Maria Sokołowska Nowak PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU CHEMIA MEDYCZNA KLASA II ROK SZKOLNY 2013/2014

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Maria Sokołowska Nowak PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU CHEMIA MEDYCZNA KLASA II ROK SZKOLNY 2013/2014"

Transkrypt

1 Maria Sokołowska Nowak PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU CHEMIA MEDYCZNA KLASA II ROK SZKOLNY 2013/2014 Rozkład materiału BLOKI TEMATYCZNE: I. Blok - Chemia kwantowa (5 godz.) Cele edukacyjne: Znajomość podstaw chemii kwantowej, zrozumienie natury chemicznych mechanizmów tworzenia wiązań chemicznych. Charakterystyka bloku: Tematy: Postulaty mechaniki kwantowej. Własności orbitali. Spin elektronowy. Sprzężenie spinowo-orbitalne. Układy wieloelektronowe, przybliżenie jednoelektronowe, atom helu. Wstęp do metod obliczeniowych chemii kwantowej. Korelacja elektronowa. Rozdzielenie ruchu jąder od elektronów - przybliżenie Borna-Oppenheimera, całkowita energia cząsteczki. Zastosowania chemii kwantowej - optymalizacja struktury geometrycznej i określanie właściwości fizykochemicznych. II. Blok - Technologia chemiczna ( 5 godz.) Cele edukacyjne: Zaznajomienie się z podstawowymi pojęciami technologicznymi, podstawowymi zasadami technologicznymi. Poznanie podstawowych fizykochemicznych procesów technologicznych. Charakterystyka bloku: Tematy: Zasady technologiczne. Kataliza przemysłowa. Schematy technologiczne. Surowce przemysłu chemicznego. Przegląd ważniejszych technologii chemicznych. Technologie materiałów specjalnego przeznaczenia. Technologie bezodpadowe. Wybrane procesy biotechnologiczne. Kryteria oceny jakości surowców i produktów przemysłu chemicznego i wytwórczości chemicznej. Wybrane metody i techniki analizy technicznej. Materiały

2 metaliczne, stopy - obróbka cieplna, korozja, erozja. Materiały ceramiczne, szkło - otrzymywanie, właściwości, stosowanie. Materiały specjalnego przeznaczenia. Materiały budowlane, powłoki malarskie, paliwa, oleje, rozpuszczalniki - zabezpieczenia w trakcie stosowania, postępowanie z odpadami. Odnawialne źródła surowców i energii. Fizykochemiczne podstawy procesów technologicznych. Operacje i aparatura do: przenoszenia ciepła, transportu gazów, cieczy i ciał stałych, rozdrabniania i przesiewania, mieszania, rozdzielania zawiesin, suszenia, rozdzielania składników mieszanin - destylacji, rektyfikacji, krystalizacji, ekstrakcji, absorpcji, adsorpcji, odwróconej osmozy, filtracji, flotacji. Podstawowe typy i eksploatacja reaktorów chemicznych. Ćwiczenia: Katalityczna dehydratacja etanolu, otrzymywanie miedzi elektrolitycznej, otrzymywanie pigmentów mineralnych, organicznonieorganiczne polimery i szkła krzemowofosforanowe, otrzymywanie i identyfikacja tworzyw sztucznych, analiza wody, jonity i wymiana jonowa, nawozy mineralne, transestryfikacja wyższych kwasów tłuszczowych na bazie oleju. III. Blok - Chemia analityczna (5 godz.) Cele edukacyjne: Znajomość podstaw chemii analitycznej, umiejętność wykonywania obliczeń dotyczących równowag chemicznych, praktyczna znajomość podstawowych reakcji analitycznych i technik klasycznej analizy jakościowej i ilościowej. Charakterystyka bloku: Tematy: Rola analizy chemicznej w poznaniu procesów biologicznych. Kryteria wyboru reakcji chemicznych do celów analitycznych (kinetyczne i termodynamiczne). Pobieranie i przygotowanie próbek do analizy ze szczególnym uwzględnieniem materiałów biologicznych i farmaceutycznych. Równowagi chemiczne w układach homogennych: kwas-zasada, utleniaczreduktor, jon metalu-ligand oraz w układach heterogennych: osad-roztwór. Czynniki wpływające na przesunięcie stanu równowagi chemicznej i jego konsekwencje analityczne. Reakcje w roztworach niewodnych. Główne techniki analityczne uwzględniające identyfikację maskowanie, rozdział oraz klasyczne metody, oparte na w/w równowagach, ilościowego oznaczania pierwiastków (metody objętościowe i wagowe).przykłady zaawansowanych oznaczeń

3 produktów naturalnych. Ocena wiarygodności metod analitycznych. Ćwiczenia: Podstawowe pojęcia. Obliczanie stężeń. Oddziaływania międzyjonowe, prawo Debay'a-Hückla. Reakcje w układach jednofazowych. Elektrolity mocne i słabe. Prawo rozcieńczeń Ostwalda. Reakcje kwas-zasada; obliczenia ph kwasów i zasad wieloprotonowych, roztworów buforowych i soli słabych elektrolitów. Równowagi redox. Potencjał Nernsta. Równowagi kompleksowania. Reakcje w układach wielofazowych. Strącanie osadów, rozpuszczalność. Krzywe miareczkowania. Wskaźniki. Zastosowanie komputerów w analizie i obróbce danych. Laboratorium: Reakcje identyfikacji kationów wg Freseniusa. Wybrane metody rozdziału: chromianowa, alkoholowa, siarczanowa. Specjalne metody analizy: kroplowa i mikrokrystaliczna. Metody oddzielania kationów III grupy: metoda siarczkowa i amoniakalna. Rozdział w obecności jonów przeszkadzających. Selektywne wytrącanie. Właściwości siarczków II grupy i zasada podziału na podgrupy. Klasyfikacja i badania wstępne w analizie anionów. Analiza złożona makro- i mikroskładnika. Reakcje z przeniesieniem protonu i ich aspekty analityczne, alkacymetria. Reakcje z przeniesieniem elektronów, metody analityczne oparte na tych reakcjach: manganometria, jodometria, bromianometria. Kompleksometria. Równowagi heterogenne, procesy wpływające na przesunięcie równowagi heterogennej: objętościowa analiza strąceniowa i analiza wagowa. Krzywe miareczkowania, wskaźniki. Metody ilościowego przeprowadzania substancji stałej do roztworu. Fizyczne metody analizy chemicznej, atomowa spektrometria emisyjna. IV. Blok - Metody fizykochemiczne (5 godz.) Cele edukacyjne: Zapoznanie się ze spektroskopowymi i elektrochemicznymi metodami analizy chemicznej oraz z chromatograficznymi metodami rozdziału. Wykształcenie umiejętności statystycznego opracowania wyników powyższych metod analitycznych. Charakterystyka bloku: Tematy: Podział technik analitycznych. Spektrometria atomowa i cząsteczkowa. Prawo Lamberta-Beera: zastosowania analityczne i odstępstwa. Spektroskopia absorpcyjna i emisyjna w analizie chemicznej. Absorpcyjna (ASA) i emisyjna

4 (EAS-ICP) spektroskopia atomowa i ich zastosowania w analizie śladowych i ultraśladowych stężeń metali. Spektroskopia molekularna w zakresie UV-VIS, analityczne zastosowania spektrofotometrii i spektrofluorymetrii. Spektrometria FTIR i techniki refleksyjne pomiaru widm w podczerwieni. Spektroskopia ramanowska w analizie układów biologicznych. Analityczne aspekty metody NMR. Spektrometria masowa - zastosowanie do identyfikacji i analizy strukturalnej związków organicznych. Metody elektroanalityczne. Potencjometria, elektrody jonoselektywne i biosensory. Polarograficzne metody analizy. Konduktometria, miareczkowanie konduktometryczne. Metody kulorymetryczne w analizie przemysłowej i monitoringu zanieczyszczeń atmosfery. Rozdzielanie i analiza mieszanin za pomocą chromatografii gazowej i cieczowej. Elektroforeza kapilarna. Ćwiczenia: Oznaczanie ilościowe niektórych składników surowicy krwi (syntetyczna surowica, sporządzona zgodnie z przepisem przez nauczyciela), ilościowe oznaczanie witamin w preparatach farmaceutycznych i środkach spożywczych, oznaczanie czynników mutagennych, oznaczanie metali ciężkich: ołowiu, kadmu, arsenu i cynku. Stosowane metody analityczne: Atomowa spektroskopia absorpcyjna (ASA) oraz emisyjna (ICP-ESA) i fotometria płomieniowa; spektrofotometria w zakresie UV i widzialnym; spektrofluorymetria, spektrometria IR i Ramana. Potencjometria z zastosowaniem elektrod jonoselektywnych; kulometria, metody woltamperometryczne, konduktometria. Chromatografia gazowa i cieczowa. V. Blok Krystalochemia (5 godz.) Cele edukacyjne: Zdobycie umiejętności stosowania baz krystalograficznych do celów chemicznych. Charakterystyka bloku: Tematy: Postać krystaliczna jako jeden z wielu stanów występowania materii. Wstępne informacje o kryształach i metodach ich badań. Metody obrazowania struktur: opisowe, graficzne i liczbowe. Typy i charakterystyka kryształów. Analiza geometryczna związków chemicznych oraz jej interpretacja. Bazy danych jako źródło wiedzy chemicznej. Wnioski wynikające z badań kryształów.

