TECHNOKRACI DOBROCZYNNOSCI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TECHNOKRACI DOBROCZYNNOSCI"

Transkrypt

1 TECHNOKRACI DOBROCZYNNOSCI

2 Książkę dedykuję promotorce mojego doktoratu, dr hab. Barbarze Fatydze, która wcześniej niż ja uwierzyła, że to się uda, i mojej Mamie, która zawsze była gotowa rozmawiać ze mną na każdy ważny temat.

3 Magdalena Dudkiewicz TECHNOKRACI DOBROCZYNNOSCI Samoswiadomosc spoleczna pracowników organizacji pozarzadowych

4 Projekt graficzny okładki i stron tytułowych Jakub Rakusa-Suszczewski Redaktor prowadzący Paulina Martela Redakcja Małgorzata Żakowska-Kasprzewska Redakcja techniczna Zofi a Kosińska Korekta Elwira Wyszyńska Skład i łamanie Dariusz Górski Copyright by Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2009 ISBN Publikacja dofinansowana ze środków Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych UW Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Warszawa, ul. Nowy Świat 4 Dział Handlowy WUW: tel. ( ) ; Księgarnia internetowa: Druk i oprawa

5 Na nasze nieszczęście wygraliśmy Lech Wałęsa, 4 czerwca 1989 Jako słaby, choć czasem rozległy kraj peryferyjny szliśmy zawsze drogą wytyczoną przez innych, czasem z lepszym, czasem z gorszym skutkiem, zawsze jednak w znacznej odległości za naszym europejskim centrum. Edmund Mokrzycki, 1999

6

7 Spis treści Spis treści WSTĘP CZĘŚĆ PIERWSZA Inspiracje teoretyczne: pojęcia i teorie organizujące badania Rozdział 1. Społeczeństwo obywatelskie i trzeci sektor Społeczeństwo obywatelskie a zaangażowanie społeczne Miejsce trzeciego sektora w społeczeństwie obywatelskim Pojęcia: trzeci sektor i organizacja pozarządowa Rozdział 2. Teorie Roberta K. Mertona: grupy odniesienia i typy indywidualnego przystosowania Grupy odniesienia Typy indywidualnego przystosowania Rozdział 3. Opozycja centrum peryferie jako oś postrzegania świata społecznego Rozdział 4. Teorie wymiany społecznej Ekonomiczne aspekty wymiany Wymiana w relacjach między państwem a trzecim sektorem Konsekwencje zasady wzajemności: problematyka wymiany jednostronnej Wrogość jako konsekwencja źle zorganizowanej wymiany

8 8 Spis treści CZĘŚĆ DRUGA Metodologia Rozdział 1. Przedmiot badań Operacjonalizacja głównych pojęć wyznaczających przedmiot badań Kryteria doboru organizacji do badań Kryteria formalne Kryterium co najmniej trzyletniej działalności Kryterium rejestracji po 1989 roku Kryterium równych szans Kryterium dostępności organizacji i informacji na jej temat Kryteria merytoryczne Kryterium terytorialne Kryterium wielkości organizacji Kryterium dziedzin aktywności Dobór respondentów w ramach wybranych organizacji Rozdział 2. Schemat badania terenowego metody i techniki zbierania danych Konstrukcja, zakres i realizacja wywiadów Charakterystyka wywiadu Scenariusz wywiadu Rola obserwacji Rola i dobór materiałów pisanych Rozdział 3. Metody analizy materiału badawczego Metoda opisowo-ilustracyjna Analiza aspektów Charakterystyka grupy badanej Analiza pól semantycznych Prezentacja metody Dwa typy modyfikacji metody Odstępstwa od metody Rozwinięcie metody Podmioty pól semantycznych (słowa-klucze) i ich aspekty interpretacyjne Omówienie analizowanych pól semantycznych Analiza pola działanie w organizacji Analiza pozostałych pól semantycznych Założenia ogólne Rozstrzygnięcia szczegółowe Analiza wizji świata: glosy

9 CZĘŚĆ TRZECIA Analiza materiału badawczego Spis treści 9 Rozdział 1. Zagadnienia wstępne: tło analizy elementów świata społecznego Charakterystyka grupy badanej Wiek, wykształcenie, zawód, droga zawodowa Czynniki prowadzące do pracy w organizacji pozarządowej Zaangażowanie społeczne badanych Analiza aspektowa pojęcia zaangażowanie społeczne Analiza znaczenia pojęcia działanie w organizacji Działanie w organizacji jako forma zaangażowania na rzecz innych Działanie w organizacji jako działanie wyjątkowe Działanie w organizacji jako praca zawodowa i kariera Wady i zalety działania w organizacji Współpraca zewnętrzna i konkretne działania Podsumowanie Czy działanie w organizacji to sposób na życie? Działam, więc [czuję, że] jestem Rozdział 2. Elementy świata społecznego: pojęcia podstawowe Analiza pojęcia ludzie trzeciego sektora Analiza pola semantycznego ludzie trzeciego sektora na podstawie materiału ze wszystkich organizacji Analiza subpól pola semantycznego ludzie trzeciego sektora na podstawie materiału z poszczególnych typów organizacji Analiza subpola semantycznego ludzie trzeciego sektora na podstawie materiału z organizacji dużych, działających w Warszawie (WD) Analiza subpola semantycznego ludzie trzeciego sektora na podstawie materiału z organizacji małych, działających blisko Warszawy (WM) Analiza subpola semantycznego ludzie trzeciego sektora na podstawie materiału z organizacji dużych, działających w całym kraju (KD) Analiza subpola semantycznego ludzie trzeciego sektora na podstawie materiału z organizacji małych, działających w całym kraju (KM) Analiza pojęcia organizacje pozarządowe Analiza pola semantycznego organizacje pozarządowe na podstawie materiału ze wszystkich organizacji Analiza subpól pola semantycznego organizacje pozarządowe na podstawie materiału z poszczególnych typów organizacji

10 10 Spis treści Analiza subpola semantycznego organizacje pozarządowe na podstawie materiału z organizacji dużych, działających w Warszawie (WD) Analiza subpola semantycznego organizacje pozarządowe na podstawie materiału z organizacji małych, działających blisko Warszawy (WM) Analiza subpola semantycznego organizacje pozarządowe na podstawie materiału z organizacji dużych, działających w całym kraju (KD) Analiza subpola semantycznego organizacje pozarządowe na podstawie materiału z organizacji małych, działających w całym kraju (KM) Analiza pojęcia sektor publiczny Analiza pola semantycznego sektor publiczny na podstawie materiału ze wszystkich organizacji Analiza subpól pola semantycznego sektor publiczny na podstawie materiału z poszczególnych typów organizacji Analiza subpola semantycznego sektor publiczny na podstawie materiału z organizacji dużych, działających w Warszawie Analiza subpola semantycznego sektor publiczny na podstawie materiału z organizacji małych, działających blisko Warszawy Analiza subpola semantycznego sektor publiczny na podstawie materiału z organizacji dużych, działających w całym kraju (KD) Analiza subpola semantycznego sektor publiczny na podstawie materiału z organizacji małych, działających w całym kraju (KM) Analiza pojęcia adresaci działań organizacji Analiza pola semantycznego adresaci działań na podstawie materiału ze wszystkich organizacji Analiza subpól pola semantycznego adresaci działań organizacji na podstawie materiału z poszczególnych typów organizacji Analiza subpola semantycznego adresaci działań na podstawie materiału z organizacji dużych, działających w Warszawie (WD) Analiza subpola semantycznego adresaci działań na podstawie materiału z organizacji małych, działających blisko Warszawy (WM) Analiza subpola semantycznego adresaci działań na podstawie materiału z organizacji dużych, działających w całym kraju (KD) Analiza subpola semantycznego adresaci działań na podstawie materiału z organizacji małych, działających w całym kraju (KM)

