MUZYCZNYCH I i II STOPNIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MUZYCZNYCH I i II STOPNIA"

Transkrypt

1 ZASADY MUZYKI SKRYPT DLA UCZNIÓW SZKÓŁ MUZYCZNYCH I i II STOPNIA OPRACOWANIE: MGR MARIA BIEL NOWY SĄCZ MAJ 2003

2 2

3 1. W P R O W A D Z E N I E Skrypt Zasady muzyki adresowany jest do uczniów szkół muzycznych stopnia podstawowego i średniego. Opracowany został w oparciu o moją dziesięcioletnią praktykę nauczycielską w przekazywaniu wiedzy z tego przedmiotu, jak równieŝ z kształcenia słuchu. Stanowi kompendium wiadomości z zakresu zasad muzyki potrzebnych w procesie edukacji uczniów w PSM I i II stopnia. Oddając go do waszych rąk wierzę, Ŝe pomoŝe on wam w usystematyzowaniu, utrwaleniu i w praktycznym wykorzystaniu zdobytej wiedzy, dzięki czemu staniecie się w niedalekiej przyszłości świadomymi kreatorami i odbiorcami muzyki.. Maria Biel 3

4 4

5 2. DŹWIĘK I JEGO CECHY 1. Powstawanie dźwięku. 2. Ton, dźwięk, szereg alikwotów dźwięku, szmer. 3. Cechy fizyczne dźwięku. Ad 1. Do powstania dźwięku potrzebne jest ciało spręŝyste ( np.: struna, błona, sztabka, słup powietrza ), które zostaje pobudzone do drgania w róŝny sposób: - uderzeniem - pocieraniem - szarpnięciem - dmuchnięciem Ciało drgając wysyła fale dźwiękowe, które poprzez przewodnik ( gaz, ciecz, ciało stałe) przekazywane są do ucha słuchacza. Ad 2. Drganie proste ( podstawowe ton ). Ciało po wytrąceniu ze stanu spoczynku x, wychyla się do punktu x 1, powraca przechodząc przez punkt spoczynku x i wychyla się w przeciwną stronę do punktu x 2 itd. amplituda / największe wychylenie / AB miejsca zaczepienia struny Czas pełnego drgania struny nazywa się okresem drgania. Drganie proste moŝliwe jest do uzyskania w zasadzie tylko dzięki generatorom dźwięku, gdyŝ niezmiernie rzadko występuje w przyrodzie ( wysyła je kamerton w końcowej fazie wybrzmiewania ). 5

6 Najczęściej w przyrodzie mamy do czynienia z drganiami złoŝonymi tzn. ciało równocześnie drga na kilka lub kilkanaście róŝnych sposobów (jak np. struna ) wtedy mówimy, Ŝe słyszymy dźwięk ( np. struny ) o określonej wysokości, Struna drga równocześnie na kilkanaście róŝnych sposobów: Całą Długością dzieląc się na drgające połówki: części 1 : 2 : 3 : 4 : 16 KaŜde takie drganie posiada inną częstotliwość ( wysokość dźwięku ) - wydaje jeden ton. Tony te układają się w szereg harmoniczny szereg alikwotów. Dźwięk posiada łatwą do określenia wysokość, dzięki temu, Ŝe jego tony składowe układają się w szereg harmoniczny. Zjawiska akustyczne o nieokreślonej wysokości, np. huk, trzask, szum, szmer, zgrzyt, określa się w akustyce mianem szmerów. 6

7 Ad 3. Cechy fizyczne dźwięku : - wysokość zaleŝy od częstotliwości drgań, a więc od długości i grubości ciała oraz materiału, z którego jest wykonane - głośność zaleŝna jest od amplitudy drgania, czyli od siły z jaką działamy na ciało. - czas trwania zaleŝy od czasu drgania ciała - barwa - zaleŝna jest od ilości i natęŝenia tonów składowych dźwięku. Ćwiczenia: 1. Zapisz szereg tonów harmonicznych dźwięku C. Zagraj je z pamięci na fortepianie. 2. Zapisz szeregi tonów harmonicznych dźwięków: A, G, F. Zagraj je z pamięci na fortepianie 3. Odpowiedz na pytania: a) Jak powstaje dźwięk? b) Co to jest ton? c) Co to jest dźwięk? Czym róŝni się od pojedynczego tonu? Jak powstał szereg alikwotów? d) Co nazywamy szmerem? 4. Wymień cechy fizyczne dźwięku i wyjaśnij, od czego zaleŝą. 7

8 3. ELEMENTY NOTACJI MUZYCZNEJ 1. Materiał dźwiękowy. 2. Sposób notacji dźwięków. 3. Podział materiału dźwiękowego na oktawy. 4. Skróty notacji muzycznej. Ad 1. Zbiór dźwięków, jakimi posługujemy się w praktyce muzycznej nazywamy materiałem dźwiękowym. Ad 2. Dźwięki notujemy na pięciolinii za pomocą nut, czyli umownych znaków graficznych wyraŝających wysokość dźwięku oraz jego wartość czasową. linie dodane górne linie: pola KaŜdą pięciolinię winien otwierać klucz muzyczny, który jest znakiem wyznaczającym na pięciolinii połoŝenie dźwięku kluczowego, a w stosunku do niego połoŝenie wszystkich innych dźwięków. linie dodane dolne W kluczu wiolinowym zapisujemy dźwięki w środkowym i wysokim rejestrze. Klucz basowy natomiast przeznaczony jest do zapisywania dźwięków w niskim rejestrze. c d e f g a h c 1 d 1 e 1 f 1 g 1 a 1 W praktyce muzycznej uŝywa się takŝe innych kluczy muzycznych. 8

9 Ad 3. Przyglądając się klawiaturze fortepianu zauwaŝamy, Ŝe składa się ona z pewnych stale powtarzających się ugrupowań klawiszy. Takim ugrupowaniem jest siedem białych i mieszczących się pomiędzy nimi pięć czarnych klawiszy zawartych w oktawie. Oktawa liczy zatem 12 kolejnych klawiszy /dźwięków /. Oktawy: subkontra kontra wielka mała razkreślna dwukreślna trzykreślna czterokreślna C 2D 2E 2F 2G 2A 2H 2 C 1D 1E 1F 1G 1A 1H 1C D E F G A H c d e f g a h c 1 d 1 e 1 f 1 g 1 a 1 h 1 c 2 d 2 e 2 f 2 g 2 a 2 h 2 c 3 d 3 e 3 f 3 g 3 a 3 h 3 c 4 d 4 e 4 f 4 g 4 a 4 h 4 c 5 lub: c 0 d 0 e 0 f 0 g 0 a 0 h 0 -- dolny przenośnik oktawowy górny Ad 4. Skróty notacji muzycznej to umowne znaki i określenia słowne stosowane w celu uniknięcia dosłownych powtórzeń tekstu nutowego lub w celu uproszczenia i skrócenia notacji. Do najwaŝniejszych naleŝą: a) znaki repetycji Powtarzaną część utworu ogranicza się podwójną kreską z dwiema kropkami. Kreski stojące po zewnętrznej stronie części powtarzanej są grubsze, po wewnętrznej zaś cieńsze i zaopatrzone kropkami. Kropki stawia się nad drugą i trzecią linią: JeŜeli powtarzać mamy utwór od początku, znak powtórzenia stawia się tylko na końcu, po ostatnim takcie tego odcinka: Jeśli dwa znaki repetycji się spotkają, piszemy tylko jedną grubą kreskę w środku, a po bokach po jednej cienkiej kresce z kropkami: 9

10 Często powtarzana część utworu moŝe posiadać róŝne zakończenia. Zakończenie grane za pierwszym razem wyznacza się klamrą poziomą i podpisaną cyfrą 1, lub oznaczeniem prima volta. Znak repetycji umieszcza się po pierwszej volcie. Przy powtórnym wykonaniu zamiast opuszczonej pierwszej volty wykonuje się od razu drugą, równieŝ oznaczoną klamrą poziomą z cyfrą 2, lub napisem seconda volta. b) słowne oznaczenia powtórzeń da capo al fine = powtórzyć od początku do wyrazu fine ( skrót D.c.al. f. ) dal segno al fine = powtórzyć od miejsca oznaczonego aŝ do słowa fine ( skrót D.S.al. fine ) Dal al. e poi coda = powtórzenie odcinka ograniczonego obydwoma znakami, a następnie przeskoczenie na codę. Coda Dal al. e poi coda Da capo senza repetizione al fine = od początku bez powtórzeń do wyrazu fine c) skrótowe oznaczenia powtarzanych dźwięków - tej samej wysokości i tej samej wartości rytmicznej: - dosłowne powtórzenie figur melodycznych ( a ), figur akompaniamentowych ( b ) 10

11 d) skrótowe zapisywanie większej ilości pauz e) cyfra 8 umieszczona nad lub pod nutą oznacza wykonanie jej łącznie z jej górną lub dolną oktawą. To samo oznacza określenie col 8 va lub all 8 va, con 8 va (coll, all ottava)lub ottava bassa- tylko dla dolnej oktawy. zapis: wykonanie: Przenośnik oktawowy to znak graficzny, który oznacza,iŝ zaznaczone dźwięki naleŝy wykonać o oktawę wyŝej - zapisany od góry, lub niŝej - zapisany od dołu (patrz ad 3) Ćwiczenia: 1. Zapisz na pięciolinii następujące dźwięki: A 2, C 1, G, d, e Od wyŝej wymienionych dźwięków utwórz wszystkie znane ci interwały proste w dowolnym kierunku. 11

12 4. KLUCZE MUZYCZNE KLUCZ MUZYCZNY jest to znak, który wyznacza na pięciolinii połoŝenie dźwięku kluczowego / głównego dźwięku w danym kluczu /. WyróŜniamy trzy rodziny kluczy: K L U C Z E G C F - wiolinowy - sopranowy - barytonowy - dyszkantowy - mezzosopranowy - basowy - altowy - kontrabasowy - tenorowy / subbasowy / g 1 g 1 c 1 c 1 c 1 c 1 f f f Klucze G - dźwięk kluczowy g wskazuje g 1. dyszkantowy g 1 h 1 c 2 g 2 f 1 a 1 g 1 wiolinowy g 1 h 1 c 2 g 2 f 1 a 1 g 1 Klucze C - dźwięk kluczowy c wskazuje c 1. sopranowy mezzoso - pranowy g 1 h 1 c 2 g 2 f 1 a 1 g 1 g 1 h 1 c 2 g 2 f 1 a 1 g 1 12

13 altowy g 1 h 1 c 2 g 2 f 1 a 1 g 1 tenorowy g 1 h 1 c 2 g 2 f 1 a 1 g 1 Klucze F - dźwięk kluczowy f wskazuje f w oktawie małej. barytonowy d f e g a f e c A H G A basowy d f e g a f e c A H G A Subbasowy kontrabasowy d f e g a f e c A H G A 13