5 VI. Blok - Chemia środowiska (5 godz.) Cele edukacyjne: Zapoznanie uczniów z podstawowymi problemami dotyczącymi zagadnień środowiskowych. Zanieczyszczenia poszczególnych ekosystemów oraz możliwości ochrony przed nimi. Skutki obecności substancji zarówno pochodzenia naturalnego jak i antropogennego w środowisku. Koncepcja zrównoważonego rozwoju. Racjonalne korzystanie z zasobów środowiska. Charakterystyka bloku: Tematy: Zakres i zadania nauki o środowisku (podstawowe definicje i pojęcia). Pierwiastki biogenne i cykle biogeochemiczne. Klasyfikacja i składowanie odpadów (odpady ciekłe, ścieki oraz procesy ich oczyszczania; uzdatnianie wody; unieszkodliwianie i składowanie odpadów stałych - komunalnych, przemysłowych i specjalnych redukcja, recykling, segregacja; paliwa, oleje, rozpuszczalniki zabezpieczenia, utylizacja; odpady gazowe oraz metody usuwania zanieczyszczeń gazowych; odsiarczanie spalin). Źródła energii oraz odnawialne źródła surowców i energii. Odpady z gospodarstw domowych - segregacja, recykling, utylizacja, zagospodarowanie. Litosfera - gleby (degradacja, denudacja, zmęczenie). Sposoby zwiększania produkcji żywności (nawożenie, ochrona roślin). Środki ochrony roślin - stosowanie, szkodliwość, zabezpieczenia w trakcie stosowania. Chemiczne zanieczyszczenia i skażenia gleb; rekultywacja. Pestycydy (podział oraz ogólna charakterystyka toksykologiczna, adsorpcja i degradacja). Podstawowe zanieczyszczenia i skażenia żywności oraz dodatki do żywności. Atmosfera - skład i struktura (zmiany cykliczne i acykliczne). Źródła zanieczyszczeń atmosfery i mechanizmy samoregulacji. Aerozole i smogi. Efekt cieplarniany. Ozon w atmosferze. Kwaśne opady atmosferyczne (wpływ na środowisko przyrodnicze, hipotezy zamierania lasów). Hydrosfera charakterystyka w środowisku i klasyfikacja. Chemiczne zanieczyszczenia wód (czynniki wpływające na specjację substancji chemicznych). Ropa naftowa i zanieczyszczenia olejowe. Detergenty i środki czyszczące - oddziaływanie na środowisko, utylizacja odpadów. Eutrofizacja. Problem Bałtyku. Wskaźniki zanieczyszczenia wód - system saprobów. Charakterystyka procesów samooczyszczania się wód. Koncepcja zrównoważonego rozwoju - chemia przyjazna człowiekowi i otoczeniu.

6 VII. Blok - Chemia bionieorganiczna (5 godz.) Cele edukacyjne: Zapoznanie z podstawami chemii bionieorganicznej. Nabycie umiejętności wyszukiwania i prezentowania informacji. Charakterystyka bloku: Tematy: Metale w procesach biologicznych. Homeostaza jonów metali. Relacje między właściwościami chemicznymi jonu metalu a jego funkcją biologiczną. Metaloproteiny oraz metaloenzymy. Metale w biologii kwasów nukleinowych. Wapń w układach biologicznych. Transport i magazynowanie żelaza i miedzi. Metale w medycynie, wprowadzenie do chemii leków nieorganicznych. Czynniki chelatujące jony metali w medycynie. Neurobiologia jonów metali. VIII. Blok - Chemia makromolekuł (5 godz.) Cele edukacyjne: Opanowanie podstaw chemii związków wielkocząsteczkowych w powiązaniu z chemią organiczną. Nabycie umiejętności łączenia właściwości polimerów z ich strukturą. Praktyczne zapoznanie się z podstawowymi technikami oczyszczania, analizy i charakteryzacji biomakromolekuł. Charakterystyka bloku: Tematy: Chemia polimerów: Pojęcie makromolekuły i polimeru, polimeryzacja i polikondensacja, polimeryzacja jako reakcja łańcuchowa: mechanizmy reakcji łańcuchowych: inicjacja, propagacja, terminacja, Przykłady polimerów i polikondensatów, struktury oraz przykłady syntez: poliolefiny, polimery winylowe, poliamidy, poliestry. Specjalne zastosowania polimerów: w medycynie, w syntezie chemicznej, w analityce, Elementy chemii supramolekularnej: etery koronowe, cyklodekstryny, cykloparafany, rozpoznanie cząsteczkowe: związki inkluzyjne i klatraty, wiązanie metali przez etery koronowe, kataliza przeniesienia fazy, modele enzymów i receptorów. Biomakromolekuły: Polipeptydy i białka, hierarchiczna struktura białek: aminokwasy; struktura pierwszorzędowa; metody sekwencjonowania; pojęcia struktur drugo-, trzecio- i czwartorzędowych; pojęcie domeny,

7 naddrugorzędowe struktury białek; graficzna reprezentacja struktury białek, procesy fałdowania białek, oddziaływanie enzym-substrat i enzym inhibitor, oddziaływanie antygen-przeciwciało, oddziaływanie polipeptyd-kwas nukleinowy, białka wiążące metale, synteza polipeptydów i białek, metody syntezy w roztworze i na nośniku stałym, białka rekombinacyjne. Kwasy nukleinowe: nukleotydy nukleozydy i polinukleotydy, konformacja oraz budowa przestrzenna. Cukry: monosacharydy, polisacharydy, oligosacharydy, metody badawcze, sekwencjonowanie oligosacharydów, konformacja monoi oligosacharydów, oddziaływania sacharydów z białkami. IX. Blok - Chemia komórki (5 godz.) Cele edukacyjne: Znajomość podstaw molekularnej organizacji komórki w aspekcie biochemicznym oraz chemicznym, podstawy biologii strukturalnej, znajomość podstawowych szlaków metabolicznych i umiejętność ich wzajemnego powiązania. Charakterystyka bloku: Tematy: Budowa komórki eukariotycznej i prokariotycznej, budowa wybranych organelli komórkowych z odniesieniem do funkcji biologicznej, podstawy strukturalne białek, kwasów nukleinowych (DNA i RNA), lipidów a także kofaktorów enzymatycznych (witaminy), proces oddychania tlenowego (glikoliza, cykl Krebsa i łańcuch transportu elektronów), proces translacji (inicjacja, elongacja i teminacja) i modyfikacje posttranslacyjne, enzymologia (klasyfikacja i specyficzność enzymatyczna oraz kinetyka enzymatyczna), procesy transportu komórkowego (symport, antyport, uniport). X. Blok - Biochemia (5 godz.) Cele edukacyjne: Poznanie podstawowych procesów biochemicznych, nomenklatury oraz budowy makrocząsteczek Charakterystyka bloku:

8 Tematy: Struktura i funkcja białek: budowa aminokwasów, wiązanie peptydowe, struktura I, II, III i IV rzędowa, a-helisa, struktury typu b. Proces fałdowania białek. Enzymy, molekularne mechanizmy wykorzystania energii wiązania w katalizie, mechanizm działania proteaz serynowych oraz lizozymu. Inhibitory: odwracalne nieodwracalne, inhibicja kompetycyjna, niekompetycyjna oraz akompetycyjna. Białka allosteryczne, mechanizm działania. Układ krzepnięcia krwi, kaskadowy charakter procesu, budowa fibrynogenu oraz fibryny. Trombina, plazmina oraz tkankowy aktywator plazminogenu. Translacja, lokalizacja procesu, budowa rybosomu. Modyfikacje posttranslacyjne i kierowanie białek. Białka chaperonowe - mechanizm działania, procesy degradacji białek. Budowa i mechanizm działania kanału receptora acetylocholinowego, pompy: sodowo potasowa oraz bakteriorodopsyna. Podstawy funkcjonowania układu immunologicznego: odpowiedź humoralna i komórkowa. Struktura immunoglobulin, receptora limfocytów T oraz MHC klasy I i II. Budowa i działanie wirusa HIV. Lipidy - budowa, skład błony biologicznej. Węglowodany - budowa, monosacharydy, polisacharydy, cukry zapasowe. Podstawowe pojęcia metabolizmu. Związki wysokoenergetyczne, przenośniki oksydoredukcyjne, witaminy. Podstawowe procesy kataboliczne: glikoliza, cykl kwasu cytrynowego i fosforylacja oksydacyjna. Fotosynteza i inne szlaki anaboliczne. Budowa i funkcje błon biologicznych. Podstawy genetyki klasycznej, populacyjnej i molekularnej. Podstawy biotechnologii. XI. Blok - Chemia medyczna (5 godz.) Cele edukacyjne: Przekazanie podstawowych wiadomości z zakresu chemii medycznej i chemii leków dotyczących klasyfikacji leków, miejsca ich działania, mechanizmów oddziaływania leków, projektowania leków i farmakokinetyki. Charakterystyka bloku: Tematy: Klasyfikacja leków. Historia chemii leków. Docelowe obiekty działania leków (lipidy, węglowodany, białka transportujące, białka strukturalne, enzymy, receptory, kwasy nukleinowe). Przeciwciała w chemii medycznej.. Zastosowanie inhibitorów enzymów w medycynie. Typy receptorów. Neuroprzekaźniki i hormony. Projektowanie agonistów i antagonistów.

9 Struktura receptora i transdukcja sygnałów (receptory kontrolujące kanały jonowe, receptory sprzężone z białkiem G, receptorowe kinazy proteinowe, receptory wewnątrzkomórkowe). Farmakodynamika. Leki działające na DNA i RNA. Etapy prowadzące od pomysłu do klinicznego zastosowania nowego preparatu. Wybór jednostki chorobowej. Wybór miejsca działania leku. Określenie badań biologicznych. Poszukiwanie struktury wiodącej. Izolowanie i oczyszczanie. Ustalenie budowy związku. Zależność między strukturą a działaniem związku. Metabolizm leków. Badania toksyczności. Badania kliniczne. Patenty. Projektowanie leków i oddziaływanie lek-miejsce działania. Ćwiczenia: Prezentacje uczniów dotyczące zagadnień: elementy komórki i ich znaczenie w interakcjach z lekami; oddziaływanie leków ze składnikami komórki; mechanizmy działania leków w obrębie komórki; klasyfikacja leków wg wybranych kryteriów; substancje aktywne biologiczne znaczenie w medycynie; strategie w projektowaniu nowych farmaceutyków; zależności: budowa a aktywność leków. XII. Blok Warsztaty. (5 godz.) Cele edukacyjne: Doskonalenie metod przeprowadzania i projektowania doświadczeń chemicznych. Udział w otwartych wykładach na Politechnice Poznańskiej, UAM, Uniwersytecie Medycznym, Uniwersytecie Przyrodniczym, zajęcia laboratoryjne w Sanepidzie, laboratorium analitycznym, na wydziale chemii UAM i Politechniki Poznańskiej. Środki dydaktyczne Foliogramy, filmy, prezentacje multimedialne, odczynniki chemiczne, karty pracy, kserokopie pomocy dydaktycznych. Proponowane metody nauczania Wykład informacyjny, dyskusja dydaktyczna, metoda tekstu przewodniego, metoda projektów, ćwiczenia praktyczne ( zajęcia laboratoryjne). Metody

10 nauczania powinny zapewniać wdrażanie do samodzielnego i logicznego myślenia oraz aktywny udział ucznia w rozwiązywanie problemów, stosowania zdobytej wiedzy w praktyce. Plan wynikowy Lp. Temat lekcji 1. Zapoznanie uczniów z programem nauczania i systemem oceniania. Przepisy BHP, regulamin. I. Blok - Chemia kwantowa 2 Postulaty mechaniki kwantowej. 3 Własności orbitali. Spin elektronowy. Sprzężenie spinowo-orbitalne. 4 Układy wieloelektronowe, przybliżenie jednoelektronowe, atom helu. 5 Wstęp do metod obliczeniowych chemii kwantowej. Korelacja elektronowa. Rozdzielenie ruchu jąder od elektronów - przybliżenie Borna- Oppenheimera, całkowita energia cząsteczki. Liczba Osiągnięcia uczniów Godzin lekcyjnych 1 Uczeń; - stosuje zasady BHP obowiązujące w pracowni chemicznej - zna wymagania i sposób oceniania stosowane przez nauczyciela 6 Zastosowania chemii - zna podstawy chemii kwantowej - zna podstawy chemii kwantowej - definiuje spin elektronowy - zna własności orbitali - zna podstawy chemii kwantowej - wie jak zbudowany jest atom helu - wie co to układy wieloelektrodowe i jednoelektronowe - zna podstawy chemii kwantowej - potrafi zastosować metody obliczeniowe w chemii kwantowej

11 kwantowej - optymalizacja struktury geometrycznej i określanie właściwości fizykochemicznych. II. Blok - Technologia chemiczna 7 Zasady technologiczne, operacje i aparatura 8 Kataliza przemysłowa. Schematy technologiczne. 9 Surowce przemysłu chemicznego. Rodzaje materiałów. Fizykochemiczne podstawy - rozumie naturę chemicznych mechanizmów tworzenia wiązań chemicznych - jest zaznajomiony z podstawowymi pojęciami technologicznymi, podstawowymi zasadami technologicznymi - zna podstawowe fizykochemiczne procesy technologiczne - zna operacje i aparaturę do: przenoszenia ciepła, transportu gazów, cieczy i ciał stałych, rozdrabniania i przesiewania, mieszania, rozdzielania zawiesin, suszenia, rozdzielania składników mieszanin - destylacji, rektyfikacji, krystalizacji, ekstrakcji, absorpcji, adsorpcji, odwróconej osmozy, filtracji, flotacji - zna podstawowe typy i zasady eksploatacji reaktorów chemicznych - potrafi przeprowadzić katalityczną dehydratację etanolu - omawia katalizę przemysłową - zna schematy technologiczne - rozróżnia podstawowe surowce przemysłu chemicznego

12 procesów technologicznych. 10 Przegląd ważniejszych technologii chemicznych. Technologie materiałów specjalnego przeznaczenia. Technologie bezodpadowe. Wybrane procesy biotechnologiczne. 11 Kryteria oceny jakości surowców i produktów przemysłu chemicznego i wytwórczości chemicznej. Wybrane metody i techniki analizy technicznej. - zna ich właściwości - klasyfikuje materiały stosowane w przemyśle chemicznym (materiały metaliczne, stopy - obróbka cieplna, korozja, erozja. Materiały ceramiczne, szkło - otrzymywanie, właściwości, stosowanie. Materiały specjalnego przeznaczenia. Materiały budowlane, powłoki malarskie, paliwa, oleje, rozpuszczalniki) - zna fizykochemiczne podstawy procesów technologicznych. - zna metody: otrzymywania miedzi elektrolitycznej, otrzymywania pigmentów mineralnych, organicznonieorganiczne polimery i szkła krzemowofosforanowe, otrzymywania i identyfikacji tworzyw sztucznych, - potrafi dokonać analizy wody - wymienia jonity i omawia wymianę jonową - zna nawozy mineralne - omawia proces transestryfikacji wyższych kwasów tłuszczowych na bazie oleju. - zna zabezpieczenia w trakcie stosowania materiałów w przemyśle chemicznym - umie postępować z odpadami - zna odnawialne źródła

13 surowców i energii - wymienia wybrane metody i techniki analizy technicznej III. Blok - Chemia analityczna 12 Rola analizy chemicznej w poznaniu procesów biologicznych. Kryteria wyboru reakcji chemicznych do celów analitycznych (kinetyczne i termodynamiczne). 13 Pobieranie i przygotowanie próbek do analizy ze szczególnym uwzględnieniem materiałów biologicznych i farmaceutycznych. 14 Równowagi chemiczne w układach homogennych: kwas-zasada, utleniaczreduktor, jon metalu-ligand oraz w układach heterogennych: osad-roztwór. 15 Czynniki wpływające na przesunięcie stanu równowagi chemicznej i jego konsekwencje analityczne. Reakcje - zna podstawowe pojęcia chemii analitycznej - potrafi obliczać stężenia - zna oddziaływania międzyjonowe, prawo Debay'a-Hückla - zna kryteria wyboru reakcji chemicznych do celów analitycznych (kinetyczne i termodynamiczne) - potrafi pobrać i przygotować próbki materiałów biologicznych i farmaceutycznych do analizy - klasyfikuje elektrolity mocne i słabe - zna prawo rozcieńczeń Ostwalda - zna reakcje kwas-zasada -wykonuje obliczenia ph kwasów i zasad wieloprotonowych, roztworów buforowych i soli słabych elektrolitów - wymienia reakcje w układach jednofazowych 1 Uczeń zna: - reakcje z przeniesieniem elektronów, metody analityczne oparte na tych reakcjach: manganometria,

