ZASTOSOWANIE PAKIETU SIMULINK DO MODELOWANIA TRANSMISJI VDSL*

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZASTOSOWANIE PAKIETU SIMULINK DO MODELOWANIA TRANSMISJI VDSL*"

Transkrypt

1 Paweł Sroka Politechika Pozańska Istytut Elektroiki i Telekomuikacji 2004 Pozańskie Warsztaty Telekomuikacyje Pozań 9-10 grudia 2004 ZASTOSOWANIE PAKIETU SIMULINK DO MODELOWANIA TRANSMISJI VDSL* Streszczeie: W artykule przedstawioo model symulacyjy systemu trasmisyjego VDSL wykorzystującego modulację OFDM. Opisao modele układów adajika i odbiorika oraz model kaału trasmisyjego wykoae przy pomocy pakietu Matlab/Simulik. Zaprezetowao wyiki przykładowych przebiegów symulacyjych obrazujące działaie symulatora. 1. WPROWADZENIE Wzrost zapotrzebowaia a dostęp do iformacji oraz usług multimedialych, przy jedoczesym rozwoju techiki komputerowej i elektroiki powszechego użytku, powoduje koieczość poszukiwaia owych metod trasmisji daych, pozwalających a zwiększeie przepływości systemów trasmisyjych. Techologią, która wykorzystuje jako medium łącze aboeckie, pozwalając a ajszersze korzystaie z usług dostępych w sieci, jest rozwijaa w ostatim czasie techika szerokopasmowej trasmisji daych VDSL (Very high bit rate Digital Subscriber Lie). Techologia VDSL może być uważaa za rozwiięcie stadardu ADSL, a jedocześie jest kompatybila z usługami opartymi a techologiach SDH, czy ATM. Większe możliwości trasmisyje systemów zgodych z tym stadardem są osiągae przez użycie pasma częstotliwości o szerokości rzędu 10 do 30 MHz. W związku z tym poważie ograiczoy jest zasięg systemu trasmisyjego do 1 km, gdyż tłumieie sygałów o wysokich częstotliwościach w pętli aboeckiej jest bardzo sile. VDSL dopuszcza trasmisję zarówo w trybie asymetryczym jak i symetryczym, zapewiając przepływości do 56 Mbit/s w trybie asymetryczym i 26 Mbit/s w każdym kieruku w trybie symetryczym. Pasmo częstotliwości wykorzystywae w trasmisji rozciąga się od 138 khz do 30 MHz [3, 6]. Jedocześie zachowując kompatybilość z usługami protokołów wyższych warstw, takich jak ATM czy SDH, system trasmisyjy VDSL zapewia trasmisję dwóch ścieżek daych: kaału z przeplotem, przezaczoego dla daych wymagających szczególie silego zabezpieczeia przed zakłóceiami oraz kaału szybkiego, służącego do przesyłaia daych wymagających małych opóźień. Wykorzystaie szerokiego pasma częstotliwości w trasmisji VDSL powoduje, że przesyłay sygał daych jest arażoy a sile zakłóceia różego pochodzeia. Najsiliejszym typem zakłóceń w pętli aboeckiej są przeiki zbliże i zdale sygału, * Praca przygotowaa częściowo w ramach projektu VIPNet VDSL Techology for Improved Performace i the Access Network realizowaego w ramach iicjatywy UE Eureka zarówo pochodzeia obcego (przeiki sygału iych rodzajów systemów działających w obrębie tej samej wiązki łączy) jak i własego (przeiki sygału VDSL z iych systemów działających w obrębie tej samej wiązki łączy). W szczególości wyróżić moża zakłóceia pochodzące z trasmisji HDSL, w przedziale częstotliwości od 138 khz do 300 khz, ADSL, o paśmie do 1,1 MHz, a także iych systemów VDSL wykorzystujących te sam kabel. Oprócz przeików, bardzo poważym źródłem zakłóceń trasmisji VDSL są szumy pochodzeia radiowego. W ich ramach moża wyróżić przede wszystkim zakłóceia spowodowae iterferecją z sygałami komercyjych stacji radiowych oraz zakłóceia pochodzące od sygałów adajików amatorskich. Powodują oe dalsze ograiczeia możliwości trasmisyjych systemu VDSL w określoych przedziałach częstotliwości. Obecość tak szerokiej gamy sygałów zakłócających o relatywie dużej mocy (w przypadku sygałów radia amatorskiego moc zakłóceń może osiągać awet wartość 0 dbm) powoduje koieczość zastosowaia skomplikowaych rozwiązań w układzie trasceivera VDSL, takich jak zaawasowae układy korekcji sygału, czy kompesacji sygałów radiowych. Stąd jest koiecze przeaalizowaie wpływu różych rozwiązań układu trasceivera VDSL a jakość trasmisji daych. Do tego może być wykorzystay pakiet Matlab/Simulik, który pozwala a dokłade modelowaie układów adajika i odbiorika, a także szybką i wygodą prezetację wyików symulacji działaia układu. 2. BUDOWA NADAJNIKA VDSL Zadaiem przedstawioego systemu jest zapewieie całkowitej przepływości daych użytkowika rzędu kbit/s w przypadku trasmisji w dół. W związku z tym model odosi się do struktury i działaia modemu klasy A4 (asymetryczy) lub S4 (symetryczy). Model obrazuje połączeie typu FTTCab o zwielokrotieiu FDD, wykorzystujące pasmo częstotliwości określoe plaem B. Tak więc do trasmisji w dół przezaczoe są przedziały od 138 khz do 3 MHz i od 5,1 MHz do 7 MHz [3,6]. Jedak ze względu a obecość sygałów ADSL i HDSL w łączu, dola graica pasma systemu została przesuięta do wartości 1,1 MHz [1]. Maksymala PWT 2004, Pozań 9-10 grudia

2 liczba dostępych ośych w systemie wyosi 2047 (gdyż składowa stała ie jest wykorzystywaa), jedak do trasmisji w dół używaych jest wyłączie 840 ośych daych i 6 ośych sygałów pilota. Układ adajika, przedstawioy a rysuku 1, składa się z elemetów realizujących kodowaie admiarowe, składaie ramki sygału OFDM, odwzorowaie bitów w symbole QAM oraz geerowaie sygału OFDM i sterowaie jego mocą. Układ skramblera dokouje radomizacji wejściowego strumieia biarego zgodie z rówaiem [4, 7]: x() = m() + x( 18) + x( 23) (1) Dae wyjściowe ze scramblera są dalej przetwarzae w układzie bajtowego kodera Reeda Solomoa. Wektor daych iformacji wejściowej kodera ma długość 128 bajtów. Słowo kodowe, o długości 144 bajtów, tworzoe jest poprzez podzieleie przesuiętego wielomiau iformacyjego przez wielomia geerujący, określoy rówaiem [4, 7]: G(x) = x 8 + x 4 + x 3 + x 2 +1 (2) Rys. 1. Model układu adajika VDSL wykorzystującego modulację OFDM Warstwa kowergecji (PMS TC Physical Media Specific Trasmissio Covergece) modelu symulacyjego, przedstawioa a rysuku 2, uwzględia tylko fukcje skrambligu, kodowaia admiarowego i przeplotu iezależe od aplikacji systemu. Przetwarzaie iformacji odbywa się dla dwóch ścieżek: kaału z przeplotem o większej odporości a błędy oraz kaału szybkiego. Stąd w skład tej warstwy wchodzą: - pseudolosowy geerator sekwecji biarych, który reprezetuje źródło sygału wejściowego z wyższych warstw, - skrambler, - blok kodowaia Reeda Solomoa, - blok przeplotu, w przypadku kaału z przeplotem, - bloki buforowaia daych odpowiedio kaału szybkiego i kaału z przeplotem. Dae kaału o większej odporości a zakłóceia poddawae są astępie operacji przeplotu splotowego (covolutioal iterleavig). Długość bloku przeplotu wyosi 32, a parametr określający jego głębokość M = 12. Kolejym elemetem warstwy fizyczej adajika jest blok odwzorowaia bitów w symbole daych i składaia ramki OFDM. Zadaiem tego bloku jest odwzorowaie bitów z bufora ramki daych w warstwie kowergecji w symbole kostelacji QAM o wartościowościach od 2 do 32768, a astępie złożeie powstałego ciągu symboli w ramkę sygału, będącą odzwierciedleiem jego charakterystyki w dziedziie częstotliwości. Poieważ bufor ramki daych ma rozmiar 840 bajtów, czyli 6720 bitów, a średi rozmiar kostelacji wyosi 256, co odpowiada odwzorowaiu jedego bajtu a symbol, jest użytych 840 ośych. Podział pasma, określoy plaem częstotliwości B, otrzymyway jest przez rozdzieleie grupy wykorzystywaych ośych odpowiedią liczbą ośych o zerowej mocy, wymuszających brak sygału w przedziale od 3 MHz do 5,1 MHz. Układ składaia ramki sygału OFDM jest rówież odpowiedzialy za dołączeie 6 sygałów pilota oraz przełączaie adajika z trybu przesyłaia sekwecji treigowej w tryb trasmisji daych. Rys. 2. Schemat warstwy kowergecji adajika PWT 2004, Pozań 9-10 grudia