14 5. S Y S T E M T E M P E R O W A N Y, S K A L A, G A M A, T O N A C J A. Muzyka okresu baroku aŝ do współczesności posługuje się materiałem dźwiękowym uzyskanym przez równomierną temperację oktawy, czyli podział oktawy na 12 równych półtonów. Ze zbioru wszystkich dźwięków uŝywanych w muzyce moŝna wyodrębnić pewne uporządkowane szeregi dźwiękowe wznoszące, zwane skalami muzycznymi / dźwięki te ułoŝone są według pewnych stałych schematów interwałowych /. Podstawą europejskiej muzyki artystycznej są skale systemu tonalnego dur moll, czyli skale durowa i molowa. Skala durowa (majorowa): - posiada półtony pomiędzy III IV oraz VII VIII st, gamy - pozostałe odległości to całe tony 1 / 2 1 / 2 T S D T Poszczególne stopnie gamy mają swoje nazwy: I - tonika / T / II - dźwięk prowadzący w dół III - medianta dolna IV - subdominanta / S / V - dominanta / D / VI - medianta górna VII - dźwięk prowadzący w górę Skala muzyczna rozpoczynająca się od określonego dźwięku to gama. Tak więc powyŝej zapisana jest gama C dur. Posługiwanie się w utworze dźwiękami określonej gamy np.: fis moll, to granie w tonacji fis moll. Tonację określają znaki przykluczowe. 14

15 6. I N T E R W A Ł Y Interwał to odległość między dwoma dźwiękami następującymi po sobie / interwał melodyczny /, lub współbrzmiącymi razem / interwał harmoniczny /. Rozmiary interwałów prostych / zawartych do oktawy /: nazwa symbol półtony ilość stopni przykład Pryma czysta 1 - ten sam Sekunda mała 2> 1 sąsiednie stopnie wielka 2 2 Tercja mała 3> 3 trzy stopnie wielka 3 4 Kwarta czysta 4 5 cztery stopnie zwiększona 4< 6 Kwinta zmniejszona 5> 6 pięć stopni czysta

16 Seksta mała 6> 8 sześć stopni wielka 6 9 Septyma mała 7 10 siedem stopni wielka 7< 11 Oktawa czysta 8 12 osiem stopni Rozmiary interwałów złoŝonych / ponad oktawę / : Nazwa symbol interwał ponad ilość stopni przykład oktawę nona mała 9> / 8 + 2> / dziewięć st. wielka 9 / / decyma mała 10> / 8 + 3> / dziesięć st.. wielka 10 / / undecyma czysta 11 / / jedenaście st. zwiększona 11< / 8 + 4< / 16

17 duodecyma zmniejsz. 12> / 8 + 5> / dwanaście st czysta 12 / / tercdecyma mała 13> / 8 + 6> / trzynaście st wielka 13 / / kwartdecyma mała 14 / / czternaście st. wielka 14< / 8 + 7< / kwintdecyma czysta 15 / / piętnaście st. Przewrotem interwału nazywamy jego dopełnienie do oktawy np.: W przewrotach: interwały czyste dają interwały czyste małe wielkie wielkie małe zmniejszone zwiększone zwiększone zmniejszone 17

18 Ćwiczenia: 1.Zbuduj następujące interwały od podanych dźwięków: 12 10< 14< 11< 14 10> 9>> 15 15> 2. Zbuduj od podanego dźwięku następujące interwały według wzoru: Rozwiązanie: Budujemy od podanego dźwięku po kolei interwały: a) 6 tj. dźwięk d 1 b) 10 tj. dźwięk a 1 c) 13 tj. dźwięk d 2 13> 10> 6> 13> 10> 6> a) b) c) d) 13> > 6> 12 11< 10> 3> > 18

19 7. R O Z W I Ą Z Y W A N I E D Y S O N A N S Ó W Interwały dzielimy na konsonanse ( zgodnie brzmiące ) i dysonanse ( niezgodnie brzmiące ). Doskonały Czyste: Konsonans Niedoskonały małe i wielkie 3 (>) 6 (>) Dysonans wąski średni szeroki dys. harm. 2 (>) 4 < 5 > 7 (<) zw. zmn. KaŜdy dysonans wymaga rozwiązania na konsonans. Rozwiązania moŝna dokonywać w ruchu a) bocznym ( wtedy, gdy jeden głos pozostaje w miejscu, a drugi przechodzi na inny dźwięk ) b) przeciwnym ( wtedy, gdy oba głosy poruszają się w kierunkach przeciwnych ) Interwały zwiększone rozwiązują się zwykle w ruchu przeciwnym na zewnątrz, a zmniejszone do środka np.: 19

20 8. I N T E R W A Ł Y W G A M I E C - D U R Sekundy: małe: III IV, VII VIII wielkie: I II, II III, IV V, V VI, VI VII. Tercje: małe: II IV, III V, VI I, VII - II Kwarty: wielkie: I III, IV VI, V VII wszystkie są czyste: I IV, II V, III VI, V I, VI II,VII III. oprócz: kwarty zmniejszonej: IV VII. Kwinty: wszystkie są czyste: I V, II VI, III VII IV I, V II, VI III oprócz: kwinty zmniejszonej: VII IV Seksty: małe: III I, VI IV, VII V wielkie: I VI, II VII, IV II V - III 20

21 Septymy: wielkie: I VII, IV - III małe: II I, III II, V VI, VI V, VII VI. 21

22 a) Pryma to powtórzenie tego samego dźwięku. 9. B U D O W A N I E I N T E R W A Ł Ó W Ć W I C Z E N I A : b) Sekundy: Najmniejszą odległością jest sekunda mała /2>/, w gamie C-dur tworzą ją dźwięki: e-f i h-c. Nazywa się ją teŝ półtonem. 2> 2> Na klawiaturze fortepianu półton tworzą dwa klawisze w bezpośrednim sąsiedztwie: Pomiędzy pozostałymi dźwiękami w gamie C-dur tj. c-d, d-e, f-g, g-a, a-h są odległości całych tonów, czyli sekundy wielkiej /2/ 22

23 Sekunda wielka zawarta jest pomiędzy dwoma klawiszami przedzielonymi trzecim klawiszem: Sekunda wielka składa się z dwóch półtonów: Znaki chromatyczne podnoszą /#/, lub obniŝają / / dźwięki o pół tonu. JeŜeli dźwięki c i d podniesie się krzyŝykami na cis i dis / c i d /,... to dalej pomiędzy nimi będzie interwał sekundy wielkiej / poniewaŝ klawisze cis i dis dzieli jeden biały klawisz /. 23

24 JeŜeli dźwięki c i d obniŝy się bemolami na ces i des / c i d /, to dalej między nimi będzie odległość sekundy wielkiej / poniewaŝ klawisze ces i des takŝe dzieli jeden klawisz /. Pomiędzy dźwiękami e i f jest sekunda mała: 2> Sekundy małe, przy dodawaniu znaków zachowują się podobnie jak wielkie: 1. JeŜeli oba dźwięki podniesie się o pół tonu, poprzez dodanie do nich krzyŝyków, to dalej między nimi będzie sekunda mała: 2> 24

25 2. JeŜeli oba dźwięki obniŝy się o pół tonu, poprzez dodanie do nich bemoli, to dalej między nimi będzie odległość sekundy małej: 2> 2> W wyŝej opisany sposób zachowują się wszystkie sekundy małe i wielkie z gamy C-dur: a/ gdy do obu dźwięków dowolnej sekundy wielkiej doda się: krzyŝyki uzyska się równieŝ sekundę wielką, ale brzmiącą o pół tonu wyŝej np.: d-e daje #d-#e bemole uzyska się równieŝ sekundę wielką, ale brzmiącą o pół tonu niŝej np.: d-e daje d- e. b/ gdy do obu dźwięków dowolnej sekundy małej doda się: krzyŝyki uzyska się równieŝ sekundę małą, ale brzmiącą o pół tonu wyŝej np.: h-c daje #h-#c bemole uzyska się równieŝ sekundę małą, ale brzmiącą o pół. tonu niŝej np.: h-c daje h- c Wobec tego prawdziwy jest poniŝszy schemat: poziom po- - jedynczych # / poziom po- 2> 2> -jedynczych / Gdy do kaŝdego dźwięku gamy C-dur doda się krzyŝyk, podniosą się dźwięki o pół tonu / przeniosą się dźwięki na poziom pojedynczych krzyŝyków / i uzyska się równieŝ gamę durową, ale brzmiącą o pół tonu wyŝej gamę Cis-dur: 25

26 2> 2> Gdy do kaŝdego dźwięku gamy C-dur doda się bemol, obniŝą nam się dźwięki o pół tonu / przeniosą się dźwięki na poziom pojedynczych bemoli / i uzyska się gamę durową brzmiącą o pół tonu niŝej gamę Ces.-dur: 2> 2> UŜywając podwójnych znaków chromatycznych / i / schemat sekund w gamie C-dur rozszerzy się do następującej postaci: poziom podwójnych krzyŝyków poziom pojedynczych krzyŝyków poziom pojedynczych bemoli poziom podwójnych bemoli Daje to gamy: C dur : Cis dur : Cisis dur : Ces. dur : Ceses dur : 26

27 Karta pracy ucznia nr 1: Zbuduj sekundy wielkie i małe od podanych dźwięków. Przystępując do pracy wzoruj się na sekundach gamowłaściwych z gamy C dur, zaznaczonych na czarno. Sekundy wielkie: Sekundy małe: Karta pracy ucznia nr 2: Zbuduj ciąg sekund wielkich w górę od dźwięku c. Wykonując pracę wzoruj się na sekundach z gamy C dur. 27

28 Karta pracy ucznia nr 3; Zbuduj ciąg sekund wielkich w dół od dźwięku c. Karta pracy ucznia nr 4: Zbuduj dwa ciągi sekund wielkich z podanymi dźwiękami centralnymi: a) dźwięk centralny c. b) dźwięk centralny a. 28

29 2) Wykreśl w tabeli wszystkie dźwięki z obu ciągów: c d e a f g h 3) Zapisz wnioski wysnute na podstawie tabeli. 4) Zbuduj 3 sekundy wielkie od dowolnych dźwięków i odszukaj je w którymś z powyŝszych ciągów. 5) Zapisz wnioski jakie ci się nasunęły. Karta pracy ucznia nr 5: Zbuduj ciągi sekund małych od podanych dźwięków centralnych. W tym celu wykorzystaj podany przykład: 29

30 Zadanie : ( 1 5 ) c)tercje: Informacja wyjściowa : 3 = > = 2> + 2 lub 2 + 2> Oznaczamy wszystkie tercje gamowłaściwe w gamie C-dur Karta pracy ucznia nr 6: Zbuduj tercje wielkie i małe od podanych dźwięków. Przystępując do pracy wzoruj się na tercjach gamowłaściwych z gamy C dur, zaznaczonych na czarno. 3 pierwsza linijka 3> - druga linijka 30

