Rozdział V Ogólne zasady wspierania przedsiębiorczości i udzielania pomocy publicznej w Unii Europejskiej.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rozdział V. 5.1. Ogólne zasady wspierania przedsiębiorczości i udzielania pomocy publicznej w Unii Europejskiej."

Transkrypt

1 Rozdział V W spieranie przedsiębiorczości i pom oc publiczna w U nii E uropejskiej i w P olsce 5.1. Ogólne zasady wspierania przedsiębiorczości i udzielania pomocy publicznej w Unii Europejskiej. Istota pomocy publicznej tkwi w podejmowaniu przez organy władzy publicznej działań wspierających z zasobów publicznych działalność określonych przedsiębiorstw, sektorów gospodarki lub regionów. Pomoc publiczna stanowi istotny element całej polityki konkurencji. Zakłada się przy tym, Ŝe pomoc świadczona przez państwo lub ze źródeł państwowych, bez względu na jej formę, jest niedopuszczalna, jeśli narusza zasadę wolnej konkurencji. Na liście zakazanych instrumentów wsparcia, sporządzonej przez Komisję Europejską, znajdują się: bezpośrednie subsydia, zwolnienie od podatków i ceł, zwolnienie od innych opłat, preferencyjne korzyści, oddania do uŝytku ziemi lub budynków bez opłat lub na szczególnie korzystnych warunkach, zaopatrzenie w towary lub usługi na preferencyjnych warunkach, zabezpieczenia przed operacyjnymi stratami, zwrot kosztów w przypadku sukcesu przedsiębiorstwa, bezpośrednie lub pośrednie gwarancje państwowe, preferencyjne stawki dyskontowe, gwarancje dywidendowe zamówienia publiczne i odroczenie podatków lub składek ubezpieczeń socjalnych oraz inne mające podobny skutek. Z drugiej jednak strony pomoc państwa jest niekiedy niezbędna przedsiębiorstwom, które przy niesprzyjających okolicznościach bez wsparcia publicznego nie przetrwałyby na wolnym rynku. Formy tego wsparcia zostały określone w prawodawstwie europejskim. Analizując postanowienia Traktatu oraz dyrektyw, rozporządzeń Są i wytycznych moŝna skonstruować katalog dozwolonych rodzajów pomocy. to m.in. : pomoc w celu naprawienia szkód spowodowanych klęskami Ŝywiołowymi lub okolicznościami wyjątkowymi, pomoc dla wsparcia rozwoju ekonomicznego obszarów, na których standard Ŝycia jest szczególnie niski lub na którym występuje duŝe bezrobocie, pomoc mająca na celu ułatwienie rozwoju pewnych rodzajów działalności gospodarczej lub pewnych obszarów, jeśli nie wpływa to negatywnie na warunki handlu między krajami członkowskimi. Istnieje takŝe szereg wyjątkowych 183

2 Są Strategia dla Powiatu Bełchatowskiego okoliczności, kiedy o moŝliwości zastosowania pomocy publicznej decyduje Komisja Europejska. to m.in. : projekty o ogólnoeuropejskim znaczeniu lub zapobiegające powaŝnym zapobiegające powaŝnym zakłóceniom w gospodarce któregokolwiek państwa UE; ułatwianie rozwoju pewnych form działalności lub regionalnych dotacji na rzecz rozwoju zaawansowanych technologii; wsparcia kultury i dziedzictwa kulturowego. MoŜliwa jest teŝ pomoc publiczna, przy pewnych obwarowaniach, na cele badawczo rozwojowe oraz na ochronę i rekultywację środowiska. Prawo przewiduje takŝe pomoc doraźną trwającą nie dłuŝej niŝ 6 miesięcy na restrukturyzację firmy i przywrócenie konkurencyjności. Pomoc publiczna udzielana przez państwa członkowskie musi pozostawać w zgodzie z czterema podstawowymi zasadami: przejrzystość, subsydiarność, spójność, proporcjonalność. Pomoc publiczna nie moŝe przekroczyć maksymalnych, ustanowionych w prawie wspólnotowym pułapów pomocy dla poszczególnych jej rodzajów, form i dziedzin gospodarki. Ponadto, o kaŝdym wsparciu publicznym państwa członkowskie muszą informować Komisję Europejską jako organ monitorujący pomoc publiczną w Unii. Formami pomocy publicznej : 1. dotacje pienięŝne lub rzeczowe 2. preferencje kredytowe 3. gwarancje kredytowe 4. preferencje podatkowe (zwolnienia, ulgi, redukcje stopy podatku itp.) 5. zakup akcji firmy z funduszy państwowych 6. obniŝenie róŝnych naleŝności; zamówienia rządowe po cenie wyŝszej od rynkowej 7. sprzedaŝ towarów poniŝej ceny rynkowej jako pomoc dla odbiorcy 8. finansowanie przez państwo usług związanych z kontraktem 5.2. Formy wspierania przedsiębiorczości w Unii Europejskiej. Warunki i zasady działalności gospodarczej w krajach UE uregulowane w Traktacie Rzymskim. Obowiązuje zasada swobody prowadzenia działalności gospodarczej przez obywatela jednego z państw członkowskich na terytorium kaŝdego z państw znajdujących się w strukturach UE. Ta sama zasada dotyczy osób prawnych. Warunki rejestracji, ewidencji, uzyskania zezwoleń, koncesji, licencji, szczegółowe regulacje dotyczące poszczególnych rodzajów działalności mające charakter prawodawstwa unijnego zawarte w dyrektywach. Mogą to być dyrektywy poziome (kształtujące zasady ogólne) oraz pionowe (dotyczące 184

3 poszczególnych branŝ). Oprócz prawa wspólnotowego mają DuŜą zastosowanie takŝe systemy prawa narodowego kaŝdego z państw unijnych. Instrumenty wspierania przedsiębiorczości w krajach UE w znacznej mierze elementem specjalnych programów i specjalnie powołanych do tego celu organizacji lub funkcjonujących w tym krajach banków państwowych czy komercyjnych. rolę we wspieraniu MSP odgrywają rynki finansowe i sektor bankowy. Istotnym instrumentem wsparcia poŝyczki i kredyty udzielane w znacznym stopniu przez niekomercyjne instytucje państwowe zasilane z budŝetu krajowego i międzynarodowego rynku kapitałowego. Stosowanym na szeroką skalę instrumentem wspierania MSP w UE programy wspólnotowe, skierowane głównie do państw członkowskich. Mogą jednak korzystać z nich takŝe kraje stowarzyszone oraz państwa spoza UE pod warunkiem wpłacenia składki zasilającej budŝet konkretnego programu. Programy planuje Komisja Europejska, zarządzają zaś nimi Dyrekcje Generalne Komisji właściwe dla sektora, do którego adresowany jest program. Sektor MSP jest uŝywany w UE za główną siłę promującą konkurencyjność przemysłu wspólnotowego. Podstawowym kierunkiem planowanych działań na rzecz rozwoju tego sektora jest przede wszystkim rozwój edukacji i szkoleń z zakresu przedsiębiorczości, tańszy i szybszy proces rejestracji firm, uproszczenie regulacji prawnych, rozwój kształcenia zawodowego i ustawicznego, poprawę dostępności usług elektronicznych, polepszenie funkcjonowania firm na Jednolitym Rynku UE, uproszczenie systemu podatkowego i poprawę dostępności do źródeł finansowania, poprawę systemu nowych technologii, promocję skutecznych przedsięwzięć w dziedzinie e-biznesu i wysokiej jakości systemów wspierania firm oraz lepszą reprezentację interesów przedsiębiorców na szczeblu krajowym i unijnym. Kluczowym narzędziem wspierania MSP jest pomoc publiczna. Nie jest ona precyzyjnie zdefiniowana w konkretnym traktacie. Na to pojęcie składają się regulacje zawarte w wielu aktach prawnych dotyczących róŝnych sektorów gospodarki czy regionów Pomoc publiczna w polskim systemie prawnym. Przyjęcie rozwiązań z zakresu pomocy publicznej wynika ze zobowiązań Polski zawartych w Układzie Europejskim, który został zawarty między Rządem RP i Wspólnotami Europejskimi oraz ich państwami członkowskimi dnia 16 grudnia 1991r. Zakres pomocy publicznej regulowany jest równieŝ w umowach z krajami EFTA i CEFTA oraz w przypadku pomocy dla przedsiębiorstw w porozumieniach Światowej Organizacji Handlu (WTO). 185

4 PoniŜej zostaną omówione najwaŝniejsze w polskim systemie prawnym akty, regulujące zasady udzielania pomocy publicznej. Aktualnie obowiązująca ustawa, która weszła w Ŝycie 6 października 2002r. jest drugą w tej dziedzinie regulacją prawną. Uchyliła ona ustawę wcześniejszą o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorstw, która obowiązywała od 1 stycznia 2001r. do 6 października 2002r. Na gruncie aktualnie obowiązujących unormowań pomoc publiczna definiowana jest jako przysporzenie korzyści finansowych określonemu przedsiębiorcy w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, w wyniku czego następuje uprzywilejowanie jego pozycji w stosunku do konkurentów. Bezpośrednie wsparcie odbywa się poprzez dokonywanie na rzecz przedsiębiorcy wydatków ze środków publicznych, pośrednie natomiast poprzez stosowanie ulg i zwolnień świadczeń podatkowych, odroczeń, rozłoŝenia na raty tych zobowiązań, umarzania zaległości podatkowych lub innych stanowiących naleŝności publiczne, stosowanie preferencyjnych poręczeń i gwarancji, oddanie do korzystania lub zbycie na preferencyjnych warunkach mienia Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Ustawa ma zastosowanie do przypadków udzielania pomocy o wartości przekraczającej 100 tys. euro w ciągu kolejnych 3 lat poprzedzających dzień jej udzielenia. Warunek ten nie dotyczy sektora węglowego, hutnictwa Ŝelaza i stali oraz transportu. Pomoc jest niedopuszczalna, jeśli moŝe prowadzić bądź do wyeliminowania, istotnego ograniczenia lub naruszenia konkurencji utrudnienia powstania konkurencji. Niedopuszczalne jest takŝe pomoc, bez względu na jej wielkość, jeśli jest uzaleŝniona od wielkości eksportu lub przeznaczona na tworzenie sieci dystrybucyjnych za granicą oraz przeznaczona na bieŝące wydatki związane z działalnością eksportową. Ustawa dopuszcza moŝliwość udzielenia pomocy w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski Ŝywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia, celem zapobieŝenia lub likwidacji powaŝnych i mających charakter ponadsektorowy zakłóceń gospodarki, wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim, promowania kultury, nauki i oświaty oraz ochrony dziedzictwa kulturowego, stanowiąca rekompensatę dla przedsiębiorcy z tytułu jego udziału w realizacji zadań publicznych, w tym przeznaczona na wyrównanie: 1. strat wynikających ze stosowania prawnie ustalonego poziomu cen lub opłat za towary lub usługi, o ile przy udzielaniu pomocy nie preferuje się towarów lub usług z uwagi na ich pochodzenie 186

5 2. zwiększonych wydatków poniesionych przez przedsiębiorcę w związku z rehabilitacja lub zatrudnieniem osób niepełnosprawnych Ustawa uzaleŝnia moŝliwość udzielenia pomocy publicznej od łącznego spełnienia kilku warunków, a mianowicie: 1. stanowi, w przypadkach inwestowania lub tworzenia nowych miejsc pracy, uzupełnienie środków innych niŝ środki publiczne, angaŝowanych przez przedsiębiorców 2. jej wielkość, czas trwania oraz zakres proporcjonalne do rangi rozwiązywanego problemu oraz jest udzielana w częściach 3. przynosi korzyści społeczne po uwzględnieniu kosztów związanych z jej udzieleniem większe niŝ korzyści moŝliwe do osiągnięcia bez jej udzielenia, przy uwzględnieniu związanych z tym kosztów 4. słuŝy spieraniu projektów w stopniu niezbędnym i wystarczającym do osiągnięcia celu pomocy 5. charakteryzuje się przejrzystością ułatwiającą jej nadzorowanie Ustawa wyodrębnia 3 rodzaje pomocy: regionalną, horyzontalną oraz pomoc w sektorach uznawanych za wraŝliwe. Pomoc regionalna ma na celu długookresowe pobudzenie rozwoju obszarów o poziomie PKB na jednego mieszkańca niŝszym niŝ 75% średniego PKB na jednego mieszkańca w UE. Wielkość tej pomocy jest ściśle określona i wynosi 50% kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą dla obszarów spełniających warunek wielkości PKB, z wyjątkiem podregionów wrocławskiego, łódzkiego, Trójmiasta (Gdynia, Gdańsk, Sopot), dla których górna granica pomocy wynosi 40% oraz podregionów miasta Warszawy i miasta Poznania, które mogą otrzymać maksymalnie 30% kosztów. Pomoc horyzontalna jest wsparciem udzielanym na: restrukturyzację przedsiębiorstw oraz pomoc doraźną, prace badawczo rozwojowe, utrzymanie poziomu zatrudnienia lub utworzenie nowych miejsc pracy w przedsiębiorstwach, rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, ochronę środowiska, szkolenia na potrzeby określonych przedsiębiorców, bezpośrednio związane z rozwojem ich firm. Pomoc na restrukturyzację przedsiębiorstwa 187

6 moŝe być udzielona wyłącznie przedsiębiorcy znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej, w celu przywrócenia długookresowej zdolności konkurowania na rynku. Przedsiębiorcą w trudnej sytuacji ekonomicznej jest ten, który traci zdolność do konkurowania, co wyraŝa się w szczególności zmniejszeniem obrotów przedsiębiorstwa, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub stratą, wzrostem zadłuŝenia lub brakiem moŝliwości uzyskania kredytów bankowych, poręczeń lub gwarancji. Przez pomoc doraźną rozumie się pomoc przedsiębiorcy będącemu w trudnej sytuacji ekonomicznej, umoŝliwiającą mu kontynuowanie działalności gospodarczej przez czas niezbędny do opracowania planu restrukturyzacyjnego. Ten rodzaj pomocy moŝe udzielony przedsiębiorcy tylko raz. Pomoc przybiera formę poŝyczki lub kredytu z okresem spłaty nie dłuŝszym niŝ świadczeń 1 rok, poręczenia lub gwarancji na poŝyczkę czy kredyt. MoŜe to być takŝe odroczenie lub rozłoŝenie na raty płatności pienięŝnych stanowiących krajowe środki publiczne. Pomoc w sektorach uznanych za wraŝliwe jest wsparciem udzielanym dla szczególnie istotnych z punktu widzenia gospodarki branŝ i dotyczy m.in. hutnictwa Ŝelaza i stali, górnictwa węgla, budownictwa okrętowego, sektora Ŝeglugi morskiej, włókien syntetycznych, motoryzacyjnego. Organem nadzorującym pomoc jest Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Rozporządzenia wykonawcze do ustawy precyzują warunki pomocy publicznej w zaleŝności od jej rodzaju, określają warunki i zasady sprawozdań i informacji przedkładanych organowi nadzorującemu, zasady opracowywania programów udzielania pomocy dla przedsiębiorców oraz sposób ogłaszania o przystąpieniu do ich opracowywania. Ustawa o finansowym wspieraniu inwestycji uzaleŝnia wielkość bądź publicznego wsparcia finansowego dla przedsiębiorcy od wartości nowej inwestycji oraz od ilości utrzymanych utworzonych nowych miejsc pracy. Wsparcia finansowego moŝna udzielić, jeśli: 1. nowej inwestycji jest nie mniejsza niŝ kwoty ,000 euro 2. wartość nowej inwestycji jest nie mniejsza niŝ równowartość kwoty euro w przypadku, gdy inwestycja dotyczy rozbudowy lub modernizacji istniejącego przedsiębiorstwa i się wiąŝe z utrzymaniem co najmniej 100 miejsc pracy lub

7 miejsc pracy w przypadku inwestycji w jednym z obszarów wsparcia przez nie mniej niŝ 5 lat 3. w wyniku nowej inwestycji zostało utworzonych co najmniej 20 nowych miejsc pracy na nie mniej niŝ 5 lat 4. nowa inwestycja wprowadza innowację technologiczną 5. nowa inwestycja wpływa na poprawę stanu środowiska Przedsiębiorcy moŝna udzielić wsparcia finansowego projektowanej inwestycji w przypadku, gdy spełnia ona, co najmniej dwa z niŝej wymienionych warunków: 1. inwestycja wpłynie na rozwój gospodarczy regionu 2. inwestycja będzie zlokalizowana w obszarze wsparcia 3. inwestycja będzie wprowadzała innowacje technologiczne 4. inwestycja przyczyni się do rozwoju współpracy z krajowym zapleczem naukowo badawczym 5. inwestycja będzie mieć wpływ na lokalny rynek pracy Wsparcie moŝe być równieŝ udzielone na szkolenia. Wysokość wsparcia finansowego inwestycji nie moŝe przekroczyć 50% maksymalnej wielkości pomocy publicznej przewidzianej dla poszczególnych obszarów, określonej w ustawie o warunkach dopuszczalności i nadzorowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Ustawa dopuszcza pomoc finansową gminie, jeśli ma być przeznaczona na tworzenie i modernizację infrastruktury technicznej bezpośrednio związanej ze wspieraną inwestycją określonego przedsiębiorcy Pomoc dla małych i średnich przedsiębiorstw z funduszy strukturalnych UE. Małe i średnie przedsiębiorstwa objęte bezpośrednią pomocą w ramach kaŝdego z funduszy strukturalnych, przy czym róŝny jest zakres tej pomocy. Zakres ten wyznaczają rozporządzenia w sprawie poszczególnych funduszy strukturalnych. Największe wsparcie dla przedsiębiorców pochodzi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Ze środków tego Funduszu finansowane inwestycje w przedsiębiorstwach, 189

8 usługi doradcze, infrastruktura wspierająca przedsiębiorczość np. inkubatory przedsiębiorczości czy parki przemysłowe), projekty badawczo-rozwojowe związane z gospodarką. Europejski Fundusz Społeczny wspiera projekty poprawiające jakość kadr przedsiębiorstw poprzez dofinansowanie szkoleń, staŝy, kursów i podobnych instrumentów ukierunkowanych na osoby zatrudnione w przedsiębiorstwach. Dwa pozostałe fundusze strukturalne związane z sektorem rolnictwa i rybołówstwa. Ze wsparcia w ramach Sekcji Orientacji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji rolnej mogą korzystać przede wszystkim firmy działające w branŝy przetwórstwa rolnego. Pomoc świadczona z tego funduszu moŝe dotyczyć zarówno działań doradczych (np. związanych z marketingiem) jak i inwestycji poprawiających warunki funkcjonowania tego typu przedsiębiorstw. Fundusz finansuje takŝe projekty rolników, którzy dodatkową działalność gospodarczą zamierzają podjąć poza rolnictwem (np. projekty agroturystyczne). Finansowy Instrument Wspierania Rybołówstwa, zgodnie ze swą nazwą, jest skierowany wyłącznie do firm związanych z sektorem rybołówstwa morskiego i śródlądowego oraz przetwórstwa rybnego. Aby móc korzystać ze wsparcia z funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności władze danego kraju czy regionu, który kwalifikuje się do wsparcia musza przygotować odpowiednie dokumenty programowe: Narodowy Plan Rozwoju, programy operacyjne oraz uzupełnienia programów operacyjnych. Dopiero po przygotowaniu tych dokumentów oraz ich zatwierdzeniu przez Komisję Europejską moŝliwe jest realizowanie indywidualnych projektów, w tym projektów zgłaszanych przez małe i średnie przedsiębiorstwa. Narodowy Plan Rozwoju to podstawowy dokument programowy, stanowiący podstawę planowania interwencji z funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności. Zawiera on diagnozę aktualnej sytuacji społeczno-gospodarczej kraju, która jest z podstawą dla określania strategii wsparcia z funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności. 190

9 będą Strategia dla Powiatu Bełchatowskiego W oparciu o zapisy Narodowego Planu Rozwoju przygotowywane programy operacyjne, czyli dokumenty zawierające opis działań, które współ finansowane z funduszy strukturalnych. W Polsce opracowanych zostało siedem programów operacyjnych: 1. Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw przygotowany przez Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z budŝetem o wartości 1,3 miliarda Euro z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. 2. Sektorowy Program Operacyjny Rozwój zasobów ludzkich równieŝ opracowany przez Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Na jego wdroŝenie przewidziano prawie 1,3 miliarda Euro z Europejskiego Funduszu Społecznego 3. Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i modernizacja sektora Ŝywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich autorstwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Program będzie finansowany z Sekcji Orientacji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji rolnej z budŝetem przekraczającym 1 miliard Euro. 4. Sektorowy Program Operacyjny Rybołówstwo i przetwórstwo ryb - jeden z najmniejszych programów operacyjnych i jedyny, który będzie wspierany z Finansowego Instrumentu Wspierania Rybołówstwa. Program został przygotowany przez Ministerstwo Rolnictwa i rozwoju wsi. 5. Sektorowy Program Operacyjny Transport-Gospodarka wodna finansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (627 milionów Euro), program będzie realizowany przez Ministerstwo Infrastruktury. 6. Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego największy z programów operacyjnych (2,87 miliarda Euro) i jedyny finansowany z dwóch funduszy strukturalnych Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Program został przygotowany przez Ministerstwo Gospodarki i Pracy i Polityki Społecznej we współpracy z urzędami wojewódzkimi i marszałkowskimi z wszystkich województw. 7. Program Operacyjny Pomoc techniczna najmniejszy z programów operacyjnych ( 20 milionów Euro), którego celem jest wsparcie dla efektywnego wdroŝenia pomocy unijnej w Polsce. 191

10 PoniŜej scharakteryzowano te programy operacyjne, których realizacja w bezpośredni lub pośredni sposób oddziaływać będzie na polskie małe i średnie przedsiębiorstwa Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw Z punktu widzenia pomocy dla małych i średnich przedsiębiorstw jest to program, który zawiera najwięcej instrumentów wspierających przedsiębiorców. Program podzielony jest na dwa priorytety: 1. Rozwój przedsiębiorczości i wzrost innowacyjności z wykorzystaniem instytucji otoczenia biznesu oraz 2. Wzmocnienie pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstw działających na Jednolitym Rynku Europejskim. O ile działania w ramach pierwszego z tych priorytetów słuŝą pięć przede wszystkim poprawie warunków prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce poprzez wspieranie instytucji otoczenia biznesu, o tyle działania przewidziane do realizacji w priorytecie 2 to juŝ pomoc doradcza i inwestycyjna skierowana bezpośrednio do przedsiębiorców. Priorytet 1 podzielony jest na działań: 1. wzmocnienie instytucji wspierających działalność przedsiębiorstw jego celem jest poprawa dostępu przedsiębiorców do wysokiej jakości usług świadczonych przez instytucje wspierania biznesu. Realizowane w ramach tego działania projekty poprawić ofertę mają instytucji otoczenia biznesu oraz ich sieci w zakresie świadczonych przez nie usług dla przedsiębiorców. Działanie to będzie wdraŝane przez Polską Agencje Rozwoju Przedsiębiorczości. Na jego realizacje przewidziano budŝet będą 2. w wysokości 20 milionów Euro ze środków unijnych. O finansowanie projektów mogły ubiegać się instytucje wspierania biznesu oraz sieci tych instytucji. 3. Poprawa dostępności do zewnętrznego finansowania inwestycji przedsiębiorstw celem tego działania jest ułatwienie przedsiębiorcom dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania inwestycji. Zgodnie z załoŝeniami rządowego programu Kapitał dla przedsiębiorczych 220 milionów Euro przeznaczonych na realizacje tego działania skierowanych zostanie na dokapitalizowanie funduszy poŝyczkowych, funduszy poręczeń kredytowych oraz funduszy kapitału początkowego typu seed capital. Instytucją wdraŝającą jest Polska Agencja Rozwoju przedsiębiorczości, a beneficjentami instytucje finansowe zarządzające funduszami. 192

11 4. Tworzenie korzystnych warunków dla rozwoju firm celem tego działania jest tworzenie przedsiębiorstwom warunków prowadzenia działalności gospodarczej poprzez zapewnienie odpowiedniej infrastruktury. Wspierana w ramach tego działania infrastrukturą będą parki przemysłowe, parki naukowo-technologiczne oraz inkubatory technologiczne. Oprócz projektów inwestycyjnych, przewiduje się takŝe projekty związane z opracowaniem odpowiednich dokumentów przygotowawczych (studia wykonalności, oceny oddziaływania na środowisko, biznes plany) oraz usługi doradcze dla instytucji zarządzających parkami przemysłowymi, parkami naukowotechnologicznymi oraz inkubatorami technologicznymi. Działanie będzie wdraŝane przez Agencję Rozwoju Przemysłu S.A.. BudŜet działania opiewa na kwotę prawie 90 milionów Euro. 5. Wzmocnienie współpracy między sferą badawczo-rozwojową a gospodarką celem działania jest poprawa konkurencyjności gospodarki poprzez wzrost innowacyjności, w tym zwiększenie transferu nowoczesnych rozwiązań technologicznych, produktowych i organizacyjnych do przedsiębiorstw i instytucji. Działanie będzie realizowane między innymi przez programy badawcze w priorytetowych z punktu widzenia rozwoju polskiej gospodarki dziedzinach badawczych; projekty związane z wprowadzeniem w przedsiębiorstwach najlepszych dostępnych technologii i praktyk; projekty badawczo-wdroŝeniowe związane z wprowadzeniem innowacji do przedsiębiorstw; w szczególności zaawansowanych technologii oraz BAT (Best Available Techniques) prowadzonych wspólnie przez instytucje sfery badawczorozwojowej oraz przedsiębiorstwa lub konsorcja tych podmiotów; projekty badawcze związane z komercjalizacją wyników prac badawczo-rozwojowych, dotyczących zaawansowanych technologii; projekty inwestycyjne w zakresie infrastruktury badawczej niezbędnej do realizacji ww. programów badawczych, centrów doskonałości i centrów zaawansowanych technologii oraz laboratoriów świadczących specjalistyczne usługi na rzecz przedsiębiorstw. Instytucją odpowiedzialną za wdroŝenie działania jest Komitet Badań Naukowych. Na realizacje tego działania przewidziano prawie 85 milionów Euro ze środków unijnych. 6. Rozwój systemu dostępu przedsiębiorców do informacji i usług publicznych on-line celem działania jest poprawa warunków funkcjonowania gospodarki poprzez zwiększenie i poprawę jakości dostępu do informacji i usług świadczonych on-line 193

12 będą Strategia dla Powiatu Bełchatowskiego przez instytucje sektora publicznego na rzecz przedsiębiorstw i obywateli z wykorzystaniem nowoczesnych technologii teleinformatycznych. Ze środków przeznaczonych na działanie (ponad 180 milionów Euro) finansowane projekty związane z budową platformy elektronicznej usług publicznych, projekty integracji referencyjnych rejestrów osób i firm oraz projekty zwiększające bezpieczeństwo wymiany danych dostarczanych przez przedsiębiorstwa i obywateli do administracji publicznej. Instytucją odpowiedzialną za realizacje tego działania jest Komitet Badań Naukowych. W ramach priorytetu 2 realizowane cztery działania, których bezpośrednimi odbiorcami przedsiębiorcy: 1. Wzrost konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez doradztwo celem działania jest zwiększenie konkurencyjności polskich małych i średnich przedsiębiorstw poprzez ułatwienie dostępu do specjalistycznej pomocy doradczej w przedmiocie: Prowadzenia przedsiębiorstwa na jednolitym rynku Europejskim Projektowania, wdraŝania i doskonalenia systemów zarządzania jakością, zarządzania środowiskiem oraz bezpieczeństwo i higiena pracy, Certyfikaty zgodności dla wyrobów, usług, surowców, maszyn i urządzeń, aparatury kontrolno-pomiarowej i kwalifikacji personelu, Wprowadzenia innowacji i nowych technologii do przedsiębiorstwa, w tym doradztwo dla nowopowstałych firm opartych na zaawansowanych technologiach, Podejmowania i rozwijanie działalności eksportowej, Tworzenia sieci kooperacyjnych przedsiębiorstw, Połączenia małego przedsiębiorstwa lub średniego z innym małym lub średnim przedsiębiorstwem, Projekty wdraŝane przez polską Agencje Rozwoju Przedsiębiorczości we współpracy z Regionalnymi Instytucjami Finansującymi w 16 województwach. O wsparcie w ramach działania mogą aplikować świadczyć będą małe i średnie przedsiębiorstwa. Usługi doradcze akredytowane przez PARP instytucje. BudŜet działania wynosi 20,5 miliona Euro. 194

13 2.Wsparcie konkurencyjności produktowej i technologicznej przedsiębiorstw celem tego działania jest poprawa konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez wsparcie nowych inwestycji, prowadzących do zasadniczych zmian produkcji, produktu lub procesu produkcyjnego oraz wzrostu skali umiędzynarodowienia przedsiębiorstw poprzez promocje. Finansowane projekty polegające na dokonywaniu nowych inwestycji (zgodnie z definicją i zasadami zawartymi w ustawie o finansowym wpieraniu inwestycji), polegających na utworzeniu, rozbudowie lub nabyciu przedsiębiorstwa, jak równieŝ na rozpoczęciu w przedsiębiorstwie działalności obejmującej dokonywanie zasadniczych zmian produkcji, produktu lub procesu produkcyjnego. Oprócz tego wsparciem objęte zostaną projekty w zakresie internacjonalizacji przedsiębiorstw, polegające na dofinansowaniu udziału przedsiębiorców w wyjazdowych misjach gospodarczych oraz przedsięwzięciach targowo-wystawienniczych. Instytucją odpowiedzialną za zarządzanie tym działaniem jest Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, a o wsparcie mogą się ubiegać zarówno mali jak i średni oraz duzi przedsiębiorcy. BudŜet działania to ponad 250 milionów Euro ze środków unijnych. 3. Wzrost konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez inwestycje celem działania jest zwiększenie konkurencyjności polskich małych i średnich przedsiębiorstw przez inwestycje celem działania jest zwiększenie konkurencyjności polskich małych i średnich przedsiębiorstw poprzez unowocześnienie ich oferty produktowej i technologicznej. Pomoc w ramach tego działania skierowana jest do małych i średnich przedsiębiorstw realizujących projekty inwestycyjne, modernizacyjne oraz promocyjne. Poza tym wspierane wspólne projekty inwestycyjne przedsiębiorstw oraz zakup wyników prac badawczo-rozwojowych. Instytucją wdraŝającą dla działania jest Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości we współpracy z Regionalnymi Instytucjami Finansującymi. Na realizacje tego działania przewidziano budŝet w wysokości prawie 250 milionów Euro pochodzących z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. 4. Wsparcie dla inwestycji w zakresie dostosowywania przedsiębiorstw do wymogów ochrony środowiska celem podejmowanych działań jest dostosowywanie polskich przedsiębiorstw do wymogów dyrektyw Unii Europejskiej w obszarach ochrona 195

14 powietrza, ochrona wód i gospodarka odpadami. W związku z tym finansowane będą projekty małych, średnich i duŝych przedsiębiorstw w zakresie inwestycji w infrastrukturę gospodarki wodno-ściekowej, inwestycje w zakresie ochrony powietrza, inwestycje w zakresie gospodarki odpadami przemysłowymi i niebezpiecznymi oraz inwestycje z wykorzystaniem najlepszych dostępnych technik. Na inwestycje środowiskowe zaplanowano 245 milionów Euro. Działanie jest wdraŝane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Sektorowy Program Operacyjny Rozwój zasobów ludzkich Działania komplementarne w stosunku do działań dla przedsiębiorców zaplanowanych w sektorowym programie operacyjnym Wzrost konkurencyjności gospodarki znajdują się w programie operacyjnym Rozwój zasobów ludzkich. Program podzielony jest na dwa będą będą priorytety: Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej oraz Rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy. Działania w ramach priorytetu 1 nie skierowane bezpośrednio do przedsiębiorstw, ale niewątpliwie oddziaływać na sytuacje na rynku, którego jednym z najwaŝniejszych aktorów małe i średnie przedsiębiorstwa. Projekty realizowane w priorytecie 1 dotyczyć między innymi wzmacniania instrumentów i instytucji rynku pracy, zatrudniania absolwentów oraz bezrobotnych, wspierania osób niepełnosprawnych oraz zagroŝonych wykluczeniem społecznym osób długotrwale bezrobotnych, uchodźców, byłych więźniów, bezdomnych, alkoholików i narkomanów poddających się leczeniu). Realizuje się równieŝ projekty mające na celu wzrost stopy zatrudnienia kobiet oraz podwyŝszenie ich statusu ekonomicznego i społecznego. Znacznie więcej instrumentów bezpośredniego wspierania przedsiębiorców, w tym zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorców, zawarto w priorytecie 2 sektorowego programu operacyjnego. Dotyczy to zwłaszcza działania 3 Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki i przedsiębiorczości. Celem tego działania jest podniesienie konkurencyjności i rozwój potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw oraz promocja przedsiębiorczości. W ramach tego 196

15 działania maja być realizowane projekty szkoleniowe dla kadr zarządzających oraz pracowników przedsiębiorstw w zakresie podwyŝszania i nabywania nowych kwalifikacji Będą i umiejętności, studia podyplomowe dla pracowników przedsiębiorstw, staŝe podyplomowe dla pracowników przedsiębiorstw, staŝe szkoleniowe dla pracowników przedsiębiorstw w instytucjach naukowo-badawczych oraz dla pracowników instytucji akademickich i studentów ostatnich lat w przedsiębiorstwach, szkolenia i pomoc doradcza dla kadry zarządzającej przedsiębiorstw i pracowników w zakresie stosowania technologii informacyjnych. Wspierane szkolenia i doradztwo dla kadr zarządzających i pracowników przedsiębiorstw w zakresie usprawnienia zarządzania (zwłaszcza zasobami ludzkimi), poprawy organizacji pracy oraz uelastycznienia form świadczenia pracy, szkolenia i doradztwo w zakresie zarządzania bezpieczeństwem i higieną będą pracy oraz pracy nietypowej (np. telepracy). Środki z Europejskiego Funduszu Społecznego udostępniane w ramach tego działania takŝe przeznaczone na doradztwo i informacje dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą oraz małych przedsiębiorstw. Działanie jest wdraŝane przez Polską Agencje Rozwoju Przedsiębiorczości Sektorowy Program Operacyjny : Restrukturyzacja i modernizacja sektora Ŝywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich Beneficjentem większości działań sektorowego programu operacyjnego rolnicy. Warto jednak zwrócić uwagę na te działanie, programu które sprzyjać będą rozwojowi przedsiębiorczości na obszarach wiejskich. Działanie RóŜnicowanie działalności rolniczej i zbliŝonej do rolnictwa w celu zapewnienia róŝnorodności działań lub alternatywnych źródeł dochodów finansuje inwestycje związane z uruchomieniem lub rozwojem dodatkowej działalności rolników w zakresie między innymi agroturystyki, rzemiosła i rękodzielnictwa, drobnych usług na rzecz mieszkańców wsi, e-commerce. Z kolei działanie Poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych jest skierowane do przedsiębiorstw rolnoprzemysłowych, które mogą ubiegać się o wsparcie w zakresie między innymi poprawy warunków sanitarno-higienicznych produkcji i jakości produktów, tworzenia nowych i racjonalizacji istniejących kanałów zbytu, wprowadzania nowych i modernizacji 197

16 istniejących technologii produkcji. Instytucją wdraŝającą te działania jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Sektorowy program Operacyjny Rybołówstwo i przetwórstwo ryb Program ten adresowany jest do wąskiej grupy odbiorców związanych z sektorem rybołówczym. Na uwagę będą zasługują przede wszystkim działania ukierunkowane na przedsiębiorstwa przetwórstwa rybnego w Polsce. W ramach działania Przetwórstwo i rynek pracy realizowane projekty związane z podniesieniem standardów sanitarnych i technicznych obiektów produkcyjnych, magazynowych i chłodniczych, modernizacja linii technologicznych, inwestycje w systemy kontroli jakości produkcji oraz ochronę środowiska, inwestycje w zakresie specjalistycznych środków transportu itp. Pomoc jest przekazywana takŝe na działalność organizacji producenckich, organizacje marketingu ryb i produktów rybnych, wprowadzenie elektronicznych form sprzedaŝy surowców i przetworów, wsparcie działań zmierzających do poprawy logistyki Sektorowy Program Operacyjny Transport Gospodarka wodna Co prawda w ramach tego programu operacyjnego nie przewidziano Ŝadnych instrumentów bezpośredniego wsparcia dla przedsiębiorców, niemniej jednak działania znacząco poprawiają warunki prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Program ten umoŝliwia finansowanie projektów związanych z modernizacją linii kolejowych między aglomeracjami miejskimi, rozwojem systemów intermodalnych dla przewozów towarowych, przebudową i modernizacja dróg krajowych, budową obwodnic miast na sieci dróg krajowych oraz przebudową przejazdów przez wybrane miasta Zintegrowany program Operacyjny Rozwoju Regionalnego Największy z programów operacyjnych składa się z trzech priorytetów i czternastu działań, które w bezpośredni lub pośredni sposób ukierunkowane na pomoc dla przedsiębiorców. Jedno z działań Rozwój kadr regionalnej gospodarki dotyczy szkoleń i kursów w zakresie podwyŝszania i dostosowywania kwalifikacji pracowników przedsiębiorstw, staŝe związane 198

17 z poznaniem specyfiki działania nowoczesnych przedsiębiorstw, szkolenia w zakresie promocji i marketingu, zarządzania, obsługi klientów, specjalistyczne kursy dla kadry zarządzającej związane z prowadzoną działalnością, studia podyplomowe, usługi doradcze dla kadry zarządzającej przedsiębiorstw w zakresie identyfikacji potrzeb szkoleniowych dotyczących kwalifikacjo pracowników. Działanie to jest wdraŝane przez wojewódzkie urzędy pracy. Wsparcie dla przedsiębiorstw jest przewidziane w ramach działania związanego z wdraŝaniem regionalnych strategii innowacyjnych, które obecnie opracowywane w kaŝdym województwie. Projekty te dotyczą między innymi bezpośredniego wsparcia finansowego na realizacje pilotaŝowych projektów wynikających z zapisów regionalnych strategii innowacyjnych. Komplementarne w stosunku do projektów, które wspierane w ramach sektorowego programu Wzrost Konkurencyjności Gospodarki, projekty przewidziane do realizacji w ramach działania Mikroprzedsiębiorstwa. Małe przedsiębiorstwa zatrudniające do 9 osób oraz osoby rozpoczynające działalność gospodarczą będą mogły skorzystać ze wsparcia doradczego w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem oraz wsparcia inwestycyjnego. Małe i średnie przedsiębiorstwa z branŝy turystycznej mogą ubiegać się o wsparcie w ramach działania Rozwój turystyki. Pomoc przeznaczona będzie mogła być między innymi na inwestycje materialne realizowane przez podmioty prywatne (np. w zakresie bazy noclegowej lub gastronomicznej). Działanie to jest zarządzane jest przez Regionalne Instytucje Finansujące Kierunki działań Rządu RP wobec MMSP do 2006 roku. Celem działań rządu, polegających na wspieraniu małych i średnich przedsiębiorców, będzie pobudzenie ich aktywności gospodarczej, która zapewni wzrost zatrudnienia oraz wpłynie na poprawę ich konkurencyjności i zdolności do funkcjonowania na jednolitym rynku europejskim. Małe i średnie przedsiębiorstwa (MSP) stanowią aktualnie ponad 99,8 proc. ogólnej liczby przedsiębiorstw i pełnią waŝną role w gospodarce. W latach w 199

18 małych i średnich firmach powstało około miliona nowych miejsc pracy. Systematycznie rósł teŝ udział MSP w wytwarzaniu PKB, który w roku 2000 wyniósł 49,4 proc. Po raz pierwszy jednolity program dla małych i średnich przedsiębiorstw na lata rząd przyjął w roku Jego realizacja wpłynęła na poprawę warunków funkcjonowania tego sektora oraz potwierdziła konieczność będą realizacji i kontynuacji tego typu wsparcia. W związku z tym rząd podejmował kolejne inicjatywy stymulujące przedsiębiorczość. W polityce rządu wobec MSP realizowanej do 2006 roku wykorzystane działania z roku 2002 oraz najlepsze doświadczenia z poprzednich programów, wzbogacone o niezbędne instrumenty. Polityka ta będzie się będą będą będą opierała na następujących załoŝeniach: działania określone w programie miały charakter horyzontalny i adresowane do wszystkich małych i średnich przedsiębiorców, niezaleŝnie od miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, formy prawnej czy rodzaju prowadzonej działalności; podejmowane działania zmierzały do wyrównania szans i popularyzacji przedsiębiorczości szczególnie wśród młodzieŝy, kobiet, osób niepełnosprawnych i bezrobotnych; pomoc otrzymają równieŝ będą będą instytucje z otoczenia biznesu, spełniające określone standardy; działania finansowane z budŝetu państwa, środków pomocowych, funduszy strukturalnych, dostępnych z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, środków prywatnych przedsiębiorców oraz międzynarodowych kredytów bankowych; działania realizowane z uwzględnieniem kierunków określonych w Europejskiej Karcie Małych Przedsiębiorstw, przyjętej przez Polskę w kwietniu 2002 roku; niezaleŝnie od powyŝszych działań będą realizowane równieŝ przedsięwzięcia regionalne. Wprawdzie podstawowe wskaźniki ilościowe, charakteryzujące małe i średnie przedsiębiorstwa, podobne do unijnych, ale polskie przedsiębiorstwa słabsze kadrowo, kapitałowo i technologicznie. Dlatego skuteczna pomoc - oprócz instrumentów polityki makroekonomicznej - oznacza równieŝ zastosowanie specyficznych narzędzi, słuŝących: ludzkich i kapitałowych; - poprawie zarządzania firmą i lepszemu wykorzystaniu posiadanych zasobów 200

19 - włączeniu się we współpracę międzynarodową i nawiązaniu kontaktów z kontrahentami zagranicznymi; - nawiązaniu kontaktów kooperacyjnych z duŝymi firmami; - rozwojowi organizacyjnemu, technicznemu i technologicznemu poprzez inwestycje; - zachęcaniu przedsiębiorców do organizowania się w grupy producenckie, dystrybucyjne oraz tworzeniu systemu kooperacji i podwykonawstwa; - rozwojowi sieci handlowych i franchisingowych; - poprawie konkurencyjności dzięki wdraŝaniu nowych technologii oraz rozwojowi kadr. Koordynowaniem prac, monitorowaniem realizacji zadań oraz wykorzystaniem środków przeznaczonych na wsparcie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw będzie zajmować się Będą Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Po zakończeniu kaŝdego roku urzędy i instytucje zaangaŝowane w pomoc MSP przekazał resortowi sprawozdania z jej realizacji. one podstawa corocznej informacji dla Rady Ministrów. Z kolei na podstawie baz danych Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, głównego realizatora działań będą adresowanych do MSP, kaŝdego roku sporządzane raporty dotyczące efektywności stosowanych instrumentów. Źródła finansowania W 2005 roku na realizacje zadań zapisanych w niniejszym dokumencie zostaną przeznaczone środki budŝetowe oraz z programu Phare 2003 (ostatnia alokacja Programu PHARE). Z szacunkowych danych wynika, ze środki budŝetowe wynio 223,40 mln zl, a środki Phare 57 mln zł. W latach przewiduje się przeznaczyć od 2 do 2,5 mld zl z funduszy strukturalnych UE, budŝetu państwa oraz środków własnych przedsiębiorców. Około 5 proc. wszystkich wydatków zostanie przeznaczonych na tworzenie potencjału absorpcyjnego (instytucji i kadr), umoŝliwiającego efektywne wydawanie środków z funduszy strukturalnych. Polityka Unii Europejskiej wobec małych i średnich przedsiębiorstw 201

20 Jednym z najwaŝniejszych priorytetów Unii Europejskiej jest wspieranie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw. Nowym celem strategicznym Unii, wyznaczonym w 2000 roku w Lizbonie na najbliŝsze dziesięciolecie, jest stworzenie opartej na wiedzy najbardziej konkurencyjnej i dynamicznej gospodarki na świecie. Wśród działań priorytetowych wymienia się stworzenie sprzyjających warunków umoŝliwiających powstawanie i rozwój firm innowacyjnych, szczególnie wśród MSP. Efektem tej strategii jest Europejska Karta Małych Przedsiębiorstw, ze zdefiniowanymi obszarami, w których naleŝy podejmować działania obejmujące: kształcenie i szkolenie z w zakresie przedsiębiorczości; zmniejszone koszty i łatwiejsze rozpoczęcie działalności; sprawniejsze ustawodawstwo i lepsze przepisy; dostępność szkoleń; szersza działalność wychodząca poza jednolity rynek; kwestie opodatkowania i finansów; zwiększenie moŝliwości technologicznych małych przedsiębiorstw; rozwijanie silniejszej i skuteczniejszej reprezentacji interesów małych przedsiębiorstw na szczeblu Unii Europejskiej i poszczególnych państw. Polska uczestniczy równieŝ w innych inicjatywach wspólnotowych. Dotacje dostępne dla małych i średnich przedsiębiorstw: 1. Szkoleniowa 2. Udział w szkoleniach realizowanych przez instytucje szkoleniowe w zakresie zarządzania i organizacją firmami MMSP 3. Usługi informatyczno-doradcze 4. Program wstęp do jakości 5. Uzyskanie certyfikatów specyficznych systemów jakości 6. Program rozwoju przedsiębiorstw 7. Fundusz Dotacji Inwestycyjnych (FDI) 8. Dotacja inwestycyjna na nową inwestycje 9. Program rozwoju przedsiębiorstw internetowych 10. Dotacje na konsolidację 11. Dotacje na wspólną ofertę 202

Fundusze strukturalne i przedakcesyjne dla MŚP

Fundusze strukturalne i przedakcesyjne dla MŚP Fundusze strukturalne i przedakcesyjne dla MŚP Michał Janas Centrum Wspierania Biznesu w Rzeszowie www.spp.org.pl Plan 1) PHARE 2002 2) 3) Phare 2002 Program Rozwoju Przedsiębiorstw Usługi doradcze w następuj

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Wprowadzenie

Rozdział I Wprowadzenie Rozdział I Wprowadzenie Przedmiotem Strategii Nowe szanse, nowe możliwości wspierania przedsiębiorczości MMSP na terenie powiatu bełchatowskiego, 2005-2013 jest pokazanie możliwości współfinansowania zadań

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

TABELARYCZNE ZESTAWIENIE INFORMACJI DOTYCZĄCYCH DZIAŁANIA 3.4 Nazwa Programu Operacyjnego ZPORR Nazwa Priorytetu

TABELARYCZNE ZESTAWIENIE INFORMACJI DOTYCZĄCYCH DZIAŁANIA 3.4 Nazwa Programu Operacyjnego ZPORR Nazwa Priorytetu DZIAŁANIE 3.4. Mikroprzedsiębiorstwa TABELARYCZNE ZESTAWIENIE INFORMACJI DOTYCZĄCYCH DZIAŁANIA 3.4 Nazwa Programu Operacyjnego ZPORR Nazwa Priorytetu Rozwój lokalny Nazwa Działania Mikroprzedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 1 Autor: Aneta Para Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 PO Innowacyjna Gospodarka jest to główny z programów operacyjnych skierowany do przedsiębiorców.

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla mikroprzedsiębiorstw

Wsparcie dla mikroprzedsiębiorstw Wsparcie dla mikroprzedsiębiorstw Portal finansowy IPO.pl Każde mikroprzedsiębiorstwo powinno skorzystać ze wsparcia funduszy unijnych. Fundusze te mają bardzo wiele zalet, które wpływają pozytywnie na

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

przepis aktu wykonawczego decyzja/uchwała/umowa symbol przepis ustawy

przepis aktu wykonawczego decyzja/uchwała/umowa symbol przepis ustawy Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza Należy podać informacje o dotychczas otrzymanej pomocy, w odniesieniu do tych samych kosztów 1. Dzień udzielenia pomocy (kol. 1) - należy podać dzień

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny WZROST KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW lata 2004-2006. DZIAŁANIA 2.1 oraz 2.3:

Sektorowy Program Operacyjny WZROST KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW lata 2004-2006. DZIAŁANIA 2.1 oraz 2.3: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polish Agency for Enterprise Development Sektorowy Program Operacyjny WZROST KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW lata 2004-2006 DZIAŁANIA 2.1 oraz 2.3: Wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

NSS. Programy pomocowe (operacyjne)

NSS. Programy pomocowe (operacyjne) Możliwości wsparcia Startup-ów z funduszy Unii Europejskiej Anna Widelska Maciej Wiśniewski Branżowy Punkt Kontaktowy dla IT NSS Narodowa Strategia Spójności Programy pomocowe (operacyjne) Program Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE Możliwo liwości finansowania branży y IT z funduszy UE CO TO JEST DOTACJA? Dotacja jest bezzwrotną pomocą finansową W wielu przypadkach jest to refundacja kosztów, które przedsiębiorca poniósł. Dlatego

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania inwestycji w gospodarce odpadami ze środków Unii Europejskiej

Możliwości finansowania inwestycji w gospodarce odpadami ze środków Unii Europejskiej Możliwości finansowania inwestycji w gospodarce odpadami ze środków Unii Europejskiej Aleksandra Malarz Z-ca Dyrektora Departament Integracji Europejskiej Ministerstwo Środowiska Katowice, 23 marca 2004

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny INNOWACYJNA GOSPODARKA, 2007-2013 priorytety Ministra Gospodarki. Aneta Wilmańska. Ministerstwo Gospodarki

Program Operacyjny INNOWACYJNA GOSPODARKA, 2007-2013 priorytety Ministra Gospodarki. Aneta Wilmańska. Ministerstwo Gospodarki Program Operacyjny INNOWACYJNA GOSPODARKA, 2007-2013 priorytety Ministra Gospodarki Aneta Wilmańska Ministerstwo Gospodarki Podniesienie innowacyjności polskiej gospodarki i wsparcie dla rozwoju instytucji

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

O dofinansowanie mogą starać się przedsiębiorstwa z sektora MSP (mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa oraz średnie przedsiębiorstwa).

O dofinansowanie mogą starać się przedsiębiorstwa z sektora MSP (mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa oraz średnie przedsiębiorstwa). Program: Regionalny Program Województwa Wielkopolskiego Priorytet: 1 Konkurencyjność przedsiębiorstw Działanie: 1.2 Wsparcie rozwoju MSP Działanie skierowane jest do małych i średnich firm, chcących rozwijać

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA FINANSOWANIA WDROŻEŃ SYSTEMU HACCP ZE ŚRODKÓW PUBLICZNYCH

ŹRÓDŁA FINANSOWANIA WDROŻEŃ SYSTEMU HACCP ZE ŚRODKÓW PUBLICZNYCH ORGANIZATORZY: PATRONAT HONOROWY: Małgorzata Okońska-Zaremba Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Instytut Organizacji i

Bardziej szczegółowo

Ochrona własności przemysłowej - instrumenty wsparcia przedsiębiorców wdraŝane przez PARP

Ochrona własności przemysłowej - instrumenty wsparcia przedsiębiorców wdraŝane przez PARP Ochrona własności przemysłowej - instrumenty wsparcia przedsiębiorców wdraŝane przez PARP Radosław Runowski Dyrektor Zespół Własności Przemysłowej Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Cedzyna, 20

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wypełnienia informacji o otrzymanej pomocy publicznej (część B ust. I.1)

Instrukcja wypełnienia informacji o otrzymanej pomocy publicznej (część B ust. I.1) Instrukcja wypełnienia informacji o otrzymanej pomocy publicznej (część B ust. I.1) Należy podać informacje o otrzymanej pomocy publicznej, która była przeznaczona na przedsięwzięcie, na którego realizację

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

W RAMACH KRAJOWYCH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH

W RAMACH KRAJOWYCH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH EKSPERT FUNDUSZY UNIJNYCH POZYSKAJ Z NAMI DOTACJE UNII EUROPEJSKIEJ 0 EUROPROJEKTY Consulting Sp. z o.o. Ekspert Funduszy Unii Europejskiej Andersia Business Centre Plac Andersa 7 61-894 Poznań tel. 61

Bardziej szczegółowo

Pomoc publiczna. Definicja pomocy publicznej/ogólny zakaz udzielania pomocy publicznej. Przesłanki pomocy publicznej

Pomoc publiczna. Definicja pomocy publicznej/ogólny zakaz udzielania pomocy publicznej. Przesłanki pomocy publicznej Pomoc publiczna Dr Igor Postuła Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego Definicja pomocy publicznej/ogólny zakaz udzielania pomocy publicznej Art. 107 ust. 1 TFUE (dawniej 87 ust. 1 TWE): Z zastrzeŝeniem

Bardziej szczegółowo

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy:

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy: ŚRODA Z FUNDUSZAMI FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Rzeszów, 02.09.2015 r. PO IR PODZIAŁ ALOKACJI PO IR STRUKTURA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW EFRR 8,6 mld euro Nr i nazwa osi priorytetowej

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA REGIONALNA POMOC INWESTYCYJNA MAZOWIECKA JEDNOSTKA WDRAŻANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH UDZIELANIE WSPARCIA W RAMACH DZIAŁANIA 1.

POMOC PUBLICZNA REGIONALNA POMOC INWESTYCYJNA MAZOWIECKA JEDNOSTKA WDRAŻANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH UDZIELANIE WSPARCIA W RAMACH DZIAŁANIA 1. MAZOWIECKA JEDNOSTKA WDRAŻANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH CZERWIEC 2011 POMOC PUBLICZNA UDZIELANIE WSPARCIA W RAMACH DZIAŁANIA 1.8 WSPARCIE DLA PRZEDSIĘBIORSTW W ZAKRESIE WDRAŻANIA NAJLEPSZYCH DOSTĘPNYCH TECHNIK

Bardziej szczegółowo

Priorytet II. Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmocnienie potencjału innowacyjnego

Priorytet II. Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmocnienie potencjału innowacyjnego Priorytet II. Stymulowanie wzrostu inwestycji Beneficjenci: Mikroprzedsiębiorstwa, Małe i średnie przedsiębiorstwa, Spółki prawa handlowego, Jednostki samorządu terytorialnego oraz związki, porozumienia

Bardziej szczegółowo

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich we Włocławku Fundusze Europejskie dla przedsiębiorców. Obecne konkursy i nowa perspektywa

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich we Włocławku Fundusze Europejskie dla przedsiębiorców. Obecne konkursy i nowa perspektywa Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich we Włocławku Fundusze Europejskie dla przedsiębiorców. Obecne konkursy i nowa perspektywa Aleksandrów Kujawski, 10 lutego 2014 r. 1 Struktura Sieci PIFE

Bardziej szczegółowo

Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Schemat A

Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Schemat A Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Numer i nazwa priorytetu Oś Priorytetowa 2. Gospodarka regionalnej szansy Instytucja

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r.

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4 Katowice, 28 marca 2014 r. Alokacja na działania skierowane dla Przedsiębiorców w okresie 2007-2013 Alokacja na poddziałania skierowane

Bardziej szczegółowo

Działanie 6.1 Paszport do eksportu

Działanie 6.1 Paszport do eksportu Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Priorytet 6 Polska gospodarka na rynku międzynarodowym Działanie 6.1 Paszport do eksportu Gdańsk, 24 lutego 2011 r. Cel Działania 6.1 Paszport do eksportu Działanie

Bardziej szczegółowo

Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności

Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności 2009 Aneta Wilmańska Zastępca Prezesa Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności Warszawa, 22 kwietnia 2009 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości PARP jest rządową agencją podległą

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wsparcie rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Tomasz Napiórkowski Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego

Bardziej szczegółowo

"Inteligentna Energia Program dla Europy moŝliwości dofinansowania projektów rozpowszechniająco-promocyjnych

Inteligentna Energia Program dla Europy moŝliwości dofinansowania projektów rozpowszechniająco-promocyjnych "Inteligentna Energia Program dla Europy moŝliwości dofinansowania projektów rozpowszechniająco-promocyjnych Antonina Kaniszewska Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) Competitiveness

Bardziej szczegółowo

3a 3b 3c 3d 3e. przepis aktu wykonawczego przepis aktu wykonawczego

3a 3b 3c 3d 3e. przepis aktu wykonawczego przepis aktu wykonawczego Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W MAŁOPOLSCE

WSPARCIE ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W MAŁOPOLSCE WSPARCIE ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W MAŁOPOLSCE Iwona Harnik 24 kwietnia 2007 r. Kraków 2007 Rola MARR S.A. Efektywne i skuteczne wspieranie rozwoju społecznego i gospodarczego Małopolski poprzez podejmowanie

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja

Bardziej szczegółowo

Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. (Dz.U. 07.61.413)

Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. (Dz.U. 07.61.413) Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. (Dz.U. 07.61.413) FORMULARZ INFORMACJI O POMOCY PUBLICZNEJ DLA PODMIOTÓW UBIEGAJĄCYCH SIĘ O POMOC INNĄ NIś POMOC DE MINIMIS LUB POMOC

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny z innowacją w przyszłość

Kredyt technologiczny z innowacją w przyszłość Kredyt z innowacją w przyszłość Bank Millennium, listopad 2010 29-11-2010 1 Plan prezentacji Działanie 4.3. Kredyt system wdraŝania Kredyt zakres przedmiotowy Zakres przedmiotowy - wydatki objęte kredytem

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego

Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Dokumenty programujące wsparcie z EFS Rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006 ustanawiające przepisy ogólne dotyczące EFRR, EFS oraz Funduszu Spójności

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych

Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych Komisja Europejska zatwierdziła Program Operacyjny Współpracy Międzyregionalnej

Bardziej szczegółowo

1) Imię i nazwisko albo firma podmiotu ubiegającego się o pomoc ...

1) Imię i nazwisko albo firma podmiotu ubiegającego się o pomoc ... Dziennik Ustaw Nr 61 3666 Poz. 413 Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. (poz. 413) WZÓR FORMULARZ INFORMACJI O POMOCY PUBLICZNEJ DLA PODMIOTÓW UBIEGAJĄCYCH SIĘ O POMOC INNĄ

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Leasing jako instrument finansowy do współfinansowania inwestycji ze środków unijnych. Warszawa, 4 5 marca 2008

Leasing jako instrument finansowy do współfinansowania inwestycji ze środków unijnych. Warszawa, 4 5 marca 2008 Leasing jako instrument finansowy do współfinansowania inwestycji ze środków unijnych Warszawa, 4 5 marca 2008 Agenda prezentacji Leasing jako produkt finansowy Leasing jako koszt kwalifikowalny Formy

Bardziej szczegółowo

Programowanie polityki strukturalnej

Programowanie polityki strukturalnej Fundusze strukturalne są instrumentami polityki strukturalnej Unii Europejskiej. Ich zadaniem jest wspieranie restrukturyzacji i modernizacji gospodarek krajów UE. W ten sposób wpływa się na zwiększenie

Bardziej szczegółowo

nr domu 4. Numer identyfikacji podatkowej (NIP) Wartość pomocy w PLN Okres, na jaki została udzielona pomoc

nr domu 4. Numer identyfikacji podatkowej (NIP) Wartość pomocy w PLN Okres, na jaki została udzielona pomoc A. INFORMACJE DOTYCZĄCE PRZEDSIĘBIORCY, KTÓRY OTRZYMAŁ POMOC PUBLICZNĄ 1. Pełna nazwa (firma) przedsiębiorcy 2. Adres lub województwo powiat siedziba przedsiębiorcy gmina miejscowość ulica 3. Numer identyfikacyjny

Bardziej szczegółowo

pomoc indywidualna pomoc indywidualna na restrukturyzację

pomoc indywidualna pomoc indywidualna na restrukturyzację POMOC PUBLICZNA Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktacie, wszelka pomoc przyznana przez Państwo Członkowskie

Bardziej szczegółowo

Nowy kredyt technologiczny premia dla innowacji. Czerwiec 2009

Nowy kredyt technologiczny premia dla innowacji. Czerwiec 2009 Nowy kredyt technologiczny premia dla innowacji Czerwiec 2009 Kredyt technologiczny Kredyt technologiczny jako element Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007 2013 System wdraŝania NajwaŜniejsze

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Warszawa, 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań DZIAŁALNOŚĆ INSTYTUTU Misja: Rozwijamy, promujemy i wdraŝamy w gospodarce innowacyjne rozwiązania w zakresie logistyki

Bardziej szczegółowo

Fundusze strukturalne - aktualne możliwości wsparcia finansowego startup-ów i innowacji

Fundusze strukturalne - aktualne możliwości wsparcia finansowego startup-ów i innowacji Fundusze strukturalne - aktualne możliwości wsparcia finansowego startup-ów i innowacji Monika Grajewska 17 listopad 2007r. Programy Operacyjne w latach 2007-2013 16 Regionalnych Programów Operacyjnych

Bardziej szczegółowo

Fundusze strukturalne w Polsce przeznaczone na rozwój infrastruktury teleinformatycznej

Fundusze strukturalne w Polsce przeznaczone na rozwój infrastruktury teleinformatycznej Fundusze strukturalne w Polsce przeznaczone na rozwój infrastruktury teleinformatycznej Dokumenty programowe Zintegrowany Pakiet Wytycznych Strategiczne Wytyczne Wspólnoty (SWW) Rada Europejska Komisja

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA TABELI W CZĘŚCI D FORMULARZA

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA TABELI W CZĘŚCI D FORMULARZA Strona9 INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA TABELI W CZĘŚCI D FORMULARZA Należy podać informacje o dotychczas otrzymanej pomocy, w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie

Bardziej szczegółowo

przepis aktu wykonawczego przepis ustawy decyzja/uchwała/umowa symbol

przepis aktu wykonawczego przepis ustawy decyzja/uchwała/umowa symbol Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza Należy podać informacje o dotychczas otrzymanej pomocy, w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis

Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Załącznik nr 3a Załącznik do formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się

Bardziej szczegółowo

Znaczenie innowacyjności w realizacji projektów finansowanych z funduszy strukturalnych. Marian Pajdak Kraków, 17.04.2008

Znaczenie innowacyjności w realizacji projektów finansowanych z funduszy strukturalnych. Marian Pajdak Kraków, 17.04.2008 Znaczenie innowacyjności w realizacji projektów finansowanych z funduszy strukturalnych Marian Pajdak Kraków, 17.04.2008 Definicje Innowacja: wprowadzenie czegoś nowego,; rzecz nowo wprowadzona, nowość,

Bardziej szczegółowo

Fundusze Europejskie dla przedsiębiorców na rozwój działalności eksportowej

Fundusze Europejskie dla przedsiębiorców na rozwój działalności eksportowej 2009 Fundusze Europejskie dla przedsiębiorców na rozwój działalności eksportowej Cel Działania 6.1 Paszport do eksportu Działanie pozwoli przedsiębiorcom uczestniczącym w programie Paszport do eksportu

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r.

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Tomasz Sokół Zastępca Dyrektora Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego 1 na lata 2014-2020 2 Środki na wsparcie przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

SPO RZL. PARP jako Beneficjent Końcowy Działania 2.3. DZIAŁANIE 2.3. Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki

SPO RZL. PARP jako Beneficjent Końcowy Działania 2.3. DZIAŁANIE 2.3. Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki PARP jako Beneficjent Końcowy Działania 2.3 PRIORYTET 2 SPO RZL Rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy DZIAŁANIE 2.3. Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki CEL: Podniesienie konkurencyjności i rozwój potencjału

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne. 1 Zakres regulacji

I. Postanowienia ogólne. 1 Zakres regulacji Regulamin świadczenia pomocy publicznej w ramach Projektu Małopolski Park Technologii Informacyjnych Ośrodek Innowacyjności Krakowskiego Parku Technologicznego realizowanego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Invest Expo, Katowice, 08.12.2014 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O OTRZYMANEJ POMOCY PUBLICZNEJ INNEJ NIŻ POMOC DE MINIMIS

INFORMACJA O OTRZYMANEJ POMOCY PUBLICZNEJ INNEJ NIŻ POMOC DE MINIMIS INFORMACJA O OTRZYMANEJ POMOCY PUBLICZNEJ INNEJ NIŻ POMOC DE MINIMIS I. INFORMACJE DOTYCZĄCE PODMIOTU UBIEGAJĄCEGO SIĘ O POMOC 1) Pełna nazwa (firma) albo imię i nazwisko podmiotu ubiegającego się o pomoc:

Bardziej szczegółowo

SŁOWNICZEK FUNDUSZY STRUKTURALNYCH

SŁOWNICZEK FUNDUSZY STRUKTURALNYCH SŁOWNICZEK FUNDUSZY STRUKTURALNYCH Audyt działania, które mają na celu niezaleŝną ocenę funkcjonowania instytucji, legalności, rzetelności; projekty z funduszy strukturalnych podlegają audytowi zewnętrznemu

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

ZBIORCZE ZESTAWIENIE DOSTĘPNYCH INSTRUMENTÓW WSPARCIA

ZBIORCZE ZESTAWIENIE DOSTĘPNYCH INSTRUMENTÓW WSPARCIA ZBIORCZE ZESTAWIENIE DOSTĘPNYCH INSTRUMENTÓW WSPARCIA Wg stanu z 1 lipca 2010 r. Lp. Podstawa prawna Forma Beneficjenci PROMOCJA, SZKOLENIA, BAZY DANYCH (14) 1. Portal promocji eksportu PAIiIZ OK. 2. Serwis

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 31 marca 2009 r. (Dz. U. z dnia 14 kwietnia 2009 r.)

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 31 marca 2009 r. (Dz. U. z dnia 14 kwietnia 2009 r.) Dz.U.09.59.488 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 31 marca 2009 r. w sprawie udzielania niektórych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Spełnione Data wpisu do KRS: 23.10.2003 r. Stowarzyszenie Forum Recyklingu Samochodów

Spełnione Data wpisu do KRS: 23.10.2003 r. Stowarzyszenie Forum Recyklingu Samochodów 16 lipca 2007 r. zgłoszenia poprawne pod względem formalnym, tj. spełniające łącznie 3 kryteria podane w ogłoszeniu o naborze, zostały przekazane Radzie Działalności PoŜytku Publicznego, celem uzyskania

Bardziej szczegółowo