SZANOWNI PAŃSTWO, Z poważaniem Prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SZANOWNI PAŃSTWO, Z poważaniem Prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz"

Transkrypt

1 SZANOWNI PAŃSTWO, tradycyjnie już letni numer Kardioprofilu towarzyszy ważnemu wydarzeniu w naszym środowisku. To coroczne, czerwcowe spotkanie XI już Warszawskie Dni Farmakoterapii Kardiologicznej. Gorąco namawiam wszystkich do udziału w tej znakomitej konferencji. To okazja, żeby zaprezentować własne doświadczenia, posłuchać o nowościach w farmakologii klinicznej, uczestniczyć w ciekawych warsztatach, a także zobaczyć, jak młode pokolenie (studenci i debiutujący lekarze) dynamicznie i odważnie wchodzi w świat wielkiej kardiologii. Ten trochę wakacyjny już numer Kardioprofilu otwiera praca na temat oporności na leki przeciwpłytkowe, tym razem podwójnej. Często poruszamy ten problem na naszych łamach, to ważny nurt badań klinicznych w kardiologii. Dwa artykuły dotyczą problemów farmakologii wracamy do leków metabolicznych i ich pozycji w leczeniu choroby niedokrwiennej serca oraz kardiomiopatii cukrzycowej, pokazujemy też miejsce inhibitorów konwertazy w leczeniu skurczowej i rozkurczowej niewydolności serca. Nie musimy nikogo przekonywać, że ta ostatnia grupa ma ugruntowaną, wysoką pozycję w rekomendacjach, warto jednak pamiętać także o interwencjach metabolicznych. Praca oryginalna otwiera cykl artykułów, które zamierzamy szeroko publikować w prasie medycznej. To jedno z opracowań w projekcie 3ST POL (Standardy Stosowania Statyn w Polsce). Drukowany tu tekst dotyczy terapii nadciśnienia tętniczego na tle wytycznych towarzystw naukowych. Jest jeszcze bardzo wiele do zrobienia. Nie jesteśmy skuteczni, pomimo tego, że dobrze znamy standardy. Zachęcam do lektury tego opracowania i podjęcia wspólnych działań. W dziale Sport w pigułce omawiamy problem przerywanej hipoksji czy tylko dla sportowców? Fizjoterapeuci współpracujący z Kardioprofilem są bardzo aktywni i zajmują się szerokim spektrum zagadnień. Tym razem dwa opracowania: jedno z nich porusza problemy fizjoterapii u osób z chromaniem przestankowym co możemy zaproponować tym bardzo trudnym pacjentom; drugie zaś dotyczy niezwykle ważnego problemu problemu sprawności seksualnej i znaczenia aktywności fizycznej dla utrzymania w dobrej formie tego ważnego obszaru. Ten problem omawiamy także w kolejnym tekście czy możemy zapobiegać zaburzeniom erekcji? Jak je leczyć? Niedługo w Bibliotece Kardioprofilu ukaże się ważna książka Kardioseksuologia. Mam przyjemność uczestniczyć w cyklu warsztatów, które dotyczą tego niezwykle istotnego problemu. Wiem, że Państwo chętnie w tych warsztatach uczestniczą, nie mam wobec tego wątpliwości, że spora grupa rozpocznie lekturę obecnego numeru od tych właśnie opracowań. Przed nami lato, wakacje, czas odpoczynku. Namawiam jak zawsze w tym okresie do aktywnego spędzenia tego czasu, aby jak najdłużej zachować sprawność w bardzo szerokim znaczeniu tego słowa. Z poważaniem Prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz

2 S pis treści 157 WSTĘP RADY DLA PRAKTYKÓW 161 Podwójna oporność na leczenie przeciwpłytkowe kwasem acetylosalicylowym i klopidogrelem Agnieszka Strzelak, Marek Postuła 163 Zaburzenia erekcji czy można im zapobiegać? Jowita Szeligowska, Artur Mamcarz FARMAKOLOGIA KLINICZNA 165 Leki metaboliczne ich pozycja w leczeniu choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca i kardiomiopatii cukrzycowej Stanisław Kowalewski, Artur Mamcarz PRACA ORYGINALNA 167 Ambulatoryjne realia farmakologicznego leczenia nadciśnienia tętniczego na tle wytycznych ESC/ESH/PTNT w populacji ogólnej i w populacji chorych na cukrzycę typu 2. Badanie 3ST POL Daniel Śliż, Krzysztof J. Filipiak, Marek Naruszewicz, Janusz Siebert, Artur Mamcarz FARMAKOLOGIA KLINICZNA 170 Rola inhibitorów konwertazy angiotensyny w leczeniu skurczowej i rozkurczowej niewydolności serca Piotr Jędrusik, Jacek Lewandowski RĘKĄ FIZJOTERAPEUTY 172 Aktywność fizyczna kluczem do zachowania sprawności seksualnej Tomasz Chomiuk, Sylwia Skorupska, Emilia Łapiak, Artur Mamcarz 173 Fizjoterapia w chromaniu przestankowym Ewa Wujek-Krajewska, Marek Kuch, Piotr Szopiński, Eliza Pleban, Piotr Pietras, Mirosław Dłużniewski SPORT W PIGUŁCE 174 Przerywana hipoksja nie tylko dla sportowców Tomasz Mikulski, Andrzej Ziemba, Hubert Krysztofiak

3 Redaktor naczelny: prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz Rada redakcyjna: prof. dr hab. n. med. Waldemar Banasiak dr n. med. Wojciech Braksator prof. dr hab. n. med. Lech Cierpka prof. dr hab. n. med. Danuta Czarnecka prof. dr hab. n. med. Anna Członkowska prof. dr hab. n. med. Barbara Cybulska prof. dr hab. n. med. Jarosław Drożdż prof. dr hab. n. med. Jacek Dubiel prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak prof. dr hab. n. med. Zbigniew Gaciong prof. dr hab. n. med. Zenon Gawor prof. dr hab. n. med. Zbigniew Gąsior dr n. med. Marcin Grabowski prof. dr hab. n. med. Władysław Grzeszczak prof. dr hab. n. med. Piotr Hoffman prof. dr hab. n. med. Barbara Idzior-Waluś prof. dr hab. n. med. Andrzej Januszewicz prof. dr hab. n. med. Zbigniew Kalarus prof. dr hab. n. med. Maciej Karolczak prof. dr hab. n. med. Waldemar Karnafel prof. dr hab. n. med. Jarosław D. Kasprzak prof. dr hab. n. med. Longina Kłosiewicz-Latoszek dr hab. n. med. Małgorzata Kozłowska-Wojciechowska dr n. med. Jarosław Król dr n. med. Hubert Krysztofiak dr hab. n. med. Marek Kuch prof. dr hab. n. farm. Marek Naruszewicz prof. dr hab. n. med. Bogusław Okopień prof. dr hab. n. med. Grzegorz Opolski prof. dr hab. n. med. Piotr Podolec dr n. med. Piotr Rozentryt prof. dr hab. n. med. Andrzej Rynkiewicz dr hab. n. med. Tomasz Stompór prof. dr hab. n. med. Wiktor B. Szostak dr n. med. Maria Śnieżek-Maciejewska prof. nadzw. dr hab. n. med. Bożena Werner prof. dr hab. n. med. Bogna Wierusz-Wysocka prof. dr hab. n. med. Bogdan Wyrzykowski prof. dr hab. n. med. Henryk Wysocki prof. dr hab. n. med. Dorota Zozulińska Redaktorzy działów: Echokardiografia w praktyce dr n. med. Wojciech Braksator Sport w pigułce dr n. med. Hubert Krysztofiak Forum przypadków praktyczne rozwiązania kliniczne dr hab. n. med. Marek Kuch Komentarze do badań klinicznych dr n. med. Marek Chmielewski, dr Maciej Janiszewski Akademia Zdrowego żywienia dr hab. n. med. Małgorzata Kozłowska-Wojciechowska W pajęczej sieci dr n. med. Patryk Krzyżak Ręką fizjoterapeuty mgr Sylwia Skorupska, mgr Ewa Wujek-Krajewska Z elektrofizjologią na ty" dr Michał Moszczeński Rady dla praktyków dr n. med. Karol Wrzosek Opracowanie graficzne i skład: Medical Education Sp. z o.o. WYDAWNICTWO: Medical Education Sp. z o.o. ul. Bema 65 lok Warszawa tel.: (22) Dyrektor Zarządzający: Andrzej Kowalczyk Product Manager: Ewa Rybicka kom.: Biuro Reklamy: tel.: (0-22) Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam i ogłoszeń. Nakład: do szt. 160

