Kontrola zarządcza w sektorze finansów publicznych jako koncepcja zarządzania i pomiaru efektywności funkcjonowania organizacji

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kontrola zarządcza w sektorze finansów publicznych jako koncepcja zarządzania i pomiaru efektywności funkcjonowania organizacji"

Transkrypt

1 Anna Sulikowska Kontrola zarządcza w sektorze finansów publicznych jako koncepcja zarządzania i pomiaru efektywności funkcjonowania organizacji Wstęp W Polsce, od momentu przyjęcia do Unii Europejskiej, rząd nieustannie podejmuje starania związane m.in. z reformą finansów publicznych, która polegałaby na wdrożeniu najnowszych osiągnięć światowych w zakresie nowoczesnych metod planowania oraz zarządzania wydatkami publicznymi. w dobie ogólnego kryzysu gospodarczego, racjonalnym działaniem jest poszukiwanie nowatorskich rozwiązań, dzięki którym będzie można poprawić efektywność funkcjonowania sektora publicznego, zwiększyć zaufanie obywateli dla działań administracji publicznej, a przede wszystkim zmniejszyć deficyt publiczny. Jednakże głównym problemem jest piętno rozwiązań przyjętych w poprzednich systemach i brak optymalnej akceptacji na nowe wyzwania, które będą w swoim działaniu zorientowane na osiąganie celów i wyników. Pomocą, skutkującą odejściem od stereotypowych praktyk miała być wprowadzona ustawą o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r., kontrola zarządcza. Zgodnie z brzmieniem art. 68 ww. ustawy, kontrolę zarządczą stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy. Kontrola zarządcza jako nowatorski system, bardziej złożony, miał za zadanie sprawić, aby jednostka sektora finansów publicznych osiągnęła cele przed nimi postawione. Zmiana sposobu myślenia o kontroli zarządczej, rozumianej nie jako kontrola sensu stricte, związana ze sprawdzaniem funkcjonowania jednostki, a jako zintegrowane sterowanie systemami zarządczymi w przyszłości, może stać się kluczowa dla pomiaru efektywności funkcjonowania organizacji. Celem artykułu jest przedstawienie problematyki kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych w nowym formacie, który nawiązuje do koncepcji nowego zarządzania publicznego. Artykuł ma charakter empiryczno opisowy. 1. Kontrola zarządcza 1.1. Istota i pojęcie kontroli zarządczej Terminologię kontroli cechuje duża różnorodność. w najbardziej ogólnym znaczeniu kontrolą można nazwać proces sprawdzania, porównywania i wyjaśniania relacji pomiędzy stanem faktycznym a stanem wymaganym, postulowanym - wzorcem. Odniesieniem mogą być przykładowe normy prawne, normatywy finansowe, plany. Określona powyżej definicja kontroli jest jednak Mgr, Wydział Ekonomii, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu,

2 274 Anna Sulikowska tzw. tradycyjnym podejściem do tematyki, współczesna kontrola ma zupełnie inną optykę. Można byłoby to skonstatować słowami B.R. Kuca, który stwierdza, iż obecnie prawda o przeszłości, której dostarczała kontrola wewnętrzna, wypierana jest przez identyfikację, szacowanie i zarządzanie ryzykiem a więc zarządzanie zdarzeniami przyszłymi [Kuc, 2009, str.19]. Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, tak jak na wstępie przedstawiono, wprowadziła obowiązek wdrożenia kontroli zarządczej jako zintegrowanego systemu sterowania systemami zarządczymi. Obowiązek ten objął cały sektor finansów publicznych bez względu na przedmiot działalności, formę prawną oraz wielkość gromadzonych lub wydatkowanych środków publicznych. Definicja kontroli zarządczej podkreśla, że jest nią każde działanie jednostki, wszelkie obowiązujące uregulowania pisane bądź niepisane, a praktykowane. Wszystko, co służy zapewnieniu realizacji celów i zadań. Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy. Dzięki temu zarządzanie jednostką publiczną staje się zorientowane na integrację systemową, oszczędne, efektywne i odpowiedzialne. Kluczem jest zgodność z międzynarodowymi standardami kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem. Ustawodawca, ustanawiając system kontroli zarządczej, nie wskazał katalogu działań niezbędnych do jego wprowadzenia. w ustawie określone zostały jedynie cele kontroli zarządczej takie jak: 1. Zgodność działalności z przepisami prawa oraz procedurami wewnętrznymi. 2. Skuteczność i efektywność działania. 3. Wiarygodność sprawozdań. 4. Ochrona zasobów. 5. Przestrzeganie i promowanie zasad etycznego postępowania. 6. Efektywność i skuteczność przepływu informacji. 7. Zarządzanie ryzykiem. Wymienione powyżej cele nie są katalogiem zamkniętym, poszczególne jednostki mogą rozbudowywać cele dodatkowe, które będą uwarunkowane charakterystyką danej jednostki. Zatem projektując system kontroli zarządczej należy uwzględnić specyfikę tych jednostek i różne podejście do zarządzania tymi jednostkami. Do podstawowych czynników wpływających na kształt systemu kontroli zarządczej należy zaliczyć: wielkość jednostki gospodarczej, przedmiot jej działalności, strukturę organizacyjną, sposób organizacji pracy, metody zarządzania. Istota procesu wdrażania kontroli zarządczej powinna uwzględniać, takie procedury czy metody działania, które będą praktyczne i dzięki którym jednostka osiągnie założone cele. Ponadto kontrola zarządcza powinna umożliwiać weryfikację sprawności zarządzania w ujęciu kompleksowym, obejmując całą działalność jednostki organizacyjnej. z uwagi na bezpośredni związek z zarządzaniem, wykracza ona poza ramy tradycyjnie pojętej kontroli [Kosikowski, Chojna-Duch, 1999].

