Linux. autor: Mariusz Barnaś

Konsola Linux. autor: Mariusz Barnaś Konsola Linux autor: Mariusz Barnaś Wstęp Pierwsze uruchomienie Operacje na plikach Poruszanie się po katalogach Tworzenie plików i katalogów Wypisanie zawartości katalogu Dowiązania między plikami Łączenie

Bardziej szczegółowo

Linux cz.3: polecenia systemowe, ćwiczenia

Linux cz.3: polecenia systemowe, ćwiczenia Linux cz.3: polecenia systemowe, ćwiczenia Wykład: polecenia terminala, manualia systemowe, uprawnienia, kompresja, archiwizacja, ukrywanie plików, sudo su, ps, kill, chmod, chown, tar, gzip, whoami, ls,

Bardziej szczegółowo

Wstęp do informatyki Shell podstawy

Wstęp do informatyki Shell podstawy Wstęp do informatyki Shell podstawy Podstawowe polecenia less plik(i) Przeglądaj interaktywnie zawartość plików. Można używać klawiszy kursora, PgDn, PgUp, etc. Koniec pracy (q), wyszukiwanie / Less is

Bardziej szczegółowo

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 02 Praca w systemie plików

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 02 Praca w systemie plików Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 02 Praca w systemie plików Jarosław Piersa Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika 2013-10-08 Co to jest konsola / terminal UNIX-owy?

Bardziej szczegółowo

Pracownia Komputerowa wyk ad II

Pracownia Komputerowa wyk ad II Pracownia Komputerowa wykad II dr Magdalena Posiadaa-Zezula Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~mposiada Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl 1 Systemy operacyjne Windows np. Windows 8. Systemy

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I laboratorium 3 (Informatyka stacjonarne 2 rok, semestr zimowy)

SYSTEMY OPERACYJNE I laboratorium 3 (Informatyka stacjonarne 2 rok, semestr zimowy) Procesy i shell. Polecenia ps, sleep, exit, jobs, bg, fg, top, kill, bash, tcsh, which, type, whereis, touch. Metaznak & i >>. Dowiązania miękkie i twarde. Proces jest programem, który jest wykonywany

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI 1. WIADOMOŚCI OGÓLNE... 3 2. ZARZĄDZANIE SYSTEMEM LINUX... 3 3. WIELODOSTĘPNOŚĆ... 4 4. SYSTEMY PLIKÓW I STRUKTURA FOLDERÓW...

SPIS TREŚCI 1. WIADOMOŚCI OGÓLNE... 3 2. ZARZĄDZANIE SYSTEMEM LINUX... 3 3. WIELODOSTĘPNOŚĆ... 4 4. SYSTEMY PLIKÓW I STRUKTURA FOLDERÓW... SPIS TREŚCI 1. WIADOMOŚCI OGÓLNE... 3 2. ZARZĄDZANIE SYSTEMEM LINUX... 3 3. WIELODOSTĘPNOŚĆ... 4 4. SYSTEMY PLIKÓW I STRUKTURA FOLDERÓW... 5 5. UZYSKIWANIE POMOCY SYSTEMOWEJ... 6 6. ZARZĄDZANIE PLIKAMI

Bardziej szczegółowo

System operacyjny Linux

System operacyjny Linux Paweł Rajba pawel.rajba@continet.pl http://kursy24.eu/ Zawartość modułu 1 Wprowadzenie Dlaczego Linux? Porównanie z systemem Windows Przegląd dystrybucji Środowisko graficzne GNOME, Program YaST, Konsola

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Klasyczne polecenia: ls [opcje][katalog][pliki] opcje podstawowe -a wyświetla również pliki ukryte -b znaki niedrukowane jako liczby ósemkowe -c sortuje dane zgodnie z datą zmiany -k podaje wielkość pliku

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików

Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików Systemy teleinformatyczne AiR Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY - (portal tbajorek.prz.rzeszow.pl lub www.prz.rzeszow.pl/~tbajorek - dostęp po zalogowaniu: użytkownik:

Bardziej szczegółowo

host name: 192.168.11.110 protokół SSH System plików - wprowadzenie Ścieżki dostępu

host name: 192.168.11.110 protokół SSH System plików - wprowadzenie Ścieżki dostępu Ćw. 13 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY ze strony z materiałami dydaktycznymi - zapisać, rozpakować skompresowany plik i uruchomić. 2. Skonfigurować host name: host name: 192.168.11.110

Bardziej szczegółowo

System plików - wprowadzenie. Ścieżki dostępu. Informatyka ćw 1

System plików - wprowadzenie. Ścieżki dostępu. Informatyka ćw 1 Informatyka ćw 1 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY - (portal tbajorek.prz.rzeszow.pl - dostęp po zalogowaniu: użytkownik: student hasło: samoloty 2. Skonfigurować połączenie z adresem

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 14: System Linux

Ćwiczenie nr 14: System Linux Ćwiczenie nr 14: System Linux Barbara Łukawska, Adam Krechowicz, Tomasz Michno Czym jest Linux? Słowo Linux może oznaczać zarówno jądro systemowe Linux, jak i całą rodzinę systemów operacyjnych, które