3 Sygał wyjściowy adajika VDSL otrzymyway jest w układzie adajika OFDM, przedstawioego a rysuku 3. W jego skład wchodzą: - układ realizujący odwrotą szybką trasformację Fouriera (IFFT), którego celem jest modulacja ośych ortogoalych sygałami z kostelacji QAM, - blok dołączaia cykliczego rozszerzeia symbolu OFDM (prefiksu i sufiksu), - blok kowersji sygału rówoległego a szeregowy, - układ regulacji mocy sygału adawaego. - koduktacja: G = 10-6 S/km, - iduktacja: L = H/km, - pojemość: C = 0, F/km, - impedacja źródła: 130 Ω/km, - impedacja obciążeia: 130 Ω/km. Sygał a wejściu odbiorika jest otrzymyway przez wykoaie operacji splotu sygału wejściowego VDSL z odpowiedzią impulsową kaału, której wykres przedstawioy został a rysuku 4. Model kaału trasmisyjego przedstawioo a rysuku 5. Rys. 3. Schemat układu adajika OFDM Zastosoway został blok IFFT o rozmiarze 4096, gdyż maksymala możliwa liczba ośych w systemie wyosi Cyklicze rozszerzeie symbolu OFDM składa się ze 170 próbek prefiksu i 150 próbek sufiksu. Jego rozmiar cykliczego rozszerzeia został dobray, przy uwzględieiu odstępu między ośymi wyoszącego 4,3125 khz i częstotliwości symboli OFDM wyoszącej 4 khz, zgodie z rówaiem [4,7]: f s = 2N SC 2N + L SC CP f + L CS β 3. MODEL KANAŁU TRANSMISYJNEGO (3) Przy modelowaiu kaału trasmisyjego założoo zastosowaie kabla pięćdziesięcioparowego o astępujących parametrach: - długość: d = 300 m, - współczyik strat: tgδ = , - rezystacja: R = 130 Ω/km, Rys. 4. Wykres odpowiedzi impulsowej kaału Zakłóceia pochodzące z przeików geerowae są zgodie z fukcjami widmowej gęstości mocy zawartymi w [5]. Zakłóceia pochodzące od sygałów komercyjych rozgłośi radiowych modelowae są za pomocą dziesięciu przebiegów siusoidalych o różych częstotliwościach określoych stadardem [3]. Schemat układu geeratora zakłóceń został przedstawioy a rysuku 6. Rys. 5. Model kaału trasmisyjego VDSL PWT 2004, Pozań 9-10 grudia

4 Rys. 6. Geerator zakłóceń trasmisji VDSL 4. BUDOWA ODBIORNIKA VDSL Podobie jak w przypadku adajika, w odbioriku moża wyróżić trzy podstawowe bloki fukcjoale: - układ odbiorika OFDM z demodulacją, - układ korekcji sygału, - warstwa kowergecji odbiorika. Schemat układu odbiorika został przedstawioy a rysuku 7. Rys. 7. Układ odbiorika VDSL Zadaiem odbiorika OFDM, przedstawioego a rysuku 8, jest wzmocieie odbieraego sygału, odfiltrowaie sygałów o iepożądaych częstotliwościach, a astępie przetworzeie go a postać dogodą do demodulacji. Kompesacja zjawiska iterferecji międzysymbolowej, powodującego ziekształceie sygału daych, odbywa się poprzez zastosowaie cykliczego rozszerzeia, usuwaego w odbioriku OFDM. Następie w układzie 4096 puktowej trasformacji FFT otrzymywae są pary składowych syfazowej i kwadraturowej. Symbole z wyjścia układu odbiorika OFDM podlegają korekcji i decyzji, a astępie rozdzieleiu symboli daych i symboli sygałów pilota. Otrzymae symbole daych są z kolei odwzorowywae w wektory bitów, w zależości od wartościowości kostelacji. Do korekcji w dziedziie częstotliwości został użyty w modelu symulacyjym filtr liiowy wykorzystujący algorytm adaptacji oparty a kryterium miimalizacji błędu średiokwadratowego algorytm LMS. Adaptacja współczyików korektora odbywa się zgodie z rówaiem [8]: ci, + 1 = ci, γ e x i i = 0,1,..., N 1 (4) gdzie: e N = 1 ci, x i i= 0 d Warstwa kowergecji odbiorika VDSL, przedstawioa a rysuku 9, odpowiedziala jest za detekcję i korekcję błędów. Model symulacyjy uwzględia tylko elemety iezależe od aplikacji systemu, do których ależą: - układy składaia ramki daych kaału szybkiego i kaału z przeplotem, - blok odwróceia przeplotu (deiterleaver) kaału o większej odporości a zakłóceia, - dekoder Reeda Solomoa, - układ deskramblera. Parametry bloków przeplotu, kodowaia i skrambligu są komplemetare z układami w adajiku. Rys. 8. Schemat odbiorika OFDM Rys. 9. Warstwa kowergecji odbiorika VDSL PWT 2004, Pozań 9-10 grudia

5 5. PRZYKŁADOWE WYNIKI SYMULACJI Powyższy układ symulacyjy posłużył do zbadaia jakości trasmisji VDSL w założoych warukach. Sygał VDSL poddaway był zakłóceiom pochodzącym z przeików własych i obcych, a także zakłóceiom spowodowaym występowaiem szumu tła. Badaymi parametrami, w zależości od wartości stosuku mocy sygału do mocy szumu, były: bitowa stopa błędów kaału szybkiego, bitowa stopa błędów kaału z przeplotem oraz bitowa stopa błędów a wyjściu układu demodulacji. Wykresy bitowych stóp błędów przedstawioe zostały a rysuku 10. Sygał poddaway jest zakłóceiom pochodzącym z przeików, co widocze jest a rysuku 12, przedstawiającym widmo gęstości mocy sygału a wejściu odbiorika. Jedak odpowiedia filtracja i korekcja umożliwia prawidłową demodulację sygału, co zostało przedstawioe a rysuku 13, przedstawiającym widmo gęstości mocy sygału po filtracji. 1,0E+00 1,0E-01 1,0E-02 1,0E-03 BER 1,0E-04 1,0E-05 1,0E-06 1,0E-07 1,0E SNR [db] BER kaału szybkiego BER kaału z przeplotem BER a wyjściu układu demodulacji Rys. 10. Wykresy bitowej stopy błędów w zależości od wartości SNR Widmo gęstości mocy adawaego sygału, przedstawioe a rysuku 11, wskazuje iż trasmisja odbywa się zgodie z plaem częstotliwości B określoym w stadardach. Rys. 12. Widmo sygału a wejściu odbiorika Rys. 11. Widmo sygału adawaego PWT 2004, Pozań 9-10 grudia