31 tercje wielkie: tercje małe: Karta pracy ucznia nr 7: Zbuduj ciągi tercji wielkich. KaŜdy ciąg posiada dźwięk centralny oznaczony na czarno. Pracę swą zacznij od budowania ciągu w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i buduj ciąg od tego dźwięku w dół. ( Przykł 1 4 ) 31

32 Karta pracy ucznia nr 8: 1. Zbuduj ciągi tercji małych. KaŜdy ciąg posiada dźwięk centralny oznaczony na czarno. Pracę swą zacznij od budowania ciągu w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i buduj ciąg od tego dźwięku w dół. Przykł: 1-3 d) Kwarty: Informacja wyjściowa: wszystkie kwarty w gamie C dur są czyste, oprócz kwarty f h, która jest zwiększona /4</. KaŜda kwarta czysta posiada w swej rozpiętości jeden półton gamowłaściwy. Kwarta zwiększona nie posiada takiego półtonu 4< <

33 Karta pracy ucznia nr 9: Zbuduj kwarty czyste i zwiększone od podanych dźwięków. Przystępując do pracy wzoruj się na kwartach gamowłaściwych z gamy C dur, zaznaczonych na czarno. czysta /4/ - pierwsza linijka zwiększona /4</ - czwarta linijka kwarty czyste: kwarty zwiększone: 33

34 Karta pracy ucznia nr 10: Uzupełnij znaki przy nutach w ciągu z dźwiękiem centralnym - zaznaczonym na czarno - tak, aby powstały ciąg kwart czystych zawierał wszystkie dźwięki skali chromatycznej. Pracę swą zacznij od budowania ciągu w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i buduj ciąg od tego dźwięku w dół. Karta pracy ucznia nr 11: Zbuduj ciągi kwart zwiększonych z podanymi dźwiękami centralnymi. Pracę swą zacznij od budowania ciągu w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i buduj ciąg od tego dźwięku w dół Przykł ( 1 6 ) 34

35 e) Kwinty: Informacja wyjściowa: - wszystkie kwinty w gamie C dur są czyste, oprócz kwinty h - f, która jest kwintą zmniejszoną /5>/ - kaŝda kwinta czysta posiada w swojej rozpiętości jeden półton gamowłaściwy, kwinta zmniejszona posiada aŝ dwa takie półtony 5> Karta pracy ucznia nr 12 Zbuduj kwinty czyste i zmniejszone od podanych dźwięków. Przystępując do pracy wzoruj się na kwintach gamowłaściwych z gamy C dur, zaznaczonych na czarno: czysta /5/ - pierwsza linijka zmniejszona /5>/ - ostatnia linijka kwinty czyste: kwinty zmniejszone: 35

36 Karta pracy ucznia nr 13: Uzupełnij znaki przy nutach w ciągu z dźwiękiem centralnym - zaznaczonym na czarno - tak, aby powstały ciąg kwint czystych zawierał wszystkie dźwięki skali chromatycznej. Pracę swą zacznij od budowania ciągu w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i buduj ciąg od tego dźwięku w dół Karta pracy ucznia nr 14: Zbuduj ciągi kwint zmniejszonych z podanymi dźwiękami centralnymi. Pracę swą zacznij od budowania ciągu w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i buduj ciąg od tego dźwięku w dół. ( Przykł. 1 6) 36

37 f) Seksty: Informacja wyjściowa: * seksta wielka / 6 / zawiera jeden półton gamowłaściwy: 6 ½ * seksta mała / 6> / zawiera dwa gamowłaściwe półtony: 6> 1 / 2 1 / 2 Karta pracy ucznia nr 15: Zbuduj seksty według wzorów: seksty wielkie: wielka /6/ - pierwsza linijka mała /6>/ - trzecia linijka seksty małe: 37

38 Karta pracy ucznia nr 16: Zbuduj ciągi sekst wielkich. KaŜdy ciąg posiada dźwięk centralny oznaczony na czarno. Pracę swą zacznij od budowania ciągu w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i buduj ciąg od tego dźwięku w dół. Przykł. nr 1 Przykł. nr 2 Przykł. nr 3 Karta pracy ucznia nr 17: 1. Zbuduj ciągi sekst małych. KaŜdy ciąg posiada dźwięk centralny oznaczony na czarno. Pracę swą zacznij od budowania ciągu w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i buduj ciąg od tego dźwięku w dół. ( Przykłady 1 4 ) 38

39 g) Septymy: Informacja wyjściowa: - dopełnieniem / przewrotem / septymy wielkiej /7</do oktawy jest półton / 2>/ /Skoro mamy w gamie C dur tylko dwa półtony gamowłaściwe, to są równieŝ tylko dwie septymy wielkie pozostałe septymy są małe /. 2> - dopełnieniem septymy małej / 7 /do oktawy jest cały ton, czyli sekunda wielka / 2 / Septymy w gamie C dur: 39

40 Karta pracy ucznia nr 18: Zbuduj septymy według wzorów: wielka / 7< / - pierwsza linijka mała / 7 / - druga linijka septymy małe: septymy wielkie: Karta pracy ucznia nr 19: Zbuduj ciągi septym małych. KaŜdy ciąg posiada dźwięk centralny oznaczony na czarno. Pracę swą zacznij od budowania ciągu w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i buduj ciąg od tego dźwięku w dół. 40

41 Przykład nr 1: Przykład nr 2: Karta pracy ucznia nr 20: Zbuduj ciągi septym wielkich. KaŜdy ciąg posiada dźwięk centralny oznaczony na czarno. Pracę swą zacznij od budowania ciągu w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i buduj ciąg od tego dźwięku w dół. ( Przykłady nr 1 5 ) 41

42 10. PODSUMOWANIE WIADOMOŚCI Budowanie interwałów Karta pracy ucznia nr 21: 1 Zbuduj ciągi sekund wielkich w górę od dźwięków: a) c b) f 2. Zbuduj ciągi sekund wielkich w dół od dźwięków: a) e b) h 3. Zbuduj ciągi sekund małych w górę od dźwięków: a) g b) a c) h d) d e) e 4. Zbuduj ciągi sekund małych w dół od dźwięków: a) f b) g c) a d) c e) d 2. Zbuduj ciągi tercji małych w górę od dźwięków: a) e b) a c) h 3. Zbuduj ciągi tercji małych w dół od podanych dźwięków: a) f b) g c) c 4. Zbuduj ciągi tercji wielkich w górę od dźwięków: a) c b) f c) d 42

43 d) g 5. Zbuduj ciągi tercji wielkich w dół od dźwięków: a) e b) a c) d d) h 6. Zbuduj ciąg kwart czystych w górę od dźwięku h. 10. Zbuduj ciąg kwart czystych w dół od dźwięku f. 11. Zbuduj ciąg kwart zwiększonych w górę od dźwięków: a) a b) d c) e d) g e) c f) f 12. Zbuduj ciąg kwint czystych w górę od dźwięku f. 13. Zbuduj ciąg kwint czystych w dół od dźwięku h. 14. Zbuduj ciąg kwint zmniejszonych w górę od dźwięków: a) g b) d c) a d) c e) h f) e 15. Zbuduj ciąg kwint zmniejszonych w dół od dźwięków: a) f b) c c) g d) e e) a f) d 16. Zbuduj ciąg sekst małych w górę od dźwięków: a) e b) a c) d d) h 17. Zbuduj ciąg sekst małych w dół od dźwięków: a) c b) f c) d d) g 18. Zbuduj ciąg sekst wielkich w górę od dźwięków: a) f b) g c) c 43

44 19. Zbuduj ciąg sekst wielkich w dół od dźwięków: a) e b) a c) h 20. Zbuduj ciąg septym małych w górę od dźwięków: a) e b) h 21. Zbuduj ciąg septym małych w dół od dźwięków: a) c b) f 22. Zbuduj ciąg septym wielkich w górę od dźwięków: a) g b) a c) c d) f e) d 23. Zbuduj ciąg septym wielkich w dół od dźwięków: a) a b) h c) d d) g e) e 44

45 11. INTERWAŁY ZMNIEJSZONE I ZWIĘKSZONE KaŜdy interwał moŝna zmniejszyć lub zwiększyć. Przy opisywaniu interwałów naleŝy pamiętać poznane juŝ symbole: zmniejszone małe 1> 2>> 2> 3>> 3> 4> 5> 6>> 6> 7> 7 8> wielkie czyste zwiększone < 1. Uzupełnij znaki przy nutach tak, aby powstały ciągi sekund zwiększonych ( 2< ) z dźwiękami centralnymi. Dźwięki centralne oznaczone są na czarno. Pracę swą zacznij od uzupełniania znaków przy dźwiękach w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i uzupełniaj dźwięki przy nutach w dół od tego dźwięku: < 2< 3< 4< 5< 6< 7<< 8< 2< 2< 2< 2< 2< 2< 2< 2< 2< 2. Uzupełnij znaki przy nutach tak, aby powstały ciągi sekund zmniejszonych ( 2>> ) z dźwiękami centralnymi. Dźwięki centralne oznaczone są na czarno. Pracę swą zacznij od uzupełniania znaków przy dźwiękach w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i uzupełniaj dźwięki przy nutach w dół od tego dźwięku: 2>> 2>> 2>> 2>> 2>> 2>> 2>> 2>> 2>> 2>> 2>> 2>> 3. Uzupełnij znaki przy nutach tak, aby powstały ciągi tercji zwiększonych ( 3< ) z dźwiękami centralnymi. Dźwięki centralne oznaczone są na czarno. Pracę swą zacznij od uzupełniania znaków przy dźwiękach w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i uzupełniaj dźwięki przy nutach w dół od tego dźwięku: 3< 3< 3< 45

46 3< 3< 3< 3< 3< 3< 3< 3< 4. Uzupełnij znaki przy nutach tak, aby powstały ciągi tercji zmniejszonych ( 3>> ) z dźwiękami centralnymi. Dźwięki centralne oznaczone są na czarno. Pracę swą zacznij od uzupełniania znaków przy dźwiękach w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i uzupełniaj dźwięki przy nutach w dół od tego dźwięku: 3>> 3>> 3>> 3>> 3>> 3>> 3>> 3>> 3>> 3>> 5. Uzupełnij znaki przy nutach tak, aby powstały ciągi kwart zmniejszonych ( 4> ) z dźwiękami centralnymi. Dźwięki centralne oznaczone są na czarno. Pracę swą zacznij od uzupełniania znaków przy dźwiękach w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i uzupełniaj dźwięki przy nutach w dół od tego dźwięku: 4> 4> 4> 4> 4> 4> 4> 4> 6. Uzupełnij znaki przy nutach tak, aby powstały ciągi kwint zwiększonych ( 5< ) z dźwiękami centralnymi. Dźwięki centralne oznaczone są na czarno. Pracę swą zacznij od uzupełniania znaków przy dźwiękach w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i uzupełniaj dźwięki przy nutach w dół od tego dźwięku: 5> 5> 5> 5> 46