4 RADY DLA PRAKTYKÓW P odwójna oporność na leczenie przeciwpłytkowe kwasem acetylosalicylowym i klopidogrelem Dual resistance on antiplatelet therapy with aspirin and clopidogrel lek. med. Agnieszka Strzelak 1 dr n. med. Marek Postuła 1,2 1 I Katedra i Klinika Kardiologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Grzegorz Opolski 2 Katedra i Zakład Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej, Warszawski Uniwersytet Medyczny Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Andrzej Członkowski 161

5 A. Strzelak, M. Postuła: Podwójna oporność na leczenie przeciwpłytkowe kwasem acetylosalicylowym i klopidogrelem STRESZCZENIE Stosowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) i pochodnej tienopirydyny klopidogrelu, jest obecnie postępowaniem standardowym w leczeniu ostrego zespołu wieńcowego (OZW) oraz w zapobieganiu wystąpieniu niekorzystnych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Podwójna terapia przeciwpłytkowa zmniejsza ryzyko ponownego zawału serca o około 25%, a zgonu o około 20%. Mimo stosowania adekwatnych dawek leków przeciwpłytkowych 15% chorych cierpi z powodu nawrotu niedokrwienia. Przyczyną tego zjawiska jest zmienność osobnicza odpowiedzi oraz odporność na leczenie przeciwpłytkowe. Występowanie oporności na ASA lub klopidogrel ma poważne konsekwencje kliniczne, takie jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu czy zgon. Szczególnie problematyczną grupą chorych jest opisana niedawno populacja pacjentów z podwójną opornością na leczenie przeciwpłytkowe. Zjawisko to występuje stosunkowo rzadko, jednak pacjenci z podwójną opornością mają bardzo wysokie ryzyko nawrotu niedokrwienia, zakrzepicy w stencie i zgonu. Opisano metody przezwyciężenia oporności, jednak nie zaleca się rutynowego monitorowania funkcji płytek i indywidualizowania terapii. Słowa kluczowe: podwójna oporność, leczenie przeciwpłytkowe, kwas acetylosalicylowy, klopidogrel ABSTRACT Aspirin (ASA) and a thienopyridine derivative (clopidogrel) have been identified as standard of care in the treatment of Acute Coronary Syndrom (ACS) and prevention of major cardiovascular events. Dual antiplatelet therapy reduces the number of patients who experience recurrent cardiovascular events by 25% and death by 20%. Nevertheless, approximately 15% of patients experience further atherothrombotic events, even while receiving adequate dual antiplatelet therapy. Variability in individual responsiveness, including resistance, has been attributed to the occurrence of these events. Aspirin- or clopidogrel-resistance have been associated with potentially severe consequences such as myocardial infarction, stroke or death. A unique group of dual drug-resistant patients has been recently described. Dual nonresponsiveness to aspirin and clopidogrel is a relatively infrequent condition that identifies patients at a very high risk of recurrent cardiovascular events, stent thrombosis or death. The therapeutic interventions to deal with nonresponsiveness are reported, although routine monitoring of platelet function or individual dosing are not recommended. Key words: dual drug resistance, antiplatelet therapy, aspirin, clopidogrel Adres do korespondencji: dr n. med. Marek Postuła Katedra i Zakład Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28 lek. med. Agnieszka Strzelak I Katedra i Klinika Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Samodzielny Publiczny Centralny Szpital Kliniczny Warszawa, ul. Banacha 1a tel.: (022)

6 Z aburzenia erekcji czy można im zapobiegać? Erectile dysfunction is it possible to prevent? lek. med. Jowita Szeligowska prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii II Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kierownik Kliniki: prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz 163

7 J. Szeligowska, A. Mamcarz: Zaburzenia erekcji czy można im zapobiegać? STRESZCZENIE Z raportu dotyczącego seksualności Polaków wynika, że około 8% mężczyzn ma problemy związane z osiągnięciem i utrzymaniem wzwodu. Prognozy wskazują, że w 2025 roku 322 mln mężczyzn będzie miało zaburzenia erekcji. Wśród głównych przyczyn zaburzeń wzwodu prącia wymienia się cukrzycę, otyłość, nadciśnienie tętnicze, dyslipidemię są to główne czynniki przyczyniające się do rozwoju miażdżycy i związanych z nią chorób sercowo-naczyniowych. Również leki stosowane w terapii schorzeń układu krążenia mogą niekorzystnie wpłynąć na funkcje seksualne mężczyzn. Profilaktyka wystąpienia cukrzycy i otyłości, aktywność fizyczna, niepalenie tytoniu oraz skuteczna terapia dyslipidemii, zaburzeń gospodarki węglowodanowej i nadciśnienia tętniczego mogą pomóc mężczyznom w zachowaniu sprawności seksualnej. Słowa kluczowe: zaburzenia erekcji, zespół metaboliczny, cukrzyca, choroby sercowo-naczyniowe ABSTRACT Report of Polish sexuality indicates that about 8% of men have problems to obtain and hold penile erection. Prognosis suggests that in 2025 about 322 million of men in the world will have erectile dysfunction. Diabetes, obesity, hypertension, high lipid levels are not only risk factors of arteriosclerosis and cardiovascular disease but also are the one of main reasons of erectile dysfunction. Some drugs used in therapy of chronic ischemic heart disease, heart failure or hypertension also may have unfavorable influence on sexual function of men. Prevention of diabetes and obesity, physical activity, no smoking and proper diabetes, treatment of high lipid level, hypertension, cardiovascular disease may help to keep sexual function. Key words: erectile dysfunction, metabolic syndrome, diabetes, cardiovascular disease Adres do korespondencji: lek. med. Jowita Szeligowska III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii II Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Warszawa, ul. Solec

8 FARMAKOLOGIA KLINICZNA L eki metaboliczne ich pozycja w leczeniu choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca i kardiomiopatii cukrzycowej Metabolic agents their role in treating ischemic heart disease, heart failure and diabetic cardiomyopathy lek. med. Stanisław Kowalewski 1 prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz 2 1 Asystent w Katedrze i Zakładzie Fizjologii Doświadczalnej i Klinicznej WUM 2 III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii II Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kierownik Kliniki: prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz 165