6 Rys. 13. Widmo sygału po filtracji w odbioriku 6. PODSUMOWANIE Opracoway model symulacyjy systemu trasmisyjego działającego w trybie VDSL zawiera wszystkie ajważiejsze elemety układów adajika i odbiorika, działających z wykorzystaiem modulacji OFDM oraz model kaału wraz z ajistotiejszymi źródłami zakłóceń. Budowa układu symulacyjego pozwala a badaia obejmujące pomiary stopy błędów, stosuku mocy sygału do mocy szumu, a także aalizę widma sygału, w zależości od doboru mocy adawaego sygału i rodzaju zakłóceń. Dzięki zastosowaiu pakietu Matlab/Simulik przy jego tworzeiu jest możliwe dodaie lub szybka modyfikacja iektórych elemetów. Jedocześie gotowe elemety pakietu pozwalają a szybka i przejrzystą wizualizację wyików symulacji. Jedak w przypadku aalizy bardziej skomplikowaych układów, zawierających złożoe układy kodowaia, korekcji czy kompesacji sygałów radiowych, jest koiecze użycie własych elemetów utworzoych a przykład z wykorzystaiem języka programowaia C++. Wykorzystywae są do tego specjale bloki umożliwiające wstawieie kodu programu apisaego w iym języku do modelu symulacyjego tworzoego w pakiecie Simulik. Utworzoy model symulacyjy systemu trasmisyjego VDSL staowi podstawę do przyszłych eksperymetów i badań ad owymi rozwiązaiami adajika i odbiorika VDSL. Telecommuicatios Stadards Istitute, Frace, 1999 [4] ETSI TS V1.1.1 ( ), Trasmissio ad Multiplexig (TM); Access trasmissio systems o metallic access cables; Very high speed Digital Subscriber Lie (VDSL); Part 2: Trasceiver specificatio, Europea Telecommuicatios Stadards Istitute, Frace, 2001 [5] Starr T., Cioffi J. M., Silverma P. J.: Uderstadig Digital Subscriber Lie Techology, Pretice Hall PTR, 1999 [6] T1E1.4/ R2, Very-high-bit-rate Digital Subscriber Lie (VDSL) Metallic Iterface, Part 1: Fuctioal Requiremets ad Commo Specificatio, ANSI T1 Workig Group T1E1.4 (DSL Access), Vacouver, Caada, February 2002 [7] T1E1.4/ , Very-high bit-rate Digital Subscriber Lies (VDSL) Metallic Iterface, Part 3: Techical Specificatio of a Multi-Carrier Modulatio Trasceiver, ANSI T1 Workig Group T1E1.4 (DSL Access),, Vacouver - Caada, February 2002 [8] Wesołowski K.: Podstawy cyfrowych systemów telekomuikacyjych, Wydawictwo Komuikacji i Łączości, grudzień 2003 SPIS LITERATURY [1] Bigham J. A. C.: ADSL, VDSL, ad Multicarrier Modulatio, Joh Wiley & Sos, 2000 [2] Bogucka H., Sawicki J.: Aaliza i projektowaie układów telekomuikacyjych z wykorzystaiem pakietu MATLAB-SIMULINK, Wydawictwo Politechiki Pozańskiej, Pozań, 1999 [3] ETSI TS V1.2.1 ( ), Trasmissio ad Multiplexig (TM);Access trasmissio systems o metallic access cables; Very high speed Digital Subscriber Lie (VDSL); Part 1: Fuctioal requiremets, Europea PWT 2004, Pozań 9-10 grudia

DZIENNIK URZĘDOWY URZĘDU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ

DZIENNIK URZĘDOWY URZĘDU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ DZIENNIK URZĘDOWY URZĘDU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ Warszawa, dia 19 maja 2015 r. Poz. 41 Zarządzeie Nr 12 Prezesa Urzędu Komuikacji Elektroiczej z dia 18 maja 2015 r. 1) w sprawie plau zagospodarowaia

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 3 Media transmisyjne część 1 Program wykładu transmisja światłowodowa transmisja za pomocą kabli telekomunikacyjnych (DSL) transmisja przez sieć energetyczną transmisja radiowa

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 6 TRANZYSTORY POLOWE

WYKŁAD 6 TRANZYSTORY POLOWE WYKŁA 6 RANZYSORY POLOWE RANZYSORY POLOWE ZŁĄCZOWE (Juctio Field Effect rasistors) 55 razystor polowy złączowy zbudoway jest z półprzewodika (w tym przypadku typu p), w który wdyfudowao dwa obszary bramki

Bardziej szczegółowo

Metrologia: miary dokładności. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: miary dokładności. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: miary dokładości dr iż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczeciie Miary dokładości: Najczęściej rozkład pomiarów w serii wokół wartości średiej X jest rozkładem Gaussa: Prawdopodobieństwem,

Bardziej szczegółowo

DSL (od ang. Digital Subscriber Line)

DSL (od ang. Digital Subscriber Line) MODEMY xdsl DSL (od ang. Digital Subscriber Line) cyfrowa linia abonencka, popularna technologia szerokopasmowego dostępu do internetu. Często określa się ją jako xdsl. Wynalazcą modemów DSL był Joseph

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska

Politechnika Poznańska Politechika Pozańska Temat: Laboratorium z termodyamiki Aaliza składu spali powstałych przy spalaiu paliw gazowych oraz pomiar ich prędkości przepływu za pomocą Dopplerowskiego Aemometru Laserowego (LDA)

Bardziej szczegółowo

Analiza dokładności pomiaru, względnego rozkładu egzytancji widmowej źródeł światła, dokonanego przy użyciu spektroradiometru kompaktowego

Analiza dokładności pomiaru, względnego rozkładu egzytancji widmowej źródeł światła, dokonanego przy użyciu spektroradiometru kompaktowego doi:1.15199/48.215.4.38 Eugeiusz CZECH 1, Zbigiew JAROZEWCZ 2,3, Przemysław TABAKA 4, rea FRYC 5 Politechika Białostocka, Wydział Elektryczy, Katedra Elektrotechiki Teoretyczej i Metrologii (1), stytut

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROWANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆWICZENIE: E20 BADANIE UKŁADU

Bardziej szczegółowo

Laboratorium TRP. Charakterystyki częstotliwościowe pętli abonenckich oraz symulacja modulacji wielotonowych (ADSL)

Laboratorium TRP. Charakterystyki częstotliwościowe pętli abonenckich oraz symulacja modulacji wielotonowych (ADSL) Laboratorium TRP Charakterystyki częstotliwościowe pętli abonenckich oraz symulacja modulacji wielotonowych (ADSL) 1. Wstęp Jeżeli w systemie z modulacją jednej nośnej szybkość symboli danych jest porównywalna

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 2 Wprowadzenie część 2 Treść wykładu modulacje cyfrowe kodowanie głosu i video sieci - wiadomości ogólne podstawowe techniki komutacyjne 1 Schemat blokowy Źródło informacji

Bardziej szczegółowo

Artykuł techniczny CVM-NET4+ Zgodny z normami dotyczącymi efektywności energetycznej

Artykuł techniczny CVM-NET4+ Zgodny z normami dotyczącymi efektywności energetycznej 1 Artykuł techiczy Joatha Azañó Dział ds. Zarządzaia Eergią i Jakości Sieci CVM-ET4+ Zgody z ormami dotyczącymi efektywości eergetyczej owy wielokaałowy aalizator sieci i poboru eergii Obeca sytuacja Obece

Bardziej szczegółowo

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Bezprzewodowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY TELEKOMUNIKACJI Egzamin I - 2.02.2011 (za każde polecenie - 6 punktów)

PODSTAWY TELEKOMUNIKACJI Egzamin I - 2.02.2011 (za każde polecenie - 6 punktów) PODSTAWY TELEKOMUNIKACJI Egzamin I - 2.02.2011 (za każde polecenie - 6 punktów) 1. Dla ciągu danych: 1 1 0 1 0 narysuj przebiegi na wyjściu koderów kodów transmisyjnych: bipolarnego NRZ, unipolarnego RZ,

Bardziej szczegółowo

Stan normalizacji technik xdsl

Stan normalizacji technik xdsl Teresa Dubilis Wskazano podstawowe standardy międzynarodowe (normy ETSI oraz zalecenia ITU-T) i wymagania krajowe dotyczące systemów xdsl. Przedstawiono wybrane wymagania szczegółowe, mające istotny wpływ

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: Badania operacyjne. Temat ćwiczenia: Problemy transportowe cd, Problem komiwojażera

