Zakład Systemów Radiowych (Z-1) Analiza tendencji rozwoju technik RFID oraz laboratorium badawcze technik RFID

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zakład Systemów Radiowych (Z-1) Analiza tendencji rozwoju technik RFID oraz laboratorium badawcze technik RFID"

Transkrypt

1 Zakład Systemów Radiowych (Z-1) Analiza tendencji rozwoju technik RFID oraz laboratorium badawcze technik RFID Praca nr: Warszawa, grudzień 2008

2 str. 2 z 187 Tytuł pracy: Analiza tendencji rozwoju technik RFID oraz laboratorium badawcze technik RFID Numer pracy: Zleceniodawca: Praca statutowa Słowa kluczowe: system RFID; transponder; czytnik; normalizacja; badania; laboratorium badawcze Kierownik pracy: mgr inż. Aleksander Orłowski Wykonawcy pracy: mgr inż. Aleksander Orłowski inż. Krzysztof Kaczan inż. Arkadiusz Staszak mgr inż. Elżbieta Tomaszuk Praca wykonana w Zakładzie Systemów Radiowych (Z-1) Instytutu Łączności PIB. Kierownik Zakładu Systemów Radiowych (Z-1): mgr inż. Aleksander Orłowski Niniejsze opracowanie może być powielane i publikowane wyłącznie w całości. Powielanie i publikowanie fragmentów wymaga uzyskaniu zgody Instytutu Łączności PIB. Copyright by Instytut Łączności PIB, Warszawa 2008

3 str. 3 z 187 SPIS TREŚCI Wstęp... 8 Spis literatury Zagadnienia ogólne Elementy systemu RFID Transponder Czytnik Właściwości systemów RFID Zasada działania Sprzężenie indukcyjne Sprzężenie propagacyjne Cechy użytkowe Transpondery LF Transpondery HF Transpondery UHF Zastosowania Standardy RFID Inne zagadnienia Odniesienie do modelu OSI Bezpieczeństwo Ochrona środowiska Ochrona zdrowia Definicje Wykaz akronimów użytych w rozdz Spis literatury do rozdz Systemy RFID w pasmach LF Wprowadzenie Norma ISO/IEC Warstwa fizyczna systemu typu A (FDX) Warstwa fizyczna systemu typu B (HDX) Porównanie systemów typu A (FDX) i typu B (HDX) Klasyfikacja poleceń systemowych Protokół transmisji Sekwencja antykolizyjna Organizacja pamięci użytkownika w transponderach Systemy RFID do identyfikacji zwierząt Koncepcja systemu Wymagania dotyczące czytników Wymagania dotyczące transpondera FDX Wymagania dotyczące transpondera HDX Inne właściwości systemu... 48

4 str. 4 z Kod identyfikacji transpondera Udoskonalone transpondery do identyfikacji zwierząt Odczyt transponderów udoskonalonych Transponder typu FDX-B Transponder typu FDX-B Transponder HDX ADV Aspekty techniczne i regulacyjne identyfikacji zwierząt Badania urządzeń RFID pracujących w pasmach LF Ogólne warunki wykonywania badań Badanie transponderów LF Minimalne natężenie pola Poziom odpowiedzi transpondera: Wytwarzanie pomiarowego pola magnetycznego Odbiór sygnału transpondera Procedura badania transponderów FDX Procedura badania transponderów w trybie HDX Pomiary minimalnej wartości natężenia pola aktywacji Inne parametry transponderów Wyposażenie do badania czytników Emulator transponderów Indeks modulacji amplitudy i kształt przebiegu Badanie mocy generowanej w trybie FDX Badanie mocy generowanej w trybie HDX Detekcja odpowiedzi transpondera FDX Detekcja odpowiedzi transpondera HDX Opis emulatorów transponderów Wykaz akronimów do rozdz Spis literatury do rozdz Systemy RFID w paśmie 13,56 MHz Wprowadzenie Norma ISO/IEC Charakterystyka systemu MODE Charakterystyka systemu MODE Charakterystyka interfejsu radiowego czytnika Modulacja jittera fazy (PJM) Kodowanie danych czytnika Komunikacja transponderów z czytnikiem Unikanie kolizji Karty bezstykowe Karty dystansowe norma ISO/IEC Parametry interfejsu radiowego Komunikacja VCD z VICC Komunikacja VICC z VCD Badania zgodności z normą ISO/IEC Cewka kalibracyjna Testowe urządzenie sprzęgające Wzorcowe karty dystansowe Cyfrowy oscyloskop próbkujący

5 str. 5 z Badania funkcjonalne karty dystansowej Badania natężenia pola i zdolności do zasilania kart Indeks modulacji i kształt przebiegu Odbiór modulacji obciążenia Karty zbliżeniowe norma ISO/IEC Parametry interfejsu radiowego Interfejsy komunikacyjne Interfejs typu A Interfejs typu B Minimalna strefa odczytu karty zbliżeniowej Protokóły detekcji kolizji i komunikacyjne Badania zgodności z normą ISO/IEC Cewka kalibracyjna Testowe urządzenie sprzęgające Wzorcowe karty zbliżeniowe Cyfrowy oscyloskop próbkujący Pomiary natężenie pola PCD Badania zdolności do zasilania kart Indeks modulacji i kształt przebiegu Odbiór modulacji obciążenia Badania funkcjonalne karty zbliżeniowej Komunikacja w polu bliskim (NFC) Wymagania zasadnicze i inne regulacje Europejskie Wykaz akronimów do rozdz Spis literatury do rozdz Systemy RFID w pasmach UHF Wstęp Zakres 860 MHz do 960 MHz norma ISO/IEC Typ A Transmisja danych z czytnika do transpondera Typ B Transmisja danych z czytnika do transpondera Transmisja danych z czytnika do transpondera Detekcja błędu transmisji Badanie zgodności z normą ISO/IEC TR Badania funkcjonalne czytnika Wyposażenie do badania czytników Badanie modulacji Badanie demodulatora Badanie funkcjonalne transponderów Stanowisko do badania transponderów Badanie demodulacji Badanie rozproszenia wstecznego Czas odpowiedzi transpondera Szybkość transmisji transpondera Czas podtrzymywania stanu przez transponder Wymagania dotyczące stanowiska pomiarowego Oscyloskop

6 str. 6 z Analizator widma Emulator transpondera Generator RF Antena odniesienia Zakres MHz wymagania krajowe Podstawy regulacji Zestawienie wymagań Wykorzystanie pasma 2,45 GHz norma ISO/IEC Wprowadzenie Charakterystyka zakresu normy ISO/IEC System MODE Łącze czytnik do transpondera Łącze transponder do czytnika Unikanie kolizji Komunikacja transpondera z czytnikiem FM System MODE Łącze czytnik do transpondera Łącze transponder do czytnika Charakterystyka protokółu Opis interfejsu radiowego Badanie zgodności z normą ISO/IEC Badania czytników Badania transpondera Aparatura pomiarowa Pasmo 2,45 GHz wymagania krajowe Podstawy regulacji Zestawienie wymagań Wykorzystanie pasma 433 MHz norma ISO/IEC Wprowadzenie Charakterystyka zakresu normy ISO/IEC Unikanie kolizji Parametry emisji czytnika Parametry emisji transpondera Protokół identyfikacji i transmisji podstawowe parametry Protokół antykolizyjny Badanie zgodności z normą ISO/IEC Pasmo 433,92 MHz wymagania krajowe Wykaz akronimów użytych w rozdz Spis literatury do rozdz Ogólne metody badania właściwości użytkowych urządzeń RFID Identyfikacja, odczyt i zapis Identyfikacja Odczyt Zapis Strefa działania systemu zasięg systemu Szybkość transakcji Niezawodność

7 str. 7 z Wymagania Metody badania Zasięg identyfikacji pojedynczy transponder Zasięg identyfikacji wiele transponderów Szybkość identyfikacji Zasięg odczytu i zasięg zapisu Wykaz akronimów użytych w rozdz Spis literatury do rozdz Projekt czytnika RFID Cel i założenia projektu Część nadawcza Część odbiorcza Opis projektu Układ U2270B Opis wyprowadzeń układu Generator Sterowanie prądem anteny Filtr wejściowy Wzmacniacz Przerzutnik Schmitta Zalecany układ pracy Układ RI-RFM Opis wyprowadzeń układu Opis działania układu Zalecany układ pracy Mikrokontroler ATmega Opis zaprojektowanego układu Wykaz akronimów użytych w rozdz Spis literatury do rozdz Wykorzystanie wyników pracy

8 str. 8 z 187 Wstęp Niniejszy dokument przygotowano w ramach realizacji zadania finansowanego ze środków przeznaczonych na działalność statutową Instytutu Łączności. Zgodnie z założeniami sformułowanymi we wniosku o finansowanie pracy, przygotowane opracowanie obejmuje analizę stanu techniki, w tym metod badania oraz opis procedur badania urządzeń RFID. Rozdz. 1 zawiera ogólną charakterystykę technik RFID. Jego częścią jest zbiór definicji przyjętych w niniejszym opracowaniu. W rozdz. 2 opisano systemy RFID stosowane w zakresach częstotliwości do 135 khz oraz podstawy metod badania parametrów interfejsu radiowego urządzeń tych systemów. W rozdz. 3 opisano systemy RFID wykorzystujące pasmo 13,56 MHz, w tym także bezstykowe karty identyfikacyjne i systemy NFC, oraz podstawy metod badania parametrów interfejsu radiowego urządzeń tych systemów. W rozdz. 4 opisano systemy RFID stosowane w różnych zakresach częstotliwości UHF: MHz, ok. 2,45 GHz i 433 MHz, oraz podstawy metod badania parametrów interfejsu radiowego urządzeń tych systemów. W rozdz. 5 przedstawiono ogólną metodę badania parametrów systemu RFID istotnych z punktu widzenia użytkownika systemu, takich jak zasięg identyfikacji / odczytu / zapisu, szybkość odczytu. W ww. rozdziałach niniejszego dokumentu nie opisywano szczegółowo protokółów i składni poleceń, ponieważ wymagałoby to po prostu przetłumaczenia kilkunastu norm. W rozdz. 6 opisano założenia projektu i realizację układu czytnika, przygotowywanego jako fragment wyposażenia laboratorium technik RFID. Podjecie tej tematyki w ramach działalności statutowej wynika z analiz tendencji rozwoju technik radiowych. Rozwój i upowszechnienie technik RFID jest jednym z priorytetów polityki Komisji Europejskiej w zakresie technik ICT. Decyzje Komisji [1, 2] mają na celu wdrożenie RFID w wielu dziedzinach gospodarki. Analogiczne działania wspierające prace nad RFID są podejmowane przez administracje USA, Japonii, Chin i innych krajów. Wraz z wdrożeniem RFID w gospodarce pojawia się potrzeba utworzenia krajowego ośrodka mającego kompetentny personel i podstawowe wyposażenie umożliwiające wykonywanie ekspertyz i ocen technicznych urządzeń i systemów RFID w zakresie zgodności parametrów i protokółów komunikacyjnych z normami, bezpieczeństwa informacji, autentyczności. Ze względu na wykorzystywanie transmisji radiowej bliskiego zasięgu dziedzina ta jest bliska kompetencjom laboratorium badawczego, które działa w strukturze Zakładu Systemów Radiowych Instytutu Łączności. Spis literatury [1] Commission Decision (2006/804/EC) of 23 November 2006 on harmonisation of the radio spectrum for radio frequency identification (RFID) devices operating in the ultra high frequency (UHF) band. OJ L [2] Commission Decision (2006/771/EC) of 9 November 2006 on harmonisation of the radio spectrum for use by short-range devices. OJ L