Bardziej szczegółowo

Wstęp do systemu Linux

Wstęp do systemu Linux M. Trzebiński Linux 1/8 Wstęp do systemu Linux Maciej Trzebiński Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN 6lipca2015 Uruchomienie maszyny w CC1 M. Trzebiński Linux

Bardziej szczegółowo

S P I S POLECEŃ LINUXA

S P I S POLECEŃ LINUXA S P I S POLECEŃ LINUXA Polecenia d l a katalogów Wyświetlanie zawartości katalogów ls ls [opcje][katalog][plik] -a (all) listuje również pliki ukryte zaczynające się znakiem».«-b wyświetla znaki niedrukowalne

Bardziej szczegółowo

Temat zajęć: Wprowadzenie oraz obsługa systemu plików.

Temat zajęć: Wprowadzenie oraz obsługa systemu plików. Temat zajęć: Wprowadzenie oraz obsługa systemu plików. Czas realizacji zajęć: 135 min. Zakres materiału, jaki zostanie zrealizowany podczas zajęć: Logowanie do systemu, obsługa pomocy systemowej, obsługa

Bardziej szczegółowo

"Klasyczna" struktura systemu operacyjnego:

Klasyczna struktura systemu operacyjnego: "Klasyczna" struktura systemu operacyjnego: Użytkownik Powłoka (shell) Programy użytkowe Programy systemowe API Jądro (kernel) Programy obsługi sprzętu (drivers) Sprzęt Funkcje systemu operacyjnego obsługa

Bardziej szczegółowo

tworzenie katalogów Aby utworzyć nowy katalog wpisz: mkdir katalog1 Ta komenda utworzy katalog o nazwie katalog1.

tworzenie katalogów Aby utworzyć nowy katalog wpisz: mkdir katalog1 Ta komenda utworzy katalog o nazwie katalog1. Linux podobnie jak MacOS X są systemami opartymi na Unixie. Wiele programów linuxowych działa z poziomu terminala dlatego aby móc ich używać należy poznać podstawowe komendy systemu Unix. Nauczycie się

Bardziej szczegółowo

Pracownia komputerowa. Dariusz wardecki, wyk II

Pracownia komputerowa. Dariusz wardecki, wyk II Pracownia komputerowa Dariusz wardecki, wyk II Systemy operacyjne Desktopowe Mobilne Systemy operacyjne Systemy Unixowe Windows! Windows 8 Windows 7 Windows Vista Windows XP... Linux Mac OS X Mountain

Bardziej szczegółowo

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com IdyllaOS www.idyllaos.org Prosty, alternatywny system operacyjny Autor: Grzegorz Gliński Kontakt: milyges@gmail.com Co to jest IdyllaOS? IdyllaOS jest to mały, prosty, uniksopodobny, wielozadaniowy oraz

Bardziej szczegółowo

Szkolenie AGH Linux. Nie bój się konsoli i zdaj kolosa na 5.0!!! Tytuł wcale nie przesadzony ;)

Szkolenie AGH Linux. Nie bój się konsoli i zdaj kolosa na 5.0!!! Tytuł wcale nie przesadzony ;) Szkolenie AGH Linux Nie bój się konsoli i zdaj kolosa na 5.0!!! Tytuł wcale nie przesadzony ;) O mnie Imię i nazwisko: Pieczyrak Paweł Kryptonim: Morfeusz888 Osiągnięcia Administrator pomocniczy na publicznym

Bardziej szczegółowo

Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1)

Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1) Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1) 1. Ustawiamy w biosie bootowanie systemu z CD-ROMu bądź z dyskietki (tworzymy wówczas dyskietki startowe). 2. Aby rozpocząć proces instalacji

Bardziej szczegółowo

Linux cz.2: terminal, użytkownicy, grupy

Linux cz.2: terminal, użytkownicy, grupy Linux cz.2: terminal, użytkownicy, grupy Wykład: terminal, konsola, GUI, pseudoterminal, proces, zadanie, usługa, daemon, użytkownicy w Linuxie, grupy, logowanie, uwierzytelnianie, autoryzacja, moduł ładowalny,

Bardziej szczegółowo

Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 1. Podstawowe polecenia systemu Unix

Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 1. Podstawowe polecenia systemu Unix Wydział Zarządzania i Modelowania Komputerowego Specjalność: Informatyka Stosowana Rok III Semestr V 1. Logowanie w systemie Unix. Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 1. Podstawowe polecenia systemu

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica. Unix/Linux 3. procesy, archiwa i inne Tomasz Bartuś

Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica. Unix/Linux 3. procesy, archiwa i inne Tomasz Bartuś Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica Unix/Linux 3 procesy, archiwa i inne Tomasz Bartuś 2012 Ustawienia poczty W związku z tym, że serwery AGH (galaxy, student i inne), obsługują pocztę z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach. Pracownia Systemów Komputerowych. Ćwiczenie Nr 25 ARCHITEKTURA SYSTEMU LINUX. Opracował Sławomir Zieliński

Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach. Pracownia Systemów Komputerowych. Ćwiczenie Nr 25 ARCHITEKTURA SYSTEMU LINUX. Opracował Sławomir Zieliński Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach Pracownia Systemów Komputerowych Ćwiczenie Nr 25 ARCHITEKTURA SYSTEMU LINUX Opracował Sławomir Zieliński Suwałki 2012 Cel ćwiczenia Zapoznanie z budową i funkcjonowaniem

Bardziej szczegółowo

Linux Leksykon komend i poleceń Opracował: Andrzej Nowak

Linux Leksykon komend i poleceń Opracował: Andrzej Nowak Linux Leksykon komend i poleceń Opracował: Andrzej Nowak ls wyświetla listę plików w katalogu bieżącym ls opcje plik -a uwzględnia pliki, których nazwa zaczyna się od kropki (pliki ukryte) -l wyświetla

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW

MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW 2010/2011 putty + winscp Pracownia komputerowa mwt_101 M#wT1_01 mwt_102 M#wT1_02 MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW http://hpc-adm.uci.umk.pl/ IP=158.75.1.113 software:

Bardziej szczegółowo

Okiełznać Pingwina.... czyli podstawy systemu GNU/Linux

Okiełznać Pingwina.... czyli podstawy systemu GNU/Linux Rozkład jazdy Teoria funkcjonowania systemu GNU/Linux Struktura systemu plików, systemy plików Standard hierarchii systemu plików (FHS) Konsola, terminal, powłoka Używanie konta super użytkownika Instalacja

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe. Wstęp do systemu Linux/UNIX, część I. Ewa Burnecka / Janusz Szwabiński. ewa@ift.uni.wroc.pl / szwabin@ift.uni.wroc.

Sieci komputerowe. Wstęp do systemu Linux/UNIX, część I. Ewa Burnecka / Janusz Szwabiński. ewa@ift.uni.wroc.pl / szwabin@ift.uni.wroc. Sieci komputerowe Wstęp do systemu Linux/UNIX, część I Ewa Burnecka / Janusz Szwabiński ewa@ift.uni.wroc.pl / szwabin@ift.uni.wroc.pl Sieci komputerowe (C) 2003 Janusz Szwabiński p.1/35 Plan wykładu Wstęp

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak Systemy operacyjne System operacyjny Linux - wstęp Anna Wojak 1 1 Wstęp Linux jest systemem z rodziny Unix. Pierwsza wersja systemu została opracowana w 1969 roku przez K.Thompsona i D.Ritchie Jest to

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Wielodostępne systemy operacyjne Nowoczesne systemy operacyjne są w większości systemami wielodostępnymi, które pozwalają pracować jednocześnie wielu użytkownikom za pośrednictwem terminali podłączonych

Bardziej szczegółowo

DOS Podstawowe komendy Przygotowanie dyskietki do pracy Praca z katalogami w systemie DOS Operacje kopiowania

DOS Podstawowe komendy Przygotowanie dyskietki do pracy Praca z katalogami w systemie DOS Operacje kopiowania DOS (Disk Operation System) jest dyskowym systemem operacyjnym przeznaczonym dla jednego użytkownika, do 16-bitowych mikrokomputerów wykorzystujących procesory rodziny Intel 8086. Wygoda użytkowania oraz

Bardziej szczegółowo

UŻYTKOWNIK. APLIKACJE UŻYTKOWE (wszelkie programy zawarte domyślnie w systemie operacyjnym jak i samodzielnie zainstalowane przez użytkownika systemu)

UŻYTKOWNIK. APLIKACJE UŻYTKOWE (wszelkie programy zawarte domyślnie w systemie operacyjnym jak i samodzielnie zainstalowane przez użytkownika systemu) System operacyjny mgr inż. Sławomir Kopko System operacyjny (OS - Operating System) zaraz po sprzęcie jest jednym z najważniejszych składników komputera. Najprościej mówiąc jest to oprogramowanie zarządzające

Bardziej szczegółowo

Chemiateoretyczna. Monika Musiał. Ćwiczenia

Chemiateoretyczna. Monika Musiał. Ćwiczenia Chemiateoretyczna Monika Musiał Ćwiczenia SYSTEM LINUX- podstawowe komendy Operacje na katalogach i plikach pwd wypisanie ścieżki do bieża cego katalogu. oznacza katalog bieża cy.. oznacza katalog nadrzȩdny

Bardziej szczegółowo

Prawa dostępu do plików

Prawa dostępu do plików Prawa dostępu do plików Wszystkie pliki systemów uniksowych posiadają swoje prawa dostępu dla zapisu, odczytu i wykonywania. Jeżeli dotychczas spotykałeś się z systemami Windows na partycjach FAT - możesz

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki. Michał Pazdanowski

Podstawy Informatyki. Michał Pazdanowski Podstawy Informatyki Michał Pazdanowski 3 marca 2010 Michał Pazdanowski 2 Praca z komputerem Oprogramowanie: freeware - darmowe shareware - tanie commercial - kosztowne komputer system operacyjny aplikacja