11 Spis treści 11 Rozdział 3. Analizy porównawcze pojęć podstawowych Porównanie pojęć organizacje pozarządowe i ludzie trzeciego sektora Zestawienie frekwencji obu pól Porównanie wewnętrznych elementów obu pól Porównanie zewnętrznych elementów obu pól Porównanie pojęć organizacje pozarządowe i sektor publiczny Zestawienie frekwencji obu pól Konfrontacja ekwiwalentów pola organizacje pozarządowe z opozycjami pola sektor publiczny Porównanie określeń i działań podmiotu obu pól Porównanie działań na podmiot obu pól Porównanie pojęć ludzie trzeciego sektora i adresaci działań organizacji Zestawienie frekwencji obu pól Porównanie wewnętrznych elementów obu pól Porównanie zewnętrznych elementów obu pól Rozdział 4. Elementy świata społecznego: pojęcia pomocnicze Analiza pojęcia media Analiza pojęcia biznes Analiza pojęcia Kościół i religia Rozdział 5. Analiza wizji świata na podstawie glos Glosy o ludziach, czyli jacy są Glosy o rzeczywistości, czyli jak jest Glosy o przeszłości, czyli jak było, i o przyszłości, czyli jak będzie Glosy o zasadach, czyli jak być powinno CZĘŚĆ CZWARTA Próba podsumowania Rozdział 1. Znaczenie przypisywane poszczególnym instytucjom życia publicznego Rozdział 2. Świat społeczny dobry i zły. Ocena poszczególnych instytucji życia publicznego Rozdział 3. Centrum i peryferie świata społecznego w organizacjach dużych, warszawskich i małych, krajowych Rozdział 4. Technokratyczne elementy światopoglądu ludzi trzeciego sektora Rozdział 5. Czy polski trzeci sektor jest ruchem społecznym

12 12 Spis treści Bibliografia Spis map i diagramów Tabele oraz scenariusz wywiadu dostępne na stronie internetowej

13 Wstęp Wstęp Przeprowadzone przeze mnie badania samoświadomości pracowników organizacji pozarządowych w Polsce warto jak sądzę scharakteryzować nie tylko poprzez wskazanie ich celów, opisanie przebiegu i wyników, lecz także przez zarysowanie ich granic w sposób negatywny, a więc stwierdzenie, czym te badania nie były. Zarówno pierwszy, jak i drugi sposób prezentacji całego projektu odnajdzie Czytelnik we wszystkich częściach pracy, jednak na wstępie spróbuję zakreślić jej podstawowe ramy. Po pierwsze, przedmiotem mojego zainteresowania byli ludzie, a nie organizacje traktowane jako sieci relacji formalnych lub jako struktury społeczne. Po drugie, interesowały mnie poglądy osób faktycznie działających, wykonawców, a nie tych, którzy tworzą pozarządową ideologię i wytyczają drogi rozwoju trzeciego sektora. Moim celem było zatem odtworzenie codziennego, potocznego widzenia świata społecznego, a nie jego wizji głoszonej przez ideologów czy liderów trzeciego sektora. Po trzecie, starałam się maksymalnie ograniczyć wstępne założenia i zapomnieć o tym, co przed przystąpieniem do badań sądziłam o ludziach trzeciego sektora, do których sama należę. Doskonale zdawałam sobie sprawę z komplikacji, która może wynikać z takiego: współanimowania badanych zjawisk lub procesów społecznych 1. Bardzo obawiałam się, że: sytuacja dwoistości roli społecznej 2, w jakiej się znalazłam, może mnie 1 A. Wyka, O pewnej dwoistości, (w:) D. Gawin (red.), Homo eligens. Społeczeństwo świadomego wyboru, Warszawa 1999, IFiS PAN, s Ibidem, s. 78.

14 14 Wstęp skłaniać do z góry pozytywnej i nazbyt zaangażowanej interpretacji badanych zjawisk. Antidotum na opisane lęki okazała się zastosowana metoda analizy zebranego materiału. Zrealizowany przeze mnie projekt badawczy został osadzony w paradygmacie teorii ugruntowanej, z jej jak pisze Earl Babbie fundamentalną, indukcyjną zasadą tworzenia teorii z danych 3. Przetworzone dane z materiału empirycznego w moich badaniach służyły przede wszystkim interpretacji wybranych pojęć. Z tego powodu rola poszczególnych pojęć zarówno użytych na etapie gromadzenia materiału, jak i w czasie jego analizy okazała się zasadnicza. Pojęcia te i ich wzajemne relacje stanowiły więc podstawową oś, wokół której osnute zostały wnioski z przeprowadzonych badań. Mam tu na myśli dwie grupy pojęć, a w konsekwencji dwie, związane z nimi, perspektywy teoretyczne przyjęte w niniejszej pracy. Pierwsza odnosi się bezpośrednio do problematyki badań, czyli do teoretycznych ram, w których rozpatrywane są zagadnienia trzeciego sektora i społeczeństwa obywatelskiego. Druga gromadzi pozostałe, omówione dalej, pojęcia i analizy socjologiczne, w których starałam się zaprezentować uzyskane wyniki (przede wszystkim opozycja centrum peryferie, koncepcja grup odniesienia Merona oraz teoria wymiany). Obie perspektywy miały za zadanie zarówno zdefiniowanie przedmiotu badań, jak i zinter pretowanie relacji i procesów, w ramach których funkcjonuje on w świecie społecznym. Przyjęty przeze mnie schemat postępowania badawczego zakładał dwojaką rolę przywoływanych w pracy teorii. Rozpoznanie teoretyczne podjętej tu problematyki posłużyło mi pierwotnie jedynie do opanowania obszaru pojęciowego. Z analogicznego powodu część teoretyczna pracy została umieszczona jako pierwsza, by Czytelnik mógł się zorientować, jak poruszać się po materiale zawartym w analizach empirycznych. Jednak podstawowa rola użytych w pracy modeli teoretycznych polegała na skonfrontowaniu ich z zebranym materiałem i przyjrzeniu się, jak pracują 3 E. Babbie, Badania społeczne w praktyce, Warszawa 2003, PWN, s. 400; por. też: A. Strauss, J. Corbin, Grounded Theory Methodology. An Overview, (w:) N.K. Denzin, Y.S. Lincoln (red.), Strategies of Qualitative Inquiry, Sage Publications, Thousand Oaks, London, New Dehli 1988; A. Strauss, J. Corbin, Basics of Qualitaive Research. Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory, Sage Publications, Thousand Oaks, London, New Dehli 1998; K. Konecki, Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana, Warszawa 2000, PWN.

15 Wstęp 15 w tym materiale. Ostateczny dobór teorii został zatem w rzeczywistości dokonany ex post. W teoriach tych poszukiwałam możliwości wyjaśnienia i zinter pretowania zjawisk, które wcześniej odnalazłam w świecie realnym, a nie odwrotnie. Innymi słowy, przyświecała mi idea jak pisze Andrzej Piotrowski charakteryzująca: rozwijane dziś w socjologii interpretatywnej podejścia empiryczne, [które MD] cechują się znacznie większą pokorą wobec złożoności zjawisk społecznych i powściągliwością wobec idealizacji nakładanych na przedmiot przed jego badaniem, niż empiryzm socjologii strukturalno-weryfikacyjnej i deterministycznej teorii ludzkich działań 4. Oczywistym punktem wyjścia do rozważań teoretycznych było dla mnie odniesienie się do bogatej literatury dotyczącej koncepcji społeczeństwa obywatelskiego i miejsca w nim trzeciego sektora (w pierwszym rozdziale pierwszej Części pracy). Kolejnym krokiem było nakreślenie społecznego otoczenia właściwego przedmiotu badań tu pomocna okazała się koncepcja grup odniesienia Roberta Mertona. Kluczową konstrukcją, a zarazem ramą pozwalającą formułować wnioski dotyczące wizji świata społecznego pracowników poszczególnych typów organizacji, stały się zatem dwustronne relacje trzeciego sektora i jego ludzi z innymi (bardziej lub mniej znaczącymi) instytucjami i środowiskami, czyli grupami odniesienia (por.: drugi rozdział pierwszej Części pracy). Założona na wstępie badań zasada doboru organizacji pozarządowych miała na celu jedynie uzyskanie możliwie reprezentatywnej ich próby i uwzględnienie w niej większego, niż gdziekolwiek indziej w kraju, nasycenia Warszawy i jej okolic tego typu organizacjami. Zgromadzony w badaniu terenowym materiał dostarczył informacji o wielu różnicach w obrębie trzeciego sektora. Analiza materiału empirycznego pokazała bowiem znaczne zróżnicowanie poglądów badanych w zależności od tego czy organizacja, w której działali była bliska (fizycznie i symbolicznie 5 ), czy daleka organizacjom warszawskim. Tym samym, kolejną przydatną ramą teoretyczną do interpretacji wskazanych zróżnicowań okazała się opozycja centrum peryferie (por.: trzeci rozdział pierwszej Części pracy). Zdefiniowanie prezentowanej przez zbadane osoby wizji świata społecznego wymagało jeszcze oprócz wskazania elementów, które wizja ta 4 A. Piotrowski, Ład integracji. Studia z socjologii interpretatywnej, Łódź 1998, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s Por.: Część druga, rozdział 1, punkt 2.2 niniejszej pracy.