3 Kontrola zarządcza w sektorze finansów publicznych jako koncepcja Odpowiedzialność za wdrożenie kontroli zarządczej oraz ograniczenia związane z realizacją zadania Zgodnie z art. 69 ustawy o finansach publicznych, odpowiedzialność za decyzje podjęte w zakresie kontroli zarządczej spoczywają na kierującym jednostką. Zatem obowiązek ustanowienia kontroli zarządczej oznacza, że kierujący jednostką jest odpowiedzialny za wdrożenie skutecznych rozwiązań organizacyjnych i procedur, a następnie za zapewnienie, że są one przestrzegane w takim zakresie, jaki jest konieczny do spełnienia celów danej jednostki. Ustawodawca wymieniając podmioty odpowiedzialne za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej wskazuje na: ministra - w kierowanych przez niego działach administracji rządowej, wójta, burmistrza, prezydenta miasta, przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Szczególną rolę przypisuje kierownikowi jednostki w tym procesie. Niewypełnienie lub niewłaściwa realizacja obowiązków w zakresie kontroli zarządczej, objęte są odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów publicznych na podstawie znowelizowanej ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r., o zmianie ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz niektórych ustaw [Dz. U. z 2011 r. Nr 240, poz. 1429]. Rozkład odpowiedzialności za kontrolę zarządczą wpisuje się w koncepcję funkcjonowania systemu tej kontroli na dwóch poziomach. Za system kontroli zarządczej w dziale administracji rządowej (II poziom kontroli zarządczej) odpowiedzialność będzie ponosił minister kierujący tym działem, za system kontroli zarządczej w poszczególnych jednostkach sektora państwowego (I poziom kontroli zarządczej) odpowiedzialność będzie ponosił kierownik każdej jednostki [Puchacz, 2010, s. 12]. Jednym z warunków zapewnienia adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej jest monitorowanie i ocena jej funkcjonowania. Ocena taka może być dokonana m.in. w drodze samooceny kontroli zarządczej zalecanej w Standardach kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych [Komunikat Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009 r. Dz. Urz. Min. Fin. Nr 15, poz. 84]. Dodatkowo samoocena stanowi istotne źródło informacji dla kierowników tych jednostek, które zostaną zobowiązane do sporządzania oświadczenia o stanie kontroli zarządczej na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych [Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.]. z opublikowanych na stronie Ministerstwa Finansów zestawień informacji z oświadczeń o stanie kontroli zarządczej za 2010 rok złożonych przez ministrów kierujących działami administracji rządowej wynika, iż : pięciu ministrów (Skarbu Państwa, Rozwoju Regionalnego, Wsi i Rozwoju Rolnictwa, Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Gospodarki), złożyło oświadczenia bez żadnych zastrzeżeń w zakresie kierowanych przez nich działach funkcjonowaniu kontroli zarządczej,