47 5> 5> 5> 5> 7. Uzupełnij znaki przy nutach tak, aby powstały ciągi sekst zmniejszonych (6>>) z dźwiękami centralnymi. Dźwięki centralne oznaczone są na czarno. Pracę swą zacznij od uzupełniania znaków przy dźwiękach w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i uzupełniaj dźwięki przy nutach w dół od tego dźwięku: 6>> 6>> 6>> 6>> 6>> 6>> 6>> 6>> 6>> 6>> 6>> 8. Uzupełnij znaki przy nutach tak, aby powstały ciągi sekst zwiększonych (6<) z dźwiękami centralnymi. Dźwięki centralne oznaczone są na czarno. Pracę swą zacznij od uzupełniania znaków przy dźwiękach w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i uzupełniaj dźwięki przy nutach w dół od tego dźwięku: 6< 6< 6< 6< 6< 6< 6< 6< 6< 6< 9. Uzupełnij znaki przy nutach tak, aby powstały ciągi septym zmniejszonych (7>) z dźwiękami centralnymi. Dźwięki centralne oznaczone są na czarno. Pracę swą zacznij od uzupełniania znaków przy dźwiękach w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i uzupełniaj dźwięki przy nutach w dół od tego dźwięku: 47

48 10. Uzupełnij znaki przy nutach tak, aby powstały ciągi septym zwiększonych (7<<) z dźwiękami centralnymi. Dźwięki centralne oznaczone są na czarno. Pracę swą zacznij od uzupełniania znaków przy dźwiękach w górę od dźwięku centralnego, potem wróć się i uzupełniaj dźwięki przy nutach w dół od tego dźwięku: 7<< 7<< 7<< 7<< 7<< 7<< 7<< 7<< 7<< 7<< 7<< 7<< Podsumowanie wiadomości 1. Zbuduj ciąg sekund zmniejszonych od dźwięków: a) w górę: d e f g a h c d e g a h b) w dół: f g a h c d e f g a c d 48

49 2. Zbuduj ciąg sekund zwiększonych od dźwięków: a) w górę: f h c c e f d a g 3. Zbuduj ciąg tercji zmniejszonych od dźwięków: a) w górę: a h c h e f g a d e 4. Zbuduj ciąg tercji zwiększonych od dźwięków: a) w górę: a h c d e f g f g d c 5. Zbuduj ciąg kwart zmniejszonych od dźwięków: a) w górę: d e h g a h f 49 c b) w dół: h e e f a h g d c b) w dół: e f g a h c f g c d b) w dół: e f g a h c d e d a h b) w dół: f c d h f g a e

50 6. Zbuduj ciąg kwint zwiększonych od dźwięków: a) w górę: f c d h f g a e b) w dół: d e h g a h f c 7. Zbuduj ciąg sekst zmniejszonych od dźwięków: a) w górę: e f g a h c d a h d e b) w dół: a h c d e f g d c g f 8. Zbuduj ciąg sekst zwiększonych od dźwięków: a) w górę: e f g a h c f c g d b) w dół: a h c h e f g d a e 50

51 9. Zbuduj ciąg septym zmniejszonych od dźwięków: a) w górę: e e f a h h c d g b) w dół: h c c e f f g a d 10. Zbuduj ciąg septym zwiększonych: od dźwięków: a) w górę: b) w dół: d h e c f d g e a f h g c a d h f d g e a g c a 51

52 12. I N T E R W A Ł Y C H A R A K T E R Y S T Y C Z N E W G A M A C H C - D U R I C - M O L L Interwały charakterystyczne to wszystkie interwały zmniejszone i zwiększone jakie występują w gamach na róŝnych stopniach. Rodzaj gamy 2< 4> 4< 5> 5< C dur naturalna IV - VII C dur harmoniczna VI VII III VI IV VII II VI c moll naturalna II - VI c moll harmoniczna VI -VII IV - VII II - VI III - VII c moll dorycka IV - VII II - VI III - VII III - VI Ćwiczenia: 1) Zapisz gamy C i c w odmianach, wypisz i rozwiąŝ wszystkie interwały charakterystyczne z tych gam. 2) Zapisz gamy G i g w odmianach, wypisz i rozwiąŝ wszystkie interwały charakterystyczne. 3) Zapisz gamy D i d w odmianach, wypisz i rozwiąŝ wszystkie interwały charakterystyczne. 4) Zapisz gamy A i a w odmianach, wypisz i rozwiąŝ wszystkie interwały charakterystyczne 5) Zapisz gamy F i f w odmianach, wypisz i rozwiąŝ wszystkie interwały charakterystyczne 6) Zapisz gamy B i b w odmianach, wypisz i rozwiąŝ wszystkie interwały charakterystyczne 7) Zapisz gamy Es i es w odmianach, wypisz i rozwiąŝ wszystkie interwały charakterystyczne 52

53 Wyszukiwanie tonacji dla danego interwału charakterystycznego: stopnie IV VII w tonacjach: A dur naturalnej harmonicznej a moll harmonicznej doryckiej III VI w tonacji : h moll doryckiej stopnie: IV VII w tonacjach: Fis dur harmonicznej fis moll harmonicznej 13 T O N A L N O Ś Ć Naczelne znaczenie w skali durowej i molowej ma I st. dźwięk toniczny. Stanowi on centrum, od którego zaleŝne są i do którego dąŝą wszystkie dźwięki i akordy. Tę zaleŝność poszczególnych dźwięków i akordów nazywamy tonalnością / gr. tonos napięcie, dźwięk /. Podstawą tzw. systemu tonalnego dur moll są skale majorowe i minorowe. System ten dominuje juŝ od trzech wieków w muzyce europejskiej. Pomiędzy poszczególnymi gamami, które są transpozycjami skal istnieją pewne wzajemne stosunki, które określamy mianem pokrewieństwa. Stopień pokrewieństwa mierzymy ilością wspólnych dźwięków. Rozpoznawanie tonacji: 1/ ilość znaków przy kluczu 2/ słuchowe określenie trybu 53

54 3/ patrzymy na akord kończący utwór lub ostatni dźwięk 4/ zwrócenie uwagi na podkład harmoniczny Tonacja główna to tonacja, w której utrzymana jest przewaŝająca część utworu. 14. D I A T O N I K A, C H R O M A T Y K A, E N H A R M O N I A Diatonika to zasada posługiwania się wyłącznie dźwiękami gamowłaściwymi, czyli składowymi danej gamy. Melodię opartą tylko na dźwiękach gamowłaściwych określamy jako diatoniczną. Chromatyka oprócz dźwięków gamowłaściwych stosuje teŝ ich podwyŝszenia lub obniŝenia za pomocą znaków chromatycznych. NaleŜą do nich krzyŝyk ( końcówkę - is. ) podwyŝsza dźwięk o pół tonu, do nazwy dźwięku dodajemy KrzyŜyk podwójny ( dodajemy końcówkę - isis. ) - podnosi dźwięk o dwa półtony, czyli o cały ton, do nazwy dźwięku Bemol ( ) obniŝa dźwięk o pół tonu, do nazwy dźwięku dodajemy końcówkę - es. 54

55 Bemol podwójny ( dodajemy końcówkę - eses. ) obniŝa dźwięk o dwa półtony, czyli o cały ton, do nazwy dźwięku Kasownik ( i podwójnego. ) oznacza zniesienie działania krzyŝyka lub bemola, tak pojedynczego, jak Znaki przykluczowe to stałe znaki ( ) lub umieszczone przy kluczu, obowiązują do końca pięciolinii ( a,b ), lub do zmiany znaków po podwójnej kresce taktowej (c): Znaki przygodne są umieszczane bezpośrednio przed nutami, obowiązują do kreski taktowej, Enharmonia to zmiana pisowni dźwięków bez zmiany ich brzmienia. Jest ona moŝliwa tylko w systemie równomiernie temperowanym, w którym półtony są równe. KaŜdy dźwięk moŝna zapisać na trzy róŝne sposoby, oprócz dźwięku gis, który jest równowaŝny tylko dźwiękowi as, a więc posiada tylko dwie nazwy. 55

19.koło kwintowe, enharmonia, enharmoniczna równoważność dźwięków i gam

19.koło kwintowe, enharmonia, enharmoniczna równoważność dźwięków i gam 17.Dysonanse, konsonanse zależności 1. Konsonansami nazywamy interwały zgodnie brzmiące. Dzielą się one na: 1. Konsonanse doskonałe, do których zaliczamy wszystkie interwały czyste (1,4,5,8) 2. Konsonanse

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE z zakresu kształcenia słuchu

WYMAGANIA EDUKACYJNE z zakresu kształcenia słuchu WYMAGANIA EDUKACYJNE z zakresu kształcenia słuchu CYKL SZEŚCIOLETNI ZAŁĄCZNIK NR 8 KLASA I 1. Słuchowe odróżnianie dźwięków wysokich, niskich, krótkich i długich; określanie kierunku melodii. Powtarzanie

Bardziej szczegółowo

Nuta (od łac. nota, znak) - znak graficzny dźwięku określający jego wysokość i czas trwania.

Nuta (od łac. nota, znak) - znak graficzny dźwięku określający jego wysokość i czas trwania. Nuta (od łac. nota, znak) - znak graficzny dźwięku określający jego wysokość i czas trwania. Nuty umieszczone są pod, na lub nad pięciolinią lub linią do niej dodaną. Samo położenie nuty na pięciolinii

Bardziej szczegółowo

Przewidywane osiągnięcia uczniów po ukończeniu klasy II cyklu sześcioletniego

Przewidywane osiągnięcia uczniów po ukończeniu klasy II cyklu sześcioletniego Przewidywane osiągnięcia uczniów po ukończeniu klasy II cyklu sześcioletniego Wiadomości teoretyczne -zna budowę gamy C-dur, G-dur, F-dur, D-dur, -zna znaki chromatyczne i ich notację przy kluczu w poznanych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA EGZAMINACH WSTĘPNYCH DO KLAS I, II, III NSM II st. w PRZEWORSKU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA EGZAMINACH WSTĘPNYCH DO KLAS I, II, III NSM II st. w PRZEWORSKU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA EGZAMINACH WSTĘPNYCH DO KLAS I, II, III NSM II st. w PRZEWORSKU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY KLASA I Kandydatów na wydział instrumentalny, którzy ukończyli szkołę muzyczną

Bardziej szczegółowo

WYMOGI EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIÓW PRZEDMIOT: KSZTŁACENIE SŁUCHU, KL.I - IV/ CYKL 6-cio letni

WYMOGI EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIÓW PRZEDMIOT: KSZTŁACENIE SŁUCHU, KL.I - IV/ CYKL 6-cio letni WYMOGI EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIÓW PRZEDMIOT: KSZTŁACENIE SŁUCHU, KL.I - IV/ CYKL 6-cio letni Wymogi edukacyjne Klasa I 1. Wiedza i umiejętności z zakresu notacji muzycznej i teorii

Bardziej szczegółowo

Akustyka muzyczna. Wykład 2 dr inż. Przemysław Plaskota

Akustyka muzyczna. Wykład 2 dr inż. Przemysław Plaskota Akustyka muzyczna Wykład 2 dr inż. Przemysław Plaskota Systemy dźwiękowe Materiał dźwiękowy wszystkie dźwięki muzyczne, którymi dysponuje kompozytor przy tworzeniu dzieł Wybór materiału dokonuje się z

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne zajęć edukacyjnych : kształcenie słuchu z audycjami muzycznymi klasa IV C6 i II C4.

