Maria Sokołowska Nowak PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU CHEMIA MEDYCZNA KLASA II ROK SZKOLNY 2013/2014

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Maria Sokołowska Nowak PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU CHEMIA MEDYCZNA KLASA II ROK SZKOLNY 2013/2014"

Transkrypt

1 Maria Sokołowska Nowak PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU CHEMIA MEDYCZNA KLASA II ROK SZKOLNY 2013/2014 Rozkład materiału BLOKI TEMATYCZNE: I. Blok - Chemia kwantowa (5 godz.) Cele edukacyjne: Znajomość podstaw chemii kwantowej, zrozumienie natury chemicznych mechanizmów tworzenia wiązań chemicznych. Charakterystyka bloku: Tematy: Postulaty mechaniki kwantowej. Własności orbitali. Spin elektronowy. Sprzężenie spinowo-orbitalne. Układy wieloelektronowe, przybliżenie jednoelektronowe, atom helu. Wstęp do metod obliczeniowych chemii kwantowej. Korelacja elektronowa. Rozdzielenie ruchu jąder od elektronów - przybliżenie Borna-Oppenheimera, całkowita energia cząsteczki. Zastosowania chemii kwantowej - optymalizacja struktury geometrycznej i określanie właściwości fizykochemicznych. II. Blok - Technologia chemiczna ( 5 godz.) Cele edukacyjne: Zaznajomienie się z podstawowymi pojęciami technologicznymi, podstawowymi zasadami technologicznymi. Poznanie podstawowych fizykochemicznych procesów technologicznych. Charakterystyka bloku: Tematy: Zasady technologiczne. Kataliza przemysłowa. Schematy technologiczne. Surowce przemysłu chemicznego. Przegląd ważniejszych technologii chemicznych. Technologie materiałów specjalnego przeznaczenia. Technologie bezodpadowe. Wybrane procesy biotechnologiczne. Kryteria oceny jakości surowców i produktów przemysłu chemicznego i wytwórczości chemicznej. Wybrane metody i techniki analizy technicznej. Materiały

2 metaliczne, stopy - obróbka cieplna, korozja, erozja. Materiały ceramiczne, szkło - otrzymywanie, właściwości, stosowanie. Materiały specjalnego przeznaczenia. Materiały budowlane, powłoki malarskie, paliwa, oleje, rozpuszczalniki - zabezpieczenia w trakcie stosowania, postępowanie z odpadami. Odnawialne źródła surowców i energii. Fizykochemiczne podstawy procesów technologicznych. Operacje i aparatura do: przenoszenia ciepła, transportu gazów, cieczy i ciał stałych, rozdrabniania i przesiewania, mieszania, rozdzielania zawiesin, suszenia, rozdzielania składników mieszanin - destylacji, rektyfikacji, krystalizacji, ekstrakcji, absorpcji, adsorpcji, odwróconej osmozy, filtracji, flotacji. Podstawowe typy i eksploatacja reaktorów chemicznych. Ćwiczenia: Katalityczna dehydratacja etanolu, otrzymywanie miedzi elektrolitycznej, otrzymywanie pigmentów mineralnych, organicznonieorganiczne polimery i szkła krzemowofosforanowe, otrzymywanie i identyfikacja tworzyw sztucznych, analiza wody, jonity i wymiana jonowa, nawozy mineralne, transestryfikacja wyższych kwasów tłuszczowych na bazie oleju. III. Blok - Chemia analityczna (5 godz.) Cele edukacyjne: Znajomość podstaw chemii analitycznej, umiejętność wykonywania obliczeń dotyczących równowag chemicznych, praktyczna znajomość podstawowych reakcji analitycznych i technik klasycznej analizy jakościowej i ilościowej. Charakterystyka bloku: Tematy: Rola analizy chemicznej w poznaniu procesów biologicznych. Kryteria wyboru reakcji chemicznych do celów analitycznych (kinetyczne i termodynamiczne). Pobieranie i przygotowanie próbek do analizy ze szczególnym uwzględnieniem materiałów biologicznych i farmaceutycznych. Równowagi chemiczne w układach homogennych: kwas-zasada, utleniaczreduktor, jon metalu-ligand oraz w układach heterogennych: osad-roztwór. Czynniki wpływające na przesunięcie stanu równowagi chemicznej i jego konsekwencje analityczne. Reakcje w roztworach niewodnych. Główne techniki analityczne uwzględniające identyfikację maskowanie, rozdział oraz klasyczne metody, oparte na w/w równowagach, ilościowego oznaczania pierwiastków (metody objętościowe i wagowe).przykłady zaawansowanych oznaczeń

3 produktów naturalnych. Ocena wiarygodności metod analitycznych. Ćwiczenia: Podstawowe pojęcia. Obliczanie stężeń. Oddziaływania międzyjonowe, prawo Debay'a-Hückla. Reakcje w układach jednofazowych. Elektrolity mocne i słabe. Prawo rozcieńczeń Ostwalda. Reakcje kwas-zasada; obliczenia ph kwasów i zasad wieloprotonowych, roztworów buforowych i soli słabych elektrolitów. Równowagi redox. Potencjał Nernsta. Równowagi kompleksowania. Reakcje w układach wielofazowych. Strącanie osadów, rozpuszczalność. Krzywe miareczkowania. Wskaźniki. Zastosowanie komputerów w analizie i obróbce danych. Laboratorium: Reakcje identyfikacji kationów wg Freseniusa. Wybrane metody rozdziału: chromianowa, alkoholowa, siarczanowa. Specjalne metody analizy: kroplowa i mikrokrystaliczna. Metody oddzielania kationów III grupy: metoda siarczkowa i amoniakalna. Rozdział w obecności jonów przeszkadzających. Selektywne wytrącanie. Właściwości siarczków II grupy i zasada podziału na podgrupy. Klasyfikacja i badania wstępne w analizie anionów. Analiza złożona makro- i mikroskładnika. Reakcje z przeniesieniem protonu i ich aspekty analityczne, alkacymetria. Reakcje z przeniesieniem elektronów, metody analityczne oparte na tych reakcjach: manganometria, jodometria, bromianometria. Kompleksometria. Równowagi heterogenne, procesy wpływające na przesunięcie równowagi heterogennej: objętościowa analiza strąceniowa i analiza wagowa. Krzywe miareczkowania, wskaźniki. Metody ilościowego przeprowadzania substancji stałej do roztworu. Fizyczne metody analizy chemicznej, atomowa spektrometria emisyjna. IV. Blok - Metody fizykochemiczne (5 godz.) Cele edukacyjne: Zapoznanie się ze spektroskopowymi i elektrochemicznymi metodami analizy chemicznej oraz z chromatograficznymi metodami rozdziału. Wykształcenie umiejętności statystycznego opracowania wyników powyższych metod analitycznych. Charakterystyka bloku: Tematy: Podział technik analitycznych. Spektrometria atomowa i cząsteczkowa. Prawo Lamberta-Beera: zastosowania analityczne i odstępstwa. Spektroskopia absorpcyjna i emisyjna w analizie chemicznej. Absorpcyjna (ASA) i emisyjna

4 (EAS-ICP) spektroskopia atomowa i ich zastosowania w analizie śladowych i ultraśladowych stężeń metali. Spektroskopia molekularna w zakresie UV-VIS, analityczne zastosowania spektrofotometrii i spektrofluorymetrii. Spektrometria FTIR i techniki refleksyjne pomiaru widm w podczerwieni. Spektroskopia ramanowska w analizie układów biologicznych. Analityczne aspekty metody NMR. Spektrometria masowa - zastosowanie do identyfikacji i analizy strukturalnej związków organicznych. Metody elektroanalityczne. Potencjometria, elektrody jonoselektywne i biosensory. Polarograficzne metody analizy. Konduktometria, miareczkowanie konduktometryczne. Metody kulorymetryczne w analizie przemysłowej i monitoringu zanieczyszczeń atmosfery. Rozdzielanie i analiza mieszanin za pomocą chromatografii gazowej i cieczowej. Elektroforeza kapilarna. Ćwiczenia: Oznaczanie ilościowe niektórych składników surowicy krwi (syntetyczna surowica, sporządzona zgodnie z przepisem przez nauczyciela), ilościowe oznaczanie witamin w preparatach farmaceutycznych i środkach spożywczych, oznaczanie czynników mutagennych, oznaczanie metali ciężkich: ołowiu, kadmu, arsenu i cynku. Stosowane metody analityczne: Atomowa spektroskopia absorpcyjna (ASA) oraz emisyjna (ICP-ESA) i fotometria płomieniowa; spektrofotometria w zakresie UV i widzialnym; spektrofluorymetria, spektrometria IR i Ramana. Potencjometria z zastosowaniem elektrod jonoselektywnych; kulometria, metody woltamperometryczne, konduktometria. Chromatografia gazowa i cieczowa. V. Blok Krystalochemia (5 godz.) Cele edukacyjne: Zdobycie umiejętności stosowania baz krystalograficznych do celów chemicznych. Charakterystyka bloku: Tematy: Postać krystaliczna jako jeden z wielu stanów występowania materii. Wstępne informacje o kryształach i metodach ich badań. Metody obrazowania struktur: opisowe, graficzne i liczbowe. Typy i charakterystyka kryształów. Analiza geometryczna związków chemicznych oraz jej interpretacja. Bazy danych jako źródło wiedzy chemicznej. Wnioski wynikające z badań kryształów.

5 VI. Blok - Chemia środowiska (5 godz.) Cele edukacyjne: Zapoznanie uczniów z podstawowymi problemami dotyczącymi zagadnień środowiskowych. Zanieczyszczenia poszczególnych ekosystemów oraz możliwości ochrony przed nimi. Skutki obecności substancji zarówno pochodzenia naturalnego jak i antropogennego w środowisku. Koncepcja zrównoważonego rozwoju. Racjonalne korzystanie z zasobów środowiska. Charakterystyka bloku: Tematy: Zakres i zadania nauki o środowisku (podstawowe definicje i pojęcia). Pierwiastki biogenne i cykle biogeochemiczne. Klasyfikacja i składowanie odpadów (odpady ciekłe, ścieki oraz procesy ich oczyszczania; uzdatnianie wody; unieszkodliwianie i składowanie odpadów stałych - komunalnych, przemysłowych i specjalnych redukcja, recykling, segregacja; paliwa, oleje, rozpuszczalniki zabezpieczenia, utylizacja; odpady gazowe oraz metody usuwania zanieczyszczeń gazowych; odsiarczanie spalin). Źródła energii oraz odnawialne źródła surowców i energii. Odpady z gospodarstw domowych - segregacja, recykling, utylizacja, zagospodarowanie. Litosfera - gleby (degradacja, denudacja, zmęczenie). Sposoby zwiększania produkcji żywności (nawożenie, ochrona roślin). Środki ochrony roślin - stosowanie, szkodliwość, zabezpieczenia w trakcie stosowania. Chemiczne zanieczyszczenia i skażenia gleb; rekultywacja. Pestycydy (podział oraz ogólna charakterystyka toksykologiczna, adsorpcja i degradacja). Podstawowe zanieczyszczenia i skażenia żywności oraz dodatki do żywności. Atmosfera - skład i struktura (zmiany cykliczne i acykliczne). Źródła zanieczyszczeń atmosfery i mechanizmy samoregulacji. Aerozole i smogi. Efekt cieplarniany. Ozon w atmosferze. Kwaśne opady atmosferyczne (wpływ na środowisko przyrodnicze, hipotezy zamierania lasów). Hydrosfera charakterystyka w środowisku i klasyfikacja. Chemiczne zanieczyszczenia wód (czynniki wpływające na specjację substancji chemicznych). Ropa naftowa i zanieczyszczenia olejowe. Detergenty i środki czyszczące - oddziaływanie na środowisko, utylizacja odpadów. Eutrofizacja. Problem Bałtyku. Wskaźniki zanieczyszczenia wód - system saprobów. Charakterystyka procesów samooczyszczania się wód. Koncepcja zrównoważonego rozwoju - chemia przyjazna człowiekowi i otoczeniu.

6 VII. Blok - Chemia bionieorganiczna (5 godz.) Cele edukacyjne: Zapoznanie z podstawami chemii bionieorganicznej. Nabycie umiejętności wyszukiwania i prezentowania informacji. Charakterystyka bloku: Tematy: Metale w procesach biologicznych. Homeostaza jonów metali. Relacje między właściwościami chemicznymi jonu metalu a jego funkcją biologiczną. Metaloproteiny oraz metaloenzymy. Metale w biologii kwasów nukleinowych. Wapń w układach biologicznych. Transport i magazynowanie żelaza i miedzi. Metale w medycynie, wprowadzenie do chemii leków nieorganicznych. Czynniki chelatujące jony metali w medycynie. Neurobiologia jonów metali. VIII. Blok - Chemia makromolekuł (5 godz.) Cele edukacyjne: Opanowanie podstaw chemii związków wielkocząsteczkowych w powiązaniu z chemią organiczną. Nabycie umiejętności łączenia właściwości polimerów z ich strukturą. Praktyczne zapoznanie się z podstawowymi technikami oczyszczania, analizy i charakteryzacji biomakromolekuł. Charakterystyka bloku: Tematy: Chemia polimerów: Pojęcie makromolekuły i polimeru, polimeryzacja i polikondensacja, polimeryzacja jako reakcja łańcuchowa: mechanizmy reakcji łańcuchowych: inicjacja, propagacja, terminacja, Przykłady polimerów i polikondensatów, struktury oraz przykłady syntez: poliolefiny, polimery winylowe, poliamidy, poliestry. Specjalne zastosowania polimerów: w medycynie, w syntezie chemicznej, w analityce, Elementy chemii supramolekularnej: etery koronowe, cyklodekstryny, cykloparafany, rozpoznanie cząsteczkowe: związki inkluzyjne i klatraty, wiązanie metali przez etery koronowe, kataliza przeniesienia fazy, modele enzymów i receptorów. Biomakromolekuły: Polipeptydy i białka, hierarchiczna struktura białek: aminokwasy; struktura pierwszorzędowa; metody sekwencjonowania; pojęcia struktur drugo-, trzecio- i czwartorzędowych; pojęcie domeny,

7 naddrugorzędowe struktury białek; graficzna reprezentacja struktury białek, procesy fałdowania białek, oddziaływanie enzym-substrat i enzym inhibitor, oddziaływanie antygen-przeciwciało, oddziaływanie polipeptyd-kwas nukleinowy, białka wiążące metale, synteza polipeptydów i białek, metody syntezy w roztworze i na nośniku stałym, białka rekombinacyjne. Kwasy nukleinowe: nukleotydy nukleozydy i polinukleotydy, konformacja oraz budowa przestrzenna. Cukry: monosacharydy, polisacharydy, oligosacharydy, metody badawcze, sekwencjonowanie oligosacharydów, konformacja monoi oligosacharydów, oddziaływania sacharydów z białkami. IX. Blok - Chemia komórki (5 godz.) Cele edukacyjne: Znajomość podstaw molekularnej organizacji komórki w aspekcie biochemicznym oraz chemicznym, podstawy biologii strukturalnej, znajomość podstawowych szlaków metabolicznych i umiejętność ich wzajemnego powiązania. Charakterystyka bloku: Tematy: Budowa komórki eukariotycznej i prokariotycznej, budowa wybranych organelli komórkowych z odniesieniem do funkcji biologicznej, podstawy strukturalne białek, kwasów nukleinowych (DNA i RNA), lipidów a także kofaktorów enzymatycznych (witaminy), proces oddychania tlenowego (glikoliza, cykl Krebsa i łańcuch transportu elektronów), proces translacji (inicjacja, elongacja i teminacja) i modyfikacje posttranslacyjne, enzymologia (klasyfikacja i specyficzność enzymatyczna oraz kinetyka enzymatyczna), procesy transportu komórkowego (symport, antyport, uniport). X. Blok - Biochemia (5 godz.) Cele edukacyjne: Poznanie podstawowych procesów biochemicznych, nomenklatury oraz budowy makrocząsteczek Charakterystyka bloku:

8 Tematy: Struktura i funkcja białek: budowa aminokwasów, wiązanie peptydowe, struktura I, II, III i IV rzędowa, a-helisa, struktury typu b. Proces fałdowania białek. Enzymy, molekularne mechanizmy wykorzystania energii wiązania w katalizie, mechanizm działania proteaz serynowych oraz lizozymu. Inhibitory: odwracalne nieodwracalne, inhibicja kompetycyjna, niekompetycyjna oraz akompetycyjna. Białka allosteryczne, mechanizm działania. Układ krzepnięcia krwi, kaskadowy charakter procesu, budowa fibrynogenu oraz fibryny. Trombina, plazmina oraz tkankowy aktywator plazminogenu. Translacja, lokalizacja procesu, budowa rybosomu. Modyfikacje posttranslacyjne i kierowanie białek. Białka chaperonowe - mechanizm działania, procesy degradacji białek. Budowa i mechanizm działania kanału receptora acetylocholinowego, pompy: sodowo potasowa oraz bakteriorodopsyna. Podstawy funkcjonowania układu immunologicznego: odpowiedź humoralna i komórkowa. Struktura immunoglobulin, receptora limfocytów T oraz MHC klasy I i II. Budowa i działanie wirusa HIV. Lipidy - budowa, skład błony biologicznej. Węglowodany - budowa, monosacharydy, polisacharydy, cukry zapasowe. Podstawowe pojęcia metabolizmu. Związki wysokoenergetyczne, przenośniki oksydoredukcyjne, witaminy. Podstawowe procesy kataboliczne: glikoliza, cykl kwasu cytrynowego i fosforylacja oksydacyjna. Fotosynteza i inne szlaki anaboliczne. Budowa i funkcje błon biologicznych. Podstawy genetyki klasycznej, populacyjnej i molekularnej. Podstawy biotechnologii. XI. Blok - Chemia medyczna (5 godz.) Cele edukacyjne: Przekazanie podstawowych wiadomości z zakresu chemii medycznej i chemii leków dotyczących klasyfikacji leków, miejsca ich działania, mechanizmów oddziaływania leków, projektowania leków i farmakokinetyki. Charakterystyka bloku: Tematy: Klasyfikacja leków. Historia chemii leków. Docelowe obiekty działania leków (lipidy, węglowodany, białka transportujące, białka strukturalne, enzymy, receptory, kwasy nukleinowe). Przeciwciała w chemii medycznej.. Zastosowanie inhibitorów enzymów w medycynie. Typy receptorów. Neuroprzekaźniki i hormony. Projektowanie agonistów i antagonistów.

9 Struktura receptora i transdukcja sygnałów (receptory kontrolujące kanały jonowe, receptory sprzężone z białkiem G, receptorowe kinazy proteinowe, receptory wewnątrzkomórkowe). Farmakodynamika. Leki działające na DNA i RNA. Etapy prowadzące od pomysłu do klinicznego zastosowania nowego preparatu. Wybór jednostki chorobowej. Wybór miejsca działania leku. Określenie badań biologicznych. Poszukiwanie struktury wiodącej. Izolowanie i oczyszczanie. Ustalenie budowy związku. Zależność między strukturą a działaniem związku. Metabolizm leków. Badania toksyczności. Badania kliniczne. Patenty. Projektowanie leków i oddziaływanie lek-miejsce działania. Ćwiczenia: Prezentacje uczniów dotyczące zagadnień: elementy komórki i ich znaczenie w interakcjach z lekami; oddziaływanie leków ze składnikami komórki; mechanizmy działania leków w obrębie komórki; klasyfikacja leków wg wybranych kryteriów; substancje aktywne biologiczne znaczenie w medycynie; strategie w projektowaniu nowych farmaceutyków; zależności: budowa a aktywność leków. XII. Blok Warsztaty. (5 godz.) Cele edukacyjne: Doskonalenie metod przeprowadzania i projektowania doświadczeń chemicznych. Udział w otwartych wykładach na Politechnice Poznańskiej, UAM, Uniwersytecie Medycznym, Uniwersytecie Przyrodniczym, zajęcia laboratoryjne w Sanepidzie, laboratorium analitycznym, na wydziale chemii UAM i Politechniki Poznańskiej. Środki dydaktyczne Foliogramy, filmy, prezentacje multimedialne, odczynniki chemiczne, karty pracy, kserokopie pomocy dydaktycznych. Proponowane metody nauczania Wykład informacyjny, dyskusja dydaktyczna, metoda tekstu przewodniego, metoda projektów, ćwiczenia praktyczne ( zajęcia laboratoryjne). Metody

10 nauczania powinny zapewniać wdrażanie do samodzielnego i logicznego myślenia oraz aktywny udział ucznia w rozwiązywanie problemów, stosowania zdobytej wiedzy w praktyce. Plan wynikowy Lp. Temat lekcji 1. Zapoznanie uczniów z programem nauczania i systemem oceniania. Przepisy BHP, regulamin. I. Blok - Chemia kwantowa 2 Postulaty mechaniki kwantowej. 3 Własności orbitali. Spin elektronowy. Sprzężenie spinowo-orbitalne. 4 Układy wieloelektronowe, przybliżenie jednoelektronowe, atom helu. 5 Wstęp do metod obliczeniowych chemii kwantowej. Korelacja elektronowa. Rozdzielenie ruchu jąder od elektronów - przybliżenie Borna- Oppenheimera, całkowita energia cząsteczki. Liczba Osiągnięcia uczniów Godzin lekcyjnych 1 Uczeń; - stosuje zasady BHP obowiązujące w pracowni chemicznej - zna wymagania i sposób oceniania stosowane przez nauczyciela 6 Zastosowania chemii - zna podstawy chemii kwantowej - zna podstawy chemii kwantowej - definiuje spin elektronowy - zna własności orbitali - zna podstawy chemii kwantowej - wie jak zbudowany jest atom helu - wie co to układy wieloelektrodowe i jednoelektronowe - zna podstawy chemii kwantowej - potrafi zastosować metody obliczeniowe w chemii kwantowej

11 kwantowej - optymalizacja struktury geometrycznej i określanie właściwości fizykochemicznych. II. Blok - Technologia chemiczna 7 Zasady technologiczne, operacje i aparatura 8 Kataliza przemysłowa. Schematy technologiczne. 9 Surowce przemysłu chemicznego. Rodzaje materiałów. Fizykochemiczne podstawy - rozumie naturę chemicznych mechanizmów tworzenia wiązań chemicznych - jest zaznajomiony z podstawowymi pojęciami technologicznymi, podstawowymi zasadami technologicznymi - zna podstawowe fizykochemiczne procesy technologiczne - zna operacje i aparaturę do: przenoszenia ciepła, transportu gazów, cieczy i ciał stałych, rozdrabniania i przesiewania, mieszania, rozdzielania zawiesin, suszenia, rozdzielania składników mieszanin - destylacji, rektyfikacji, krystalizacji, ekstrakcji, absorpcji, adsorpcji, odwróconej osmozy, filtracji, flotacji - zna podstawowe typy i zasady eksploatacji reaktorów chemicznych - potrafi przeprowadzić katalityczną dehydratację etanolu - omawia katalizę przemysłową - zna schematy technologiczne - rozróżnia podstawowe surowce przemysłu chemicznego

12 procesów technologicznych. 10 Przegląd ważniejszych technologii chemicznych. Technologie materiałów specjalnego przeznaczenia. Technologie bezodpadowe. Wybrane procesy biotechnologiczne. 11 Kryteria oceny jakości surowców i produktów przemysłu chemicznego i wytwórczości chemicznej. Wybrane metody i techniki analizy technicznej. - zna ich właściwości - klasyfikuje materiały stosowane w przemyśle chemicznym (materiały metaliczne, stopy - obróbka cieplna, korozja, erozja. Materiały ceramiczne, szkło - otrzymywanie, właściwości, stosowanie. Materiały specjalnego przeznaczenia. Materiały budowlane, powłoki malarskie, paliwa, oleje, rozpuszczalniki) - zna fizykochemiczne podstawy procesów technologicznych. - zna metody: otrzymywania miedzi elektrolitycznej, otrzymywania pigmentów mineralnych, organicznonieorganiczne polimery i szkła krzemowofosforanowe, otrzymywania i identyfikacji tworzyw sztucznych, - potrafi dokonać analizy wody - wymienia jonity i omawia wymianę jonową - zna nawozy mineralne - omawia proces transestryfikacji wyższych kwasów tłuszczowych na bazie oleju. - zna zabezpieczenia w trakcie stosowania materiałów w przemyśle chemicznym - umie postępować z odpadami - zna odnawialne źródła