9 S. Kowalewski, A. Mamcarz: Leki metaboliczne ich pozycja w leczeniu choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca i kardiomiopatii cukrzycowej STRESZCZENIE: Terapia pacjentów z dławicą piersiową i niewydolnością serca niejednokrotnie wymaga stosowania więcej niż jednego preparatu. Tradycyjne postępowanie polega na kojarzeniu leków modyfikujących parametry hemodynamiczne, takie jak ciśnienie tętnicze krwi, ciśnienie rozkurczowe w lewej komorze czy systemowy opór naczyniowy. W niektórych przypadkach prowadzi to do wystąpienia działań niepożądanych i zniechęcenia pacjenta do dalszego leczenia. Alternatywną metodą pozostaje stosowanie tzw. leków metabolicznych grupy substancji, które wpływają na metabolizm mięśnia sercowego, nie wywołując zmian hemodynamicznych. Podstawowym, choć nie jedynym, przedstawicielem leków metabolicznych jest trimetazydyna. Największe korzyści z terapii lekami metabolicznymi odnoszą chorzy z licznymi czynnikami ryzyka choroby niedokrwiennej serca, np. z cukrzycą. Badania kliniczne podkreślają istnienie silnych zależności między insulinoopornością w przebiegu cukrzycy a rozwojem niewydolności serca. Słowa kluczowe: trimetazydyna, ranolazyna, insulinooporność, apoptoza ABSTRACT: The patients with ischemic heart disease and heart failure usually require more than one medicine to relieve their ailments. The majority of drugs used in therapy of ischemic heart disease influence hemodynamic parameters, such as blood pressure, left ventricular diastolic pressure and total peripheral resistance. In some cases however therapy with these drugs results in side effects, which decreases compliance. Alternative options for the treatment include metabolic-modulating agents that alter substrate metabolism and increase energy efficiency without influencing hemodynamic parameters. The major, but not the only drug in this group is trimetazidine. Metabolic agents seem to be beneficial especially for patients with numerous risk factors of ischemic heart disease, such as diabetes mellitus. Clinical studies in humans strongly support the link between insulin resistance and nonischemic heart failure Key words: trimetazidine, ranolazine, insulin resistance, apoptosis Adres do korespondencji: lek. med. Stanisław Kowalewski Katedra i Zakład Fizjologii Doświadczalnej i Klinicznej WUM Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 26/

10 PRACA ORYGINALNA A mbulatoryjne realia farmakologicznego leczenia nadciśnienia tętniczego na tle wytycznych ESC/ESH/PTNT w populacji ogólnej i w populacji chorych na cukrzycę typu 2. Badanie 3ST POL* Ambulatory realities of pharmacological treatment of hypertension according to the ESC/ESH/PTNT guidelines in general population and population with diabetes mellitus type 2. 3ST POL trial lek. med. Daniel Śliż 1 prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak 2 prof. dr hab. n. farm. Marek Naruszewicz 3 prof. dr hab. n. med. Janusz Siebert 4 prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz 1 1 III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 2 I Katedra i Klinika Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 3 Katedra Farmakognozji i Molekularnych Podstaw Fitoterapii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 4 Katedra Medycyny Rodzinnej AM w Gdańsku 167

11 D. Śliż, K.J. Filipiak, M. Naruszewicz, J. Siebert, A. Mamcarz: Ambulatoryjne realia farmakologicznego leczenia nadciśnienia tętniczego na tle wytycznych ESC/ESH/PTNT w populacji ogólnej i w populacji chorych na cukrzycę typu 2. Badanie 3ST POL STRESZCZENIE: Wstęp: Nadciśnienie tętnicze przyspiesza rozwój poważnych chorób sercowo- -naczyniowych. Współistnienie cukrzycy dodatkowo pogarsza rokowanie takich pacjentów. Europejskie i światowe towarzystwa stworzyły wytyczne mające na celu minimalizację ryzyka wystąpienia powikłań. W wytycznych nakreślone są granice oraz cele terapii hipotensyjnej. W obecnej sytuacji najważniejszy jest fakt realizacji tych zaleceń w codziennej praktyce ambulatoryjnej. Cele: Analiza leczenia hipotensyjnego w warunkach ambulatoryjnych pod kątem wytycznych towarzystw naukowych. Analiza leczenia hipotensyjnego w grupie badanych dodatkowo obciążonych cukrzycą. Materiał i metody: Badaniem objęto pacjentów z całej Polski kontrolowanych w trybie ambulatoryjnym. Narzędziem badawczym była ankieta składająca się z 43 pytań. Ankietę tę wypełniał lekarz na podstawie badania lekarskiego, dokumentacji oraz badań dodatkowych. 168

12 D. Śliż, K.J. Filipiak, M. Naruszewicz, J. Siebert, A. Mamcarz: Ambulatoryjne realia farmakologicznego leczenia nadciśnienia tętniczego na tle wytycznych ESC/ESH/PTNT w populacji ogólnej i w populacji chorych na cukrzycę typu 2. Badanie 3ST POL Wyniki: W badanej populacji średnie ciśnienie tętnicze wynosiło 142,9/84,0 mmhg (±18,53/11,65 mmhg). Najniższe średnie wartości ciśnienia tętniczego u pacjentów uzyskali diabetolodzy 142,07/83,22 mmhg (p <0,05). Wśród badanych pacjentów jedynie u 25% ciśnienie tętnicze mieściło się w przedziale optymalnej kontroli. W grupie pacjentów z cukrzycą (n=18 148) odsetek chorych z optymalnie kontrolowanym ciśnieniem tętniczym stanowił mniej niż 6%. Monoterapią objęto 21,4% ogólnej populacji; najczęściej wybieranym lekiem był ACE-I 44,91% (średnie BP 142/83 mmhg), najrzadziej diuretyk 4,55% (średnie BP 143,16/83,68 mmhg). Monoterapia w populacji z cukrzycą 20,67% (najczęściej ACE-I 45,7%, najrzadziej diuretyk 4,85%). W politerapii w obu analizowanych grupach najczęściej wybieranym lekiem był ACE-I, ale w grupie obciążonych cukrzycą istotnie częściej (59,63% v. 58,26%; p <0,05). Istotnie częściej obciążonych cukrzycą leczono AKW (22,44% v. 21,91%; p <0,05) oraz sartanami (26,21% v. 25,58%; p <0,05). Wnioski: W leczeniu nadciśnienia tętniczego bardzo rzadko osiąga się wyznaczone cele terapeutyczne. W grupie chorych na cukrzycę leczenie nadciśnienia tętniczego w najmniejszym odsetku spełniało kryteria stawiane w wytycznych ESC/ESH/PTNT. Słowa kluczowe: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, farmakoterapia ABSTRACT: Introduction: Hypertension increases development of severe cardio vascular diseases. Prognosis of patients with co-existing diabetes mellitus is far more worse. To narrow down the risk of complications, worldwide societies of cardiology created new guidelines which determine aims of hypertension pharmacotherapy. At the moment, it remains essential for the doctors to implement the guidelines in their everyday practice. Aims: Analysis of ambulatory pharmacological treatment of hypertension according to ESC guidelines. Analysis of ambulatory hypertension treatment in patients with diabetes mellitus. Methods: The study tested ambulatory patients from Poland. The questionnaire consisted of 43 questions and was filled out by a doctor based on the results of physical examination, medical record and results of additional tests. Adres do korespondencji: lek. med. Daniel Śliż III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Results: Mean BP 142.9/84.0 mmhg (± 18.5/11.6 mmhg). Lowest BP mean was achieved by diabetologists 142.0/83.2 mmhg (p <0.05). Only 25% of pts BP was optimally controlled. In patients with co-existing diabetes mellitus (n=18148) less than 6% remained within optimally controlled BP. In 21.4% of patients monotherapy was administered, the most popular group was ACE-I (44.9% p <0.02 mean BP 142/83 mmhg), a less commonly used group are diuretics (4.55%, mean BP 143.1/83.6 mmhg). Monotheraphy in patients with diabetes mellitus (most common are ACI-I 45.7% vs. diuretics 4.8%). Politheraphy in both groups of patients the most commonly used group of drugs are ACE-I as opposed to group with diabetes mellitus (DM) significantly more often (58.26% vs %; p <0.05) Calcium blockers and sartans are significantly more often used in population of patients with diabetes mellitus as opposed to the group without diabetes mellitus. Conclusions: In general population therapeutic aims are rarely achieved. In pts with DM, hypertension pharmacotherapy rarely achieved the ESC/ESH guidelines terms. Key words: hypertension, diabetes mellitus, pharmacotherapy 169

13 FARMAKOLOGIA KLINICZNA R ola inhibitorów konwertazy angiotensyny w leczeniu skurczowej i rozkurczowej niewydolności serca Role of angiotensin-converting enzyme inhibitors in therapy of systolic and diastolic heart failure dr n. med. Piotr Jędrusik dr n. med. Jacek Lewandowski Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kierownik Kliniki: prof.dr hab. n. med. Zbigniew Gaciong 170