9 str. 9 z Zagadnienia ogólne 1.1 Elementy systemu RFID Określenie identyfikacja radiowa, "RFID", ang. Radio Frequency Identification, jest używane w odniesieniu do różnych technik komunikacji radiowej między urządzeniem służącym tylko do odczytu danych lub do odczytu i zapisu danych, nazywanym czytnikiem a urządzeniem przechowującym unikalne dane, nazywanym transponderem. System RFID, rys. 1-1, składa się z systemu komputerowego (z bazą danych) i dwóch rodzajów urządzeń identyfikacji radiowej: czytników i transponderów. System komputerowy obsługuje aplikacja, która steruje urządzeniami RFID. Transponder jest przeznaczony do umocowania do obiektu, który ma być identyfikowany. Może przechowywać i po uaktywnieniu wysyłać tylko swój indywidualny niepowtarzalny numer identyfikacyjny (ID), albo także inne dane odnoszące się do samego transpondera (np. kod wytwórcy) lub dane odnoszące się do obiektu, z którym transponder jest skojarzony. W niektórych systemach te dodatkowe dane mogą być wielokrotnie modyfikowane. Czytnik jest urządzeniem, które komunikuje się z transponderami znajdującymi się w zasięgu jego komunikacji radiowej. Czytnik nadzoruje protokół transmisji, odczytuje informacje z transponderów, może polecać transponderom przechowywanie informacji. Czytnik Antena Transponder Interfejs radiowy Komputer systemu Rys. 1-1: Główne elementy systemu RFID Uwaga. Jako interfejs radiowy pomiędzy antenami czytnika i transpondera stosuje się albo sprzężenie indukcyjne (przez pole magnetyczne), albo fale elektromagnetyczne. Transmisja od czytnika w kierunku transpondera jest traktowana jako łącze "w dół" (forward link, down link), natomiast transmisja od transpondera do czytnika jako łącze "w górę" (return link, up link). Działanie systemów RFID polega na komunikacji w zakresie częstotliwości radiowych pomiędzy transponderem RFID /* i czytnikiem RFID /*. /* Szerszą interpretację określeń "transponder" i "czytnik" przedstawiono w p Transponder Transponder RFID jest radiowym urządzeniem nadawczym lub nadawczo-odbiorczym, wysyłającym sygnał zawierający kodowane dane identyfikacyjne tylko w odpowiedzi na pobudzenie sygnałem radiowym o określonej częstotliwości. Każdy transponder jest zbudowany z układu scalonego i anteny umieszczonych na odpowiednim podłożu lub w odpowiedniej obudowie. Układ scalony transpondera zawiera procesor, pamięć i nadajnik radiowy. W obudowie transpondera mogą znajdować się również dodatkowe elementy, takie jak np. czujnik temperatury i bateria stanowiąca źródło zasilania.

10 str. 10 z 187 Ze względu na różne obszary zastosowań transpondery są produkowane w różnych obudowach (osłonach), np. zaprasowane wewnątrz plastikowych kart identyfikacyjnych osób, w postaci kolczyków dla zwierząt gospodarskich, w formie elastycznej, samoprzylepnej etykiety z kodem kreskowym, jako bryła wykonana z materiału o dużej wytrzymałości mechanicznej i innych. Zależnie od potrzeb transpondery mogą być mocowane do przedmiotu (obiektu), który ma być identyfikowany, albo na jego opakowaniu, albo do palety, na której znajduje się wiele opakowań. Zależnie od zastosowania pamięć transpondera może być pamięcią tylko do odczytu lub pamięcią do zapisu i odczytu. Pamięci tylko do odczytu programowane podczas produkcji zawierają numer seryjny lub inne niezmienne dane. Dane w transponderach z pamięcią do zapisu / odczytu mogą być wiele razy modyfikowane. Często pamięć dzielona jest na część, która jest tylko do odczytu i część, w której użytkownik może zmieniać dane. We wszystkich przypadkach dane z transpondera RFID mogą być wielokrotnie odczytywane w sposób nieniszczący zapisanej informacji. Transponder może przechowywać różne dane i wskutek pobudzenia przesyłać je, np. w najprostszym przypadku tylko wpisany na stałe numer seryjny. Transpondery mogą być również klasyfikowane jako: bierne (passive), tj. takie, które uzyskują energię tylko z pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez czytnik; aktywne (active), tj. takie, których nadajnik RF jest zasilany z baterii; półaktywne (semi-active), tj. takie, w których wbudowana bateria służy do ciągłego zasilania czujnika (np. temperatury) zintegrowanego z transponderem, ale nie jest wykorzystywana do zasilania nadajnika RF. Tab. 1-1: Klasyfikacja transponderów Sposób komunikacji Bierny (przesyłanie danych przez modulację pola RF) Aktywny (własny nadajnik) Źródło energii zasilania transpondera Bateria (aktywny) Transpondery nazywane również półaktywnymi /* Transpondery o dużym zasięgu Pole RF czytnika (bierny) Prawie wszystkie transpondery powszechnie stosowane Nie istnieją /* W tzw. transponderach półaktywnych (semiaktiv), łączących funkcje RFID z czujnikiem, bateria służy do zasilania układu pomiarowego i pamięci. Nie jest wykorzystywana do zasilania nadajnika RF Czytnik Czytnik RFID jest radiowym urządzeniem nadawczo-odbiorczym. Jego nadajnik za pośrednictwem anteny emituje energię wykorzystywaną do uaktywniania transponderów, a w niektórych systemach również sygnały poleceń sterujących transponderami i/lub modyfikujących dane zapisane w pamięci transponderów. Jego odbiornik demoduluje i dekoduje dane nadawane przez transponder. Czytnik odbierający sygnał transpondera dekoduje dane i może je przesyłać do komputera systemowego za pośrednictwem łącza kablowego (tylko czytniki stacjonarne) lub radiowego. Czytniki mogą być jednostkami samodzielnymi i działać bez obsługi np. nadzorując bramę magazynu lub taśmę transportową. Mogą być urządzeniami ruchomymi, zainstalowanymi np.

11 str. 11 z 187 na wózku widłowym używanym do przewozu palet i opakowań, albo być aparatami noszonymi przez użytkownika zintegrowanymi z komputerem. Czytnik nadaje sygnał RF, który jest odbierany przez wszystkie transpondery znajdujące się w pobliżu, których obwody antenowe są dostrajane do częstotliwości tego sygnału. Czytniki stacjonarne są stosowane w przypadku konieczności tworzenia stref odczytu, np. w bramie magazynu w celu inwentaryzacji przyjmowanych i wydawanych produktów. Są stale w trybie czuwania, aby wykryć każdy transponder, który znajdzie się w ich strefie odczytu. Strefa odczytu w przypadku systemu z transponderami biernymi może sięgać od 3 m do 6 m. Czytnik stacjonarny wymaga dołączenia przewodów zasilania i połączenia z siecią komputerową. Jego anteny powinny być chronione przed wpływami środowiska (kurz, zawilgocenie, wibracje) i uszkodzeniami mechanicznymi. Czytniki ruchome są montowane np. na wózkach widłowych służących do przewozu produktów, zwłaszcza palet. Czytniki tego rodzaju są zasilane z baterii pojazdu. Ich anteny są szczególnie narażone na uszkodzenia mechaniczne i środowiskowe. Czytniki noszone są zasilane z wbudowanej baterii i zwykle są zintegrowane z anteną. Często noszony czytnik RFID jest skojarzony z czytnikiem kodów kreskowych. Połączenie z komputerem systemu identyfikacji jest realizowane drogą radiową np. w radiowej sieci lokalnej (WLAN). W tym przypadku czytnik jest zabierany do miejsca, gdzie znajdują się oznakowane obiekty, jest uaktywniany tylko na czas pojedynczego odczytu. Zatem użytkownik czytnika noszonego w pełni kontroluje gdzie, kiedy i jak czytnik będzie wykorzystany. Tego rodzaju czytniki są narażone na uszkodzenia wskutek upadku. Należy podkreślić, że każda z tych grup ma specyficzne cechy. Czytniki stacjonarne mogą tworzyć rozległe strefy do automatycznie identyfikacji wszystkich znajdujących się w nich transponderów. Natomiast czytnik np. montowany na wózku powinien identyfikować automatycznie tylko określoną paletę. Identyfikacja za pomocą noszonego czytnika jest inicjowana i kontrolowana przez użytkownika. Istotną częścią każdego czytnika jest jego antena, której charakterystyki należy optymalizować do specyficznych zastosowań. Antenę o szerokiej charakterystyce kierunkowej należy zastosować, aby identyfikować ładunek składający się z wielu osobno oznakowanych pudełek, a inną, o wąskiej charakterystyce, do wyszukania jednego oznakowanego opakowania spośród składowanych na półce magazynu. Ze względu na konieczność uzyskania małej impedancji połączenia nadajnika z anteną analogowa część czytnika powinna znajdować się jak najbliżej anteny. Systemy RFID różnią się pod wieloma względami: częstotliwością pracy i zasięgiem odczytu; rodzajem pamięci i pojemnością pamięci transponderów; przeznaczeniem danych; bezpieczeństwem. Częstotliwość pracy jest podstawowym parametrem wpływającym na właściwości systemu, takie jak zasięg, szybkość transmisji, odporność na zakłócenia. Większość systemów używanych komercyjnie wykorzystuje albo częstotliwości w zakresie MHz (zależnie od regionu), albo częstotliwość 13,56 MHz pasmo HF. Oprócz wymienionych wykorzystywane są również częstotliwości w zakresie do 135 khz w paśmie LF oraz 433 MHz i 2,45 GHz w paśmie UHF.