14 w roztworach niewodnych. 16 Główne techniki analityczne uwzględniające identyfikację maskowanie, rozdział oraz klasyczne metody, oparte na w/w równowagach, ilościowego oznaczania pierwiastków (metody objętościowe i wagowe). jodometria, bromianometria -reakcje identyfikacji kationów wg Freseniusa -wybrane metody rozdziału: chromianowa, alkoholowa, siarczanowa - specjalne metody analizy: kroplowa i mikrokrystaliczna - metody oddzielania kationów III grupy: metoda siarczkowa i amoniakalna - rozdział w obecności jonów przeszkadzających - selektywne wytrącanie - właściwości siarczków II grupy i zasada podziału na podgrupy - równowagi heterogenne, procesy wpływające na przesunięcie równowagi heterogennej: objętościowa analiza strąceniowa i analiza wagowa 1 Uczeń zna: - podstawowe pojęcia - krzywe miareczkowania, wskaźniki - metody ilościowego przeprowadzania substancji stałej do roztworu - fizyczne metody analizy chemicznej, atomowa spektrometria emisyjna - klasyfikacja i badania wstępne w analizie anionów - analiza złożona makroi mikroskładnika - reakcje z przeniesieniem protonu i ich aspekty analityczne, alkacymetria - kompleksometrię. Równowagi kompleksowania

15 - reakcje w układach wielofazowych - strącanie osadów, rozpuszczalność - krzywe miareczkowania. Wskaźniki - potrafi zastosować komputer w analizie i obróbce danych - podaje przykłady zaawansowanych oznaczeń produktów naturalnych - ocenia wiarygodność metod analitycznych. IV. Blok - Metody fizykochemiczne 17 Podział technik analitycznych. - jest zapoznany ze spektroskopowymi i elektrochemicznymi metodami analizy chemicznej oraz z chromatograficznymi metodami rozdziału -posiada umiejętności statystycznego opracowania wyników powyższych metod analitycznych - definiuje potencjometrię z zastosowaniem elektrod jonoselektywnych; kulometrię, metody woltamperometryczne, konduktometrię - definiuje chromatografię gazową i cieczową - omawia rozdzielanie i analizę mieszanin za pomocą chromatografii gazowej i cieczowe - definiuje elektroforezę kapilarną 18 Spektrometria atomowa

16 i cząsteczkowa. Prawo Lamberta-Beera: zastosowania analityczne i odstępstwa. 19 Spektroskopia absorpcyjna i emisyjna w analizie chemicznej. Absorpcyjna (ASA) i emisyjna (EAS-ICP) spektroskopia atomowa i ich zastosowania w analizie śladowych i ultraśladowych stężeń metali. 20 Spektroskopia molekularna w zakresie UV-VIS, analityczne zastosowania spektrofotometrii i spektrofluorymetrii. Spektrometria FTIR i techniki refleksyjne pomiaru widm w podczerwieni. 21 Spektroskopia ramanowska w analizie układów biologicznych. Analityczne aspekty metody NMR. - ćwiczy oznaczanie ilościowe niektórych składników surowicy krwi (syntetyczna surowica, sporządzona zgodnie z przepisem przez nauczyciela) - potrafi ilościowo oznaczać witaminy w preparatach farmaceutycznych i środkach spożywczych, oznacza czynniki mutagenne, oznacza metale ciężkie: ołów, kadm, arsen i cynk - potrafi stosować metody analityczne - zna fotometrię płomieniową zna tomową spektroskopię absorpcyjną (ASA) oraz emisyjną (ICP-ESA) spektrofotometrię w zakresie UV i widzialnym - wie na czym polega spektrofluorymetria, spektrometria IR - potrafi omówić spektrometrię masową - podaje zastosowanie do identyfikacji i analizy strukturalnej związków organicznych - zna metody elektroanalityczne. Potencjometria, elektrody jonoselektywne i biosensory.

17 Polarograficzne metody analizy. - zna zastosowania metody kulorymetrycznej w analizie przemysłowej i monitoringu zanieczyszczeń atmosfery V. Blok Krystalochemia 22 Postać krystaliczna jako jeden z wielu stanów występowania materii. 23 Wstępne informacje o kryształach i metodach ich badań. 24 Typy i charakterystyka kryształów. 25 Analiza geometryczna związków chemicznych oraz jej interpretacja. 26 Bazy danych jako źródło wiedzy chemicznej. VI. Blok - Chemia środowiska 27 Zakres i zadania nauki o środowisku (podstawowe definicje i pojęcia). Koncepcja zrównoważonego rozwoju - chemia przyjazna człowiekowi i otoczeniu. - posiada umiejętności stosowania baz krystalograficznych do celów chemicznych - zna i omawia metody obrazowania struktur: opisowe, graficzne i liczbowe. - zna typy kryształów -potrafi scharakteryzować określony typ kryształu - dokonuje analizy związków chemicznych na podstawie geometrii związków chemicznych - potrafi wyciągać wnioski wynikające z badań kryształów. - jest zapoznany z podstawowymi problemami dotyczącymi zagadnień środowiskowych - potrafi omówić zanieczyszczenia poszczególnych ekosystemów oraz możliwości ochrony

18 przed nimi - zna koncepcja zrównoważonego rozwoju - potrafi racjonalne korzystać z zasobów środowiska. 28 Pierwiastki biogenne i cykle biogeochemiczne. 29 Klasyfikacja i składowanie odpadów. 30 Źródła energii oraz odnawialne źródła surowców i energii. 31 Litosfera - gleby (degradacja, denudacja, zmęczenie). Atmosfera - skład i struktura (zmiany cykliczne - zna skutki obecności substancji zarówno pochodzenia naturalnego jak i antropogennego w środowisku. - klasyfikuje odpady ciekłe, ścieki oraz procesy ich oczyszczania - omawia procesy uzdatniania wody - wie jak unieszkodliwiać i składować odpady stałe - komunalne, przemysłowe i specjalne redukcja, recykling, segregacja; paliwa, oleje, rozpuszczalniki zabezpieczenia, utylizacja; odpady gazowe - zna metody usuwania zanieczyszczeń gazowych; odsiarczanie spalin - potrafi postępować z odpadami z gospodarstw domowych - segregacja, recykling, utylizacja, zagospodarowanie - podaje i omawia źródła energii - zna odnawialne źródła energii - podaje sposoby zwiększania produkcji żywności (nawożenie, ochrona roślin)

19 i acykliczne). Hydrosfera charakterystyka w środowisku i klasyfikacja. - wymienia i omawia środki ochrony roślin - stosowanie, szkodliwość, zabezpieczenia w trakcie stosowania - wymienia chemiczne zanieczyszczenia i skażenia gleb - omawia rekultywację - zna pestycydy (podział oraz ogólna charakterystyka toksykologiczna, adsorpcja i degradacja) - podaje podstawowe zanieczyszczenia i skażenia żywności oraz dodatki do żywności - wymienia źródła zanieczyszczeń atmosfery i mechanizmy samoregulacji. Aerozole i smogi - omawia efekt cieplarniany, ozon w atmosferze, kwaśne opady atmosferyczne (wpływ na środowisko przyrodnicze, hipotezy zamierania lasów) wymienia chemiczne zanieczyszczenia wód (czynniki wpływające na specjację substancji chemicznych) - charakteryzuje ropę naftową i zanieczyszczenia olejowe - omawia detergenty i środki czyszczące - oddziaływanie na środowisko, utylizacja odpadów - definiuje pojęcie eutrofizacja - zna wskaźniki zanieczyszczenia wód - system saprobów - charakteryzuje procesy samooczyszczania się wód - omawia problem Bałtyku

20 VII. Blok - Chemia bionieorganiczna 32 Metale w procesach biologicznych. 33 Homeostaza jonów metali. Relacje między właściwościami chemicznymi jonu metalu a jego funkcją biologiczną. 34 Metaloproteiny oraz metaloenzymy. Metale w biologii kwasów nukleinowych. 35 Wapń w układach biologicznych. Transport i magazynowanie żelaza i miedzi 36 Metale w medycynie, wprowadzenie do chemii leków nieorganicznych. VIII. Blok - Chemia makromolekuł 37 Chemia polimerów. Podstawowe pojęcia chemii polimerów (makromolekuły, polimeru, polimeryzacja). Mechanizmy reakcji łańcuchowych: inicjacja, propagacja, terminacja. - zna podstawowe pojęcia chemii bionieorganicznej - nabywa umiejętności wyszukiwania i prezentowania informacji - definiuje pojęcie homeostaza - potrafi przedstawić relację między właściwościami chemicznymi jonu metalu a jego funkcją biologiczną - definiuje pojęcia metaloproteiny oraz metaloenzymy - zna znaczenie metali w biologii kwasów nukleinowych - potrafi omówić rolę wapnia, żelaza i miedzi w układach biologicznych - wie, jaką rolę pełnią metale w medycynie - wymienia czynniki chelatujące jony metali w medycynie - omawia neurobiologię jonów metali. - opanował podstawy chemii związków wielkocząsteczkowych w powiązaniu z chemią organiczną - nabył umiejętności łączenia