14 P. Jędrusik, J. Lewandowski: Rola inhibitorów konwertazy angiotensyny w leczeniu skurczowej i rozkurczowej niewydolności serca STRESZCZENIE Niewydolność serca staje się w ostatnich latach istotnym problemem klinicznym i epidemiologicznym. Pomimo postępów w terapii choroby wieńcowej i nadciśnienia tętniczego, dwóch głównych przyczyn niewydolności serca, jej rozpowszechnienie narasta. W ograniczaniu choroby ważne jest wczesne rozpoznawanie i odpowiednie leczenie. Od ponad 20 lat w niewydolności serca stosowane są inhibitory konwertazy angiotensyny (inhibitory ACE). Wykazano, że leki te u chorych z niewydolnością serca zmniejszają śmiertelność, redukują objawy choroby i skracają czas hospitalizacji. Według zaleceń Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego inhibitory konwertazy powinny być stosowane według określonych zasad. Najważniejsza wskazuje, by dążyć do podawania leków w dawkach, jakie stosowano w dużych badaniach, lub w dawkach najwyższych, ale dobrze tolerowanych. Inhibitory konwertazy wykazują szczególną skuteczność w leczeniu skurczowej niewydolności serca, choć ich korzystny wpływ wykazano także w odniesieniu do rozkurczowej niewydolności serca. Mechanizmy korzystnego wpływu inhibitorów ACE w niewydolności serca związane są z zahamowaniem wpływu angiotensyny II i aldosteronu na przebudowę mięśnia serca, jego przerost i włóknienie. Dodatkowo inhibitory ACE ograniczają toksyczny wpływ katecholamin na serce. Słowa kluczowe: niewydolność serca, leczenie, inhibitory konwertazy ABSTRACT In the last years heart failure becomes an important clinical and epidemiological problem. Although the progress in therapy of coronary artery disease and hypertension, most common causes of disease, has been made, prevalence of heart failure increases. Early diagnosis and appropriate therapy are essential for disease limitation. Angiotensin-converting enzyme (ACE) inhibitors are used in therapy of heart failure by more than 20 years. It was shown that in patients with heart failure ACE inhibitors reduced mortality, decreased symptoms of disease and shortened time of hospitalization. According to European Society of Cardiology some rules should be applied during therapy with ACE inhibitors. One indicates that ACE inhibitors should be used in doses which effectiveness was confirmed in randomized trials or in as high doses as patients may well tolerate. ACE inhibitors were shown to be highly effective in systolic and diastolic heart failure. Beneficial mechanisms of ACE inhibitors are related to an inhibition of angiotensin II and aldosterone influence on heart remodeling, hypertrophy and fibrosis. Additionally ACE inhibitors may reduce toxic effects of catecholamines on heart muscle. Key words: heart failure, therapy, angiotensin-converting enzyme inhibitors Adres do korespondencji: dr n. med. Piotr Jędrusik Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Warszawa, ul. Banacha 1 tel./fax: (022) , (022) KARDIOPROFIL VOL. 7/NR 2(29)/

15 RĘKĄ FIZJOTERAPEUTY A ktywność fizyczna kluczem do zachowania sprawności seksualnej Physical activity the key to sexual fitness mgr Tomasz Chomiuk, mgr Sylwia Skorupska, mgr Emilia Łapiak, prof. dr hab. n. med. Artur Mamcarz III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii II Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kierownik Kliniki: prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz STRESZCZENIE: Zaburzenia seksualne często spowodowane są zmianami fizjologicznymi, które postępują wraz z wiekiem. Fizjologiczne zmiany inwolucyjne to jeden z powodów zaburzeń funkcji seksualnych, częściej jednak są one spowodowane cukrzycą, infekcjami, chorobami układu moczowo-płciowego, schorzeniami kardiologicznymi i onkologicznymi. Styl życia w znaczny sposób wpływa na zachowanie funkcji seksualnych. Odpowiednia dawka wysiłku fizycznego w znamienny sposób przyczynia się do poprawy sprawności seksualnej mężczyzn, a w szczególności ograniczenia zaburzeń erekcji. Słowa kluczowe: wysiłek fizyczny, aktywność seksualna, choroby serca, zaburzenia erekcji, starość ABSTRACT: Sexual disorders are commonly caused by physiological changes that occur with age. Involutional changes are one of the causes of sexual disorders, but the most common causes are: diabetes mellitus, infections, urinary system diseases, cardiac diseases and oncological diseases. Sexual activity can benefit from lifestyle changes. Physical activity remarkably contributes to sexual activity improvement in men, particularly prevents from erectile dysfunctions. Key words: physical activity, sexual activity, cardiac diseases, erectile dysfunction, old age Adres do korespondencji: mgr T. Chomiuk, mgr S. Skorupska, mgr E. Łapiak prof. dr hab. n. med. Artur Mamcarz III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii II Wydział Lekarski Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Warszawa, ul. Solec

16 F izjoterapia w chromaniu przestankowym Physiotherapy in claudicatio intermittens mgr Ewa Wujek-Krajewska 1 dr hab. n. med. Marek Kuch 1 dr hab. n. med. Piotr Szopiński 2 dr n. med. Eliza Pleban 2 mgr Piotr Pietras 1 prof. dr hab. n. med. Mirosław Dłużniewski 3 1 Zakład Niewydolności Serca i Rehabilitacji Kardiologicznej Katedry i Kliniki Kardiologii, Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych II Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Szpital Bródnowski Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Mirosław Dłużniewski 2 Oddział Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej, Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej Św. Anny w Warszawie 3 Katedra i Klinika Kardiologii, Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych II Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Szpital Bródnowski Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Mirosław Dłużniewski STRESZCZENIE Chromanie przestankowe stanowi obecnie poważny problem kliniczny i społeczny. Poszukuje się wciąż nowych metod, które mogłyby poprawić jakość życia pacjentów z niedokrwieniem kończyn dolnych oraz wpłynąć na zwiększenie dystansu chromania. Fizjoterapia może stanowić cenne uzupełnienie leczenia farmakologicznego i chirurgicznego. Słowa kluczowe: fizjoterapia, wysiłek fizyczny, chromanie przestankowe Adres do korespondencji mgr Ewa Wujek-Krajewska Zakład Niewydolności Serca i Rehabilitacji Kardiologicznej Katedry i Kliniki Kardiologii, Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych II Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Mirosław Dłużniewski Szpital Bródnowski Warszawa, ul. Kondratowicza 8 ABSTRACT Claudicatio intermitients is currently big clinical and social issue. New methods are being still looked for to improve quality of life in patients with peripheral arterial disease and influence increase of claudicating distance. Physiotherapy can be valuable fulfillment of pharmaceutical and surgical treatment. Key words: physiotherapy, exercise, claudicatio intermitients 173

17 SPORT W PIGUŁCE P rzerywana hipoksja nie tylko dla sportowców Intermittent hypoxic training not only for athletes dr n. med. Tomasz Mikulski dr hab. n. med. Andrzej Ziemba dr n. med. Hubert Krysztofiak Zakład Fizjologii Stosowanej Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN Kierownik Zakładu: dr hab. n. med. Andrzej Ziemba STRESZCZENIE Przerywana hipoksja jest jedną z współczesnych technik treningu wysokościowego stosowanych w sporcie wyczynowym w celu podniesienia wydolności człowieka. Najwcześniejsze badania prowadzono w ZSRR, mając na celu zastosowania militarne, znacznie później zaczęto stosować hipoksję w sporcie i medycynie. Zabiegi polegają na naprzemiennym oddychaniu powietrzem o obniżonej i normalnej zawartości tlenu, co prowadzi do licznych zmian adaptacyjnych w organizmie. Korzystny wpływ przerywanej hipoksji stwierdzono również w leczeniu wielu chorób układowych. Słowa kluczowe: przerywana hipoksja, trening wysokościowy, wysiłek ABSTRACT Intermittent hypoxia is one of the modern techniques of altitude training applied in elite sports to enhance human performance. The earliest studies were conducted in Soviet Union for military purposes, much later hypoxia was introduced into sport and medicine. Hypoxic training session consists of alternate breathing with air of decreased and normal oxygen concentration, resulting in multiple adaptive changes all over the body. Beneficial effect of hypoxic training was ascertained in treatment of various systemic diseases. Key words: intermittent hypoxic training, altitude training, exercise Adres do korespondencji dr n. med. Hubert Krysztofiak Zakład Fizjologii Stosowanej Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN Warszawa 174

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Miejsce Centrum Konferencyjne Adam s Konferencje ul. Matejki 62, 60-771 Poznań. Przewodnicząca komitetu naukowego prof. dr hab. Danuta Pupek-Musialik

Miejsce Centrum Konferencyjne Adam s Konferencje ul. Matejki 62, 60-771 Poznań. Przewodnicząca komitetu naukowego prof. dr hab. Danuta Pupek-Musialik Miejsce Centrum Konferencyjne Adam s Konferencje ul. Matejki 62, 60-771 Poznań Przewodnicząca komitetu naukowego prof. dr hab. Danuta Pupek-Musialik Patronat Rektor Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu prof.