12 str. 12 z Właściwości systemów RFID Zasada działania Sprzężenie indukcyjne W pasmach LF i HF wykorzystuje się zasadę sprzężenia indukcyjnego, rys Energia jest przekazywana pomiędzy czytnikiem a transponderem za pośrednictwem pola magnetycznego. Wielkość przekazywanej energii jest proporcjonalna do powierzchni anteny nadawczej i powierzchni anteny odbiorczej, zależy od wzajemnego ustawienia tych anten i możliwości pobudzenia obwodu antenowego transpondera przebiegiem o częstotliwości rezonansowej, ponieważ w stanie rezonansu w obwodzie antenowym płynie maksymalny prąd. Czytnik Antena Transponder Układ scalony (chip) Pole magnetyczne Rys. 1-2: Ilustracja zasady działania systemu ze sprzężeniem indukcyjnym Zatem im większa dobroć obwodu antenowego, tym większy prąd, który płynie w rezonansie i większa energia wzbudzanego pola magnetycznego. Jednakże wraz ze wzrostem dobroci obwodu zmniejsza się szerokość pasma obwodu, co ogranicza maksymalną szybkość komunikacji danych w systemie. Jednocześnie obwód antenowy o dużej dobroci jest bardziej podatny na rozstrojenie spowodowane bliskością metali oraz zmianami indukcyjności i pojemności obwodu wskutek zmian temperatury otoczenia. W pasmach LF i HF stosuje się transpondery bierne. W prostych systemach identyfikacji każdy transponder, który znajdzie się w polu aktywującym wytworzonym przez czytnik, o odpowiedniej częstotliwości i dostatecznym natężeniu, wysyła swój kodowany numer identyfikacyjny tak długo, jak znajduje się w polu. System działa poprawnie tylko wtedy, gdy w strefie identyfikacji znajduje się jeden transponder. W zaawansowanych systemach, w których czytnik może wydawać polecenia zidentyfikowanym transponderem, są stosowane protokóły komunikacji z arbitrażem kolizji, umożliwiające po wykonaniu sekwencji procedur identyfikację, a następnie odczyt wielu transponderów znajdujących się jednocześnie w strefie kontrolowanej przez czytnik. Wśród czynników ograniczających uzyskiwany zasięg najistotniejsze są administracyjne ograniczenia określające maksymalne natężenie pola magnetycznego wytwarzanego przez antenę czytnika. W systemach indukcyjnych przesyłanie informacji z transpondera do czytnika zwykle polega na binarnej modulacji amplitudy (ASK) pola aktywującego wskutek zmian obciążenia obwodu antenowego transpondera wymuszanych przez układ elektroniczny transpondera. W tym przypadku w czasie przeznaczonym na odbiór sygnałów transponderów czytnik wytwarza pole o stałej amplitudzie.

13 str. 13 z 187 Istnieją również systemy, w których transponder wysyła sygnał z przełączaniem częstotliwości (FSK) lub moduluje fazę. Dla potrzeb komunikacji między czytnikiem a transponderami, w celu przesyłania poleceń lub danych do zapisu w pamięci transponderów, zwykle stosowana jest modulacja amplitudy, rzadziej fazy fali nośnej. Zasięg odczytu zależy od usytuowania (kierunku) anteny transpondera względem anteny czytnika. W przypadku sprzężenia indukcyjnego maksymalny zasięg uzyskuje się, gdy linie pola magnetycznego wytwarzanego przez antenę czytnika są prostopadłe do płaszczyzny zwojów cewki antenowej transpondera, czyli gdy antena transpondera jest w płaszczyźnie równoległej do anteny czytnika. Jeżeli linie pola są równoległe do cewki transpondera, to nie ma sprzężenia między cewkami i transponder nie może być odczytywany. Z tych względów w rzeczywistych rozwiązaniach stosuje się systemy antenowe, por. szkice na rys D Transponder równolegle do anteny D Pojedyncza antena Dwie anteny (bramka) Cztery anteny (tunel) Rys. 1-3: Anteny czytników pasmach LF i HF W przypadku dwóch lub więcej anten prądy wzbudzające pole magnetyczne muszą mieć odpowiednio dobrane fazy Sprzężenie propagacyjne W pasmach UHF komunikacja pomiędzy biernym transponderem i czytnikiem polega na modulacji współczynnika odbicia fali radiowej (tzw. rozproszeniu wstecznym, ang. backscatter), rys W tym przypadku część energii fali wytwarzanej przez antenę czytnika jest odbita w kierunku przeciwnym niż kierunek fali wytwarzanej przez czytnik. Transponder może przesyłać informację zmieniając obciążenie obwodu odbierającego falę, a wskutek tego współczynnik odbicia fali. Czytnik odbierając zmiany natężenia pola może demodulować sygnał i odtwarzać dane. Nadajnik Odbiornik Czytnik Antena dipolowa Transponder Układ scalony (chip) Fala promieniowana przez czytrnik Fala promieniowana przez transponder Rys. 1-4: Ilustracja zasady działania systemu z rozproszeniem

14 str. 14 z Cechy użytkowe W tym punkcie zebrano informacje na temat cech użytkowych systemów RFID pracujących w różnych zakresach częstotliwości. Celem tej prezentacji jest wykazanie, że nie istnieje idealny system RFID przydatny do wszystkich zastosowań i nie można wskazać "najlepszego" pasma częstotliwości RFID. Ze względu na różne właściwości fizyczne częstotliwości pracy systemu są dobierane do zastosowań Transpondery LF Jedną z zasadniczych cech transponderów LF (w zakresie częstotliwości do 135 khz) w porównaniu z transponderami działającymi w innych pasmach częstotliwości jest względnie mały wpływ metali w otoczeniu transpondera na jego charakterystyki. Z tego powodu te transpondery mogą być mocowane jako identyfikatory do obiektów metalowych, takich jak narzędzia, części maszyn, pojazdów lub metalowe kontenery. Pole LF przenika przez różne materiały, w tym przez wodę i tkanki ciała, z tych względów systemy RFID w paśmie LF są wykorzystywane również do znakowania i identyfikacji zwierząt. Przydatność transponderów LF w środowisku przemysłowym może być ograniczona ze względu na poziom zakłóceń wytwarzanych przez maszyny i urządzenia elektryczne. Transpondery LF charakteryzują się stosunkowo małą szybkością odczytu danych. W większości oferowanych obecnie systemów w danym momencie możliwy jest odczyt tylko jednego transpondera (nie jest możliwy jednoczesny odczyt wielu transponderów). Najczęściej wykorzystywane w systemach LF częstotliwości fali nośnej 125 khz i 134,2 khz są udostępniane do zastosowań RFID na całym świecie, również w Polsce, por. Aneks nr 9: Urządzenia do zastosowań indukcyjnych, do rozporządzenia Ministra Transportu z dn. 3 lipca 2007 r. [1]. Podstawowym warunkiem, który musi spełniać system RFID działający w zakresie częstotliwości khz jest ograniczenie natężenia pola magnetycznego w odległości 10 m od anteny do 66 dbµa/m. Postać transpondera LF zależy od zastosowania. W systemach kontroli dostępu jest to transponder wykonany jako bezstykowa karta identyfikacyjna tylko do odczytu. Duży udział w rynku transponderów LF ma przemysł samochodowy, gdzie transpondery są używane w systemach zabezpieczeń przed nieuprawnionym użyciem pojazdu (immobilizery). W tego rodzaju systemach transponder jest np. zaprasowany w główce kluczyka, a cewka anteny czytnika RFID jest umieszczana współosiowo w stacyjce pojazdu, por. rys. 1-5 a) i b). Rys. 1-5 a): Widok stacyjki (czytnik RFID) z kluczykiem (transponder RFID)

15 str. 15 z 187 Rys. 1-5 b): Widoki obwodu antenowego (cewki) immobilizera samochodowego Transpondery LF są również stosowane do identyfikacji zwierząt, zarówno domowych, takich jak psy i koty, jak też hodowlanych np. owiec i bydła. W wielu krajach stosowanie RFID do znakowania zwierząt jest obowiązkowe, por. rys. 1-6, 1-7, 1-8. Rys. 1-6: Przykład konstrukcji transpondera wstrzykiwanego

16 str. 16 z 187 Rys. 1-7: Przykłady konstrukcji transpondera w kolczyku Rys. 1-8: Przykład konstrukcji transpondera w formie piguły Transpondery HF Pasywne transpondery HF pracują w paśmie 13,56 MHz. Zakres 13,553-13,567 MHz udostępniony jest na świecie, również w Polsce, jako pasmo do zastosowań ISM. Powszechna dostępność częstotliwości jest jednym z powodów popularności systemów RFID wykorzystujących pasmo 13,56 MHz. Jednakże w różnych regionach świata dopuszczalne wartości mocy promieniowanej lub natężenia pola mogą się różnić. Pole o częstotliwości 13,56 MHz przenika przez różne materiały, w tym przez wodę i tkanki ciała. Ale transpondery pracujące w tym paśmie są bardziej wrażliwe na oddziaływanie metali w otoczeniu niż transpondery LF. Systemy HF są mniej podatne na zakłócenia wytwarzane przez urządzenia elektryczne niż systemy LF. Podstawowymi zaletami systemów HF w porównaniu z systemami LF jest mniejszy koszt transponderów oraz większa szybkość komunikacji i zdolność odczytu wielu transponderów jednocześnie, co umożliwia ich stosowanie do automatycznej ewidencji obiektów. Niższy koszt ma związek z wykonaniem anteny transpondera. W tym zakresie częstotliwości wystarcza kilka zwojów anteny, więc możliwe jest jej wykonanie przy użyciu przewodzącego lakieru jako nadruku na dielektrycznym podłożu. Koszt transponderów HF wykonanych tą techniką, nazywanych "inlays", może wynosić 0,5 USD. Grubość transpondera łącznie z układem scalonym jest mniejsza niż 0,1 mm. Z tych względów tego rodzaju transpondery mogą być zaprasowane w dokumentach, np. są stosowane w elektronicznych paszportach, są używane do naklejania na dokumentach papierowych lub jako etykiety na produktach. Rozmiary transponderów HF są różne. Ogólnie im większa powierzchnia anteny, tym większą energię pola wytworzonego przez czytnik przejmuje transponder i tym większy zasięg odczytu.