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: Badania operacyjne. Temat ćwiczenia: Problemy transportowe cd, Problem komiwojażera Istrukcja do ćwiczeń laboratoryjych z przedmiotu: Badaia operacyje Temat ćwiczeia: Problemy trasportowe cd Problem komiwojażera Zachodiopomorski Uiwersytet Techologiczy Wydział Iżyierii Mechaiczej i Mechatroiki

Bardziej szczegółowo

KOMPETENCJE EKSPERTÓW W INFORMATYCZNYM SYSTEMIE WSPOMAGANIA DECYZJI

KOMPETENCJE EKSPERTÓW W INFORMATYCZNYM SYSTEMIE WSPOMAGANIA DECYZJI KOMPETENCJE EKSPERTÓW W INFORMATYCZNYM SYSTEMIE WSPOMAGANIA DECYZJI Ryszard Budziński, Marta Fukacz, Jarosław Becker, Uiwersytet Szczeciński, Wydział Nauk Ekoomiczych i Zarządzaia, Istytut Iformatyki w

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA

POLITECHNIKA OPOLSKA POLITCHIKA OPOLSKA ISTYTUT AUTOMATYKI I IFOMATYKI LABOATOIUM MTOLOII LKTOICZJ 7. KOMPSATOY U P U. KOMPSATOY APIĘCIA STAŁO.. Wstęp... Zasada pomiaru metodą kompesacyją. Metoda kompesacyja pomiaru apięcia

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I ANALIZA DANYCH

STATYSTYKA I ANALIZA DANYCH TATYTYKA I ANALIZA DANYCH Zad. Z pewej partii włókie weły wylosowao dwie próbki włókie, a w każdej z ich zmierzoo średicę włókie różymi metodami. Otrzymao astępujące wyiki: I próbka: 50; średia średica

Bardziej szczegółowo

Metody Obliczeniowe w Nauce i Technice laboratorium

Metody Obliczeniowe w Nauce i Technice laboratorium Marci Rociek Iformatyka, II rok Metody Obliczeiowe w Nauce i Techice laboratorium zestaw 1: iterpolacja Zadaie 1: Zaleźć wzór iterpolacyjy Lagrage a mając tablicę wartości: 3 5 6 y 1 3 5 6 Do rozwiązaia

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE METODY EMISJI UCYFROWIONEGO SYGNAŁU TELEWIZYJNEGO

NOWOCZESNE METODY EMISJI UCYFROWIONEGO SYGNAŁU TELEWIZYJNEGO dr inż. Bogdan Uljasz Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Elektroniki, Instytut Telekomunikacji ul. Gen. S.Kaliskiego 2, 00-908 Warszawa tel.: 0-22 6837696, fax: 0-22 6839038, e-mail: bogdan.uljasz@wel.wat.edu.pl

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA NIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORT ZAKŁAD STEROWANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆWICZENIE: E13 BADANIE ELEMENTÓW

Bardziej szczegółowo

MINIMALIZACJA PUSTYCH PRZEBIEGÓW PRZEZ ŚRODKI TRANSPORTU

MINIMALIZACJA PUSTYCH PRZEBIEGÓW PRZEZ ŚRODKI TRANSPORTU Przedmiot: Iformatyka w logistyce Forma: Laboratorium Temat: Zadaie 2. Automatyzacja obsługi usług logistyczych z wykorzystaiem zaawasowaych fukcji oprogramowaia Excel. Miimalizacja pustych przebiegów

Bardziej szczegółowo

Siłownie ORC sposobem na wykorzystanie energii ze źródeł niskotemperaturowych.

Siłownie ORC sposobem na wykorzystanie energii ze źródeł niskotemperaturowych. Siłowie ORC sposobem a wykorzystaie eergii ze źródeł iskotemperaturowych. Autor: prof. dr hab. Władysław Nowak, Aleksadra Borsukiewicz-Gozdur, Zachodiopomorski Uiwersytet Techologiczy w Szczeciie, Katedra

Bardziej szczegółowo

Instytut Telekomunikacji Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych. http://cygnus.tele.pw.edu.pl/potc

Instytut Telekomunikacji Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych. http://cygnus.tele.pw.edu.pl/potc Wykładowcy: A. Dąbrowski W1.Wprowadzenie, W8. Sygnały cyfrowe 4, W11. Odbiór sygnałów 3 A. Janicki W2.Kodowanie źródeł - sygnały audio M. Golański W3. Kodowanie źródeł- sygnały video S. Kula W4. Media

Bardziej szczegółowo

Metoda analizy hierarchii Saaty ego Ważnym problemem podejmowania decyzji optymalizowanej jest często występująca hierarchiczność zagadnień.

Metoda analizy hierarchii Saaty ego Ważnym problemem podejmowania decyzji optymalizowanej jest często występująca hierarchiczność zagadnień. Metoda aalizy hierarchii Saaty ego Ważym problemem podejmowaia decyzji optymalizowaej jest często występująca hierarchiczość zagadień. Istieje wiele heurystyczych podejść do rozwiązaia tego problemu, jedak

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA OPISOWA WYKŁAD 1 i 2

STATYSTYKA OPISOWA WYKŁAD 1 i 2 STATYSTYKA OPISOWA WYKŁAD i 2 Literatura: Marek Cieciura, Jausz Zacharski, Metody probabilistycze w ujęciu praktyczym, L. Kowalski, Statystyka, 2005 2 Statystyka to dyscyplia aukowa, której zadaiem jest

Bardziej szczegółowo

Podstawy Transmisji Przewodowej Wykład 1

Podstawy Transmisji Przewodowej Wykład 1 Podstawy Transmisji Przewodowej Wykład 1 Grzegorz Stępniak Instytut Telekomunikacji, PW 24 lutego 2012 Instytut Telekomunikacji, PW 1 / 26 1 Informacje praktyczne 2 Wstęp do transmisji przewodowej 3 Multipleksacja

Bardziej szczegółowo

Jarosław Szóstka. WiMAX NOWY STANDARD DOSTĘPU RADIOWEGO

Jarosław Szóstka. WiMAX NOWY STANDARD DOSTĘPU RADIOWEGO Jarosław Szóstka WiMAX NOWY STANDARD DOSTĘPU RADIOWEGO Kabelkom Sp. z o.o. Biuro handlowe Adres: ul. Bukowa 30 43-300 Bielsko-Biała, POLSKA Tel.: (+48) 33 821 35 38 Tel.: (+48) 33 819 11 43 Tel.: (+48)

Bardziej szczegółowo

Błędy kwantyzacji, zakres dynamiki przetwornika A/C

Błędy kwantyzacji, zakres dynamiki przetwornika A/C Błędy kwatyzacji, zakres dyamiki przetworika /C Celem ćwiczeia jest pozaie wpływu rozdzielczości przetworika /C a błąd kwatowaia oraz ocea dyamiki układu kwatującego. Kwatowaie przyporządkowaie kolejym

Bardziej szczegółowo

Elementy modelowania matematycznego

Elementy modelowania matematycznego Elemety modelowaia matematyczego Wstęp Jakub Wróblewski jakubw@pjwstk.edu.pl http://zajecia.jakubw.pl/ TEMATYKA PRZEDMIOTU Modelowaie daych (ilościowe): Metody statystycze: estymacja parametrów modelu,

Bardziej szczegółowo

Konica Minolta Optimized Print Services (OPS) Oszczędzaj czas. Poprawiaj efektywność. Stabilizuj koszty. OPS firmy Konica Minolta

Konica Minolta Optimized Print Services (OPS) Oszczędzaj czas. Poprawiaj efektywność. Stabilizuj koszty. OPS firmy Konica Minolta Koica Miolta Optimized Prit Services (OPS) Oszczędzaj czas. Poprawiaj efektywość. Stabilizuj koszty. OPS firmy Koica Miolta Optimized Prit Services OPS Najlepszą metodą przewidywaia przyszłości jest jej

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Telewizji Cyfrowej

Laboratorium Telewizji Cyfrowej Laboratorium Telewizji Cyfrowej Badanie wybranych elementów sieci TV kablowej Jarosław Marek Gliwiński Robert Sadowski Przemysław Szczerbicki Paweł Urbanek 14 maja 2009 1 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10/11. Holografia syntetyczna - płytki strefowe.