Bardziej szczegółowo

Struktura katalogów. Prawa dostępu

Struktura katalogów. Prawa dostępu Struktura katalogów /bin podstawowe programy takie jak bash czy cat /boot jądro systemu oraz pliki niezbędne do poprawnego uruchomienia systemu /etc pliki konfiguracyjne (np. /etc/passwd, /etc/group) /root

Bardziej szczegółowo

Instalacja Linuksa i podstawowa konfiguracja. Marcin Bieńkowski. Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski

Instalacja Linuksa i podstawowa konfiguracja. Marcin Bieńkowski. Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski komputerowa Instalacja Linuksa i podstawowa konfiguracja Marcin Bieńkowski Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski komputerowa () Instalacja Linuksa 1 / 17 Linux: co to takiego? Linux Wielozadaniowy

Bardziej szczegółowo

Konsola i interpreter poleceń

Konsola i interpreter poleceń ZGŁASZANIE BŁĘDÓW I ERRATA Rozdział 1. Konsola i interpreter poleceń 1.1. Wykorzystanie interpretera... 27 1.2. Przekierowania... 28 1.3. Przykładowe polecenia wykorzystujące przekierowania... 32 1.4.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium systemów operacyjnych ćwiczenie nr 3. [ilość modułów: 1] Temat zajęć: Procesy w systemie operacyjnym

Laboratorium systemów operacyjnych ćwiczenie nr 3. [ilość modułów: 1] Temat zajęć: Procesy w systemie operacyjnym Temat zajęć: Procesy w systemie operacyjnym Czas realizacji zajęć: 45 min. Zakres materiału, jaki zostanie zrealizowany podczas zajęć: Pojęcie procesu, procesy w systemie, usuwanie procesów, priorytety

Bardziej szczegółowo

LINUX polecenia Uwaga Linux rozróżnia wielkość liter!!!

LINUX polecenia Uwaga Linux rozróżnia wielkość liter!!! LINUX polecenia Uwaga Linux rozróżnia wielkość liter!!! Symbole: * - zastępuje kilka znaków? - zastępuje pojedynczy znak [..] - w tym miejscu może wystąpić jeden ze znaków nawiasu > - skierowanie standardowego

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA NR ART/SBS/07/01 Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA Artykuły - serwery SBS i ich wykorzystanie Instalacja i Konfiguracja oprogramowania MOL Optiva na szkolnym serwerze (SBS2000) Artykuł opisuje

Bardziej szczegółowo

Praca w środowisku Cygwin. Przygotował Mateusz Dudek

Praca w środowisku Cygwin. Przygotował Mateusz Dudek Praca w środowisku Cygwin Przygotował Mateusz Dudek Czym jest Cygwin? Cygwin to implementacja standardu POSIX funkcji systemowych przeznaczona dla systemów z rodziny Windows oraz zestaw wolnego oprogramowania

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY LINUX - PODSTAWY 1. Wymień główne cechy systemów wielodostępnych: System wielodostępny - jest to system operacyjny z którego może korzystać

SYSTEMY LINUX - PODSTAWY 1. Wymień główne cechy systemów wielodostępnych: System wielodostępny - jest to system operacyjny z którego może korzystać SYSTEMY LINUX - PODSTAWY 1. Wymień główne cechy systemów wielodostępnych: System wielodostępny - jest to system operacyjny z którego może korzystać więcej niż jedna osoba. Użytkownicy identyfikowani są

Bardziej szczegółowo

Linux Polecenia. Problem nadpisywania plików. Zmienna noclobber i noglob. Filtry i metaznaki. Problem nadpisywania plików. Opracował: Andrzej Nowak

Linux Polecenia. Problem nadpisywania plików. Zmienna noclobber i noglob. Filtry i metaznaki. Problem nadpisywania plików. Opracował: Andrzej Nowak Linux Polecenia Opracował: Andrzej Nowak Problem nadpisywania plików. Zmienna noclobber i noglob. Filtry i metaznaki. Utwórz katalog lab_5 i przejdź do niego. $ mkdir lab_5 ; cd lab_5 Problem nadpisywania

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 7 Instalacja oraz konfiguracja wskazanego systemu operacyjnego

Ćwiczenie Nr 7 Instalacja oraz konfiguracja wskazanego systemu operacyjnego Ćwiczenie Nr 7 Instalacja oraz konfiguracja wskazanego systemu operacyjnego Cel ćwiczenia: Celem zajęć jest zdobycie doświadczenia i umiejętności instalacji systemu operacyjnego z rodziny Unix bez wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Widok uruchomienia polecenia apt-get install build-essential. Rys. 2. Widok uruchomienia polecenia apt-get install apache2

Rys. 1. Widok uruchomienia polecenia apt-get install build-essential. Rys. 2. Widok uruchomienia polecenia apt-get install apache2 1. Instalacja serwera WWW Aby zainstalować serwer WWW w systemie Linux, należy wykorzystać menedżer pakietów apt-get. Polecenia które należy wpisać w terminalu użytkownika root 1 : apt-get install build-essential