17 str. 17 z 187 Należy podkreślić, że możliwość wielokrotnego zapisu danych umożliwia takie zastosowania, jak elektroniczny bilet komunikacji publicznej, karta biblioteczna i inne. W praktyce ze względu na ograniczenia administracyjne dotyczące natężenia pola wytwarzanego przez czytniki zasięg systemów HF jest ograniczony do nie więcej niż 1 m. W Polsce podstawowym warunkiem, który musi spełniać system RFID działający w paśmie częstotliwości 13,56 MHz jest ograniczenie natężenia pola magnetycznego w odległości 10 m od anteny do 66 dbµa/m, por. Aneks nr 9: Urządzenia do zastosowań indukcyjnych, do rozporządzenia Ministra Transportu z dn. 3 lipca 2007 r. [1]. Należy zauważyć, że orientacja transpondera względem anteny czytnika ma istotny wpływ na zasięg komunikacji. W przypadku transpondera, którego antena jest wykonana w postaci płaskiej cewki, optymalne ze względu na wielkość sprzężenia indukcyjnego jest umieszczenie anteny transpondera równolegle do płaszczyzny anteny czytnika. Jeżeli antena takiego transpondera jest prostopadła, zasięg jest redukowany praktycznie do zera. Ze względu na szybkość transmisji możliwe jest odczytywanie do 50 transponderów w jednym cyklu odczytu (odczyt bezkolizyjny), tj. w okresie 20 ms. Dodatkowa pamięć transpondera, w której mogą być zapisane np. dane biometryczne, umożliwia zwiększenie bezpieczeństwa w systemach kontroli dostępu. Bezstykowe inteligentne karty RFID, zgodne z normą ISO 14443, stają się kartami płatniczymi i kredytowymi następnej generacji. Są wykorzystywane jako różnego rodzaju karty wstępu i bilety elektroniczne. Jednym z podstawowych powodów wprowadzenia kart bezstykowych jest ochrona informacji. Systemy HF do identyfikacji produktów, opakowań i palet są stosowane, gdy nie wymaga się zasięgu większego niż 1 m. W niektórych zastosowaniach, np. karta płatnicza, duży zasięg jest niepożądany (ze względów bezpieczeństwa). Stosunkowo nową klasą zastosowań RFID w paśmie HF są techniki komunikacji w polu bliskim (Near Field Communication, NFC) promowane jako wygodny i bezpieczny sposób przeprowadzania różnych transakcji i wnoszenia opłat za pomocą osobistego terminala. Przykłady konstrukcji biernego transpondera pracującego w paśmie 13,56 MHz, wykonanego w formie etykiety przeznaczonej do naklejania na tekturze, papierze lub plastiku, przedstawiono na rys Rys. 1-9: Przykład konstrukcji transpondera Transpondery UHF Zakres UHF obejmuje radiowe częstotliwości od 300 MHz do 3 GHz. Dla potrzeb RFID są wykorzystywane trzy podzakresy: pasmo 433 MHz, różne częstotliwości w podzakresie

18 str. 18 z MHz i pasmo ISM 2,45 GHz. Spośród trzech wymienionych największe znaczenie ma podzakres MHz. Jednakże istotnym mankamentem systemów w podzakresie MHz jest brak wspólnego, światowego zakresu częstotliwości (w odróżnieniu od pasma LF i HF, co do których wymagania obowiązujące w Europie i Ameryce Płn. nie różnią się zasadniczo). W Ameryce systemy UHF pracują w zakresie MHz, w Europie w zakresie MHz, a w Japonii MHz. Komunikacja pomiędzy biernymi transponderami UHF i czytnikiem jest realizowana z wykorzystaniem techniki rozproszenia wstecznego. Elektrolity i metale znajdujące się w polu czytnika UHF zaburzają działanie systemu. Transponder odbiera sygnał radiowy z czytnika, moduluje go i promieniuje z powrotem w kierunku czytnika. Systemy RFID pracujące w pasmach UHF w porównaniu z systemami HF mają większy zasięg i szybkość działania. Protokóły unikania kolizji stosowane w paśmie UHF różnią się od stosowanych w paśmie HF. Wskutek tego liczba transponderów, które mogą być odczytane "jednocześnie" (w jednym cyklu odczytu) w praktyce może wynosić do 200, w porównaniu z maks. 50 w paśmie HF. Właściwości systemów RFID i transponderów UHF: zasięg odczytu typowy 3 6 m; transpondery mogą być umieszczone w różnych niemetalowych obudowach, np. w postaci etykiet, kart itp.; duża szybkość przesyłania danych i szybki protokół antykolizyjny pozwalają na odczyt do 200 transponderów; w najprostszym wykonaniu (etykiety) mają tylko 96 bitów pamięci dla numeru seryjnego. Przykłady konstrukcji biernych transponderów UHF, wykonanych w formie etykiet, przeznaczonych do naklejania na tekturze, papierze lub plastiku przedstawiono na rys (wymiary 4 1 cal)

19 str. 19 z 187 (wymiary 4 1 cal) Rys. 1-10: Przykład konstrukcji transponderów UHF 1.3 Zastosowania Identyfikacja z wykorzystaniem częstotliwości radiowych, RFID, jest jedną z najszybciej rozwijających się i przynoszących największe korzyści technik automatycznego gromadzenia danych (Automatic Data Collection, ADC). Do popularyzacji technik RFID przyczyniło się opracowanie standardów, usprawnienia właściwości oferowanych systemów i obniżenie kosztów wdrożenia. Identyfikacja z wykorzystaniem częstotliwości radiowych ma kilka istotnych zalet w porównaniu z innymi rodzajami gromadzenia danych: czytnik nie musi bezpośrednio "widzieć" transpondera, co umożliwia stosowanie RFID tam, gdzie np. identyfikacja za pomocą kodów paskowych jest nieprzydatna; szybkość działania do kilkuset odczytów w czasie sekundy; może być stosowana w środowisku nieprzyjaznym dla ludzi. Poniżej wymieniono wybrane przykłady zastosowań RFID: Oznakowanie wartościowych obiektów, takich jak obrazy w muzeach, książki w bibliotekach. Inwentaryzacja obiektów nie wymaga zdejmowania ich z półek. 100% poprawnych odczytów. Szybkie i automatyczne sprawdzenie zawartości zbiorów. Łańcuch dostaw, logistyka, od momentu wytworzenia do dostarczenia produktu do punktu sprzedaży. Zalety możliwość automatyzacji, dokładność. Zwiększenie przepustowości skanowanie wielu transponderów w krótkim czasie (praktycznie "jednocześnie") do 400 w zaawansowanych systemach UHF, co oznacza, że np. cała paleta może być skanowana w punkcie kontrolnym np. w bramie magazynu, bez udziału człowieka.

20 str. 20 z 187 Objęcie systemem RFID łańcucha dostaw umożliwia producentom, dystrybutorom i sprzedawcom zmniejszenie zapasów, ponieważ system dostaw staje się bardziej elastyczny, ma mniejszą inercję. Śledzenie i inwentaryzacja składników majątku, takich jak narzędzia i maszyny. System pozwala lokalizować oznakowane obiekty i zgłasza alarm w przypadku próby wynoszenia / wywiezienia ich poza dozorowaną strefę. Śledzenie dokumentów, zwłaszcza tych, których utrata lub zagubienie powoduje negatywne skutki, np. dokumenty rządowe, karty zdrowia w szpitalach i przychodniach, akta spraw sądowych. Oznakowanie za pomocą samoprzylepnej etykiety RFID ułatwia szybkie odszukanie zgubionego dokumentu w stertach innych, pozwala uniknąć strat wynikających z zagubienia dokumentu. Można skojarzyć system oznakowania z czytnikiem sygnalizującym wynoszenie akt poza określone pomieszczenie. Współczesne systemy tego rodzaju pozwalają przeszukać ok. 2 m półkę z aktami w ciągu sekundy. Kontrola dostępu do pomieszczeń i budynków jest jednym z najstarszych zastosowań RFID. W systemach o zaostrzonych wymaganiach techniki RFID są łączone z metodami identyfikacji biometrycznej. W tych zastosowaniach RFID wyparł z rynku karty z paskiem magnetycznym (szybszy i łatwiejszy odczyt, nie ma potrzeby wkładania karty do czytnika). Dla potrzeb kontroli dostępu używane są głównie transpondery pasywne (np. zgodne z normami ISO [2 5] i ISO [6 8]), rzadziej aktywne. W przypadku transponderów pasywnych konieczne jest zbliżenie transpondera do czytnika. Transpondery aktywne mogą być mocowane do pojazdu i umożliwiają automatyczną bezobsługową kontrolę. Kontrola procesu produkcji (Work-in-Progress, WIP). Producent może wykorzystać transpondery RFID przymocowane do produkowanego obiektu do dokumentowania przebiegu procesu produkcji, np. montażu pojazdu na taśmie produkcyjnej. Każda operacja jest dopisywana do "historii" przechowywanej w pamięci transpondera, w ten sposób łatwo można stwierdzić, kto, gdzie i kiedy ją wykonał. Istnieją wykonania transponderów, które tolerują ekstremalnie trudne warunki środowiska: wysoką temperaturę, atmosfery korozyjne, wibracje. Niektóre działające w paśmie LF tolerują montaż na powierzchni metalowej. Wywóz odpadów. Władze municypalne mogą oznakować pojemniki na śmieci transponderami. Samochód do wywozu śmieci wyposażony w czytnik gromadzi informacje o częstości opróżniania pojemników, w ten sposób łatwo można kontrolować wypełnianie obowiązków przez firmę zobowiązaną do sprzątania. Dla potrzeb automatycznej identyfikacji i gromadzenia danych (Automatic Identification and Data Collection, AIDC) funkcje oferowane w systemach RFID, zwłaszcza w odniesieniu do logistyki i zaopatrzenia, częściowo pokrywają się z uzyskiwanymi z wykorzystaniem technik kodów kreskowych, nazywanych też kodami paskowymi (bar code). W tab. 1-2 przedstawiono porównanie właściwości tych dwóch technik [www.nje.ca/].