16 16 Wstęp zawiera odnalezienia teoretycznego ujęcia dla rozważań o relacjach i procesach zachodzących w ramach trzeciego sektora i wokół niego. Do tego celu posłużyły mi kluczowe pojęcia teorii wymiany; przede wszystkim pojęcie daru (rozumianego jak pisze Marcel Mauss jako: darowizna, podarunek ofiarowywany szczodrze nawet wtedy, gdy ten gest towarzyszący transakcji jest tylko fikcją, formalizmem i kłamstwem społecznym 6 ) oraz częściowo przeciwstawne wobec daru pojęcie wymiany (por.: czwarty rozdział pierwszej Części pracy). W ten sposób zakreślone zostały teoretyczne ramy przeprowadzonych badań. Dokonane analizy postrzegania przez respondentów społeczeństwa obywatelskiego i trzeciego sektora zostały osadzone w ramach opozycji centrum peryferie, a zachodzące w nich relacje zinterpretowane z wykorzystaniem pojęć daru i wymiany. Badanie terenowe realizowałam w okresie od czerwca do grudnia 2001 roku. Jego celem jak już wspomniałam nie było poznanie organizacji, lecz ludzi: badałam elementy ich światopoglądu w takim zakresie, w jakim zagadnienia te związane były z faktem zaangażowania badanych w działalność organizacji pozarządowych. Perspektywę badawczą wyznaczał tutaj człowiek i formułowana przez niego wizja świata. Realizację takiego podejścia zapewnia badaczowi terenowemu m.in. metodologia teorii ugruntowanej, która stanowiła też najbardziej ogólną ramę dla proponowanego w niniejszej pracy warsztatu badawczego. Z wielu teoretycznych ram procesu badawczego, jakie proponuje metodologia teorii ugruntowanej (takich jak prawomocność teorii powstałych na podstawie odpowiednio analizowanych danych empirycznych lub określenie celu badań jako odkrywania aspektów świata społecznego na podstawie wzorów działań i interakcji procesualnych), dla mnie istotne było zwłaszcza celowe poszukiwanie w badanej grupie zróżnicowanych perspektyw i wizji świata społecznego 7. W polskiej literaturze przedmiotu obszerne omówienie koncepcji metodologii teorii ugruntowanej zawiera książka Krzysztofa Koneckiego 8. Źródła tego podejścia Konecki lokuje w: założeniach teoretycznych sym- 6 M. Mauss, Szkic o darze. Forma i podstawa wymiany w społeczeństwach archaicznych, (w:) M. Mauss, Socjologia i antropologia, Warszawa 1973, PWN, s A. Strauss, J. Corbin [1988], op. cit. (przyp. 3), s K. Konecki, Studia z metodologii badań jakościowych.teoria ugruntowana, Warszawa 2000, PWN.

17 Wstęp 17 bolicznego interakcjonizmu, zaś badacza określa mianem»naturalistycznego«badacza z humanistyczną orientacją teoretyczną, postrzegającego rzeczywistość jako definiowaną przez kreatywną jednostkę na podstawie licznych perspektyw o pochodzeniu społecznym Wyjaśnienia wymaga jeszcze jedna kwestia związana z zastosowaniem metodologii teorii ugruntowanej w omawianych badaniach. Kierunek ten przyjmuje: indukcję jako sposób teoretyzowania, tj. założenie, że: teoria, np. dotycząca jakiegoś procesu, zaczyna wyłaniać się po rozpoczęciu zbierania danych empirycznych, natomiast analiza dedukcyjna służy sformułowaniu na podstawie zaobserwowanych»zmysłowo«i»wyindukowanych«kategorii, konceptualnych wskazówek, gdzie dalej szukać grup lub podgrup porównawczych 9. Wskazówka ta w moim wypadku nie została w pełni zrealizowana: dobór próby nastąpił na początku projektowania badań; próba nie była już później uzupełniana ze względu na kryterium teoretycznego nasycenia 10. Postulat oparcia budowy próby na danych empirycznych został jednak zrealizowany poprzez przeanalizowanie zebranych wcześniej materiałów pisanych (co obszerniej zostało przedstawione w rozdziale pierwszym drugiej Części pracy), a także poprzez wykorzystanie doświadczenia osobistego i zawodowego badacza, co jest zabiegiem w tym podejściu badawczym w pełni uzasadnionym 11. Poczyniona modyfikacja była zgodna z duchem teorii ugruntowanej, która zaleca 12 użytkownikowi adaptowanie jej do sytuacji badawczej, wykorzystywanie tych elementów, których zastosowanie wydaje się możliwe i celowe ze względu na przedmiot badań Ibidem, s Ibidem, s Ibidem, s Konecki pisze wręcz: Emergentny charakter rzeczywistości skazuje [podkr. MD] badacza na zmienność i innowacyjność w używaniu określonych metod. Z m u s z a go [podkr. MD] do»pragmatyzmu metodologicznego«, por.: K. Konecki, op. cit., s. 36. Wydaje się, że w zacytowanym fragmencie Konecki, chcąc silnie podkreślić znaczenie zasady dostosowywania metody do materiału badawczego, użył w rezultacie wyrażeń sprzecznych z duchem teorii ugruntowanej, która z założenia na nic badacza nie skazuje i do niczego go nie zmusza. Być może tak zdecydowane stanowisko Koneckiego bierze się stąd, że był on (odwrotnie niż ja) skupiony na badaniu przede wszystkim formalnej strony funkcjonowania instytucji; por.: A. Strauss, J. Corbin, [1998], op. cit., s. 23 i dalsze. 13 K. Konecki, op. cit, s. 23.

18 18 Wstęp Przyjęcie przeze mnie perspektywy antropocentrycznej spowodowało istotne ograniczenie przedmiotu badań i analiz: pominięte zostały takie obiektywne czynniki (stanowiące często trzon badań dotyczących działalności sektora pozarządowego), jak formalna lub nieformalna struktura organizacji, kultura organizacyjna (w tym style zarządzania), zakres jakościowy i ilościowy działań organizacji, itp. Zagadnienia te, a raczej ich interpretacje dokonywane przez badanych, stanowiły jedynie kontekst zarówno dla przeprowadzanych wywiadów, jak i dla wniosków formułowanych w trakcie późniejszej pracy analitycznej i interpretacyjnej nad zgromadzonym materiałem. Przykładem mogą tu być stawiane przeze mnie na początku wywiadu pytania 14 dotyczące działalności organizacji, które stanowiły zaledwie pretekst, element wprowadzający do wywiadu właściwego; miały także na celu uzyskanie od badanego informacji dotyczących nie tego jak jest, lecz raczej tego, jak jego zdaniem jest czyli subiektywnego rozumienia i postrzegania takich aspektów organizacji, jak misja, cele, zakres działań, struktura, itp. Przed dokonaniem ostatecznego wyboru metod i technik starałam się zapoznać ze stosowanymi w badaniach socjologicznych podejściami badawczymi wykorzystywanymi do portretowania grup społecznych. Autorzy większości analiz, do których dotarłam 15, decydowali się na zastosowanie jednej lub dwu technik; najczęściej były to wywiady kwestionariuszowe i analiza dostępnych danych statystycznych, rzadziej wywiady. Zwykle jednak portretowane grupy społeczne dawały się łatwo wyodrębnić, przynajmniej na podstawie jednej, tzw. obiektywnej cechy: zawodu (np. pielęgniarki, górnicy, pracownicy socjalni), wykształcenia (np. inteligencja), wieku (np. studenci) lub miejsca zamieszkania (np. mieszkańcy wsi, mieszkańcy Rzeszowa), a często typologię tę opierano na kilku wymiarach, jak w wypadku dziennikarzy wrocławskich, młodego pokolenia wsi polskiej czy inteligencji prowincjonalnej. 14 Por.: scenariusz wywiadu zamieszczony w internecie na stronie 15 Ciekawy przegląd możliwych podejść metodologicznych do tego rodzaju badań zawiera zbiór pod redakcją Zdzisława Zagórskiego, Socjologiczne portrety grup społecznych, tom I, Wrocław 1999, tom II, Wrocław 2002, WUW, a także opracowania Jacka Kurczewskiego dotyczące polskiej klasy średniej, por.: m.in. J. Kurczewski, Zamiast wstępu. Od mieszczaństwa do klas średnich i Etos polskich klas średnich w procesie przemian. Podsumowanie, (w:) J. Kurczewski, I. Jakubowska-Branicka (red.), Biznes i klasy średnie. Studia nad etosem, Warszawa 1994, ISNS UW, s i

19 Wstęp 19 Badani przeze mnie pracownicy organizacji pozarządowych to grupa dużo trudniejsza do zdefiniowania, niż wskazane powyżej, i w znacznie większym stopniu zróżnicowana pod względem wieku, wykształcenia, miejsca zamieszkania oraz wykonywanego zawodu. Dla wielu z nich praca w organizacji nie była pracą zarobkową. Nawet zaś, gdy otrzymywali za nią wynagrodzenie, to w ramach organizacji wykonywali oni bardzo różne zawody 16, byli terapeutami, księgowymi, managerami, prawnikami, itd. W tej sytuacji problematyczne wydaje się ścisłe określenie badanej grupy jako grupy zawodowej. Celem zastosowanych przeze mnie technik zbierania danych i ich interpretacji było zbudowanie wielowymiarowego portretu tej grupy i zaprezentowanie spójnego mimo istotnego zróżnicowania wewnętrznego obrazu tytułowej samoświadomości społecznej pracowników organizacji pozarządowych w Polsce 17. Szczegółową relację z podjętych przeze mnie decyzji metodologicznych Czytelnik odnajdzie w poświęconej tym zagadnieniom drugiej Części niniejszej pracy. Cześć trzecia, najobszerniejsza, stanowi prezentację wyników przeprowadzonych badań. Zgodnie z poczynionymi założeniami metodologicznymi, dokonałam w niej analizy różnych aspektów samoświadomości społecznej pracowników polskich organizacji pozarządowych, przede wszystkim rozumienia przez nich wybranych pojęć. Rozdział pierwszy trzeciej Części stanowi wprowadzenie w tę problematykę: oprócz scharakteryzowania grupy badanej zostały w nim zawarte analizy pojęć zaangażowanie społeczne i działanie w organizacji. Rozdział drugi prezentuje analizy postrzegania przez badanych podstawowych z punktu widzenia moich badań elementów świata społecznego: ludzi trzeciego sektora, organizacji pozarządowych, sektora publicznego i adresatów działań organizacji. Wstępne wnioski na ich temat Czytelnik odnajdzie w rozdziale trzecim, w którym przeprowadziłam analizy porównawcze wymienionych pojęć. Czwarty rozdział części badawczej to uzupełnienie wizji świata społecznego badanych o analizę pojęć potraktowanych tutaj jako pomocnicze, wśród których znalazły się media, biznes oraz Kościół i religia. Cześć badawczą zamyka analiza glos (rozdział piąty), w której zaprezentowałam 16 Określenie wykonywany zawód nie jest w tym kontekście do końca precyzyjne, gdyż nakłada się na pełnione w organizacjach funkcje, por.: Część trzecia, rozdział 1, punkt Por.: Część czwarta niniejszej pracy.

20 20 Wstęp bardziej ogólne w stosunku do już przedstawionych wypowiedzi badanych, dotyczące postrzegania przez nich ludzi, rzeczywistości społecznej, przeszłości i przyszłości, a także poglądów na temat zasad, które ich zdaniem powinny być realizowane w życiu społecznym. Zawarte w części badawczej analizy i interpretacje starałam się zgodnie z przyjętymi założeniami metodologicznymi w jak najbardziej rygorystyczny sposób zakotwiczyć w uzyskanych wynikach. Część czwarta pracy to podsumowanie, wskazujące pewne tendencje, które nie tyle wprost wynikają z zaprezentowanych dotąd zestawień i obliczeń, ile przedstawiają mój sposób postrzegania i interpretowania całości zgromadzonego materiału badawczego. Z tego powodu niektóre tezy postawione w tej części pracy mogą się Czytelnikowi wydać zbyt stanowcze. Wyostrzenie ich miało jednak na celu wskazanie ogólnych (niestety czasem niepokojących 18 ) wniosków, jakie wynikają z zebranego materiału i dokonanej analizy. W żadnym razie moim celem nie było zaprezentowanie jednoznacznego obrazu polskiego trzeciego sektora, z którym pozostaję (i mam nadzieję pozostanę) związana zarówno emocjonalnie, jak i zawodowo. Podsumowania zostały zakończone próbą odpowiedzi na pytanie, czy polski trzeci sektor można uznać za ruch społeczny. miejscu. 18 Jeśli w rozprawie naukowej tego rodzaju oceny w ogóle są prawomocne i na

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO SAMOTNE OJCOSTWO Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2006 Copyright by Anna Dudak Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2006 Recenzent: prof. zw. dr hab. Józef Styk Redakcja

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK SOCJOLOGIA Pytania na egzamin licencjacki Studia stacjonarne i niestacjonarne I stopnia Obowiązują od roku akad.

KIERUNEK SOCJOLOGIA Pytania na egzamin licencjacki Studia stacjonarne i niestacjonarne I stopnia Obowiązują od roku akad. KIERUNEK SOCJOLOGIA Pytania na egzamin licencjacki Studia stacjonarne i niestacjonarne I stopnia Obowiązują od roku akad. 2015/2016 Egzamin licencjacki jest ostatnim etapem weryfikacji efektów kształcenia.

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1. Spis treści

Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1. Spis treści Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1 Spis treści Przedmowa 11 CZE ŚĆ I PODSTAWY EPISTEMOLOGICZNE, ONTOLOGICZNE I AKSJOLOGICZNE DYSCYPLINY ORAZ KATEGORIE POJE CIOWE PEDAGOGIKI

Bardziej szczegółowo

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem naukowym prof. dr hab. Tomasz

Bardziej szczegółowo

mgr Jarosław Hermaszewski (koncepcja pracy-tezy)

mgr Jarosław Hermaszewski (koncepcja pracy-tezy) mgr Jarosław Hermaszewski Inwestycje samorządu terytorialnego i ich wpływ na funkcjonowanie i rozwój gminy Polkowice w latach dziewięćdziesiątych (koncepcja pracy-tezy) Prawne podstawy funkcjonowania organów

Bardziej szczegółowo

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Tytuł: Zarządzanie ryzykiem finansowym w polskich przedsiębiorstwach działających w otoczeniu międzynarodowym Ostatnie dziesięciolecia rozwoju

Bardziej szczegółowo

1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11

1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11 Spis treści Wstęp... 7 1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11 1.1. Interdyscyplinarność badań naukowych organizacji pozarządowych... 11 1.2. Cechy i funkcje organizacji pozarządowych...

Bardziej szczegółowo

Jakość życia w perspektywie pedagogicznej

Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Jadwiga Daszykowska Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Jadwiga Daszykowska Copyright by Oficyna Wydawnicza

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr XX/90/08 Rady Powiatu w Wąbrzeźnie z dnia 29 września 2008r. Powiatowy Program Aktywności Lokalnej na lata

Załącznik do Uchwały Nr XX/90/08 Rady Powiatu w Wąbrzeźnie z dnia 29 września 2008r. Powiatowy Program Aktywności Lokalnej na lata Załącznik do Uchwały Nr XX/90/08 Rady Powiatu w Wąbrzeźnie z dnia 29 września 2008r. Powiatowy Program Aktywności Lokalnej na lata 2008-2013 Wąbrzeźno, wrzesień 2008 -2- Spis treści Wstęp Rozdział 1. Nawiązanie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: ROZ-S8-15

KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: ROZ-S8-15 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 5 1. Nazwa przedmiotu: ORGANIZACJE POZARZĄDOWE I ICH SPOŁECZNE FUNKCJE 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2012/2013 4. Forma

Bardziej szczegółowo

Mojemu synowi Rafałowi

Mojemu synowi Rafałowi Mojemu synowi Rafałowi Recenzenci: dr hab. Wiesław Gumuła, prof. UJ dr hab. Tomasz Grzegorz Grosse, prof. UW Redakcja i korekta: Magdalena Pluta Projekt okładki: Katarzyna Juras Zdjęcie na okładce: lblechman

Bardziej szczegółowo

2/17/2015 ELEMENTY SOCJOLOGII PODRĘCZNIKI STARE WYDANIE PODRĘCZNIKA. Anthony Giddens Socjologia, PWN, Warszawa, 2012

2/17/2015 ELEMENTY SOCJOLOGII PODRĘCZNIKI STARE WYDANIE PODRĘCZNIKA. Anthony Giddens Socjologia, PWN, Warszawa, 2012 ELEMENTY SOCJOLOGII dr Agnieszka Kacprzak PODRĘCZNIKI Anthony Giddens Socjologia, PWN, Warszawa, 2012 PODRĘCZNIKI UZPEŁNIAJĄCE: Piotr Sztompka Socjologia. Analiza społeczeństwa, Znak, Kraków, 2003 Krystyna

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do socjologii. Barbara Szacka. Spis treści

Wprowadzenie do socjologii. Barbara Szacka. Spis treści Wprowadzenie do socjologii Barbara Szacka Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA. PROLEGOMENA Rozdział I. CHARAKTER SOCJOLOGII I HISTORYCZNE WARUNKI JEJ POWSTANIA 1. Przedsocjologiczna wiedza o społeczeństwie Przedsocjologiczna

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Zaoczne Studia Doktoranckie z Ekonomii Warszawa, 23 października 2016 Metodologia i metoda naukowa 1 Metodologia Metodologia nauka o metodach nauki

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 17 maja 2010r. Zmiany w treści Zapytania Ofertowego nr postępowania POKL1.18/WRZOS/1/2010

Warszawa, 17 maja 2010r. Zmiany w treści Zapytania Ofertowego nr postępowania POKL1.18/WRZOS/1/2010 Warszawa, 17 maja 2010r. Zmiany w treści Zapytania Ofertowego nr postępowania POKL1.18/WRZOS/1/2010 Dotyczy postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonego z zachowaniem zasady konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 11

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 11 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 11 1. CHARAKTERYSTYCZNE CECHY NAUKI... 13 1.1. Pojęcie nauki...13 1.2. Zasady poznawania naukowego...15 1.3. Cele nauki...15 1.4. Funkcje nauki...16 1.5. Zadania nauki...17

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2011 BS/38/2011 STOSUNEK POLAKÓW DO PRACY I PRACOWITOŚCI

Warszawa, kwiecień 2011 BS/38/2011 STOSUNEK POLAKÓW DO PRACY I PRACOWITOŚCI Warszawa, kwiecień 2011 BS/38/2011 STOSUNEK POLAKÓW DO PRACY I PRACOWITOŚCI Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania Opinii

Bardziej szczegółowo

sprofilowanych zawodowo ścieżek tematycznych, ocenę wyróżniającą. 1. Badania rynkowe Marketing Zachowania konsumenckie 2. Innowacje społeczne

sprofilowanych zawodowo ścieżek tematycznych, ocenę wyróżniającą. 1. Badania rynkowe Marketing Zachowania konsumenckie 2. Innowacje społeczne Program studiów na kierunku socjologia zorganizowany jest wokół sprofilowanych zawodowo ścieżek tematycznych, które rozpoczynają się już na pierwszym roku studiów, zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia.

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. Obowiązkowy. Kod przedmiotu: Rok studiów: Semestr: Język:

Karta przedmiotu. Obowiązkowy. Kod przedmiotu: Rok studiów: Semestr: Język: Karta przedmiotu Nazwa przedmiotu: Stopień studiów: Doktoranckie Seminarium doktorskie Marketing i jego rola we współczesnym biznesie Tryb studiów: niestacjonarne Obowiązkowy Kod przedmiotu: Rok studiów:

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA SYSTEMOWE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA. pod redakcją Piotra Korzeniowskiego

ZAGADNIENIA SYSTEMOWE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA. pod redakcją Piotra Korzeniowskiego POLSKA AKADEMIA NAUK ODDZIAŁ W ŁODZI KOMISJA OCHRONY ŚRODOWISKA ZAGADNIENIA SYSTEMOWE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA Zagadnienie systemowe prawa ochrony środowiska, którym została poświęcona książka, ma wielkie

Bardziej szczegółowo

Głównym celem opracowania jest próba określenia znaczenia i wpływu struktury kapitału na działalność przedsiębiorstwa.

Głównym celem opracowania jest próba określenia znaczenia i wpływu struktury kapitału na działalność przedsiębiorstwa. KAPITAŁ W PRZEDSIĘBIORSTWIE I JEGO STRUKTURA Autor: Jacek Grzywacz, Wstęp W opracowaniu przedstawiono kluczowe zagadnienia dotyczące możliwości pozyskiwania przez przedsiębiorstwo kapitału oraz zasad kształtowania

Bardziej szczegółowo

2/18/2016 ELEMENTY SOCJOLOGII CO TO JEST SOCJOLOGIA? GORĄCA SOCJOLOGIA A SOCJOLOGIA NAUKOWA

2/18/2016 ELEMENTY SOCJOLOGII CO TO JEST SOCJOLOGIA? GORĄCA SOCJOLOGIA A SOCJOLOGIA NAUKOWA ELEMENTY SOCJOLOGII dr Agnieszka Kacprzak CO TO JEST SOCJOLOGIA? socjologia (societas i logos nauka o społeczeństwie) Społeczeństwo jest to pewna liczba ludzi, którzy w określonych czasach i pod pewnymi

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S - d l a s z k o l e ń REZULTAT O3 DZIAŁANIA: O3-A2 PROJEKTU E-GOVERNMENT 2.0 W PRAKTYCE

S Y L A B U S - d l a s z k o l e ń REZULTAT O3 DZIAŁANIA: O3-A2 PROJEKTU E-GOVERNMENT 2.0 W PRAKTYCE P R O G R A M Y K S Z T A Ł C E N I A S Y L A B U S - d l a s z k o l e ń REZULTAT O3 DZIAŁANIA: O3-A2 PROJEKTU E-GOVERNMENT 2.0 W PRAKTYCE KRAKÓW 2015 1 Spis treści NARZĘDZIA WEB 2.0 W SEKTORZE PUBLICZNYM

Bardziej szczegółowo

Uzasadnienie wyboru tematu

Uzasadnienie wyboru tematu KSZTAŁTOWANIE TOWANIE INNOWACYJNEJ KULTURY ORGANIZACYJNEJ W PUBLICZNYCH SZPITALACH Koncepcja rozprawy habilitacyjnej dr Joanna Jończyk Uzasadnienie wyboru tematu 1. Aktualność i znaczenie problematyki

Bardziej szczegółowo

Członkostwo w lubelskich organizacjach społecznych

Członkostwo w lubelskich organizacjach społecznych Opracowanie: Andrzej Juros, Arkadiusz Biały Członkostwo w lubelskich organizacjach społecznych O sile i potencjale stowarzyszeń świadczą ich członkowie nie tylko ich liczba, lecz przede wszystkich zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

Książka została wydana dzięki dotacji Instytutu Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk w Warszawie

Książka została wydana dzięki dotacji Instytutu Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk w Warszawie Recenzja: prof. dr hab. Janina Godłów-Legiędź Projekt okładki: Katarzyna Juras Zdjęcie na okładce: Fotolia anyaberkut Redaktor prowadzący: Łukasz Żebrowski Redakcja i korekta: Claudia Snochowska-Gonzalez

Bardziej szczegółowo

ZAKRESY ZAGADNIEŃ NA EGZAMIN LICENCJACKI OBOWIĄZUJĄCE W INSTYTUCIE DZIENNIKARSTWA I KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ

ZAKRESY ZAGADNIEŃ NA EGZAMIN LICENCJACKI OBOWIĄZUJĄCE W INSTYTUCIE DZIENNIKARSTWA I KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ ZAKRESY ZAGADNIEŃ NA EGZAMIN LICENCJACKI OBOWIĄZUJĄCE W INSTYTUCIE DZIENNIKARSTWA I KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ A. DLA KIERUNKU DZIENNIKARSTWO I KOMUNIKACJA SPOŁECZNA I. Wiedza o mediach 1. Funkcje mediów.

Bardziej szczegółowo

SOCJOLOGIA ORGANIZACJI. Dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka

SOCJOLOGIA ORGANIZACJI. Dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka SOCJOLOGIA ORGANIZACJI Dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka 1 SOCJOLOGIA ORGANIZACJI Współczesne społeczeństwo jest społeczeństwem organizacji formalnych, czyli dużymi grupami wtórnymi utworzonymi z myślą o

Bardziej szczegółowo

Instytucjonalna Teoria Rozwoju Gospodarczego. Przygotowały; Katarzyna Wyroślak Żaneta Dubaj

Instytucjonalna Teoria Rozwoju Gospodarczego. Przygotowały; Katarzyna Wyroślak Żaneta Dubaj Instytucjonalna Teoria Rozwoju Gospodarczego Przygotowały; Katarzyna Wyroślak Żaneta Dubaj Jak to się zaczęło??? W latach 30 badacze doszli do wniosku, że neoklasyczna metoda badawcza nie odpowiada na

Bardziej szczegółowo

ZASADY PISANIA PRAC DYPLOMOWYCH LICENCJACKICH

ZASADY PISANIA PRAC DYPLOMOWYCH LICENCJACKICH Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu Instytut Ekonomiczny ZASADY PISANIA PRAC DYPLOMOWYCH LICENCJACKICH 1. Założenia ogólne Napisanie pozytywnie ocenionej pracy licencjackiej jest jednym z podstawowych

Bardziej szczegółowo

Sieć społeczna przedsiębiorcy w teorii i praktyce zarządzania małą firmą

Sieć społeczna przedsiębiorcy w teorii i praktyce zarządzania małą firmą 1 2 Politechnika Częstochowska Piotr Tomski Sieć społeczna przedsiębiorcy w teorii i praktyce zarządzania małą firmą Monografia Częstochowa 2016 3 Recenzenci: Prof. dr hab. inż. Stanisław Nowosielski Prof.

Bardziej szczegółowo

SOCJOLOGIA: STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKIE)

SOCJOLOGIA: STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKIE) SOCJOLOGIA: STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKIE) Program studiów na kierunku socjologia zorganizowany jest wokół sprofilowanych zawodowo modułów tematycznych, które rozpoczynają się już na pierwszym

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY UMIEJSCOWIENIE KIERUNKU W OBSZARZE Kierunek studiów zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Zaoczne Studia Doktoranckie z Ekonomii Warszawa, 14 grudnia 2014 Metodologia i metoda badawcza Metodologia Zadania metodologii Metodologia nauka

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ANKIETA

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ANKIETA ul. Szpitalna 5/5, 00-031 Warszawa, tel. (022) 828 91 28 wew. 135 fax. (022) 828 91 29 Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD Załącznik do Uchwały nr XXIV/196/08 Rady Gminy Szemud z dnia 08 września 2008 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD NA LATA 2008 2013 Szemud 2008 SPIS TREŚCI: I. WSTĘP.. 3 II. III. IV. ZAŁOŻENIA

Bardziej szczegółowo

Seria Współczesne Społeczeństwo Polskie wobec Przeszłości tom VI

Seria Współczesne Społeczeństwo Polskie wobec Przeszłości tom VI Warszawa 2013 Seria Współczesne Społeczeństwo Polskie wobec Przeszłości tom VI Redaktor naukowy serii: prof. dr hab. Andrzej Szpociński Recenzent: dr hab. prof. UW Jerzy Bartkowski Redaktor prowadząca:

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA WEWNĘTRZNA PRZEDMIOT BADANIA PROCESY WSPOMAGANIA ROZWOJU I EDUKACJI DZIECI SĄ ZORGANIZOWANE W SPOSÓB SPRZYJAJĄCY UCZENIU SIĘ

EWALUACJA WEWNĘTRZNA PRZEDMIOT BADANIA PROCESY WSPOMAGANIA ROZWOJU I EDUKACJI DZIECI SĄ ZORGANIZOWANE W SPOSÓB SPRZYJAJĄCY UCZENIU SIĘ EWALUACJA WEWNĘTRZNA PRZEDMIOT BADANIA PROCESY WSPOMAGANIA ROZWOJU I EDUKACJI DZIECI SĄ ZORGANIZOWANE W SPOSÓB SPRZYJAJĄCY UCZENIU SIĘ KD- 6/2016 dzień drugi, część 1. Łomża, 3 listopada 2016 r. Zajęcia

Bardziej szczegółowo

Opracowanie profilu zawodowego, przygotowanie i przystosowanie

Opracowanie profilu zawodowego, przygotowanie i przystosowanie Strona 1 z 7 Opracowanie profilu zawodowego, przygotowanie i przystosowanie A. Opracowanie profilu zawodowego Wstęp Aby zapewnić osobom niepełnosprawnym lub pochodzącym z grup w niekorzystnej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY I ARTYSTYCZNY Instytut Edukacji Muzycznej

Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY I ARTYSTYCZNY Instytut Edukacji Muzycznej Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY I ARTYSTYCZNY Instytut Edukacji Muzycznej Struktura pisemnej pracy licencjackiej / magisterskiej 1. STRONA TYTUŁOWA

Bardziej szczegółowo

REGUŁY ANALIZY TEKSTU NAUKOWEGO

REGUŁY ANALIZY TEKSTU NAUKOWEGO REGUŁY ANALIZY TEKSTU NAUKOWEGO (według Mieczysława Gogacza) Plan i cel prezentacji PLAN 1. Odróżnianie pytań badawczych od odpowiedzi 2. Analiza pytań badawczych 3. Analiza odpowiedzi 4. Precyzowanie

Bardziej szczegółowo

Metody Badań Methods of Research

Metody Badań Methods of Research AKADEMIA LEONA KOŹMIŃSKIEGO KOŹMIŃSKI UNIVERSITY SYLABUS PRZEDMIOTU NA ROK AKADEMICKI 2010/2011 SEMESTR letni NAZWA PRZEDMIOTU/ NAZWA PRZEDMIOTU W JEZYKU ANGIELSKIM KOD PRZEDMIOTU LICZBA PUNKTÓW ECTS Metody

Bardziej szczegółowo

W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie. firmy, tworzone przez indywidualnych przedsiębiorców.

W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie. firmy, tworzone przez indywidualnych przedsiębiorców. PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Jak założyć i prowadzić własną firmę? Autor: red. Hanna Godlewska-Majkowska, Wstęp W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie firmy, tworzone przez indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Raport referencyjny do modułu/przedmiotu: Organizacje pozarządowe w społeczeństwie obywatelskim

Raport referencyjny do modułu/przedmiotu: Organizacje pozarządowe w społeczeństwie obywatelskim Raport referencyjny do modułu/przedmiotu: Organizacje pozarządowe w społeczeństwie obywatelskim Opracował: dr Robert Pyka Katowice 2015 Wstęp Pełne zrozumienie koncepcji społeczeństwa prosumenckiego nie

Bardziej szczegółowo

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Pod redakcją naukową Martyny Pryszmont-Ciesielskiej Copyright by Uniwersytet Wrocławski

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Rozdział I Systemy polityczne problemy ogólne Rozdział II Historyczne systemy polityczne. Rewolucje demokratyczne..

Spis treści. Wstęp Rozdział I Systemy polityczne problemy ogólne Rozdział II Historyczne systemy polityczne. Rewolucje demokratyczne.. Spis treści Wstęp... 7 Rozdział I Systemy polityczne problemy ogólne... 11 Rozdział II Historyczne systemy polityczne. Rewolucje demokratyczne.. 27 Rozdział III Demokracja i totalitaryzm. Kryzys polityczny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLICE NA LATA

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLICE NA LATA PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLICE NA LATA 2014 2020 1 Spis treści 1. Wstęp 3 2. Cele Programu Aktywności Lokalnej 5 3. Kierunki działań 6 4. Adresaci Programu 7 5. Metody wykorzystywane do realizacji

Bardziej szczegółowo

Pojęcie myśli politycznej

Pojęcie myśli politycznej Myśl polityczna Pojęcie myśli politycznej Myśl polityczna obejmuje całość zagadnień odnoszących się bezpośrednio do działalności politycznej stanowi zbiór wyobrażeń dotyczących organizacji państwa oraz

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. MK_42 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Politologia studia I stopnia stacjonarne Rodzaj przedmiotu

SYLABUS. MK_42 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Politologia studia I stopnia stacjonarne Rodzaj przedmiotu 01.10.014 r. SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy socjologii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii Kod przedmiotu MK_4 Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy 1. Wstęp Niniejszy raport został opracowany celem przedstawienia potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy w całej Polsce

Bardziej szczegółowo

Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne

Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne Egzamin licencjacki na kierunku socjologia zagadnienia. Zagadnienia ogólne 1. Struktura społeczna współczesnego polskiego społeczeństwa - główne kierunki zmian. 2. Religijność Polaków dynamika i uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto 1. Temat badania 2. Tło Ewaluacja komponentu wolontariatu długoterminowego wdrażanego w latach 2012-2013 w ramach

Bardziej szczegółowo

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Małgorzata Kosiorek Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Oicyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Oicyna Wydawnicza Impuls, Kraków

Bardziej szczegółowo

METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH

METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH Schemat poznania naukowego TEORIE dedukcja PRZEWIDYWANIA Świat konstrukcji teoret Świat faktów empirycznych Budowanie teorii Sprawdzanie FAKTY FAKTY ETAPY PROCESU BADAWCZEGO

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA Autor: Prof. PAWEŁ TYRAŁA Tytuł: TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA zarys teorii oraz metodyki wychowania Recenzja Prof. Igor Kominarec Liczba stron: 240 Rok wydania: 2012 Spis treści WSTĘP Rozdział I TEORIA

Bardziej szczegółowo

Metodologia badań społecznych - laboratorium aktywności: CieszLab - Cieszyńskie Laboratorium Współpracy

Metodologia badań społecznych - laboratorium aktywności: CieszLab - Cieszyńskie Laboratorium Współpracy Metodologia badań społecznych - laboratorium aktywności: CieszLab - Cieszyńskie Laboratorium Współpracy Cieszyn 2014 r 1. Problemy badawcze, podstawowe założenia i przyjęte hipotezy Zagadnienia związane

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Wydział Nauk Ekonomicznych UW Warszawa, 28 października 2014 Najważniejsze rodzaje badań Typy badań Podział wg celu badawczego Kryteria przyczynowości

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja w nowym nadzorze pedagogicznym

Ewaluacja w nowym nadzorze pedagogicznym PROGRAM WZMOCNIENIA EFEKTYWNOŚCI SYSTEMU NADZORU PEDAGOGICZNEGO I OCENY JAKOŚCI PRACY SZKOŁY ETAP II Szkolenie realizowane przez: Ewaluacja w nowym nadzorze pedagogicznym Ewaluacja wewnętrzna w NNP Projekt

Bardziej szczegółowo

Świat bez sztuki naraża się na to, że będzie światem zamkniętym na miłość Jan Paweł II

Świat bez sztuki naraża się na to, że będzie światem zamkniętym na miłość Jan Paweł II Świat bez sztuki naraża się na to, że będzie światem zamkniętym na miłość Jan Paweł II Recenzje: prof. dr hab. Czesław S. Nosal prof. dr hab. Władysław Jacek Paluchowski Redaktor prowadząca: Anna Raciborska

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ZDROWIA - POWINNOŚĆ PAŃSTWA CZY OBYWATELA? WARSZAWA, LUTY 2000

OCHRONA ZDROWIA - POWINNOŚĆ PAŃSTWA CZY OBYWATELA? WARSZAWA, LUTY 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Publikacja dotowana przez Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Uniwersytetu Łódzkiego

Publikacja dotowana przez Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Uniwersytetu Łódzkiego Recenzja: prof. dr hab. Wielisława Warzywoda-Kruszyńska Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Marek Szczepaniak Korekta: Marek Szczepaniak Joanna Barska Projekt okładki, zgodnie z pomysłem Autora:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Rozdział III

Spis treści. Wstęp Rozdział III Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I Wiadomości ogólne o konstytucji jako najważniejszym w państwie akcie prawnym... 13 1. Pojęcie, geneza i funkcje konstytucji... 13 2. Konstytucja ustawą zasadniczą państwa...

Bardziej szczegółowo

Kierunek studiów logistyka należy do obszarów kształcenia w zakresie nauk

Kierunek studiów logistyka należy do obszarów kształcenia w zakresie nauk ekonomika obronności studia pierwszego stopnia - profil ogólno akademicki specjalność obronność państwa Kierunek studiów ekonomika obronności należy do obszarów kształcenia w zakresie nauk społecznych.

Bardziej szczegółowo

Two zen e przestrzen biur. socjologiczny projekt badawczy

Two zen e przestrzen biur. socjologiczny projekt badawczy Two zen e przestrzen biur socjologiczny projekt badawczy Wywiady pogłębione Storytelling OBSERWACJA UCZESTNICZĄCA Motto projektu Zadaniem etnografii, a w każdym razie jednym z zadań, jest dostarczanie,

Bardziej szczegółowo

Badania eksploracyjne Badania opisowe Badania wyjaśniające (przyczynowe)

Badania eksploracyjne Badania opisowe Badania wyjaśniające (przyczynowe) Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Demografia Wydział Nauk Ekonomicznych UW Warszawa, 4 listopada 2008 Najważniejsze rodzaje badań Typy badań Podział wg celu badawczego Badania eksploracyjne

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Lp. K_W01 K_W02 Nazwa Wydziału: Wydział Filozoficzny Nazwa kierunku

Bardziej szczegółowo

Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni

Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni Agnieszka Piotrowska-Piątek Urząd Statystyczny w Kielcach Rola szkół wyższych w rozwoju

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ul. Szpitalna 5/5, 00-031 Warszawa, tel. (022) 828 91 28 wew. 135 fax. (022) 828 91 29 Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra FIZJOTERAPII I NAUK O ZDROWIU. Kierunek: FIZJOTERAPIA

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra FIZJOTERAPII I NAUK O ZDROWIU. Kierunek: FIZJOTERAPIA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra FIZJOTERAPII I NAUK O ZDROWIU Kierunek: FIZJOTERAPIA SYLABUS Nazwa przedmiotu Wybrane zagadnienia z filozofii,

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS KLASA I

WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS KLASA I Dział: CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE nie potrafi sformułować jasnej na tematy poruszane na jego postawa na jest bierna, ale wykazuje chęć do współpracy wymienia rodzaje grup

Bardziej szczegółowo

SIECI BIZNESOWE A PRZEWAGA KONKURENCYJNA PRZEDSIĘBIORSTW ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH

SIECI BIZNESOWE A PRZEWAGA KONKURENCYJNA PRZEDSIĘBIORSTW ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH Milena Ratajczak-Mrozek SIECI BIZNESOWE A PRZEWAGA KONKURENCYJNA PRZEDSIĘBIORSTW ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W POZNANIU POZNAŃ 2010 SIECI

Bardziej szczegółowo

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA JAKO NARZĘDZIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PLACÓWKĄ ZARZĄDZANIE PO WROCŁAWSKU prof. UWr Kinga Lachowicz-Tabaczek Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, HR Projekt Wrocław

Bardziej szczegółowo

ISBN (wersja drukowana) ISBN (ebook)

ISBN (wersja drukowana) ISBN (ebook) Sylwia Roszkowska Katedra Makroekonomii, Instytut Ekonomii Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki 90-214 Łódź, ul. Rewolucji 1905 r., nr 41/43 RECENZENT Marek Bednarski PROJEKT OKŁADKI Barbara

Bardziej szczegółowo

P O D S T A W Y S O C J O L O G I I

P O D S T A W Y S O C J O L O G I I P O D S T A W Y S O C J O L O G I I Kod UTH/HES/ST/I Nazwa w języku polskim Podstawy socjologii w języku angielskim Introduction to sociology Wersja Kolejna Rok akadem icki rok akademicki 2014/2015 Wydział

Bardziej szczegółowo

WOS - KLASA I. umieć wyrażać (wypowiadać) własne zdanie w prosty sposób oraz je uzasadniać (chociaż dwoma argumentem)

WOS - KLASA I. umieć wyrażać (wypowiadać) własne zdanie w prosty sposób oraz je uzasadniać (chociaż dwoma argumentem) WOS - KLASA I Ocena dopuszczający wskazać chociaż jeden przykład cech, które mogą świadczyć o tym, że osoba jest dobrym obywatelem wymienić chociaż jeden przykład osób, które są dobrymi obywatelami podać

Bardziej szczegółowo

OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia: kierunek administracja jest przypisany

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08 Spis treści Wstęp.............................................................. 7 Część I Podstawy analizy i modelowania systemów 1. Charakterystyka systemów informacyjnych....................... 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

1. Badania jakościowe 2. Etnografia 3. Istota badań etnograficznych 4. 3 zasady metodologiczne badań 5. 3 etapy doboru próby w badaniach 6.

1. Badania jakościowe 2. Etnografia 3. Istota badań etnograficznych 4. 3 zasady metodologiczne badań 5. 3 etapy doboru próby w badaniach 6. 1. Badania jakościowe 2. Etnografia 3. Istota badań etnograficznych 4. 3 zasady metodologiczne badań 5. 3 etapy doboru próby w badaniach 6. Elementy badań 7. Raport etnograficzny 8. Przykłady 9. Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały Nr XXXII/483/2009 Rady Miejskiej Środy Wielkopolskiej z dnia 20 sierpnia 2009 roku. Program Aktywności Lokalnej

Załącznik do uchwały Nr XXXII/483/2009 Rady Miejskiej Środy Wielkopolskiej z dnia 20 sierpnia 2009 roku. Program Aktywności Lokalnej Załącznik do uchwały Nr XXXII/483/2009 Rady Miejskiej Środy Wielkopolskiej z dnia 20 sierpnia 2009 roku Program Aktywności Lokalnej dla Miasta i Gminy Środa Wielkopolska na lata 2009 2013 I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

TRZY GŁÓWNE PERSPEKTYWY FUNKCJONALIZM ROZWÓJ MYŚLI SOCJOLOGICZNEJ. WSPÓŁCZESNE PERSPEKTYWY SOCJOLOGICZNE FUNKCJONALIZM TEORIE KONFLIKTU

TRZY GŁÓWNE PERSPEKTYWY FUNKCJONALIZM ROZWÓJ MYŚLI SOCJOLOGICZNEJ. WSPÓŁCZESNE PERSPEKTYWY SOCJOLOGICZNE FUNKCJONALIZM TEORIE KONFLIKTU ROZWÓJ MYŚLI SOCJOLOGICZNEJ. WSPÓŁCZESNE PERSPEKTYWY SOCJOLOGICZNE dr Agnieszka Kacprzak TRZY GŁÓWNE PERSPEKTYWY Auguste Comte Emile Durkheim TEORIE KONFLIKTU Karol Marks INTERAKCJONIZM SYMBOLICZNY Max

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS. Moduł (typ) przedmiotów: Liczba punktów ECTS za zaliczenie przedmiotu: 4

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS. Moduł (typ) przedmiotów: Liczba punktów ECTS za zaliczenie przedmiotu: 4 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Rozdział IV. Struktura klasowa i stratyfikacja społeczna mieszkańców Krosna

Spis treści. Wstęp Rozdział IV. Struktura klasowa i stratyfikacja społeczna mieszkańców Krosna Spis treści Wstęp... 9 RozdziaŁ I Podstawy teoretyczne i metodologiczne... 13 1. Pojęcie pogranicza i granicy w socjologii... 14 2. Pojęcie struktury społecznej... 26 3. Rozstrzygnięcia metodologiczne...

Bardziej szczegółowo

10/4/2015 CELE ZAJĘĆ PLAN ZAJĘĆ METODY BADAŃ SPOŁECZNYCH WYKŁAD 1: ZAJĘCIA WPROWADZAJĄCE

10/4/2015 CELE ZAJĘĆ PLAN ZAJĘĆ METODY BADAŃ SPOŁECZNYCH WYKŁAD 1: ZAJĘCIA WPROWADZAJĄCE METODY BADAŃ SPOŁECZNYCH WYKŁAD 1: ZAJĘCIA WPROWADZAJĄCE dr Agnieszka Kacprzak CELE ZAJĘĆ Jak w poprawnie metodologiczny sposób rozwiązywać problemy pojawiające się w nauce i w biznesie? Jak definiować

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 REKLAMA W GOSPODARCE OKRESU TRANSFORMACJI WARSZAWA, SIERPIEŃ 1993

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 REKLAMA W GOSPODARCE OKRESU TRANSFORMACJI WARSZAWA, SIERPIEŃ 1993 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 7. Rozdział 1. Skuteczność i efektywność jako kryteria ocen ekonomicznych. 13

Wstęp... 7. Rozdział 1. Skuteczność i efektywność jako kryteria ocen ekonomicznych. 13 Spis treści Wstęp... 7 Rozdział 1. Skuteczność i efektywność jako kryteria ocen ekonomicznych. 13 1.1. Podejście komplementarne do interpretacji efektywności i skuteczności... 14 1.2. Efektywność jako

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 9. Rozdział I Definiowanie bezpieczeństwa ekonomicznego... 13

Wstęp... 9. Rozdział I Definiowanie bezpieczeństwa ekonomicznego... 13 Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I Definiowanie bezpieczeństwa ekonomicznego... 13 1. Ekonomizacja bezpieczeństwa państw... 13 2. Definiowanie bezpieczeństwa ekonomicznego państw... 27 3. Typologia zagrożeń

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA UZYSKANIA ZALICZENIA

KRYTERIA UZYSKANIA ZALICZENIA KRYTERIA UZYSKANIA ZALICZENIA Elementy obowiązkowe Esej naukowy indywidualny na dowolnie wybrany temat z zakresu przedmiotu, 3-5 stron standaryzowanego maszynopisu, przesłany do 09.01.2009 na adres e-mail:

Bardziej szczegółowo

METODOLOGIA BADAŃ przypomnienie kluczowych zagadnień dot. metodologii konstrukcja planu pracy do ustalonych

METODOLOGIA BADAŃ przypomnienie kluczowych zagadnień dot. metodologii konstrukcja planu pracy do ustalonych METODOLOGIA BADAŃ przypomnienie kluczowych zagadnień dot. metodologii konstrukcja planu pracy do ustalonych tematów zadanie: opracowanie własnego projektu badawczego przygotowanie konspektu pracy (max

Bardziej szczegółowo

Seminarium doktorskie Zarządzanie zasobami ludzkimi dylematy i wyzwania

Seminarium doktorskie Zarządzanie zasobami ludzkimi dylematy i wyzwania Karta przedmiotu Nazwa przedmiotu: Stopień studiów: Doktoranckie Zakres wyboru przedmiotu: Seminarium doktorskie Zarządzanie zasobami ludzkimi dylematy i wyzwania Tryb studiów: stacjonarne Obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Recenzja opracowania M. Bryxa. pt: Rynek nieruchomości. System i funkcjonowanie.

Recenzja opracowania M. Bryxa. pt: Rynek nieruchomości. System i funkcjonowanie. C:\DOKUMENTY\RECENZJE\Recenzja M. Bryxa rynek.doc Recenzja opracowania M. Bryxa pt : Rynek nieruchomości. System i funkcjonowanie. Rynek nieruchomości jest w Polsce stosunkowo nowym, lecz wzbudzającym

Bardziej szczegółowo

Rola i znaczenie mediów oraz nowych technologii informatycznych we współczesnym społeczeństwie

Rola i znaczenie mediów oraz nowych technologii informatycznych we współczesnym społeczeństwie Nazwa modułu: Rola i znaczenie mediów oraz nowych technologii informatycznych we współczesnym Rok akademicki: 2016/2017 Kod: HSO-1-521-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Humanistyczny Kierunek: Socjologia Specjalność:

Bardziej szczegółowo

1. ŹRÓDŁA WIEDZY O ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIU ORAZ JEJ DOTYCHCZASOWY ROZWÓJ

1. ŹRÓDŁA WIEDZY O ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIU ORAZ JEJ DOTYCHCZASOWY ROZWÓJ Władysław Kobyliński Podstawy współczesnego zarządzania Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi Łódź - Warszawa 2004 SPIS TREŚCI SŁOWO WSTĘPNE... 7 1. ŹRÓDŁA WIEDZY O ORGANIZACJI

Bardziej szczegółowo

ŁÓDŹ WŁĄCZA POLITYKA SPOŁECZNA dla Miasta Łodzi. dla Miasta Łodzi. dokument w trakcie uchwalania

ŁÓDŹ WŁĄCZA POLITYKA SPOŁECZNA dla Miasta Łodzi. dla Miasta Łodzi. dokument w trakcie uchwalania ŁÓDŹ WŁĄCZA POLITYKA SPOŁECZNA 2020+ SPOŁECZNA dla Miasta Łodzi 2020+ dla Miasta Łodzi dokument w trakcie uchwalania WPROWADZENIE: Polityka Społeczna 2020+ dla Miasta Łodzi to dokument nowego typu, który

Bardziej szczegółowo

Ewa Bogacz-Wojtanowska, Magdalena Dudkiewicz

Ewa Bogacz-Wojtanowska, Magdalena Dudkiewicz JAKOŚĆ I STANDARDY WSPÓŁPRACY MIĘDZYSEKTOROWEJ Ewa Bogacz-Wojtanowska, Magdalena Dudkiewicz Informacja o badaniach: badania jakościowe zrealizowane w ramach projektu systemowego do działania 5.4 Programu

Bardziej szczegółowo

Czym są badania jakościowe? David Silverman : Interpretacja danych jakościowych

Czym są badania jakościowe? David Silverman : Interpretacja danych jakościowych Czym są badania jakościowe? David Silverman : Interpretacja danych jakościowych Główne zagadnienia Kiedy porównujemy badania ilościowe i jakościowe, znajdujemy głownie róŝne rozłoŝenie akcentów między

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Socjologia. Kod Punktacja ECTS* 3. Koordynator Dr hab. Piotr Stawiński, prof. UP Zespół dydaktyczny

KARTA KURSU. Socjologia. Kod Punktacja ECTS* 3. Koordynator Dr hab. Piotr Stawiński, prof. UP Zespół dydaktyczny KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Socjologia Sociology Kod Punktacja ECTS* 3 Koordynator Dr hab. Piotr Stawiński, prof. UP Zespół dydaktyczny Opis kursu (cele kształcenia) Celem zajęć jest dostarczenie

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie II. Semestr I. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który:

Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie II. Semestr I. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie II Semestr I Wymienia główne źródła, z których można czerpać informacje na tematy związane z życiem publicznym. Wyjaśnia, co to jest samorząd szkolny.

Bardziej szczegółowo