Bardziej szczegółowo

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 03 Praca w powłoce UNIX-owej

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 03 Praca w powłoce UNIX-owej Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 03 UNIX-owej Jarosław Piersa Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika 2012-10-09 Co to jest konsola / terminal UNIX-owy? Odpowiednik

Bardziej szczegółowo

KATEGORIA OBSZAR WIEDZY NR ZADANIA. 2.1.2. Podstawowe informacje i czynności

KATEGORIA OBSZAR WIEDZY NR ZADANIA. 2.1.2. Podstawowe informacje i czynności Moduł 2 - Użytkowanie komputerów - od kandydata wymaga się zaprezentowania wiedzy i umiejętności w zakresie wykorzystania podstawowych funkcji komputera klasy PC i jego systemu operacyjnego. Kandydat powinien

Bardziej szczegółowo

Filtry, metaznaki, cytowania. Proste skrypty. Polecenia find, tee, mail.

Filtry, metaznaki, cytowania. Proste skrypty. Polecenia find, tee, mail. Filtry, metaznaki, cytowania. Proste skrypty. Polecenia find, tee, mail. Utwórz katalog lab_3 i przejdź do niego. Polecenie find Polecenie to jest niezwykle pożyteczne dla odszukiwania poszczególnych grup

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 1 Instalacja i podstawy administracji systemem operacyjnym UNIX na przykładzie dystrybucji Ubuntu Linux.

Laboratorium 1 Instalacja i podstawy administracji systemem operacyjnym UNIX na przykładzie dystrybucji Ubuntu Linux. Laboratorium 1 Instalacja i podstawy administracji systemem operacyjnym UNIX na przykładzie dystrybucji Ubuntu Linux. 1.1 System Linux Historia 1.2 Instalacja systemu Ubuntu Linux w środowisku Virtual

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO UNIX A / LINUX A

WPROWADZENIE DO UNIX A / LINUX A WPROWADZENIE DO UNIX A / LINUX A 1. Logowanie: Zanim zacznie się korzystać systemu UNIX, trzeba się z nim połączyć. W tym celu korzystamy z programu PuTTy. W polu Host Name wpisujemy: sendzimir.metal.agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Linux. Wprowadzenie do systemu.

Linux. Wprowadzenie do systemu. Linux. Wprowadzenie do systemu. Koło Naukowe Systemów Open Source Wyższa Szkoła Biznesu - National-Louis University Marcin Pawełkiewicz mpawelkiewicz@wsb-nlu.edu.pl Nowy Sącz, 5 grudnia 2006 Wprowadzenie.

Bardziej szczegółowo

Qmail radość listonosza. Autorzy: Bartosz Krupowski, Marcin Landoch IVFDS

Qmail radość listonosza. Autorzy: Bartosz Krupowski, Marcin Landoch IVFDS Qmail radość listonosza Autorzy: Bartosz Krupowski, Marcin Landoch IVFDS 1 STRESZCZENIE Artykuł jest przedstawieniem podstawowej konfiguracji jednego z najpopularniejszych agentów MTA (Mail Transfer Agent)

Bardziej szczegółowo

Komendy i podstawy Linux

Komendy i podstawy Linux Komendy i podstawy Linux Ogólne polecenia: man costam informacje o danym poleceniu cd nazwa_katalogu wejście do katalogu cd.. wyjście z katalogu mkdir nazwa_katalogu tworzenie katalog mrdir nazwa_katalogu

Bardziej szczegółowo

Linux Elementy instalacji. 1 Podział dysku na partycje. 2 Konfiguracja sprzętu (automatycznie) 3 Założenie użytkowników

Linux Elementy instalacji. 1 Podział dysku na partycje. 2 Konfiguracja sprzętu (automatycznie) 3 Założenie użytkowników Linux: co to takiego? Linux komputerowa Linuksa i podstawowa konfiguracja Marcin Bieńkowski Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski Wielozadaniowy system operacyjny Darmowy i wolnodostępny Dość podobny

Bardziej szczegółowo

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn Dodatki Dodatek A Octave Przykłady programów zostały opracowane w środowisku programistycznym Octave 3.6.2 z interfejsem graficznym GNU Octave 1.5.4. Octave jest darmowym środowiskiem programistycznym

Bardziej szczegółowo

Język JAVA podstawy. wykład 1, część 2. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna

Język JAVA podstawy. wykład 1, część 2. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna Język JAVA podstawy wykład 1, część 2 1 Język JAVA podstawy Plan wykładu: 1. Krótka historia Javy 2. Jak przygotować sobie środowisko programistyczne 3. Opis środowiska JDK 4. Tworzenie programu krok po

Bardziej szczegółowo

Przeznaczenie partycji

Przeznaczenie partycji 1. Linuks. W Linuksie twarde dyski oznaczone są w zależności od ich typu. Dla dysków w standardzie IDE przyjęto oznaczenia: standard IDE standard SATA, SCSI hda sda pierwszy dysk w kanale podstawowym (primary

Bardziej szczegółowo

System operacyjny UNIX system plików. mgr Michał Popławski, WFAiIS

System operacyjny UNIX system plików. mgr Michał Popławski, WFAiIS System operacyjny UNIX system plików System plików systemu UNIX (s5fs) System plików ma strukturę drzewa. Na samym szczycie znajduje się korzeń (root), symbolicznie przedstawiany jako /. Z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania

IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie do programu IBM SPSS Modeler Social Network Analysis.............. 1 IBM SPSS

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1.1. Korzystając z internetu dowiedz się, czym jest system uniksopodobny (*NIX) oraz jak rozwijały się systemy z tej rodziny.