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05)

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) 1. Informacje ogólne koordynator modułu/wariantu rok akademicki 2014/2015

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. BIOCHEMIA BIOCHEMISTRY Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Prof. dr hab. Maria Filek Zespół dydaktyczny dr Anna Barbasz dr Elżbieta Rudolphi-Skórska dr Apolonia Sieprawska

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5

SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5 SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5 BIAŁKA 1. Wprowadzenie... 7 2. Aminokwasy jednostki strukturalne białek... 7 2.1. Klasyfikacja aminokwasów... 9 2.1.1. Aminokwasy białkowe i niebiałkowe... 9 2.1.2. Zdolność

Bardziej szczegółowo

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Nr lekcji Temat Zakres treści 1 Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową PSO, wymagania edukacyjne i podstawa programowa

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab CZĄSTECZKA I RÓWNANIE REKCJI CHEMICZNEJ potrafi powiedzieć co to jest: wiązanie chemiczne, wiązanie jonowe, wiązanie

Bardziej szczegółowo

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Ćwiczenie 1 Zastosowanie statystyki do oceny metod ilościowych Błąd gruby, systematyczny, przypadkowy, dokładność, precyzja, przedział

Bardziej szczegółowo

Studia I stopnia kierunek: chemia Załącznik nr 3

Studia I stopnia kierunek: chemia Załącznik nr 3 Studia I stopnia kierunek: chemia Załącznik nr 3 Matryca efektów kształcenia określa relacje między efektami kształcenia zdefiniowanymi dla programu kształcenia (efektami kierunkowymi) i efektami kształcenia

Bardziej szczegółowo

zaliczenie na ocenę* 1,5 0,7

zaliczenie na ocenę* 1,5 0,7 WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW 33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim BIOCHEMIA Nazwa w języku angielskim BIOCHEMISTRY Kierunek studiów (jeśli dotyczy): INŻYNIERIA BIOMEDYCZNA

Bardziej szczegółowo

Wydział Przyrodniczo-Techniczny UO Kierunek studiów: Biotechnologia licencjat Rok akademicki 2009/2010

Wydział Przyrodniczo-Techniczny UO Kierunek studiów: Biotechnologia licencjat Rok akademicki 2009/2010 Kierunek studiów: Biotechnologia licencjat 6.15 BCH2 II Typ studiów: stacjonarne Semestr: IV Liczba punktow ECTS: 5 Jednostka organizacyjna prowadząca przedmiot: Samodzielna Katedra Biotechnologii i Biologii

Bardziej szczegółowo

NZ.1.10. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów. Wybrane procesy biochemiczne. Selected biochemical processes

NZ.1.10. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów. Wybrane procesy biochemiczne. Selected biochemical processes Tabela 1. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE NZ.1.10. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny

Bardziej szczegółowo

Analiza instrumentalna

Analiza instrumentalna Analiza instrumentalna 1. Metryczka Nazwa Wydziału: Program kształcenia (kierunek studiów, poziom i profil kształcenia, forma studiów, np. Zdrowie publiczne I stopnia profil praktyczny, studia stacjonarne):

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 S E M E S T R II Tydzień 1 24.02-28.02 2 03.03-07.03 3 10.03-14.03 Wykłady

Bardziej szczegółowo

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32 Spis treści 5 Spis treści Przedmowa do wydania czwartego 11 Przedmowa do wydania trzeciego 13 1. Wiadomości ogólne z metod spektroskopowych 15 1.1. Podstawowe wielkości metod spektroskopowych 15 1.2. Rola

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu ELEKTROTECHNIKA (Nazwa kierunku studiów)

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu ELEKTROTECHNIKA (Nazwa kierunku studiów) Przedmiot: Elektrochemia Karta (sylabus) modułu/przedmiotu ELEKTROTECHNIKA (Nazwa kierunku studiów) Kod przedmiotu: E07_1_D; E07_2_D Typ przedmiotu/modułu: obowiązkowy X obieralny Rok: pierwszy Semestr:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z chemii

Wymagania edukacyjne z chemii Wymagania edukacyjne z chemii Zadania szkoły: 1. Kształtowanie badawczego sposobu myślenia, właściwego dla nauk przyrodniczych. 2. Rozwijanie umiejętności obserwacji, wyciągania wniosków z przeprowadzonych

Bardziej szczegółowo

Chemia ogólna i nieorganiczna. SYLABUS A. Informacje ogólne Opis

Chemia ogólna i nieorganiczna. SYLABUS A. Informacje ogólne Opis Chemia ogólna i nieorganiczna Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu Język przedmiotu Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Moduł: Chemia. Fundamenty. Liczba godzin. Nr rozdziału Tytuł. Temat lekcji. Rozdział 1. Przewodnik po chemii (12 godzin)

Moduł: Chemia. Fundamenty. Liczba godzin. Nr rozdziału Tytuł. Temat lekcji. Rozdział 1. Przewodnik po chemii (12 godzin) Rozkład materiału z chemii w klasie II LO zakres rozszerzony Chemia. Fundamenty. Krzysztof Pazdro, wyd. Oficyna Edukacyjna Krzysztof Pazdro Sp. z o.o.. nr dopuszczenia 565//0 Chemia. i związki nieorganiczne.

Bardziej szczegółowo

Studiapierwszego stopnia

Studiapierwszego stopnia Ramowe plany nauczania dla studentów wszystkich specjalności rozpoczynających studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w roku akademickim 2014/15. Zawierają spis przedmiotów

Bardziej szczegółowo

Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin Warunek zaliczenia wykłady: TEMATY LABORATORIÓW 15 godzin

Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin Warunek zaliczenia wykłady: TEMATY LABORATORIÓW 15 godzin Program zajęć: Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok Wykładowca: dr Jolanta Piekut, mgr Marta Matusiewicz Zaliczenie przedmiotu: zaliczenie z oceną TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin 1.

Bardziej szczegółowo

KLASA II Dział 6. WODOROTLENKI A ZASADY

KLASA II Dział 6. WODOROTLENKI A ZASADY KLASA II Dział 6. WODOROTLENKI A ZASADY Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą definiuje wskaźnik; wyjaśnia pojęcie: wodorotlenek; wskazuje metale aktywne i mniej aktywne; wymienia

Bardziej szczegółowo

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I PRZEDMIOT Chemia ogólna EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. posiada wiedzę

Bardziej szczegółowo

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TECHNOLOGIA CHEMICZNA studia zawodowe

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TECHNOLOGIA CHEMICZNA studia zawodowe Załącznik nr 5 do Uchwały nr 87/2004 RG z dn. 22.04.04r. STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW I. WYMAGANIA OGÓLNE TECHNOLOGIA CHEMICZNA studia zawodowe Studia zawodowe na kierunku technologia chemiczna

Bardziej szczegółowo

Spis treści. asf;mfzjf. (Jan Fiedurek)

Spis treści. asf;mfzjf. (Jan Fiedurek) asf;mfzjf Spis treści 1. Informacje wstępne 11 (Jan Fiedurek) 1.1. Biotechnologia w ujęciu historycznym i perspektywicznym... 12 1.2. Biotechnologia klasyczna i nowoczesna... 18 1.3. Rozwój biotechnologii:

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: chemia poziom pierwszy Sylabus modułu: Podstawy Chemii B 0310-CH-S1-010

Kierunek i poziom studiów: chemia poziom pierwszy Sylabus modułu: Podstawy Chemii B 0310-CH-S1-010 Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: chemia poziom pierwszy Sylabus modułu: Podstawy Chemii B 0310-CH-S1-010 1. Informacje ogólne koordynator modułu Prof. dr hab. Teresa Kowalska

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Analysis of food

KARTA KURSU. Analysis of food KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Analiza żywności Analysis of food Kod Punktacja ECTS* 3 Koordynator dr Apolonia Sieprawska Zespół dydaktyczny Opis kursu (cele kształcenia) Celem wykładów jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PRZYRODNICZE

LABORATORIUM PRZYRODNICZE INNE ZAJĘCIA LABORATORIUM PRZYRODNICZE Barbara Łączyńska Ogólna koncepcja programu: Proponowany program zajęć laboratoryjnych z chemii zawiera treści realizowane w ramach podstawy programowej i wykraczające