INFOSYSTEMY ELEKTRONICZNE. RFID Radio Frequency IDentification Identyfikacja radiowa

INFOSYSTEMY ELEKTRONICZNE. RFID Radio Frequency IDentification Identyfikacja radiowa INFOSYSTEMY ELEKTRONICZNE RFID Radio Frequency IDentification Identyfikacja radiowa Radio Frequency IDentification (RFID) jest ogólnym terminem używanym do określania systemów, w których dane identyfikacyjne

Bardziej szczegółowo

RFID Radio Frequency Identification. Tomasz Dziubich

RFID Radio Frequency Identification. Tomasz Dziubich RFID Radio Frequency Identification Tomasz Dziubich Plan wykładu Co to jest RFID? Jak działa RFID Przykłady aplikacji Wady i zalety Kierunki rozwoju Co to jest RFID? Radio Frequency Identification Wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Na podstawie: Albert Lozano-Nieto: RFID Design Fundamentals and Applications, CRC Press, Taylor & Francis Group, London New York, 2011 RFID RadioFrequency

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii RFID w produkcji i logistyce

Wykorzystanie technologii RFID w produkcji i logistyce technologii w produkcji i logistyce Co to jest technologii (z ang. Radio-frequency identification) to ogólny termin używany, aby opisać technologię która umożliwia automatyczną identyfikację, inaczej rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

Systemy informatyczne handlu detalicznego

Systemy informatyczne handlu detalicznego dr inż. Paweł Morawski Systemy informatyczne handlu detalicznego semestr zimowy 2014/2015 KONTAKT Z PROWADZĄCYM dr inż. Paweł Morawski e-mail: pmorawski@spoleczna.pl www: http://pmorawski.swspiz.pl konsultacje:

Bardziej szczegółowo

Co to jest RFID? Niekiedy technologia RFID nazywana jest radiowym kodem kreskowym. Tak jak kody jest unifikowany standardy RFID:

Co to jest RFID? Niekiedy technologia RFID nazywana jest radiowym kodem kreskowym. Tak jak kody jest unifikowany standardy RFID: Co to jest RFID? RFID (ang. Radio-frequency identification) system identyfikacji w oparciu o zdalny, poprzez fale radiowe, odczyt (np. GUID) i zapis danych zawartych w pamięci znacznika (taga) przytwierdzonego

Bardziej szczegółowo

STANDARDY ELEKTRONICZNEJ WYMIANY INFORMACJI

STANDARDY ELEKTRONICZNEJ WYMIANY INFORMACJI STANDARDY ELEKTRONICZNEJ WYMIANY INFORMACJI Wykład 1 Wprowadzenie dr Radosław Wójtowicz Najważniejsze narzędzia i technologie logistyczne Electronic Data Interchange EDI Automatic Identification and Data

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.03 Podstawowe zasady modulacji amlitudy na przykładzie modulacji DSB 1. Podstawowe zasady modulacji amplitudy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 30 grudnia 2009 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 30 grudnia 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 2 585 Poz. 8 6. 57,0 66,0 GHz 40 dbm e.i.r.p. oraz gęstość mocy 13 dbm/mhz e.i.r.p. 25 dbm e.i.r.p. oraz gęstość mocy -2 dbm/mhz e.i.r.p. b) w aneksie nr 6 dodaje się poz. 12 w brzmieniu:

Bardziej szczegółowo

TAG RADIOWY W MAGAZYNIE

TAG RADIOWY W MAGAZYNIE Tomasz Pisarek Jantar sp. z o.o. Elżbieta Hałas Instytut Logistyki i Magazynowania GS1 Polska TAG RADIOWY W MAGAZYNIE Technologia zwana często EPC/RFID wykorzystuje identyfikację za pomocą fal radiowych

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII RFID DO ZABEZPIECZENIA ZBIORÓW W WOLNYM DOSTĘPIE W BIBLIOTECE UNIWERSYTETU PAPIESKIEGO JANA PAWŁA II W KRAKOWIE

WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII RFID DO ZABEZPIECZENIA ZBIORÓW W WOLNYM DOSTĘPIE W BIBLIOTECE UNIWERSYTETU PAPIESKIEGO JANA PAWŁA II W KRAKOWIE WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII RFID DO ZABEZPIECZENIA ZBIORÓW W WOLNYM DOSTĘPIE W BIBLIOTECE UNIWERSYTETU PAPIESKIEGO JANA PAWŁA II W KRAKOWIE Marta Wójtowicz-Kowalska marta.wojtowicz_kowalska@upjp2.edu.pl

Bardziej szczegółowo

30.12.2006 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 401/41

30.12.2006 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 401/41 30.12.2006 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 401/41 DECYZJA KOMISJI z dnia 15 grudnia 2006 r. wykonująca rozporządzenie Rady (WE) nr 21/2004 w odniesieniu do wytycznych i procedur elektronicznej identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo systemów komputerowych

Bezpieczeństwo systemów komputerowych Bezpieczeństwo systemów komputerowych RFID Aleksy Schubert (Marcin Peczarski) Instytut Informatyki Uniwersytetu Warszawskiego 10 stycznia 2017 Wykorzystano materiały ze strony http://www.rfid.citi-lab.pl.

Bardziej szczegółowo

CO TO JEST RFID? SKŁADNIKI SYSTEMU. W podstawowej konfiguracji system składa się z:

CO TO JEST RFID? SKŁADNIKI SYSTEMU. W podstawowej konfiguracji system składa się z: CO TO JEST RFID? RFID (ang. Radio-frequency identification) jest to system kontroli przepływu towarów w oparciu o zdalny, poprzez fale radiowe, odczyt i zapis danych z wykorzystaniem specjalnych układów

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczoodbiorczych, które mogą być

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczoodbiorczych, które mogą być ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczoodbiorczych, które mogą być używane bez pozwolenia. (Dz. U. Nr 38, poz. 6 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

KOMISJA. (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2008/432/WE) (7) Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Komitetu ds.

KOMISJA. (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2008/432/WE) (7) Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Komitetu ds. 11.6.2008 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 151/49 KOMISJA DECYZJA KOMISJI z dnia 23 maja zmieniająca decyzję 2006/771/WE w sprawie harmonizacji widma radiowego na potrzeby urządzeń (notyfikowana jako

Bardziej szczegółowo

2. STRUKTURA RADIOFONICZNYCH SYGNAŁÓW CYFROWYCH

2. STRUKTURA RADIOFONICZNYCH SYGNAŁÓW CYFROWYCH 1. WSTĘP Radiofonię cyfrową cechują strumienie danych o dużych przepływnościach danych. Do przesyłania strumienia danych o dużych przepływnościach stosuje się transmisję z wykorzystaniem wielu sygnałów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie opakowaniami zwrotnymi w firmie odzieżowej

Zarządzanie opakowaniami zwrotnymi w firmie odzieżowej Instytut Logistyki i Magazynowania GS1 Polska Zarządzanie opakowaniami zwrotnymi w firmie odzieżowej Intersport Polska SA jest firmą handlową, posiada własną sieć sklepów detalicznych, do których towary

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób i układ do modyfikacji widma sygnału ultraszerokopasmowego radia impulsowego. POLITECHNIKA GDAŃSKA, Gdańsk, PL

PL B1. Sposób i układ do modyfikacji widma sygnału ultraszerokopasmowego radia impulsowego. POLITECHNIKA GDAŃSKA, Gdańsk, PL PL 219313 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 219313 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 391153 (51) Int.Cl. H04B 7/00 (2006.01) H04B 7/005 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

INTERFEJS SYSTEMU TRANSMISJI ALARMÓW

INTERFEJS SYSTEMU TRANSMISJI ALARMÓW STEKOP SA Zakład Pracy Chronionej 15-404 Białystok, ul. Młynowa 21 tel./fax : (+48 85) 7420039, 7423567 http://www.stekop.com INTERFEJS SYSTEMU TRANSMISJI ALARMÓW typ RDC 400 ver. 1 Instrukcja użytkownika

Bardziej szczegółowo

UW-DAL-MAN v2 Dotyczy urządzeń z wersją firmware UW-DAL v5 lub nowszą.

UW-DAL-MAN v2 Dotyczy urządzeń z wersją firmware UW-DAL v5 lub nowszą. Dokumentacja techniczna -MAN v2 Dotyczy urządzeń z wersją firmware v5 lub nowszą. Spis treści: 1 Wprowadzenie... 3 2 Dane techniczne... 3 3 Wyprowadzenia... 3 4 Interfejsy... 4 4.1 1-WIRE... 4 4.2 RS232

Bardziej szczegółowo

T e l. : ( 6 1 ) 6 6 1 0 6 2 0, 6 6 1 0 5 6 0 ; F a x. : 6 6 1 0 5 7 0

T e l. : ( 6 1 ) 6 6 1 0 6 2 0, 6 6 1 0 5 6 0 ; F a x. : 6 6 1 0 5 7 0 RFID HOVER GUARD System Hover Guard to: EAS + RFID jako jeden system Redukcja kosztów Krótszy okres zwrotu inwestycji Bieżąca inwentaryzacja dzięki wizualizacji łańcucha dostaw Więcej informacji o preferencjach

Bardziej szczegółowo

Lekcja 20. Temat: Detektory.