Ćwiczenie 1.1. Korzystając z internetu dowiedz się, czym jest system uniksopodobny (*NIX) oraz jak rozwijały się systemy z tej rodziny. Ćwiczenia 1 1.1 Sesja powłoki Zanim możliwe będzie korzystanie z systemu, należy rozpocząć sesję powłoki, identyfikując się jako uprawniony użytkownik. Powłoka to program, który pośredniczy między użytkownikiem

Bardziej szczegółowo

System operacyjny Linux wybrane zagadnienia. Magda Mielczarek Katedra Genetyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

System operacyjny Linux wybrane zagadnienia. Magda Mielczarek Katedra Genetyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu System operacyjny Linux wybrane zagadnienia Magda Mielczarek Katedra Genetyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Linux Open Source Stale rozwijany Darmowy (wersje niekomercyjne) Bezpieczny Stabilny

Bardziej szczegółowo

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Terminale ABA-X3 od dostarczane od połowy listopada 2010 r. są wyposażane w oprogramowanie umożliwiające skanowanie podsieci w poszukiwaniu aktywnych

Bardziej szczegółowo

Spis Treści: Przygotowanie do instalacji lub trybu Live Testowanie systemu bez instalacji (Live) Instalacja Luwe OS Web

Spis Treści: Przygotowanie do instalacji lub trybu Live Testowanie systemu bez instalacji (Live) Instalacja Luwe OS Web Spis Treści: 1. 2. 3. 4. Wstęp Przygotowanie do instalacji lub trybu Live Testowanie systemu bez instalacji (Live) Instalacja Luwe OS Web 1. Wstęp Witaj w podręczniku instalacji i pracy w trybie Live systemu

Bardziej szczegółowo

Programowanie 1. Wprowadzenie do bash-a. Elwira Wachowicz. elwira@ifd.uni.wroc.pl. 06 lutego 2012

Programowanie 1. Wprowadzenie do bash-a. Elwira Wachowicz. elwira@ifd.uni.wroc.pl. 06 lutego 2012 Programowanie 1 Wprowadzenie do bash-a Elwira Wachowicz elwira@ifd.uni.wroc.pl 06 lutego 2012 Elwira Wachowicz (elwira@ifd.uni.wroc.pl) Programowanie 1 06 lutego 2012 1 / 19 Cel zajęć: Zapoznanie sie z

Bardziej szczegółowo

System operacyjny Linux

System operacyjny Linux Paweł Rajba pawel.rajba@continet.pl http://kursy24.eu/ Zawartość modułu 3 Zarządzanie użytkownikami Użytkownicy i grupy Katalogi domowe Hasła Pliki konfiguracyjne Polecenia konsolowe Moduł YaST-a Łamanie

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki dla bioinformatyków

Wstęp do Informatyki dla bioinformatyków Wstęp do Informatyki dla bioinformatyków Wykład 1. Wstęp do Wstępu Bartek Wilczyński bartek@mimuw.edu.pl Po pierwsze - Formalności 2 kolokwia (po 15 pkt) początek XI i koniec XII Dwa programy zaliczeniowe:

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne ćwiczenia 1 procesy, wątki, polecenia UNIXa.

Systemy operacyjne ćwiczenia 1 procesy, wątki, polecenia UNIXa. Systemy operacyjne ćwiczenia 1 procesy, wątki, polecenia UNIXa. 1. Na ćwiczeniach będziemy: pisać skrypty powłoki UNIXa (tcsh, bash, Perl), programować w C (pierwsze 6-8 zajęć), Javie, i Adzie (kolejne

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne Skrypt do ćwiczeń laboratoryjnych

Systemy operacyjne Skrypt do ćwiczeń laboratoryjnych Systemy operacyjne Skrypt do ćwiczeń laboratoryjnych Cezary Sobaniec $Id: sop1-zadania.lyx,v 1.19 2006/09/26 13:37:25 sobaniec Exp $ Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Spis treści 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Zasady lokalne i konfiguracja środowiska Windows 2000

Systemy operacyjne. Zasady lokalne i konfiguracja środowiska Windows 2000 Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski Systemy operacyjne Laboratorium Zasady lokalne i konfiguracja środowiska Windows 2000 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne na platformach mobilnych 2 Wstęp do systemu Linux

Systemy operacyjne na platformach mobilnych 2 Wstęp do systemu Linux Systemy operacyjne na platformach mobilnych 2 Wstęp do systemu Linux Prezentacja jest współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w projekcie pt. Innowacyjna dydaktyka

