Maria Sokołowska Nowak PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU CHEMIA MEDYCZNA KLASA II ROK SZKOLNY 2013/2014

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Maria Sokołowska Nowak PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU CHEMIA MEDYCZNA KLASA II ROK SZKOLNY 2013/2014"

Transkrypt

1 Maria Sokołowska Nowak PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU CHEMIA MEDYCZNA KLASA II ROK SZKOLNY 2013/2014 Rozkład materiału BLOKI TEMATYCZNE: I. Blok - Chemia kwantowa (5 godz.) Cele edukacyjne: Znajomość podstaw chemii kwantowej, zrozumienie natury chemicznych mechanizmów tworzenia wiązań chemicznych. Charakterystyka bloku: Tematy: Postulaty mechaniki kwantowej. Własności orbitali. Spin elektronowy. Sprzężenie spinowo-orbitalne. Układy wieloelektronowe, przybliżenie jednoelektronowe, atom helu. Wstęp do metod obliczeniowych chemii kwantowej. Korelacja elektronowa. Rozdzielenie ruchu jąder od elektronów - przybliżenie Borna-Oppenheimera, całkowita energia cząsteczki. Zastosowania chemii kwantowej - optymalizacja struktury geometrycznej i określanie właściwości fizykochemicznych. II. Blok - Technologia chemiczna ( 5 godz.) Cele edukacyjne: Zaznajomienie się z podstawowymi pojęciami technologicznymi, podstawowymi zasadami technologicznymi. Poznanie podstawowych fizykochemicznych procesów technologicznych. Charakterystyka bloku: Tematy: Zasady technologiczne. Kataliza przemysłowa. Schematy technologiczne. Surowce przemysłu chemicznego. Przegląd ważniejszych technologii chemicznych. Technologie materiałów specjalnego przeznaczenia. Technologie bezodpadowe. Wybrane procesy biotechnologiczne. Kryteria oceny jakości surowców i produktów przemysłu chemicznego i wytwórczości chemicznej. Wybrane metody i techniki analizy technicznej. Materiały

2 metaliczne, stopy - obróbka cieplna, korozja, erozja. Materiały ceramiczne, szkło - otrzymywanie, właściwości, stosowanie. Materiały specjalnego przeznaczenia. Materiały budowlane, powłoki malarskie, paliwa, oleje, rozpuszczalniki - zabezpieczenia w trakcie stosowania, postępowanie z odpadami. Odnawialne źródła surowców i energii. Fizykochemiczne podstawy procesów technologicznych. Operacje i aparatura do: przenoszenia ciepła, transportu gazów, cieczy i ciał stałych, rozdrabniania i przesiewania, mieszania, rozdzielania zawiesin, suszenia, rozdzielania składników mieszanin - destylacji, rektyfikacji, krystalizacji, ekstrakcji, absorpcji, adsorpcji, odwróconej osmozy, filtracji, flotacji. Podstawowe typy i eksploatacja reaktorów chemicznych. Ćwiczenia: Katalityczna dehydratacja etanolu, otrzymywanie miedzi elektrolitycznej, otrzymywanie pigmentów mineralnych, organicznonieorganiczne polimery i szkła krzemowofosforanowe, otrzymywanie i identyfikacja tworzyw sztucznych, analiza wody, jonity i wymiana jonowa, nawozy mineralne, transestryfikacja wyższych kwasów tłuszczowych na bazie oleju. III. Blok - Chemia analityczna (5 godz.) Cele edukacyjne: Znajomość podstaw chemii analitycznej, umiejętność wykonywania obliczeń dotyczących równowag chemicznych, praktyczna znajomość podstawowych reakcji analitycznych i technik klasycznej analizy jakościowej i ilościowej. Charakterystyka bloku: Tematy: Rola analizy chemicznej w poznaniu procesów biologicznych. Kryteria wyboru reakcji chemicznych do celów analitycznych (kinetyczne i termodynamiczne). Pobieranie i przygotowanie próbek do analizy ze szczególnym uwzględnieniem materiałów biologicznych i farmaceutycznych. Równowagi chemiczne w układach homogennych: kwas-zasada, utleniaczreduktor, jon metalu-ligand oraz w układach heterogennych: osad-roztwór. Czynniki wpływające na przesunięcie stanu równowagi chemicznej i jego konsekwencje analityczne. Reakcje w roztworach niewodnych. Główne techniki analityczne uwzględniające identyfikację maskowanie, rozdział oraz klasyczne metody, oparte na w/w równowagach, ilościowego oznaczania pierwiastków (metody objętościowe i wagowe).przykłady zaawansowanych oznaczeń

3 produktów naturalnych. Ocena wiarygodności metod analitycznych. Ćwiczenia: Podstawowe pojęcia. Obliczanie stężeń. Oddziaływania międzyjonowe, prawo Debay'a-Hückla. Reakcje w układach jednofazowych. Elektrolity mocne i słabe. Prawo rozcieńczeń Ostwalda. Reakcje kwas-zasada; obliczenia ph kwasów i zasad wieloprotonowych, roztworów buforowych i soli słabych elektrolitów. Równowagi redox. Potencjał Nernsta. Równowagi kompleksowania. Reakcje w układach wielofazowych. Strącanie osadów, rozpuszczalność. Krzywe miareczkowania. Wskaźniki. Zastosowanie komputerów w analizie i obróbce danych. Laboratorium: Reakcje identyfikacji kationów wg Freseniusa. Wybrane metody rozdziału: chromianowa, alkoholowa, siarczanowa. Specjalne metody analizy: kroplowa i mikrokrystaliczna. Metody oddzielania kationów III grupy: metoda siarczkowa i amoniakalna. Rozdział w obecności jonów przeszkadzających. Selektywne wytrącanie. Właściwości siarczków II grupy i zasada podziału na podgrupy. Klasyfikacja i badania wstępne w analizie anionów. Analiza złożona makro- i mikroskładnika. Reakcje z przeniesieniem protonu i ich aspekty analityczne, alkacymetria. Reakcje z przeniesieniem elektronów, metody analityczne oparte na tych reakcjach: manganometria, jodometria, bromianometria. Kompleksometria. Równowagi heterogenne, procesy wpływające na przesunięcie równowagi heterogennej: objętościowa analiza strąceniowa i analiza wagowa. Krzywe miareczkowania, wskaźniki. Metody ilościowego przeprowadzania substancji stałej do roztworu. Fizyczne metody analizy chemicznej, atomowa spektrometria emisyjna. IV. Blok - Metody fizykochemiczne (5 godz.) Cele edukacyjne: Zapoznanie się ze spektroskopowymi i elektrochemicznymi metodami analizy chemicznej oraz z chromatograficznymi metodami rozdziału. Wykształcenie umiejętności statystycznego opracowania wyników powyższych metod analitycznych. Charakterystyka bloku: Tematy: Podział technik analitycznych. Spektrometria atomowa i cząsteczkowa. Prawo Lamberta-Beera: zastosowania analityczne i odstępstwa. Spektroskopia absorpcyjna i emisyjna w analizie chemicznej. Absorpcyjna (ASA) i emisyjna