Bardziej szczegółowo

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne Biochemia A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

I. Substancje i ich przemiany

I. Substancje i ich przemiany NaCoBeZU z chemii dla klasy 1 I. Substancje i ich przemiany 1. Pracownia chemiczna podstawowe szkło i sprzęt laboratoryjny. Przepisy BHP i regulamin pracowni chemicznej zaliczam chemię do nauk przyrodniczych

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny. Chemia Kl.1. I. Substancje chemiczne i ich przemiany

Wymagania programowe na poszczególne oceny. Chemia Kl.1. I. Substancje chemiczne i ich przemiany Wymagania programowe na poszczególne oceny Chemia Kl.1 I. Substancje chemiczne i ich przemiany Ocena dopuszczająca [1] zna zasady bhp obowiązujące w pracowni chemicznej nazywa sprzęt i szkło laboratoryjne

Bardziej szczegółowo

Egzamin końcowy Średnia arytmetyczna przedmiotów wchodzących w skład modułu informacje dodatkowe

Egzamin końcowy Średnia arytmetyczna przedmiotów wchodzących w skład modułu informacje dodatkowe Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Technologia Chemiczna poziom I Sylabus modułu: Podstawy chemii 002 Nazwa wariantu modułu (opcjonalnie): - 1. Informacje ogólne koordynator

Bardziej szczegółowo

APARATURA W OCHRONIE ŚRODOWISKA - 1. WPROWADZENIE

APARATURA W OCHRONIE ŚRODOWISKA - 1. WPROWADZENIE APARATURA W OCHRONIE ŚRODOWISKA - 1. WPROWADZENIE Wykład dla kierunku Ochrona Środowiska Wrocław, 2016 r. Ochrona środowiska - definicje Ochrona środowiska szereg podejmowanych przez człowieka działań

Bardziej szczegółowo

SUBSTANCJE CHEMICZNE I ICH PRZEMIANY

SUBSTANCJE CHEMICZNE I ICH PRZEMIANY DOPUSZCZAJĄCĄ DZIAŁ SUBSTANCJE CHEMICZNE I ICH PRZEMIANY -zna zasady bhp obowiązujące w pracowni chemicznej -nazywa sprzęt i szkło laboratoryjne używane w pracowni chemicznej -wie, że substancje charakteryzują

Bardziej szczegółowo

Chemia bionieorganiczna

Chemia bionieorganiczna Chemia bionieorganiczna 1. Metryczka Nazwa Wydziału: Program kształcenia (kierunek studiów, poziom i profil kształcenia, forma studiów, np. Zdrowie publiczne I stopnia profil praktyczny, studia stacjonarne):

Bardziej szczegółowo

RAMOWE PROGRAMY STUDIÓW I STOPNIA

RAMOWE PROGRAMY STUDIÓW I STOPNIA 1 RAMOWE PROGRAMY STUDIÓW I STOPNIA Ramowe plany nauczania dla studentów wszystkich specjalności rozpoczynających studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w roku akademickim

Bardziej szczegółowo

Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM. dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW. Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki

Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM. dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW. Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki Metabolizm całokształt przemian biochemicznych i towarzyszących

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia, magisterskie (4 semestralne, dla kandydatów bez tytułu zawodowego inżyniera)

Studia II stopnia, magisterskie (4 semestralne, dla kandydatów bez tytułu zawodowego inżyniera) Studia II stopnia, magisterskie (4 semestralne, dla kandydatów bez tytułu zawodowego inżyniera) specjalności: Analityka środowiskowa i żywności Chemia metali w biologii i środowisku Chemia związków organicznych

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Biotechnology in Environmental Protection. Kod Punktacja ECTS* 1

KARTA KURSU. Biotechnology in Environmental Protection. Kod Punktacja ECTS* 1 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Biotechnologia w ochronie środowiska Biotechnology in Environmental Protection Kod Punktacja ECTS* 1 Koordynator Prof. dr hab. Maria Wędzony Zespół dydaktyczny: Prof.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z CHEMII klasa I

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z CHEMII klasa I WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z CHEMII klasa I Aby uzyskać ocenę wyższą niż dana ocena, uczeń musi opanować wiadomości i umiejętności dotyczące danej oceny oraz ocen od niej niższych. Dział:

Bardziej szczegółowo

Chemia ogólna i analityczna Inorganic and Analitical Chemistry

Chemia ogólna i analityczna Inorganic and Analitical Chemistry KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Chemia ogólna i analityczna Inorganic and Analitical Chemistry Kod Punktacja ECTS* 4 Koordynator dr Iwona Stawoska Zespół dydaktyczny dr Agnieszka Kania dr Iwona Stawoska

Bardziej szczegółowo

relacje ilościowe ( masowe,objętościowe i molowe ) dotyczące połączeń 1. pierwiastków w związkach chemicznych 2. związków chemicznych w reakcjach

relacje ilościowe ( masowe,objętościowe i molowe ) dotyczące połączeń 1. pierwiastków w związkach chemicznych 2. związków chemicznych w reakcjach 1 STECHIOMETRIA INTERPRETACJA ILOŚCIOWA ZJAWISK CHEMICZNYCH relacje ilościowe ( masowe,objętościowe i molowe ) dotyczące połączeń 1. pierwiastków w związkach chemicznych 2. związków chemicznych w reakcjach

Bardziej szczegółowo

Przedmiot wybieralny Typ przedmiotu. Informacje ogólne. Nazwa. Kod przedmiotu WB-BTP-PW15-W-S14_pNadGen498OU. Wydział

Przedmiot wybieralny Typ przedmiotu. Informacje ogólne. Nazwa. Kod przedmiotu WB-BTP-PW15-W-S14_pNadGen498OU. Wydział Przedmiot wybieralny 15... opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Przedmiot wybieralny 15... Kod przedmiotu 13.9-WB-BTP-PW15-W-S14_pNadGen498OU Wydział Kierunek Wydział Nauk Biologicznych Biotechnologia

Bardziej szczegółowo

Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy

Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy Nauczycielski plan dydaktyczny z chemii klasa: 1 LO, I ZS, 2 TA, 2 TŻ1, 2 TŻ2, 2 TŻR, 2 TI,2 TE1, 2 TE2, zakres podstawowy Temat lekcji Treści nauczania 1. Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII ĆWICZENIA Z BIOCHEMII D U STUDENTfiW WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Pod redakcją Piotra Laidlera, Barbary Piekarskiej, Marii Wróbel WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO ĆWICZENIA Z BIOCHEMII DLA STUDENTÓW WYDZIAŁU

Bardziej szczegółowo

1,2 1,2. WYMAGANIA WSTĘPNE W ZAKRESIE WIEDZY, UMIEJĘTNOŚCI I INNYCH KOMPETENCJI 1. Brak

1,2 1,2. WYMAGANIA WSTĘPNE W ZAKRESIE WIEDZY, UMIEJĘTNOŚCI I INNYCH KOMPETENCJI 1. Brak Zał. nr 4 do ZW 33/01 WYDZIAŁ Podstawowych Problemów Techniki KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim Podstawy Chemii Ogólnej Nazwa w języku angielskim General Chemistry Kierunek studiów (jeśli dotyczy):

Bardziej szczegółowo

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność:

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność: Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna Specjalność: CHEMIA W MEDYCYNIE CHEMIA W MEDYCYNIE Studia mają charakter interdyscyplinarny, łączą treści programowe m.in. takich obszarów, jak: Analityka

Bardziej szczegółowo

Zakładane efekty kształcenia dla kierunku

Zakładane efekty kształcenia dla kierunku Zakładane efekty dla kierunku Jednostka prowadząca kierunek studiów Nazwa kierunku studiów Specjalności Obszar Profil Poziom Forma Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta Dziedziny nauki i dyscypliny

Bardziej szczegółowo

Sylabus - Biochemia. 1. Metryczka FARMACEUTYCZNY Z ODDZIAŁEM MEDYCYNY LABORATORYJNEJ. Nazwa Wydziału:

Sylabus - Biochemia. 1. Metryczka FARMACEUTYCZNY Z ODDZIAŁEM MEDYCYNY LABORATORYJNEJ. Nazwa Wydziału: Sylabus - Biochemia 1. Metryczka Nazwa Wydziału: Program kształcenia (kierunek studiów, poziom i profil kształcenia, forma studiów, np. Zdrowie publiczne I stopnia profil praktyczny, studia stacjonarne):

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Podstawy analizy instrumentalnej Fundamentals of instrumental analysis Kierunek: biotechnologia Kod przedmiotu: 5.1. Rodzaj przedmiotu: obieralny, moduł 5.1 Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne Z CHEMII W KLASIE II gimnazjum

WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne Z CHEMII W KLASIE II gimnazjum WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne Z CHEMII W KLASIE II gimnazjum Program nauczania chemii w gimnazjum autorzy: Teresa Kulawik, Maria Litwin Program realizowany przy pomocy

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Wydział: INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Kierunek: OCHRONA ŚRODOWISKA (OS) Stopień studiów: I Efekty kształcenia na I stopniu dla kierunku OS K1OS_W01 K1OS_W02 K1OS_W03 OPIS KIERUNKOWYCH

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne metody analizy pierwiastków

Nowoczesne metody analizy pierwiastków Nowoczesne metody analizy pierwiastków Techniki analityczne Chromatograficzne Spektroskopowe Chromatografia jonowa Emisyjne Absorpcyjne Fluoroscencyjne Spektroskopia mas FAES ICP-AES AAS EDAX ICP-MS Prezentowane

Bardziej szczegółowo

Podstawy chemii. dr hab. Wacław Makowski. Wykład 1: Wprowadzenie

Podstawy chemii. dr hab. Wacław Makowski. Wykład 1: Wprowadzenie Podstawy chemii dr hab. Wacław Makowski Wykład 1: Wprowadzenie Wspomnienia ze szkoły Elementarz (powtórka z gimnazjum) Układ okresowy Dalsze wtajemniczenia (liceum) Program zajęć Podręczniki Wydział Chemii

Bardziej szczegółowo

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery.

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. Dział - Substancje i ich przemiany WYMAGANIA PODSTAWOWE stosuje zasady bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny

Wymagania programowe na poszczególne oceny Przedmiot: chemia Klasa: Ia, Ib Nauczyciel: Agata SROKA Wymagania programowe na poszczególne oceny I. Substancje i ich przemiany Ocena dopuszczająca [1] zalicza chemię do nauk przyrodniczych stosuje zasady

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny z chemii w kl.1. I. Substancje i ich przemiany

Wymagania programowe na poszczególne oceny z chemii w kl.1. I. Substancje i ich przemiany Wymagania programowe na poszczególne oceny z chemii w kl.1 I. Substancje i ich przemiany Ocena dopuszczająca [1] Ocena dostateczna [1 + 2] zalicza chemię do nauk przyrodniczych wyjaśnia, dlaczego chemia

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA Z CHEMII KOSMETYKÓW

WYBRANE ZAGADNIENIA Z CHEMII KOSMETYKÓW EWELINA SIERADZKA HALINA MILNEROWICZ WYBRANE ZAGADNIENIA Z CHEMII KOSMETYKÓW dla studentów kosmetologii Akademia W ychowania Fizycznego we Wrocławiu EWELINA SIERADZKA HALINA MILNEROWICZ WYBRANE ZAGADNIENIA

Bardziej szczegółowo

Zasady przeprowadzania pisemnego egzaminu dyplomowego na studiach I stopnia na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej

Zasady przeprowadzania pisemnego egzaminu dyplomowego na studiach I stopnia na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej Załącznik do Uchwały RWCh Nr 36/2015 z dnia 18.11.2015 r. Zasady przeprowadzania pisemnego egzaminu dyplomowego na studiach I stopnia na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej Tekst jednolity obejmuje

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne Pierwiastki, nazewnictwo i symbole. Budowa atomu, izotopy. Przemiany promieniotwórcze, okres półtrwania. Układ okresowy. Właściwości pierwiastków a ich położenie w

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy. Dział Zakres treści

Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy. Dział Zakres treści Anna Kulaszewicz Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy lp. Dział Temat Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania i wymaganiami edukacyjnymi z

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych Odniesienie do Symbol Kierunkowe efekty kształcenia efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY. Dział 6: WODOROTLENKI A ZASADY. Wymagania: Przykłady metod i form pracy. W jaki sposób woda działa na tlenki metali?

PLAN WYNIKOWY. Dział 6: WODOROTLENKI A ZASADY. Wymagania: Przykłady metod i form pracy. W jaki sposób woda działa na tlenki metali? PLAN WYNIKOWY Dział 6: WODOROTLENKI A ZASADY Temat lekcji Zagadnienia programowe podstawowe (P) Wymagania: ponadpodstawowe (PP) Przykłady metod i form pracy W jaki sposób woda działa na tlenki metali?

Bardziej szczegółowo

Transport przez błony

Transport przez błony Transport przez błony Transport bierny Nie wymaga nakładu energii Transport aktywny Wymaga nakładu energii Dyfuzja prosta Dyfuzja ułatwiona Przenośniki Kanały jonowe Transport przez pory w błonie jądrowej

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. 2. 3. 4. 5. Ogólne podstawy biologicznych metod oczyszczania ścieków. Ścieki i ich rodzaje. Stosowane metody analityczne. Substancje biogenne w ściekach. Tlenowe procesy przemiany

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Ochrona Środowiska I Protection of Environment Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Małgorzata Kłyś Zespół dydaktyczny dr Anna Chrzan, dr Małgorzata Kłyś Opis kursu (cele

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych. CHEMIA klasa II.

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych. CHEMIA klasa II. Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych CHEMIA klasa II Oceny śródroczne: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: -wymienia zasady bhp

Bardziej szczegółowo

Wykład 1. Od atomów do komórek

Wykład 1. Od atomów do komórek Wykład 1. Od atomów do komórek Skład chemiczny komórek roślinnych Składniki mineralne (nieorganiczne) - popiół Substancje organiczne (sucha masa) - węglowodany - lipidy - kwasy nukleinowe - białka Woda

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Technikum - 4-letni okres nauczania /1/ Zawód: Technik analityk; symbol 311102 Podbudowa programowa: gimnazjum Kwalifikacje:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z chemii Klasa II WODOROTLENKI A ZASADY

Wymagania edukacyjne z chemii Klasa II WODOROTLENKI A ZASADY Wymagania edukacyjne z chemii Klasa II WODOROTLENKI A ZASADY Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą wymienia rodzaje wskaźników; sprawdza doświadczalnie działanie podaje przykłady

Bardziej szczegółowo

ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Szanowny Studencie, ANKIETA SAMOOCENY OSIĄGNIĘCIA KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA bardzo prosimy o anonimową ocenę osiągnięcia kierunkowych efektów kształcenia w trakcie Twoich studiów. Twój głos pozwoli

Bardziej szczegółowo

CHEMIA I GIMNAZJUM WYMAGANIA PODSTAWOWE

CHEMIA I GIMNAZJUM WYMAGANIA PODSTAWOWE WYMAGANIA PODSTAWOWE wskazuje w środowisku substancje chemiczne nazywa sprzęt i szkło laboratoryjne opisuje podstawowe właściwości substancji będących głównymi składnikami stosowanych na co dzień produktów

Bardziej szczegółowo

Enzymologia SYLABUS A. Informacje ogólne

Enzymologia SYLABUS A. Informacje ogólne Enzymologia A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia - II rok Analityki Medycznej i Farmacji

Ćwiczenia - II rok Analityki Medycznej i Farmacji Ćwiczenia - II rok Analityki Medycznej i Farmacji Ćwiczenie 1. Ćwiczenie wprowadzające Ćwiczenie 2. Aminokwasy - struktura, właściwości i funkcje 1. Reakcje wspólne dla wszystkich aminokwasów. 2. Reakcje

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 06.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 06. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Karta przedmiotu Instytut Techniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 01/016 Kierunek studiów: Zarządzanie i inżynieria produkcji

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHEMII BIOMEDYCZNEJ

KATEDRA CHEMII BIOMEDYCZNEJ Sylwia Rodziewicz-Motowidło KATEDRA CHEMII BIOMEDYCZNEJ Katedra Chemii Biomedycznej dr hab. Sylwia Rodziewicz-Motowidło budynek A, piętro I i parter Pracownia Chemii Medycznej dr hab. Sylwia Rodziewicz-Motowidło

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy i wymagania edukacyjne z chemii w klasie I - szej. Substancje i ich przemiany. Temat lekcji nauczania. Tytuł rozdziału w podręczniku

Plan wynikowy i wymagania edukacyjne z chemii w klasie I - szej. Substancje i ich przemiany. Temat lekcji nauczania. Tytuł rozdziału w podręczniku 1 Plan wynikowy i wymagania edukacyjne z chemii w klasie I - szej Tytuł rozdziału w podręczniku Temat lekcji Treści nauczania podstawowe (P) Wymagania edukacyjne ponadpodstawowe (PP) Uwagi Substancje i

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny. I. Substancje i ich przemiany. Ocena bardzo dobra. Ocena dostateczna. Ocena dopuszczająca.