Bardziej szczegółowo

26.X.2004 VNC. Dawid Materna

26.X.2004 VNC. Dawid Materna 26.X.2004 Zastosowanie programu VNC do zdalnej administracji komputerem Autor: Dawid Materna Wstęp W administracji systemami operacyjnymi często zachodzi potrzeba do działania na Pulpicie zarządzanego

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics Wersja 22. Linux - Instrukcja instalacji (licencja wielokrotna)

IBM SPSS Statistics Wersja 22. Linux - Instrukcja instalacji (licencja wielokrotna) IBM SPSS Statistics Wersja 22 Linux - Instrukcja instalacji (licencja wielokrotna) Spis treści Instrukcja instalacji.......... 1 Wymagania systemowe........... 1 Instalowanie produktu............ 1 Praca

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki. Wykład 4 Komendy UNIXa, cd

Podstawy Informatyki. Wykład 4 Komendy UNIXa, cd Podstawy Informatyki Wykład 4 Komendy UNIXa, cd Komendy UNIXa, cd: ls - listowanie zawartości katalogu (listing), 48%{sendzimir}/home/sysadm/wilk/dydaktyka/c>ls kar* karman* karman.cpp karman.out press.dat

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics - Essentials for R: Instrukcje instalacji dla Linux

IBM SPSS Statistics - Essentials for R: Instrukcje instalacji dla Linux IBM SPSS Statistics - ssentials for R: Instrukcje instalacji dla Linux Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics - ssentials for R w systemach operacyjnych Linux. Przegląd

Bardziej szczegółowo

vi - Edytor tekstu. 1. To, co każdy powinien wiedzieć o vi!!!

vi - Edytor tekstu. 1. To, co każdy powinien wiedzieć o vi!!! vi - Edytor tekstu. Pozwolę sobie, na wprowadzenie Was drodzy czytelnicy, w świat magii jaki oferuje nam edytor vi. Na pierwszy rzut oka, vi nie jest imponującym edytorem. Ale posiada jedną niezaprzeczalnie

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics Wersja 22. Linux - Instrukcja instalacji (licencja autoryzowanego użytkownika)

IBM SPSS Statistics Wersja 22. Linux - Instrukcja instalacji (licencja autoryzowanego użytkownika) IBM SPSS Statistics Wersja 22 Linux - Instrukcja instalacji (licencja autoryzowanego użytkownika) Spis treści Instrukcja instalacji.......... 1 Wymagania systemowe........... 1 Kod autoryzacji.............

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział 3. Podstawowe operacje na plikach...49 System plików... 49 Konsola... 49 Zapisanie rezultatu do pliku... 50

Spis treści. Rozdział 3. Podstawowe operacje na plikach...49 System plików... 49 Konsola... 49 Zapisanie rezultatu do pliku... 50 Spis treści Rozdział 1. Instalacja systemu Aurox...5 Wymagania sprzętowe... 5 Rozpoczynamy instalację... 6 Wykrywanie i instalacja urządzeń... 7 Zarządzanie partycjami... 10 Konfiguracja sieci i boot loadera...

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wiadomości o systemach plików.

Podstawowe wiadomości o systemach plików. Podstawowe wiadomości o systemach plików. Komputery mogą przechowywać informacje w kilku różnych postaciach fizycznych na różnych nośnikach i urządzeniach np. w postaci zapisów na dysku twardym, płytce

Bardziej szczegółowo

Zastosowania matematyki w systemie operacyjnym Linux

Zastosowania matematyki w systemie operacyjnym Linux Zastosowania matematyki w systemie operacyjnym Linux Politechnika Gdańska Gdańsk, 22 stycznia 2009 wstęp historia Rok 1969 w labolatoriach Bell Labs hakerzy Dennis Ritchie, Ken Thompson, Brian Kernighan

Bardziej szczegółowo

Instrukcja krok po kroku instalacji Windows Vista w nowym komputerze

Instrukcja krok po kroku instalacji Windows Vista w nowym komputerze Instrukcja krok po kroku instalacji Windows Vista w nowym komputerze Dostajemy wiele sygnałów od użytkowników portalu VISTA.PL w sprawie instalacji Windows Vista krok po kroku. W tym FAQ zajmę się przypadkiem

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 0: System Linux, edytor vim i kompilator gcc. dr inż. Arkadiusz Chrobot dr inż. Grzegorz Łukawski

Laboratorium 0: System Linux, edytor vim i kompilator gcc. dr inż. Arkadiusz Chrobot dr inż. Grzegorz Łukawski Laboratorium 0: System Linux, edytor vim i kompilator gcc dr inż. Arkadiusz Chrobot dr inż. Grzegorz Łukawski 24 lutego 2015 1. Wprowadzenie W tej instrukcji został zawarty opis środowiska, które będzie

Bardziej szczegółowo

Temat 8 Systemy operacyjne rodziny UNIX. powłoki graficzny interfejs użytkownika (GUI) 8.1. Cechy systemu UNIX