Bardziej szczegółowo

www.mededu.pl Vol. 4/Nr 2(14)/2010 Przewodniczący Rady Naukowej prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz List od redaktora Jacek Lewandowski...

www.mededu.pl Vol. 4/Nr 2(14)/2010 Przewodniczący Rady Naukowej prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz List od redaktora Jacek Lewandowski... Przewodniczący Rady Naukowej prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz Rada Naukowa prof. dr hab. n. med. Andrzej Budaj prof. dr hab. n. med. Krzysztof Filipiak prof. dr hab. n. med. Piotr Hoffman prof.

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM VII ŚWIĘTOKRZYSKICH WARSZTATÓW EKG, HOLTERA EKG I ABPM

RAMOWY PROGRAM VII ŚWIĘTOKRZYSKICH WARSZTATÓW EKG, HOLTERA EKG I ABPM RAMOWY PROGRAM VII ŚWIĘTOKRZYSKICH WARSZTATÓW EKG, HOLTERA EKG I ABPM Piątek 29.11.2013 Sala A Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmiany programu. 16:00-18:00 Sesja przy współpracy z Sekcją,, Choroby

Bardziej szczegółowo

SOBOTA, 5 WRZEŚNIA 2009 roku

SOBOTA, 5 WRZEŚNIA 2009 roku SOBOTA, 5 WRZEŚNIA 2009 roku 39 CZWARTEK SOBOTA, 5 WRZEŚNIA 8.30 11.50 SALA A 8.30 11.00 WALNE ZEBRANIE CZŁONKÓW PTMR SALA C SALA A Kardiologia dr n. med. Adam Windak prof. dr hab. n. med. Janusz Siebert

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leki przeciwpłytkowe (ASA, clopidogrel) Leki przeciwzakrzepowe (heparyna, warfin, acenocumarol) Leki trombolityczne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Przyczyny nadciśnienia tętniczego Bogdan Wyrzykowski... 13

Spis treści. 1. Przyczyny nadciśnienia tętniczego Bogdan Wyrzykowski... 13 Spis treści 1. Przyczyny nadciśnienia tętniczego Bogdan Wyrzykowski........ 13 Genetyczne uwarunkowania pierwotnego nadciśnienia tętniczego..... 14 Nadciśnienie monogeniczne..................................

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Cukrzyca typu 2 Cukrzyca typu 2 Jeśli otrzymałeś tę ulotkę, prawdopodobnie zmagasz się z problemem cukrzycy. Musisz więc odpowiedzieć sobie na pytania: czy wiesz, jak żyć z cukrzycą? Jak postępować w wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński VERTIGOPROFIL VOL. 3/Nr 3(11)/2009 Redaktor naczelny: Prof. dr hab. n. med. Antoni Prusiński Zastępca redaktora naczelnego: Dr n. med. Tomasz Berkowicz 2 XXXVI Międzynarodowy Kongres Towarzystwa Neurootologicznego

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia

Bardziej szczegółowo

Prewencja wtórna po OZW-co możemy poprawić? Prof. Janina Stępińska Prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego

Prewencja wtórna po OZW-co możemy poprawić? Prof. Janina Stępińska Prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego Prewencja wtórna po OZW-co możemy poprawić? Prof. Janina Stępińska Prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego Innowacje w kardiologii, Warszawa, 17 maja 2012 Potencjalny konflikt interesów NIE ZGŁASZAM

Bardziej szczegółowo

SZANOWNI PAŃSTWO, Z poważaniem Prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz

SZANOWNI PAŃSTWO, Z poważaniem Prof. nadzw. dr hab. n. med. Artur Mamcarz SZANOWNI PAŃSTWO, ostatni, 6. numer Kardioprofilu w 2009 roku zawiera wiele ciekawych treści. Jeden z ważniejszych artykułów dotyczy grupy leków, które mają ugruntowaną pozycję we współczesnej kardiologii.

Bardziej szczegółowo

15.20 15.30 Otwarcie konferencji prof. dr hab. n. med.krzysztof Narkiewicz

15.20 15.30 Otwarcie konferencji prof. dr hab. n. med.krzysztof Narkiewicz 15.20 15.30 Otwarcie konferencji prof. dr hab. n. med.krzysztof Narkiewicz 15.30 17.00 Sesja 1. Nowe wytyczne i stanowiska ESC i ESH - co w nich uważam za najważniejsze? Sesja pod patronatem Prezesów PTK

Bardziej szczegółowo

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Definicja NS to zespół kliniczny, w którym wskutek dysfunkcji serca jego pojemność minutowa jest zmniejszona w stosunku do zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe?

Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe? Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe? co można jeszcze poprawić? Grzegorz Opolski I Katedra i Klinika Kardiologii WUM Porównanie liczby ppci/mln mieszkańców w 37 krajach (dane za 2007 i

Bardziej szczegółowo

Słowa kluczowe: nadciśnienie tętnicze, wiek podeszły, leczenie, jakość życia Key words: hypertension, elderly patients, treatment, quality of life

Słowa kluczowe: nadciśnienie tętnicze, wiek podeszły, leczenie, jakość życia Key words: hypertension, elderly patients, treatment, quality of life PSYCHOGERIATRIA POLSKA 2008;5(1):37-46 artykuł oryginalny oryginal article Pacjent z nadciśnieniem tętniczym w wieku podeszłym wpływ choroby i prowadzonego leczenia na samopoczucie chorego Hypertensive

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ K.OLESZCZYK J.RYBICKI A.ZIELINSKA-MEUS I.MATYSIAKIEWICZ A.KUŚMIERCZYK-PIELOK K.BUGAJSKA-SYSIAK E.GROCHULSKA STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ XVI Konferencja Jakość w Opiece

Bardziej szczegółowo

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń Jan Z. Peruga, Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń wieńcowych II Katedra Kardiologii Klinika Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 1 Jednym

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

JUBILEUSZOWE ZAKOPIAŃSKIE DNI KARDIOLOGICZNE 9-12 kwietnia 2015 CZWARTEK 09.04.2015

JUBILEUSZOWE ZAKOPIAŃSKIE DNI KARDIOLOGICZNE 9-12 kwietnia 2015 CZWARTEK 09.04.2015 2 CZWARTEK 09.04.2015 18.00-20.30 Centrum Kongresowe Belvedere Powitanie Uczestników Jubileuszowych Zakopiańskich Dni Kardiologicznych - kilka słów o Podyplomowej Szkole Kardiologicznej Sesja przy świecach

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę Nadciśnienie tętnicze Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę EPIDEMIOLOGIA: Odsetek nadciśnienia tętniczego w populacji Polski w wieku średnim (36-64 lat) wynosi 44-46% wśród mężczyzn i 36-42%

Bardziej szczegółowo

VI ŚWIĘTOKRZYSKIE WARSZTATY HOLTERA EKG AMELIÓWKA 23-25.11.2012 ROK

VI ŚWIĘTOKRZYSKIE WARSZTATY HOLTERA EKG AMELIÓWKA 23-25.11.2012 ROK NACZELNA RADA LEKARSKA ŚWIĘTOKRZYSKA IZBA LEKARSKA ODDZIAŁ KIELECKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA KARDIOLOGICZNEGO VI ŚWIĘTOKRZYSKIE WARSZTATY HOLTERA EKG AMELIÓWKA 23-25.11.2012 ROK Szanowni Państwo Mam zaszczyt

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI,58 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI,58 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI,58 SECTIO D 2005 Studenckie Koło Naukowe przy Zakładzie Podstawowej Opieki Zdrowotnej i Katedrze Medycyny Rodzinnej Akademii

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta

Aneks II. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta Aneks II Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta 7 Dla produktów zawierających inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (inhibitory ACE) benazepryl,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 13. Rozdzia³ 1

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 13. Rozdzia³ 1 SPIS TREŒCI Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego........................... 13 Rozdzia³ 1 NADCIŒNIENIE TÊTNICZE JAKO PROBLEM ZDROWOTNY prof. dr hab. n. farm. S³awomir Lipski,

Bardziej szczegółowo

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Wacław Karakuła Katedra i Klinika Chirurgii Naczyń i Angiologii U.M. w Lublinie Kierownik Kliniki prof. Tomasz Zubilewicz Lublin, 27.02.2016 Zespół

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego.

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Konferencja otwierająca realizację projektu. Wieruszów, 28.04.2015 DLACZEGO PROFILAKTYKA?

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Repetytorium z EKG dla zaawansowanych. Rady praktyczne przed egzaminem.

Repetytorium z EKG dla zaawansowanych. Rady praktyczne przed egzaminem. 1 KSIĄŻKI 1. M.E. Starczewska, M.M. Pierścińska Repetytorium z EKG dla zaawansowanych. Rady praktyczne przed egzaminem. Via Medica 2006 2. M.E. Starczewska, M.M. Pierścińska Repetytorium z EKG część 1

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Anna Ratajska 1 2 1 1 Instytut Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego Institute of Psychology, Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

Aktywność fizyczna na receptę. Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl

Aktywność fizyczna na receptę. Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl Aktywność fizyczna na receptę Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl Cel prezentacji Podzielenie się zdobytą wiedzą i doświadczeniem Przedstawienie programów treningowych dla poszczególnych grup docelowych

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa - rosnący problem współczesnej kardiologii

Choroba wieńcowa - rosnący problem współczesnej kardiologii Choroba wieńcowa - rosnący problem współczesnej kardiologii Choroby układu sercowo - naczyniowego stanowią przyczynę około połowy wszystkich zgonów w Polsce. W 2001 r. z powodu choroby wieńcowej zmarło

Bardziej szczegółowo

Farmakoterapia prewencyjna czy warto stosować. Jadwiga Rogało-Szewczyk GRK 2014-09-17

Farmakoterapia prewencyjna czy warto stosować. Jadwiga Rogało-Szewczyk GRK 2014-09-17 Farmakoterapia prewencyjna czy warto stosować Jadwiga Rogało-Szewczyk GRK 2014-09-17 Farmakoterapia prewencyjna Jest obok zmiany stylu życia podstawową metodą prewencji chorób sercowonaczyniowych (ChSN)

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

OrganizaTORZY. WSPÓŁOrganizaTOR. PatroNAT HONOROWY. patronat medialny

OrganizaTORZY. WSPÓŁOrganizaTOR. PatroNAT HONOROWY. patronat medialny OrganizaTORZY WSPÓŁOrganizaTOR PatroNAT HONOROWY patronat medialny Szanowni Państwo, Koleżanki i Koledzy, W imieniu Komitetu Naukowego i Organizacyjnego mam zaszczyt zaprosić Państwa na III Konferencję

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca, a nadciśnienie tętnicze

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca, a nadciśnienie tętnicze AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca, a nadciśnienie tętnicze CZYM JEST NADCIŚNIENIE TĘTNICZE Nadciśnienie tętnicze jest chorobą układu krążenia, która charakteryzuje się stale lub okresowo

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów

SYLABUS. Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii, Katedra Rehabilitacji Kod przedmiotu Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

Narodowy Test Zdrowia Polaków

Narodowy Test Zdrowia Polaków Raport z realizacji projektu specjalnego MedOnet.pl: Narodowy Test Zdrowia Polaków Autorzy: Bartosz Symonides 1 Jerzy Tyszkiewicz 1 Edyta Figurny-Puchalska 2 Zbigniew Gaciong 1 1 Katedra i Klinika Chorób

Bardziej szczegółowo

Postępowanie w ostrych zespołach wieńcowych. wytyczne i praktyka

Postępowanie w ostrych zespołach wieńcowych. wytyczne i praktyka Postępowanie w ostrych zespołach wieńcowych wytyczne i praktyka Grzegorz Opolski I Katedra i Klinika Kardiologii WUM Śmiertelność Zmniejszenie śmiertelności w świeżym zawale serca w okresie 2003-2010 20%

Bardziej szczegółowo

Śląskie Centrum Chorób Serca. Cukrzyca. Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii

Śląskie Centrum Chorób Serca. Cukrzyca. Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii Śląskie Centrum Chorób Serca Cukrzyca Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii Warszawa 26.11.2014 Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia Neuropatia

Bardziej szczegółowo

"Optymalny Model Kompleksowej Rehabilitacji. i Wtórnej Prewencji "

Optymalny Model Kompleksowej Rehabilitacji. i Wtórnej Prewencji "Optymalny Model Kompleksowej Rehabilitacji i Wtórnej Prewencji " Skrócony raport z prac zespołu ekspertów Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Autorzy: Piotr Jankowski, Maciej Niewada, Andrzej Bochenek,

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012

Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012 Nowe wytyczne ESC/PTK w kardiologii Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012 Przemysław Trzeciak Częstochowa 11.12.2012 Umieralność z powodu chorób ukł. krążenia w latach

Bardziej szczegółowo

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem?

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem? Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem? Żylna Choroba Zakrzepowo-Zatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny ny, interdyscyplinarny problem współczesnej medycyny Zakrzepica żył głębokich (ZŻG) (Deep

Bardziej szczegółowo

Denerwacja nerek stan wiedzy 2013. Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytut Kardiologii

Denerwacja nerek stan wiedzy 2013. Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytut Kardiologii Denerwacja nerek stan wiedzy 2013 Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytut Kardiologii Katowice, 21 listopada 2013 2009 Lancet. 2009;373:1275-1281 Pierwsza ocena

Bardziej szczegółowo

XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII. XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY

XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII. XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII Warszawa 12-14.05.2016 Pierwsze powiadomienie XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY Warsaw, May

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

pod patronatem National Lipid Association WARSZAWA, 9 10 września 2011 r.

pod patronatem National Lipid Association WARSZAWA, 9 10 września 2011 r. pod patronatem National Lipid Association WARSZAWA, 9 10 września 2011 r. 1 PROGRAM 9 10 września 2011 r. Aktualne rekomendacje leczenia zaburzeń lipidowych o konferencji Termin 9 10 września 2011 r. 2

Bardziej szczegółowo

VIII Zjazd Polskiego Towarzystwa Badań nad Snem

VIII Zjazd Polskiego Towarzystwa Badań nad Snem VIII Zjazd Polskiego Towarzystwa Badań nad Snem 20-lecie Polskiego Towarzystwa Badań nad Snem Centrum Kongresowe Opery Nova w Bydgoszczy, 5-6 października 2012 Organizator Polskie Towarzystwo Badań nad

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

www.polfawarszawa.pl ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa, tel. (0-22) 691 39 00, fax (0-22) 691 38 27

www.polfawarszawa.pl ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa, tel. (0-22) 691 39 00, fax (0-22) 691 38 27 Polfa Warszawa S.A. dziękuje Pani doc. dr hab. Idalii Cybulskiej wieloletniemu lekarzowi Instytutu Kardiologii w Aninie za pomoc w opracowaniu niniejszego materiału. ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

VII Noworoczne Warsztaty Kardiologicze

VII Noworoczne Warsztaty Kardiologicze VII Noworoczne Warsztaty Kardiologicze Zakopane - Kościelisko 5-7 stycznia 2006 r. strona główna 5 stycznia 2006 r. (czwartek) WARSZTATY HOLTEROWSKIE NA TEMAT: ELEKTROKARDIOGRAFICZNA OCENA CHORYCH Z ROZRUSZNIKIEM

Bardziej szczegółowo

SALA 1. Nadciśnienie tętnicze Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Krzysztof Narkiewicz, prof. dr hab. n. med. Andrzej Jaroszyński

SALA 1. Nadciśnienie tętnicze Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Krzysztof Narkiewicz, prof. dr hab. n. med. Andrzej Jaroszyński SALA 1 14.30-15.50 16.00-16.40 Nadciśnienie tętnicze Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Krzysztof Narkiewicz, prof. dr hab. n. med. Andrzej Jaroszyński Sesja satelitarna firmy Berlin-Chemie. Terapia

Bardziej szczegółowo

Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny

Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny Flavopharma. Studium przypadku spółki spin-off. Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny Tomasz Przygodzki Pomysł (analiza rynku) Projekt B+R Próba komercjalizacji rezultatów

Bardziej szczegółowo

DRODZY PAŃSTWO, Redaktor naczelny Dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO, Redaktor naczelny Dr hab. n. med. Marek Kuch 1 DRODZY PAŃSTWO, w poprzednim numerze Medycyny Faktów wykonaliśmy milowy krok CHIRUR- DZY napisali artykuł o znaczeniu farmakoterapii statynami w chirurgii naczyniowej. Jest to o tyle ważne, że w ten

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze - wytyczne PTNT 2015 Co jest szczególnie ważne?

Nadciśnienie tętnicze - wytyczne PTNT 2015 Co jest szczególnie ważne? Nadciśnienie tętnicze - wytyczne PTNT 2015 Co jest szczególnie ważne? Zbigniew Gaciong Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny 1 Czynniki

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI:

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii UM w Poznaniu 1. Adres jednostki: Adres: Szpital im. Fr. Raszei, ul. Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH KATEDRA I KLINIKA CHIRURGII NACZYŃ I ANGIOLOGII AKADEMII MEDYCZNEJ W LUBLINIE Kierownik: Dr hab.n. med. Jacek Wroński UDROŻNIENIE T. SZYJNEJ WEWNĘTRZNEJ WSKAZANIA

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 719 Poz. 27 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia sildenafilem

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE DIAGNOSTYCZNE 6-MINUTOWEGO TESTU KORYTARZOWEGO CHODU U MĘŻCZYZN Z MIAŻDŻYCĄ KOŃCZYN DOLNYCH

ZNACZENIE DIAGNOSTYCZNE 6-MINUTOWEGO TESTU KORYTARZOWEGO CHODU U MĘŻCZYZN Z MIAŻDŻYCĄ KOŃCZYN DOLNYCH ZNACZENIE DIAGNOSTYCZNE 6-MINUTOWEGO TESTU KORYTARZOWEGO CHODU U MĘŻCZYZN Z MIAŻDŻYCĄ KOŃCZYN DOLNYCH Bartosz Wnuk 1, Teresa Kowalewska-Twardela 2, Damian Ziaja 3 Celem pracy była ocena przydatności 6-minutowego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Definicja, epidemiologia i koszty otyłości. Część II Etiologia i patogeneza otyłości

Spis treści. Część I Definicja, epidemiologia i koszty otyłości. Część II Etiologia i patogeneza otyłości Spis treści Część I Definicja, epidemiologia i koszty otyłości Rozdział 1. Wprowadzenie: problematyka otyłości w ujęciu historycznym i współczesnym..................................... 15 Problematyka

Bardziej szczegółowo

Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy.

Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy. Marek Ciecierski, Zygmunt Mackiewicz, Arkadiusz Jawień Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy. Z Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej AM w Bydgoszczy Kierownik

Bardziej szczegółowo

Szkoły Serca dla lepszej organizacji opieki zdrowotnej, edukacji pacjentów i prewencji wtórnej. z Polski i Norwegii

Szkoły Serca dla lepszej organizacji opieki zdrowotnej, edukacji pacjentów i prewencji wtórnej. z Polski i Norwegii Szkoły Serca dla lepszej organizacji opieki zdrowotnej, edukacji pacjentów i prewencji wtórnej chorób układu krążenia jako element wymiany i współpracy międzynarodowej kardiologów z Polski i Norwegii Opracowanie

Bardziej szczegółowo

ROZPOWSZECHNIENIE ZESPOŁU METABOLICZNEGO ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEGO SKŁADOWYCH W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM U OSÓB W WIEKU 30 65 LAT

ROZPOWSZECHNIENIE ZESPOŁU METABOLICZNEGO ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEGO SKŁADOWYCH W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM U OSÓB W WIEKU 30 65 LAT Nowiny Lekarskie 2009, 78, 1, 3 7 ANDRZEJ SZCZEPANIAK 1, BARBARA CZEKALSKA 1, MARTA GLURA 2, HANNA STANKOWIAK-KULPA 1, MARIAN GRZYMISŁAWSKI 1 ROZPOWSZECHNIENIE ZESPOŁU METABOLICZNEGO ORAZ POSZCZEGÓLNYCH

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

Leczenie przeciwzakrzepowe w ostrych zespołach wieńcowych historia i perspektywy

Leczenie przeciwzakrzepowe w ostrych zespołach wieńcowych historia i perspektywy Leczenie przeciwzakrzepowe w ostrych zespołach wieńcowych historia i perspektywy Tomasz Pasierski Oddział Kardiologii i Chorób Wewnętrznych Międzyleski Szpital Specjalistyczny w Warszawie Rada Przejrzystości

Bardziej szczegółowo

MONITEL-HF. DLACZEGO CHORZY MOGĄ NA TYM SKORZYSTAĆ? Lech Poloński MONITOROWANIE CHORYCH Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA- DOŚWIADCZENIA WŁASNE

MONITEL-HF. DLACZEGO CHORZY MOGĄ NA TYM SKORZYSTAĆ? Lech Poloński MONITOROWANIE CHORYCH Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA- DOŚWIADCZENIA WŁASNE MONITOROWANIE CHORYCH Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA- DOŚWIADCZENIA WŁASNE MONITEL-HF DLACZEGO CHORZY MOGĄ NA TYM SKORZYSTAĆ? Lech Poloński III Katedra i Kliniczny oddział Kardiologii SUM, Śląskie Centrum Chorób

Bardziej szczegółowo

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii z Centrum Diagnostyki i Leczenia Żylnej Choroby Zakrzepowo Zatorowej Szpital

Bardziej szczegółowo

Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 10/2014 z dnia 7 stycznia 2014 r. o projekcie programu Zdrowy ruch zdrowe życie gminy Polkowice

Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 10/2014 z dnia 7 stycznia 2014 r. o projekcie programu Zdrowy ruch zdrowe życie gminy Polkowice Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 10/2014 z dnia 7 stycznia 2014 r. o projekcie programu Zdrowy ruch zdrowe życie gminy Polkowice Po zapoznaniu

Bardziej szczegółowo

Aplikacje mobilne w kardiologii, przydatność dla lekarzy rodzinnych i internistów

Aplikacje mobilne w kardiologii, przydatność dla lekarzy rodzinnych i internistów Aplikacje mobilne w kardiologii, przydatność dla lekarzy rodzinnych i internistów dr n. med. Paweł Balsam I Katedra i Klinika Kardiologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Komisja Informatyki i Telemedycyny

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA A AKTYWNOŚĆ SEKSUALNA. Jadwiga Wolszakiewicz. Regularna aktywność fizyczna korzystnie wpływa na funkcje seksualne między innymi

AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA A AKTYWNOŚĆ SEKSUALNA. Jadwiga Wolszakiewicz. Regularna aktywność fizyczna korzystnie wpływa na funkcje seksualne między innymi AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA A AKTYWNOŚĆ SEKSUALNA Jadwiga Wolszakiewicz Klinika Rehabilitacji Kardiologicznej i Elektrokardiologii Nieinwazyjnej Instytut Kardiologii w Warszawie Zdrowie seksualne jest odzwierciedleniem

Bardziej szczegółowo

Analiza fali tętna u dzieci z. doniesienie wstępne

Analiza fali tętna u dzieci z. doniesienie wstępne Analiza fali tętna u dzieci z chorobami kłębuszków nerkowych doniesienie wstępne Piotr Skrzypczyk, Zofia Wawer, Małgorzata Mizerska-Wasiak, Maria Roszkowska-Blaim Katedra i Klinika Pediatrii i Nefrologii

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY ZDROWIA I CHOROBY

WYBRANE ASPEKTY ZDROWIA I CHOROBY Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna we Włocławku WYBRANE ASPEKTY ZDROWIA I CHOROBY pod redakcją Beaty Haor Leokadii Rezmerskiej Włocławek 2012 SPIS TREŚCI Wstęp.............................................

Bardziej szczegółowo

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life.

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life. POWIKŁANIA Personal solutions for everyday life. Powikłania Cukrzyca występuje u osób, w przypadku których organizm nie potrafi sam kontrolować poziomu glukozy we krwi (określanego również jako poziom

Bardziej szczegółowo

STAN PRZEDNADCIŚNIENIOWY

STAN PRZEDNADCIŚNIENIOWY STAN PRZEDNADCIŚNIENIOWY Łukasz Artyszuk SKN przy Katedrze i Klinice Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Plan Definicja Klasyfikacja ciśnienia tętniczego Epidemiologia Ryzyko sercowo

Bardziej szczegółowo

inwalidztwo rodzaj pracy

inwalidztwo rodzaj pracy Zdrowie jest najważniejsze Wykłady wraz z konsultacjami medycznymi realizowane przez Stowarzyszenia na rzecz rozwoju wsi Bogufałów Źródło Baryczy w ramach wspierania realizacji zadania publicznego przez

Bardziej szczegółowo

Kardiologia małych zwierząt

Kardiologia małych zwierząt Międzynarodowa Konferencja VetCo Kardiologia małych zwierząt 5-6 września 2015 Warszawa Materiały konferencyjne Wydawca biuletynu: VetCo Veterinary Consulting & Control Al. 3 Maja 7/2, 00-401 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Choroby ultra-rzadkie. Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka

Choroby ultra-rzadkie. Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Choroby ultra-rzadkie Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Definicje, częstość występowania Podstawą definicji chorób rzadkich są dane epidemiologiczne dotyczące występowania choroby w całej populacji

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 731 Poz. 66 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia

Bardziej szczegółowo

CO NOWEGO W ENDOKRYNOLOGII I CHOROBACH METABOLICZNYCH? Kurs kształcenia ustawicznego z endokrynologii i chorób metabolicznych pkt 20

CO NOWEGO W ENDOKRYNOLOGII I CHOROBACH METABOLICZNYCH? Kurs kształcenia ustawicznego z endokrynologii i chorób metabolicznych pkt 20 CO NOWEGO W ENDOKRYNOLOGII I CHOROBACH METABOLICZNYCH? Kurs kształcenia ustawicznego z endokrynologii i chorób metabolicznych pkt 20 OLSZTYN 7-10 IX. 2006r CZWARTEK 7.IX. Sesja I (15:30 16:45) PROBLEMY

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Bojarski (Pracownia Kardiologii Inwazyjnej, Szpital Wojewódzki we Włocławku)

Grzegorz Bojarski (Pracownia Kardiologii Inwazyjnej, Szpital Wojewódzki we Włocławku) T. XXXIII Zeszyty Naukowe WSHE 2011 r. Grzegorz Bojarski (Pracownia Kardiologii Inwazyjnej, Szpital Wojewódzki we Włocławku) LECZENIE INWAZYJNE PACJENTÓW Z OSTRYM ZAWAŁEM SERCA Z UTRZYMUJĄCYM SIĘ UNIESIENIEM

Bardziej szczegółowo

Aspekty ekonomiczne dostępności do nowoczesnego leczenia przeciwkrzepliwego w profilaktyce udaru mózgu. Maciej Niewada

Aspekty ekonomiczne dostępności do nowoczesnego leczenia przeciwkrzepliwego w profilaktyce udaru mózgu. Maciej Niewada Aspekty ekonomiczne dostępności do nowoczesnego leczenia przeciwkrzepliwego w profilaktyce udaru mózgu Maciej Niewada PLAN Udar epidemia? Jak migotanie przedsionków wpływa na udar? Nowe leki przeciwkrzepliwe:

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski Mateusz Romanowski Wpływ krioterapii ogólnoustrojowej na aktywność choroby i sprawność chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Dr hab., prof. AWF Anna Straburzyńska-Lupa

Bardziej szczegółowo

Państwo i Społeczeństwo

Państwo i Społeczeństwo Państwo i Społeczeństwo ROK XII 2012 nr 2 POD REDAKCJĄ FILIPA GOŁKOWSKIEGO I STANISŁAWA KWIATKOWSKIEGO Kraków 2012 Państwo i Społeczeństwo czasopismo Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego

Bardziej szczegółowo

Leczenie nowo rozpoznanej cukrzycy typu 2 w Polsce a najnowsze wytyczne. Wyniki polskiego badania ARETAEUS1 komentarz

Leczenie nowo rozpoznanej cukrzycy typu 2 w Polsce a najnowsze wytyczne. Wyniki polskiego badania ARETAEUS1 komentarz PRACA POGLĄDOWA ISSN 1640 8497 Władysław Grzeszczak Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Diabetologii i Nefrologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Zabrzu Leczenie nowo rozpoznanej cukrzycy typu 2

Bardziej szczegółowo

Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych. Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych

Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych. Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Konflikt interesów Wykłady i seminaria dla firmy Medtronic.w

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO WE WROCŁAWIU WYDZIAŁ FIZJOTERAPII KOMPLEKSOWA REHABILITACJA KARDIOLOGICZNA

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO WE WROCŁAWIU WYDZIAŁ FIZJOTERAPII KOMPLEKSOWA REHABILITACJA KARDIOLOGICZNA AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO WE WROCŁAWIU WYDZIAŁ FIZJOTERAPII KOMPLEKSOWA REHABILITACJA KARDIOLOGICZNA KRK - DEFINICJA KOMPLEKSOWA REHABILITACJA KARDIOLOGICZNA (WHO) to kompleksowe i skoordynowane działania,

Bardziej szczegółowo

Badanie DINAMIC 2: porównanie wyników w różnych regionach Polski (III)

Badanie DINAMIC 2: porównanie wyników w różnych regionach Polski (III) PRACA ORYGINALNA ISSN 1640 8497 Władysław Grzeszczak 1, Jacek Sieradzki 2, Teresa Kasperska-Czyżyk 3, Marcin Szczepański 4 oraz Zespół Badaczy DINAMIC 5 1 Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nefrologii

Bardziej szczegółowo

Frakcja wyrzutowa lewej komory oraz rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca

Frakcja wyrzutowa lewej komory oraz rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca Frakcja wyrzutowa lewej komory oraz rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca Zbigniew Gugnowski GRK Giżycko 2014 Opracowano na podstawie: Wytycznych ESC dotyczących rozpoznania oraz

Bardziej szczegółowo

Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii naczyniowej w roku 2003

Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii naczyniowej w roku 2003 Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii naczyniowej w roku 2003 Spis kursów specjalizacyjnych w nadchodzącym roku wg. publikacji CMKP Wykaz kursów specjalizacyjnych w roku 2003 Styczeń Nr kursu: 13-736-2003

Bardziej szczegółowo