Ćwiczenie 10/11. Holografia syntetyczna - płytki strefowe. Ćwiczeie 10/11 Holografia sytetycza - płytki strefowe. Wprowadzeie teoretycze W klasyczej holografii optyczej, gdzie hologram powstaje w wyiku rejestracji pola iterferecyjego, rekostruuje się jedyie takie

Bardziej szczegółowo

Perfekcyjna ochrona napędów

Perfekcyjna ochrona napędów Perfekcyja ochroa apędów Itelliget Drivesystems, Worldwide Services PL Ochroa powierzchi apędów NORD DRIVESYSTEMS Itelliget Drivesystems, Worldwide Services Optymala pod każdym względem Tam gdzie powłoka

Bardziej szczegółowo

Modemy. M@rek Pudełko Urządzenia Techniki Komputerowej

Modemy. M@rek Pudełko Urządzenia Techniki Komputerowej Modemy M@rek Pudełko Urządzenia Techniki Komputerowej Modem Urządzenie do wysyłania informacji cyfrowej przez zwykłą linię telefoniczną. Interfejs między linią telefoniczną a PC, służący do tworzenia chwilowych

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 5 WPŁYW SYSTEMU OPODATKOWANIA DOCHODU NA EFEKTYWNOŚĆ PROCESU DECYZYJNEGO

ROZDZIAŁ 5 WPŁYW SYSTEMU OPODATKOWANIA DOCHODU NA EFEKTYWNOŚĆ PROCESU DECYZYJNEGO Agieszka Jakubowska ROZDZIAŁ 5 WPŁYW SYSTEMU OPODATKOWANIA DOCHODU NA EFEKTYWNOŚĆ PROCESU DECYZYJNEGO. Wstęp Skąplikowaie współczesego życia gospodarczego powoduje, iż do sterowaia procesem zarządzaia

Bardziej szczegółowo

(1) gdzie I sc jest prądem zwarciowym w warunkach normalnych, a mnożnik 1,25 bierze pod uwagę ryzyko 25% wzrostu promieniowania powyżej 1 kw/m 2.

(1) gdzie I sc jest prądem zwarciowym w warunkach normalnych, a mnożnik 1,25 bierze pod uwagę ryzyko 25% wzrostu promieniowania powyżej 1 kw/m 2. Katarzya JARZYŃSKA ABB Sp. z o.o. PRODUKTY NISKONAPIĘCIOWE W INSTALACJI PV Streszczeie: W ormalych warukach pracy każdy moduł geeruje prąd o wartości zbliżoej do prądu zwarciowego I sc, który powiększa

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA (poziom podstawowy) przykładowy arkusz maturalny wraz ze schematem oceniania dla klasy II Liceum

MATEMATYKA (poziom podstawowy) przykładowy arkusz maturalny wraz ze schematem oceniania dla klasy II Liceum MATEMATYKA (poziom podstawowy) przykładowy arkusz maturaly wraz ze schematem oceiaia dla klasy II Liceum Propozycja zadań maturalych sprawdzających opaowaie wiadomości i umiejętości matematyczych z zakresu

Bardziej szczegółowo

Systemy plezjochroniczne (PDH) synchroniczne (SDH), Transmisja w sieci elektroenergetycznej (PLC Power Line Communication)

Systemy plezjochroniczne (PDH) synchroniczne (SDH), Transmisja w sieci elektroenergetycznej (PLC Power Line Communication) Politechnika Śląska Katedra Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa Systemy plezjochroniczne (PDH) synchroniczne (SDH), Transmisja w sieci elektroenergetycznej (PLC Power Line Communication) Opracował:

Bardziej szczegółowo

Jak obliczać podstawowe wskaźniki statystyczne?

Jak obliczać podstawowe wskaźniki statystyczne? Jak obliczać podstawowe wskaźiki statystycze? Przeprowadzoe egzamiy zewętrze dostarczają iformacji o tym, jak ucziowie w poszczególych latach opaowali umiejętości i wiadomości określoe w stadardach wymagań

Bardziej szczegółowo

Tytuł pracy. Technologia xdsl. Autor: Paweł Połoszynowicz IVFDS

Tytuł pracy. Technologia xdsl. Autor: Paweł Połoszynowicz IVFDS Tytuł pracy Technologia xdsl. Autor: Paweł Połoszynowicz IVFDS 1 STRESZCZENIE W projekcie znajdują się informacje dotyczące nowoczesnej technologii cyfrowego dostępu abonenckiego DSL (Digital Subscriber

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM INTELIGENTNYCH SYSTEMÓW ELEKTRYCZNYCH

LABORATORIUM INTELIGENTNYCH SYSTEMÓW ELEKTRYCZNYCH LABORATORIUM INTELIGENTNYCH SYSTEMÓW ELEKTRYCZNYCH Wiadomości ogóle Katedra Iżyierii Komputerowej i Elektryczej 2 WSTĘP. Charakterystyka i opis techiczy staowiska laboratoryjego. Ćwiczeia laboratoryje

Bardziej szczegółowo

Uniwersalny modem radiowy UMR433-S2/UK

Uniwersalny modem radiowy UMR433-S2/UK Uniwersalny modem radiowy UMR433-S2/UK Dziękujemy za wybór naszego produktu. Niniejsza instrukcja pomoże państwu w prawidłowym podłączeniu urządzenia, uruchomieniu, oraz umożliwi prawidłowe z niego korzystanie.

Bardziej szczegółowo

ALGORYTM OPTYMALIZACJI PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH ŚRODKÓW TRANSPORTU

ALGORYTM OPTYMALIZACJI PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH ŚRODKÓW TRANSPORTU Łukasz WOJCIECHOWSKI, Tadeusz CISOWSKI, Piotr GRZEGORCZYK ALGORYTM OPTYMALIZACJI PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH ŚRODKÓW TRANSPORTU Streszczeie W artykule zaprezetowao algorytm wyzaczaia optymalych parametrów

Bardziej szczegółowo

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Medium transmisyjne Kabel miedziany Światłowód Fale radiowe Kabel miedziany 8 żyłowa skrętka telefoniczna Może być w wersji nieekranowanej (UTP Unshielded

Bardziej szczegółowo

Prof. Witold Hołubowicz UAM Poznań / ITTI Sp. z o.o. Poznań. Konferencja Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji Warszawa, 9 czerwca 2010

Prof. Witold Hołubowicz UAM Poznań / ITTI Sp. z o.o. Poznań. Konferencja Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji Warszawa, 9 czerwca 2010 Alokacja nowych częstotliwości dla usług transmisji danych aspekty techniczne i biznesowe Prof. Witold Hołubowicz UAM Poznań / ITTI Sp. z o.o. Poznań Konferencja Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SKORELOWANIA WYNIKÓW POMIAROWYCH W OCENACH STANU ZAGROŻEŃ HAŁASOWYCH ŚRODOWISKA

ANALIZA SKORELOWANIA WYNIKÓW POMIAROWYCH W OCENACH STANU ZAGROŻEŃ HAŁASOWYCH ŚRODOWISKA SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI Środowisko i Bezpieczeństwo w Iżyierii Produkcji 2013 5 ANALIZA SKORELOWANIA WYNIKÓW POMIAROWYCH W OCENACH STANU ZAGROŻEŃ HAŁASOWYCH ŚRODOWISKA 5.1 WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Transceiver do szybkiej komunikacji szeregowej i pętla fazowa do ogólnych zastosowań

Transceiver do szybkiej komunikacji szeregowej i pętla fazowa do ogólnych zastosowań Transceiver do szybkiej komunikacji szeregowej i pętla fazowa do ogólnych zastosowań Mirosław Firlej Opiekun: dr hab. inż. Marek Idzik Faculty of Physics and Applied Computer Science AGH University of

Bardziej szczegółowo

POMIARY WARSZTATOWE. D o u ż y t k u w e w n ę t r z n e g o. Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Ćwiczenia laboratoryjne

POMIARY WARSZTATOWE. D o u ż y t k u w e w n ę t r z n e g o. Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Ćwiczenia laboratoryjne D o u ż y t k u w e w ę t r z e g o Katedra Iżyierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego POMIARY WARSZTATOWE Ćwiczeia laboratoryje Opracowaie: Urszula Goik, Maciej Kabziński Kraków, 2015 1 SUWMIARKI Suwmiarka