Temat 8 Systemy operacyjne rodziny UNIX. powłoki graficzny interfejs użytkownika (GUI) 8.1. Cechy systemu UNIX Temat 8 Systemy operacyjne rodziny UNIX Historia Budowa warstwy systemu procesy systemy plików Interfejs użytkownika powłoki graficzny interfejs użytkownika (GUI) Aplikacje 8.1 Cechy systemu UNIX wielodostęp

Bardziej szczegółowo

Instrukcje dotyczące systemu Windows w przypadku drukarki podłączonej lokalnie

Instrukcje dotyczące systemu Windows w przypadku drukarki podłączonej lokalnie Strona 1 z 5 Połączenia Instrukcje dotyczące systemu Windows w przypadku drukarki podłączonej lokalnie Przed instalacją oprogramowania drukarki do systemu Windows Drukarka podłączona lokalnie to drukarka

Bardziej szczegółowo

Lekcja 10. Uprawnienia. Dołączanie plików przy pomocy funkcji include() Sprawdzanie, czy plik istnieje przy pmocy funkcji file_exists()

Lekcja 10. Uprawnienia. Dołączanie plików przy pomocy funkcji include() Sprawdzanie, czy plik istnieje przy pmocy funkcji file_exists() Paweł Gmys PHP strona 1 Lekcja 10 Uprawnienia Aby skrypt PHP mógł odwołać się do pliku, musi mieć odpowiednie uprawnienia. Szczegóły są zależne od serwera. Najczęściej chyba skrypt ma uprawnienia takie,

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne- tematy do opracowania

Systemy operacyjne- tematy do opracowania Systemy operacyjne- tematy do opracowania Nr Termin Temat Ogólna zawartość Szczegółowa zawartość Co student powinien wiedzieć/umieć po zajęciach? 1 2.03 Podstawowe informacje i charakterystyka systemu

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa)

IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa) IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa) Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics wersji 20 przy użyciu licencja sieciowa. Ten dokument

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne lab. 4

Technologie informacyjne lab. 4 Technologie informacyjne lab. 4 Cel ćwiczenia: Zapoznanie się z komunikacją ze zdalnym serwerem w sieci na przykładzie bezpiecznego serwera SSH. Wstępne zapoznanie się z ideą certyfikatów. Praca z edytorem

Bardziej szczegółowo

Windows XP Wiersz polecenia

Windows XP Wiersz polecenia Windows XP Wiersz polecenia, opracował Jan Biernat 1 z 7 Windows XP Wiersz polecenia DOS (ang. Disk Operating System) pierwszy przenośny (dyskowy) system operacyjny komputerów PC i mikrokomputerów lat

Bardziej szczegółowo

Policealne Studium Zawodowe w Grudziądzu. Technik Informatyk SYSTEMY I SIECI KOMPUTEROWE. Windows XP klonowanie instalacji z wykorzystaniem sysprep

Policealne Studium Zawodowe w Grudziądzu. Technik Informatyk SYSTEMY I SIECI KOMPUTEROWE. Windows XP klonowanie instalacji z wykorzystaniem sysprep Technik Informatyk SYSTEMY I SIECI KOMPUTEROWE Windows XP klonowanie instalacji z wykorzystaniem sysprep Grudziądz, 2011 Wojciech Boruciński Pojęcia: SID Przygotowanie systemu do klonowania Wykonanie obrazu

Bardziej szczegółowo

System kontroli dostępu ACCO NET Instrukcja instalacji

System kontroli dostępu ACCO NET Instrukcja instalacji System kontroli dostępu ACCO NET Instrukcja instalacji acco_net_i_pl 12/14 SATEL sp. z o.o. ul. Budowlanych 66 80-298 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58 320 94 20; 604 166

Bardziej szczegółowo

Instalacja programu Warsztat 3 w sieci

Instalacja programu Warsztat 3 w sieci Instalacja programu Warsztat 3 w sieci (proszę uważnie przeczytać do końca) Spis treści 1 Przed instalacją...2 2 Przeprowadzanie po raz pierwszy instalacji sieciowej...3 2.1 Dane umieszczone na jednej

Bardziej szczegółowo

Windows XP - lekcja 3 Praca z plikami i folderami Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na tworzenie, usuwanie i zarządzanie plikami oraz folderami znajdującymi się na dysku twardym. Jedną z nowości

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Instalacji. Instalacja lokalna

Instrukcja Instalacji. Instalacja lokalna Aplikacja: Instalator Wydział Pracy I Instancja Wersja: 2.0 Data: 2015-04-02 Instrukcja Instalacji Instalator wspiera wszystkie systemy operacyjne z rodziny systemów operacyjnych Microsoft Windows począwszy

Bardziej szczegółowo

Instytut Teleinformatyki

Instytut Teleinformatyki Instytut Teleinformatyki Wydział Fizyki Matematyki i Informatyki Politechnika Krakowska Laboratorium Administrowania Systemami Komputerowymi Konfiguracja serwera FTP Ćwiczenie numer 12 Spis Treści Zawartość

Bardziej szczegółowo