Lekcja 20. Temat: Detektory. Lekcja 20 Temat: Detektory. Modulacja amplitudy. (AM z ang. Amplitude Modulation) jeden z trzech podstawowych rodzajów modulacji, polegający na kodowaniu sygnału informacyjnego (szerokopasmowego o małej

Bardziej szczegółowo

Opis czytnika TRD-80 CLASSIC ver Moduł czytnika transponderów UNIQUE z wbudowaną anteną

Opis czytnika TRD-80 CLASSIC ver Moduł czytnika transponderów UNIQUE z wbudowaną anteną TRD-80 CLASSIC Moduł czytnika transponderów UNIQUE z wbudowaną anteną Podstawowe cechy : zasilanie od 3V do 6V zintegrowana antena 4 formaty danych wyjściowych wyjście BEEP wyjście PRESENT zasięg odczytu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi czytnika MM-R32

Instrukcja obsługi czytnika MM-R32 Instrukcja obsługi czytnika MM-R32 MM-R32 Copyright 2011 by MicroMade All rights reserved Wszelkie prawa zastrzeżone MicroMade Gałka i Drożdż sp. j. 64-920 PIŁA, ul. Wieniawskiego 16 Tel./fax: (67) 213.24.14

Bardziej szczegółowo

WDROŻENIE SYSTEMU ZARZĄDZANIA RUCHEM ITS

WDROŻENIE SYSTEMU ZARZĄDZANIA RUCHEM ITS Załącznik nr 1 do SIWZ Znak sprawy MZD 28.3/2017 SPECYFIKACJA I WYMAGANIA FUNKCJONALNE SYSTEM ZARZĄDZANIA I ORGANIZACJI RUCHU WDROŻENIE SYSTEMU ZARZĄDZANIA RUCHEM ITS Kody i nazwy wg CPV 34996000- - Drogowe

Bardziej szczegółowo

Interfejsy systemów pomiarowych

Interfejsy systemów pomiarowych Interfejsy systemów pomiarowych Układ (topologia) systemu pomiarowe może być układem gwiazdy układem magistrali (szyny) układem pętli Ze względu na rodzaj transmisji interfejsy możemy podzielić na równoległe

Bardziej szczegółowo

Czytnik Zbliżeniowy USB RUD-2 v1.0

Czytnik Zbliżeniowy USB RUD-2 v1.0 Czytnik Zbliżeniowy USB RUD-2 v1.0 Wersja dokumentu: Rev. C Instrukcja uż ytkowania Budowa i Przeznaczenie RUD-2 jest miniaturowym czytnikiem transponderów zbliżeniowych standardu EM 125 KHz. Czytnik jest

Bardziej szczegółowo

Tag radiowy w magazynie

Tag radiowy w magazynie Tomasz Pisarek Jantar Sp. z o.o. ElŜbieta Hałas Instytut Logistyki i Magazynowania GS1 Polska Tag radiowy w magazynie Technologia zwana często EPC/RFID wykorzystuje technologię identyfikacji za pomocą

Bardziej szczegółowo

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Opracowanie na postawie: Frank Karlsen, Nordic VLSI, Zalecenia projektowe dla tanich systemów, bezprzewodowej transmisji danych cyfrowych, EP

Bardziej szczegółowo

Automatyczna identyfikacja w procesach transportowych wyrobów. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.

Automatyczna identyfikacja w procesach transportowych wyrobów. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof. Automatyczna identyfikacja w procesach transportowych wyrobów prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2015/2016 1. Rodzaje opakowań z punktu widzenia logistyki 2 Grupa pierwsza (zastosowanie

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2263196. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 15.04.2008 08735255.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2263196. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 15.04.2008 08735255. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2263196 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 15.04.2008 08735255.5 (13) (51) T3 Int.Cl. G06K 19/077 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.08 Zasady wytwarzania sygnałów zmodulowanych za pomocą modulacji AM 1. Zasady wytwarzania sygnałów zmodulowanych

Bardziej szczegółowo

Tarnowska Karta Miejska dokumentacja techniczna

Tarnowska Karta Miejska dokumentacja techniczna Tarnowska Karta Miejska dokumentacja techniczna Zawartość Tarnowska Karta Miejska wstęp... 1 Tarnowska Karta Miejska - struktura... 1 Karta Premium dualna - zbliżeniowa oraz stykowa dane techniczne...

Bardziej szczegółowo

Przetworniki cyfrowo analogowe oraz analogowo - cyfrowe

Przetworniki cyfrowo analogowe oraz analogowo - cyfrowe Przetworniki cyfrowo analogowe oraz analogowo - cyfrowe Przetworniki cyfrowo / analogowe W cyfrowych systemach pomiarowych często zachodzi konieczność zmiany sygnału cyfrowego na analogowy, np. w celu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1 Moduł RFID (APA) 3

Spis treści. 1 Moduł RFID (APA) 3 Spis treści 1 Moduł RFID (APA) 3 1.1 Konfigurowanie Modułu RFID..................... 3 1.1.1 Lista elementów Modułu RFID................. 3 1.1.2 Konfiguracja Modułu RFID (APA)............... 4 1.1.2.1

Bardziej szczegółowo

1. Nadajnik światłowodowy

1. Nadajnik światłowodowy 1. Nadajnik światłowodowy Nadajnik światłowodowy jest jednym z bloków światłowodowego systemu transmisyjnego. Przetwarza sygnał elektryczny na sygnał optyczny. Jakość transmisji w dużej mierze zależy od

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe. Przeprowadzenie testów weryfikacji autentyczności wysokowartościowych produktów i towarów przy użyciu profesjonalnego sprzętu

Zapytanie ofertowe. Przeprowadzenie testów weryfikacji autentyczności wysokowartościowych produktów i towarów przy użyciu profesjonalnego sprzętu Warszawa, 27 kwietnia 2012 r. Zapytanie ofertowe W związku z planowanym ubieganiem się o dofinansowanie projektu badawczego ze środków działania 1.4 Wsparcie projektów celowych Programu Operacyjnego Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

Opis czytnika TRD-FLAT CLASSIC ver. 1.1. Naścienny czytnik transponderów UNIQUE w płaskiej obudowie

Opis czytnika TRD-FLAT CLASSIC ver. 1.1. Naścienny czytnik transponderów UNIQUE w płaskiej obudowie TRD-FLAT CLASSIC Naścienny czytnik transponderów UNIQUE w płaskiej obudowie Podstawowe cechy : zasilanie od 3V do 6V 4 formaty danych wyjściowych POWER LED w kolorze żółtym czerwono-zielony READY LED sterowany

Bardziej szczegółowo

WEBINAR. Kiedy kody kreskowe, kiedy RFID a kiedy technologia głosowa?

WEBINAR. Kiedy kody kreskowe, kiedy RFID a kiedy technologia głosowa? WEBINAR Kiedy kody kreskowe, kiedy RFID a kiedy technologia głosowa? Agenda 2 Krok 1 Technologie Krok 2 Narzędzia urządzenia i oprogramowanie Krok 3 Podejście do wdrożenia Krok 4 Co wybrać, czyli wady

Bardziej szczegółowo

Odbiorniki superheterodynowe

Odbiorniki superheterodynowe Odbiorniki superheterodynowe Odbiornik superheterodynowy (z przemianą częstotliwości) został wynaleziony w 1918r przez E. H. Armstronga. Jego cechą charakterystyczną jest zastosowanie przemiany częstotliwości

Bardziej szczegółowo

E107. Bezpromieniste sprzężenie obwodów RLC

E107. Bezpromieniste sprzężenie obwodów RLC E7. Bezpromieniste sprzężenie obwodów RLC Cel doświadczenia: Pomiar amplitudy sygnału w rezonatorze w zależności od wzajemnej odległości d cewek generatora i rezonatora. Badanie wpływu oporu na tłumienie

Bardziej szczegółowo

Modulacja i kodowanie - labolatorium. Modulacje cyfrowe. Kluczowane częstotliwości (FSK)

Modulacja i kodowanie - labolatorium. Modulacje cyfrowe. Kluczowane częstotliwości (FSK) Modulacja i kodowanie - labolatorium Modulacje cyfrowe Kluczowane częstotliwości (FSK) Celem ćwiczenia jest zbudowanie systemu modulacji: modulacji polegającej na kluczowaniu częstotliwości (FSK Frequency

Bardziej szczegółowo

X L = jωl. Impedancja Z cewki przy danej częstotliwości jest wartością zespoloną

X L = jωl. Impedancja Z cewki przy danej częstotliwości jest wartością zespoloną Cewki Wstęp. Urządzenie elektryczne charakteryzujące się indukcyjnością własną i służące do uzyskiwania silnych pól magnetycznych. Szybkość zmian prądu płynącego przez cewkę indukcyjną zależy od panującego

Bardziej szczegółowo

TX-RFID1 Moduł elektroniczny RFID Instrukcja

TX-RFID1 Moduł elektroniczny RFID Instrukcja TX-RFID1 Moduł elektroniczny RFID Instrukcja Wersja firmware: 0.2 Wydanie instrukcji: 1 Data wydania: 21.01.2014 www.ebs.pl DEKLARACJA ZGODNOŚCI My, EBS Sp. z o.o., z pełną odpowiedzialnością oświadczamy,

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja oznaczania dostaw do SANOK RC S.A.

Dokumentacja oznaczania dostaw do SANOK RC S.A. Strona 1 z 8 Załącznik opisuje wymagania techniczne jakie muszą spełniać etykiety identyfikacyjne używane do oznaczania, oraz sposób ich mocowania i zabezpieczania przed zniszczeniem w czasie transportu.