Wymagania edukacyjne zajęć edukacyjnych : kształcenie słuchu z audycjami muzycznymi klasa IV C6 i II C4. Wymagania edukacyjne zajęć edukacyjnych : kształcenie słuchu z audycjami muzycznymi klasa IV C6 i II C4. Uczeń zna, realizuje, potrafi się posługiwać i rozumie: - zasady notacji i kaligrafii muzycznej,

Bardziej szczegółowo

Akustyka muzyczna Podstawy notacji muzycznej i teorii muzyki Opracowanie Kuba Łopatka

Akustyka muzyczna Podstawy notacji muzycznej i teorii muzyki Opracowanie Kuba Łopatka Akustyka muzyczna Podstawy notacji muzycznej i teorii muzyki Opracowanie Kuba Łopatka WPROWADZENIE Nuta, pięciolinia Nuta (od łac. nota, znak) - znak graficzny dźwięku określający jego wysokość i czas

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE Pojęcia w muzyce Ćwierćton Ćwierćton - odległość między dwoma dźwiękami równa połowie półtonu, 1/24 oktawy. Stosowany w muzyce antycznej Grecji, obecny także w skalach typowych dla muzyki orientalnej.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY II PSM I STOPNIA CYKLU SZEŚCIOLETNIEGO. Rytmika z kształceniem słuchu

WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY II PSM I STOPNIA CYKLU SZEŚCIOLETNIEGO. Rytmika z kształceniem słuchu WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY II PSM I STOPNIA CYKLU SZEŚCIOLETNIEGO Rytmika z kształceniem słuchu Uczeń: - Zna, rozróżnia, słyszy, potrafi zapisać i stosuje podstawowe jednostki metryczne: ćwierćnuty,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU Wiesław Mieczkowski PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU ZASADY MUZYKI Z ELEMENTAMI EDYCJI NUT Szkoła muzyczna II stopnia Warszawa 2014 1 Redakcja merytoryczna Alicja Twardowska Wiesław Mieczkowski jest absolwentem

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne zajęć edukacyjnych :kształcenie słuchu z audycjami muzycznymi. kl. V C6 i III C4.PSM I st.

Wymagania edukacyjne zajęć edukacyjnych :kształcenie słuchu z audycjami muzycznymi. kl. V C6 i III C4.PSM I st. Wymagania edukacyjne zajęć edukacyjnych :kształcenie słuchu z audycjami muzycznymi. kl. V C6 i III C4.PSM I st. Uczeń zna, realizuje, potrafi się posługiwać i rozumie: -Gama C- dur budowa gam majorowych,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu RYTMIKA Z KSZTAŁCENIEM SŁUCHU. Klasa I cykl sześcioletni

Wymagania edukacyjne z przedmiotu RYTMIKA Z KSZTAŁCENIEM SŁUCHU. Klasa I cykl sześcioletni Wymagania edukacyjne z przedmiotu RYTMIKA Z KSZTAŁCENIEM SŁUCHU Klasa I cykl sześcioletni Uczeń: realizuje ćwiczenia słuchowe, słuchowo-głosowe, słuchowo-ruchowe realizuje różnymi sposobami puls i akcent

Bardziej szczegółowo

C-dur = a-moll 0 G-dur = e-moll 1 D-dur = h-moll 2 A-dur = fis-moll 3 E-dur = cis-moll 4 GAMY Z BEMOLAMI DUROWE -MOLOWE DO CZTERECH ZNAKÓW

C-dur = a-moll 0 G-dur = e-moll 1 D-dur = h-moll 2 A-dur = fis-moll 3 E-dur = cis-moll 4 GAMY Z BEMOLAMI DUROWE -MOLOWE DO CZTERECH ZNAKÓW Kształcenie słuchu dla szkół muzycznych I stopnia TRÓJDZWIĘK DUROWY-zbudowany jest z tercji wielkiej i małej 3 3>. TRÓJDZWIĘK MOLOWY-zbudowany jest z tercji małej i wielkiej 3> 3. TRÓJDZWIĘK ZWIĘKSZONY-zbudowany

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne kształcenia słuchu i audycji muzycznych kl.vi C6 i IV C4. Uczeń zna, realizuje, potrafi się posługiwać i rozumie: Gana A-dur

Wymagania edukacyjne kształcenia słuchu i audycji muzycznych kl.vi C6 i IV C4. Uczeń zna, realizuje, potrafi się posługiwać i rozumie: Gana A-dur Wymagania edukacyjne kształcenia słuchu i audycji muzycznych kl.vi C6 i IV C4. Uczeń zna, realizuje, potrafi się posługiwać i rozumie: Gamy durowe C,G,D Hymn UE IX symfonia L.V. Beethovena forma symfonii

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA HARMONIA PSM II STOPNIA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA HARMONIA PSM II STOPNIA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA HARMONIA PSM II STOPNIA I. Ogólne cele oceniania przedmiotowego. 1. Poinformowanie ucznia o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych w stosunku do wymagań wynikających z programu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu podstawy kształcenia słuchu dla klasy I/4

Wymagania edukacyjne z przedmiotu podstawy kształcenia słuchu dla klasy I/4 Wymagania edukacyjne z przedmiotu podstawy kształcenia słuchu dla klasy I/4 1.Gamy: C, G, F, a ( budowa gamy: tetrachordy, położenie półtonów, triada harmoniczna). 2.Metrum: 2/4, 3/4, 4/4. 3.Wartości rytmiczne

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU UMUZYKALNIENIE. KLASA VI Rok szkolny 2015/2016 Opracowała Agata Kracińska

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU UMUZYKALNIENIE. KLASA VI Rok szkolny 2015/2016 Opracowała Agata Kracińska WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU UMUZYKALNIENIE KLASA VI Rok szkolny 2015/2016 Opracowała Agata Kracińska Ocenę: celujący może otrzymać uczeń, który: - spełnia warunki określone dla oceny bardzo dobry

Bardziej szczegółowo

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ O CZYTANIU NUT GŁOSEM

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ O CZYTANIU NUT GŁOSEM DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ O CZYTANIU NUT GŁOSEM KaŜdy dobrze przygotowany przez ćwiczenia solmizacyjne szybko osiągnie - czystą intonację - świadomość śpiewania właściwych dźwięków - poczucie tonalne - dobry

Bardziej szczegółowo

Akustyka muzyczna. Wykład 4 Skale. Tonacje. Melodyka. dr inż. Przemysław Plaskota

Akustyka muzyczna. Wykład 4 Skale. Tonacje. Melodyka. dr inż. Przemysław Plaskota Akustyka muzyczna Wykład 4 Skale. Tonacje. Melodyka. dr inż. Przemysław Plaskota Skale Skala wybór dźwięków Skalę stanowi szereg dźwięków różnej wysokości ułożonych według stałego schematu interwałów w

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z KSZTAŁCENIA SŁUCHU Z AUDYCJAMI MUZYCZNYMI DLA KLASY II (CYKL CZTEROLETNI)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z KSZTAŁCENIA SŁUCHU Z AUDYCJAMI MUZYCZNYMI DLA KLASY II (CYKL CZTEROLETNI) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z KSZTAŁCENIA SŁUCHU Z AUDYCJAMI MUZYCZNYMI DLA KLASY II (CYKL CZTEROLETNI) Wiedza i umiejętności z zakresu notacji muzycznej i teorii muzyki: Uczeń: - zna literowe i solmizacyjne

Bardziej szczegółowo

DYKTANDA HARMONICZNE. cz. I. red. Maria Biel. Nowy Sącz 2009 r.

DYKTANDA HARMONICZNE. cz. I. red. Maria Biel. Nowy Sącz 2009 r. YKTANA HARMONICZNE cz. I. red. Maria Biel Nowy Sącz 2009 r. 1 2 Przedmowa Oddaję do Państwa rąk zbiór ćwiczeń pod nazwą yktanda harmoniczne część I. Na komplet składają się: zeszyt z przykładami nutowymi

Bardziej szczegółowo

DRUGI ETAP EDUKACJI SPECJALNOŚĆ RYTMIKA

DRUGI ETAP EDUKACJI SPECJALNOŚĆ RYTMIKA Wymagania edukacyjne oraz kryterium oceniania dla uczennic Wydziału Rytmiki SZKOŁY MUZYCZNEJ II STOPNIA PRZEDMIOT IMPROWIZACJA FORTEPIANOWA DLA RYTMIKI DRUGI ETAP EDUKACJI SPECJALNOŚĆ RYTMIKA WYMAGANIA

Bardziej szczegółowo

16,91 16,91 PROGRAM 16,91 16,91 PROGRAM

16,91 16,91 PROGRAM 16,91 16,91 PROGRAM 2002 16,91 PROGRAM Takt 2/4; Ćwierćnuta; Półnuta; Pauza ćwierćnutowa; Takt 3/4; Znak repetycji; I i II volta; Takt 4/4 (C); Fermata; Cała nuta; Pauza półnutowa; Pauza całonutowa; Ósemki; Gama C-dur; Półnuta

Bardziej szczegółowo

Fizyka skal muzycznych

Fizyka skal muzycznych Kazimierz Przewłocki Fizyka skal muzycznych Fala sprężysta rozchodząca się w gazie, cieczy lub ciele stałym przenosi pewną energię. W miarę oddalania się od źródła, natężenie zaburzenia sprężystego w ośrodku

Bardziej szczegółowo

I Ogólnopolski Konkurs z Zasad Muzyki

I Ogólnopolski Konkurs z Zasad Muzyki Łomża 19. 04. 2012 r. Godło I Ogólnopolski Konkurs z Zasad Muzyki Etap I 1. Określ zaznaczone melodyczne interwały proste i złożone. Podpisz symbolami cyfrowymi. G. Ph. Telemann VII Fantazja na skrzypce

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKRUTACJI. do Państwowego Zespołu Szkół Muzycznych im. A. Rubinsteina w Bydgoszczy

ZASADY REKRUTACJI. do Państwowego Zespołu Szkół Muzycznych im. A. Rubinsteina w Bydgoszczy ZASADY REKRUTACJI do Państwowego Zespołu Szkół Muzycznych im. A. Rubinsteina w Bydgoszczy 1 1. Klasa I - Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I stopnia (dzieci 6 i 7- letnie) 1. Spotkania z psychologiem 2.

