Komputerowe wspomaganie procesu decyzyjnego w oparciu o system z bazą wiedzy

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Komputerowe wspomaganie procesu decyzyjnego w oparciu o system z bazą wiedzy"

Transkrypt

1 Rozdział 17 Komputerowe wspomaganie procesu decyzyjnego w oparciu o system z bazą wiedzy Streszczenie. Celem pracy jest przedstawienie systemu ekspertowego KOMEX wspomagającego diagnozowanie uszkodzeń telefonów komórkowych. System ten ma wspierać pracowników serwisu telefonów komórkowych w rozpoznawaniu uszkodzeń oraz dążyć do ich usunięcia. Przedstawiono budowę systemu KOMEX, jego implementację komputerową oraz wyniki testowania systemu w warunkach rzeczywistych. 1 Wstęp W erze komputerów, telekomunikacji i nowych technologii, gdzie sprzęt elektroniczny produkowany jest w milionach egzemplarzy, powstaje problem naprawy usterek w budowanych i eksploatowanych urządzeniach. W obecnych czasach, gdy technologia bardzo się rozwija, wiele produktów bardziej opłaca się naprawiać niż wymieniać na nowe. Dotyczy to również branży telefonów komórkowych, gdzie praktycznie co miesiąc wypuszczane są na rynek nowe modele telefonów. Obecnie na rynku telefonów komórkowych w Polsce jest czterech operatorów, którzy zajmują się sprzedażą usług telekomunikacyjnych i telefonów. Szacuje się, że na rynku polskim jest prawie 38 milionów kart SIM, a co za tym idzie do ich obsługi potrzebna jest podobna liczba telefonów. Wysoką jakość procesów decyzyjnych, zgodnie z akceptowaną przez użytkowników strategią, można zapewnić przez wykorzystanie systemu ekspertowego do wspomagania decyzji. Systemy ekspertowe stanowiące bazodanowe systemy informatyczne są jednym z najważniejszych rezultatów badań nad sztuczną inteligencją prowadzonych od wielu lat [4], [5]. Zajmują bardzo ważną pozycję w informatyce i mają szerokie zastosowanie niemal w każdej dziedzinie. Są one z powodzeniem stosowane w roli systemów diagnostycznych, doradczych, prognozujących, klasyfikujących i monitorujących [1], [2], [3], [7], [8]. Zadaniem przedstawionego w niniejszej pracy systemu ekspertowego KOMEX jest wypracowanie takich decyzji, które wspomagałyby pracowników serwisu telefonów komórkowych w rozpoznawaniu uszkodzeń telefonów komórkowych oraz ich usuwaniu tak, aby dostosować się do wciąż rosnących potrzeb klientów. Zbigniew Buchalski Politechnika Wrocławska, Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki, ul. Janiszewskiego 11/17, Wrocław, Polska

2 Z. Buchalski 2 Założenia i cel budowy systemu KOMEX System ekspertowy KOMEX ma znaleźć zastosowanie w serwisie telefonów komórkowych obsługiwanym przez kilkudziesięciu techników, gdzie rotacja pracowników jest duża, a co za tym idzie szkolenie pracowników jest czasochłonne i kosztowne. Zbudowany system ma wspierać początkujących pracowników serwisu w rozpoznaniu problemów oraz dążyć do ich usunięcia. Warto wspomnieć, że obecnie wiele serwisów działa jako gwarancyjne punkty naprawcze producentów różnych typów telefonów komórkowych i z punktu widzenia producenta w wielu przypadkach uszkodzony telefon bardziej opłaca się naprawiać niż wymieniać na nowy, gdyż uszkodzenia nie są tak drogie do usunięcia jak wymiana produktu na nowy. Dlatego warto zbudować system ekspertowy diagnozujący usterki w telefonach komórko-wych. Dzięki takiemu systemowi można zmniejszyć koszty utrzymania pracownika pod-czas jego początkowego szkolenia, którego wiedza o uszkodzeniach telefonów jest bardzo mała. System ekspertowy KOMEX ma za zadanie, na podstawie informacji o usterkach telefonu, postawić diagnozę na temat uszkodzonych elementów. 3 Ogólna charakterystyka rynku telefonów komórkowych Współczesny telefon komórkowy oprócz realizowania podstawowej funkcji, czyli prowadzenia rozmowy z reguły wyposażony jest w wiele dodatkowych opcji, które albo wykorzystują właściwości sieci, takie jak: krótkie wiadomości tekstowe lub ich rozwinięcia, wiadomości multimedialne, czy cyfrowa transmisja danych. Obecnie sprzedawane telefony mają często wbudowany aparat cyfrowy a także takie opcje, jak: budzik, notes, organizer, kalkulator, dyktafon. Aparaty pracujące w technologii UMTS oferują możliwość prowadzenia wideokonferencji. Poprzez wykorzystanie języka programowania Java istnieje możliwość tworzenia aplikacji dla telefonów komórkowych. Dla telefonów nowszych generacji udostępniane są środowiska deweloperskie np. dla systemów Symbian, czy Linux, które umożliwiają tworzenie aplikacji bezpośrednio na platformę systemową obsługującą dany telefon. Do telefonów stosuje się różnego rodzaju karty pamięci typu Flash EEPROM, między innymi MS (ang. Memory Stick), MMC (ang. Mobile Media Card), SDC (ang. Secure Digital Card). Telefony o rozbudowanych funkcjach zawierają często programy takie, jak wykorzystywane w komputerach typu arkusz kalkulacyjny, prezentacje, itp. Ze względu na zewnętrzny wygląd telefony komórkowe można podzielić na: standardowy telefon bez części ruchomych, telefon z klapką, telefon z częścią osuwaną (np. klawiaturą). Obecnie na rynku można spotkać najwięcej telefonów komórkowych firmy Nokia, która jest absolutnym liderem na świecie. Kolejne pozycje zajmują: Motorola, Sony Ericsson, Samsung, LG oraz Siemens. W telefonie komórkowym można spotkać następujące rodzaje uszkodzeń: mechaniczne, programowe oraz elektroniczne. Uszkodzenia mechaniczne związanie są najczęściej z elementami znajdującymi się na zewnątrz telefonu np. obudowa, klapka lub wewnątrz takimi, jak: wyświetlacz, głośnik, mikrofon, płyta główna, itp. Uszkodzenia programowe wiążą się najczęściej z błędami w oprogramowaniu powstającymi podczas użytkowania telefonu. Usterki elektroniczne to najczęściej uszkodzenia elementów znajdujących się na 196

3 Komputerowe wspomaganie procesu decyzyjnego w oparciu o system z bazą wiedzy płycie głównej takich, jak: elementy SMD (np. rezystory, kondensatory, diody) lub układy elek-troniczne (np. układy w bloku zasilania, układy pamięci). Jest to podział ogólny uszkodzeń. W celu zbudowania systemu KOMEX usterki podzielono bardziej szczegółowo na uszko-dzenia związane: z zasilaniem, z siecią, z uszkodzeniami mechanicznymi, z kartą SIM, z ładowaniem, z oprogramowaniem, z przesyłaniem danych, audio oraz z akcesoriami. 4 Budowa systemu ekspertowego KOMEX System KOMEX zbudowany jest z tych samych podstawowych elementów, co każdy system ekspertowy i składa się z bazy wiedzy, mechanizmu wnioskowania oraz interfejsu komunikacji z użytkownikiem. Baza wiedzy systemu KOMEX składa się z faktów i reguł. Fakty, zwane przesłankami, występują w formie pytań, na które możliwe jest od dwóch do kilku odpowiedzi. Liczba przesłanek reguł w bazie wiedzy wynosi ponad sto. Poniżej przedstawiono klika przykładowych faktów, natomiast w nawiasach umieszczono możliwe odpowiedzi na zadane pytania: Czy telefon włącza się? {nie; okresowo; włącza się i wyłącza; tak}, Czy wgrano nowe oprogramowanie? {tak; nie}, Czy w telefonie jest aktywna karta SIM? {tak; nie}, Czy telefon przerywa rozmowy/połączenia? {tak, przychodzące; tak, wychodzące; rozłącza połączenia; nie}, Czy antena w telefonie jest uszkodzona? {tak; nie}. Reguły składają się z jednej lub kilku przesłanek wraz z odpowiedzią na zadane pytanie oraz końcową informacją o uszkodzonym elemencie. Informacja końcowa nazywana jest także konkluzją. Poniżej przedstawione zostaną przykładowe reguły zawarte w bazie wiedzy systemu KOMEX: Przyczyna: wgrać nowe oprogramowanie Czy telefon blokuje się i zawiesza? nie Czy telefon samoczynnie się restartuje? nie Czy telefon restartuje się przy nacisku na klawiaturę? nie Czy w telefonie wszystkie aplikacje działają poprawnie? nie, Przyczyna: wymienić złącze karty SIM na płycie głównej Czy na wyświetlaczu pojawia się informacja? niewłaściwa/odrzucona karta SIM Czy wgrano nowe oprogramowanie? tak Czy złącze karty SIM na płycie głównej jest uszkodzone? tak, Przyczyna: wymienić układy elektroniczne w bloku zasilania Czy telefon włącza się przy nowej baterii? nie Czy układy elektroniczne w bloku zasilania działają? nie. Reguły w systemie ekspertowym KOMEX można przedstawić w postaci drzewa decyzyjnego. Korzeń drzewa powstaje w momencie wybrania pierwszego faktu, a następnie wybierając odpowiedzi można przejść do poszczególnych gałęzi drzewa. Końcową konkluzję otrzymujemy po przejściu wszystkich faktów danej reguły. Na poniższym rysunku przedstawiono fragment drzewa decyzyjnego systemu KOMEX: 197

4 Z. Buchalski Rys 1. Fragment drzewa decyzyjnego systemu ekspertowego KOMEX Wnioskowanie w systemie KOMEX odbywa się w przód. Algorytm wnioskowania w przód rozpoczyna się od umieszczenia hipotezy na stosie zadań. Następnie system przegląda listę faktów w bazie wiedzy, sprawdzając czy nie ma tam odpowiedzi na postawioną hipotezę. Jeżeli znajduje się tam już fakt, który daje się dopasować do hipotezy, to nas-tępuje zakończenie procesu wnioskowania i jest generowany odpowiedni komunikat. W przypadku, gdy po przejrzeniu całej bazy faktów system nie może dać odpowiedzi na postawioną hipotezę, podejmowane są kroki w wyniku których generowane są nowe fakty. Uruchamiane są reguły, których przesłanki są prawdziwe. Wyznacza się zbiór reguł możliwych do zastosowania w danym etapie wnioskowania. Wybierana i uaktywniana jest jedna z reguł. Proces wnioskowania jest kontynuowany tak długo, aż zostanie osiągnięty cel lub gdy nie można uaktywnić więcej reguł. Algorytm wnioskowania w przód przedstawiony został na rys. 2 [6]. Na pierwszym etapie procesu wnioskowania prowadzonego przy wykorzystaniu systemu KOMEX następuje wybór rodzaju usterki telefonu, którą należy usunąć. Wybrane zostają następujące rodzaje uszkodzeń: zasilanie, mechaniczne, sieć, SIM, ładowanie, oprogramowanie, przesyłanie danych, audio oraz akcesoria. Następnie algorytm wnioskowania w systemie KOMEX dąży do umieszczenia pierwszego faktu na stosie zadań. Później system sprawdza, czy istnieje reguła, która może zostać uaktywniona na podstawie faktu z bazy wiedzy. Jeśli nie można dopasować żadnej reguły, to system KOMEX zadaje kolejne pytania dotyczące usterki, aż do momentu trafienia na odpowiednią. Jeżeli system otrzyma wszystkie informacje o poprawnej regule, to kończy pracę i formułuje odpowiedź. Natomiast, jeśli system nie dostał wszystkich odpowiedzi dotyczących danej reguły, to zadaje kolejne pytania. Każdy proces zadawania pytań kończy się odpowiedzią i informacją, w jaki sposób doszło do usterki telefonu, czyli odpowiednim wnioskowaniem. 198

5 Komputerowe wspomaganie procesu decyzyjnego w oparciu o system z bazą wiedzy START Weź hipotezę ze szczytu stosu zadań T Czy w bazie wiedzy na liście faktów jest odpowiedź na postawioną hipotezę N Określ reguły, których przesłanki znajdują się na liście faktów Wybierz regułę stosując strategię wnioskowania N Czy istnieje reguła, którą nożna uaktywnić? T Uaktywnij wybraną regułę Dopisz nowe fakty do listy faktów, zaznacz użycie uaktywnionej reguły Sformułuj odpowiedź STOP Rys. 2. Schemat algorytmu wnioskowania w przód 5 Implementacja komputerowa systemu KOMEX System ekspertowy KOMEX został zaimplementowany w postaci programu o takiej samej nazwie i napisanego w języku C++Builder6.Baza wiedzy systemu ekspertowego 199

6 Z. Buchalski zbudowana jest z reguł i faktów. Założenia, jakie przyjęto podczas budowy systemu są następujące: liczbę reguł na poziomie , skuteczność w warunkach rzeczywistych na poziomie 80-95%, diagnozowanie usterek w różnych markach telefonów komórkowych. Przy budowie bazy wiedzy programu KOMEX korzystano z pomocy dwóch ekspertów w dziedzinie serwisowania telefonów komórkowych. Pierwszym ekspertem był technik, który naprawia średnio siedemset telefonów miesięcznie i pracuje w tej branży od ponad pięciu lat. Drugą osobą był pracownik działu obsługi klienta w serwisie mający doświadczenie dwuletnie w branży telefonów komórkowych. Zbudowany interfejs użytkownika pozwala na sterowanie dialogiem pomiędzy człowiekiem a programem komputerowym KOMEX. Interfejs ma postać bardzo prostą, bo konsolową. Sterowanie dialogiem pomiędzy użytkownikiem a komputerem odbywa się poprzez wybranie odpowiedniej liczby z zakresu podanego przy każdym pytaniu. Analiza efektywności wymuszała wprowadzenie wielu zmian w programie podczas budowy i testowania, dlatego zbudowany system KOMEX jest bardzo prosty w obsłudze, podatny na modyfikacje, a jego interfejs ma postać jasną i czytelną. 6 Testowanie systemu KOMEX Testowanie systemu KOMEX miało wykazać poprawność działania programu oraz pomóc w wykryciu usterek związanych ze spójnością bazy wiedzy. Test programu KOMEX polegał na sprawdzeniu przebiegu procesu wnioskowania systemu ekspertowego przy diagno-zowaniu uszkodzeń przyjętych jako przykładowe przed rozpoczęciem udzielania odpowie-dzi na pytania. Po otrzymaniu odpowiedzi z systemu KOMEX sprawdzano końcową dia-gnozę z przyjętymi założeniami początkowymi. Uszkodzenia programowe związanie są najczęściej z błędami aplikacji lub oprogramowania w telefonach komórkowych. Najczęstszą diagnozą systemu KOMEX dla usterek związanych z oprogramowaniem jest wgranie nowego oprogramowania. Przykładowy sposób wnioskowania dla uszkodzeń programowych telefonów komórkowych jest następujący: Usterka: Brak gier w telefonie, sam się przestawia zegar i data Prawdopodobne uszkodzenie: Oprogramowanie Odpowiedzi użytkownika na pytania zadawane przez program KOMEX: Wybierz rodzaj uszkodzenia telefonu? oprogramowanie Czy telefon blokuję się i zawiesza? nie Czy telefon samoczynnie się restartuje? nie Czy telefon restartuje się przy nacisku na klawiaturę? nie Czy w telefonie wszystkie aplikacje działają poprawnie? nie Diagnoza systemu KOMEX: Wgrać nowe oprogramowanie Uszkodzenia sprzętowe związanie są najczęściej z usterkami mechanicznymi telefonu (uszkodzenia głośników, wyświetlacza, wibracji czy mikrofonu) oraz elektronicznymi (uszkodzenia układów elektronicznych, układów pamięci, złącza ładowania). Najczęstszą diagnozą systemu KOMEX dla usterek związanych z powyższymi uszkodzeniami jest wymiana błędnie działających elementów. 200

7 Komputerowe wspomaganie procesu decyzyjnego w oparciu o system z bazą wiedzy Przykładowy sposób wnioskowania dla uszkodzeń sprzętowych telefonów komórkowych jest następujący: Usterka: Na wyświetlaczu telefonu są pionowe czerwone paski Prawdopodobne uszkodzenie: Uszkodzony wyświetlacz Odpowiedzi użytkownika na pytania zadawane przez program KOMEX: Wybierz rodzaj uszkodzenia telefonu? mechaniczne Czy w telefonie jest uszkodzony? wyświetlacz Czy na wyświetlaczu jest obraz? tak, częściowy Czy wyświetlacz jest wylany/pęknięty? nie Czy wgrano nowe oprogramowanie? tak Diagnoza systemu KOMEX: Wymienić wyświetlacz na nowy. Zbadanie efektywności programu KOMEX polegało na sprawdzeniu poprawności, jakości i efektywności zbudowanych reguł w bazie wiedzy oraz przetestowaniu powstałego programu w warunkach rzeczywistych, czyli w serwisach telefonów komórkowych. Analizę efektywności programu KOMEX przeprowadzono w czterech serwisach telefonów komórkowych. Dwa serwisy to punkty typu skup-sprzedaż telefonów, pozostałe dwa to autoryzowane serwisy producentów telefonów komórkowych, posiadające odpowiednie certyfikaty firmowe. Testy programu były prowadzone przez pięć osób. Trzy osoby pracowały w serwisach autoryzowanych, natomiast dwie w komisach. Zasady testu były następujące: przed naprawą technik sprawdzał odpowiedź systemu ekspertowego KOMEX na podstawie uszkodzeń oraz informacji o usterce otrzymanej od właściciela telefonu i porównywał ją z nazwami wymienionych elementów w trakcie naprawy telefonu. Wynik testu był określany jako pozytywny lub negatywny. Jako wynik pozytywny przyjęto wartość jeden, a jako negatywny wartość zero. W sumie sprawdzono dwieście telefonów, z czego pięćdziesiąt w komisach, a sto pięćdziesiąt w serwisach autoryzowanych. W tabeli 1 przedstawiono informacje dotyczące poprawnych diagnoz systemu ekspertowego KOMEX dla poszczególnych modeli w serwisie nieautoryzowanym. Skutecznością nazwano liczbę poprawnie rozpoznanych usterek w stosunku do liczby wszystkich bada-nych telefonów i podano ją jako wartość procentową. Tabela 1. Liczba poprawnych diagnoz dla poszczególnych modeli telefonów serwis nieautoryzowany Serwis nieautoryzowany Lp. Marka telefonu Liczba Liczba Liczba Skuteczność poprawnie telefonów nierozpoznanych [%] rozpoznanych 1 Nokia ,31 2 SonyEricsson ,67 3 Sagem ,00 4 LG ,00 5 Samsung ,00 6 Motorola ,00 7 Siemens ,00 201

8 Z. Buchalski 8 SPV ,00 9 NEC ,00 Suma ,00 W tabeli 2 przedstawiono informacje dotyczące poprawnych diagnoz systemu ekspertowego KOMEX dla poszczególnych modeli w serwisie autoryzowanym. Podobnie jak w tabeli 1 skutecznością nazwano liczbę poprawnie rozpoznanych usterek w stosunku do licz-by wszystkich badanych telefonów i podano ją jako wartość procentową. Tabela 2. Liczba poprawnych diagnoz dla poszczególnych modeli telefonów serwis autoryzowany Serwis nieautoryzowany Lp. Marka telefonu Liczba Liczba Liczba Skuteczność poprawnie telefonów nierozpoznanych [%] rozpoznanych 1 Nokia ,00 2 SonyEricsson ,00 Suma ,00 W tabeli 3 zebrano informacje dotyczące skuteczności systemu ekspertowego KOMEX dla poszczególnych modeli w serwisie nieautoryzowanym i autoryzowanym. Tabela 3. Skuteczność systemu w serwisie nieautoryzowanym i autoryzowanym Skutecznośc [%] Lp. Marka telefonu Serwis nieautoryzowany Serwis autoryzowany 1 Nokia 92,31 93,00 2 SonyEricsson 91,67 90,00 3 Sagem 100, LG 100, Samsung 100, Motorola 50, Siemens 100, SPV 100, NEC 100,00 0 Suma 90,00 92,00 Skuteczność zbudowanego systemu ekspertowego w serwisach autoryzowanych wynosiła 92%, natomiast w komisach 90%, a ogólna liczba przetestowanych telefonów to dwieście. Najwięcej było uszkodzeń związanych z oprogramowaniem telefonu.. Kolejną grupą usterek były uszkodzenia mechaniczne związane z wymianą głośnika (14%) lub wymianą wyświetlacza (ponad 7%). Koszt naprawy najczęściej występujących usterek nie jest duży i w związku z tym naprawa takiego telefonu jest opłacalna. 202

9 7 Uwagi końcowe Komputerowe wspomaganie procesu decyzyjnego w oparciu o system z bazą wiedzy Podstawowym celem budowy systemu KOMEX było wykorzystanie tego systemu w diagnostyce uszkodzeń i naprawie telefonów komórkowych. W przyszłości można wykonać wiele zmian w oprogramowaniu tego systemu tak, aby mógł on być bardziej przydatny we wspomaganiu pracy pracowników serwisu telefonów komórkowych. Zmiany, jakie można wykonać są następujące: podział na poszczególne modele telefonów związane z producentami telefonów komórkowych, wprowadzanie nowych usterek telefonów do programu wraz z pojawianiem się nowych modeli telefonów komórkowych, wykonanie większej liczby testów programu w warunkach rzeczywistych, zbudowanie interfejsu graficznego. Jednym z elementów, które można dopracować w przyszłości w programie KOMEX jest interfejs graficzny użytkownika. Obecnie interfejs jest w formie najprostszej, czyli konsolowej. Podczas budowy programu KOMEX i jego testowania, interfejs użytkownika ulegał częstym zmianom. Dlatego też został on zbudowany w prosty i szybki sposób. Interfejs graficzny ułatwia kontakt pomiędzy użytkownikiem a systemem ekspertowym. Jest środowiskiem bardziej przyjaznym niż wersja konsolowa interfejsu. Wszystkie pytania i odpowiedzi są bardziej przejrzyste i lepiej widoczne. Jedynym minusem przy tworzeniu interfejsu graficznego jest czas jego budowy oraz problem szybkich jego zmian przy modyfikacjach programu. Przeprowadzona analiza poprawności, jakości i efektywności utworzonych reguł w bazie wiedzy systemu KOMEX oraz testowanie systemu w warunkach rzeczywistych, czyli w różnych serwisach telefonów komórkowych zarówno autoryzowanych, jak i w komisach dały pozytywne rezultaty. W przyszłości można rozbudować system KOMEX o graficzny interfejs użytkownika sterujący dialogiem pomiędzy człowiekiem a komputerem. Dodatkowo można wykonać testy na większej grupie telefonów komórkowych i dokonać podziału telefonów na nowe oraz stare modele oraz sprawdzić, które są bardziej podatne na uszkodzenia np. mechanicznie, elektroniczne lub oprogramowania. Należy pamiętać także o dodaniu w przyszłości do bazy wiedzy nowych rodzajów usterek, które pojawiają się wraz z rozwojem telefonów komórkowych. Literatura 1. Buchalski Z.: Komputerowe wspomaganie podejmowania decyzji z wykorzystaniem regułowego systemu ekspertowego. w: Komputerowo zintegrowane zarządzanie, tom 1, R. Knosala (red.). WNT, Warszawa 2004, s Buchalski Z.: Zarządzanie wiedzą w podejmowaniu decyzji przy wykorzystaniu systemu ekspertowego. w: Bazy danych. Struktury, algorytmy, metody. WKiŁ, Warszawa 2006, s Buchalski Z.: The Role of Symbolic Representation of Natural Language Sentences in Knowledge Acquisition for Expert System. Polish Journal of Environmental Studies, Vol. 16, No 4A, 2007, pp Krishnamoorthy C.S., Rajeev S.: Artificial Inteligence and Expert Systems for Engineers. CRC Press, London Liebowitz J.: The Handbook of Applied Expert Systems. CRC Press, London Mulawka J.: Systemy ekspertowe. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa

10 Z. Buchalski 7. Niederliński A.: Regułowo-modelowe systemy ekspertowe. Pracownia Komputerowa Jacka Skalmierskiego, Gliwice Radzikowski W.: Komputerowe systemy wspomagania decyzji. PWE, Warszawa,

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Systemy ekspertowe Expert systems Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: Rodzaj zajęć: Wyk. Ćwicz. Lab. Sem. Proj. Poziom studiów: studia I stopnia forma studiów:

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Systemy ekspertowe w zarządzaniu firmą Expert systems in enterprise management Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: Rodzaj zajęć: Wyk. Ćwicz. Lab. Sem. Proj.

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Dostawa usług telekomunikacyjnych w sieci telefonii komórkowej wraz z dostawą aparatów telefonicznych GSM oraz modemu dla Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa Autorzy scenariusza: SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji. PKZ(E.b)(4)2 Zabezpieczanie dostępu do systemu operacyjnego.

Temat lekcji. PKZ(E.b)(4)2 Zabezpieczanie dostępu do systemu operacyjnego. ROZKŁAD MATERIAŁU Diagnostyka i naprawa urządzeń techniki komputerowej Technik informatyk 3503 Kwalifikacja pierwsza - (E.) Montaż i eksploatacja komputerów osobistych oraz urządzeń peryferyjnych Opracował:

Bardziej szczegółowo

Opracował: Jan Front

Opracował: Jan Front Opracował: Jan Front Sterownik PLC PLC (Programowalny Sterownik Logiczny) (ang. Programmable Logic Controller) mikroprocesorowe urządzenie sterujące układami automatyki. PLC wykonuje w sposób cykliczny

Bardziej szczegółowo

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro.

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Rynek sterowników programowalnych Sterowniki programowalne PLC od wielu lat są podstawowymi systemami stosowanymi w praktyce przemysłowej i stały

Bardziej szczegółowo

dokument DOK 02-05-12 wersja 1.0 www.arskam.com

dokument DOK 02-05-12 wersja 1.0 www.arskam.com ARS3-RA v.1.0 mikro kod sterownika 8 Linii I/O ze zdalną transmisją kanałem radiowym lub poprzez port UART. Kod przeznaczony dla sprzętu opartego o projekt referencyjny DOK 01-05-12. Opis programowania

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU DIAGNOZA I NAPRAWA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU DIAGNOZA I NAPRAWA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU DIAGNOZA I NAPRAWA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH Klasa: 1TIR - Technik informatyk Program: 351203 Wymiar: 2 h tygodniowo Podręcznik: Kwalifikacja E.12. Montaż i eksploatacja

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: SYSTEMY INFORMATYCZNE WSPOMAGAJĄCE DIAGNOSTYKĘ MEDYCZNĄ Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł specjalności informatyka medyczna Rodzaj zajęć: wykład, projekt

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Dostawa usług telekomunikacyjnych w sieci telefonii komórkowej wraz z dostawą aparatów telefonicznych GSM oraz modemu dla Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

Systemy ekspertowe. Krzysztof Patan

Systemy ekspertowe. Krzysztof Patan Systemy ekspertowe Krzysztof Patan Wprowadzenie System ekspertowy Program komputerowy, który wykonuje złożone zadania o dużych wymaganiach intelektualnych i robi to tak dobrze jak człowiek będący ekspertem

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Technikum Zawód: technik informatyk

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Technikum Zawód: technik informatyk PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ Technikum Zawód: technik informatyk 351203 Lp. Temat 1 Zajęcia wprowadzające. Zapoznanie z zakładem, regulaminem pracy, przepisami BHP oraz instruktaż bhp. 2 Montaż i eksploatacja

Bardziej szczegółowo

Dokument Detaliczny Projektu

Dokument Detaliczny Projektu Dokument Detaliczny Projektu Dla Biblioteki miejskiej Wersja 1.0 Streszczenie Niniejszy dokument detaliczny projektu(ddp) przedstawia szczegóły pracy zespołu projektowego, nad stworzeniem aplikacji bazodanowej

Bardziej szczegółowo

Systemy ekspertowe. PC-Shell. Sprawozdanie z bazy wiedzy

Systemy ekspertowe. PC-Shell. Sprawozdanie z bazy wiedzy Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach Uniwersytet Śląski Systemy ekspertowe PC-Shell Sprawozdanie z bazy wiedzy Zbigniew Kędzior Informatyka inżynierska Studia niestacjonarne Trzeci rok Grupa A 1.

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i naprawa urządzeń techniki komputerowej

Diagnostyka i naprawa urządzeń techniki komputerowej Diagnostyka i naprawa urządzeń techniki komputerowej Podział i organizacja treści nauczania Opracował: Andrzej Nowak Organizacja treści nauczania dopasowana jest do programu nauczania i rozkładu materiału.

Bardziej szczegółowo

Copyright 2009 myphone. All rights reserved. 1

Copyright 2009 myphone. All rights reserved. 1 1 BEZPIECZEŃSTWO Zapoznaj się uważnie z podanymi tu w skrócie wskazówkami. Nieprzestrzeganie tych ich może być niebezpieczne lub niezgodne z prawem. NIE RYZYKUJ Nie włączaj urządzenia w miejscach, w których

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OPERACYJNY. Monika Słomian

SYSTEM OPERACYJNY. Monika Słomian SYSTEM OPERACYJNY Monika Słomian CEL znam podstawowe zadania systemu operacyjnego porządkuję pliki i foldery KRYTERIA rozumiem zadania systemu operacyjnego potrafię wymienić przykładowe systemy operacyjne

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 2. Administrowanie szkolną siecią komputerową. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl

Laboratorium 2. Administrowanie szkolną siecią komputerową. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Administrowanie szkolną siecią komputerową dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Laboratorium 2 1 Tematyka: Jak wybrać, zainstalować i sprawdzić kartę sieciową? 2 Tematyka: 1. Do czego służy

Bardziej szczegółowo

SMARTWATCH ZGPAX S99

SMARTWATCH ZGPAX S99 Instrukcja obsługi SMARTWATCH ZGPAX S99 BEZPIECZEŃSTWO: Przed rozpoczęciem użytkowania przeczytaj uważnie całą instrukcję obsługi. Rysunki i zrzuty ekranu mogą się różnic w zależności od aktualnego oprogramowania.

Bardziej szczegółowo

Cyfrowy rejestrator parametrów lotu dla bezzałogowych statków powietrznych. Autor: Tomasz Gluziński

Cyfrowy rejestrator parametrów lotu dla bezzałogowych statków powietrznych. Autor: Tomasz Gluziński Cyfrowy rejestrator parametrów lotu dla bezzałogowych statków powietrznych Autor: Tomasz Gluziński Bezzałogowe Statki Powietrzne W dzisiejszych czasach jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się

Bardziej szczegółowo

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i implementacja środowiska do automatyzacji przeprowadzania testów aplikacji internetowych w oparciu o metodykę Behavior Driven Development. Autor: Stepowany

Bardziej szczegółowo

myphone 8830TV Copyright 2008 myphone. All rights reserved.

myphone 8830TV Copyright 2008 myphone. All rights reserved. 1 myphone 8830TV Copyright 2008 myphone. All rights reserved. 2 Bezpieczeństwo Zapoznaj się uważnie z podanymi tu w skrócie wskazówkami. Nieprzestrzeganie ich może być niebezpieczne lub niezgodne z prawem.

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia z podstawy programowej Uczeń:

Efekty kształcenia z podstawy programowej Uczeń: USZCZEGÓŁOWIONE EFEKTY KSZTAŁCENIA Dla przedmiotu: Diagnostyka i naprawa urządzeń techniki komputerowej Technik informatyk 351203 Kwalifikacja pierwsza - (E.12) Montaż i eksploatacja komputerów osobistych

Bardziej szczegółowo

Najszybszy bezprzewodowy Internet teraz tak e w Twoim telefonie

Najszybszy bezprzewodowy Internet teraz tak e w Twoim telefonie Najszybszy bezprzewodowy Internet teraz tak e w Twoim telefonie blue connect to najszybszy bezprzewodowy Internet w notebooku, komputerze stacjonarnym i telefonie komórkowym. Dzięki tej usłudze możesz

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji i konfiguracji Karty EDGE/GPRS SonyEricsson GC85

Instrukcja instalacji i konfiguracji Karty EDGE/GPRS SonyEricsson GC85 Instrukcja instalacji i konfiguracji Karty EDGE/GPRS SonyEricsson GC85 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI...2 WSTĘP...2 INSTRUKCJA INSTALACJI I KONFIGURACJI...3 SCHEMAT INSTALACJI KARTY SIM W SE GC85...3 INSTALACJA

Bardziej szczegółowo

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer;

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer; 14.3. Podstawy obsługi X Window 14.3. Podstawy obsługi X Window W przeciwieństwie do systemów Windows system Linux nie jest systemem graficznym. W systemach Windows z rodziny NT powłokę systemową stanowi

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo

System wspomagania harmonogramowania przedsięwzięć budowlanych

System wspomagania harmonogramowania przedsięwzięć budowlanych System wspomagania harmonogramowania przedsięwzięć budowlanych Wojciech Bożejko 1 Zdzisław Hejducki 2 Mariusz Uchroński 1 Mieczysław Wodecki 3 1 Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki Politechnika

Bardziej szczegółowo

InPro BMS InPro BMS SIEMENS

InPro BMS InPro BMS SIEMENS InPro Siemens OPC InPro BMS Produkt InPro BMS jest w sprzedaży od 2000 roku. W ostatnich kilku latach staliśmy się liderem wśród dostawców informatycznych rozwiązań dla systemów bezpieczeństwa. Oferowane

Bardziej szczegółowo

SMARTWATCH ZGPAX S8. Instrukcja obsługi. Online World tel: BEZPIECZEŃSTWO:

SMARTWATCH ZGPAX S8. Instrukcja obsługi. Online World tel: BEZPIECZEŃSTWO: Instrukcja obsługi SMARTWATCH ZGPAX S8 BEZPIECZEŃSTWO: Przed rozpoczęciem użytkowania przeczytaj uważnie całą instrukcję obsługi. Rysunki i zrzuty ekranu mogą się różnic w zależności od aktualnego oprogramowania.

Bardziej szczegółowo

Narzędzia uruchomieniowe dla systemów Embedded firmy Total Phase

Narzędzia uruchomieniowe dla systemów Embedded firmy Total Phase 1 Narzędzia uruchomieniowe dla systemów Embedded firmy Total Phase Narzędzia uruchomieniowe dla systemów Embedded firmy Total Phase Jednym z głównych aspektów procesu programowania systemów wbudowanych

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROCESEM LOGISTYCZNYM PRZY WYKORZYSTANIU WIEDZY EKSPERCKIEJ

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROCESEM LOGISTYCZNYM PRZY WYKORZYSTANIU WIEDZY EKSPERCKIEJ KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROCESEM LOGISTYCZNYM PRZY WYKORZYSTANIU WIEDZY EKSPERCKIEJ Zbigniew BUCHALSKI Streszczenie: W pracy przedstawiono pewną koncepcję systemu ekspertowego KOMPLOGIS wspomagającego

Bardziej szczegółowo

Systemy wbudowane. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Systemy wbudowane. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Systemy wbudowane Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Program przedmiotu Wprowadzenie definicja, zastosowania, projektowanie systemów wbudowanych Mikrokontrolery AVR Programowanie mikrokontrolerów

Bardziej szczegółowo

Instrukcja. instalacji aplikacji testującej modemy i routery mobilne ZTE

Instrukcja. instalacji aplikacji testującej modemy i routery mobilne ZTE Instrukcja instalacji aplikacji testującej modemy i routery mobilne ZTE Drogi Użytkowniku, Oddajemy w Twoje ręce aplikację testującą modemy USB i routery mobilne firmy ZTE Corporation. Przy pomocy aplikacji

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Systemy Decision suport systems Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and Engineering of Production Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Poziom studiów: studia II stopnia

Bardziej szczegółowo

BIOS Ang. Basic Input/Output System program sterujący wszystkimi komponentami znajdującymi się w każdym PC. Rozmiar zależny jest od producenta i zawar

BIOS Ang. Basic Input/Output System program sterujący wszystkimi komponentami znajdującymi się w każdym PC. Rozmiar zależny jest od producenta i zawar 1 BIOS BIOS Ang. Basic Input/Output System program sterujący wszystkimi komponentami znajdującymi się w każdym PC. Rozmiar zależny jest od producenta i zawartych funkcji, jednak nie przekracza zwykle 512

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Projektowanie układów nadzoru systemu mechatronicznego (SCADA) Project of Supervisory Control for Mechatronic Systems Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności:

Bardziej szczegółowo

Plan nauczania informatyki Opracował: mgr Daniel Starego

Plan nauczania informatyki Opracował: mgr Daniel Starego Obowiązuje od roku szkolnego 000/00 Plan nauczania informatyki Opracował: mgr Daniel Starego Szkoła podstawowa klasy IV VI Dział, tematyka L. godz. I rok II rok. TECHNIKA KOMPUTEROWA W ŻYCIU CZŁOWIEKA

Bardziej szczegółowo

Min 24-bitowa Karta dźwiękowa zintegrowana z płytą główną,

Min 24-bitowa Karta dźwiękowa zintegrowana z płytą główną, Siemiatycze, 08.05.2014 r. Wykonawcy Uczestniczący w postępowaniu o udzielenie zamówienia Nasz znak: Zm.271.5.2014 Pytanie 1: Dotyczy: Załącznik nr 6 do SIWZ: Komputer Stacjonarny typ I- 200 szt. Dotyczy:

Bardziej szczegółowo

Systemy ekspertowe i ich zastosowania. Katarzyna Karp Marek Grabowski

Systemy ekspertowe i ich zastosowania. Katarzyna Karp Marek Grabowski Systemy ekspertowe i ich zastosowania Katarzyna Karp Marek Grabowski Plan prezentacji Wstęp Własności systemów ekspertowych Rodzaje baz wiedzy Metody reprezentacji wiedzy Metody wnioskowania Języki do

Bardziej szczegółowo

OP-IV.272.49.2015.LK Załącznik nr 1 do SIWZ. Opis przedmiotu zamówienia

OP-IV.272.49.2015.LK Załącznik nr 1 do SIWZ. Opis przedmiotu zamówienia Załącznik nr 1 do Opis przedmiotu zamówienia Uwaga: O ile nie zaznaczono inaczej, wszelkie warunki należy rozumieć jako minimalne. 1. Przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług telekomunikacyjnych telefonii

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA INŻYNIERSKA. Mobilny system wspomagający pracę. terminala kontenerowego

PRACA DYPLOMOWA INŻYNIERSKA. Mobilny system wspomagający pracę. terminala kontenerowego PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLĄGU INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ PRACA DYPLOMOWA INŻYNIERSKA Mobilny system wspomagający pracę terminala kontenerowego autor: Bartłomiej Urbanowicz opiekun pracy:

Bardziej szczegółowo

Systemy ekspertowe : program PCShell

Systemy ekspertowe : program PCShell Instytut Informatyki Uniwersytetu Śląskiego lab 1 Opis sytemu ekspertowego Metody wnioskowania System PcShell Projekt System ekspertowy - system ekspertowy to system komputerowy zawierający w sobie wyspecjalizowaną

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W GŁOGOWIE SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU. NAZWA PRZEDMIOTU Programowanie aplikacji mobilnych. NAZWA JEDNOSTKI PROWADZĄCEJ PRZEDMIOT Instytut Politechniczny. STUDIA kierunek

Bardziej szczegółowo

biegle i poprawnie posługuje się terminologią informatyczną,

biegle i poprawnie posługuje się terminologią informatyczną, INFORMATYKA KLASA 1 1. Wymagania na poszczególne oceny: 1) ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: samodzielnie wykonuje na komputerze wszystkie zadania z lekcji, wykazuje inicjatywę rozwiązywania konkretnych

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 9 Narzędzie do wyliczania wskaźników statystycznych Diagnostyka Stanu Nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 31 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE

PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE I. Wprowadzenie Klasyczna synteza kombinacyjnych i sekwencyjnych układów sterowania stosowana do automatyzacji dyskretnych procesów produkcyjnych polega na zaprojektowaniu

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH I SYSTEMY EKSPERTOWE Database and expert systems Forma

Bardziej szczegółowo

2.2 Opis części programowej

2.2 Opis części programowej 2.2 Opis części programowej Rysunek 1: Panel frontowy aplikacji. System pomiarowy został w całości zintegrowany w środowisku LabVIEW. Aplikacja uruchamiana na komputerze zarządza przebiegiem pomiarów poprzez

Bardziej szczegółowo

PODEJMOWANIE DECYZJI W PRZEDSIĘWZIĘCIACH HANDLOWYCH WSPIERANE SYSTEMEM OPARTYM NA WIEDZY

PODEJMOWANIE DECYZJI W PRZEDSIĘWZIĘCIACH HANDLOWYCH WSPIERANE SYSTEMEM OPARTYM NA WIEDZY PODEJMOWANIE DECYZJI W PRZEDSIĘWZIĘCIACH HANDLOWYCH WSPIERANE SYSTEMEM OPARTYM NA WIEDZY Zbigniew BUCHALSKI, Robert BUCHALSKI Streszczenie: W artykule przedstawiono pewną koncepcję systemu ekspertowego

Bardziej szczegółowo

CENNIK NAPRAW I USŁUG WYKONYWANYCH PRZEZ SINUTRONIX INDUSTRIES

CENNIK NAPRAW I USŁUG WYKONYWANYCH PRZEZ SINUTRONIX INDUSTRIES CENNIK NAPRAW I USŁUG WYKONYWANYCH PRZEZ SINUTRONIX INDUSTRIES Naprawy programowe : 1. Instalacja systemu operacyjnego bez zachowania danych 70zł (diagnostyka HDD, system + sterowniki + aktualizacje +

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE

Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE Poznań 2011 Spis treści 1. Zamawianie i rezerwowanie definicja pojęć...3 2. Zasada działania systemu...4 3. Zamawianie

Bardziej szczegółowo

Praca dyplomowa magisterska

Praca dyplomowa magisterska KATEDRA WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW I METOD KOMPUTEROWYCH MECHANIKI Wydział Mechaniczny Technologiczny POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH Praca dyplomowa magisterska Temat: Komputerowy system wspomagania wiedzy:

Bardziej szczegółowo

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API Dr inż. Janusz Pobożniak, pobozniak@mech.pk.edu.pl Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji produkcji Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ROZPATRYWANIA REKLAMACJI

REGULAMIN ROZPATRYWANIA REKLAMACJI REGULAMIN ROZPATRYWANIA REKLAMACJI Regulamin Rozpatrywania Reklamacji dotyczy usunięcia wad materiałowych, konstrukcyjnych lub wykonawczych w drodze bezpłatnej naprawy lub wymiany w Serwisie myphone, lub

Bardziej szczegółowo

Algorytm. Krótka historia algorytmów

Algorytm. Krótka historia algorytmów Algorytm znaczenie cybernetyczne Jest to dokładny przepis wykonania w określonym porządku skończonej liczby operacji, pozwalający na rozwiązanie zbliżonych do siebie klas problemów. znaczenie matematyczne

Bardziej szczegółowo

I rok. semestr 1 semestr 2 15 tyg. 15 tyg. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. wykł. I rok. w tym. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer.

I rok. semestr 1 semestr 2 15 tyg. 15 tyg. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. wykł. I rok. w tym. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach Kierunek Informatyka studia I stopnia inżynierskie studia stacjonarne 08- IO1S-13 od roku akademickiego 2015/2016 A Lp GRUPA TREŚCI PODSTAWOWYCH kod Nazwa modułu

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W GŁOGOWIE SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU. NAZWA PRZEDMIOTU Systemy HMI. NAZWA JEDNOSTKI PROWADZĄCEJ PRZEDMIOT Instytut Politechniczny 3. STUDIA Kierunek stopień Tryb język status

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W GŁOGOWIE SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU. NAZWA PRZEDMIOTU Programowanie aplikacji mobilnych. NAZWA JEDNOSTKI PROWADZĄCEJ PRZEDMIOT Instytut Politechniczny 3. STUDIA kierunek

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

Agenda. Rys historyczny Mobilne systemy operacyjne

Agenda. Rys historyczny Mobilne systemy operacyjne Mobilne zagrożenia Artur Maj, Prevenity Agenda Telefony komórkowe Rys historyczny Mobilne systemy operacyjne Bezpieczeństwo urządzeń smartphone Smartphone w bankowości Zagrożenia dla bankowości Demonstracja

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2016 Nazwa kwalifikacji: Montaż i eksploatacja komputerów osobistych oraz urządzeń peryferyjnych Oznaczenie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU INSTAR 1.0

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU INSTAR 1.0 INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU INSTAR 1.0 ver. 30.01.2014 Spis treści I. Wstęp... 2 II. Transmisja danych... 3 III. Aktualizacja oprogramowania... 4 IV. Ustawienia parametrów... 4 V. Konfiguracja modemu radiowego....

Bardziej szczegółowo

Platforma e-learningowa

Platforma e-learningowa Platforma e-learningowa skrócona instrukcja obsługi. Aby uruchomić platformę e-learningową, należy otworzyć przeglądarkę internetową, a następnie wpisać adres http://aok.learnway.eu/ - wyświetlony zostanie

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ 2013 INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA Inżynieria Oprogramowania Proces ukierunkowany na wytworzenie oprogramowania Jak? Kto? Kiedy? Co? W jaki sposób? Metodyka Zespół Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Działanie komputera i sieci komputerowej.

Działanie komputera i sieci komputerowej. Działanie komputera i sieci komputerowej. Gdy włączymy komputer wykonuje on kilka czynności, niezbędnych do rozpoczęcia właściwej pracy. Gdy włączamy komputer 1. Włączenie zasilania 2. Uruchamia

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 4 Narzędzie do wyliczania wielkości oraz wartości parametrów stanu Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 30 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

Drzewa decyzyjne. 1. Wprowadzenie.

Drzewa decyzyjne. 1. Wprowadzenie. Drzewa decyzyjne. 1. Wprowadzenie. Drzewa decyzyjne są graficzną metodą wspomagania procesu decyzyjnego. Jest to jedna z najczęściej wykorzystywanych technik analizy danych. Drzewo składają się z korzenia

Bardziej szczegółowo

Galileo - encyklopedia internetowa Plan testów

Galileo - encyklopedia internetowa Plan testów Galileo - encyklopedia internetowa Plan testów Sławomir Pawlewicz Alan Pilawa Joanna Sobczyk Matek Sobierajski 5 czerwca 2006 1 Spis treści 1 Wprowadzenie 3 1.1 Cel..........................................

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od autorów / 9

Spis treści. Od autorów / 9 Od autorów / 9 Rozdział 1. Bezpieczny i legalny komputer / 11 1.1. Komputer we współczesnym świecie / 12 Typowe zastosowania komputera / 12 1.2. Bezpieczna i higieniczna praca z komputerem / 13 Wpływ komputera

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wiedzą w podejmowaniu decyzji przy wykorzystaniu systemu ekspertowego

Zarządzanie wiedzą w podejmowaniu decyzji przy wykorzystaniu systemu ekspertowego Rozdział 48 Zarządzanie wiedzą w podejmowaniu decyzji przy wykorzystaniu systemu ekspertowego Streszczenie. W rozdziale tym przedstawiono pewną koncepcję systemu ekspertowego INSTALEX jako narzędzia wspomagającego

Bardziej szczegółowo

Programator ZL2PRG jest uniwersalnym programatorem ISP dla mikrokontrolerów, o budowie zbliżonej do STK200/300 (produkowany przez firmę Kanda).

Programator ZL2PRG jest uniwersalnym programatorem ISP dla mikrokontrolerów, o budowie zbliżonej do STK200/300 (produkowany przez firmę Kanda). ZL2PRG Programator ISP dla mikrokontrolerów AVR firmy Atmel Programator ZL2PRG jest uniwersalnym programatorem ISP dla mikrokontrolerów, o budowie zbliżonej do STK200/300 (produkowany przez firmę Kanda).

Bardziej szczegółowo

Excel dla administracji publicznej

Excel dla administracji publicznej Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Excel dla administracji publicznej warsztaty komputerowe Ekspert: Arkadiusz Albiniak Kurs Microsoft Excel dla administracji

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Ruciński. Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki 2011. Promotor dr inż. Paweł Figat

Grzegorz Ruciński. Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki 2011. Promotor dr inż. Paweł Figat Grzegorz Ruciński Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki 2011 Promotor dr inż. Paweł Figat Cel i hipoteza pracy Wprowadzenie do tematu Przedstawienie porównywanych rozwiązań Przedstawienie zalet i wad porównywanych

Bardziej szczegółowo

Modularny system I/O IP67

Modularny system I/O IP67 Modularny system I/O IP67 Tam gdzie kiedyś stosowano oprzewodowanie wielożyłowe, dziś dominują sieci obiektowe, zapewniające komunikację pomiędzy systemem sterowania, urządzeniami i maszynami. Systemy

Bardziej szczegółowo

Wartość dodane teserów

Wartość dodane teserów Wartość dodane teserów Dwuletnia gwarancja Urządzenie zastępcze na czas naprawy Warunkiem jest zarejestrowanie produktu po zakupie Page 2 Oprogamowanie - aktualizacje Dwa razy do roku Każda nowa aktualizacja

Bardziej szczegółowo

Technik informatyk Symbol 351203

Technik informatyk Symbol 351203 Technik informatyk Symbol 351203 Kwalifikacje: E.12. - Montaż i eksploatacja komputerów osobistych oraz urządzeń peryferyjnych. E.13. - Projektowanie lokalnych sieci komputerowych i administrowanie sieciami.

Bardziej szczegółowo

Zakładane efekty kształcenia dla kierunku Wydział Telekomunikacji, Informatyki i Elektrotechniki

Zakładane efekty kształcenia dla kierunku Wydział Telekomunikacji, Informatyki i Elektrotechniki Jednostka prowadząca kierunek studiów Nazwa kierunku studiów Specjalności Obszar kształcenia Profil kształcenia Poziom kształcenia Forma kształcenia Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta Dziedziny

Bardziej szczegółowo

PROJEKT Z BAZ DANYCH

PROJEKT Z BAZ DANYCH POLITECHNIKA WROCŁAWSKA WYDZIAŁ ELEKTRONIKI PROJEKT Z BAZ DANYCH System bazodanowy wspomagający obsługę sklepu internetowego AUTOR: Adam Kowalski PROWADZĄCY ZAJĘCIA: Dr inż. Robert Wójcik, W4/K-9 Indeks:

Bardziej szczegółowo

spec. grafika komputerowa

spec. grafika komputerowa zawód z przyszłością! Julka kl. I bt TECHNIK INFORMATYK spec. grafika komputerowa Marcin Pamfil -uczeń klasy III: Ucząc się w zawodzie Technik Informatyk nauczysz się pisania stron www, programowania aplikacji

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Projektowanie systemów czasu rzeczywistego D1_13

KARTA PRZEDMIOTU. Projektowanie systemów czasu rzeczywistego D1_13 KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Nazwa przedmiotu (j. ang.): Kierunek studiów: Specjalność/specjalizacja: Poziom : Profil : Forma studiów: Obszar : Dziedzina:

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr do siwz Laptop wraz z Zakup sprzętu ICT - laptop SP Celiny procesorze z możliwością dynamicznego przydzielenia pamięci systemowej, ze sprzętowym wsparciem dla DirectX.,

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO OPIS PRZEDMIOTU. Sieci i sterowniki przemysłowe

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO OPIS PRZEDMIOTU. Sieci i sterowniki przemysłowe OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Sieci i sterowniki przemysłowe Wydział Instytut/Katedra Kierunek Specjalizacja/specjalność Wydział Matematyki, Fizyki i Techniki Instytut Mechaniki i Informatyki

Bardziej szczegółowo

STM32Butterfly2. Zestaw uruchomieniowy dla mikrokontrolerów STM32F107

STM32Butterfly2. Zestaw uruchomieniowy dla mikrokontrolerów STM32F107 Zestaw uruchomieniowy dla mikrokontrolerów STM32F107 STM32Butterfly2 Zestaw STM32Butterfly2 jest platformą sprzętową pozwalającą poznać i przetestować możliwości mikrokontrolerów z rodziny STM32 Connectivity

Bardziej szczegółowo

Matryca pokrycia efektów kształcenia

Matryca pokrycia efektów kształcenia Matryca pokrycia efektów kształcenia Matryca dla przedmiotów realizowanych na kierunku Informatyka (z wyłączeniem przedmiotów realizowanych w ramach specjalności oraz przedmiotów swobodnego wyboru) Efekty

Bardziej szczegółowo

Systemy ekspertowe. Sprawozdanie I. Tworzenie bazy wiedzy w systemie PC- Shell. Wykonali: Wiktor Wielgus Łukasz Nowak

Systemy ekspertowe. Sprawozdanie I. Tworzenie bazy wiedzy w systemie PC- Shell. Wykonali: Wiktor Wielgus Łukasz Nowak Systemy ekspertowe Sprawozdanie I Tworzenie bazy wiedzy w systemie PC- Shell Wykonali: Wiktor Wielgus Łukasz Nowak 1. Opis systemu System został stworzony w celu pomocy użytkownikowi przy wyborze sprzętu

Bardziej szczegółowo

Historia naszego klienta. Lekarstwo na wyzwania związane z zastosowaniem technologii mobilnej w Polfie Tarchomin S.A.

Historia naszego klienta. Lekarstwo na wyzwania związane z zastosowaniem technologii mobilnej w Polfie Tarchomin S.A. Historia naszego klienta Lekarstwo na wyzwania związane z zastosowaniem technologii mobilnej w Polfie Tarchomin S.A. Nasz klient POLFA TARCHOMIN S.A. Polfa Tarchomin S.A. jest jedną z największych farmaceutycznych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla: Icomsat v1.0 SIM900 GSM/GPRS shield for Arduino oraz dla GPRS Shield produkcji Seeedstudio.

Instrukcja dla: Icomsat v1.0 SIM900 GSM/GPRS shield for Arduino oraz dla GPRS Shield produkcji Seeedstudio. Instrukcja dla: Icomsat v1.0 SIM900 GSM/GPRS shield for Arduino oraz dla GPRS Shield produkcji Seeedstudio. IComsat jest to shield GSM/GPRS współpracujący z Arduino oparty o moduł SIM900 firmy SIMCOM.

Bardziej szczegółowo

ISBN Copyright by Wydawnictwo BTC Legionowo 2008

ISBN Copyright by Wydawnictwo BTC Legionowo 2008 Duża popularność graficznych wyświetlaczy LCD powoduje, że w coraz większej liczbie aplikacji warto byłoby wykorzystać ich możliwości (np. dla zwiększenia atrakcyjności urządzenia lub ułatwienia jego obsługi).

Bardziej szczegółowo

Generator przebiegów pomiarowych Ex-GPP2

Generator przebiegów pomiarowych Ex-GPP2 Generator przebiegów pomiarowych Ex-GPP2 Przeznaczenie Generator przebiegów pomiarowych GPP2 jest programowalnym sześciokanałowym generatorem napięć i prądów, przeznaczonym do celów pomiarowych i diagnostycznych.

Bardziej szczegółowo

INTERFEJS SUBARU USB INSTRUKCJA OBSŁUGI strona 1/14

INTERFEJS SUBARU USB INSTRUKCJA OBSŁUGI  strona 1/14 INTERFEJS SUBARU USB INSTRUKCJA OBSŁUGI www.viaken.pl strona 1/14 1. BEZPIECZEŃSTWO PRACY Przed pierwszym uruchomieniem urządzenia należy uważnie przeczytać instrukcję obsługi. Urządzenie przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Politechnika Wrocławska

Politechnika Wrocławska Politechnika Wrocławska Instytut Cybernetyki Technicznej Wizualizacja Danych Sensorycznych Projekt Kompas Elektroniczny Prowadzący: dr inż. Bogdan Kreczmer Wykonali: Tomasz Salamon Paweł Chojnowski Wrocław,

Bardziej szczegółowo

ETAP I SZKOLNY. Czas rozwiązywania testu 30 minut. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymujesz 1pkt. POWODZENIA!!

ETAP I SZKOLNY. Czas rozwiązywania testu 30 minut. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymujesz 1pkt. POWODZENIA!! TEST (max. 25 pkt.) Przed rozpoczęciem rozwiązywania testu wpisz swoje dane na karcie odpowiedzi. Następnie przeczytaj uważnie pytania. W każdym pytaniu jest tylko jedna poprawna odpowiedź. Poprawne odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Przykładowa konfiguracja konta pocztowego w programie Thunderbird z wykorzystaniem MKS 2k7 (MS Windows Vista Busissnes)

Przykładowa konfiguracja konta pocztowego w programie Thunderbird z wykorzystaniem MKS 2k7 (MS Windows Vista Busissnes) Przykładowa konfiguracja konta pocztowego w programie Thunderbird z wykorzystaniem MKS 2k7 (MS Windows Vista Busissnes) KROK NR 1: Uruchamiamy dowolną przeglądarkę internetową w celu pobrania najnowszej

Bardziej szczegółowo

WYKAZ APARATÓW KOMÓRKOWYCH W OFERCIE APARATY ZA GROSZE MNI TELECOM S.A - 04.05.2009

WYKAZ APARATÓW KOMÓRKOWYCH W OFERCIE APARATY ZA GROSZE MNI TELECOM S.A - 04.05.2009 WYKAZ APARATÓW KOMÓRKOWYCH W OFERCIE APARATY ZA GROSZE MNI TELECOM S.A - 0.05.009 1 waga: 5 g; wymiary: 101xx1 mm; system: GSM 900/1800; wyświetlacz: CSTN, 18x18 pikseli, 5 tys. kolorów; maks. czas czuwania:

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji oraz konfiguracji sterowników. MaxiEcu 2.0

Instrukcja instalacji oraz konfiguracji sterowników. MaxiEcu 2.0 Instrukcja instalacji oraz konfiguracji sterowników. MaxiEcu 2.0 Wersja instrukcji 1.0.1 1 SPIS TREŚCI 1. Sprawdzenie wersji systemu Windows... 3 2. Instalacja sterowników interfejsu diagnostycznego...

Bardziej szczegółowo

ActiveXperts SMS Messaging Server

ActiveXperts SMS Messaging Server ActiveXperts SMS Messaging Server ActiveXperts SMS Messaging Server to oprogramowanie typu framework dedykowane wysyłaniu, odbieraniu oraz przetwarzaniu wiadomości SMS i e-mail, a także tworzeniu własnych

Bardziej szczegółowo

Plan studiów dla kierunku:

Plan studiów dla kierunku: Plan studiów dla kierunku: INFORMATYKA Specjalności: Bezpieczeństwo sieciowych systemów informatycznych, Informatyka techniczna, Technologie internetowe i techniki multimedialne Ogółem Semestr 1 Semestr

Bardziej szczegółowo