4 276 Anna Sulikowska 12 ministrów złożyło oświadczenia z zastrzeżeniami co do funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej w ich działach. W zakresie funkcjonowania kontroli zarządczej w działach kierowanych przez ministrów, zastrzeżenia w głównej mierze dotyczyły braku formalnego zarządzania ryzykiem (w przypadku 12 ministrów). Mając na uwadze cele kontroli zarządczej określone a art. 68 ust. 2 ustawy o finansach publicznych pozostałe zastrzeżenia dotyczyły: 1. W zakresie zgodności działalności z przepisami prawa oraz procedurami wewnętrznymi: opóźnień w zakresie tworzenia aktów prawnych, zaległości w sprawach z zakresu orzecznictwa administracyjnego, brak udokumentowania procedur wewnętrznych, brak lub brak aktualizacji w zakresie procedur wewnętrznych. 2. W zakresie skuteczności i efektywności działania: brak jednolitego systemu wyznaczania i monitorowania celów i zadań w jednostkach w dziale, niewystarczający monitoring realizacji spraw z zakresu postępowań administracyjnych. 3. W zakresie ochrony zasobów: uchybienia w zabezpieczeniach systemów informatycznych i majątku, niska świadomość pracowników w zakresie zabezpieczenia dostępu do materialnych, finansowych i informatycznych zasobów jednostki. 4. W zakresie przestrzegania i promowania zasad etycznego postępowania: brak opracowanych zasad etycznego postępowania dla niektórych grup pracowniczych. 5. W zakresie efektywności i skuteczności przepływu informacji: niewystarczająca skuteczność wewnętrznego systemu obiegu informacji [www.mf.gov.pl, dostęp dnia ]. Z powyższych danych wynika, iż dominującym problemem jest efektywne wdrożenie zarządzania ryzykiem w jednostce. Istotnym celem kontroli zarządczej jest właściwa orientacja na ryzyko, która sprowadza się do wdrożenia odpowiedniego modelu zarządzania ryzykiem w sektorze publicznym. Zarządzanie ryzykiem jest pewnego rodzaju nową praktyką, z którą musieli się zmierzyć wszyscy kierownicy jednostek sektora publicznego. Jak pokazują analizy, wprowadzenie tej praktyki okazało się o wiele trudniejsze niż można było założyć, czego efektem do dnia dzisiejszego jest brak wprowadzenia zarządzania ryzykiem w większości jednostek sektora finansów publicznych, a w szczególności w jednostkach samorządowych. 2. Standardy kontroli zarządczej Wytycznymi, które miały pomóc w zorganizowaniu kontroli zarządczej we wszystkich jednostkach sektora finansów publicznych były opublikowane

5 Kontrola zarządcza w sektorze finansów publicznych jako koncepcja 277 w Komunikacie Nr 23 z dnia 16 grudnia 2009r., przez Ministra Finansów Standardy Kontroli Zarządczej [Dz. Urz. MF Nr 15, poz. 84 z r.]. Oczywiście wskazane ogólne założenia miały służyć kierownikom jednostek jako baza do zbudowania optymalnych rozwiązań dostosowanych do własnych realiów, charakteru oraz możliwości organizacyjnych jednostek. Przedmiotowe wytyczne są przykładem praktyki legislacyjnej, której wyrazem na gruncie prawa wspólnotowego UE jest tworzenie tzw. miękkiego prawa. [Kowalczyk, 2010, s. 22]. w ujęciu doktryny europejskiej prawa wspólnotowego miękkie prawo różni się od prawa twardego tym, iż nie ma mocy wiążącej, choć określa normy postępowania i pod względem techniki redakcyjnej przypomina prawo powszechnie obowiązujące [Milk, 2000, s ]. Wspomniane standardy zostały opracowane na podstawie międzynarodowych standardów takich jak: 1. Kontrola wewnętrzna zintegrowana koncepcja ramowa oraz Zarządzanie ryzykiem w przedsiębiorstwie. Raporty opracowane przez Komitet Organizacji Sposorujących Komisję Treadway (Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Comission COSO), 2. Wytyczne w sprawie standardów kontroli wewnętrznej w sektorze publicznym, przyjęte w 2004 r., przez Międzynarodową Organizację Najwyższych Organów Kontroli/ Audytu (International Organization of Supreme Audit Institutions INTOSAI), 3. Zmienione Standardy Kontroli Wewnętrznej służące skutecznemu zarządzaniu Komisji Europejskiej przyjęte w 2007 roku. ( The Revised Internal Control Standards for Effective Managements SEC (2007) 1341 appendix). Standardy kontroli zarządczej stanowią uporządkowany zbiór wskazówek, które osoby odpowiedzialne za prawidłowość tej kontroli powinny wziąć pod uwagę przy jej organizowaniu i wdrażaniu. Odnoszą się do pięciu podstawowych zagadnień funkcjonowania kontroli zarządczej: 1. Środowiska wewnętrznego. 2. Celów i zarządzania ryzykiem. 3. Mechanizmów kontroli. 4. Informacji i komunikacji. 5. Monitorowania i oceny. Środowisko wewnętrzne ma istotny wpływ na jakość kontroli zarządczej. w tym zakresie liczą się przede wszystkim: przestrzeganie wartości etycznych, kompetencje zawodowe, właściwa struktura organizacyjna i optymalne delegowanie uprawnień. Środowisko wewnętrzne w sposób zasadniczy determinuje jakość kontroli zarządczej w jednostce. Te wszystkie elementy - często nie będąc bezpośrednio związane z realizacją celów kontroli zarządczej - stanowią bazę do właściwego wdrożenia mechanizmów kontroli zarządczej i do ich funkcjonowanie [Puchacz, 2010, s. 22]. Cele i zarządzanie ryzykiem łączą się z jasnym określenie misji, co sprzyja ustaleniu hierarchii celów i zadań oraz efektywnemu zarządzaniu ryzykiem. Zarządzanie ryzykiem ma na celu zwiększenie prawdopodobieństwa osiągnięcia celów i realizacji zadań. Prawidłowo zidentyfikowane ryzyko poddaje się anali-