Bardziej szczegółowo

EsAC. Essener Assoziativ Code. Ewa Dahlig-Turek Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk 2015-02-07

EsAC. Essener Assoziativ Code. Ewa Dahlig-Turek Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk 2015-02-07 EsAC Essener Assoziativ Code Ewa Dahlig-Turek Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk 2015-02-07 Baza danych (plik) dzieli się na tzw. rekordy, tj. "karty" odpowiadające poszczególnym melodiom. Pojedynczy

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE SŁUCHU I AUDYCJE MUZYCZNE

KSZTAŁCENIE SŁUCHU I AUDYCJE MUZYCZNE PROGRAM NAUCZANIA KSZTAŁCENIE SŁUCHU I AUDYCJE MUZYCZNE Klasy IV VI 6 letniego cyklu nauczania i III IV 4 letniego cyklu nauczania OPRACOWANIE: KATARZYNA SOBAS - KLOCEK Nr 29/2013 zatwierdzony przez Radę

Bardziej szczegółowo

Nauczanie harmonii w Studium Muzyki Kościelnej

Nauczanie harmonii w Studium Muzyki Kościelnej ALFRED BĄCZKOWICZ Opole Nauczanie harmonii w Studium Muzyki Kościelnej Rzeczy trudne i skomplikowane należy przekazywać w formie prostej i zrozumiałej W czasie wieloletniej pracy pedagogicznej z zakresu

Bardziej szczegółowo

KLUCZ DO ODCZYTYWANIA SYMBOLI FUNKCJI HARMONICZNYCH

KLUCZ DO ODCZYTYWANIA SYMBOLI FUNKCJI HARMONICZNYCH KLUCZ DO ODCZYTYWANIA SYMBOLI FUNKCJI HARMONICZNYCH W muzyce jazzowej i rozrywkowej występuje wiele, wzajemnie wykluczających się, propozycji symboli funkcji harmonicznych, które to symbole mają za zadanie

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z przedmiotu muzyka dla klasy VI

Kryteria ocen z przedmiotu muzyka dla klasy VI Kryteria ocen z przedmiotu muzyka dla klasy VI Semestr I Ocena dopuszczająca - Uczestniczy w zespołowych działaniach muzycznych na lekcji, - wykazuje zainteresowanie treściami muzycznymi zawartymi w podręczniku,

Bardziej szczegółowo

VIII Ogólnopolski Konkurs Solfeżowy Zespół Państwowych Szkół Muzycznych I i II st. im. St. Moniuszki Bielsko-Biała, 6 8 marca 2015 r.

VIII Ogólnopolski Konkurs Solfeżowy Zespół Państwowych Szkół Muzycznych I i II st. im. St. Moniuszki Bielsko-Biała, 6 8 marca 2015 r. ETAP I zadania pisemne Uczestnik VIII Ogólnopolski Konkurs Solfeżowy Zespół Państwowych Szkół Muzycznych I i II st. im. St. Moniuszki Bielsko-Biała, 6 8 marca 2015 r. GODŁO Instrument gł. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Gitarzysta - Jazz #87 - Nie taki diabeł straszny czyli słowo o akordach Piotr Lemański

Gitarzysta - Jazz #87 - Nie taki diabeł straszny czyli słowo o akordach Piotr Lemański Gitarzysta - Jazz #87 - Nie taki diabeł straszny czyli słowo o akordach Piotr Lemański Artykuł: http://www.magazyngitarzysta.pl/warsztat/lekcje/12940-jazz-87-nie-taki-diabel-straszny-czylislowo-o-akordach.html)

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA MUZYCZNA. Lp. numer karty obszar tytuł karty opis słowa kluczowe edukacja pozycja

EDUKACJA MUZYCZNA. Lp. numer karty obszar tytuł karty opis słowa kluczowe edukacja pozycja EDUKACJA MUZYCZNA podstawa programowa wg portalu Scholaris Lp. numer karty obszar tytuł karty opis słowa kluczowe edukacja pozycja 1 KP/1/MUZ/1/01 Rozpoznaj instrumenty Karta pracy z grafikami różnych

Bardziej szczegółowo

Muzyka Klasa IV Ocena CELUJĄCA Ocena BARDZO DOBRA bardzo dobrze potrafi wypowiedzieć się Ocena DOBRA przy pomocy

Muzyka Klasa IV Ocena CELUJĄCA Ocena BARDZO DOBRA bardzo dobrze potrafi wypowiedzieć się Ocena DOBRA przy pomocy Muzyka Klasa IV Ocena CELUJĄCA Uczeń spełnia wszystkie wymienione poniżej wymagania na ocenę bardzo dobrą, a jednocześnie: prezentuje wiedzę oraz umiejętności znacznie wykraczające poza obowiązujący program

Bardziej szczegółowo

D Y K T A N D A H A R M O N I C Z N E Ć W I C Z E Ń

D Y K T A N D A H A R M O N I C Z N E Ć W I C Z E Ń D Y K T A N D A H A R M O N I C Z N E Z E S Z Y T Ć W I C Z E Ń 1 2 Przedmowa Oddaję do Państwa rąk wybór ćwiczeń pod nazwą Dyktanda harmoniczne część I. Na komplet składają się: zeszyt z przykładami nutowymi

Bardziej szczegółowo

2. Analiza i zapis różnych zjawisk dźwiękowych na podstawie fragmentów Kwartetu smyczkowego Wiosennego Zbigniewa Bargielskiego:

2. Analiza i zapis różnych zjawisk dźwiękowych na podstawie fragmentów Kwartetu smyczkowego Wiosennego Zbigniewa Bargielskiego: Uczestnik VII Ogólnopolski Konkurs Solfeżowy Państwowa Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I i II st. im. St. Moniuszki Bielsko-Biała, 1 3 marca 2013 r. ETAP I zadania pisemne GODŁO LICZBA PUNKTÓW Instrument

Bardziej szczegółowo

Na początek garstka niezbędnych informacji.

Na początek garstka niezbędnych informacji. Na początek garstka niezbędnych informacji. W zapisie międzynarodowym nomenklatura nazewnictwa jest angielska, wobec powyższego, w niniejszym opracowaniu tylko w nielicznych przypadkach pojawia się nazewnictwo

Bardziej szczegółowo

REKRUTACJA 2015/2016 ZASADY OGÓLNE

REKRUTACJA 2015/2016 ZASADY OGÓLNE REKRUTACJA 2015/2016 ZASADY OGÓLNE Zespół Państwowych Szkół Muzycznych w Bielsku-Białej: - Państwowa Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I stopnia - Państwowa Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II stopnia -

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE GITARA CYKL 6 -LETNI (nowy) MATERIAŁ NAUCZANIA. 1. Treści nauczania. Klasa I

WYMAGANIA EDUKACYJNE GITARA CYKL 6 -LETNI (nowy) MATERIAŁ NAUCZANIA. 1. Treści nauczania. Klasa I WYMAGANIA EDUKACYJNE GITARA CYKL 6 -LETNI (nowy) MATERIAŁ NAUCZANIA 1. Treści nauczania 1. Arpeggio 2. Tłumienie strun prawą ręką 3. Dwudźwięki 4. Melodia z akompaniamentem 5. Koordynacja pracy obu rąk

Bardziej szczegółowo

Informator rekrutacyjny SEKCJI TEORII MUZYKI na rok 2016/17

Informator rekrutacyjny SEKCJI TEORII MUZYKI na rok 2016/17 1 Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I i II st. Im. K. Szymanowskiego we Wrocławiu Informator rekrutacyjny SEKCJI TEORII MUZYKI na rok 2016/17 SZKOŁA II STOPNIA (gimnazjum, liceum) Nauczyciele przedmiotów

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne fortepian Dział instrumentalny (nowa reforma)

Wymagania edukacyjne fortepian Dział instrumentalny (nowa reforma) Wymagania edukacyjne fortepian Dział instrumentalny (nowa reforma) KLASA PIERWSZA CYKLU SZEŚCIOLETNIEGO, KLASA PIERWSZA (I półrocze) CYKLU CZTEROLETNIEGO Uczeń: 1. Zna budowę instrumentu oraz jego walory

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. Spotkań uczniów szkół muzycznych I stopnia Wykształcony słuch w Żyrardowie

REGULAMIN. Spotkań uczniów szkół muzycznych I stopnia Wykształcony słuch w Żyrardowie REGULAMIN Spotkań uczniów szkół muzycznych I stopnia Wykształcony słuch w Żyrardowie 1. Organizatorem Spotkań jest Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Ignacego Jana Paderewskiego w Żyrardowie.

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA Z PRZEDMIOTU -MUZYKA- NA POSZCZEGÓLNE OCENY

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA Z PRZEDMIOTU -MUZYKA- NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA Z PRZEDMIOTU -MUZYKA- NA POSZCZEGÓLNE OCENY Nauczyciel oceniając ucznia w klasach IV-VI bierze pod uwagę przede wszystkim jego aktywność, zaangażowanie i wkład pracy. Ocenianie aktywności,

Bardziej szczegółowo

Fortepian Wymagania edukacyjne i programy nauczania w klasie fortepianu

Fortepian Wymagania edukacyjne i programy nauczania w klasie fortepianu 1 Fortepian Wymagania edukacyjne i programy nauczania w klasie fortepianu Klasa I - Opanowanie: - podstawowych wiadomości z zakresu budowy instrumentu, - prawidłowej postawy przy instrumencie, ułożenie

Bardziej szczegółowo

Muzyczna Matematyka. Klara Maria Zgliński

Muzyczna Matematyka. Klara Maria Zgliński Muzyczna Matematyka Klara Maria Zgliński Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I stopnia im. Ignacego J. Paderewskiego w Krakowie 31-134 Kraków, ul. Basztowa 8 Klasa VIb Nauczyciel: mgr Joanna Zagórska Korekta

Bardziej szczegółowo

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe Małe olimpiady przedmiotowe Test z muzyki Organizatorzy: Wydział Edukacji Urzędu Miasta w Koszalinie Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie Szkoła Podstawowa Nr 17 w Koszalinie Szkoła Podstawowa Nr

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA DLA PSM W OPOLU. Przedmiot główny: SAKSOFON PIERWSZY ETAP EDUKACYJNY. Cykl 6 - letni

WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA DLA PSM W OPOLU. Przedmiot główny: SAKSOFON PIERWSZY ETAP EDUKACYJNY. Cykl 6 - letni WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA DLA PSM W OPOLU Przedmiot główny: SAKSOFON PIERWSZY ETAP EDUKACYJNY Cykl 6 - letni Opracował: mgr Jan Swaton Opracowane w oparciu o Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA kl IV

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA kl IV PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA kl IV STANDARDY WYMAGAŃ 1.Uczeń jest zobowiązany być obecnym na lekcji i aktywnie w niej uczestniczyć. 2.Uczeń ma obowiązek posiadać potrzebne do lekcji pomoce takie

Bardziej szczegółowo

Gama przez dwie oktawy osobno, razem rozbieżnie ćwierćnutami. Trójdźwięk rozłożony i w formie akordu (bez oktawy) z przewrotami osobno.