Bardziej szczegółowo

Zastosowania w transporcie pasażerskim. Podzespoły i systemy HMI

Zastosowania w transporcie pasażerskim. Podzespoły i systemy HMI EAO Ekspert w dziedziie iterfejsów człowiek-maszya Zastosowaia w trasporcie pasażerskim Podzespoły i systemy HMI www. eao.com/catalogues EAO Parter dla przemysłu trasportowego Foto: SBB Systemy operacyje

Bardziej szczegółowo

Wallace & Tiernan Analizator/Kontroler serii SFC Stała analiza parametrów wody

Wallace & Tiernan Analizator/Kontroler serii SFC Stała analiza parametrów wody Wallace & Tiera Aalizator/Kotroler serii SFC Stała aaliza parametrów wody Ogóle Aalizator Wallace & Tiera serii SFC jest przezaczoy do ieprzerwaej kotroli róŝorodych parametrów i aalizy jakości wody. MoŜe

Bardziej szczegółowo

Kluczowy aspekt wyszukiwania informacji:

Kluczowy aspekt wyszukiwania informacji: Wyszukiwaieiformacjitoproceswyszukiwaiawpewymzbiorze tychwszystkichdokumetów,którepoświęcoesąwskazaemuw kweredzietematowi(przedmiotowi)lubzawierająiezbędedla Wg M. A. Kłopotka: użytkowikafaktyiiformacje.

Bardziej szczegółowo

Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka W12: Statystyczna analiza danych jakościowych. Dr Anna ADRIAN Paw B5, pok 407 adan@agh.edu.

Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka W12: Statystyczna analiza danych jakościowych. Dr Anna ADRIAN Paw B5, pok 407 adan@agh.edu. Rachuek prawdopodobieństwa i statystyka W12: Statystycza aaliza daych jakościowych Dr Aa ADRIAN Paw B5, pok 407 ada@agh.edu.pl Wprowadzeie Rozróżia się dwa typy daych jakościowych: Nomiale jeśli opisują

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ LABORATORIUM RACHUNEK EKONOMICZNY W ELEKTROENERGETYCE INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie reklamować towary konsumpcyjne

Jak skutecznie reklamować towary konsumpcyjne K Stowarzyszeie Kosumetów Polskich Jak skuteczie reklamować towary kosumpcyje HALO, KONSUMENT! Chcesz pozać swoje praw a? Szukasz pomoc y? ZADZWOŃ DO INFOLINII KONSUMENCKIEJ BEZPŁATNY TELEFON 0 800 800

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 19 sierpnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 19 sierpnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 188 10715 Poz. 1122 1122 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 19 sierpnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczo-odbiorczych,

Bardziej szczegółowo

Układy transmisji bezprzewodowej w technice scalonej, wybrane zagadnienia

Układy transmisji bezprzewodowej w technice scalonej, wybrane zagadnienia Układy transmisji bezprzewodowej w technice scalonej, wybrane zagadnienia Evatronix S.A. 6 maja 2013 Tematyka wykładów Wprowadzenie Tor odbiorczy i nadawczy, funkcje, spotykane rozwiazania wady i zalety,

Bardziej szczegółowo

PERSPECTIVES OF STATISTICAL METHODS IN DESIGN OF TRADING STRATEGIES FOR FINANCIAL MARKETS USING HIERARCHICAL STRUCTURES AND REGULARIZATION

PERSPECTIVES OF STATISTICAL METHODS IN DESIGN OF TRADING STRATEGIES FOR FINANCIAL MARKETS USING HIERARCHICAL STRUCTURES AND REGULARIZATION STUDIA INFORMATICA 2013 Volume 34 Number 2A (111) Alia MOMOT Politechika Śląska, Istytut Iformatyki Michał MOMOT Istytut Techiki i Aparatury Medyczej ITAM PERSPEKTYWY ZASTOSOWAŃ METOD STATYSTYCZNYCH W

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie linii montażowej jako element projektowania cyfrowej fabryki

Harmonogramowanie linii montażowej jako element projektowania cyfrowej fabryki 52 Sławomir Herma Sławomir HERMA atedra Iżyierii Produkcji, ATH w Bielsku-Białej E mail: slawomir.herma@gmail.com Harmoogramowaie liii motażowej jako elemet projektowaia cyfrowej fabryki Streszczeie: W

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 188 10715 Poz. 1122. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 19 sierpnia 2011 r.

Dziennik Ustaw Nr 188 10715 Poz. 1122. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 19 sierpnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 188 10715 Poz. 1122 Na podstawie art. 144 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm. 2) ) zarządza się, co następuje: 1. W rozporządzeniu

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OPRACOWANIA WYNIKÓW POMIARÓW Z ELEMENTAMI ANALIZY NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH

PODSTAWY OPRACOWANIA WYNIKÓW POMIARÓW Z ELEMENTAMI ANALIZY NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH PODSTAWY OPRACOWANIA WYNIKÓW POMIARÓW Z ELEMENTAMI ANALIZY NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH POMIAR FIZYCZNY Pomiar bezpośredi to doświadczeie, w którym przy pomocy odpowiedich przyrządów mierzymy (tj. porówujemy

Bardziej szczegółowo

Coraz większe wymagania jakości produkcji oraz

Coraz większe wymagania jakości produkcji oraz Dobór oprogramowaia do modelowaia i symulacji procesów wytwarzaia Ryszard Zdaowicz* Ogrome zapotrzebowaie a programy symulacyje powoduje ich ciągły rozwój, ale także coraz większą różorodość oprogramowaia

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI CZEŚĆ ELEKTRYCZNA 1. PODSTAWA OPRACOWANIA 2. PRZEDMIOT OPRACOWANIA 3. ZAKRES OPRACOWANIA 4. OPIS TECHNICZNY 5.

SPIS TREŚCI CZEŚĆ ELEKTRYCZNA 1. PODSTAWA OPRACOWANIA 2. PRZEDMIOT OPRACOWANIA 3. ZAKRES OPRACOWANIA 4. OPIS TECHNICZNY 5. SPIS TREŚCI CEŚĆ ELEKTRYCNA 1. PODSTAWA OPRACOWANIA 2. PREDMIOT OPRACOWANIA 3. AKRES OPRACOWANIA 4. OPIS TECHNICNY 4.1 asilaie budyku 4.2 Wewętrza liia zasilająca WL 4.3 Rozdzielica główa RG 4.4 Istalacje

Bardziej szczegółowo

Sondowanie jonosfery przy pomocy stacji radiowych DRM

Sondowanie jonosfery przy pomocy stacji radiowych DRM Obserwatorium Astronomiczne UJ Zakład Fizyki Wysokich Energii Instytut Fizyki UJ Zakład Doświadczalnej Fizyki Komputerowej Akademia Górniczo-Hutnicza Katedra Elektroniki Andrzej Kułak, Janusz Młynarczyk

Bardziej szczegółowo

Niepewności pomiarowe

Niepewności pomiarowe Niepewości pomiarowe Obserwacja, doświadczeie, pomiar Obserwacja zjawisk fizyczych polega a badaiu ych zjawisk w warukach auralych oraz a aalizie czyików i waruków, od kórych zjawiska e zależą. Waruki

Bardziej szczegółowo

Struktura czasowa stóp procentowych (term structure of interest rates)

Struktura czasowa stóp procentowych (term structure of interest rates) Struktura czasowa stóp procetowych (term structure of iterest rates) Wysokość rykowych stóp procetowych Na ryku istieje wiele różorodych stóp procetowych. Poziom rykowej stopy procetowej (lub omialej stopy,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 9 listopada 2012 r. Poz. 1229 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 18 października 2012 r.

Warszawa, dnia 9 listopada 2012 r. Poz. 1229 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 18 października 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dia 9 listopada 2012 r. Poz. 1229 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dia 18 paździerika 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskaia

Bardziej szczegółowo

LTS 6-NP., LTS 15-NP...LTS 25-NP. LTS 6-NP., LTS 15-NP...LTS 25-NP.