13 surowców i energii - wymienia wybrane metody i techniki analizy technicznej III. Blok - Chemia analityczna 12 Rola analizy chemicznej w poznaniu procesów biologicznych. Kryteria wyboru reakcji chemicznych do celów analitycznych (kinetyczne i termodynamiczne). 13 Pobieranie i przygotowanie próbek do analizy ze szczególnym uwzględnieniem materiałów biologicznych i farmaceutycznych. 14 Równowagi chemiczne w układach homogennych: kwas-zasada, utleniaczreduktor, jon metalu-ligand oraz w układach heterogennych: osad-roztwór. 15 Czynniki wpływające na przesunięcie stanu równowagi chemicznej i jego konsekwencje analityczne. Reakcje - zna podstawowe pojęcia chemii analitycznej - potrafi obliczać stężenia - zna oddziaływania międzyjonowe, prawo Debay'a-Hückla - zna kryteria wyboru reakcji chemicznych do celów analitycznych (kinetyczne i termodynamiczne) - potrafi pobrać i przygotować próbki materiałów biologicznych i farmaceutycznych do analizy - klasyfikuje elektrolity mocne i słabe - zna prawo rozcieńczeń Ostwalda - zna reakcje kwas-zasada -wykonuje obliczenia ph kwasów i zasad wieloprotonowych, roztworów buforowych i soli słabych elektrolitów - wymienia reakcje w układach jednofazowych 1 Uczeń zna: - reakcje z przeniesieniem elektronów, metody analityczne oparte na tych reakcjach: manganometria,

14 w roztworach niewodnych. 16 Główne techniki analityczne uwzględniające identyfikację maskowanie, rozdział oraz klasyczne metody, oparte na w/w równowagach, ilościowego oznaczania pierwiastków (metody objętościowe i wagowe). jodometria, bromianometria -reakcje identyfikacji kationów wg Freseniusa -wybrane metody rozdziału: chromianowa, alkoholowa, siarczanowa - specjalne metody analizy: kroplowa i mikrokrystaliczna - metody oddzielania kationów III grupy: metoda siarczkowa i amoniakalna - rozdział w obecności jonów przeszkadzających - selektywne wytrącanie - właściwości siarczków II grupy i zasada podziału na podgrupy - równowagi heterogenne, procesy wpływające na przesunięcie równowagi heterogennej: objętościowa analiza strąceniowa i analiza wagowa 1 Uczeń zna: - podstawowe pojęcia - krzywe miareczkowania, wskaźniki - metody ilościowego przeprowadzania substancji stałej do roztworu - fizyczne metody analizy chemicznej, atomowa spektrometria emisyjna - klasyfikacja i badania wstępne w analizie anionów - analiza złożona makroi mikroskładnika - reakcje z przeniesieniem protonu i ich aspekty analityczne, alkacymetria - kompleksometrię. Równowagi kompleksowania

15 - reakcje w układach wielofazowych - strącanie osadów, rozpuszczalność - krzywe miareczkowania. Wskaźniki - potrafi zastosować komputer w analizie i obróbce danych - podaje przykłady zaawansowanych oznaczeń produktów naturalnych - ocenia wiarygodność metod analitycznych. IV. Blok - Metody fizykochemiczne 17 Podział technik analitycznych. - jest zapoznany ze spektroskopowymi i elektrochemicznymi metodami analizy chemicznej oraz z chromatograficznymi metodami rozdziału -posiada umiejętności statystycznego opracowania wyników powyższych metod analitycznych - definiuje potencjometrię z zastosowaniem elektrod jonoselektywnych; kulometrię, metody woltamperometryczne, konduktometrię - definiuje chromatografię gazową i cieczową - omawia rozdzielanie i analizę mieszanin za pomocą chromatografii gazowej i cieczowe - definiuje elektroforezę kapilarną 18 Spektrometria atomowa

16 i cząsteczkowa. Prawo Lamberta-Beera: zastosowania analityczne i odstępstwa. 19 Spektroskopia absorpcyjna i emisyjna w analizie chemicznej. Absorpcyjna (ASA) i emisyjna (EAS-ICP) spektroskopia atomowa i ich zastosowania w analizie śladowych i ultraśladowych stężeń metali. 20 Spektroskopia molekularna w zakresie UV-VIS, analityczne zastosowania spektrofotometrii i spektrofluorymetrii. Spektrometria FTIR i techniki refleksyjne pomiaru widm w podczerwieni. 21 Spektroskopia ramanowska w analizie układów biologicznych. Analityczne aspekty metody NMR. - ćwiczy oznaczanie ilościowe niektórych składników surowicy krwi (syntetyczna surowica, sporządzona zgodnie z przepisem przez nauczyciela) - potrafi ilościowo oznaczać witaminy w preparatach farmaceutycznych i środkach spożywczych, oznacza czynniki mutagenne, oznacza metale ciężkie: ołów, kadm, arsen i cynk - potrafi stosować metody analityczne - zna fotometrię płomieniową zna tomową spektroskopię absorpcyjną (ASA) oraz emisyjną (ICP-ESA) spektrofotometrię w zakresie UV i widzialnym - wie na czym polega spektrofluorymetria, spektrometria IR - potrafi omówić spektrometrię masową - podaje zastosowanie do identyfikacji i analizy strukturalnej związków organicznych - zna metody elektroanalityczne. Potencjometria, elektrody jonoselektywne i biosensory.

17 Polarograficzne metody analizy. - zna zastosowania metody kulorymetrycznej w analizie przemysłowej i monitoringu zanieczyszczeń atmosfery V. Blok Krystalochemia 22 Postać krystaliczna jako jeden z wielu stanów występowania materii. 23 Wstępne informacje o kryształach i metodach ich badań. 24 Typy i charakterystyka kryształów. 25 Analiza geometryczna związków chemicznych oraz jej interpretacja. 26 Bazy danych jako źródło wiedzy chemicznej. VI. Blok - Chemia środowiska 27 Zakres i zadania nauki o środowisku (podstawowe definicje i pojęcia). Koncepcja zrównoważonego rozwoju - chemia przyjazna człowiekowi i otoczeniu. - posiada umiejętności stosowania baz krystalograficznych do celów chemicznych - zna i omawia metody obrazowania struktur: opisowe, graficzne i liczbowe. - zna typy kryształów -potrafi scharakteryzować określony typ kryształu - dokonuje analizy związków chemicznych na podstawie geometrii związków chemicznych - potrafi wyciągać wnioski wynikające z badań kryształów. - jest zapoznany z podstawowymi problemami dotyczącymi zagadnień środowiskowych - potrafi omówić zanieczyszczenia poszczególnych ekosystemów oraz możliwości ochrony

18 przed nimi - zna koncepcja zrównoważonego rozwoju - potrafi racjonalne korzystać z zasobów środowiska. 28 Pierwiastki biogenne i cykle biogeochemiczne. 29 Klasyfikacja i składowanie odpadów. 30 Źródła energii oraz odnawialne źródła surowców i energii. 31 Litosfera - gleby (degradacja, denudacja, zmęczenie). Atmosfera - skład i struktura (zmiany cykliczne - zna skutki obecności substancji zarówno pochodzenia naturalnego jak i antropogennego w środowisku. - klasyfikuje odpady ciekłe, ścieki oraz procesy ich oczyszczania - omawia procesy uzdatniania wody - wie jak unieszkodliwiać i składować odpady stałe - komunalne, przemysłowe i specjalne redukcja, recykling, segregacja; paliwa, oleje, rozpuszczalniki zabezpieczenia, utylizacja; odpady gazowe - zna metody usuwania zanieczyszczeń gazowych; odsiarczanie spalin - potrafi postępować z odpadami z gospodarstw domowych - segregacja, recykling, utylizacja, zagospodarowanie - podaje i omawia źródła energii - zna odnawialne źródła energii - podaje sposoby zwiększania produkcji żywności (nawożenie, ochrona roślin)

19 i acykliczne). Hydrosfera charakterystyka w środowisku i klasyfikacja. - wymienia i omawia środki ochrony roślin - stosowanie, szkodliwość, zabezpieczenia w trakcie stosowania - wymienia chemiczne zanieczyszczenia i skażenia gleb - omawia rekultywację - zna pestycydy (podział oraz ogólna charakterystyka toksykologiczna, adsorpcja i degradacja) - podaje podstawowe zanieczyszczenia i skażenia żywności oraz dodatki do żywności - wymienia źródła zanieczyszczeń atmosfery i mechanizmy samoregulacji. Aerozole i smogi - omawia efekt cieplarniany, ozon w atmosferze, kwaśne opady atmosferyczne (wpływ na środowisko przyrodnicze, hipotezy zamierania lasów) wymienia chemiczne zanieczyszczenia wód (czynniki wpływające na specjację substancji chemicznych) - charakteryzuje ropę naftową i zanieczyszczenia olejowe - omawia detergenty i środki czyszczące - oddziaływanie na środowisko, utylizacja odpadów - definiuje pojęcie eutrofizacja - zna wskaźniki zanieczyszczenia wód - system saprobów - charakteryzuje procesy samooczyszczania się wód - omawia problem Bałtyku

20 VII. Blok - Chemia bionieorganiczna 32 Metale w procesach biologicznych. 33 Homeostaza jonów metali. Relacje między właściwościami chemicznymi jonu metalu a jego funkcją biologiczną. 34 Metaloproteiny oraz metaloenzymy. Metale w biologii kwasów nukleinowych. 35 Wapń w układach biologicznych. Transport i magazynowanie żelaza i miedzi 36 Metale w medycynie, wprowadzenie do chemii leków nieorganicznych. VIII. Blok - Chemia makromolekuł 37 Chemia polimerów. Podstawowe pojęcia chemii polimerów (makromolekuły, polimeru, polimeryzacja). Mechanizmy reakcji łańcuchowych: inicjacja, propagacja, terminacja. - zna podstawowe pojęcia chemii bionieorganicznej - nabywa umiejętności wyszukiwania i prezentowania informacji - definiuje pojęcie homeostaza - potrafi przedstawić relację między właściwościami chemicznymi jonu metalu a jego funkcją biologiczną - definiuje pojęcia metaloproteiny oraz metaloenzymy - zna znaczenie metali w biologii kwasów nukleinowych - potrafi omówić rolę wapnia, żelaza i miedzi w układach biologicznych - wie, jaką rolę pełnią metale w medycynie - wymienia czynniki chelatujące jony metali w medycynie - omawia neurobiologię jonów metali. - opanował podstawy chemii związków wielkocząsteczkowych w powiązaniu z chemią organiczną - nabył umiejętności łączenia

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05)

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) 1. Informacje ogólne koordynator modułu/wariantu rok akademicki 2014/2015

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. BIOCHEMIA BIOCHEMISTRY Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Prof. dr hab. Maria Filek Zespół dydaktyczny dr Anna Barbasz dr Elżbieta Rudolphi-Skórska dr Apolonia Sieprawska

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5

SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5 SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5 BIAŁKA 1. Wprowadzenie... 7 2. Aminokwasy jednostki strukturalne białek... 7 2.1. Klasyfikacja aminokwasów... 9 2.1.1. Aminokwasy białkowe i niebiałkowe... 9 2.1.2. Zdolność

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab CZĄSTECZKA I RÓWNANIE REKCJI CHEMICZNEJ potrafi powiedzieć co to jest: wiązanie chemiczne, wiązanie jonowe, wiązanie

Bardziej szczegółowo

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Ćwiczenie 1 Zastosowanie statystyki do oceny metod ilościowych Błąd gruby, systematyczny, przypadkowy, dokładność, precyzja, przedział

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 S E M E S T R II Tydzień 1 24.02-28.02 2 03.03-07.03 3 10.03-14.03 Wykłady

Bardziej szczegółowo

zaliczenie na ocenę* 1,5 0,7

zaliczenie na ocenę* 1,5 0,7 WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW 33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim BIOCHEMIA Nazwa w języku angielskim BIOCHEMISTRY Kierunek studiów (jeśli dotyczy): INŻYNIERIA BIOMEDYCZNA

Bardziej szczegółowo

Wydział Przyrodniczo-Techniczny UO Kierunek studiów: Biotechnologia licencjat Rok akademicki 2009/2010

Wydział Przyrodniczo-Techniczny UO Kierunek studiów: Biotechnologia licencjat Rok akademicki 2009/2010 Kierunek studiów: Biotechnologia licencjat 6.15 BCH2 II Typ studiów: stacjonarne Semestr: IV Liczba punktow ECTS: 5 Jednostka organizacyjna prowadząca przedmiot: Samodzielna Katedra Biotechnologii i Biologii

Bardziej szczegółowo

NZ.1.10. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów. Wybrane procesy biochemiczne. Selected biochemical processes

NZ.1.10. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów. Wybrane procesy biochemiczne. Selected biochemical processes Tabela 1. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE NZ.1.10. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny

Bardziej szczegółowo

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32 Spis treści 5 Spis treści Przedmowa do wydania czwartego 11 Przedmowa do wydania trzeciego 13 1. Wiadomości ogólne z metod spektroskopowych 15 1.1. Podstawowe wielkości metod spektroskopowych 15 1.2. Rola

Bardziej szczegółowo

Studiapierwszego stopnia

Studiapierwszego stopnia Ramowe plany nauczania dla studentów wszystkich specjalności rozpoczynających studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w roku akademickim 2014/15. Zawierają spis przedmiotów

Bardziej szczegółowo

Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin Warunek zaliczenia wykłady: TEMATY LABORATORIÓW 15 godzin

Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin Warunek zaliczenia wykłady: TEMATY LABORATORIÓW 15 godzin Program zajęć: Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok Wykładowca: dr Jolanta Piekut, mgr Marta Matusiewicz Zaliczenie przedmiotu: zaliczenie z oceną TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin 1.

Bardziej szczegółowo

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TECHNOLOGIA CHEMICZNA studia zawodowe

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TECHNOLOGIA CHEMICZNA studia zawodowe Załącznik nr 5 do Uchwały nr 87/2004 RG z dn. 22.04.04r. STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW I. WYMAGANIA OGÓLNE TECHNOLOGIA CHEMICZNA studia zawodowe Studia zawodowe na kierunku technologia chemiczna

Bardziej szczegółowo

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I PRZEDMIOT Chemia ogólna EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. posiada wiedzę

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: chemia poziom pierwszy Sylabus modułu: Podstawy Chemii B 0310-CH-S1-010

Kierunek i poziom studiów: chemia poziom pierwszy Sylabus modułu: Podstawy Chemii B 0310-CH-S1-010 Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: chemia poziom pierwszy Sylabus modułu: Podstawy Chemii B 0310-CH-S1-010 1. Informacje ogólne koordynator modułu Prof. dr hab. Teresa Kowalska

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny. Chemia Kl.1. I. Substancje chemiczne i ich przemiany

Wymagania programowe na poszczególne oceny. Chemia Kl.1. I. Substancje chemiczne i ich przemiany Wymagania programowe na poszczególne oceny Chemia Kl.1 I. Substancje chemiczne i ich przemiany Ocena dopuszczająca [1] zna zasady bhp obowiązujące w pracowni chemicznej nazywa sprzęt i szkło laboratoryjne

Bardziej szczegółowo

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne Biochemia A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

Egzamin końcowy Średnia arytmetyczna przedmiotów wchodzących w skład modułu informacje dodatkowe

Egzamin końcowy Średnia arytmetyczna przedmiotów wchodzących w skład modułu informacje dodatkowe Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Technologia Chemiczna poziom I Sylabus modułu: Podstawy chemii 002 Nazwa wariantu modułu (opcjonalnie): - 1. Informacje ogólne koordynator

Bardziej szczegółowo

SUBSTANCJE CHEMICZNE I ICH PRZEMIANY

SUBSTANCJE CHEMICZNE I ICH PRZEMIANY DOPUSZCZAJĄCĄ DZIAŁ SUBSTANCJE CHEMICZNE I ICH PRZEMIANY -zna zasady bhp obowiązujące w pracowni chemicznej -nazywa sprzęt i szkło laboratoryjne używane w pracowni chemicznej -wie, że substancje charakteryzują

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia, magisterskie (4 semestralne, dla kandydatów bez tytułu zawodowego inżyniera)

Studia II stopnia, magisterskie (4 semestralne, dla kandydatów bez tytułu zawodowego inżyniera) Studia II stopnia, magisterskie (4 semestralne, dla kandydatów bez tytułu zawodowego inżyniera) specjalności: Analityka środowiskowa i żywności Chemia metali w biologii i środowisku Chemia związków organicznych

Bardziej szczegółowo

Przedmiot wybieralny Typ przedmiotu. Informacje ogólne. Nazwa. Kod przedmiotu WB-BTP-PW15-W-S14_pNadGen498OU. Wydział

Przedmiot wybieralny Typ przedmiotu. Informacje ogólne. Nazwa. Kod przedmiotu WB-BTP-PW15-W-S14_pNadGen498OU. Wydział Przedmiot wybieralny 15... opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Przedmiot wybieralny 15... Kod przedmiotu 13.9-WB-BTP-PW15-W-S14_pNadGen498OU Wydział Kierunek Wydział Nauk Biologicznych Biotechnologia

Bardziej szczegółowo

relacje ilościowe ( masowe,objętościowe i molowe ) dotyczące połączeń 1. pierwiastków w związkach chemicznych 2. związków chemicznych w reakcjach

relacje ilościowe ( masowe,objętościowe i molowe ) dotyczące połączeń 1. pierwiastków w związkach chemicznych 2. związków chemicznych w reakcjach 1 STECHIOMETRIA INTERPRETACJA ILOŚCIOWA ZJAWISK CHEMICZNYCH relacje ilościowe ( masowe,objętościowe i molowe ) dotyczące połączeń 1. pierwiastków w związkach chemicznych 2. związków chemicznych w reakcjach

Bardziej szczegółowo

Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy

Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy Temat lekcji Treści nauczania 1. Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII ĆWICZENIA Z BIOCHEMII D U STUDENTfiW WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Pod redakcją Piotra Laidlera, Barbary Piekarskiej, Marii Wróbel WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO ĆWICZENIA Z BIOCHEMII DLA STUDENTÓW WYDZIAŁU

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Biotechnology in Environmental Protection. Kod Punktacja ECTS* 1

KARTA KURSU. Biotechnology in Environmental Protection. Kod Punktacja ECTS* 1 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Biotechnologia w ochronie środowiska Biotechnology in Environmental Protection Kod Punktacja ECTS* 1 Koordynator Prof. dr hab. Maria Wędzony Zespół dydaktyczny: Prof.

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne metody analizy pierwiastków

Nowoczesne metody analizy pierwiastków Nowoczesne metody analizy pierwiastków Techniki analityczne Chromatograficzne Spektroskopowe Chromatografia jonowa Emisyjne Absorpcyjne Fluoroscencyjne Spektroskopia mas FAES ICP-AES AAS EDAX ICP-MS Prezentowane

Bardziej szczegółowo

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność:

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność: Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna Specjalność: CHEMIA W MEDYCYNIE CHEMIA W MEDYCYNIE Studia mają charakter interdyscyplinarny, łączą treści programowe m.in. takich obszarów, jak: Analityka

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Wydział: INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Kierunek: OCHRONA ŚRODOWISKA (OS) Stopień studiów: I Efekty kształcenia na I stopniu dla kierunku OS K1OS_W01 K1OS_W02 K1OS_W03 OPIS KIERUNKOWYCH

Bardziej szczegółowo

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery.

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. Dział - Substancje i ich przemiany WYMAGANIA PODSTAWOWE stosuje zasady bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Podstawy chemii. dr hab. Wacław Makowski. Wykład 1: Wprowadzenie

Podstawy chemii. dr hab. Wacław Makowski. Wykład 1: Wprowadzenie Podstawy chemii dr hab. Wacław Makowski Wykład 1: Wprowadzenie Wspomnienia ze szkoły Elementarz (powtórka z gimnazjum) Układ okresowy Dalsze wtajemniczenia (liceum) Program zajęć Podręczniki Wydział Chemii

Bardziej szczegółowo

ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Szanowny Studencie, ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA bardzo prosimy o anonimową ocenę osiągnięcia kierunkowych efektów kształcenia w trakcie Twoich studiów. Twój głos pozwoli

Bardziej szczegółowo

CHEMIA I GIMNAZJUM WYMAGANIA PODSTAWOWE

CHEMIA I GIMNAZJUM WYMAGANIA PODSTAWOWE WYMAGANIA PODSTAWOWE wskazuje w środowisku substancje chemiczne nazywa sprzęt i szkło laboratoryjne opisuje podstawowe właściwości substancji będących głównymi składnikami stosowanych na co dzień produktów

Bardziej szczegółowo

Zasady przeprowadzania pisemnego egzaminu dyplomowego na studiach I stopnia na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej

Zasady przeprowadzania pisemnego egzaminu dyplomowego na studiach I stopnia na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej Załącznik do Uchwały RWCh Nr 36/2015 z dnia 18.11.2015 r. Zasady przeprowadzania pisemnego egzaminu dyplomowego na studiach I stopnia na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej Tekst jednolity obejmuje

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA Z CHEMII KOSMETYKÓW

WYBRANE ZAGADNIENIA Z CHEMII KOSMETYKÓW EWELINA SIERADZKA HALINA MILNEROWICZ WYBRANE ZAGADNIENIA Z CHEMII KOSMETYKÓW dla studentów kosmetologii Akademia W ychowania Fizycznego we Wrocławiu EWELINA SIERADZKA HALINA MILNEROWICZ WYBRANE ZAGADNIENIA

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne Pierwiastki, nazewnictwo i symbole. Budowa atomu, izotopy. Przemiany promieniotwórcze, okres półtrwania. Układ okresowy. Właściwości pierwiastków a ich położenie w

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Technikum - 4-letni okres nauczania /1/ Zawód: Technik analityk; symbol 311102 Podbudowa programowa: gimnazjum Kwalifikacje:

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Ochrona Środowiska I Protection of Environment Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Małgorzata Kłyś Zespół dydaktyczny dr Anna Chrzan, dr Małgorzata Kłyś Opis kursu (cele

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych Odniesienie do Symbol Kierunkowe efekty kształcenia efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. 2. 3. 4. 5. Ogólne podstawy biologicznych metod oczyszczania ścieków. Ścieki i ich rodzaje. Stosowane metody analityczne. Substancje biogenne w ściekach. Tlenowe procesy przemiany

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z chemii Klasa II WODOROTLENKI A ZASADY

Wymagania edukacyjne z chemii Klasa II WODOROTLENKI A ZASADY Wymagania edukacyjne z chemii Klasa II WODOROTLENKI A ZASADY Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą wymienia rodzaje wskaźników; sprawdza doświadczalnie działanie podaje przykłady

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 06.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 06. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Karta przedmiotu Instytut Techniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 01/016 Kierunek studiów: Zarządzanie i inżynieria produkcji

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne. Z CHEMII W KLASIE III gimnazjum

WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne. Z CHEMII W KLASIE III gimnazjum WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne Z CHEMII W KLASIE III gimnazjum Program nauczania chemii w gimnazjum autorzy: Teresa Kulawik, Maria Litwin Program realizowany przy pomocy

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Część I: Podstawowe prawa chemiczne i budowa materii... 11 Urszula Lelek-Borkowska

Część I: Podstawowe prawa chemiczne i budowa materii... 11 Urszula Lelek-Borkowska Spis treści Część I: Podstawowe prawa chemiczne i budowa materii... 11 Urszula Lelek-Borkowska 1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne... 13 1.1. Historia... 13 1.2. Pierwiastek, związek chemiczny, mieszanina...

Bardziej szczegółowo

Karta modułu/przedmiotu

Karta modułu/przedmiotu Karta modułu/przedmiotu Informacje ogólne o module/przedmiocie. Poziom : jednolite studia magisterskie 1. Kierunek studiów: analityka medyczna 3. Forma studiów: stacjonarne 4. Rok: I 5. Semestr: II 6.

Bardziej szczegółowo

LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW. PODSTAWOWYCH - I st. Kierunki studiów - uczelnie - studia technologia chemiczna

LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW. PODSTAWOWYCH - I st. Kierunki studiów - uczelnie - studia technologia chemiczna studia techniczne, kierunek: TECHNOLOGIA CHEMICZNA ZOBACZ OPIS KIERUNKU ORAZ LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH - I st. TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH Matematyka 120 h

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Biofizyczne semestr zimowy 2015/2016

Laboratorium Biofizyczne semestr zimowy 2015/2016 Bezpośredni opiekunowie laboratorium: dr Ewa Banachowicz dr Hanna JurgaNowak Laboratorium Biofizyczne semestr zimowy 2015/2016 Biofizyka molekularna I rok II stopnia Zebranie informacyjne dotyczące zajęć

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania TECHNIKI LABORATORYJNE Technik Analityk nauczyciel: mgr Mirela Czarnik

Przedmiotowy system oceniania TECHNIKI LABORATORYJNE Technik Analityk nauczyciel: mgr Mirela Czarnik Przedmiotowy system oceniania TECHNIKI LABORATORYJNE Technik Analityk nauczyciel: mgr Mirela Czarnik Formy kontroli stopnia opanowania wiedzy i umiejętności: Prace pisemne (sprawdziany)- prace po dziale

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie III VII. Węgiel i jego związki z wodorem

Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie III VII. Węgiel i jego związki z wodorem Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie III VII. Węgiel i jego związki z wodorem 1 Uczeń: wyjaśnia, czym zajmuje się chemiaorganiczna (2) definiuje pojęcie węglowodory (2) wymienia naturalne

Bardziej szczegółowo

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 7/2014

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 7/2014 Nrr 7/2014(lipiec) Siła ekobiznesu E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U Numer 7/ 2014 Spis treści: Enviromental Technology and Business Konferencja USA VI/2014 2 1 Nr 7/ 2014 (lipiec

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z chemii kl. 1

Przedmiotowy system oceniania z chemii kl. 1 Wymagania programowe z chemii dla klasy I Substancje chemiczne i ich przemiany ocena Wymagania Uczeń : Dopuszczająca zna zasady prawidłowego i bezpiecznego zachowania się w pracowni chemicznej wyjaśnia

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 1. Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i strukturą egzaminu zewnętrznego. 2. Problematyka żywienia w Polsce i na świecie. -wymienia

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na kierunku: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK

Bardziej szczegółowo

Kierunek: ochrona środowiska

Kierunek: ochrona środowiska rok studiów: I studia stacjonarne pierwszego stopnia rok akademicki 2014/2015 w ćw kon lab EC zal egz w ćw kon lab EC zal egz 1 Bezpieczeństwo pracy i ergonomia 2 Ochrona własności intelektualnej 3 Przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna

Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna Nowoczesne techniki analityczne w analizie żywności Zajęcia laboratoryjne Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest oznaczenie zawartości sodu, potasu i magnezu w

Bardziej szczegółowo

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE Załącznik Nr 1 Standardy nauczania dla kierunku studiów: analityka medyczna STUDIA ZAWODOWE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia zawodowe na kierunku analityka medyczna trwają nie mniej niż 3 lata (6 semestrów).

Bardziej szczegółowo

Określanie klasy czystości wody na podstawie wybranych badań fizyko chemicznych

Określanie klasy czystości wody na podstawie wybranych badań fizyko chemicznych Scenariusz lekcji Określanie klasy czystości wody na podstawie wybranych badań fizyko chemicznych z wykorzystaniem elementów projektu Opracowanie: Barbara Suchecka Uwagi dotyczące lekcji Lekcja zaplanowana

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny Symbol kierunkowych efektów kształcenia l K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny WIEDZA Zna budowę,

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14, Data wydania: 24 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres: AB 325

Bardziej szczegółowo

SKRYPTY ZAJĘĆ Z CHEMII SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA

SKRYPTY ZAJĘĆ Z CHEMII SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA SKRYPTY ZAJĘĆ Z CHEMII SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA 1 SCENARIUSZ 1 Dział: Metale i niemetale Temat: Substancje proste wokół nas. Cel ogólny zajęć: Uzupełnienie i usystematyzowanie wiadomości na temat wybranych

Bardziej szczegółowo

Oferta dydaktyczna Wydziału Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego!

Oferta dydaktyczna Wydziału Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego! Oferta dydaktyczna Wydziału Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego! Nasza oferta jest bogata i zaplanowana w ten sposób, że z pewnością znajdziesz propozycję, która będzie odpowiadała Twoim zainteresowaniom

Bardziej szczegółowo

Plan pracy dydaktycznej na chemii w klasach trzecich w roku szkolnym 2015/2016

Plan pracy dydaktycznej na chemii w klasach trzecich w roku szkolnym 2015/2016 1 Agnieszka Wróbel nauczyciel biologii i chemii Wrocław,01.09.2015r. Plan pracy dydaktycznej na chemii w klasach trzecich w roku szkolnym 2015/2016 Poziom wymagań Ocena Opis wymagań podstawowe niedostateczna

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny do serii Chemia Nowej Ery wg programu nauczania autorstwa T. Kulawik i M. Litwin, zmodyfikowany przez K. Bieniek

Plan dydaktyczny do serii Chemia Nowej Ery wg programu nauczania autorstwa T. Kulawik i M. Litwin, zmodyfikowany przez K. Bieniek Plan dydaktyczny do serii Chemia Nowej Ery wg programu nauczania autorstwa T. Kulawik i M. Litwin, zmodyfikowany przez K. Bieniek Tytuł rozdziału w podręczniku Temat lekcji i treści nauczania Termin Wymagania

Bardziej szczegółowo

Chemia Nowej Ery Wymagania programowe na poszczególne oceny dla klasy II

Chemia Nowej Ery Wymagania programowe na poszczególne oceny dla klasy II Chemia Nowej Ery Wymagania programowe na poszczególne oceny dla klasy II Szczegółowe kryteria oceniania po pierwszym półroczu klasy II: III. Woda i roztwory wodne charakteryzuje rodzaje wód występujących

Bardziej szczegółowo

Propozycja planu wynikowego Chemia Nowej Ery - klasa 1 gimnazjum

Propozycja planu wynikowego Chemia Nowej Ery - klasa 1 gimnazjum Propozycja planu wynikowego Chemia Nowej Ery - klasa 1 gimnazjum Tytuł rozdziału w podręczniku Temat lekcji Wstęp 1. Wprowadzenie chemia jako nauka przyrodnicza Szkło laboratoryjne Sprzęt laboratoryjny

Bardziej szczegółowo

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk i recykling założenia prawne Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk Odzysk ( ) jakikolwiek proces, którego wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie

Bardziej szczegółowo

1 Postanowienia ogólne. 2 Uczestnicy

1 Postanowienia ogólne. 2 Uczestnicy Regulamin zajęć wyrównawczych z chemii oraz laboratoryjnych zajęć wyrównawczych z chemii dla studentów I roku kierunku Zaawansowane Materiały i Nanotechnologia 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH. Witold Danikiewicz. Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa

ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH. Witold Danikiewicz. Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH Witold Danikiewicz Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa CZĘŚĆ I PRZEGLĄD METOD SPEKTRALNYCH Program wykładów Wprowadzenie:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli... XIII VII

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli... XIII VII Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów i symboli................... XIII 1. Wprowadzenie............................... 1 1.1. Definicja i rodzaje biopaliw....................... 1 1.2. Definicja biomasy............................

Bardziej szczegółowo

Świat chemii cz. 1, rok szkolny 2016/17 Opis założonych osiągnięć ucznia

Świat chemii cz. 1, rok szkolny 2016/17 Opis założonych osiągnięć ucznia Świat chemii cz. 1, rok szkolny 2016/17 Opis założonych osiągnięć ucznia Osiągnięcia podstawowe Rodzaje i przemiany materii wymienia powtarzające się elementy podręcznika i wskazuje rolę, jaką odgrywają;

Bardziej szczegółowo

I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem:

I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem: Załącznik nr 2 do uchwały nr 127/05/2013 Senatu UR z dnia 23 maja 2013 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW OCHRONA ŚRODOWISKA poziom profil tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 1

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 1 Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr.. KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Elektrochemia Electrochemistry Kod Punktacja ECTS* 1 Zespół dydaktyczny Koordynator dr inż. Piotr Bieniek dr hab. Krzysztof Kruczała,

Bardziej szczegółowo

WODA I OGIEŃ. Prezentacja Mileny Oziemczuk

WODA I OGIEŃ. Prezentacja Mileny Oziemczuk WODA I OGIEŃ Prezentacja Mileny Oziemczuk Ogień Ogień - suma obserwowalnych zjawisk towarzyszących na ogół fizykochemicznemu procesowi spalania,, a przede wszystkim: emisja promieniowania widzialnego -światła

Bardziej szczegółowo

Metody badań fizykochemicznych w inżynierii środowiska. Wykład na kierunku IŚ studia III stopnia 8.10.2010 Ewa Regulska

Metody badań fizykochemicznych w inżynierii środowiska. Wykład na kierunku IŚ studia III stopnia 8.10.2010 Ewa Regulska Metody badań fizykochemicznych w inżynierii środowiska Wykład na kierunku IŚ studia III stopnia 8.10.2010 Ewa Regulska 1 ANALIZA ILOŚCIOWA KLASYCZNA Analiza objętościowa (miareczkowa) - alkacymetria -

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne)

Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne) Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne) mgr inż. Maria Sadowska mgr Katarzyna Furmanek mgr inż. Marcin Młodawski Laboratorium prowadzi prace badawcze w zakresie: Utylizacji

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* Technikum - : technik ochrony środowiska; 325511

Przykładowy szkolny plan nauczania* Technikum - : technik ochrony środowiska; 325511 Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Technikum - 4-letni okres nauczania /1/ Zawód: technik ochrony środowiska; symbol 325511 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

PRZEBIEG EGZAMINU LICENCJACKIEGO DLA KIERUNKU ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE specjalność BIOFIZYKA MOLEKULARNA

PRZEBIEG EGZAMINU LICENCJACKIEGO DLA KIERUNKU ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE specjalność BIOFIZYKA MOLEKULARNA PRZEBIEG EGZAMINU LICENCJACKIEGO DLA KIERUNKU ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE specjalność BIOFIZYKA MOLEKULARNA W trakcie egzaminu licencjackiego student udziela ustnych odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do egzaminu z biochemii (studia niestacjonarne)

Zagadnienia do egzaminu z biochemii (studia niestacjonarne) Zagadnienia do egzaminu z biochemii (studia niestacjonarne) Aminokwasy, białka, cukry i ich metabolizm 1. Aminokwasy, wzór ogólny i charakterystyczne grupy. 2. Wiązanie peptydowe. 3. Białka, ich struktura.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z chemii dla klasy II. Dział 4. Gazy i ich mieszaniny. Wymagania na ocenę. dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą

Wymagania edukacyjne z chemii dla klasy II. Dział 4. Gazy i ich mieszaniny. Wymagania na ocenę. dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą Wymagania edukacyjne z chemii dla klasy II Dział 4. Gazy i ich mieszaniny Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą przedstawia dowody na istnienie powietrza; wie, z jakich substancji

Bardziej szczegółowo

Chemia klasa 2. Dział 5. WODA I ROZTWORY WODNE. Wymagania na poszczególne oceny

Chemia klasa 2. Dział 5. WODA I ROZTWORY WODNE. Wymagania na poszczególne oceny Chemia klasa 2. Wymagania na poszczególne oceny Dział 5. WODA I ROZTWORY WODNE Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą wymienia rodzaje wód; wie, jaką funkcję pełni woda w budowie

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Ochrony Atmosfery

Inżynieria Ochrony Atmosfery Inżynieria Ochrony Atmosfery poniedziałek, 23 listopada 2015 KATEDRA KLIMATYZACJI, OGRZEWNICTWA, GAZOWNICTWA I OCHRONY POWIETRZA - ZESPÓŁ OCHRONY ATMOSFERY (W7/K3), ZAKŁAD EKOLOGISTYKI I ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

Bardziej szczegółowo

Substancje i ich przemiany. Tytuł rozdziału w podręczniku. Wymagania edukacyjne. nauczania

Substancje i ich przemiany. Tytuł rozdziału w podręczniku. Wymagania edukacyjne. nauczania 1 Plan wynikowy do serii Chemia Nowej Ery 1 (Gimnazjum klasa1) Materiał opracowała Anna Remin na podstawie Programu nauczania chemii w gimnazjum autorstwa Teresy Kulawik i Marii Litwin oraz Wymagań programowych

Bardziej szczegółowo

CHEMIA KLASA I PG 4. Dział 1. Świat substancji. Wymagania na ocenę. dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą

CHEMIA KLASA I PG 4. Dział 1. Świat substancji. Wymagania na ocenę. dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą CHEMIA KLASA I PG 4 Dział 1. Świat substancji Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą podaje przykłady obecności chemii w swoim życiu; wymienia podstawowe narzędzia pracy chemika;

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Chemia, drugi Sylabus modułu: Spektroskopia (0310-CH-S2-016)

Kierunek i poziom studiów: Chemia, drugi Sylabus modułu: Spektroskopia (0310-CH-S2-016) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Chemia, drugi Sylabus modułu: Spektroskopia () 1. Informacje ogólne koordynator modułu prof. dr hab. Henryk Flakus rok akademicki 2013/2014

Bardziej szczegółowo

Chemia kryminalistyczna

Chemia kryminalistyczna Chemia kryminalistyczna Wykład 2 Metody fizykochemiczne 21.10.2014 Pytania i pomiary wykrycie obecności substancji wykazanie braku substancji identyfikacja substancji określenie stężenia substancji określenie

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania Przedmiotowy system oceniania 1 Przedmiotowy system oceniania Dział 5. Woda i roztwory wodne wymienia rodzaje wód; wie, jaką funkcję pełni woda w budowie organizmów; podaje przykłady roztworów i zawiesin

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak Charakterystyka zawodu Technik ochrony środowiska koordynuje pracę w zakresie ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie:

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Ekspert: PATRYCJA WROSZ Autorka opracowań metod jakościowych i ilościowych wykorzystujących spektroskopię IR i NIR, a także prelegent i szkoleniowiec, audytor wewnętrzny systemu HACCP i BRC/IFS oraz audytor

Bardziej szczegółowo

protos (gr.) pierwszy protein/proteins (ang.)

protos (gr.) pierwszy protein/proteins (ang.) Białka 1 protos (gr.) pierwszy protein/proteins (ang.) cząsteczki życia materiał budulcowy materii ożywionej oraz wirusów wielkocząsteczkowe biopolimery o masie od kilku tysięcy do kilku milionów jednostek

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Chemia I stopień Sylabus modułu: : Moduł A związany ze specjalnością (0310-CH-S1-025) Nazwa wariantu modułu (opcjonalnie): Analiza leków

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pedagogiczna dla kształcenia zawodowego

Koncepcja pedagogiczna dla kształcenia zawodowego Koncepcja pedagogiczna dla kształcenia zawodowego Szkoła SPŠCH Pardubice (CZ) Obszar Kierunki kształcenia zawodowego Kształcenie zawodowe 1. Chemia analityczna 2. Substancje farmaceutyczne 3. Produkcja

Bardziej szczegółowo

CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII W OBSZARZE OZE. BioProcessLab. Dr inż. Karina Michalska

CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII W OBSZARZE OZE. BioProcessLab. Dr inż. Karina Michalska CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII W OBSZARZE OZE BioProcessLab Dr inż. Karina Michalska PLAN PREZENTACJI 1.Opieka merytoryczna 2.Obszar badawczy 3.Wyposażenie 4.Oferta współpracy OPIEKA MERYTORYCZNA 1. Praca

Bardziej szczegółowo

Właściwości białek. 1. Cele lekcji. 2. Metoda i forma pracy. a) Wiadomości. b) Umiejętności. c) Postawy

Właściwości białek. 1. Cele lekcji. 2. Metoda i forma pracy. a) Wiadomości. b) Umiejętności. c) Postawy Właściwości białek 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna pojęcia: peptyd, wiązanie peptydowe, białko, wysalanie, koagulacja, peptyzacja, denaturacja, roztwór koloidalny, zol, żel. wie, jakie czynniki

Bardziej szczegółowo

Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych)

Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych) Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych) Metody instrumentalne podział ze względu na uzyskane informację. 1. Analiza struktury; XRD (dyfrakcja

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-318-s Punkty ECTS: 4. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-318-s Punkty ECTS: 4. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Technologie oczyszczania wody i ścieków Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-318-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność: - Poziom

Bardziej szczegółowo

Geochemia krajobrazu. pod redakcją Urszuli Pokojskiej i Renaty Bednarek

Geochemia krajobrazu. pod redakcją Urszuli Pokojskiej i Renaty Bednarek Geochemia krajobrazu pod redakcją Urszuli Pokojskiej i Renaty Bednarek SPIS TREŚCI Spis treści Spis treści Przedmowa... 11 CZĘŚĆ 1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE Rozdział I. Elementy chemii ogólnej (Urszula

Bardziej szczegółowo

Chemia budowlana - opis przedmiotu

Chemia budowlana - opis przedmiotu Chemia budowlana - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Chemia budowlana Kod przedmiotu 06.4-WI-BUDP-Chbud-S16 Wydział Kierunek Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska Budownictwo

Bardziej szczegółowo