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO ELEKTRONIKI

WSTĘP DO ELEKTRONIKI WSTĘP DO ELEKTRONIKI Część VI Sprzężenie zwrotne Wzmacniacz operacyjny Wzmacniacz operacyjny w układach z ujemnym i dodatnim sprzężeniem zwrotnym Janusz Brzychczyk IF UJ Sprzężenie zwrotne Sprzężeniem

Bardziej szczegółowo

Kod produktu: MP01611

Kod produktu: MP01611 CZYTNIK RFID ZE ZINTEGROWANĄ ANTENĄ, WYJŚCIE RS232 (TTL) Moduł stanowi tani i prosty w zastosowaniu czytnik RFID dla transponderów UNIQUE 125kHz, umożliwiający szybkie konstruowanie urządzeń do bezstykowej

Bardziej szczegółowo

Czytnik transponderów MIFARE i UNIQUE w obudowie naściennej

Czytnik transponderów MIFARE i UNIQUE w obudowie naściennej TRD-FLAT COMBO Czytnik transponderów MIFARE i UNIQUE w obudowie naściennej Podstawowe cechy: zasilanie od 8V do 15V Różne formaty danych wyjściowych: o Dallas 1-wire o RS232 TTL 9600 o RS232 TTL 2400 o

Bardziej szczegółowo

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO Temat ćwiczenia: BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO 1. Wprowadzenie Ultradźwiękowy bezdotykowy czujnik położenia liniowego działa na zasadzie pomiaru czasu powrotu impulsu ultradźwiękowego,

Bardziej szczegółowo

SAMOCHODOWY RADAR POWSZECHNEGO STOSOWANIA

SAMOCHODOWY RADAR POWSZECHNEGO STOSOWANIA Koncern Delphi opracował nowy, wielofunkcyjny, elektronicznie skanujący radar (ESR). Dzięki wykorzystaniu pozbawionej ruchomych części i sprawdzonej technologii monolitycznej, radar ESR zapewnia najlepsze

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Fryderyk Lewicki Telekomunikacja Polska, Departament Centrum Badawczo-Rozwojowe,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium magazynowe RFID SAP ERP

Laboratorium magazynowe RFID SAP ERP Laboratorium magazynowe RFID SAP ERP Kod kreskowy - Jest to graficzne odwzorowanie informacji przy pomocy kresek i odstępów pomiędzy tymi kreskami. Kod kreskowy umożliwia zakodowanie informacji w celu

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie do obsługi pralni przemysłowej

Oprogramowanie do obsługi pralni przemysłowej Oprogramowanie do obsługi pralni przemysłowej System do obsługi klienta instytucjonalnego aplikacja ma na celu ułatwienie i zautomatyzowanie pracy pralni w zakresie prania dostarczanej przez klientów odzieży

Bardziej szczegółowo

Opis czytnika TRD-HOT COMBO ver Naścienny czytnik transponderów UNIQUE w podświetlanej obudowie

Opis czytnika TRD-HOT COMBO ver Naścienny czytnik transponderów UNIQUE w podświetlanej obudowie TRD-HOT COMBO Naścienny czytnik transponderów UNIQUE w podświetlanej obudowie Podstawowe cechy : zasilanie od 7V do 15V dwanaście formatów danych wyjściowych wodoszczelna obudowa wypełniona żywicami syntetycznymi

Bardziej szczegółowo

RFiD InOut. innowacyjny, kompleksowy system zarządzania wjazdem i wyjazdem

RFiD InOut. innowacyjny, kompleksowy system zarządzania wjazdem i wyjazdem TM RFiD InOut innowacyjny, kompleksowy system zarządzania wjazdem i wyjazdem Wprowadzenie RFiD - InOut to innowacyjny, kompleksowy system zarządzania wjazdem i wyjazdem. Oferowany system cechuje nowoczesne

Bardziej szczegółowo

Lekcja 16. Temat: Linie zasilające

Lekcja 16. Temat: Linie zasilające Lekcja 16 Temat: Linie zasilające Fider w technice radiowej, w systemach nadawczych i odbiorczych jest to fizyczne okablowanie przenoszące sygnał radiowy z nadajnika do anteny lub z anteny do odbiornika,

Bardziej szczegółowo

TX-RFID1 Moduł elektroniczny RFID Instrukcja

TX-RFID1 Moduł elektroniczny RFID Instrukcja TX-RFID1 Moduł elektroniczny RFID Instrukcja Wersja firmware: 0.2 Wydanie instrukcji: 1 Data wydania: 21.01.2014 www.ebs.pl DEKLARACJA ZGODNOŚCI My, EBS Sp. z o.o., z pełną odpowiedzialnością oświadczamy,

Bardziej szczegółowo

Kod kreskowy vs. RFID na przykladzie wprowadzenia systemu Track & Trace w dystrybucji preparatów farmaceutycznych

Kod kreskowy vs. RFID na przykladzie wprowadzenia systemu Track & Trace w dystrybucji preparatów farmaceutycznych Kod kreskowy vs. RFID na przykladzie wprowadzenia systemu Track & Trace w dystrybucji preparatów farmaceutycznych KONGRESS MODERN WAREHOUSE 14 listopada 2013 Warszawa SPIS TREŚCI 1. Co to jest RFID, T&T,

Bardziej szczegółowo

Temat: Wzmacniacze selektywne

Temat: Wzmacniacze selektywne Temat: Wzmacniacze selektywne. Wzmacniacz selektywny to układy, których zadaniem jest wzmacnianie sygnałów o częstotliwości zawartej w wąskim paśmie wokół pewnej częstotliwości środkowej f. Sygnały o częstotliwości

Bardziej szczegółowo

Kodowanie produktów - cz. 1

Kodowanie produktów - cz. 1 Kodowanie produktów - cz. 1 25.07.2005 r. Wstęp Do identyfikacji wyrobów od dawna używa się różnego rodzaju kodów i klasyfikacji. Obecnie stosuje się m.in. natowską kodyfikację wyrobów, kodowanie wyrobów

Bardziej szczegółowo

Czytnik Zbliżeniowy USB RUD- 2 v2.0

Czytnik Zbliżeniowy USB RUD- 2 v2.0 Czytnik Zbliżeniowy USB RUD- 2 v2.0 Wersja dokumentu: Rev. A Wersja firmware:rud-2_fv2.0.4 Instrukcja użytkowania Budowa i Przeznaczenie RUD-2 jest miniaturowym czytnikiem transponderów zbliżeniowych standardu

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA

POLITECHNIKA POZNAŃSKA POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI I ELEKTRONIKI PRZEMYSŁOWEJ Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej Laboratorium Podstaw Telekomunikacji Ćwiczenie nr 6 Temat: Sprzęgacz kierunkowy.

Bardziej szczegółowo

Sieci Bezprzewodowe. Charakterystyka fal radiowych i optycznych WSHE PŁ wshe.lodz.pl.

Sieci Bezprzewodowe. Charakterystyka fal radiowych i optycznych WSHE PŁ wshe.lodz.pl. dr inż. Krzysztof Hodyr 42 6315989 WSHE 42 6313166 PŁ khodyr @ wshe.lodz.pl Materiały z wykładów są umieszczane na: http:// sieci.wshe.lodz.pl hasło: ws123he Tematyka wykładu Charakterystyka fal radiowych

Bardziej szczegółowo

Raporty Diagnostyka i monitoring. Materiały eksploatacyjne. Gospodarka odpadami. Dokumentacja techniczna. Logistyka i Magazyn

Raporty Diagnostyka i monitoring. Materiały eksploatacyjne. Gospodarka odpadami. Dokumentacja techniczna. Logistyka i Magazyn PROGRAM ZARZĄDZAJĄCY SMAROWANIEM Przy zarządzaniu gospodarką smarowniczą wykorzystywane jest profesjonalne autorskie oprogramowanie komputerowe o nazwie Olej opracowane specjalnie w tym celu, opierające

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA

POLITECHNIKA POZNAŃSKA POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI I ELEKTRONIKI PRZEMYSŁOWEJ Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej Laboratorium Podstaw Telekomunikacji Ćwiczenie nr 4 Temat: Modulacje analogowe

Bardziej szczegółowo

Materiały dodatkowe Krótka charakterystyka protokołu MODBUS

Materiały dodatkowe Krótka charakterystyka protokołu MODBUS Katedra Inżynierii Systemów Sterowania Materiały dodatkowe Krótka charakterystyka protokołu MODBUS Opracowali: mgr inż. Tomasz Karla Data: Luty, 2017 r. Dodatkowe informacje Materiały dodatkowe mają charakter

Bardziej szczegółowo

Komplet do nadawania i odbioru obrazu video drogą radiową. Instrukcja obsługi

Komplet do nadawania i odbioru obrazu video drogą radiową. Instrukcja obsługi Komplet do nadawania i odbioru obrazu video drogą radiową. Instrukcja obsługi. 35 03 13 Przed podłączeniem urządzenia zapoznaj się z instrukcją obsługi. Nadajnik Odbiornik I. Zastosowanie. Zestaw do bezprzewodowego

Bardziej szczegółowo

Lekcja 19. Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości.

Lekcja 19. Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości. Lekcja 19 Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości. Wzmacniacze pośrednich częstotliwości zazwyczaj są trzy- lub czterostopniowe, gdyż sygnał na ich wejściu musi być znacznie wzmocniony niż we wzmacniaczu

Bardziej szczegółowo

DB4 BEZPRZEWODOWY DZWONEK DO DRZWI INSTRUKCJA OBSŁUGI

DB4 BEZPRZEWODOWY DZWONEK DO DRZWI INSTRUKCJA OBSŁUGI BEZPRZEWODOWY DZWONEK DO DRZWI INSTRUKCJA OBSŁUGI Figure 1 28/11/2012 2 Velleman 1. Wstę DB4 INSTRUKCJA OBSŁUGI Niniejsza instrukcja przeznaczona jest dla użytkowników w krajach Unii Europejskiej. Ważne

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Zadanie nr 1: Dostawa blankietów Elektronicznych Legitymacji Studenckich (ELS), Elektronicznych Legitymacji Doktoranta (ELD), Elektronicznych Legitymacji Pracowniczych

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

Kody kreskowe i inne globalne standardy w biznesie. Autor: Elżbieta Hałas (red.)