LTS 6-NP., LTS 15-NP...LTS 25-NP. LTS 6-NP., LTS 15-NP...LTS 25-NP. 19 9 9 LTS -NP., LTS 1-NP...LTS -NP. LTS -NP., LTS 1-NP...LTS -NP. [] LTS -NP., LTS 1-NP...LTS -NP. LTS -NP., LTS 1-NP...LTS -NP. LTS -NP, LTS 1-NP, LTS -NP LTSR, LTSR 1, LTSR -NP. LTSR, LTSR 1, LTSR -NP.

Bardziej szczegółowo

Parametry i technologia światłowodowego systemu CTV

Parametry i technologia światłowodowego systemu CTV Parametry i technologia światłowodowego systemu CTV (Światłowodowe systemy szerokopasmowe) (c) Sergiusz Patela 1998-2002 Sieci optyczne - Parametry i technologia systemu CTV 1 Podstawy optyki swiatlowodowej:

Bardziej szczegółowo

profi-air 250 / 400 touch Nowoczesne centrale rekuperacyjne do wentylacji pomieszczeń mieszkalnych

profi-air 250 / 400 touch Nowoczesne centrale rekuperacyjne do wentylacji pomieszczeń mieszkalnych profi-air 250 / 400 touch Nowoczese cetrale rekuperacyje do wetylacji pomieszczeń mieszkalych SYSTEMY ODWADNIAJĄ CE SYSTEMY ELEKTRYCZNE INSTALACJE WEWNĘTRZNE PRODUKTY DLA PRZEMYSŁU Nowoczesa techologia

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie sygnałów w telekomunikacji

Przetwarzanie sygnałów w telekomunikacji Przetwarzanie sygnałów w telekomunikacji Prowadzący: Przemysław Dymarski, Inst. Telekomunikacji PW, gm. Elektroniki, pok. 461 dymarski@tele.pw.edu.pl Wykład: Wstęp: transmisja analogowa i cyfrowa, modulacja

Bardziej szczegółowo

Metody wielodostępu do kanału. dynamiczny statyczny dynamiczny statyczny EDCF ALOHA. token. RALOHA w SALOHA z rezerwacją FDMA (opisane

Metody wielodostępu do kanału. dynamiczny statyczny dynamiczny statyczny EDCF ALOHA. token. RALOHA w SALOHA z rezerwacją FDMA (opisane 24 Metody wielodostępu podział, podstawowe własności pozwalające je porównać. Cztery własne przykłady metod wielodostępu w rożnych systemach telekomunikacyjnych Metody wielodostępu do kanału z możliwością

Bardziej szczegółowo

Zasilanie budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną

Zasilanie budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną i e z b ę d i k e l e k t r y k a Julia Wiatr Mirosław Miegoń Zasilaie budyków użyteczości publiczej oraz budyków mieszkalych w eergię elektryczą Zasilacze UPS oraz sposoby ich doboru, układy pomiarowe

Bardziej szczegółowo

Analiza potencjału energetycznego depozytów mułów węglowych

Analiza potencjału energetycznego depozytów mułów węglowych zaiteresowaia wykorzystaiem tej metody w odiesieiu do iych droboziaristych materiałów odpadowych ze wzbogacaia węgla kamieego ależy poszukiwać owych, skutecziej działających odczyików. Zdecydowaie miej

Bardziej szczegółowo

Topologie sieci WLAN. Sieci Bezprzewodowe. Sieć stacjonarna (infractructure) Sieć tymczasowa (ad-hoc) Access Point. Access Point

Topologie sieci WLAN. Sieci Bezprzewodowe. Sieć stacjonarna (infractructure) Sieć tymczasowa (ad-hoc) Access Point. Access Point dr inż. Krzysztof Hodyr Sieci Bezprzewodowe Część 4 Topologie sieci WLAN sieć tymczasowa (ad-hoc) sieć stacjonarna (infractructure) Topologie sieci WLAN Standard WiFi IEEE 802.11 Sieć tymczasowa (ad-hoc)

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA HDSL AUTOR: DARIUSZ MŁYNARSKI IVFDS

TECHNOLOGIA HDSL AUTOR: DARIUSZ MŁYNARSKI IVFDS TECHNOLOGIA HDSL AUTOR: DARIUSZ MŁYNARSKI IVFDS 2 SPIS TREŚCI 1. Ogólne informacje o technologii HDSL....3 2. Idea stosowania technologii HDSL.....3 3. Zasada działania łącza HDSL....4 4. Kody liniowe.....5

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja sieci powiązań układu nadrzędnego grupy kopalń ze względu na koszty transportu

Optymalizacja sieci powiązań układu nadrzędnego grupy kopalń ze względu na koszty transportu dr hab. iż. KRYSTIAN KALINOWSKI WSIiZ w Bielsku Białej, Politechika Śląska dr iż. ROMAN KAULA Politechika Śląska Optymalizacja sieci powiązań układu adrzędego grupy kopalń ze względu a koszty trasportu

Bardziej szczegółowo

Przedmowa Wykaz oznaczeń Wykaz skrótów 1. Sygnały i ich parametry 1 1.1. Pojęcia podstawowe 1 1.2. Klasyfikacja sygnałów 2 1.3.

Przedmowa Wykaz oznaczeń Wykaz skrótów 1. Sygnały i ich parametry 1 1.1. Pojęcia podstawowe 1 1.2. Klasyfikacja sygnałów 2 1.3. Przedmowa Wykaz oznaczeń Wykaz skrótów 1. Sygnały i ich parametry 1 1.1. Pojęcia podstawowe 1 1.2. Klasyfikacja sygnałów 2 1.3. Sygnały deterministyczne 4 1.3.1. Parametry 4 1.3.2. Przykłady 7 1.3.3. Sygnały

Bardziej szczegółowo

x 1 2 3 t 1 (x) 2 3 1 o 1 : x 1 2 3 s 3 (x) 2 1 3. Tym samym S(3) = {id 3,o 1,o 2,s 1,s 2,s 3 }. W zbiorze S(n) definiujemy działanie wzorem

x 1 2 3 t 1 (x) 2 3 1 o 1 : x 1 2 3 s 3 (x) 2 1 3. Tym samym S(3) = {id 3,o 1,o 2,s 1,s 2,s 3 }. W zbiorze S(n) definiujemy działanie wzorem 9.1. Izomorfizmy algebr.. Wykład Przykłady: 13) Działaia w grupach często wygodie jest zapisywać w tabelkach Cayleya. Na przykład tabelka działań w grupie Z 5, 5) wygląda astępująco: 5 1 3 1 1 3 1 3 3

Bardziej szczegółowo

ANALIZA DRGAŃ POPRZECZNYCH PŁYTY PIERŚCIENIOWEJ O ZŁOŻONYM KSZTAŁCIE Z UWZGLĘDNIENIEM WŁASNOŚCI CYKLICZNEJ SYMETRII UKŁADU

ANALIZA DRGAŃ POPRZECZNYCH PŁYTY PIERŚCIENIOWEJ O ZŁOŻONYM KSZTAŁCIE Z UWZGLĘDNIENIEM WŁASNOŚCI CYKLICZNEJ SYMETRII UKŁADU Dr iż. Staisław NOGA oga@prz.edu.pl Politechika Rzeszowska ANALIZA DRGAŃ POPRZECZNYCH PŁYTY PIERŚCIENIOWEJ O ZŁOŻONYM KSZTAŁCIE Z UWZGLĘDNIENIEM WŁASNOŚCI CYKLICZNEJ SYMETRII UKŁADU Streszczeie: W publikacji

Bardziej szczegółowo

Estymacja przedziałowa

Estymacja przedziałowa Metody probabilistycze i statystyka Estymacja przedziałowa Dr Joaa Baaś Zakład Badań Systemowych Istytut Sztuczej Iteligecji i Metod Matematyczych Wydział Iformatyki Politechiki Szczecińskiej Metody probabilistycze

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (21) Numer zgłoszenia: 324380 (22) Data zgłoszenia: 28.06.1996 (86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego:

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Analiza dokładności wskazań obiektów nawodnych. Accuracy Analysis of Sea Objects

ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Analiza dokładności wskazań obiektów nawodnych. Accuracy Analysis of Sea Objects ISSN 1733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE IV MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA E X P L O - S H I P 2 0 0 6 Adrzej Burzyński Aaliza dokładości wskazań obiektów