Gama przez dwie oktawy osobno, razem rozbieżnie ćwierćnutami. Trójdźwięk rozłożony i w formie akordu (bez oktawy) z przewrotami osobno. TREŚCI NAUCZANIA ORAZ UMIEJĘTNOŚCI OBOWIĄZUJĄCE UCZNIA KLASA I Wiadomości : Budowa instrumentu: sposób wydobywania dźwięku (działanie mechanizmu) pianino, fortepian. Nazwy: klawiatura, klawisz, struna,

Bardziej szczegółowo

Procedura przyjęcia do OSM I i II stopnia

Procedura przyjęcia do OSM I i II stopnia Procedura przyjęcia do OSM I i II stopnia Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dn. 15 maja 2014 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do publicznych

Bardziej szczegółowo

Joanna Tomkowska PSM I i II stopnia im. Fryderyka Chopina w Olsztynie. Jacques Moderne (Francja) Branle Simple. 1. Dyktando melodyczne.

Joanna Tomkowska PSM I i II stopnia im. Fryderyka Chopina w Olsztynie. Jacques Moderne (Francja) Branle Simple. 1. Dyktando melodyczne. Joanna Tomkowska W 1993 roku ukończyła Akademię Muzyczną im. Fryderyka Chopina w Warszawie (specjalność rytmika), a następnie Studium Wychowania Muzycznego Carla Orffa. Jest nauczycielem dyplomowanym Państwowej

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania stawiane uczniom na poszczególne oceny z muzyki w klasie IV

Szczegółowe wymagania stawiane uczniom na poszczególne oceny z muzyki w klasie IV Szczegółowe wymagania stawiane uczniom na poszczególne oceny z muzyki w klasie IV Ocena celująca Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który opanował umiejętności i wiadomości wymagane na ocenę bardzo dobrą.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE GITARA cykl sześcioletni

WYMAGANIA EDUKACYJNE GITARA cykl sześcioletni WYMAGANIA EDUKACYJNE GITARA cykl sześcioletni 1. Arpeggio 2. Tłumienie strun prawą ręką 3. Dwudźwięki Klasa I 1. Postawa przy instrumencie, układ rąk i sposoby wydobywania dźwięków 2. Budowa gitary, akcesoria

Bardziej szczegółowo

Platforma WSiPnet.pl dla każdego ucznia

Platforma WSiPnet.pl dla każdego ucznia Platforma WSiPnet.pl dla każdego ucznia KLASY 4 6 ANNA WYSOCKA Zajęcia komputerowe są dość specyficznym przedmiotem wymagają nie tylko przyswojenia wiedzy informatycznej, ale przede wszystkim zdobycia

Bardziej szczegółowo

Gamy i pasaże czy mogą stać się ulubionym ćwiczeniem?

Gamy i pasaże czy mogą stać się ulubionym ćwiczeniem? KATARZYNA MAZUR Klub Małych Pianistów SDK (fragmenty pracy przygotowanej w czasie kursu dla nauczycieli Suzuki) Gamy i pasaże czy mogą stać się ulubionym ćwiczeniem? Dlaczego zarówno wśród nauczycieli,

Bardziej szczegółowo

RYTMIKA z elementami. kształcenia słuchu PROGRAM NAUCZANIA OPRACOWANIE: MAŁGORZATA FISZER-SZCZEPAŃSKA

RYTMIKA z elementami. kształcenia słuchu PROGRAM NAUCZANIA OPRACOWANIE: MAŁGORZATA FISZER-SZCZEPAŃSKA PROGRAM NAUCZANIA RYTMIKA z elementami kształcenia słuchu OPRACOWANIE: MAŁGORZATA FISZER-SZCZEPAŃSKA Nr 26/2013 zatwierdzony przez Radę Pedagogiczną w dniu 28.01.2013 r. Spis treści 1. Wstęp.. str. 3 2.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA SZKOŁA PODSTAWOWA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA SZKOŁA PODSTAWOWA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA SZKOŁA PODSTAWOWA STANDARDY WYMAGAŃ 1.Uczeń jest zobowiązany być obecnym na lekcji i aktywnie w niej uczestniczyć. 2.Uczeń ma obowiązek posiadać potrzebne do lekcji

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania instrumentów dętych blaszanych w PSM I i II stopnia im. M. Karłowicza w Katowicach

Przedmiotowy System Oceniania instrumentów dętych blaszanych w PSM I i II stopnia im. M. Karłowicza w Katowicach Przedmiotowy System Oceniania instrumentów dętych blaszanych w PSM I i II stopnia im. M. Karłowicza w Katowicach 1/ trąbka 2/ waltornia 3/ puzon Podstawa prawna: - Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia

Bardziej szczegółowo

Jury NR ZAD. PUNKTACJA MAKSYMALNA PROBLEMATYKA. 1. Dyktando polifoniczne 9. 2. Dyktando jednogłosowe 8

Jury NR ZAD. PUNKTACJA MAKSYMALNA PROBLEMATYKA. 1. Dyktando polifoniczne 9. 2. Dyktando jednogłosowe 8 VIII Ogólnopolski Konkurs Solfeżowy Zespół Państwowych Szkół Muzycznych I i II st. im. St. Moniuszki Bielsko-Biała, 6 8 marca 015 r. ETAP III zadania pisemne i realizacja wokalna Jury NR ZAD. PROBLEMATYKA

Bardziej szczegółowo

GITARA SYLABUS (2006-2012) Tłumaczenie posiada charakter pomocniczy. W przypadku wątpliwości rozstrzygająca jest wersja anglojęzyczna.

GITARA SYLABUS (2006-2012) Tłumaczenie posiada charakter pomocniczy. W przypadku wątpliwości rozstrzygająca jest wersja anglojęzyczna. GITARA SYLABUS (2006-2012) Tłumaczenie posiada charakter pomocniczy. W przypadku wątpliwości rozstrzygająca jest wersja anglojęzyczna. Opublikowane przez rockschool Ltd 2006 Jakakolwiek próba bezprawnego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z muzyki dla kl. VI Szkoły Podstawowej nr 1 im. św. Józefa w Lubomierzu

Wymagania edukacyjne z muzyki dla kl. VI Szkoły Podstawowej nr 1 im. św. Józefa w Lubomierzu Wymagania edukacyjne z muzyki dla kl. VI Szkoły Podstawowej nr 1 im. św. Józefa w Lubomierzu Wymagania szczegółowe śródroczne Ocena dopuszczająca: -zna słowa i melodię piosenek: Wakacyjna piosenka, Wizyta

Bardziej szczegółowo

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe Małe olimpiady przedmiotowe Test z muzyki Organizatorzy: Wydział Edukacji Urzędu Miasta w Koszalinie Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie Szkoła Podstawowa nr 17 w Koszalinie Szkoła Podstawowa nr

Bardziej szczegółowo

Notacja muzycznego brajla

Notacja muzycznego brajla Bożena Kotkowska - Juda Notacja muzycznego brajla Poradnik dla nauczycieli i rodziców Kraków 2004 Przedmowa Poradnik jest owocem moich długoletnich doświadczeń związanych z zapisem utworów za pomocą muzycznej

Bardziej szczegółowo

Przesłuchanie techniczne: gama C-dur przez 2 oktawy oburącz, tempo wolne. Pasaże w przewrotach. Wybrane ćwiczenie ze szkoły Kulpowicza, piosenka.

Przesłuchanie techniczne: gama C-dur przez 2 oktawy oburącz, tempo wolne. Pasaże w przewrotach. Wybrane ćwiczenie ze szkoły Kulpowicza, piosenka. Akordeon Klasa I, cykl 6-letni Załącznik Nr 5 Wymagania edukacyjne: rozwijanie uzdolnień muzycznych i zamiłowania do gry na akordeonie, znajomość podstawowych wiadomości z historii instrumentu, z jego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu muzyka w klasach IV VI szkoły podstawowej

Wymagania edukacyjne z przedmiotu muzyka w klasach IV VI szkoły podstawowej Wymagania edukacyjne z przedmiotu muzyka w klasach IV VI szkoły podstawowej Ogólne kryteria oceniania MUZYKA W przypadku przedmiotu muzyka osiągnięcia ucznia moŝna weryfikować na przykład za pomocą quizów,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - MUZYKA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - MUZYKA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - MUZYKA Opracowała: mgr Larysa Ksykiewicz STANDARDY WYMAGAŃ 1.Uczeń jest zobowiązany być obecnym na lekcji i aktywnie w niej uczestniczyć. 2.Uczeń ma obowiązek posiadać potrzebne

Bardziej szczegółowo

http://sklepmuzyczny24.com/

http://sklepmuzyczny24.com/ http://sklepmuzyczny24.com/ Autor: Bohun / Marcin Błoch (Gitarzysci.pl) Witam, proponuje wam poradnik do czytania nutek, nie odkryje tu przed wami wiedzy tajemnej, jedynie absolutne podstawy, wystarczające

Bardziej szczegółowo

BAS SYLABUS (2006-2012) Tłumaczenie posiada charakter pomocniczy. W przypadku wątpliwości rozstrzygająca jest wersja anglojęzyczna.

BAS SYLABUS (2006-2012) Tłumaczenie posiada charakter pomocniczy. W przypadku wątpliwości rozstrzygająca jest wersja anglojęzyczna. BAS SYLABUS (2006-2012) Tłumaczenie posiada charakter pomocniczy. W przypadku wątpliwości rozstrzygająca jest wersja anglojęzyczna. Opublikowane przez rockschool Ltd 2006 Jakakolwiek próba bezprawnego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na daną ocenę z przedmiotu MUZYKA w Szkole Podstawowej nr 4 w Aleksandrowie Łódzkim

Wymagania edukacyjne na daną ocenę z przedmiotu MUZYKA w Szkole Podstawowej nr 4 w Aleksandrowie Łódzkim Wymagania edukacyjne na daną ocenę z przedmiotu MUZYKA w Szkole Podstawowej nr 4 w Aleksandrowie Łódzkim Przy wystawianiu ocen z przedmiotu muzyka bardzo ważnym elementem składowym oceny jest wysiłek wkładany

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE GITARA cykl czteroletni

WYMAGANIA EDUKACYJNE GITARA cykl czteroletni WYMAGANIA EDUKACYJNE GITARA cykl czteroletni Klasa I 1. Sposoby wydobywania dźwięków : szarpnięcie a uderzenie 2. Tłumienie strun prawą ręką 3. Arpeggio 4. Legato 5. Rozciąganie przestrzeni międzypalcowej

Bardziej szczegółowo

I GRA MUZYKA - WYD.: NOWA ERA. według nowej podstawy programowej

I GRA MUZYKA - WYD.: NOWA ERA. według nowej podstawy programowej WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU MUZYKA KLASA IV I GRA MUZYKA - WYD.: NOWA ERA według nowej podstawy programowej Ocenę dopuszczająca otrzymuje uczeń, który TREŚCI KONIECZNE- STOPIEŃ DOPUSZCZAJĄCY uczęszcza

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MUZYKI W KLASACH IV-V -VI. - oznaczenia agogiczne, dynamiczne, artykulacyjne i skróty ich pisowni.