4 (EAS-ICP) spektroskopia atomowa i ich zastosowania w analizie śladowych i ultraśladowych stężeń metali. Spektroskopia molekularna w zakresie UV-VIS, analityczne zastosowania spektrofotometrii i spektrofluorymetrii. Spektrometria FTIR i techniki refleksyjne pomiaru widm w podczerwieni. Spektroskopia ramanowska w analizie układów biologicznych. Analityczne aspekty metody NMR. Spektrometria masowa - zastosowanie do identyfikacji i analizy strukturalnej związków organicznych. Metody elektroanalityczne. Potencjometria, elektrody jonoselektywne i biosensory. Polarograficzne metody analizy. Konduktometria, miareczkowanie konduktometryczne. Metody kulorymetryczne w analizie przemysłowej i monitoringu zanieczyszczeń atmosfery. Rozdzielanie i analiza mieszanin za pomocą chromatografii gazowej i cieczowej. Elektroforeza kapilarna. Ćwiczenia: Oznaczanie ilościowe niektórych składników surowicy krwi (syntetyczna surowica, sporządzona zgodnie z przepisem przez nauczyciela), ilościowe oznaczanie witamin w preparatach farmaceutycznych i środkach spożywczych, oznaczanie czynników mutagennych, oznaczanie metali ciężkich: ołowiu, kadmu, arsenu i cynku. Stosowane metody analityczne: Atomowa spektroskopia absorpcyjna (ASA) oraz emisyjna (ICP-ESA) i fotometria płomieniowa; spektrofotometria w zakresie UV i widzialnym; spektrofluorymetria, spektrometria IR i Ramana. Potencjometria z zastosowaniem elektrod jonoselektywnych; kulometria, metody woltamperometryczne, konduktometria. Chromatografia gazowa i cieczowa. V. Blok Krystalochemia (5 godz.) Cele edukacyjne: Zdobycie umiejętności stosowania baz krystalograficznych do celów chemicznych. Charakterystyka bloku: Tematy: Postać krystaliczna jako jeden z wielu stanów występowania materii. Wstępne informacje o kryształach i metodach ich badań. Metody obrazowania struktur: opisowe, graficzne i liczbowe. Typy i charakterystyka kryształów. Analiza geometryczna związków chemicznych oraz jej interpretacja. Bazy danych jako źródło wiedzy chemicznej. Wnioski wynikające z badań kryształów.

5 VI. Blok - Chemia środowiska (5 godz.) Cele edukacyjne: Zapoznanie uczniów z podstawowymi problemami dotyczącymi zagadnień środowiskowych. Zanieczyszczenia poszczególnych ekosystemów oraz możliwości ochrony przed nimi. Skutki obecności substancji zarówno pochodzenia naturalnego jak i antropogennego w środowisku. Koncepcja zrównoważonego rozwoju. Racjonalne korzystanie z zasobów środowiska. Charakterystyka bloku: Tematy: Zakres i zadania nauki o środowisku (podstawowe definicje i pojęcia). Pierwiastki biogenne i cykle biogeochemiczne. Klasyfikacja i składowanie odpadów (odpady ciekłe, ścieki oraz procesy ich oczyszczania; uzdatnianie wody; unieszkodliwianie i składowanie odpadów stałych - komunalnych, przemysłowych i specjalnych redukcja, recykling, segregacja; paliwa, oleje, rozpuszczalniki zabezpieczenia, utylizacja; odpady gazowe oraz metody usuwania zanieczyszczeń gazowych; odsiarczanie spalin). Źródła energii oraz odnawialne źródła surowców i energii. Odpady z gospodarstw domowych - segregacja, recykling, utylizacja, zagospodarowanie. Litosfera - gleby (degradacja, denudacja, zmęczenie). Sposoby zwiększania produkcji żywności (nawożenie, ochrona roślin). Środki ochrony roślin - stosowanie, szkodliwość, zabezpieczenia w trakcie stosowania. Chemiczne zanieczyszczenia i skażenia gleb; rekultywacja. Pestycydy (podział oraz ogólna charakterystyka toksykologiczna, adsorpcja i degradacja). Podstawowe zanieczyszczenia i skażenia żywności oraz dodatki do żywności. Atmosfera - skład i struktura (zmiany cykliczne i acykliczne). Źródła zanieczyszczeń atmosfery i mechanizmy samoregulacji. Aerozole i smogi. Efekt cieplarniany. Ozon w atmosferze. Kwaśne opady atmosferyczne (wpływ na środowisko przyrodnicze, hipotezy zamierania lasów). Hydrosfera charakterystyka w środowisku i klasyfikacja. Chemiczne zanieczyszczenia wód (czynniki wpływające na specjację substancji chemicznych). Ropa naftowa i zanieczyszczenia olejowe. Detergenty i środki czyszczące - oddziaływanie na środowisko, utylizacja odpadów. Eutrofizacja. Problem Bałtyku. Wskaźniki zanieczyszczenia wód - system saprobów. Charakterystyka procesów samooczyszczania się wód. Koncepcja zrównoważonego rozwoju - chemia przyjazna człowiekowi i otoczeniu.

6 VII. Blok - Chemia bionieorganiczna (5 godz.) Cele edukacyjne: Zapoznanie z podstawami chemii bionieorganicznej. Nabycie umiejętności wyszukiwania i prezentowania informacji. Charakterystyka bloku: Tematy: Metale w procesach biologicznych. Homeostaza jonów metali. Relacje między właściwościami chemicznymi jonu metalu a jego funkcją biologiczną. Metaloproteiny oraz metaloenzymy. Metale w biologii kwasów nukleinowych. Wapń w układach biologicznych. Transport i magazynowanie żelaza i miedzi. Metale w medycynie, wprowadzenie do chemii leków nieorganicznych. Czynniki chelatujące jony metali w medycynie. Neurobiologia jonów metali. VIII. Blok - Chemia makromolekuł (5 godz.) Cele edukacyjne: Opanowanie podstaw chemii związków wielkocząsteczkowych w powiązaniu z chemią organiczną. Nabycie umiejętności łączenia właściwości polimerów z ich strukturą. Praktyczne zapoznanie się z podstawowymi technikami oczyszczania, analizy i charakteryzacji biomakromolekuł. Charakterystyka bloku: Tematy: Chemia polimerów: Pojęcie makromolekuły i polimeru, polimeryzacja i polikondensacja, polimeryzacja jako reakcja łańcuchowa: mechanizmy reakcji łańcuchowych: inicjacja, propagacja, terminacja, Przykłady polimerów i polikondensatów, struktury oraz przykłady syntez: poliolefiny, polimery winylowe, poliamidy, poliestry. Specjalne zastosowania polimerów: w medycynie, w syntezie chemicznej, w analityce, Elementy chemii supramolekularnej: etery koronowe, cyklodekstryny, cykloparafany, rozpoznanie cząsteczkowe: związki inkluzyjne i klatraty, wiązanie metali przez etery koronowe, kataliza przeniesienia fazy, modele enzymów i receptorów. Biomakromolekuły: Polipeptydy i białka, hierarchiczna struktura białek: aminokwasy; struktura pierwszorzędowa; metody sekwencjonowania; pojęcia struktur drugo-, trzecio- i czwartorzędowych; pojęcie domeny,

7 naddrugorzędowe struktury białek; graficzna reprezentacja struktury białek, procesy fałdowania białek, oddziaływanie enzym-substrat i enzym inhibitor, oddziaływanie antygen-przeciwciało, oddziaływanie polipeptyd-kwas nukleinowy, białka wiążące metale, synteza polipeptydów i białek, metody syntezy w roztworze i na nośniku stałym, białka rekombinacyjne. Kwasy nukleinowe: nukleotydy nukleozydy i polinukleotydy, konformacja oraz budowa przestrzenna. Cukry: monosacharydy, polisacharydy, oligosacharydy, metody badawcze, sekwencjonowanie oligosacharydów, konformacja monoi oligosacharydów, oddziaływania sacharydów z białkami. IX. Blok - Chemia komórki (5 godz.) Cele edukacyjne: Znajomość podstaw molekularnej organizacji komórki w aspekcie biochemicznym oraz chemicznym, podstawy biologii strukturalnej, znajomość podstawowych szlaków metabolicznych i umiejętność ich wzajemnego powiązania. Charakterystyka bloku: Tematy: Budowa komórki eukariotycznej i prokariotycznej, budowa wybranych organelli komórkowych z odniesieniem do funkcji biologicznej, podstawy strukturalne białek, kwasów nukleinowych (DNA i RNA), lipidów a także kofaktorów enzymatycznych (witaminy), proces oddychania tlenowego (glikoliza, cykl Krebsa i łańcuch transportu elektronów), proces translacji (inicjacja, elongacja i teminacja) i modyfikacje posttranslacyjne, enzymologia (klasyfikacja i specyficzność enzymatyczna oraz kinetyka enzymatyczna), procesy transportu komórkowego (symport, antyport, uniport). X. Blok - Biochemia (5 godz.) Cele edukacyjne: Poznanie podstawowych procesów biochemicznych, nomenklatury oraz budowy makrocząsteczek Charakterystyka bloku:

8 Tematy: Struktura i funkcja białek: budowa aminokwasów, wiązanie peptydowe, struktura I, II, III i IV rzędowa, a-helisa, struktury typu b. Proces fałdowania białek. Enzymy, molekularne mechanizmy wykorzystania energii wiązania w katalizie, mechanizm działania proteaz serynowych oraz lizozymu. Inhibitory: odwracalne nieodwracalne, inhibicja kompetycyjna, niekompetycyjna oraz akompetycyjna. Białka allosteryczne, mechanizm działania. Układ krzepnięcia krwi, kaskadowy charakter procesu, budowa fibrynogenu oraz fibryny. Trombina, plazmina oraz tkankowy aktywator plazminogenu. Translacja, lokalizacja procesu, budowa rybosomu. Modyfikacje posttranslacyjne i kierowanie białek. Białka chaperonowe - mechanizm działania, procesy degradacji białek. Budowa i mechanizm działania kanału receptora acetylocholinowego, pompy: sodowo potasowa oraz bakteriorodopsyna. Podstawy funkcjonowania układu immunologicznego: odpowiedź humoralna i komórkowa. Struktura immunoglobulin, receptora limfocytów T oraz MHC klasy I i II. Budowa i działanie wirusa HIV. Lipidy - budowa, skład błony biologicznej. Węglowodany - budowa, monosacharydy, polisacharydy, cukry zapasowe. Podstawowe pojęcia metabolizmu. Związki wysokoenergetyczne, przenośniki oksydoredukcyjne, witaminy. Podstawowe procesy kataboliczne: glikoliza, cykl kwasu cytrynowego i fosforylacja oksydacyjna. Fotosynteza i inne szlaki anaboliczne. Budowa i funkcje błon biologicznych. Podstawy genetyki klasycznej, populacyjnej i molekularnej. Podstawy biotechnologii. XI. Blok - Chemia medyczna (5 godz.) Cele edukacyjne: Przekazanie podstawowych wiadomości z zakresu chemii medycznej i chemii leków dotyczących klasyfikacji leków, miejsca ich działania, mechanizmów oddziaływania leków, projektowania leków i farmakokinetyki. Charakterystyka bloku: Tematy: Klasyfikacja leków. Historia chemii leków. Docelowe obiekty działania leków (lipidy, węglowodany, białka transportujące, białka strukturalne, enzymy, receptory, kwasy nukleinowe). Przeciwciała w chemii medycznej.. Zastosowanie inhibitorów enzymów w medycynie. Typy receptorów. Neuroprzekaźniki i hormony. Projektowanie agonistów i antagonistów.

9 Struktura receptora i transdukcja sygnałów (receptory kontrolujące kanały jonowe, receptory sprzężone z białkiem G, receptorowe kinazy proteinowe, receptory wewnątrzkomórkowe). Farmakodynamika. Leki działające na DNA i RNA. Etapy prowadzące od pomysłu do klinicznego zastosowania nowego preparatu. Wybór jednostki chorobowej. Wybór miejsca działania leku. Określenie badań biologicznych. Poszukiwanie struktury wiodącej. Izolowanie i oczyszczanie. Ustalenie budowy związku. Zależność między strukturą a działaniem związku. Metabolizm leków. Badania toksyczności. Badania kliniczne. Patenty. Projektowanie leków i oddziaływanie lek-miejsce działania. Ćwiczenia: Prezentacje uczniów dotyczące zagadnień: elementy komórki i ich znaczenie w interakcjach z lekami; oddziaływanie leków ze składnikami komórki; mechanizmy działania leków w obrębie komórki; klasyfikacja leków wg wybranych kryteriów; substancje aktywne biologiczne znaczenie w medycynie; strategie w projektowaniu nowych farmaceutyków; zależności: budowa a aktywność leków. XII. Blok Warsztaty. (5 godz.) Cele edukacyjne: Doskonalenie metod przeprowadzania i projektowania doświadczeń chemicznych. Udział w otwartych wykładach na Politechnice Poznańskiej, UAM, Uniwersytecie Medycznym, Uniwersytecie Przyrodniczym, zajęcia laboratoryjne w Sanepidzie, laboratorium analitycznym, na wydziale chemii UAM i Politechniki Poznańskiej. Środki dydaktyczne Foliogramy, filmy, prezentacje multimedialne, odczynniki chemiczne, karty pracy, kserokopie pomocy dydaktycznych. Proponowane metody nauczania Wykład informacyjny, dyskusja dydaktyczna, metoda tekstu przewodniego, metoda projektów, ćwiczenia praktyczne ( zajęcia laboratoryjne). Metody

10 nauczania powinny zapewniać wdrażanie do samodzielnego i logicznego myślenia oraz aktywny udział ucznia w rozwiązywanie problemów, stosowania zdobytej wiedzy w praktyce. Plan wynikowy Lp. Temat lekcji 1. Zapoznanie uczniów z programem nauczania i systemem oceniania. Przepisy BHP, regulamin. I. Blok - Chemia kwantowa 2 Postulaty mechaniki kwantowej. 3 Własności orbitali. Spin elektronowy. Sprzężenie spinowo-orbitalne. 4 Układy wieloelektronowe, przybliżenie jednoelektronowe, atom helu. 5 Wstęp do metod obliczeniowych chemii kwantowej. Korelacja elektronowa. Rozdzielenie ruchu jąder od elektronów - przybliżenie Borna- Oppenheimera, całkowita energia cząsteczki. Liczba Osiągnięcia uczniów Godzin lekcyjnych 1 Uczeń; - stosuje zasady BHP obowiązujące w pracowni chemicznej - zna wymagania i sposób oceniania stosowane przez nauczyciela 6 Zastosowania chemii - zna podstawy chemii kwantowej - zna podstawy chemii kwantowej - definiuje spin elektronowy - zna własności orbitali - zna podstawy chemii kwantowej - wie jak zbudowany jest atom helu - wie co to układy wieloelektrodowe i jednoelektronowe - zna podstawy chemii kwantowej - potrafi zastosować metody obliczeniowe w chemii kwantowej

11 kwantowej - optymalizacja struktury geometrycznej i określanie właściwości fizykochemicznych. II. Blok - Technologia chemiczna 7 Zasady technologiczne, operacje i aparatura 8 Kataliza przemysłowa. Schematy technologiczne. 9 Surowce przemysłu chemicznego. Rodzaje materiałów. Fizykochemiczne podstawy - rozumie naturę chemicznych mechanizmów tworzenia wiązań chemicznych - jest zaznajomiony z podstawowymi pojęciami technologicznymi, podstawowymi zasadami technologicznymi - zna podstawowe fizykochemiczne procesy technologiczne - zna operacje i aparaturę do: przenoszenia ciepła, transportu gazów, cieczy i ciał stałych, rozdrabniania i przesiewania, mieszania, rozdzielania zawiesin, suszenia, rozdzielania składników mieszanin - destylacji, rektyfikacji, krystalizacji, ekstrakcji, absorpcji, adsorpcji, odwróconej osmozy, filtracji, flotacji - zna podstawowe typy i zasady eksploatacji reaktorów chemicznych - potrafi przeprowadzić katalityczną dehydratację etanolu - omawia katalizę przemysłową - zna schematy technologiczne - rozróżnia podstawowe surowce przemysłu chemicznego