Bardziej szczegółowo

NX700 PLC www.atcontrol.pl

NX700 PLC www.atcontrol.pl NX700 PLC NX700 Podstawowe cechy Rozszerzalność, niezawodność i łatwość w integracji Szybki procesor - zastosowanie technologii ASIC pozwala wykonywać CPU proste instrukcje z prędkością 0,2 us/1 krok Modyfikacja

Bardziej szczegółowo

Analizator stanu technicznego maszyn CSI 2130

Analizator stanu technicznego maszyn CSI 2130 V-2130 Wrzesień 2011 r. Machiery Health Maagemet Aalizator stau techiczego maszy CSI 2130 Aplikacja Route zastosowaa w aalizatorze CSI 2130 zawiera fabrycze ustawieia umożliwiające atychmiastową oceę stau

Bardziej szczegółowo

Przeciętny zasięg transmisji [km] [mm] Kod 2B1Q Kod CAP-128 Kod 2B1Q Kod CAP-64 0,4 3,1 3,3 3,7 4,0 0,5 4,8 5,0 5,4 5,7 0,8 9,2 9,4 10,7 11,0

Przeciętny zasięg transmisji [km] [mm] Kod 2B1Q Kod CAP-128 Kod 2B1Q Kod CAP-64 0,4 3,1 3,3 3,7 4,0 0,5 4,8 5,0 5,4 5,7 0,8 9,2 9,4 10,7 11,0 ECHIKI xdsl CYFWEG ŁĄCZA ABECKIEG Henryk Gut-Mostowy 1 Uwagi ogólne W abonenckiej sieci dostępowej, najwaŝniejszym medium transmisyjnym pozostają nadal telekomunikacyjne kable miejscowe, z Ŝyłami miedzianymi

Bardziej szczegółowo

(54) Sposób i urządzenie do adaptacyjnego przetwarzania sygnału wizyjnego kodowanego

(54) Sposób i urządzenie do adaptacyjnego przetwarzania sygnału wizyjnego kodowanego RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 180857 (13) B1 (21 ) Numer zgłoszenia: 325871 (22) Data zgłoszenia: 28.06.1996 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

analizy zawartości wyższych harmonicznych w prądach i napięciach maszyny elektrycznej współpracującej z siecią zasilającą

analizy zawartości wyższych harmonicznych w prądach i napięciach maszyny elektrycznej współpracującej z siecią zasilającą auka Aaliza zawartości wyższych harmoiczych w prądach pięciach maszyy elektryczej współpracującej z siecią zasilającą Krzysztof Ludwiek, Arkadiusz Siedlarz Katedra Maszy Elektryczych i Systemów Mechatroiczych,

Bardziej szczegółowo

Łącza WAN. Piotr Steć. 28 listopada 2002 roku. P.Stec@issi.uz.zgora.pl. Rodzaje Łącz Linie Telefoniczne DSL Modemy kablowe Łącza Satelitarne

Łącza WAN. Piotr Steć. 28 listopada 2002 roku. P.Stec@issi.uz.zgora.pl. Rodzaje Łącz Linie Telefoniczne DSL Modemy kablowe Łącza Satelitarne Łącza WAN Piotr Steć P.Stec@issi.uz.zgora.pl 28 listopada 2002 roku Strona 1 z 18 1. Nośniki transmisyjne pozwalające łączyć sieci lokalne na większe odległości: Linie telefoniczne Sieci światłowodowe

Bardziej szczegółowo

Akustyczno-fonetyczne cechy mowy polskiej

Akustyczno-fonetyczne cechy mowy polskiej II PRACOWNIA FIZYCZNA Akustyczo-foetycze cechy mowy polskiej Opis ćwiczeia w ramach II Pracowi Fizyczej Adrzej Wicher Aleksader Sęk Jacek Koieczy Istytut Akustyki UAM Pozań, 5 . WSTĘP... 3. SYGNAŁY ORAZ

Bardziej szczegółowo

Urządzenia wej.-wyj. Plan (1) Plan (2) Właściwości urządzeń wejścia-wyjścia (2) Właściwości urządzeń wejścia-wyjścia (1)

Urządzenia wej.-wyj. Plan (1) Plan (2) Właściwości urządzeń wejścia-wyjścia (2) Właściwości urządzeń wejścia-wyjścia (1) Pla () Urządzeia wej.-wyj.. Rodzaje ń wejścia-wyjścia 2. Struktura mechaizmu wejścia-wyjścia a) sterowik ia b) moduł sterujący c) podsystem wejścia-wyjścia 3. Miejsce ń wejścia-wyjścia w architekturze

Bardziej szczegółowo

Dlaczego potrzebna jest reforma ochrony danych w UE?

Dlaczego potrzebna jest reforma ochrony danych w UE? Dlaczego potrzeba jest reforma ochroy daych w UE? Uija dyrektywa o ochroie daych z 1995 r. staowiła kamień milowy w historii ochroy daych osobowych. Jej podstawowe zasady, zapewiające fukcjoowaie ryku

Bardziej szczegółowo

Kurs Projektowanie i programowanie z Distributed Safety. Spis treści. Dzień 1. I Bezpieczeństwo funkcjonalne - wprowadzenie (wersja 1212)

Kurs Projektowanie i programowanie z Distributed Safety. Spis treści. Dzień 1. I Bezpieczeństwo funkcjonalne - wprowadzenie (wersja 1212) Spis treści Dzień 1 I Bezpieczeństwo funkcjonalne - wprowadzenie (wersja 1212) I-3 Cel stosowania bezpieczeństwa funkcjonalnego I-4 Bezpieczeństwo funkcjonalne I-5 Zakres aplikacji I-6 Standardy w zakresie

Bardziej szczegółowo

SIGMA KWADRAT LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO- DEMOGRAFICZNY

SIGMA KWADRAT LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO- DEMOGRAFICZNY SIGMA KWADRAT LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO- DEMOGRAFICZNY Weryfikacja hipotez statystyczych WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE Wioskowaie statystycze, to proces uogóliaia wyików uzyskaych a podstawie próby a całą

Bardziej szczegółowo

część b) SO przyporządkowane poszczególnym PDU poziomu dostępu ATM (lokalnego i regionalnego) - załącznik nr 2 - B,C

część b) SO przyporządkowane poszczególnym PDU poziomu dostępu ATM (lokalnego i regionalnego) - załącznik nr 2 - B,C Oferta określająca ramowe warunki dostępu do lokalnej pętli abonenckiej poprzez dostęp do węzłów sieci telekomunikacyjnych na potrzeby sprzedaży usług szerokopasmowej transmisji danych INFORMACJE OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

celowym rozpraszaniem widma (ang: Spread Spectrum System) (częstotliwościowe, czasowe, kodowe)

celowym rozpraszaniem widma (ang: Spread Spectrum System) (częstotliwościowe, czasowe, kodowe) 1. Deinicja systemu szerokopasmowego z celowym rozpraszaniem widma (ang: Spread Spectrum System) 2. Ogólne schematy nadajników i odbiorników 3. Najważniejsze modulacje (DS, FH, TH) 4. Najważniejsze własności

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI

EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI Miejsce a aklejkę z kodem szkoły dysleksja MIN-R_P-072 EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI MAJ ROK 2007 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Czas pracy 90 miut Istrukcja dla zdającego. Sprawdź, czy arkusz egzamiacyjy

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo sieci bezprzewodowych

Bezpieczeństwo sieci bezprzewodowych Bezpieczeństwo sieci bezprzewodowych CONFidence 2005 // Kraków // Październik 2005 Agenda Sieci bezprzewodowe LAN 802.11b/g 802.11a Sieci bezprzewodowe PAN Bluetooth UWB Sieci bezprzewodowe PLMN GSM/GPRS/EDGE

Bardziej szczegółowo

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia wyrówawcze z fizyki -Zestaw 5 -Teoria Optyka geometrycza i optyka falowa. Prawo odbicia i prawo załamaia światła, Bieg promiei świetlych w pryzmacie, soczewki i zwierciadła. Zjawisko dyfrakcji

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010 Zawód: technik telekomunikacji Symbol cyfrowy zawodu: 311 [37] Numer zadania: 2 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 311[37]-02-102 Czas trwania egzaminu: 240 minut

Bardziej szczegółowo