Kody kreskowe i inne globalne standardy w biznesie. Autor: Elżbieta Hałas (red.) Kody kreskowe i inne globalne standardy w biznesie Autor: Elżbieta Hałas (red.) Wszystko zaczęło się ponoć ponad 60 lat temu, pewnego słonecznego popołudnia na plaży w Miami. Wtedy to Joe Woodland wpadł

Bardziej szczegółowo

Pracownia Transmisji Danych, Instytut Fizyki UMK, Toruń. Instrukcja do ćwiczenia nr 10. Transmisja szeregowa sieciami energetycznymi

Pracownia Transmisji Danych, Instytut Fizyki UMK, Toruń. Instrukcja do ćwiczenia nr 10. Transmisja szeregowa sieciami energetycznymi Pracownia Transmisji Danych, Instytut Fizyki UMK, Toruń Instrukcja do ćwiczenia nr 10 Transmisja szeregowa sieciami energetycznymi I. Cel ćwiczenia poznanie praktycznego wykorzystania standardu RS232C

Bardziej szczegółowo

Pola elektromagnetyczne

Pola elektromagnetyczne Materiały szkoleniowe Krzysztof Gryz, Jolanta Karpowicz Pracownia Zagrożeń Elektromagnetycznych CIOP PIB, Warszawa krgry@ciop.pl, jokar@ciop.pl +22 623 46 50 1. Czym są pola elektromagnetyczne? tzw. fizyczny

Bardziej szczegółowo

Interfejsy. w systemach pomiarowych. Ryszard J. Barczyński, 2016 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Interfejsy. w systemach pomiarowych. Ryszard J. Barczyński, 2016 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Interfejsy w systemach pomiarowych Ryszard J. Barczyński, 2016 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Interfejsy w systemach pomiarowych Układ (topologia) systemu pomiarowe może być układem gwiazdy

Bardziej szczegółowo

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 22/09. CEZARY WOREK, Kraków, PL

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 22/09. CEZARY WOREK, Kraków, PL PL 215148 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 215148 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 385023 (51) Int.Cl. H04B 1/26 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

TRD-MINI COMBO. Uniwersalny moduł czytnika transponderów UNIQUE - wersja OEM. Podstawowe cechy :

TRD-MINI COMBO. Uniwersalny moduł czytnika transponderów UNIQUE - wersja OEM. Podstawowe cechy : TRD-MINI COMBO Uniwersalny moduł czytnika transponderów UNIQUE - wersja OEM Podstawowe cechy : niewielkie rozmiary - 19 x 26 x 12 mm zasilanie od 3V do 6V 12 formatów danych wyjściowych tryb IDLE wyjście

Bardziej szczegółowo

rezonansu rezonansem napięć rezonansem szeregowym rezonansem prądów rezonansem równoległym

rezonansu rezonansem napięć rezonansem szeregowym rezonansem prądów rezonansem równoległym Lekcja szósta poświęcona będzie analizie zjawisk rezonansowych w obwodzie RLC. Zjawiskiem rezonansu nazywamy taki stan obwodu RLC przy którym prąd i napięcie są ze sobą w fazie. W stanie rezonansu przesunięcie

Bardziej szczegółowo

1. Opis urządzenia. 2. Zastosowanie. 3. Cechy urządzenia -3-

1. Opis urządzenia. 2. Zastosowanie. 3. Cechy urządzenia -3- INSTRUKCJA OBSŁUGI Spis treści Spis treści... 2 1. Opis urządzenia... 3 2. Zastosowanie... 3 3. Cechy urządzenia... 3 4. Sposób montażu... 4 4.1. Uniwersalne wejścia... 4 4.2. Uniwersalne wyjścia... 4

Bardziej szczegółowo

Anteny zewnętrzne do terminali telefonii komórkowej

Anteny zewnętrzne do terminali telefonii komórkowej Notatka 33 15.03.2015 1. WSTĘP Anteny zewnętrzne do terminali telefonii komórkowej W ostatnich latach jesteśmy świadkami gwałtownego rozwoju systemów telefonii komórkowej. Oferowane w sklepach urządzenia,

Bardziej szczegółowo

Rysunek 1: Okno z lista

Rysunek 1: Okno z lista 1 Urzadzenie RFID Urządzenie RFID, umożliwia użytkownikom systemu kontrolę dostępu do wydzielonych przez system stref, na podstawie odczytywanych TAG ów (identyfikatora przypisanego do użytkownika) z czytników

Bardziej szczegółowo

WNL-U555HA Bezprzewodowa karta sieciowa 802.11n High Power z interfejsem USB

WNL-U555HA Bezprzewodowa karta sieciowa 802.11n High Power z interfejsem USB WNL-U555HA Bezprzewodowa karta sieciowa 802.11n High Power z interfejsem USB PLANET WNL-U555HA to bezprzewodowa karta sieciowa 802.11n High Power z interfejsem USB i odłączaną anteną 5dBi. Zwiększona moc

Bardziej szczegółowo

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji.

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji. 1 Moduł Modbus TCP Moduł Modbus TCP daje użytkownikowi Systemu Vision możliwość zapisu oraz odczytu rejestrów urządzeń, które obsługują protokół Modbus TCP. Zapewnia on odwzorowanie rejestrów urządzeń

Bardziej szczegółowo

Kontrola dostępu, System zarządzania

Kontrola dostępu, System zarządzania Kontrola dostępu, System zarządzania Falcon to obszerny system zarządzania i kontroli dostępu. Pozwala na kontrolowanie pracowników, gości, ochrony w małych i średnich firmach. Jedną z głównych zalet systemu

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Kraków 02.07.2013

ZAPYTANIE OFERTOWE. Kraków 02.07.2013 Kraków 02.07.2013 ZAPYTANIE OFERTOWE dot. wyboru Wykonawcy prac badawczych w projekcie BlindGuide - Innowacyjny przewodnik z systemem lokalizacji i nawigacji dla osób z dysfunkcjami wzroku MoviTech Ł.

Bardziej szczegółowo

Standardy GS1 na rzecz bezpieczeństwa łańcucha dostaw. Anna Gawrońska-Błaszczyk 9 czerwca 2011

Standardy GS1 na rzecz bezpieczeństwa łańcucha dostaw. Anna Gawrońska-Błaszczyk 9 czerwca 2011 Standardy GS1 na rzecz bezpieczeństwa łańcucha dostaw Anna Gawrońska-Błaszczyk 9 czerwca 2011 ILiM GS1 Polska rok założenia: 1967 forma prawna: instytut badawczy założyciel: Ministerstwo Gospodarki organizacja

Bardziej szczegółowo

Dobór współczynnika modulacji częstotliwości

Dobór współczynnika modulacji częstotliwości Dobór współczynnika modulacji częstotliwości Im większe mf, tym wyżej położone harmoniczne wyższe częstotliwości mniejsze elementy bierne filtru większy odstęp od f1 łatwiejsza realizacja filtru dp. o

Bardziej szczegółowo

SYSTEM MONITOROWANIA TEMPERATURY

SYSTEM MONITOROWANIA TEMPERATURY SYSTEM MONITOROWANIA TEMPERATURY BEZPIECZEŃSTWO ŻYCIA CODZIENNEGO Dla konsumenta gwarancja zachowania prawidłowych warunków przechowywania produktów. Dla rodziców pewność, że ich dzieci w przedszkolach

Bardziej szczegółowo

Wysokowydajne falowniki wektorowe Micno KE300.

Wysokowydajne falowniki wektorowe Micno KE300. Wysokowydajne falowniki wektorowe Micno KE300. Firma Shenzhen Micno Electric Co. jest przedsiębiorstwem zajmującym się zaawansowanymi technologiami. Specjalizuje się w pracach badawczorozwojowych, produkcji,

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze operacyjne

Wzmacniacze operacyjne Wzmacniacze operacyjne Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest badanie podstawowych układów pracy wzmacniaczy operacyjnych. Wymagania Wstęp 1. Zasada działania wzmacniacza operacyjnego. 2. Ujemne sprzężenie

Bardziej szczegółowo

PL B1. UNIWERSYTET ŁÓDZKI, Łódź, PL BUP 03/06. JANUSZ BACZYŃSKI, Łódź, PL MICHAŁ BACZYŃSKI, Łódź, PL

PL B1. UNIWERSYTET ŁÓDZKI, Łódź, PL BUP 03/06. JANUSZ BACZYŃSKI, Łódź, PL MICHAŁ BACZYŃSKI, Łódź, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 208357 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 369252 (22) Data zgłoszenia: 23.07.2004 (51) Int.Cl. H04B 3/46 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

rh-serwer Sterownik główny (serwer) systemu F&Home RADIO.

rh-serwer Sterownik główny (serwer) systemu F&Home RADIO. 95-00 Pabianice, ul. Konstantynowska 79/81 tel. +48 4 15 3 83 www.fif.com.pl KARTA KATALOGOWA rh-serwer Sterownik główny (serwer) systemu F&Home RADIO. 95-00 Pabianice, ul. Konstantynowska 79/81 tel. +48

Bardziej szczegółowo

Wpływ szumu na kluczowanie fazy (BPSK)

Wpływ szumu na kluczowanie fazy (BPSK) Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.9 Wpływ szumu na kluczowanie fazy () . Wpływ szumu na kluczowanie fazy () Ćwiczenie ma na celu wyjaśnienie wpływu

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Standardu technicznego nr 3/DMN/2014 dla układów elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej w TAURON Dystrybucja S.A.

Załącznik nr 1 do Standardu technicznego nr 3/DMN/2014 dla układów elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej w TAURON Dystrybucja S.A. Załącznik nr 1 do Standardu technicznego nr 3/DMN/2014 dla układów elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej w TAURON Dystrybucja S.A. Przepisy i normy związane Obowiązuje od 15 lipca 2014 roku

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne ELEKTRONIKA I TELEKOMUNIKACJA studia rozpoczynające się przed r.

Zagadnienia egzaminacyjne ELEKTRONIKA I TELEKOMUNIKACJA studia rozpoczynające się przed r. (EAE) Aparatura elektroniczna 1. Podstawowe statyczne i dynamiczne właściwości czujników. 2. Prawa gazów doskonałych i ich zastosowania w pomiarze ciśnienia. 3. Jakie właściwości mikrokontrolerów rodziny

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE

Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE FIRMA: SOMAR S.A. ul. Karoliny 4 40-186 Katowice tel. 32 359 71 00 fax. 32 359 71 11 e-mail: biuro@somar.com.pl

Bardziej szczegółowo

Podstawy mechatroniki 4. Sensory

Podstawy mechatroniki 4. Sensory Podstawy mechatroniki 4. Sensory Politechnika Poznańska Katedra Podstaw Konstrukcji Maszyn Poznań, 07 grudnia 2015 Wprowadzenie stotnym składnikiem systemów mechatronicznych są sensory, tzn. urządzenia

Bardziej szczegółowo

INSTALACJA W SYSTEMIE KNX/EIB. Komunikacja. Dr hab. inż. Antoni KLAJN Politechnika Wrocławska, Instytut Energoelektryki

INSTALACJA W SYSTEMIE KNX/EIB. Komunikacja. Dr hab. inż. Antoni KLAJN Politechnika Wrocławska, Instytut Energoelektryki INSTALACJA W SYSTEMIE KNX/EIB Komunikacja Dr hab. inż. Antoni KLAJN Politechnika Wrocławska, Instytut Energoelektryki Komunikacja Graficzna ilustracja transmisji szeregowej asynchronicznej Nadajnik Przewody

Bardziej szczegółowo