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MUZYKI W KLASACH IV-V -VI. - oznaczenia agogiczne, dynamiczne, artykulacyjne i skróty ich pisowni. PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MUZYKI W KLASACH IV-V -VI Realizowany program Muzyczny Świat nr dopuszczenia 495/1/2012 TREŚCI PROGRAMOWE W KLASIE IV Zasady muzyki - taktowanie na dwa, na trzy, na cztery.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE W KLASIE GITARY SZKOŁY MUZYCZNEJ I STOPNIA CYKL 6 - LETNI OPRACOWAŁ DARIUSZ CZERWENKA

WYMAGANIA EDUKACYJNE W KLASIE GITARY SZKOŁY MUZYCZNEJ I STOPNIA CYKL 6 - LETNI OPRACOWAŁ DARIUSZ CZERWENKA WYMAGANIA EDUKACYJNE W KLASIE GITARY SZKOŁY MUZYCZNEJ I STOPNIA CYKL 6 - LETNI OPRACOWAŁ DARIUSZ CZERWENKA CEL NAUKI - kształtowanie osobowości twórczej poprzez rozwijanie umiejętności i wynikających z

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne PSM I wiolonczela c.6 -letni. Klasa I

Wymagania edukacyjne PSM I wiolonczela c.6 -letni. Klasa I Wymagania edukacyjne PSM I wiolonczela c.6 -letni Klasa I Zadania techniczno -wykonawcze - poprawna postawa przy instrumencie, - poprawny układ palców, - kształcenie podstawowych umiejętności gry na instrumencie

Bardziej szczegółowo

Akustyka muzyczna. Wykład 1 Wprowadzenie. O muzyce. Elementy muzyki. O dźwięku. dr inż. Przemysław Plaskota

Akustyka muzyczna. Wykład 1 Wprowadzenie. O muzyce. Elementy muzyki. O dźwięku. dr inż. Przemysław Plaskota Akustyka muzyczna Wykład 1 Wprowadzenie. O muzyce. Elementy muzyki. O dźwięku. dr inż. Przemysław Plaskota Informacje wstępne Przemysław Plaskota godziny konsultacji miejsce konsultacji p. 604 bud. C-5

Bardziej szczegółowo

Harmonia Jazzowa Na Gitarze

Harmonia Jazzowa Na Gitarze Harmonia Jazzowa Na Gitarze Maciej Bliziński 31 maja 2004 roku Copyright c 2003-2004 Maciej Bliziński. Udziela się zezwolenia do kopiowania, rozpowszechniania i/lub modyfikacji tego dokumentu zgodnie z

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA DLA PSM w OPOLU. Przedmiot główny: KLARNET PIERWSZY ETAP EDUKACYJNY

WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA DLA PSM w OPOLU. Przedmiot główny: KLARNET PIERWSZY ETAP EDUKACYJNY WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA DLA PSM w OPOLU Przedmiot główny: KLARNET PIERWSZY ETAP EDUKACYJNY Cykl 4-letni Opracowane przez: mgr Michała Kowalskiego Opracowane w oparciu o Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU MUZYKA DLA KLASY IV

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU MUZYKA DLA KLASY IV WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU MUZYKA DLA KLASY IV Wymagania na ocenę dopuszczającą Wymagania na ocenę dostateczną Wymagania na ocenę dobrą Wymagania na ocenę bardzo dobrą Wymagania na ocenę celującą

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA GRY NA GITARZE KLASYCZNEJ W KL. I VI. do użytku POSM I st. nr 1 w Poznaniu, oparty na programie zatwierdzonym przez MkiS w 1996 r.

PROGRAM NAUCZANIA GRY NA GITARZE KLASYCZNEJ W KL. I VI. do użytku POSM I st. nr 1 w Poznaniu, oparty na programie zatwierdzonym przez MkiS w 1996 r. PROGRAM NAUCZANIA GRY NA GITARZE KLASYCZNEJ W KL. I VI do użytku POSM I st. nr 1 w Poznaniu, oparty na programie zatwierdzonym przez MkiS w 1996 r. PIERWSZY ROK NAUCZANIA ( 1 i 1/3 jednostki lekcyjnej

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 sierpnia 2014 r. Poz. 1039 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO z dnia 2 lipca 2014 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen z muzyki

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen z muzyki Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen z muzyki Ze względu na różnice w uzdolnieniach muzycznych uczniów, na ocenę z tego przedmiotu w znacznym stopniu

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MUZYKI KL. IV. Realizowany program Muzyczny Świat. nr dopuszczenia 495/1/2012 TREŚCI PROGRAMOWE.

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MUZYKI KL. IV. Realizowany program Muzyczny Świat. nr dopuszczenia 495/1/2012 TREŚCI PROGRAMOWE. PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MUZYKI KL. IV Realizowany program Muzyczny Świat nr dopuszczenia 495/1/2012 TREŚCI PROGRAMOWE Zasady muzyki Taktowanie na dwa, na trzy, na cztery. Wartości rytmiczne nut

Bardziej szczegółowo

Skale i systemy strojenia. III rok Reżyserii Dźwięku Anna Preis 16.11.15 AM_5_2015

Skale i systemy strojenia. III rok Reżyserii Dźwięku Anna Preis 16.11.15 AM_5_2015 Skale i systemy strojenia III rok Reżyserii Dźwięku Anna Preis 16.11.15 AM_5_2015 Gramatyka muzyki Większość muzycznych kultur używa dyskretnych elementów o określonej wysokości zapisanych w postaci nut.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE MUZYKA KLASA V

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE MUZYKA KLASA V WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE MUZYKA KLASA V WYMAGANIA ŚRÓDROCZNE: Wymagania na ocenę dopuszczającą: Uczeń opanował zakres wiedzy i umiejętności na poziomie elementarnym, a także:

Bardziej szczegółowo

SEKCJA INSTRUMENTÓW SMYCZKOWYCH ZSM IM. ST. MONIUSZKI W ŁODZI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - STANDARDY WYMAGAŃ KLASA I

SEKCJA INSTRUMENTÓW SMYCZKOWYCH ZSM IM. ST. MONIUSZKI W ŁODZI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - STANDARDY WYMAGAŃ KLASA I SEKCJA INSTRUMENTÓW SMYCZKOWYCH ZSM IM. ST. MONIUSZKI W ŁODZI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - STANDARDY WYMAGAŃ PRZEDMIOT: KONTRABAS KLASY I IV CZTEROLETNIEGO SM I ST. KLASA I gama, trójdźwięk etiuda lub

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA I WYMAGANIA EDUKACYJNE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Zespół Państwowych Szkół Muzycznych nr 4 im. K. Szymanowskiego w Warszawie PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTÓW KSZTAŁCENIE SŁUCHU I RYTMIKA W KLASACH I III OGÓLNOKSZTAŁCĄCEJ

Bardziej szczegółowo

w kl. 4, 5 i 6 szkoły podstawowej

w kl. 4, 5 i 6 szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z muzyki w kl. 4, 5 i 6 szkoły podstawowej nauczyciele: Małgorzata Szwarc, Andrzej Stawczyk Opracowany na podstawie programu nauczania muzyki dla klas 4-6 szkoły podstawowej

Bardziej szczegółowo

Zakres wymagań na poszczególne oceny szkolne z muzyki, dla kl. V i VI, do programu nauczania pt. Malowane muzyką Pawła Piątka, nr DKW-4014-15/00

Zakres wymagań na poszczególne oceny szkolne z muzyki, dla kl. V i VI, do programu nauczania pt. Malowane muzyką Pawła Piątka, nr DKW-4014-15/00 Zakres wymagań na poszczególne oceny szkolne z muzyki, dla kl. V i VI, do programu nauczania pt. Malowane muzyką Pawła Piątka, nr DKW-4014-15/00 Opracowała: mgr Krystyna Kiegler Ocenie poddane zostaną

Bardziej szczegółowo

muzycznych jest zwykle podstawowy. Krzysztof Raduła

muzycznych jest zwykle podstawowy. Krzysztof Raduła WPROWADZENIE Z przyjemnością przedstawiam szkołę gry na keyboardzie (czyt. kibord). Podręcznik ten przeznaczony jest dla rozpoczynających od podstaw naukę gry. Również bardziej zaawansowany muzyk odnajdzie

Bardziej szczegółowo

Ocenę dobrą (4) otrzymuje uczeń, który: opanował większość wiadomości i umiejętności przewidzianych w realizowanym programie nauczania;

Ocenę dobrą (4) otrzymuje uczeń, który: opanował większość wiadomości i umiejętności przewidzianych w realizowanym programie nauczania; Ocenę celującą (6) otrzymuje uczeń, który: opanował pełny zakres wiadomości i umiejętności przewidzianych w realizowanym zdobywa dodatkową wiedzę, korzystając z różnych źródeł informacji; na lekcjach jest

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału muzyki klasa 4

Rozkład materiału muzyki klasa 4 Rozkład materiału muzyki klasa 4 miesiąc wrzesień październik temat lekcji / ilość godzin lekcyjnych Budowa zwrotkowa piosenkipiosenka " Mały obóz "- 1 godz. Hymn Państwowy - 2 godz. Lekcyjne Budowa utworów

Bardziej szczegółowo

1. Jaki to taniec? 1:03 a) walc angielski b) cza-cza c) tango d) krakowiak 2. Jaki głos słyszysz? 1:44

1. Jaki to taniec? 1:03 a) walc angielski b) cza-cza c) tango d) krakowiak 2. Jaki głos słyszysz? 1:44 Małe olimpiady przedmiotowe Test z muzyki ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania

Przedmiotowy System Oceniania PAŃSTWOWA SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA im. Tadeusza Szeligowskiego w Szczecinie Przedmiotowy System Oceniania (rytmika) Szczecin 2006r. Opracowała Anna Główczyńska I II Cele oceniania: 1. Poinformowanie ucznia

Bardziej szczegółowo

-d 2. Kilkanaście wybranych ćwiczeń i melodii ze szkoły na trąbkę Lutaka, ze zbioru tańce i melodie opr. J. Kalinowski, kolędy, 2 duety.

-d 2. Kilkanaście wybranych ćwiczeń i melodii ze szkoły na trąbkę Lutaka, ze zbioru tańce i melodie opr. J. Kalinowski, kolędy, 2 duety. Trąbka Klasa I, cykl 6-letni Załącznik Nr 6 Wymagania edukacyjne: Znajomość podstawowych wiadomości z historii instrumentu, budowy zastosowania oraz podstaw konserwacji i czyszczenia. Znajomość zasad higieny.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ORAZ WYMAGANIA EDUKACYJNE. FORTEPIAN dla klas I - VI I st.

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ORAZ WYMAGANIA EDUKACYJNE. FORTEPIAN dla klas I - VI I st. PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ORAZ WYMAGANIA EDUKACYJNE FORTEPIAN dla klas I - VI I st. KLASA I A. Treści nauczania (podstawa programowa) 1. Znajomość budowy instrumentu; klawiatura nazwy klawiszy. 2.

Bardziej szczegółowo