Wymagania programowe na poszczególne oceny. I. Substancje i ich przemiany. Ocena bardzo dobra. Ocena dostateczna. Ocena dopuszczająca. Wymagania programowe na poszczególne oceny I. Substancje i ich przemiany Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra [1] [1 + 2] [1 + 2 + 3] [1 + 2 + 3 + 4] 1 zalicza chemię do

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne. Z CHEMII W KLASIE III gimnazjum

WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne. Z CHEMII W KLASIE III gimnazjum WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne Z CHEMII W KLASIE III gimnazjum Program nauczania chemii w gimnazjum autorzy: Teresa Kulawik, Maria Litwin Program realizowany przy pomocy

Bardziej szczegółowo

Katedra Technologii Wody i Ścieków prof. dr hab. Elżbieta Bezak-Mazur. prof. dr hab. Elżbieta Bezak-Mazur

Katedra Technologii Wody i Ścieków prof. dr hab. Elżbieta Bezak-Mazur. prof. dr hab. Elżbieta Bezak-Mazur Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego Chemia Chemistry

Bardziej szczegółowo

LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW. PODSTAWOWYCH - I st. Kierunki studiów - uczelnie - studia technologia chemiczna

LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW. PODSTAWOWYCH - I st. Kierunki studiów - uczelnie - studia technologia chemiczna studia techniczne, kierunek: TECHNOLOGIA CHEMICZNA ZOBACZ OPIS KIERUNKU ORAZ LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH - I st. TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH Matematyka 120 h

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Właściwości fizyczne. Wodorki berylowców. Berylowce

Spis treści. Właściwości fizyczne. Wodorki berylowców. Berylowce Berylowce Spis treści 1 Właściwości fizyczne 2 Wodorki berylowców 3 Tlenki berylowców 4 Nadtlenki 5 Wodorotlenki 6 Iloczyn rozpuszczalności 7 Chlorki, fluorki, węglany 8 Siarczany 9 Twardość wody 10 Analiza

Bardziej szczegółowo

nazywa wybrane elementy szkła i sprzętu laboratoryjnego oraz określa ich przeznaczenie (4)

nazywa wybrane elementy szkła i sprzętu laboratoryjnego oraz określa ich przeznaczenie (4) Wymagania na poszczególne oceny z chemii w klasie I Uczeń: I. Substancje i ich właściwości stosuje zasady bezpieczeństwa obowiązujące w pracowni chemicznej (2) zalicza chemię do nauk przyrodniczych (2)

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego Gdynia.

Laboratorium Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego Gdynia. Laboratorium Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego Gdynia www.ppnt.pl/laboratorium Laboratorium jest częścią modułu biotechnologicznego Pomorskiego Parku Naukowo Technologicznego Gdynia. poprzez:

Bardziej szczegółowo

Beata Mendak fakultety z chemii II tura PYTANIA Z KLASY PIERWSZEJ

Beata Mendak fakultety z chemii II tura PYTANIA Z KLASY PIERWSZEJ Beata Mendak fakultety z chemii II tura Test rozwiązywany na zajęciach wymaga powtórzenia stężenia procentowego i rozpuszczalności. Podaję również pytania do naszej zaplanowanej wcześniej MEGA POWTÓRKI

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Biofizyczne semestr zimowy 2015/2016

Laboratorium Biofizyczne semestr zimowy 2015/2016 Bezpośredni opiekunowie laboratorium: dr Ewa Banachowicz dr Hanna JurgaNowak Laboratorium Biofizyczne semestr zimowy 2015/2016 Biofizyka molekularna I rok II stopnia Zebranie informacyjne dotyczące zajęć

Bardziej szczegółowo

Karta modułu/przedmiotu

Karta modułu/przedmiotu Karta modułu/przedmiotu Informacje ogólne o module/przedmiocie. Poziom : jednolite studia magisterskie 1. Kierunek studiów: analityka medyczna 3. Forma studiów: stacjonarne 4. Rok: I 5. Semestr: II 6.

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny z chemii dla klasy 1 gimnazjum. I. Substancje i ich przemiany

Wymagania programowe na poszczególne oceny z chemii dla klasy 1 gimnazjum. I. Substancje i ich przemiany Wymagania programowe na poszczególne oceny z chemii dla klasy 1 gimnazjum I. Substancje i ich przemiany Ocena dopuszczająca [1] Ocena dostateczna [1 + 2] zalicza chemię do nauk przyrodniczych wyjaśnia,

Bardziej szczegółowo

Analityka przemysłowa i środowiskowa. Nowoczesne techniki analityczne. Analityka środowiskowa. Analityka radiochemiczna

Analityka przemysłowa i środowiskowa. Nowoczesne techniki analityczne. Analityka środowiskowa. Analityka radiochemiczna Analityka przemysłowa i środowiskowa Nowoczesne techniki analityczne 1. Wyjaśnić ideę pomiarów amperometrycznych. 2. Funkcje elektrolitu podstawowego i elektrody odniesienia w woltamperometrii. 3. Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Część I: Podstawowe prawa chemiczne i budowa materii... 11 Urszula Lelek-Borkowska

Część I: Podstawowe prawa chemiczne i budowa materii... 11 Urszula Lelek-Borkowska Spis treści Część I: Podstawowe prawa chemiczne i budowa materii... 11 Urszula Lelek-Borkowska 1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne... 13 1.1. Historia... 13 1.2. Pierwiastek, związek chemiczny, mieszanina...

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE GIMNAZJUM NR 2 W RYCZOWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z CHEMII w klasie II gimnazjum str. 1 Wymagania edukacyjne niezbędne do

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny. IV. Kwasy. Ocena bardzo dobra. Ocena dostateczna. Ocena dopuszczająca. Ocena dobra [1] [ ]

Wymagania programowe na poszczególne oceny. IV. Kwasy. Ocena bardzo dobra. Ocena dostateczna. Ocena dopuszczająca. Ocena dobra [1] [ ] Wymagania programowe na poszczególne oceny IV. Kwasy Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra [1] [1 + 2] [1 + 2 + 3] [1 + 2 + 3 + 4] wymienia zasady bhp dotyczące obchodzenia

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO ARTYKUŁÓW PRZEMYSŁOWYCH

TOWAROZNAWSTWO ARTYKUŁÓW PRZEMYSŁOWYCH TOWAROZNAWSTWO ARTYKUŁÓW PRZEMYSŁOWYCH Prowadzący: prof. dr hab. inż. Henryk GALINA, H-245, tel. 865 1750, 603 950 952 dr inż. Jaromir LECHOWICZ, H-244, tel. 865 1416 Katedra Technologii i Materiałoznawstwa

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. Dane podstawowe. Efekty i cele. Opis.

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. Dane podstawowe. Efekty i cele. Opis. Sylabus przedmiotu: Specjalność: Analiza mobilna skażeń Inżynieria ochrony środowiska Data wydruku: 23.01.2016 Dla rocznika: 2015/2016 Kierunek: Wydział: Zarządzanie i inżynieria produkcji Inżynieryjno-Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z chemii dla klasy II gimnazjum oparte na programie nauczania Chemia Nowa Era

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z chemii dla klasy II gimnazjum oparte na programie nauczania Chemia Nowa Era Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z chemii dla klasy II gimnazjum oparte na programie nauczania Chemia Nowa Era IV. Kwasy Opracowała mgr Agnieszka Para Ocena dopuszczająca [1] wymienia zasady

Bardziej szczegółowo

CHEMIA - wymagania edukacyjne

CHEMIA - wymagania edukacyjne CHEMIA - wymagania edukacyjne III. Woda i roztwory wodne charakteryzuje rodzaje wód występujących podaje, na czym polega obieg wody wymienia stany skupienia wody nazywa przemiany stanów skupienia wody

Bardziej szczegółowo

2. Procedury osiągania celów:

2. Procedury osiągania celów: Kryteria oceniania z chemii 1. Metody oceniania osiągnięć uczniów Dokonuje się kontroli osiągnięć uczniów na trzy sposoby. Jeden z nich to tradycyjny sposób sprawdzania oraz oceniania wiadomości i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania TECHNIKI LABORATORYJNE Technik Analityk nauczyciel: mgr Mirela Czarnik

Przedmiotowy system oceniania TECHNIKI LABORATORYJNE Technik Analityk nauczyciel: mgr Mirela Czarnik Przedmiotowy system oceniania TECHNIKI LABORATORYJNE Technik Analityk nauczyciel: mgr Mirela Czarnik Formy kontroli stopnia opanowania wiedzy i umiejętności: Prace pisemne (sprawdziany)- prace po dziale

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 1. Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i strukturą egzaminu zewnętrznego. 2. Problematyka żywienia w Polsce i na świecie. -wymienia

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo