Problemy polskiej wsi w kontekście informatyzacji

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Problemy polskiej wsi w kontekście informatyzacji"

Transkrypt

1 Dr Ryszard Kamiński Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polska Akademia Nauk, Warszawa Dr Wojciech Knieć Instytut Socjologii Uniwersytet M. Kopernika w Toruniu Problemy polskiej wsi w kontekście informatyzacji Pierwsza część artykułu to przegląd problemów polskiej wsi, w których rozwiązaniu pomocna jest informatyzacja. W drugiej części autorzy przytaczają szereg konkretnych przykładów informatyzacji społeczności wiejskich w Polsce, Europie i na świecie. Metoda e-vita > 15

2 Rolnictwo nie dla wszystkich W burzliwym okresie przystępowania do Unii Europejskiej toczono w Polsce mnóstwo emocjonujących debat na temat znaczenia rolnictwa. Wielu dyskutantów wieszczyło upadek produkcji rolniczej i koniec gospodarstw, które lada moment mieli wykupić rolnicy z Niemiec, Danii lub Holandii. Powszechnie prognozowano też napływ taniej żywności z zewnątrz. Ponad dwa lata po integracji okazało się jednak, że to właśnie rolnictwo stało się tą dziedziną, w której nastąpiło znaczne przyspieszenie. Zamknięty dla świata zewnętrznego i otwarty na wewnętrzną konkurencję rynek żywności dwudziestu pięciu krajów Unii Europejskiej stał się dla wielu polskich producentów wielką szansą. Niejednolite możliwości sprzedaży oraz wsparcie inwestycyjne z programów unijnych prowadzą jednak do wielkiego zróżnicowania. Najlepsi rolnicy modernizują swoje gospodarstwa w niezwykłym tempie. Zmuszeni są przy tym korzystać z coraz bardziej zaawansowanych technologii. Kupują naszpikowane elektroniką maszyny, ciągniki, kombajny, urządzenia do hodowli i uprawy, wchodzą jednocześnie w świat nowoczesnych technologii. Internet wykorzystują do śledzenia cen, otrzymywania ofert, kontaktów z dostawcami i odbiorcami. Strony WWW, e oraz np. mierzenie pola za pomocą technologii satelitarnej GPS nie są dla najlepszych polskich rolników opowieścią zza siedmiu mórz, lecz stają się codziennością. Tacy rolnicy podążają za nowoczesnymi technologiami wraz z rozwojem swoich gospodarstw. Rodzi się jednak pytanie, jak liczna jest to grupa i co dzieje się z pozostałymi. Nowi i starzy mieszkańcy wsi Od 2000 r. można w Polsce obserwować nowe zjawisko dotyczące struktury demograficznej. Po raz pierwszy od drugiej wojny światowej napływ ludności z miast na wieś okazał się większy niż odpływ ze wsi do miast. Jak szacuje Główny Urząd Statystyczny, trend w kolejnych latach będzie się utrzymywał (odsetek mieszkańców wsi z 38,3% w 2002 r. może wzrosnąć aż do 42,6% w 2030 roku). Pojawia się zatem nowa kategoria mieszkańców wsi, którzy stają się rezydentami lub przedsiębiorcami wiejskimi. Z reguły reprezentują oni zamożną grupę społeczeństwa. Osiedlają się najczęściej na terenach wokół wielkich aglomeracji oraz wzdłuż głównych szlaków komunikacyjnych. Przynoszą z miasta nowe zwyczaje, sposób bycia oraz wielką potrzebę komunikowania się z całym światem. Internet to niezbędny element ich życia. Pojawienie się nowych mieszkańców ma duży wpływ na życie typowych wiejskich wspólnot. Prognoza GUS na podstawie danych z Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 roku. 16 > Metoda e-vita

3 Ryc. 1. Zmiany proporcji ludności miejskiej i wiejskiej w Polsce. Prognoza GUS ,0% 61,7% 60,2% 57,4% 50,0% 40,0% 38,3% 39,8% 42,6% 30,0% mieszkańcy miast mieszkańcy wsi Źródło: Prognoza GUS [w:] Inicjatywa LEADER + w Polsce, badanie na zlecenie Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej, Warszawa 2005, s. 39. Wieś jest gorszym miejscem do życia... Wielu pewnie zaprzeczy, wskazując na tradycyjne przewagi życia na wsi czyste środowisko, bezpośrednie kontakty międzyludzkie, serdeczność, brak wielkomiejskiego zgiełku itd. Jednak podstawowe cechy, jakimi opisuje się dzisiaj tzw. jakość życia, są na pewno gorsze na wsi niż w mieście. Niedostateczny rozwój dotyczy szczególnie instytucji kulturalnych, ale także szkół i placówek służby zdrowia. Warunki nauki na wsi są zdecydowanie gorsze niż w mieście, przeciętny poziom nauczania na wsi jest również z reguły niższy. Na mniej korzystne możliwości edukacyjne dzieci wiejskich składa się szereg barier związanych z funkcjonowaniem systemu oświaty na wsi, jak chociażby ograniczony dostęp do przedszkoli, gorzej wykwalifikowani nauczyciele, gorsza oferta edukacyjna szkolnictwa ponadpodstawowego oraz trudna sytuacja materialna rodzin wiejskich. Wybór szkoły ponadpodstawowej jest uzależniony od sieci szkół w najbliższej okolicy, możliwości dojazdu do szkoły lub zamieszkania w internacie, kosztów dojazdów lub mieszkania poza domem. Działając przez Internet, choćby częściowo, mieszkańcy wsi mogliby mieć do dyspozycji znacznie szerszą ofertę edukacyjną, kulturalną, a nawet medyczną. Metoda e-vita > 17

4 Bezrobocie Osobną kwestią jest pojawiający się na wsi problem nadwyżki rąk do pracy. Na obszarach wiejskich w Polsce mieszka prawie 15 milionów ludzi (38,6%) 2. Bardziej istotny jest jednak fakt, że 27% Polaków w wieku produkcyjnym związanych jest z rolnictwem, chociaż tylko 18% się z niego utrzymuje. Na wsi mieszka milion bezrobotnych w rodzinach nierolniczych, kolejny milion to bezrobotni w rodzinach rolniczych oraz około 850 tysięcy osób tworzących tzw. bezrobocie ukryte. Dalsze zwiększanie efektywności rolnictwa doprowadzi do wzrostu liczby bezrobotnych o kolejne kilkaset tysięcy do miliona osób. Internet to jedna z szans na tworzenie nowych miejsc pracy na wsi. Istotnym zjawiskiem na wsi staje się masowa emigracja. Wielu młodych mieszkańców wsi poszukuje pracy w mieście lub wyjeżdża za granicę. Dzięki Internetowi mogą utrzymywać kontakt z rodzinami i znajomymi. W ten sposób ich nowe doświadczenia, ale też i dochody, mają wpływ na środowisko, z którego się wywodzą. Ryc. 2. Wskaźniki aktywności zawodowej i zatrudnienia osób w wieku lat, wg miejsca zamieszkania 70% 65% 60% 55% 50% 45% 40% IV 1999 I 2000 II 2000 III 2000 IV 2000 I 2001 wsk. aktywności wieś wsk. aktywności miasto II 2001 III 2001 IV 2001 I 2002 II 2002 III 2002 IV 2002 I 2003 II 2003 wsk. zatrudnienia wieś Źródło: Dane Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności, wykres opracowany przez autorów założeń do Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki III 2003 IV 2003 I 2004 II 2004 III 2004 IV 2004 wsk. zatrudnienia miasto 2 Stan na czerwiec 2006, za: 18 > Metoda e-vita

5 Telefon komórkowy Telefon komórkowy umożliwiający dostęp do Internetu Komputer osobisty (stacjonarny lub laptop) Internet Ogółem 62% 23% 19% 40% 36% 30% 26% Miasta powyżej mieszkańców Problemy polskiej wsi w kontekście informatyzacji Gorszy dostęp do Internetu Polska jest słabo przygotowana do transformacji w społeczeństwo informacyjne. Zgodnie z rankingiem Światowego Forum Gospodarczego, Polska w 2004 r. zajmowała pod tym względem 72. miejsce na 104 sklasyfikowane kraje świata, a w dodatku z każdym rokiem przesuwa się na coraz dalsze pozycje. Pod względem dostępu do Internetu w 2004 r. wyprzedziło nas 20 krajów Unii Europejskiej, w tym Litwa, Łotwa i Węgry. Na terenach wiejskich w 2004 r. dostęp do Internetu posiadało 15% gospodarstw domowych. Zainteresowanie Internetem oraz rozwój technologii wymusza niejako pewne przyspieszenie w tej dziedzinie. W 2005 r. stopień dostępu do Internetu wzrósł już na wsi do około 19%. Wskaźnik ten dla krajów UE-15 wynosi jednak 62%. Różnica jest więc nadal ogromna. Tab. 1. Obecność telefonów komórkowych i komputerów oraz dostęp do Internetu w gospodarstwach domowych w Polsce w 2004 i 2005 roku Miejsce zamieszkania 68% 32% 26% 49% 44% 40% 34% Miasta liczące do mieszkańców 62% 22% 18% 40% 39% 32% 28% Obszary wiejskie 55% 16% 13% 30% 25% 19% 15% Źródło: Wykorzystanie technologii informacyjno-telekomunikacyjnych w 2005 r., GUS, Nie wszyscy chcą do sieci... Dostęp do Internetu dla respondentów pochodzących z małych miejscowości jest coraz ważniejszą sprawą. Z badań przeprowadzonych w grudniu 2005 r. przez studentów Instytutu Socjologii UMK w Toruniu Metoda e-vita > 19

6 wśród mieszkańców gminy Golub Dobrzyń 3 wynika, że społeczności małomiasteczkowe oraz wiejskie uczyniły dostęp do Internetu jedną ze składowych swej definicji jakości życia. Rozwijanie kompetencji informatycznych wśród młodych mieszkańców wsi staje się jedną z najczęściej artykułowanych potrzeb normatywnych. W omawianych badaniach nawet najbardziej zmarginalizowane społeczności wiejskie (np. post-pgr-owskie) prezentowały postawy przyjazne nowoczesnym technologiom teleinformatycznym. Mieszkańcy wsi powoli odkrywają potencjał tkwiący w technologiach informacyjnych, które jeszcze niedawno zarezerwowane były dla środowisk miejskich oraz młodzieży. Stwierdzenie jestem za stary do Internetu albo do komputera powoli staje się wstydliwym dowodem zacofania i odchodzi w niepamięć tak, jak podzielane kiedyś przez rolników przekonanie, że traktor jest tylko dla leniwych. Znaczna część mieszkańców wsi nadal jednak nie widzi potrzeby dostępu do Internetu. Ryc. 3. Powody braku dostępu do Internetu w gospodarstwach domowych w 2005 roku Brak potrzeby Zbyt wysokie koszty sprzętu Zbyt wysokie koszty dostępu 33% 36% 39% Brak odpowiednich umiejętności 15% Brak techn. możliwości podłączenia do Internetu Posiadanie dostępu do Internetu gdzie indziej Niechęć do Internetu Względy bezpieczeństwa 8% 7% 3% 0,7% Źródło: Wykorzystanie technologii informacyjno-telekomunikacyjnych w 2005 r., GUS, Zob. Agnieszka Białkowska, Społeczności wiejskie a Internet. Studium przypadku gminy Golub Dobrzyń, Marcin Bartnicki, Tożsamość w sieci. Studium przypadku internautów z Brodnicy, prace dyplomowe dostępne w Bibliotece Instytutu Socjologii UMK w Toruniu. 20 > Metoda e-vita

7 Samorządność na wsi Polacy coraz częściej angażują się w aktywność społeczną. Praktycznie co czwarty Polak należy do jakiejś formy zrzeszenia obywatelskiego. Organizowanie się społeczności to nie tylko domena wielkich miast. Mieszkańcy wsi wyprzedzają pod tym względem środowiska małych miasteczek i miast wojewódzkich. Tab. 2. Wolontariusze, darczyńcy i członkowie organizacji pozarządowych według wielkości miejscowości (dane w %) WOLONTARIUSZE DARCZYŃCY CZŁONKOWIE Procent dorosłych Polaków 18,3% 23,2% 39,2% 41,8% 20,3% 22,8% Wielkość miejscowości Wieś 20,1 26,4 38,4 39,5 20,6 23,2 Miejscowość do 50 tys. 18,4 17,8 38,0 40,5 20,0 19,1 Miasto od 51 do 200 tys. 15,7 22,5 41,6 46,2 19,5 27,4 Miasto powyżej 201 tys. 15,5 22,0 38,6 41,5 18,7 18,2 Warszawa 25,1 32,7 46,3 52,0 28,9 38,0 Źródło: Wolontariat, filantropia i 1%, 2005, pełny tekst raportu pl/files/badania.ngo.pl/public/wolontariat2005/filantrop_internet.pdf.dobrym przykładem jest realizowana w Polsce inicjatywa LEADER+. Dzięki wsparciu Unii Europejskiej powstało dotąd około 220 Lokalnych Grup Działania, obejmujących swym zasięgiem ponad 75% powierzchni kraju. Są to stowarzyszenia, fundacje i związki stowarzyszeń, grupujące reprezentantów środowisk pozarządowych, samorządowych i biznesowych, które otrzymują niespotykany dotąd dla zrzeszeń zakres kompetencji i budżet dla realizacji zaplanowanych oddolnie działań. To właśnie oddolność tego ruchu stanowi o jego sile społeczności wiejskie same konstruują w nim strategie rozwoju, same planują konkretne działania, zasiadają we władzach i realizują podjęte inicjatywy. Dla liderów wspólnot wiejskich i osób zaangażowanych w działalność organizacji społecznych znaczenie dostępności Internetu jest oczywiste. Gotowość do działań zmierzających do zapewnienia dostępu do Internetu oraz konieczność prowadzenia szkoleń ludności wiejskiej w zakresie korzystania z komputera i programów komputerowych są powszechnie zgłaszane we wnioskach aplikacyjnych do II Schematu Programu LEADER+. Metoda e-vita > 21

8 Środki z Unii Europejskiej przeznaczone na informatyzację wsi mogą pomóc w rozwiązywaniu jej problemów Środki unijne to szansa na to, by inicjatywy podejmowane w celu wykorzystania Internetu w rozwiązywaniu problemów polskiej wsi mogły być prowadzone na szerszą skalę. Po pierwsze, Internet ułatwia dostęp ludności wiejskiej do edukacji. Chodzi tu zarówno o edukację informatyczną dzieci i młodzieży wiejskiej, tak bardzo im potrzebną w dorosłym życiu, jak i kształcenie starszych mieszkańców wsi. Tzw. kształcenie na odległość, tanie i nie zabierające czasu na dojazdy, jest idealnym rozwiązaniem dla mieszkańców wsi, szczególnie tych położonych peryferyjnie. Po drugie, Internet może znacząco poprawić warunki prowadzenia działalności gospodarczej. Dla rolników oznacza to przykładowo możliwość wypełniania formularzy o płatności obszarowe w komputerze i wysyłania ich celem sprawdzenia do Ośrodka Doradztwa Rolniczego bez konieczności wizyty u doradcy. Internet jest także doskonałym kanałem reklamowym. Prowadzenie działalności gospodarczej skierowanej do grup, w których dostęp do sieci jest powszechny, staje się koniecznością. Najlepszym tego przykładem jest agroturystyka. Według analiz naukowców ponad 45% klientów tych gospodarstw agroturystycznych, które posiadają wizytówkę internetową, dowiedziało się o nich właśnie przez Internet. Przyszłością są też sklepy internetowe z żywnością ekologiczną i produktami lokalnymi. Po trzecie, dostępność nowoczesnych technologii, w tym głównie Internetu, może powstrzymać młodzież przed migracją ze wsi do miasta. Internet jest jedną z podstawowych potrzeb współczesnego społeczeństwa. Bez taniego i powszechnego dostępu do sieci dany obszar staje się nieatrakcyjny jako miejsce życia i pracy. Po czwarte, technologie teleinformatyczne mogą polepszyć jakość życia na wsi. Przykładem tego jest telemedycyna, czyli możliwość prowadzonych przez Internet konsultacji medycznych lekarzy i personelu małych przychodni wiejskich z najlepszymi ośrodkami medycznymi w wielkich miastach. Transmisja skomplikowanego zabiegu przez Internet, w celu uniknięcia pomyłek, wysłanie EKG z karetki pogotowia, która jedzie z odległej wsi do szpitala w mieście, USG wykonane na miejscu w wiejskim domu i wysłane do szpitala w celu natychmiastowej konsultacji to już teraz rzeczywistość. 22 > Metoda e-vita

9 Po piąte, warto jest zapewnić możliwość błyskawicznego dostępu mieszkańców wsi do baz danych zgromadzonych w Internecie, np. na serwerze gminnym. Mogą to być przykładowo: szczegółowe plany zagospodarowania przestrzennego, bazy teleadresowe (np. lekarzy w gminie, doradców rolnych, podatkowych), wzory dokumentów, wniosków, kalendarium wydarzeń gminnych i wiejskich, mapy miejscowości itp. Po szóste, Internet powinien się przyczyniać się do wzrostu obywatelskości społeczeństwa wiejskiego. W erze technologii informacyjnych hasło nic o nas bez nas nabiera prawdziwie realnego znaczenia. Powszechny dostęp do Internetu na wsi zaowocować może (poprzez możliwość kontaktu przez pocztę elektroniczną, wgląd w dokumenty prawa miejscowego, mapy, plany itp.) łatwiejszym dostępem obywatela do radnego, wójta czy urzędnika w urzędzie gminy. Daje też możliwość szybkiego informowania obywateli przez władze lokalne o szkoleniach, festynach, dostępnych dotacjach, zagrożeniach itp. (np. poprzez gminną stronę internetową). Po siódme wreszcie, wbrew obawom, nowoczesne technologie nie muszą wcale oddalać ludzi od siebie ( wirtualny świat lepszy niż realny ), lecz wręcz mogą przyczyniać się do integracji społecznej. Używając poczty elektronicznej można odnaleźć znajomych, zyskać nowych, podtrzymać znajomości i rozwinąć je podczas rzeczywistych spotkań. Furorę robią internetowe serwisy dla ludzi samotnych, opuszczonych, serwisy matrymonialne. W wielu badanych przez socjologów przypadkach Internet stawał się narzędziem do organizowania się zrzeszenia wiejskie powstawały przy dobrej komunikacji międzyludzkiej, która jest możliwa poprzez telefonię komórkową oraz Internet; wiele działań podjętych zostało dzięki sprawnej sieci wymiany informacji. Przykłady praktycznych zastosowań Internetu na terenach wiejskich Studia przez Internet UMK Toruń, Polska W 2002 r. uruchomione zostało Pilotażowe Podyplomowe Studium Socjologii Wsi w systemie kształcenia na odległość. W porozumieniu z czterema gminami wiejskimi Polski Północnej i Centralnej (Czersk, Unisław, Płużnica oraz Kaliska) Instytut Socjologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika przygotował trzysemestralne Studium, przeznaczone wyłącznie dla mieszkańców wsi. Zainteresowane gminy przygotowały odpowiednie pracownie internetowe. Metoda e-vita > 23

10 Studia odbywały się wyłącznie poprzez Internet, jedynie egzamin dyplomowy studenci zdali na Uniwersytecie. Kontakt z wykładowcami oraz wszystkie egzaminy semestralne prowadzone były w systemie na odległość. Wyniki końcowego egzaminu dyplomowego dowiodły wysokiej jakości kształcenia na odległość, zaś studenci wyrażali swoje zadowolenie z możliwości studiowania bez konieczności kosztownego i czasochłonnego dojazdu do dużych ośrodków uniwersyteckich. Pracownie internetowe, umiejscowione w wiejskich szkołach, otwierane były wieczorami dla studentów przeglądających treści nauczania. W rezultacie nawet bez posiadania komputera z dostępem do Internetu w domu, studenci byli stale w łączności ze Studium. Ukazano w ten sposób nowe możliwości wykorzystania wiejskich pracowni komputerowych, dotąd zwykle zamykanych po zakończeniu zajęć w szkołach. Co ciekawe, dodatkowym efektem takiego systemu nauczania była silna integracja studentów, spotykających się wieczorami w pracowniach i dyskutujących o problemach nurtujących ich społeczności. Z wykorzystaniem nabytych wiadomości z zakresu socjologii wsi, oczywiście. Mała wieś i globalny handel Benasque, Hiszpania Mała wieś położona w Pirenejach Benasque jest osadą praktycznie odciętą od świata. Dostęp do niej możliwy jest wyłącznie przez zaśnieżone i kręte drogi. Główną atrakcją wsi była turystyka górska, przede wszystkim narciarstwo. W 1996 r. miejscowa rodzina Barrabés wpadła na pomysł, jak rozwinąć działalność swego małego sklepu z osprzętem narciarskim i wspinaczkowym, wykorzystując do tego celu szerokopasmowy dostęp do sieci internetowej. Postanowiła rozpocząć sprzedaż oferowanego wyposażenia przez sklep internetowy, z nastawieniem na klientów ze Stanów Zjednoczonych. W owym czasie społeczeństwo amerykańskie posiadało najszerszy dostęp do globalnej sieci, z drugiej zaś strony, najlepsze markowe wyposażenie narciarskie i wspinaczkowe, a także skutery śnieżne, produkowane były w Europie, i to po cenach znacznie bardziej atrakcyjnych niż w Stanach Zjednoczonych. Wirtualny sklep, czyli strona internetowa zaopatrzona w specjalne moduły, została przygotowana przez dwóch wyspecjalizowanych grafików komputerowych. Klient na drugim końcu świata na swym komputerze mógł przejrzeć katalog sprzętu, porównać ceny, dokonać zamówienia oraz zapłacić za produkt nie wychodząc z domu. Tak złożone zamówienie było realizowane przez czterech członków rodziny Barrabés, którzy pakowali i wysyłali produkty oraz dokonywali stałej ewidencji przepływu towarów i środków finansowych. Kolejne dwie 24 > Metoda e-vita

11 osoby zajmowały się wyłącznie przeglądem rynków sprzedawanych produktów, śledząc je głównie przez Internet. Dwa lata po otwarciu sklepu, w 1998 r., już 17% sprzedaży sklepu odbywało się przez Internet. Od 1999 r. sklep stale podlega profesjonalizacji, będąc w tej chwili centrum informacji nie tylko o produktach narciarskich, ale również oferując miejsca noclegowe w okolicach Benasque i całych Pirenejach. Na stronach sklepu znajdują się (jako kolejne źródło dochodów) reklamy pensjonatów, linii lotniczych, przewodników, poradników, szkół narciarskich itp. Firma zatrudnia już 35 osób, zaś 70% jej zamówień dokonywanych jest poprzez Internet Telechaty Węgry, Irlandia Ideą telechaty jest połączenie świetlicy wiejskiej i wiejskiego centrum teleinformatycznego. I choć brzmi to dość odpychająco dla zwykłych mieszkańców wsi, telechata jest zwykle miejscem, które od zawsze odgrywało rolę wiejskiego domu kultury, zostało jedynie poszerzone o funkcje pracowni internetowej oraz punktu, w którym mieszkańcy wsi mogą wysłać fax, wydrukować materiały, wykonać kserokopie dokumentów itp. Telechaty działają zwykle popołudniami, aby jak najlepiej dopasować swe zasoby do trybu życia mieszkańców. Jedne z pierwszych telechat powstały w Irlandii, już na początku lat 90. Początkowo bez dostępu do Internetu świadczyły one usługi informatyczne dla rolników. Aż trudno sobie wyobrazić, jak pomysłowi stali się Irlandczycy, wymyślając coraz to nowe zastosowania dla telechat pod koniec XX wieku, gdy dostęp do Internetu stał się w Irlandii normą, zaś prowadzenie interesów nawet dla prostego rolnika bez dostępu do sieci i podstawowych umiejętności informatycznych niemożliwe. Przykładowo, telechaty pełnią funkcję centrów kształcenia ustawicznego z wykorzystaniem Internetu. Raz na jakiś czas zamieniają się na tzw. call-center, czyli biura obsługi klientów korporacji, spółdzielni wiejskich, organizacji rozwoju regionalnego, ośrodków doradztwa rolniczego itp. podczas prowadzonych przez nie akcji informacyjnych. Szkolenia miejscowej ludności w zakresie obsługi komputera i Internetu są o tyle ważne, iż często rolnicy mieszkają samotnie i nie mają możliwości nabycia tych umiejętności od swych dzieci. Szybko okazało się również, że powszechny w Europie trend przenoszenia się mieszkańców miast na tereny wiejskie wymaga ciągłego inwestowania przez samorządy lokalne w rozwój sieci internetowych. To zaś Metoda e-vita > 25

12 z kolei wymaga społecznej zgody na poniesienie sporych wydatków z kas gmin i powiatów. O poparciu społecznym dla tych inwestycji nie mogłoby być mowy bez zrozumienia przez mieszkańców wsi znaczenia i roli technologii teleinformatycznych. Tu zaś kluczową rolę demonstratora nowych technologii pełniły właśnie telechaty. W Europie Środkowo-Wschodniej prekursorami tworzenia telechat byli Węgrzy, którzy systematycznie od 1996 r. finansowali ze źródeł rządowych i samorządowych zakupy sprzętu oraz podłączanie świetlic wiejskich do sieci internetowej. Obecnie w tym małym kraju jest już ponad 150 telechat. W Polsce również działają i powstają nowe darmowe publiczne punkty dostępu do Internetu. Technologie informatyczne dla rozwoju wiejskich obszarów peryferyjnych Szkocja Jeszcze do niedawna jednym z głównych czynników powodujących odsuwanie terenów wiejskich na peryferia nowoczesności był dystans fizyczny. Oddalenie od centrów miejskich, problemy komunikacyjne, kłopoty w dostępie do informacji i edukacji, wyższe koszty produkcji, handlu i usług spowodowane utrudnieniami komunikacyjnymi i logistycznymi to wszystko było przeszkodą często nie do pokonania przy rozwijaniu wiejskiej przedsiębiorczości oraz tworzeniu nowych miejsc pracy na wsi. Z racji bliskości do centrów finansowych i usługowych, firmy wolały lokować swoje przedstawicielstwa w miastach. Szczególnym przypadkiem jest tu Szkocja. Jest to region słabo zaludniony, ze słabo rozwiniętą siecią dróg i połączeń komunikacyjnych. W 1994 r. władze Szkocji zadecydowały, że nowoczesne technologie teleinformatyczne mogą stać się szansą na ożywienie gospodarcze i kulturalne, szczególnie dla wysp i wysepek położonych na północnych krańcach kraju. Przedsięwzięcie przygotowano bardzo starannie i rozłożono w czasie. Do roku 1995 trwało badanie potrzeb mieszkańców wsi dotyczących kształcenia zawodowego, poszukiwania pracy, możliwych kierunków rozwoju itp. Na jego bazie w latach przeprowadzono duży program rozbudowy infrastruktury internetowej oraz ogromną akcję szkoleniową dla mieszkańców wsi. W tym samym czasie rozpoczęła działalność rządowa Agencja Doradztwa w Zakresie Nowoczesnych Technologii i Telekomunikacji. Do jej zadań należało prowadzenie szkoleń, ale doskonale sprawdziła się także jako instytucja poszukująca pierwszych kontaktów biznesowych. Już pod koniec XX wieku, a w szczególności od 2001 r. Agencji udało się zorganizować 26 > Metoda e-vita

13 sprawnie działający system usług informatycznych, rozproszonych po całym kraju. O ogromnej skali zmian, które wprowadziły omawiane działania na wsi szkockiej, świadczy jeden z zawartych kontraktów. Otóż 46 bezrobotnych dotąd mieszkańców odludnych wysepek szkockich, w pełnym rozproszeniu, nie widząc się nigdy na własne oczy, prowadziło uzupełnianie danych statystycznych dla korporacji z Tajwanu. Żmudna praca, polegająca na wprowadzaniu danych do bazy w komputerze, nie wymagała jednak specjalnych kwalifikacji. W innym kontrakcie kolejna grupa, niepełnosprawnych, dokonywała prostych analiz statystycznych oraz zbierała proste dane do raportów dla koncernu z Indonezji. Z kolei grupa specjalnie przeszkolonych grafików kompletowała dane do Komputerowego Atlasu Drogowego dla potrzeb nawigacji satelitarnej. Do 2005 r. Agencja przyczyniła się bezpośrednio do stworzenia ponad 200 miejsc pracy. Telemedycyna dla mieszkańców wysepek w Grecji i na wsi portugalskiej Kolejnym problemem, typowym dla terenów wiejskich epoki przedinternetowej, był utrudniony dostęp do usług społecznych, w tym służby zdrowia. Na obszarach wyludnionych i na wyspach utrzymywanie ośrodków zdrowia stawało się wielokrotnie zbyt uciążliwe dla samorządów czy prywatnych firm. Jeżeli zaś taki ośrodek istniał, często nie był w stanie zaoferować usług dobrej jakości. Doskonałym przykładem radzenia sobie z tym aspektem marginalizacji terenów wiejskich są wyspy greckie. Pomysł wyszedł od lekarzy prowadzących swą praktykę na małych wysepkach greckich, rozsianych na wodach Morza Egejskiego. Zafascynowani wynalazkami telemedycyny, postanowili zastosować ją w praktyce dla dobra swych pacjentów. Idea polegała na połączeniu szerokopasmowym Internetem wielu małych szpitali i przychodni wiejskich na wysepkach z dużym szpitalem w stolicy Grecji, Atenach. W efekcie powstała sieć złożona z centralnego szpitala i połączonych z nim łączami internetowymi 8 lokalnych szpitali, 30 ośrodków zdrowia oraz 8 punktów chirurgicznych. Co umożliwia telemedycyna? 24- godzinną łączność dla celów konsultacji i konsyliów lekarskich. Lekarz na wysepce może zadać pytanie swemu bardziej doświadczonemu koledze w Atenach, przesłać Internetem zdjęcie rentgenowskie, zapis EKG itp. Prowadzone są zabiegi telechirurgiczne, gdzie lekarz w małym szpitalu jest wspierany przez lekarzy specjalistów obserwujących operację na monitorze komputera w Atenach. Poprzez sieć prowadzona jest również wśród mieszkańców wsi wielka akcja promocji zdrowia i powszechne akcje profilaktyczne. Sukcesem Metoda e-vita > 27

14 całego programu jest wyeliminowanie wielu przypadków trudnego, bolesnego, kosztownego i dokuczliwego dla rodzin transportu chorych poza wyspy do dużych ośrodków miejskich. W Portugalii głośnym echem odbił się z kolei sukces programu mobilnych (to znaczy umieszczonych w karetkach) ultrasonografów (USG), z których internetowo transmitowano dane do okolicznych szpitali. W efekcie badanie USG mógł przeprowadzić przeszkolony pielęgniarz lub pielęgniarka, zaś diagnoza odbywała się poprzez Internet. Często badanie USG wykonywał lekarz wiejski, zaś towarzyszył mu przy ekranie monitora specjalista z kliniki w Lizbonie, wezwany w momencie odkrycia poważniejszych przypadków choroby. Podobny projekt telemedycyny dla potrzeb mieszkańców wsi małych miast realizowany jest dzięki środkom z Unii Europejskiej w województwie kujawsko-pomorskim. Pierwszym jego etapem było wyposażenie karetek pogotowia w EKG, w przypadku zagrożenia życia transmitujące sygnał wprost do Ośrodka Intensywnej Opieki Medycznej (OIOM). Elektroniczny Urząd Gminy Craghead, Wielka Brytania Pilotażowy projekt utworzenia uniwersalnej strony internetowej dla mieszkańców gminy wiejskiej Craghead w Wielkiej Brytanii rozpoczął się w końcu lat 90. Pomysł miał charakter raczej społeczny niż polityczny i polegał na stworzeniu czegoś w rodzaju wspólnej przestrzeni wymiany informacji dla mieszkańców społeczności, gdzie domy są od siebie oddalone o setki metrów. Craghead to gmina dotknięta problemem bezrobocia spowodowanym zamknięciem okolicznej kopalni węgla kamiennego, która dawała pracę całym rodzinom. Wieś Craghead praktycznie umarła w sensie społecznym. Życie sąsiedzkie uległo zagładzie w obliczu zmartwień, biedy i apatii. Stary budynek urzędu gminy służył wyłącznie klubowi seniora i popadał stopniowo w ruinę. Głównym problemem tej gminy była ucieczka ludzi młodych oraz narastanie zjawisk kryzysowych. Władze postanowiły ożywić budynek dzięki umieszczeniu w nim komputerów podłączonych do Internetu. W ten sposób zapewniono młodzieży dostęp do najnowszych technologii i zachęcono ją do docenienia swego miejsca zamieszkania. Obecnie aż 450 spośród 2200 mieszkańców gminy korzysta z udogodnień oferowanych przez Internetowy Urząd Gminy. Oferuje on tymczasem już nie tylko dostęp do sieci, ale także jest ogromną bazą danych dostępnych w Internecie. Praktycznie każda sprawa administracyjna może być załatwiona przez 28 > Metoda e-vita

15 Internet. Można pobrać potrzebne druki, większość z nich wypełnić w sieci, można przedstawić władzom swoje spostrzeżenia i informacje o nurtujących problemach. Mieszkańcy chętnie wymieniają się informacjami o swojej społeczności, komentują wydarzenia z życia wsi, umawiają się na imprezy masowe, festyny itp. Internetowy Urząd Gminy wykształcił grupę młodych ludzi, którzy opanowali umiejętności posługiwania się komputerem tak dobrze, że prowadzą teraz własne firmy związane z komputerami i Internetem. Obecnie trwa testowanie programów kształcenia na odległość dzieci i młodzieży z gospodarstw rolnych najbardziej oddalonych od szkół. Trwa również program przekwalifikowań dla osób dorosłych. Internet dla każdego mieszkańca Ennis, Irlandia Ennis to małe miasteczko położone w południowej części Republiki Irlandii, liczące ok. 18 tysięcy mieszkańców. W 1997 r. irlandzki operator telekomunikacyjny (wtedy jeszcze monopolista) EIRCOM ogłosił wielki konkurs dla małych miast na praktyczne zastosowanie Internetu dla ożywienia społeczności małomiasteczkowych i wiejskich w Irlandii. Zwycięzca konkursu otrzymać miał 20 milionów euro. Wygrało właśnie Ennis, które przedstawiło kompleksowy projekt pod nazwą Internet dla każdego mieszkańca Ennis. W projekcie założono podłączenie do Internetu każdego gospodarstwa domowego, firmy, instytucji i szkoły. Do 20 milionów euro rada miejska dołożyła własne 1,3 mln, i za tę kwotę w ciągu pięciu lat (do 2003 r.) wykonano tytaniczną pracę, która zaowocowała uznaniem Ennis za najbardziej skomputeryzowane i zinformatyzowane miasteczko świata! Obecnie komputery posiada w nim ponad 95% rodzin, zaś dostęp do nich ma ponad 85% mieszkańców. Prawie wszyscy mieszkańcy miasteczka zostali przeszkoleni w zakresie obsługi komputera, zaś 350 reprezentantów lokalnego biznesu przeszło głębsze szkolenie dotyczące wykorzystania nowoczesnych technologii dla rozwoju swych firm. Ponad 500 komputerów zakupiono do szkół i przedszkoli (obecnie 1 komputer przypada na 7 uczniów), zaś wszyscy uczniowie i nauczyciele otrzymali własne adresy poczty elektronicznej, które stały się rodzajem elektronicznych dzienniczków i bazami danych związanych z edukacją. Specjalne kursy zorganizowano dla niepełnosprawnych oraz uczniów stwarzających problemy szkolne. Wprowadzono innowacyjny w skali światowej projekt internetowych debat nad aktami prawnymi rady miejskiej. Więcej praktycznych przykładów wykorzystania Internetu w rozwoju wsi znajdą Państwo w artykule Przykłady lokalnych projektów na s Metoda e-vita > 29

16 Załącznik Co planują rządzący? Założenia Strategii Rozwoju Kraju wobec społeczeństwa informacyjnego (cytat z SRK, wersja z maja 2006 roku) Jednym z elementów wdrażania Priorytetu 1 Wzrostu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki będzie, zdaniem autorów Strategii Rozwoju Kraju, rozwój społeczeństwa informacyjnego przez informatyzację relacji biznesu i administracji publicznej (obsługa administracyjna i finansowa, bazy danych itp.), e-administracja. Przetwarzanie informacji, jej jakość i szybkość przekazywania są w społeczeństwie informacyjnym kluczowymi czynnikami wydajności i konkurencyjności przemysłu i usług dla konsumentów, warunkiem rozwoju i przyrostu zatrudnienia. Społeczeństwo informacyjne tworzy warunki dla wysokiej sprawności administracji publicznej, obniżania jej kosztów, zintegrowania różnych jej części za pośrednictwem technik przetwarzania i przekazywania informacji we współpracujący ze sobą system. Uniknięcie zagrożeń i przeciwdziałanie wykluczeniu polskiego społeczeństwa ze wspólnoty społeczeństw najbardziej rozwiniętych, tworzących globalne społeczeństwo informacyjne, wymaga przede wszystkim inwestycji w ludzi, stworzenia im szans i możliwości stałego rozwoju oraz dostosowywania się do warunków coraz szybciej zmieniającego się świata. Dlatego szczególne znaczenie dla transformacji w globalne społeczeństwo informacyjne ma system edukacyjny. Głównym celem edukacji jest wykształcenie obywateli, informujących się, komunikujących, uczących się i tworzących w warunkach coraz bardziej powszechnego dostępu do technik informacyjno-komunikacyjnych i w konsekwencji do informacji. Zakłada się rozwój komunikacji elektronicznej nakierowanej przede wszystkim na wzrost wydajności w usługach, np. w takich dziedzinach, jak e-zdrowie, e-praca, e-nauczanie. Nowe technologie informacyjne i komunikacyjne tworzą możliwości przyspieszonego wzrostu gospodarczego. Rezultatem jest obniżony koszt produkcji, lepsza jakość i dostosowanie do potrzeb konsumenta oraz powstanie nowych produktów. Zapewnienie powszechnego dostępu do usług elektronicznych jest warunkiem wzrostu konkurencyjności kraju. Dlatego też przewiduje się zwiększenie dostępu do Internetu oraz stworzenie zachęt systemowych dla inwestycji w ICT (Information and Communication Technology). Podejmowane działania powinny 30 > Metoda e-vita

17 dotyczyć również budowy bezpiecznej infrastruktury Internetu szerokopasmowego, zwiększania umiejętności korzystania z nowych technologii, a także dalszego rozwoju nowoczesnych usług dotyczących elektronicznego biznesu (e-business), elektronicznej administracji (e-government), nauczania na odległość (e-learning) czy usług medycznych na odległość (e-health). Administracja publiczna będzie zobowiązana dostosować się do zmieniających się potrzeb obywateli i przedsiębiorstw i zwiększyć ofertę usług drogą elektroniczną. Priorytetem dla Polski jest zatem upowszechnienie oferty oraz umiejętności w zakresie posługiwania się teleinformatyką. Istotne jest także upowszechnienie w kontaktach zewnętrznych (konsumenci, podmioty gospodarcze, administracja publiczna) elektronicznych nośników informacji, gdyż intensyfikuje to konkurencyjność i jakość oferowanych produktów i usług. Metoda e-vita > 31

Społeczeństwo informacyjne a rozwój obszarów wiejskich

Społeczeństwo informacyjne a rozwój obszarów wiejskich Społeczeństwo informacyjne a rozwój obszarów wiejskich Trendy w rozwoju obszarów wiejskich Rolnictwo nie dla wszystkich Nowi mieszkańcy wsi Czy wieś jest wciąż gorszym miejscem do życia? Problemy w definiowaniu

Bardziej szczegółowo

Jak wspierać sąsiadów w korzystaniu z Internetu? Poznań, 21 listopada 2012

Jak wspierać sąsiadów w korzystaniu z Internetu? Poznań, 21 listopada 2012 Jak wspierać sąsiadów w korzystaniu z Internetu? Poznań, 21 listopada 2012 Program Wieś Aktywna. Budowanie Społeczeństwa Informacyjnego - e-vita 2004-2011 r. Pilotażowe wdrożenia w 13 gminach Planowanie,

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska Polska wieś ZAMOŻNA I EUROPEJSKA POLSKA WIEŚ Stan obecny Charakterystyka ogólna Na terenach wiejskich w Polsce mieszka 14,9 mln Polaków stanowi to 38% mieszkańców Polski. W Polsce mamy 1,583 mln gospodarstw

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY POLSKA CYFROWA. dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji

PROGRAM OPERACYJNY POLSKA CYFROWA. dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji PROGRAM OPERACYJNY POLSKA CYFROWA dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji 1 CYFRYZACJA W EUROPEJSKIEJ POLITYCE SPÓJNOŚCI Polityka spójności w nowym okresie programowania finansowego 2014-2020

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Terytorium i mieszkańcy Jeżeli rozwój lokalny dotyczy zarówno jednostek, jak

Bardziej szczegółowo

Formy edukacji na obszarach wiejskich

Formy edukacji na obszarach wiejskich dr JERZY DENEKA zastępca dyrektora Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych w Ministerstwie Edukacji Narodowej Formy edukacji na obszarach wiejskich Warszawa, 31 marca 2015 r. Formy edukacji na obszarach

Bardziej szczegółowo

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś 2009 obszary wiejskie zajmują ponad 93% powierzchni

Bardziej szczegółowo

E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym

E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym o czym warto pamiętać pracując z seniorami w bibliotece Poradnik powstał w ramach projektu Informacja dla obywateli cybernawigatorzy w bibliotekach, zainicjowanego przez

Bardziej szczegółowo

E-Urząd Elektroniczny system usług publicznych w Gminie Radziechowy-Wieprz.

E-Urząd Elektroniczny system usług publicznych w Gminie Radziechowy-Wieprz. Spotkanie informacyjne w ramach projektu pt.: E-Urząd Elektroniczny system usług publicznych w Gminie Radziechowy-Wieprz. Opracowanie: STRADA Consulting Piotr Kurowski z siedzibą w Bielsku-Białej Gmina

Bardziej szczegółowo

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski Wrocław, 13 maja 2010 Prospects in Dolnośląskie Inwestycje infrastrukturalne aglomeracji jako impuls do dalszego rozwoju gospodarczego nowe kierunki na regionalnym rynku Dariusz Ostrowski Czy inwestycje

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Plan działania na lata 2014-2015

Plan działania na lata 2014-2015 Plan działania na lata 2014-2015 PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI INFORMACJE O INSTYTUCJI POŚREDNICZĄCEJ Numer i nazwa Priorytetu Instytucja Pośrednicząca Adres korespondencyjny VI. Rynek pracy otwarty

Bardziej szczegółowo

Wykluczenie cyfrowe: kto nie korzysta z sieci? dlaczego? konsekwencje przeciwdziałanie

Wykluczenie cyfrowe: kto nie korzysta z sieci? dlaczego? konsekwencje przeciwdziałanie Wykluczenie cyfrowe: kto nie korzysta z sieci? dlaczego? konsekwencje przeciwdziałanie Wykluczenie cyfrowe techniczny brak dostępu do komputera i szerokopasmowej sieci dostęp jest, brak umiejętności i

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

ICT a zarządzanie publiczne i rozwój lokalny

ICT a zarządzanie publiczne i rozwój lokalny Seminarium: Cyfrowa przyszłość - perspektywy i wyzwania dla samorządu, firm i obywateli ICT a zarządzanie publiczne i rozwój lokalny Adam Płoszaj 2012-04-20 Osoby korzystające z Internetu w kontaktach

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów

Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów Teresa E. Szymorowska Wojewódzka Biblioteka Publiczna Książnica Kopernikańska w Toruniu e-polska Biblioteki i archiwa

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia: Informatyczna Platforma Fuzji Badań Obrazowych Serca 27 listopada 2015 SCO Kiece KSS JP2 Kraków

Zagadnienia: Informatyczna Platforma Fuzji Badań Obrazowych Serca 27 listopada 2015 SCO Kiece KSS JP2 Kraków Zagadnienia: 1. Definicja telemedycyny 2. Rodzaje usług telemedycznych 3. Cele telemedycyny 4. Prognoza zapotrzebowania 5. Bariery rozwoju runku telemedycznego 6. Zalety telemedycyny 7. Perspektywy Telemedycyna

Bardziej szczegółowo

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wsparcie rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Tomasz Napiórkowski Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego

Bardziej szczegółowo

Szanowni mieszkańcy Gmin Bojadła, Czerwieńsk, Kolsko, Nowogród Bobrzański, Sulechów, Świdnica, Trzebiechów, Zabór!

Szanowni mieszkańcy Gmin Bojadła, Czerwieńsk, Kolsko, Nowogród Bobrzański, Sulechów, Świdnica, Trzebiechów, Zabór! Szanowni mieszkańcy Gmin Bojadła, Czerwieńsk, Kolsko, Nowogród Bobrzański, Sulechów, Świdnica, Trzebiechów, Zabór! Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Między Odrą a Bobrem rozpoczęła działania zmierzające

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

ELTIS: Najważniejszy europejski portal informacyjny na temat transportu miejskiego i mobilności

ELTIS: Najważniejszy europejski portal informacyjny na temat transportu miejskiego i mobilności ELTIS: Najważniejszy europejski portal informacyjny na temat transportu miejskiego i mobilności Michał Soroko Ogólnokrajowe Stowarzyszenie Poszanowanie Energii i Środowiska SAPE Polska sape@sape.org.pl

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków ekspertka: z UE. Barbara Pędzich-Ciach prowadząca: Dorota Kostowska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

ICT a zarządzanie publiczne i rozwój lokalny

ICT a zarządzanie publiczne i rozwój lokalny Seminarium: Cyfrowa przyszłość - perspektywy i wyzwania dla samorządu, firm i obywateli ICT a zarządzanie publiczne i rozwój lokalny Adam Płoszaj 2012-05-25 Osoby korzystające z Internetu w kontaktach

Bardziej szczegółowo

Poprawa jakości i dostępności usług publicznych w świetle przeprowadzonych badań i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020

Poprawa jakości i dostępności usług publicznych w świetle przeprowadzonych badań i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020 Poprawa jakości i dostępności usług publicznych w świetle przeprowadzonych badań i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020 EuroCompass Sp. z o.o., ul. Vetterów 1, 20-277 Lublin KRS: 0000425862

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r.

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. Stan i główne g wyzwania rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. 1 Cele konferencji Ocena stanu i głównych wyzwań rozwoju obszarów wiejskich w Polsce Ocena wpływu reform

Bardziej szczegółowo

www.forumrynkupracy.com.pl.

www.forumrynkupracy.com.pl. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. www.forumrynkupracy.com.pl. Konferencja 22.09.11, Wrocław imię, nazwisko prelegenta: Zenon Matuszko

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE EDYTA BARACZ Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE Społeczeństwo informacyjne to typ społeczeństwa, którego kształtowanie się ściśle związane

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN Załącznik do uchwały nr XXXV/ 219 / 2010 Rady Gminy Nowe Miasto nad Wartą z dnia 14 stycznia 2010 r. Plan odnowy miejscowości KRUCZYN w ramach działania: Odnowa i rozwój wsi objętego Programem Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wioska Garncarska dobra praktyka

Wioska Garncarska dobra praktyka Projekt pn. Edukacja dla inicjatywy lokalnej w Gminie Lubomierz jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet IX, działanie

Bardziej szczegółowo

ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru?

ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru? Gmina:.. Sektor: Turystyka obiekty, obszary funkcjonowania ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru? Jakie są

Bardziej szczegółowo

Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej

Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej dr inż. Zofia Szalczyk- Podsekretarz Stanu w MRiRW Lipiec 2013 Prace nad PROW 2014-2020 Opracowywany w Ministerstwie

Bardziej szczegółowo

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna Możliwości wsparcia wolontariatu w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet VI i VII PO KL Struktura PO KL Priorytety centralne I Zatrudnienie i integracja społeczna II Rozwój zasobów ludzkich

Bardziej szczegółowo

Europejska Grupa Doradców

Europejska Grupa Doradców Europejska Grupa Doradców ul. Konopnickiej 6/4 60-771 Poznań www.egd.com.pl Izabela Tokarska e) PRZYSZŁOŚĆ - projekty szkoleniowe fundusze norweskie, fundusze UE, inne (samodzielnie, w partnerstwach) -

Bardziej szczegółowo

Robert Milewski Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności

Robert Milewski Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności Klara Malecka Fundacja Wspomagania Wsi Robert Milewski Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności Metoda e-vita W artykule zaprezentowano metodę prowadzenia skutecznych projektów informatyzacji gminy, sprawdzoną

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej FRDL

Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej FRDL Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej FRDL powstała w 1989 roku największa w Polsce organizacja pozarządowa wspomagająca samorządy terytorialne i rozwój społeczeństwa obywatelskiego laureat Nagrody Głównej

Bardziej szczegółowo

Wysoka jakość świadczonych usług i efektywne przywództwo w ochronie zdrowia efektami wdrożeń projektów e-zdrowia

Wysoka jakość świadczonych usług i efektywne przywództwo w ochronie zdrowia efektami wdrożeń projektów e-zdrowia Wysoka jakość świadczonych usług i efektywne przywództwo w ochronie zdrowia efektami wdrożeń projektów e-zdrowia dr n. med. Leszek Sikorski i Zespół Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia 1 2012-05-31

Bardziej szczegółowo

Krajowe Forum Szerokopasmowe. Budowa umiejętności informatycznych

Krajowe Forum Szerokopasmowe. Budowa umiejętności informatycznych Krajowe Forum Szerokopasmowe Budowa umiejętności informatycznych Warszawa, 10.06.2009 Agenda Analiza sytuacji usług szerokopasmowych w Polsce Najlepsze światowe praktyki w budowaniu świadomości informatycznej

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Cele współpracy w ramach programu 1

Rozdział I Cele współpracy w ramach programu 1 Załącznik do uchwały Nr XXXVII/ 258 /2010 Rady Gminy Popielów z dnia 28 stycznia 2010r. Program współpracy Gminy Popielów z organizacjami pozarządowymi i podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R.

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli LODR w Końskowoli zasięgiem swojej działalności obejmuje teren całego województwa lubelskiego,

Bardziej szczegółowo

WYPRZEDZIĆ ZMIANĘ - PARTNERSTWO LOKALNE DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POWIATU CHOJNICKIEGO

WYPRZEDZIĆ ZMIANĘ - PARTNERSTWO LOKALNE DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POWIATU CHOJNICKIEGO WYPRZEDZIĆ ZMIANĘ - PARTNERSTWO LOKALNE DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POWIATU CHOJNICKIEGO Prezentacja najważniejszych wyników badań 18.06.2012, Chojnice Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Bariery i stymulatory rozwoju społeczności wiejskich. Krystyna Fuerst AKADEMIA INICJATYW SPOŁECZNYCH

Bariery i stymulatory rozwoju społeczności wiejskich. Krystyna Fuerst AKADEMIA INICJATYW SPOŁECZNYCH Bariery i stymulatory rozwoju społeczności wiejskich Krystyna Fuerst AKADEMIA INICJATYW SPOŁECZNYCH Obraz gmin wiejskich z perspektywy Programu Integracji Społecznej Ewa Gliwicka Koordynator Programu Integracji

Bardziej szczegółowo

3. ( X )Według Pani/Pana znalezienie nowej pracy na terenie gminy jest : bardzo trudne. bardzo łatwe trudne. nie mam zdania łatwe

3. ( X )Według Pani/Pana znalezienie nowej pracy na terenie gminy jest : bardzo trudne. bardzo łatwe trudne. nie mam zdania łatwe Gmina Rachanie ankieta anonimowa Szanowni Państwo! Celem badania jest poznanie problemów społecznych mieszkańców Gminy Rachanie w celu zaktualizowania GMINNEJ STRATEGII ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania projektów i działalności turystycznej

Źródła finansowania projektów i działalności turystycznej Gdzie szukać pieniędzy? Źródła finansowania projektów i działalności turystycznej Seminarium branży turystycznej Warszawa, 23 września 2011 r. Możliwości pozyskania środków z funduszy wspólnotowych Program

Bardziej szczegółowo

Wyniki konsultacji projektu Programu Współpracy na rok 2014

Wyniki konsultacji projektu Programu Współpracy na rok 2014 Wyniki konsultacji projektu Programu Współpracy na rok 2014 Zgłaszający: Towarzystwo Miłośników Czarnej Białostockiej i Okolic Lp. Zapis w projekcie Programu Współpracy Propozycja zapisu Uzasadnienie Opinia

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze W województwie lubuskim

Bardziej szczegółowo

ANALITYKA BIZNESOWA. Dla Handlu Detalicznego. W 60 sekund poznaj korzyści. W zaledwie 5 minut dowiedz się więcej.

ANALITYKA BIZNESOWA. Dla Handlu Detalicznego. W 60 sekund poznaj korzyści. W zaledwie 5 minut dowiedz się więcej. ANALITYKA BIZNESOWA Dla Handlu Detalicznego W 60 sekund poznaj korzyści. W zaledwie 5 minut dowiedz się więcej. Codzienne Pytania Managera Jakie produkty zalegają w magazynie? Czy lepiej organizować promocje

Bardziej szczegółowo

Dr Wojciech Knieć Instytut Socjologii Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Dr Wojciech Knieć Instytut Socjologii Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Dr Wojciech Knieć Instytut Socjologii Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu statystycznego obrazu kondycji obywatelskiej kondycji starych organizacji pozarządowych na wsi wpływu Unii Europejskiej na

Bardziej szczegółowo

ENERGIA ODNAWIALNA WOJEWÓDZTWO MIEJSCOWOŚĆ TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA MAŁOPOLSKIE TRANSFER WIEDZY I TECHNOLOGII DLA REGIONALNYCH STRATEGII INNOWACYJNYCH

ENERGIA ODNAWIALNA WOJEWÓDZTWO MIEJSCOWOŚĆ TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA MAŁOPOLSKIE TRANSFER WIEDZY I TECHNOLOGII DLA REGIONALNYCH STRATEGII INNOWACYJNYCH ENERGIA ODNAWIALNA TRANSFER WIEDZY I TECHNOLOGII DLA REGIONALNYCH STRATEGII INNOWACYJNYCH WOJEWÓDZTWO MAŁOPOLSKIE MIEJSCOWOŚĆ Województwo małopolskie zajmuje powierzchnię 15 108 km² a liczba ludności wynosi

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta Puławy na lata 2005 2014

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta Puławy na lata 2005 2014 VII. Źródła finansowania 7.1. Środki unijne Możliwości finansowania wynikają z celów Unii Europejskiej. Do najważniejszych celów Unii należą: bezpieczeństwo, postęp społeczny, ochrona wolności praw i interesów

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur 27-28 listopada 2014 roku, Działdowo Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Radosław Zawadzki Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze Ekonomia społeczna to

Bardziej szczegółowo

Lubuskie buduje społeczeństwo informacyjne

Lubuskie buduje społeczeństwo informacyjne Lubuskie buduje społeczeństwo informacyjne Projekty w trakcie realizacji Szerokopasmowe lubuskie Wartość ogółem: 152,1 mln zł Dofinansowanie (LRPO): 50,7 mln zł Cel: rozbudowa istniejącej infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Internetowa Biblioteka Małopolskich Obserwatoriów

Internetowa Biblioteka Małopolskich Obserwatoriów Internetowa Biblioteka Małopolskich Obserwatoriów Wyszukiwanie tematyczne zestawienie kategorii, obszarów i zakresów tematycznych 1. Edukacja.. 2. Rynek pracy.. 3. Polityka rynku pracy.. 4. Integracja

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola sporządzony w ramach projektu Od diagnozy do strategii model planowania rozwoju usług publicznych dofinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013 Załącznik do Uchwały Nr XL/222 /2010 Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju z dnia 28 stycznia 2010 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013 1.Wstęp Program Aktywności Lokalnej

Bardziej szczegółowo

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 Program współpracy Interreg V-A Litwa-Polska jest kontynuacją współpracy rozpoczętej wraz z Programem Współpracy

Bardziej szczegółowo

Tytuł programu: Działania aktywizujące rodziny wieloproblemowe Klub samopomocowy rodzin z familoków.

Tytuł programu: Działania aktywizujące rodziny wieloproblemowe Klub samopomocowy rodzin z familoków. Załącznik nr 1 Program Aktywności Lokalnej w Ośrodku Pomocy Społecznej w Czerwionce- Leszczynach przewidziany do realizacji w ramach projektu systemowego OPS i Twoja aktywność ku integracji współfinansowany

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST. 1 PKT 26A USTAWY, W RAMACH KTÓRYCH MOŻNA UZYSKAĆ POMOC W ZAKRESIE PORADNICTWA ZAWODOWEGO I INFORMACJI ZAWODOWEJ ORAZ POMOCY W AKTYWNYM POSZUKIWANIU

Bardziej szczegółowo

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Seniorzy są wśród nas Szybko postępujące zmiany demograficzne ostatnich 20 lat spowodowały rosnący udział osób starszych w Polsce. Zmiany struktury demograficznej związane

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012. mgr Izabela P. Piątek-Belina mgr Damian Belina ks. mgr Paweł Zubrzycki

Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012. mgr Izabela P. Piątek-Belina mgr Damian Belina ks. mgr Paweł Zubrzycki Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 mgr Izabela P. Piątek-Belina mgr Damian Belina ks. mgr Paweł Zubrzycki Plan: Rozdz. I. baza dla rozwoju społeczeństwa informacyjnego, dostęp do Internetu, wyposażenie

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie realizacji Programu Aktywizacji Obszarów Wiejskich w Województwie Małopolskim 2000-2005 Kraków, 28 czerwca 2005 STO 1

Podsumowanie realizacji Programu Aktywizacji Obszarów Wiejskich w Województwie Małopolskim 2000-2005 Kraków, 28 czerwca 2005 STO 1 Podsumowanie realizacji Programu Aktywizacji Obszarów Wiejskich w Województwie Małopolskim 2000-2005 Kraków, 28 czerwca 2005 STO 1 Szkolenia dla nauczycieli i dyrektorów szkół w ramach PAOW wykonawca projektu

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku"

Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku" Dr Roman Szełemej Prezydent Wałbrzycha Wałbrzych, dn. 18 grudnia 2013 r. ul. Szczawieńska 2 58-310 Szczawno Zdrój biuro@dolnoslascy-pracodawcy.pl

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola.

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Maciej Tarkowski Sympozjum Wsi Pomorskiej. Obszary wiejskie - rozwój lokalnego rynku pracy - przykłady, szanse, bariery 31 maja - 1 czerwca

Bardziej szczegółowo

Informacja o pracach zespołu ds. opracowania REGIONALNEGO PLANU DZIAŁAŃ NA RZECZ ZATRUDNIENIA NA 2015 ROK. Toruń, 27.03.2015 r.

Informacja o pracach zespołu ds. opracowania REGIONALNEGO PLANU DZIAŁAŃ NA RZECZ ZATRUDNIENIA NA 2015 ROK. Toruń, 27.03.2015 r. Informacja o pracach zespołu ds. opracowania REGIONALNEGO PLANU DZIAŁAŃ NA RZECZ ZATRUDNIENIA NA 2015 ROK Toruń, 27.03.2015 r. Ramy prawne Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia

Bardziej szczegółowo

Dostęp do szerokopasmowego Internetu z wykorzystaniem środków z Działania 8.3 POIG realizacja w praktyce

Dostęp do szerokopasmowego Internetu z wykorzystaniem środków z Działania 8.3 POIG realizacja w praktyce Dostęp do szerokopasmowego Internetu z wykorzystaniem środków z Działania 8.3 POIG realizacja w praktyce Konferencja Innowacyjne Sieci Szerokopasmowe od koncepcji do realizacji Zgierz, 20-21 października

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian z pomagania -doświadczenia Fundacji Orange w ewaluacji

Sprawdzian z pomagania -doświadczenia Fundacji Orange w ewaluacji Sprawdzian z pomagania -doświadczenia Fundacji Orange w ewaluacji Fundacja korporacyjna jako instytucja ucząca się rola mechanizmów ewaluacji VII. Seminarium Forum Darczyńców w Polsce, 11 września 2014

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

Projekty realizowane przez CPI MSWiA

Projekty realizowane przez CPI MSWiA Projekty realizowane przez CPI MSWiA CPI MSWiA Państwowa jednostka budżetowa utworzona zarządzeniem Nr 11 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 stycznia 2008 r. (Dz. Urz. Ministra Spraw

Bardziej szczegółowo

Program wspierania seniorów w gminie Niemodlin Niemodlin, 2013 rok

Program wspierania seniorów w gminie Niemodlin Niemodlin, 2013 rok Załącznik do uchwały nr XLVI/282/13 Rady Miejskiej w Niemodlinie z dnia 26 września 2013 r. Program wspierania seniorów w gminie Niemodlin Niemodlin, 2013 rok CZĘŚĆ OGÓLNA Starzenie się jest naturalnym

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce. dr Dominik Batorski, ICM UW

Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce. dr Dominik Batorski, ICM UW Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce dr Dominik Batorski, ICM UW Plan wystąpienia Wykluczenie cyfrowe co to jest? dlaczego jest to zjawisko ważne? kogo dotyczy? jakie są powody wykluczenia? co się robi

Bardziej szczegółowo

Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski. Warszawa, 26 maja 2015 r.

Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski. Warszawa, 26 maja 2015 r. Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski Warszawa, 26 maja 2015 r. Rozwój społeczny koncepcja Alvina Tofflera Trzecia fala Warszawa, 1997 Społeczeństwo agrarne * Społeczeństwo

Bardziej szczegółowo

TELEMEDYCYNA w województwie lubuskim STRATEGIA WDRAŻANIA

TELEMEDYCYNA w województwie lubuskim STRATEGIA WDRAŻANIA TELEMEDYCYNA w województwie lubuskim STRATEGIA WDRAŻANIA Prof.dr hab.inż. Pieczyński Andrzej Dziekan WEIT, UZ Dr inż. Michta Emil WEIT, UZ Cottbus, 25/26.06.2009 ehealth w EU Plan Telemedycyna - cel stosowania

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

II. Poprawa jakości życia, w tym dostępu do kultury i rekreacji, nauki i pracy.

II. Poprawa jakości życia, w tym dostępu do kultury i rekreacji, nauki i pracy. Opracowanie informacji o możliwości realizacji projektów przez beneficjentów z terenu działania LGD Między Dalinem i Gościbią w ramach Osi 4 Leader Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

ABC BIZNESU. Jak założyć sklep. komputerowy

ABC BIZNESU. Jak założyć sklep. komputerowy ABC BIZNESU Jak założyć sklep komputerowy ABC BIZNESU Jak założyć sklep komputerowy Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci sklepu komputerowego / 4 2. Cele i zasoby osobiste / 4 3. Produkt/usługa

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH na lata 2009-2015

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH na lata 2009-2015 Załącznik do uchwały nr XXXVIII/32/09 Rady Powiatu w Lwówku Śląskim z dnia 18 czerwca 2009 roku POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH na lata 2009-2015 REALIZATOR PROGRAMU: Powiat Lwówecki

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

Początki e-learningu

Początki e-learningu E-learning Początki e-learningu Początków nauczania na odległość można doszukiwać się w Stanach Zjednoczonych w latach 80. Technikę tą początkowo wykorzystywało tylko kilka uczelni wyższych. Widząc zainteresowanie

Bardziej szczegółowo

Dotacje Unijne. Dotacje Unijne na lata 2007-2013!

Dotacje Unijne. Dotacje Unijne na lata 2007-2013! Dotacje Unijne Dotacje Unijne na lata 2007-2013! Firma PM GROUP oferuje Państwu kompleksową usługę związaną z pozyskiwaniem środków z funduszy europejskich. Proces ubiegania się o dofinansowanie ze środków

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY 1. Podwyższenie poczucia bezpieczeństwa mieszkańcom gminy

CEL STRATEGICZNY 1. Podwyższenie poczucia bezpieczeństwa mieszkańcom gminy CEL STRATEGICZNY 1 Podwyższenie poczucia bezpieczeństwa mieszkańcom gminy 1. Wzrost bezpieczeństwa publicznego. 2. Wdrażanie sprawnego systemu informacji w sytuacjach kryzysowych. 3. Edukacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Burmistrz Lubrańca Krzysztof Wrzesiński

Burmistrz Lubrańca Krzysztof Wrzesiński Strategia Rozwoju Obszaru Rozwoju Społeczno-Gospodarczego powiatu włocławskiego ANKIETA Drodzy mieszkańcy Jednym z najważniejszych założeń nowo projektowanej polityki spójności na lata 2014-2020 jest szerokie

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Rwgionalnego. Rozwoju Regionalnego. Ramowy Plan Realizacji Działania 2.2 ZPORR na rok 2006 .

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Rwgionalnego. Rozwoju Regionalnego. Ramowy Plan Realizacji Działania 2.2 ZPORR na rok 2006 . Ramowy Plan Realizacji Działania 2.2 ZPORR na rok 2006.PROGRAM ZPORR Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Rwgionalnego 2.PRIORYTET II 3.DZIAŁANIE 2.2 4.INSTYTUCJA WDRAŻAJĄCA Urzad Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które:

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które: Załącznik nr do wniosku beneficjenta o płatność w ramach PO KL Szczegółowa charakterystyka udzielonego wsparcia M Mężczyźni, K Kobiety wartość wskaźnika osiągnięta w danym okresie rozliczeniowym (wg stanu

Bardziej szczegółowo