12 procesów technologicznych. 10 Przegląd ważniejszych technologii chemicznych. Technologie materiałów specjalnego przeznaczenia. Technologie bezodpadowe. Wybrane procesy biotechnologiczne. 11 Kryteria oceny jakości surowców i produktów przemysłu chemicznego i wytwórczości chemicznej. Wybrane metody i techniki analizy technicznej. - zna ich właściwości - klasyfikuje materiały stosowane w przemyśle chemicznym (materiały metaliczne, stopy - obróbka cieplna, korozja, erozja. Materiały ceramiczne, szkło - otrzymywanie, właściwości, stosowanie. Materiały specjalnego przeznaczenia. Materiały budowlane, powłoki malarskie, paliwa, oleje, rozpuszczalniki) - zna fizykochemiczne podstawy procesów technologicznych. - zna metody: otrzymywania miedzi elektrolitycznej, otrzymywania pigmentów mineralnych, organicznonieorganiczne polimery i szkła krzemowofosforanowe, otrzymywania i identyfikacji tworzyw sztucznych, - potrafi dokonać analizy wody - wymienia jonity i omawia wymianę jonową - zna nawozy mineralne - omawia proces transestryfikacji wyższych kwasów tłuszczowych na bazie oleju. - zna zabezpieczenia w trakcie stosowania materiałów w przemyśle chemicznym - umie postępować z odpadami - zna odnawialne źródła

13 surowców i energii - wymienia wybrane metody i techniki analizy technicznej III. Blok - Chemia analityczna 12 Rola analizy chemicznej w poznaniu procesów biologicznych. Kryteria wyboru reakcji chemicznych do celów analitycznych (kinetyczne i termodynamiczne). 13 Pobieranie i przygotowanie próbek do analizy ze szczególnym uwzględnieniem materiałów biologicznych i farmaceutycznych. 14 Równowagi chemiczne w układach homogennych: kwas-zasada, utleniaczreduktor, jon metalu-ligand oraz w układach heterogennych: osad-roztwór. 15 Czynniki wpływające na przesunięcie stanu równowagi chemicznej i jego konsekwencje analityczne. Reakcje - zna podstawowe pojęcia chemii analitycznej - potrafi obliczać stężenia - zna oddziaływania międzyjonowe, prawo Debay'a-Hückla - zna kryteria wyboru reakcji chemicznych do celów analitycznych (kinetyczne i termodynamiczne) - potrafi pobrać i przygotować próbki materiałów biologicznych i farmaceutycznych do analizy - klasyfikuje elektrolity mocne i słabe - zna prawo rozcieńczeń Ostwalda - zna reakcje kwas-zasada -wykonuje obliczenia ph kwasów i zasad wieloprotonowych, roztworów buforowych i soli słabych elektrolitów - wymienia reakcje w układach jednofazowych 1 Uczeń zna: - reakcje z przeniesieniem elektronów, metody analityczne oparte na tych reakcjach: manganometria,

14 w roztworach niewodnych. 16 Główne techniki analityczne uwzględniające identyfikację maskowanie, rozdział oraz klasyczne metody, oparte na w/w równowagach, ilościowego oznaczania pierwiastków (metody objętościowe i wagowe). jodometria, bromianometria -reakcje identyfikacji kationów wg Freseniusa -wybrane metody rozdziału: chromianowa, alkoholowa, siarczanowa - specjalne metody analizy: kroplowa i mikrokrystaliczna - metody oddzielania kationów III grupy: metoda siarczkowa i amoniakalna - rozdział w obecności jonów przeszkadzających - selektywne wytrącanie - właściwości siarczków II grupy i zasada podziału na podgrupy - równowagi heterogenne, procesy wpływające na przesunięcie równowagi heterogennej: objętościowa analiza strąceniowa i analiza wagowa 1 Uczeń zna: - podstawowe pojęcia - krzywe miareczkowania, wskaźniki - metody ilościowego przeprowadzania substancji stałej do roztworu - fizyczne metody analizy chemicznej, atomowa spektrometria emisyjna - klasyfikacja i badania wstępne w analizie anionów - analiza złożona makroi mikroskładnika - reakcje z przeniesieniem protonu i ich aspekty analityczne, alkacymetria - kompleksometrię. Równowagi kompleksowania

15 - reakcje w układach wielofazowych - strącanie osadów, rozpuszczalność - krzywe miareczkowania. Wskaźniki - potrafi zastosować komputer w analizie i obróbce danych - podaje przykłady zaawansowanych oznaczeń produktów naturalnych - ocenia wiarygodność metod analitycznych. IV. Blok - Metody fizykochemiczne 17 Podział technik analitycznych. - jest zapoznany ze spektroskopowymi i elektrochemicznymi metodami analizy chemicznej oraz z chromatograficznymi metodami rozdziału -posiada umiejętności statystycznego opracowania wyników powyższych metod analitycznych - definiuje potencjometrię z zastosowaniem elektrod jonoselektywnych; kulometrię, metody woltamperometryczne, konduktometrię - definiuje chromatografię gazową i cieczową - omawia rozdzielanie i analizę mieszanin za pomocą chromatografii gazowej i cieczowe - definiuje elektroforezę kapilarną 18 Spektrometria atomowa

16 i cząsteczkowa. Prawo Lamberta-Beera: zastosowania analityczne i odstępstwa. 19 Spektroskopia absorpcyjna i emisyjna w analizie chemicznej. Absorpcyjna (ASA) i emisyjna (EAS-ICP) spektroskopia atomowa i ich zastosowania w analizie śladowych i ultraśladowych stężeń metali. 20 Spektroskopia molekularna w zakresie UV-VIS, analityczne zastosowania spektrofotometrii i spektrofluorymetrii. Spektrometria FTIR i techniki refleksyjne pomiaru widm w podczerwieni. 21 Spektroskopia ramanowska w analizie układów biologicznych. Analityczne aspekty metody NMR. - ćwiczy oznaczanie ilościowe niektórych składników surowicy krwi (syntetyczna surowica, sporządzona zgodnie z przepisem przez nauczyciela) - potrafi ilościowo oznaczać witaminy w preparatach farmaceutycznych i środkach spożywczych, oznacza czynniki mutagenne, oznacza metale ciężkie: ołów, kadm, arsen i cynk - potrafi stosować metody analityczne - zna fotometrię płomieniową zna tomową spektroskopię absorpcyjną (ASA) oraz emisyjną (ICP-ESA) spektrofotometrię w zakresie UV i widzialnym - wie na czym polega spektrofluorymetria, spektrometria IR - potrafi omówić spektrometrię masową - podaje zastosowanie do identyfikacji i analizy strukturalnej związków organicznych - zna metody elektroanalityczne. Potencjometria, elektrody jonoselektywne i biosensory.

17 Polarograficzne metody analizy. - zna zastosowania metody kulorymetrycznej w analizie przemysłowej i monitoringu zanieczyszczeń atmosfery V. Blok Krystalochemia 22 Postać krystaliczna jako jeden z wielu stanów występowania materii. 23 Wstępne informacje o kryształach i metodach ich badań. 24 Typy i charakterystyka kryształów. 25 Analiza geometryczna związków chemicznych oraz jej interpretacja. 26 Bazy danych jako źródło wiedzy chemicznej. VI. Blok - Chemia środowiska 27 Zakres i zadania nauki o środowisku (podstawowe definicje i pojęcia). Koncepcja zrównoważonego rozwoju - chemia przyjazna człowiekowi i otoczeniu. - posiada umiejętności stosowania baz krystalograficznych do celów chemicznych - zna i omawia metody obrazowania struktur: opisowe, graficzne i liczbowe. - zna typy kryształów -potrafi scharakteryzować określony typ kryształu - dokonuje analizy związków chemicznych na podstawie geometrii związków chemicznych - potrafi wyciągać wnioski wynikające z badań kryształów. - jest zapoznany z podstawowymi problemami dotyczącymi zagadnień środowiskowych - potrafi omówić zanieczyszczenia poszczególnych ekosystemów oraz możliwości ochrony

18 przed nimi - zna koncepcja zrównoważonego rozwoju - potrafi racjonalne korzystać z zasobów środowiska. 28 Pierwiastki biogenne i cykle biogeochemiczne. 29 Klasyfikacja i składowanie odpadów. 30 Źródła energii oraz odnawialne źródła surowców i energii. 31 Litosfera - gleby (degradacja, denudacja, zmęczenie). Atmosfera - skład i struktura (zmiany cykliczne - zna skutki obecności substancji zarówno pochodzenia naturalnego jak i antropogennego w środowisku. - klasyfikuje odpady ciekłe, ścieki oraz procesy ich oczyszczania - omawia procesy uzdatniania wody - wie jak unieszkodliwiać i składować odpady stałe - komunalne, przemysłowe i specjalne redukcja, recykling, segregacja; paliwa, oleje, rozpuszczalniki zabezpieczenia, utylizacja; odpady gazowe - zna metody usuwania zanieczyszczeń gazowych; odsiarczanie spalin - potrafi postępować z odpadami z gospodarstw domowych - segregacja, recykling, utylizacja, zagospodarowanie - podaje i omawia źródła energii - zna odnawialne źródła energii - podaje sposoby zwiększania produkcji żywności (nawożenie, ochrona roślin)

19 i acykliczne). Hydrosfera charakterystyka w środowisku i klasyfikacja. - wymienia i omawia środki ochrony roślin - stosowanie, szkodliwość, zabezpieczenia w trakcie stosowania - wymienia chemiczne zanieczyszczenia i skażenia gleb - omawia rekultywację - zna pestycydy (podział oraz ogólna charakterystyka toksykologiczna, adsorpcja i degradacja) - podaje podstawowe zanieczyszczenia i skażenia żywności oraz dodatki do żywności - wymienia źródła zanieczyszczeń atmosfery i mechanizmy samoregulacji. Aerozole i smogi - omawia efekt cieplarniany, ozon w atmosferze, kwaśne opady atmosferyczne (wpływ na środowisko przyrodnicze, hipotezy zamierania lasów) wymienia chemiczne zanieczyszczenia wód (czynniki wpływające na specjację substancji chemicznych) - charakteryzuje ropę naftową i zanieczyszczenia olejowe - omawia detergenty i środki czyszczące - oddziaływanie na środowisko, utylizacja odpadów - definiuje pojęcie eutrofizacja - zna wskaźniki zanieczyszczenia wód - system saprobów - charakteryzuje procesy samooczyszczania się wód - omawia problem Bałtyku

20 VII. Blok - Chemia bionieorganiczna 32 Metale w procesach biologicznych. 33 Homeostaza jonów metali. Relacje między właściwościami chemicznymi jonu metalu a jego funkcją biologiczną. 34 Metaloproteiny oraz metaloenzymy. Metale w biologii kwasów nukleinowych. 35 Wapń w układach biologicznych. Transport i magazynowanie żelaza i miedzi 36 Metale w medycynie, wprowadzenie do chemii leków nieorganicznych. VIII. Blok - Chemia makromolekuł 37 Chemia polimerów. Podstawowe pojęcia chemii polimerów (makromolekuły, polimeru, polimeryzacja). Mechanizmy reakcji łańcuchowych: inicjacja, propagacja, terminacja. - zna podstawowe pojęcia chemii bionieorganicznej - nabywa umiejętności wyszukiwania i prezentowania informacji - definiuje pojęcie homeostaza - potrafi przedstawić relację między właściwościami chemicznymi jonu metalu a jego funkcją biologiczną - definiuje pojęcia metaloproteiny oraz metaloenzymy - zna znaczenie metali w biologii kwasów nukleinowych - potrafi omówić rolę wapnia, żelaza i miedzi w układach biologicznych - wie, jaką rolę pełnią metale w medycynie - wymienia czynniki chelatujące jony metali w medycynie - omawia neurobiologię jonów metali. - opanował podstawy chemii związków wielkocząsteczkowych w powiązaniu z chemią organiczną - nabył umiejętności łączenia

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05)

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) 1. Informacje ogólne koordynator modułu/wariantu rok akademicki 2014/2015

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. BIOCHEMIA BIOCHEMISTRY Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Prof. dr hab. Maria Filek Zespół dydaktyczny dr Anna Barbasz dr Elżbieta Rudolphi-Skórska dr Apolonia Sieprawska

Bardziej szczegółowo

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Ćwiczenie 1 Zastosowanie statystyki do oceny metod ilościowych Błąd gruby, systematyczny, przypadkowy, dokładność, precyzja, przedział

Bardziej szczegółowo

zaliczenie na ocenę* 1,5 0,7

zaliczenie na ocenę* 1,5 0,7 WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW 33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim BIOCHEMIA Nazwa w języku angielskim BIOCHEMISTRY Kierunek studiów (jeśli dotyczy): INŻYNIERIA BIOMEDYCZNA

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab CZĄSTECZKA I RÓWNANIE REKCJI CHEMICZNEJ potrafi powiedzieć co to jest: wiązanie chemiczne, wiązanie jonowe, wiązanie

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 S E M E S T R II Tydzień 1 24.02-28.02 2 03.03-07.03 3 10.03-14.03 Wykłady

Bardziej szczegółowo

NZ.1.10. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów. Wybrane procesy biochemiczne. Selected biochemical processes

NZ.1.10. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów. Wybrane procesy biochemiczne. Selected biochemical processes Tabela 1. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE NZ.1.10. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny

Bardziej szczegółowo

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32 Spis treści 5 Spis treści Przedmowa do wydania czwartego 11 Przedmowa do wydania trzeciego 13 1. Wiadomości ogólne z metod spektroskopowych 15 1.1. Podstawowe wielkości metod spektroskopowych 15 1.2. Rola

Bardziej szczegółowo

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TECHNOLOGIA CHEMICZNA studia zawodowe

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TECHNOLOGIA CHEMICZNA studia zawodowe Załącznik nr 5 do Uchwały nr 87/2004 RG z dn. 22.04.04r. STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW I. WYMAGANIA OGÓLNE TECHNOLOGIA CHEMICZNA studia zawodowe Studia zawodowe na kierunku technologia chemiczna

Bardziej szczegółowo

Studiapierwszego stopnia

Studiapierwszego stopnia Ramowe plany nauczania dla studentów wszystkich specjalności rozpoczynających studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w roku akademickim 2014/15. Zawierają spis przedmiotów

Bardziej szczegółowo

Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin Warunek zaliczenia wykłady: TEMATY LABORATORIÓW 15 godzin

Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin Warunek zaliczenia wykłady: TEMATY LABORATORIÓW 15 godzin Program zajęć: Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok Wykładowca: dr Jolanta Piekut, mgr Marta Matusiewicz Zaliczenie przedmiotu: zaliczenie z oceną TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin 1.

Bardziej szczegółowo

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I PRZEDMIOT Chemia ogólna EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. posiada wiedzę

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny. Chemia Kl.1. I. Substancje chemiczne i ich przemiany

Wymagania programowe na poszczególne oceny. Chemia Kl.1. I. Substancje chemiczne i ich przemiany Wymagania programowe na poszczególne oceny Chemia Kl.1 I. Substancje chemiczne i ich przemiany Ocena dopuszczająca [1] zna zasady bhp obowiązujące w pracowni chemicznej nazywa sprzęt i szkło laboratoryjne

Bardziej szczegółowo

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne Biochemia A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia, magisterskie (4 semestralne, dla kandydatów bez tytułu zawodowego inżyniera)

Studia II stopnia, magisterskie (4 semestralne, dla kandydatów bez tytułu zawodowego inżyniera) Studia II stopnia, magisterskie (4 semestralne, dla kandydatów bez tytułu zawodowego inżyniera) specjalności: Analityka środowiskowa i żywności Chemia metali w biologii i środowisku Chemia związków organicznych

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII ĆWICZENIA Z BIOCHEMII D U STUDENTfiW WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Pod redakcją Piotra Laidlera, Barbary Piekarskiej, Marii Wróbel WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO ĆWICZENIA Z BIOCHEMII DLA STUDENTÓW WYDZIAŁU

Bardziej szczegółowo

Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy

Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy Temat lekcji Treści nauczania 1. Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Biotechnology in Environmental Protection. Kod Punktacja ECTS* 1

KARTA KURSU. Biotechnology in Environmental Protection. Kod Punktacja ECTS* 1 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Biotechnologia w ochronie środowiska Biotechnology in Environmental Protection Kod Punktacja ECTS* 1 Koordynator Prof. dr hab. Maria Wędzony Zespół dydaktyczny: Prof.

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne metody analizy pierwiastków

Nowoczesne metody analizy pierwiastków Nowoczesne metody analizy pierwiastków Techniki analityczne Chromatograficzne Spektroskopowe Chromatografia jonowa Emisyjne Absorpcyjne Fluoroscencyjne Spektroskopia mas FAES ICP-AES AAS EDAX ICP-MS Prezentowane

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Wydział: INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Kierunek: OCHRONA ŚRODOWISKA (OS) Stopień studiów: I Efekty kształcenia na I stopniu dla kierunku OS K1OS_W01 K1OS_W02 K1OS_W03 OPIS KIERUNKOWYCH

Bardziej szczegółowo

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność:

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność: Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna Specjalność: CHEMIA W MEDYCYNIE CHEMIA W MEDYCYNIE Studia mają charakter interdyscyplinarny, łączą treści programowe m.in. takich obszarów, jak: Analityka

Bardziej szczegółowo

Podstawy chemii. dr hab. Wacław Makowski. Wykład 1: Wprowadzenie

Podstawy chemii. dr hab. Wacław Makowski. Wykład 1: Wprowadzenie Podstawy chemii dr hab. Wacław Makowski Wykład 1: Wprowadzenie Wspomnienia ze szkoły Elementarz (powtórka z gimnazjum) Układ okresowy Dalsze wtajemniczenia (liceum) Program zajęć Podręczniki Wydział Chemii

Bardziej szczegółowo

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery.

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. Dział - Substancje i ich przemiany WYMAGANIA PODSTAWOWE stosuje zasady bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Zasady przeprowadzania pisemnego egzaminu dyplomowego na studiach I stopnia na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej

Zasady przeprowadzania pisemnego egzaminu dyplomowego na studiach I stopnia na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej Załącznik do Uchwały RWCh Nr 36/2015 z dnia 18.11.2015 r. Zasady przeprowadzania pisemnego egzaminu dyplomowego na studiach I stopnia na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej Tekst jednolity obejmuje

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Ochrona Środowiska I Protection of Environment Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Małgorzata Kłyś Zespół dydaktyczny dr Anna Chrzan, dr Małgorzata Kłyś Opis kursu (cele

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych Odniesienie do Symbol Kierunkowe efekty kształcenia efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Szanowny Studencie, ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA bardzo prosimy o anonimową ocenę osiągnięcia kierunkowych efektów kształcenia w trakcie Twoich studiów. Twój głos pozwoli

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 06.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 06. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Karta przedmiotu Instytut Techniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 01/016 Kierunek studiów: Zarządzanie i inżynieria produkcji

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Karta modułu/przedmiotu

Karta modułu/przedmiotu Karta modułu/przedmiotu Informacje ogólne o module/przedmiocie. Poziom : jednolite studia magisterskie 1. Kierunek studiów: analityka medyczna 3. Forma studiów: stacjonarne 4. Rok: I 5. Semestr: II 6.

Bardziej szczegółowo

Część I: Podstawowe prawa chemiczne i budowa materii... 11 Urszula Lelek-Borkowska

Część I: Podstawowe prawa chemiczne i budowa materii... 11 Urszula Lelek-Borkowska Spis treści Część I: Podstawowe prawa chemiczne i budowa materii... 11 Urszula Lelek-Borkowska 1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne... 13 1.1. Historia... 13 1.2. Pierwiastek, związek chemiczny, mieszanina...

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Biofizyczne semestr zimowy 2015/2016

Laboratorium Biofizyczne semestr zimowy 2015/2016 Bezpośredni opiekunowie laboratorium: dr Ewa Banachowicz dr Hanna JurgaNowak Laboratorium Biofizyczne semestr zimowy 2015/2016 Biofizyka molekularna I rok II stopnia Zebranie informacyjne dotyczące zajęć

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 1. Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i strukturą egzaminu zewnętrznego. 2. Problematyka żywienia w Polsce i na świecie. -wymienia

Bardziej szczegółowo

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 7/2014

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 7/2014 Nrr 7/2014(lipiec) Siła ekobiznesu E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U Numer 7/ 2014 Spis treści: Enviromental Technology and Business Konferencja USA VI/2014 2 1 Nr 7/ 2014 (lipiec

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie III VII. Węgiel i jego związki z wodorem

Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie III VII. Węgiel i jego związki z wodorem Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie III VII. Węgiel i jego związki z wodorem 1 Uczeń: wyjaśnia, czym zajmuje się chemiaorganiczna (2) definiuje pojęcie węglowodory (2) wymienia naturalne

Bardziej szczegółowo

Kierunek: ochrona środowiska

Kierunek: ochrona środowiska rok studiów: I studia stacjonarne pierwszego stopnia rok akademicki 2014/2015 w ćw kon lab EC zal egz w ćw kon lab EC zal egz 1 Bezpieczeństwo pracy i ergonomia 2 Ochrona własności intelektualnej 3 Przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

Oferta dydaktyczna Wydziału Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego!

Oferta dydaktyczna Wydziału Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego! Oferta dydaktyczna Wydziału Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego! Nasza oferta jest bogata i zaplanowana w ten sposób, że z pewnością znajdziesz propozycję, która będzie odpowiadała Twoim zainteresowaniom

Bardziej szczegółowo

Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna

Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna Nowoczesne techniki analityczne w analizie żywności Zajęcia laboratoryjne Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest oznaczenie zawartości sodu, potasu i magnezu w

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny Symbol kierunkowych efektów kształcenia l K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny WIEDZA Zna budowę,

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14, Data wydania: 24 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres: AB 325

Bardziej szczegółowo

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE Załącznik Nr 1 Standardy nauczania dla kierunku studiów: analityka medyczna STUDIA ZAWODOWE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia zawodowe na kierunku analityka medyczna trwają nie mniej niż 3 lata (6 semestrów).

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny do serii Chemia Nowej Ery wg programu nauczania autorstwa T. Kulawik i M. Litwin, zmodyfikowany przez K. Bieniek

Plan dydaktyczny do serii Chemia Nowej Ery wg programu nauczania autorstwa T. Kulawik i M. Litwin, zmodyfikowany przez K. Bieniek Plan dydaktyczny do serii Chemia Nowej Ery wg programu nauczania autorstwa T. Kulawik i M. Litwin, zmodyfikowany przez K. Bieniek Tytuł rozdziału w podręczniku Temat lekcji i treści nauczania Termin Wymagania

Bardziej szczegółowo

Propozycja planu wynikowego Chemia Nowej Ery - klasa 1 gimnazjum

Propozycja planu wynikowego Chemia Nowej Ery - klasa 1 gimnazjum Propozycja planu wynikowego Chemia Nowej Ery - klasa 1 gimnazjum Tytuł rozdziału w podręczniku Temat lekcji Wstęp 1. Wprowadzenie chemia jako nauka przyrodnicza Szkło laboratoryjne Sprzęt laboratoryjny

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH. Witold Danikiewicz. Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa

ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH. Witold Danikiewicz. Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH Witold Danikiewicz Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa CZĘŚĆ I PRZEGLĄD METOD SPEKTRALNYCH Program wykładów Wprowadzenie:

Bardziej szczegółowo

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk i recykling założenia prawne Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk Odzysk ( ) jakikolwiek proces, którego wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* Technikum - : technik ochrony środowiska; 325511

Przykładowy szkolny plan nauczania* Technikum - : technik ochrony środowiska; 325511 Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Technikum - 4-letni okres nauczania /1/ Zawód: technik ochrony środowiska; symbol 325511 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli... XIII VII

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli... XIII VII Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów i symboli................... XIII 1. Wprowadzenie............................... 1 1.1. Definicja i rodzaje biopaliw....................... 1 1.2. Definicja biomasy............................

Bardziej szczegółowo

Metody badań fizykochemicznych w inżynierii środowiska. Wykład na kierunku IŚ studia III stopnia 8.10.2010 Ewa Regulska

Metody badań fizykochemicznych w inżynierii środowiska. Wykład na kierunku IŚ studia III stopnia 8.10.2010 Ewa Regulska Metody badań fizykochemicznych w inżynierii środowiska Wykład na kierunku IŚ studia III stopnia 8.10.2010 Ewa Regulska 1 ANALIZA ILOŚCIOWA KLASYCZNA Analiza objętościowa (miareczkowa) - alkacymetria -

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 1

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 1 Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr.. KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Elektrochemia Electrochemistry Kod Punktacja ECTS* 1 Zespół dydaktyczny Koordynator dr inż. Piotr Bieniek dr hab. Krzysztof Kruczała,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne)

Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne) Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne) mgr inż. Maria Sadowska mgr Katarzyna Furmanek mgr inż. Marcin Młodawski Laboratorium prowadzi prace badawcze w zakresie: Utylizacji

Bardziej szczegółowo

protos (gr.) pierwszy protein/proteins (ang.)

protos (gr.) pierwszy protein/proteins (ang.) Białka 1 protos (gr.) pierwszy protein/proteins (ang.) cząsteczki życia materiał budulcowy materii ożywionej oraz wirusów wielkocząsteczkowe biopolimery o masie od kilku tysięcy do kilku milionów jednostek

Bardziej szczegółowo

WODA I OGIEŃ. Prezentacja Mileny Oziemczuk

WODA I OGIEŃ. Prezentacja Mileny Oziemczuk WODA I OGIEŃ Prezentacja Mileny Oziemczuk Ogień Ogień - suma obserwowalnych zjawisk towarzyszących na ogół fizykochemicznemu procesowi spalania,, a przede wszystkim: emisja promieniowania widzialnego -światła

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Substancje i ich przemiany. Tytuł rozdziału w podręczniku. Wymagania edukacyjne. nauczania

Substancje i ich przemiany. Tytuł rozdziału w podręczniku. Wymagania edukacyjne. nauczania 1 Plan wynikowy do serii Chemia Nowej Ery 1 (Gimnazjum klasa1) Materiał opracowała Anna Remin na podstawie Programu nauczania chemii w gimnazjum autorstwa Teresy Kulawik i Marii Litwin oraz Wymagań programowych

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Chemia, drugi Sylabus modułu: Spektroskopia (0310-CH-S2-016)

Kierunek i poziom studiów: Chemia, drugi Sylabus modułu: Spektroskopia (0310-CH-S2-016) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Chemia, drugi Sylabus modułu: Spektroskopia () 1. Informacje ogólne koordynator modułu prof. dr hab. Henryk Flakus rok akademicki 2013/2014

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak Charakterystyka zawodu Technik ochrony środowiska koordynuje pracę w zakresie ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Chemia kryminalistyczna

Chemia kryminalistyczna Chemia kryminalistyczna Wykład 2 Metody fizykochemiczne 21.10.2014 Pytania i pomiary wykrycie obecności substancji wykazanie braku substancji identyfikacja substancji określenie stężenia substancji określenie

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 5 maja 2011 r. Nazwa i adres INSTYTUT PODSTAW

Bardziej szczegółowo

PRZEBIEG EGZAMINU LICENCJACKIEGO DLA KIERUNKU ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE specjalność BIOFIZYKA MOLEKULARNA

PRZEBIEG EGZAMINU LICENCJACKIEGO DLA KIERUNKU ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE specjalność BIOFIZYKA MOLEKULARNA PRZEBIEG EGZAMINU LICENCJACKIEGO DLA KIERUNKU ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE specjalność BIOFIZYKA MOLEKULARNA W trakcie egzaminu licencjackiego student udziela ustnych odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Chemia I stopień Sylabus modułu: : Moduł A związany ze specjalnością (0310-CH-S1-025) Nazwa wariantu modułu (opcjonalnie): Analiza leków

Bardziej szczegółowo

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie:

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Ekspert: PATRYCJA WROSZ Autorka opracowań metod jakościowych i ilościowych wykorzystujących spektroskopię IR i NIR, a także prelegent i szkoleniowiec, audytor wewnętrzny systemu HACCP i BRC/IFS oraz audytor

Bardziej szczegółowo

I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem:

I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem: Załącznik nr 2 do uchwały nr 127/05/2013 Senatu UR z dnia 23 maja 2013 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW OCHRONA ŚRODOWISKA poziom profil tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII W OBSZARZE OZE. BioProcessLab. Dr inż. Karina Michalska

CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII W OBSZARZE OZE. BioProcessLab. Dr inż. Karina Michalska CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII W OBSZARZE OZE BioProcessLab Dr inż. Karina Michalska PLAN PREZENTACJI 1.Opieka merytoryczna 2.Obszar badawczy 3.Wyposażenie 4.Oferta współpracy OPIEKA MERYTORYCZNA 1. Praca

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-318-s Punkty ECTS: 4. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-318-s Punkty ECTS: 4. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Technologie oczyszczania wody i ścieków Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-318-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność: - Poziom

Bardziej szczegółowo

Narzędzia badawcze stosowane w pomiarach środowiska - możliwości wykorzystania w procesie nauczania metodą projektu na różnych poziomach kształcenia

Narzędzia badawcze stosowane w pomiarach środowiska - możliwości wykorzystania w procesie nauczania metodą projektu na różnych poziomach kształcenia Narzędzia badawcze stosowane w pomiarach środowiska - możliwości wykorzystania w procesie nauczania metodą projektu na różnych poziomach kształcenia Dr hab. Tomasz Stuczyński, SGS Eko-Projekt Założenia

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Czas trwania lekcji: 2x 45 minut Cele lekcji: 1. Ogólny zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir zawierające substancje niebezpieczne 14. 03 01 82 Osady z zakładowych oczyszczalni ścieków

Trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir zawierające substancje niebezpieczne 14. 03 01 82 Osady z zakładowych oczyszczalni ścieków 1. 02 01 01 Osady z mycia i czyszczenia 2. 02 01 03 Odpadowa masa roślinna 3. 02 01 04 Odpady tworzyw sztucznych (z wyłączeniem opakowań) 4. 02 01 08* Odpady agrochemikaliów zawierające substancje, w tym

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Podstawy toksykologii. Kod Punktacja ECTS* 1

KARTA KURSU. Podstawy toksykologii. Kod Punktacja ECTS* 1 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Podstawy toksykologii Basis of toxicology Kod Punktacja ECTS* 1 Koordynator Dr hab. Grzegorz Formicki Zespół dydaktyczny Prof. dr bab Peter Massanyi Dr hab. Grzegorz Formicki

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ

REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA WE WŁOCŁAWKU REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ Koordynator ścieżki dr Wojciech Górecki Szczegółowe cele kształcenia i wychowania dla ścieżki ekologicznej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z chemii dla klasy drugiej

Wymagania edukacyjne z chemii dla klasy drugiej Na ocenę dopuszczającą uczeń: Wymagania edukacyjne z chemii dla klasy drugiej odczytuje wartościowość pierwiastka z układu okresowego pierwiastków chemicznych; nazywa tlenki zapisane za pomocą wzoru sumarycznego;

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska II stopnia (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. PŚk.

Inżynieria Środowiska II stopnia (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. PŚk. Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych)

Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych) Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych) Metody instrumentalne podział ze względu na uzyskane informację. 1. Analiza struktury; XRD (dyfrakcja

Bardziej szczegółowo

Nr lekcji. Liczba godzin. Temat lekcji. Zakres treści. Osiągnięcia ucznia

Nr lekcji. Liczba godzin. Temat lekcji. Zakres treści. Osiągnięcia ucznia Zespół Szkół Nr 5 w Zamościu Etap edukacyjny gimnazjum ZAJĘCIA TECHNICZNE Nauczyciel realizujący: Marzena Mazurek Szczegółowy rozkład materiału II rok nauki (5 godzin) Nr lekcji Temat lekcji Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP

GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP OFERTA: 1. Szkolenia otwarte, zamknięte i na życzenie 2. Badanie potrzeb szkoleniowych 3. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych 4. Kurs chromatografii 5. Konsulting przy wdrażaniu

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Chemia, drugi Sylabus modułu: Przedmiot B związany ze specjalnością (0310- CH-S2-002) Nazwa wariantu modułu: Biochemia z elementami genetyki

Bardziej szczegółowo

Ścieżki edukacyjne w nauczaniu chemii w gimnazjum

Ścieżki edukacyjne w nauczaniu chemii w gimnazjum Małgorzata Ziobroń Ścieżki edukacyjne w nauczaniu chemii w gimnazjum Cele edukacyjne: - kształtowanie zdrowego stylu życia i inspirowanie harmonijnego rozwoju, - uświadomienie zagrożeń środowiska przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

Interdyscyplinarny charakter badań równoważności biologicznej produktów leczniczych

Interdyscyplinarny charakter badań równoważności biologicznej produktów leczniczych Interdyscyplinarny charakter badań równoważności biologicznej produktów leczniczych Piotr Rudzki Zakład Farmakologii, w Warszawie Kongres Świata Przemysłu Farmaceutycznego Łódź, 25 VI 2009 r. Prace badawczo-wdrożeniowe

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Biochemia i biofizyka Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Sylabus modułu: Analiza instrumentalna (0310-TCH-S1-014)

Sylabus modułu: Analiza instrumentalna (0310-TCH-S1-014) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: technologia chemiczna Sylabus modułu: Analiza instrumentalna (0310TCHS1014) 1. Informacje ogólne koordynator modułu Rafał Sitko rok akademicki

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Tytuł projektu: Realizacja Przedmiot Treści nauczania z podstawy programowej Treści wykraczające poza podstawę

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1 Woda w przemyśle... 13. 2 Wymieniacze jonowe budowa chemiczna, właściwości i zastosowanie... 49

Spis treści. 1 Woda w przemyśle... 13. 2 Wymieniacze jonowe budowa chemiczna, właściwości i zastosowanie... 49 Spis treści Wstęp... 11 1 Woda w przemyśle... 13 1.1. Zasoby i rodzaje wód naturalnych... 13 1.2. Wskaźniki jakości wód naturalnych... 15 1.3. Właściwości wody chemicznie czystej... 17 1.4. Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do egzaminu dyplomowego dla studiów II stopnia kierunku Technologia chemiczna

Zagadnienia do egzaminu dyplomowego dla studiów II stopnia kierunku Technologia chemiczna Zagadnienia do egzaminu dyplomowego dla studiów II stopnia kierunku Technologia chemiczna Przedmioty podstawowe 1. Wykorzystanie spektroskopii w podczerwieni do określenia struktury związków organicznych.

Bardziej szczegółowo

Analiza wód powierzchniowych, podziemnych i przeznaczonych do konsumpcji.

Analiza wód powierzchniowych, podziemnych i przeznaczonych do konsumpcji. Scenariusz lekcji przygotowany w ramach projektu Innowacyjna Szkoła Zawodowa w roku szkolnym 2009/2010. Opracowanie: mgr Anna Szuster Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Zdzieszowicach. Analiza wód powierzchniowych,

Bardziej szczegółowo

Sylabus modułu: Analiza instrumentalna (0310-CH-S2-018)

Sylabus modułu: Analiza instrumentalna (0310-CH-S2-018) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: chemia, drugi Sylabus modułu: Analiza instrumentalna (0310CHS2018) 1. Informacje ogólne koordynator modułu Rafał Sitko rok akademicki 2013/2014

Bardziej szczegółowo

OFERTA: 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych

OFERTA: 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych OFERTA: 1. Szkolenia otwarte, zamknięte i na życzenie 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych 3. Konsulting przy wdrażaniu GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP Kosmetyczne,

Bardziej szczegółowo

Znajdź szkolenia dla siebie! Wybierz kategorię szkoleń: 1. Komunikacja i zarządzanie 2. 2. Laboratorium chemiczne Analiza instrumentalna 2

Znajdź szkolenia dla siebie! Wybierz kategorię szkoleń: 1. Komunikacja i zarządzanie 2. 2. Laboratorium chemiczne Analiza instrumentalna 2 Drogi Kliencie, Wiemy, że właśnie teraz planujesz szkolenia na 2016 r. Z nami te plany staną się prostsze. Stale myślimy o Twoich potrzebach szkoleniowych, dlatego przygotowaliśmy zestawienie tematów,

Bardziej szczegółowo

Reakcje zachodzące w komórkach

Reakcje zachodzące w komórkach Reakcje zachodzące w komórkach W każdej sekundzie we wszystkich organizmach żywych zachodzi niezliczona ilość reakcji metabolicznych. Metabolizm (gr. metabole - przemiana) to przemiany materii i energii

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 297

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 297 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 297 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 16 Data wydania: 10 października 2013 r. Nazwa i adres OBR SPÓŁKA

Bardziej szczegółowo

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej?

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? Tematy opisowe 1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? 2. Omów pomiar potencjału na granicy faz elektroda/roztwór elektrolitu. Podaj przykład, omów skale potencjału i elektrody

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU CO TO JEST ŻYCIE. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1.

Bardziej szczegółowo

Materiały budowlane - systematyka i uwarunkowania właściwości użytkowych

Materiały budowlane - systematyka i uwarunkowania właściwości użytkowych Materiały budowlane - systematyka i uwarunkowania właściwości użytkowych Kompozyty Większość materiałów budowlanych to materiały złożone tzw. KOMPOZYTY składające się z co najmniej dwóch składników występujących

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Specjalność: Bionanotechnologie

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Specjalność: Bionanotechnologie Nazwa modułu: Genetyka molekularna Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek: Inżynieria Biomedyczna

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia i ochrona przyrody

Zagrożenia i ochrona przyrody Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Zagrożenia i ochrona przyrody wskazuje zagrożenia atmosfery powstałe w wyniku działalności człowieka, omawia wpływ zanieczyszczeń atmosfery

Bardziej szczegółowo

PRZEBIEG EGZAMINU LICENCJACKIEGO DLA KIERUNKU ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE

PRZEBIEG EGZAMINU LICENCJACKIEGO DLA KIERUNKU ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE PRZEBIEG EGZAMINU LICENCJACKIEGO DLA KIERUNKU ZASTOSOWANIA FIZYKI W BIOLOGII I MEDYCYNIE specjalność PROJEKTOWANIE MOLEKULARNE I BIOINFORMATYKA W trakcie egzaminu licencjackiego student udziela ustnych

Bardziej szczegółowo

Chemia lipidów i białek SYLABUS

Chemia lipidów i białek SYLABUS Chemia lipidów i białek nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii Życie jest procesem chemicznym. Jego podstawą są dwa rodzaje cząsteczek kwasy nukleinowe, jako nośniki informacji oraz białka, które tę informację wyrażają w postaci struktury i funkcji komórek. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1959/press.html?print=1

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY

PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY Danuta Rozmarynowska Gimnazjum Publiczne w Głuszycy PROGRAM EKOLOGICZNEJ ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ W KLASACH I-III GIMNAZJUM PUBLICZNEGO W GŁUSZYCY I. Wyjątki z rozporządzeń MENiS w sprawie programów nauczania.

Bardziej szczegółowo