6 278 Anna Sulikowska zie, mającej na celu określenie prawdopodobieństwa wystąpienia danego ryzyka i możliwych jego skutków. Następnie wyznacza się akceptowany poziom ryzyka i określa rodzaj reakcji (tolerowanie, przeniesienie, wycofanie się, działanie). w końcowym etapie określa się działania, które muszą być podjęte dla zmniejszenia danego ryzyka do poziomu akceptowanego. Zarządzanie ryzykiem w aspekcie wdrażanej kontroli zarządczej stanowi centralny element systemu. Jest to związane z tym, iż zarządzanie ryzykiem jako proces jest zdeterminowane przez środowisko wewnętrzne, wizję, misję i cele organizacji. Jednocześnie, w wyniku tego procesu otrzymujemy mechanizmy kontroli, monitoringu, kanałów komunikacyjnych, czym w rezultacie możemy dokonać oceny systemu kontroli zarządczej. a w efekcie końcowym, zarządzanie ryzykiem jest w ciągłej interakcji ze wszystkimi pozostałymi komponentami systemu kontroli zarządczej [Bela, 2011, s. 11]. Mechanizmy kontroli wskazują na przebieg czynności sprawdzających. Standardy w tym zakresie stanowią zestawienie podstawowych mechanizmów (rozwiązań proceduralnych), które mogą funkcjonować w ramach systemu kontroli zarządczej. Mechanizmy kontroli powinny stanowić odpowiedź na konkretne ryzyko. Informacja i komunikacja to warunek sprawnej kontroli. Osobom zarządzającym oraz pracownikom zapewnia się dostęp do informacji niezbędnych do wykonywania powierzonych im obowiązków. System komunikacji powinien umożliwiać przepływ potrzebnych informacji wewnątrz jednostki, zarówno w układzie pionowym, jak i poziomym. Efektywny system komunikacji umożliwia nie tylko przepływ informacji, ale także ich właściwe zrozumienie przez odbiorców. Monitorowanie i bieżąca ocena funkcjonowania kontroli zarządczej są niezbędne do wnioskowania o jej skuteczności i efektywności. Źródłem pewności o rzeczywistym stanie kontroli zarządczej powinny być przede wszystkim wyniki: monitorowania, samooceny oraz przeprowadzonych audytów i kontroli. Standardy zalecają coroczne potwierdzenie uzyskania powyższe pewności w formie oświadczenia o stanie kontroli zarządczej za poprzedni rok. Omówione powyżej standardy kontroli zarządczej przedstawiają jedynie zestawienie zasadniczych mechanizmów, które mogą funkcjonować w ramach systemu kontroli zarządczej i nie stanowią zamkniętego katalogu. w standardach brak jest ograniczeń co do sposobu implementacji ich zapisów do systemu kontroli w danej jednostce. w procesie opracowywania mechanizmów kontroli ważne jest, aby kadra zarządzająca jednostki miała świadomość dotyczącą celów jakie jednostka ma osiągnąć oraz podjęcia takich działań, które ten cel osiągną. Dzięki komplementarnej wiedzy w zakresie celów przed jakimi stoi jednostka, można prawidłowo zidentyfikować potrzeby w zakresie systemu kontroli i wpłynąć na efektywniejsze funkcjonowanie jednostki.

7 Kontrola zarządcza w sektorze finansów publicznych jako koncepcja Kontrola zarządcza a budżet zadaniowy Wprowadzenie kontroli zarządczej do sektora publicznego, niewątpliwie miało zmierzać do usprawnienia zarządzania w sektorze publicznym w kierunku modelu menedżerskiego. Kontrola zarządcza, poprzez jej dopasowanie do realnych potrzeb, może wspomóc wdrożenie podejścia strategicznego w sektorze publicznym. w tym kontekście za najistotniejszy element kontroli zarządczej należy uznać system wyznaczania celów i zadań w jednostkach sektora finansów publicznych, a także system ich monitorowania. Oznacza to ścisłe powiązanie systemu kontroli zarządczej z narzędziami budżetowania zadaniowego. Budżet zadaniowy jest metodą zarządzania finansami publicznymi stosowaną i wprowadzaną w systemach finansów publicznych wielu krajów członkowskich OECD, a także zalecaną między innymi przez Komisję Europejską. Wpisuje się ona w szeroki ogólnoświatowy trend głębokiej transformacji administracji publicznej oraz wprowadzania na szeroką skalę podejścia określanego mianem Nowego Zarządzania Publicznego (New Public Management NPM). w Polsce budżet zadaniowy po raz pierwszy wdrożony został w 1994 r. w Urzędzie Miasta Krakowa. System budżetowania jest najbardziej skomplikowaną, ale też i najważniejszą składową modelu zarządzania zorientowanego na cele. Aby mógł spełniać swoją rolę powinien zawierać takie elementy jak: plan działania sprzyjający osiągnięciu spodziewanych efektów w skuteczny sposób, zaprojektowanie planów finansowych, które będą umożliwiać wykonanie wskazanych planów działań, monitoring postępu w osiąganiu rezultatów i wydatkach na przestrzeni roku wraz z oceną końcową. Cechą charakterystyczną tego modelu jest konieczność dookreślenia norm na etapie planów, w celu efektywnego ich monitorowania. Standardy kontroli zarządczej w tym obszarze zawierają wskazówki w zakresie określania zadań, celów i mierników przydatnych w budżetowaniu zadaniowym, takie jak: 1. Cele i zadania należy określać jasno i w co najmniej rocznej perspektywie. 2. Wykonanie zadań należy monitorować za pomocą wyznaczonych mierników. 3. W jednostce nadrzędnej lub nadzorującej należy zapewnić odpowiedni system monitorowania realizacji celów i zadań przez jednostki podległe lub nadzorowane. 4. Zaleca się przeprowadzanie oceny realizacji celów i zadań uwzględniając kryterium oszczędności, efektywności i skuteczności. 5. Należy zadbać, aby określając cele i zadania wskazać także jednostki, komórki organizacyjne lub osoby odpowiedzialne bezpośrednio za ich wykonanie oraz zasoby przeznaczone do ich realizacji. 6. Ocenę realizacji celów i zadań należy dokonywać uwzględniając kryterium: oszczędności, gdzie zbadaniu podlega możliwość zastosowania tańszych i prostszych metod, technologii itp., w oparciu o zasadę minimalizacji kosztów przy określonym celu,

8 280 Anna Sulikowska efektywności, gdzie zbadaniu podlega adekwatność zaangażowanych środków w stosunku do osiągniętych efektów użytecznych dla społeczeństwa lokalnego jako całości, skuteczności, gdzie zbadaniu podlega stopień osiągnięcia celów, a pierwszej kolejności, czy podejmowanie zadania było w ogóle celowe i czy osiągnięty efekt był potrzebny. Aby zobrazować moduł budżetu zadaniowego w kontekście omawianej kontroli zarządczej, poniżej zaprezentuję na przykładzie gminy Goleniów wybrane zadania, cele i mierniki w budżecie zadaniowym. Tablica 1. Zadania, cele i mierniki w budżecie zadaniowym gminy Goleniów Zadanie Cel Nazwa miernika Planowane wydatki w zł Programowanie, budowa, modernizacja i utrzymanie liniowej infrastruktury technicznej dostarczania Gospodarowanie gminnym zasobem nieruchomości Zapewnienie mieszkańcom dostępu do mediów i usprawnienie ich z uwzględnieniem warunków ochrony środowiska Wspieranie rozwoju gospodarczego miasta i gminy Zapewnienie dodatkowych źródeł dochodu oraz majątku pod inwestycje w gminie Wzrost poziomu życia mieszkańców i rozwój gospodarczy gminy Estetyzacja oraz utrzymanie porządku i czystości na terenie miasta i gminy Poprawa warunków życia mieszkańców Liczba gospodarstw (podmiotów) podłączonych lub którym umożliwiono podłączenie do sieci z podziałem na poszczególne media Udział wartości dochodów ze sprzedaży mienia do ogółu dochodów (%) Poziom PKB na mieszkańca gminy % mieszkańców oceniających warunki życia jako poprawiające się

9 Kontrola zarządcza w sektorze finansów publicznych jako koncepcja 281 Organizacja i zapewnienie bieżącej obsługi interesantów Zadowolenie interesanta, liczba skarg ze Terminowa i sprawna realizacja obowiązków gminy wobec interesantów strony mieszkańców w danym okresie Źródło: Opracowanie własne na podstawie dostęp dnia W celu zapewnienia właściwej kontroli zarządczej, cele wyznaczone do realizacji w każdym roku muszą być powiązane z określeniem mierników wyjściowych oraz tych, które chce jednostka osiągnąć, tak jak pokazano na przykładzie w powyższej tabeli. Miarodajnie skonstruowane mierniki są źródłem informacji na temat realizowanych zadań. Ponadto, system monitoringu takich mierników jest narzędziem pozwalającym na wdrażanie wszelkich mechanizmów, które mogą zagrażać ich osiągnięciu. Taka konstrukcja budżetu zadaniowego danej jednostki stanowi doskonałe narzędzie dla optymalnie wdrożonej kontroli zarządczej. Zakończenie Obowiązek wdrożenia kontroli zarządczej powstał z dniem 01 stycznia 2010 r. Pomimo upływu czasu, zarządzanie efektywnością w ramach kontroli zarządczej jest na pewno ciągle wyzwaniem dla wielu podmiotów sektora finansów publicznych. Implementacja budżetu zadaniowego i obowiązku wdrożenia kontroli zarządczej rozszerza zakres rachunkowości jednostki budżetowej o problematykę rachunkowości zarządczej. Zarządzanie ryzykiem jest z kolei nieodłącznym elementem kontroli zarządczej. Obowiązujące przepisy prawa wymagają od kierowników jednostek sektora finansów publicznych wprowadzenia zarządzania ryzykiem, oraz kładą nacisk na konieczność skutecznego nadzoru tego procesu. w zarządzaniu ryzykiem istotna jest wiedza pracowników oraz osób uczestniczących w procesach działalności jednostki tak, aby wszelkie decyzje związane z istnieniem potencjalnych zagrożeń były odpowiednio przygotowane. Priorytetowym zadaniem kierownictwa jednostki jest zrozumienie założeń i zasad kontroli zarządczej zarówno od strony teoretycznej jak i praktycznej. Pomoc stanowią tu standardy kontroli zarządczej określone przez Ministra Finansów Publicznych, w oparciu o standardy międzynarodowe, a także wytyczne do samooceny kontroli zarządczej. w miarę upływu czasu, wszyscy zarządzający jednostkami sektora publicznego, przekonają się do tego, iż kontrola zarządcza może stać się skutecznym narzędziem oraz podstawą do efektywnego zarządzania. Literatura 1. Bela A. (2011), Mierniki oceny systemu kontroli zarządczej w Polsce, PIKW Warszawa.

10 282 Anna Sulikowska 2. Chojna-Duch E., Kosikowski C., Reforma finansów w Polsce w świetle nowej ustawy o finansach publicznych, Państwo i Prawo nr 12/ Kowalczyk E. (2010), Kontrola zarządcza w jednostkach sektora finansów publicznych, Presscom, Wrocław. 4. Kuc B.R. (2009), Kontrola jako funkcja zarządzania, Difin, Warszawa. 5. Milk C. (2000), Europejskie prawo wspólnotowe. Zagadnienia teorii i praktyki, Warszawa. 6. Puchacz K. (2010), Nowe standardy kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych, ODDK, Gdańsk. 7. Standardy kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych. Komunikat Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009 r., Dz. Urz. Min. Fin. Nr 15, poz Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r., o zmianie ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz niektórych ustaw, Dz. U. z 2011 r. Nr 240, poz Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm dostęp dnia dostęp dnia Streszczenie Podstawowym celem kontroli zarządczej jako funkcji zarządzania jest doprowadzenie do tego, aby cele założone przez kierownictwo jednostek sektora finansów publicznych były skutecznie realizowane. Kontrolę zarządczą należy wiązać z kompleksowo rozumianymi procesami zarządzania jednostką. System wyznaczania celów i zadań oraz ich monitorowania za pomocą mierników, może stać się skutecznym narzędziem pomiaru efektywności funkcjonowania organizacji. Priorytetowym działaniem każdej jednostki powinno być dążenie do eliminowania bądź ograniczania ryzyka. Poprzez nadanie mu odpowiedniej formy, można uczynić z tego zjawisko pozytywne. Jeśli zarządzający zmienią pogląd na temat zarządzania ryzykiem, mogą wnieść do swojej organizacji tzw. wartość dodaną. Zdobyta wiedza w tym zakresie może uświadomić kierownikom jednostek, jakie mogą zostać osiągnięte korzyści i wartości poprzez odpowiednie wdrożenie kontroli zarządczej. Słowa kluczowe kontrola, ryzyko, sektor publiczny, standardy Management control in public finance management as a concept and measure the effectiveness of the organization (Summary) This article is aimed at understanding the role of the management control in the public sector. One should combine and comprehensively understood the processes of managing in the unit with the system of giving targets and assignments. The setting goals and targets and monitor them with measures, can become an effective tool for measuring the effectiveness of the organization. An aspiration to eliminating or reducing the risk in organization should be a priority action of every individual. It is possible

11 Kontrola zarządcza w sektorze finansów publicznych jako koncepcja 283 to make the positive effect, by granting the appropriate form and the appropriate scope. If the management changes their view on the risk management, they will add value to their organization. The knowledge acquired in this respect, can confirm managers in the greater awareness of this values which can be achieved by proper applying the management control in practice. Key words control, risk management, public sector, standards.

KONTROLA ZARZĄDCZA. Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz.

KONTROLA ZARZĄDCZA. Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. KONTROLA ZARZĄDCZA Podstawa prawna Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.) Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny

Bardziej szczegółowo

SKZ System Kontroli Zarządczej

SKZ System Kontroli Zarządczej SKZ System Kontroli Zarządczej KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych Na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Standardy kontroli zarządczej

Standardy kontroli zarządczej Standardy kontroli zarządczej Na podstawie Komunikatu nr 23 Ministra Finansów z 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych by Antoni Jeżowski, 2014 Cel

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych. Ewa Halska, Andrzej Jasiński, OSKKO

Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych. Ewa Halska, Andrzej Jasiński, OSKKO Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych. Ewa Halska, Andrzej Jasiński, OSKKO Istotną kwestią podjętą w w Ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz. 1240) jest

Bardziej szczegółowo

AGATA PISZKO. Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych

AGATA PISZKO. Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych AGATA PISZKO Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych Spis treści Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych 1. Geneza kontroli zarządczej... 3 2. Istota kontroli zarządczej...

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241)

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241) Zenon Decyk Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241) Od 2001 roku funkcjonowała w postaci kontroli finansowej, która dotyczyła

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów RAPORT OCENA KONTROLI ZARZĄDCZEJ Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów raport za rok: 2015 Strona 1 z 12 I. WSTĘP: Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi

Bardziej szczegółowo

System kontroli zarządczej obejmuje wszystkie jednostki sektora finansów publicznych.

System kontroli zarządczej obejmuje wszystkie jednostki sektora finansów publicznych. System kontroli zarządczej obejmuje wszystkie jednostki sektora finansów publicznych. W dniu 2.12.2010 r. Minister Finansów na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 70 ust. 6 ustawy z 27.8.2009

Bardziej szczegółowo

KONTROLA ZARZĄDCZA w jednostkach sektora finansów publicznych. Prowadzący: Artur Przyszło

KONTROLA ZARZĄDCZA w jednostkach sektora finansów publicznych. Prowadzący: Artur Przyszło KONTROLA ZARZĄDCZA w jednostkach sektora finansów publicznych Prowadzący: Artur Przyszło 1. Podstawy prawne oraz osoby odpowiedzialne za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA KONTROLI ZARZĄDCZEJ ORAZ ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W JEDNOSTKACH SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH

PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA KONTROLI ZARZĄDCZEJ ORAZ ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W JEDNOSTKACH SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 669 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 42 2011 ANNA SULIKOWSKA Audytor wewnętrzny, Poznań PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA KONTROLI ZARZĄDCZEJ ORAZ ZARZĄDZANIA

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 508 / 2016 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 9 września 2016 r.

Zarządzenie Nr 508 / 2016 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 9 września 2016 r. Zarządzenie Nr 508 / 2016 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 9 września 2016 r. zmieniające zarządzenie w sprawie wprowadzenia zasad kontroli zarządczej w Samorządzie Kalisza Miasta na prawach powiatu. Na

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 36/2016 BURMISTRZA KSIĄŻA WLKP. z dnia 22 marca 2016 r.

ZARZĄDZENIE NR 36/2016 BURMISTRZA KSIĄŻA WLKP. z dnia 22 marca 2016 r. ZARZĄDZENIE NR 36/2016 BURMISTRZA KSIĄŻA WLKP. z dnia 22 marca 2016 r. w sprawie wprowadzenia procedury dokonywania samooceny kontroli zarządczej w Urzędzie Miejskim w Książu Wlkp. Na podstawie art. 33

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 21/11 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO z dnia 10 marca 2011 r.

ZARZĄDZENIE Nr 21/11 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO z dnia 10 marca 2011 r. ZARZĄDZENIE Nr 21/11 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO z dnia 10 marca 2011 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Kontroli Zarządczej w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Zachodniopomorskiego

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Monika Kos, radca ministra Departament Polityki Wydatkowej Warszawa, 13 stycznia 2015 r. Program prezentacji

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy.

Kontrola zarządcza stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy. ANKIETA / KWESTIONARIUSZ DLA JEDNOSTEK PODLEGŁYCH / NADZOROWANYCH PRZEZ MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO W ZAKRESIE STOSOWANIA STANDARDÓW KONTROLI ZARZĄDCZEJ Kontrola zarządcza stanowi ogół działań

Bardziej szczegółowo

Koncepcja oceny kontroli zarządczej w jednostce samorządu. ElŜbieta Paliga Kierownik Biura Audytu Wewnętrznego - Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej

Koncepcja oceny kontroli zarządczej w jednostce samorządu. ElŜbieta Paliga Kierownik Biura Audytu Wewnętrznego - Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej Koncepcja oceny kontroli zarządczej w jednostce samorządu terytorialnego ElŜbieta Paliga Kierownik Biura Audytu Wewnętrznego - Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej śeglarz, który nie wie dokąd płynie nigdy

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 483/14 PREZYDENTA MIASTA ZDUŃSKA WOLA z dnia 22 grudnia 2014 r.

ZARZĄDZENIE NR 483/14 PREZYDENTA MIASTA ZDUŃSKA WOLA z dnia 22 grudnia 2014 r. ZARZĄDZENIE NR 483/14 PREZYDENTA MIASTA ZDUŃSKA WOLA z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie ustalenia organizacji i funkcjonowania kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Zduńska Wola oraz w pozostałych jednostkach

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD. Temat: KONTROLA ZARZĄDCZA W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH. 3. Pojęcie kontroli zarządczej w sektorze finansów publicznych

WYKŁAD. Temat: KONTROLA ZARZĄDCZA W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH. 3. Pojęcie kontroli zarządczej w sektorze finansów publicznych WYKŁAD Temat: KONTROLA ZARZĄDCZA W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH Zagadnienia: 1. Istota i klasyfikacja kontroli wewnętrznej 2. Pojęcie i zadania kontroli zarządczej 3. Pojęcie kontroli zarządczej w sektorze

Bardziej szczegółowo

SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ

SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ Załącznik Nr 3 Do Zarządzenia Nr 56/10 STAROSTY KOSZALIŃSKIEGO z dnia 1 października 2010 r. SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ W STAROSTWIE POWIATOWYM W KOSZALINIE Do sporządzenia samooceny wykorzystano

Bardziej szczegółowo

Kwestionarisz samooceny

Kwestionarisz samooceny Kwestionarisz samooceny 1) Przynajmniej raz w roku należy przeprowadzić samoocenę systemu kontroli zarządczej przez osoby zarzadzające, tj. Dyrektora jednostki, Kierowników jednostek organizacyjnych. Proces

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 grudnia 2013 r.

Warszawa, dnia 12 grudnia 2013 r. Warszawa, dnia 12 grudnia 2013 r. Poz. 51 ZARZĄ DZENIE NR 49 MINISTRA FINANSÓW z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie kontroli zarządczej Na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie

Bardziej szczegółowo

Standardy kontroli zarządczej

Standardy kontroli zarządczej Zespół Szkół Integracyjnych w Siemianowicach Śląskich Standardy kontroli zarządczej Podstawa prawna: 1. Ustawa o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009r. (Dz.U. z 2009 r. nr 157, poz. 1240). 1 Zarządzenie

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Postanowienia ogólne

Rozdział I Postanowienia ogólne ZARZĄDZENIE NR 178/11 PREZYDENTA MIASTA ZDUŃSKA WOLA z dnia 21 kwietnia 2011 r. w sprawie ustalenia organizacji i funkcjonowania kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Zduńska Wola oraz w pozostałych jednostkach

Bardziej szczegółowo

Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 3/2011

Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 3/2011 Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 3/2011 Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Trzeszczanach z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie: ustalenia Regulaminu Kontroli Zarządczej w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

GP-0050/1613/2011 ZARZĄDZENIE NR 1613/2011 PREZYDENTA MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 11 października 2011 r.

GP-0050/1613/2011 ZARZĄDZENIE NR 1613/2011 PREZYDENTA MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 11 października 2011 r. GP-0050/1613/2011 ZARZĄDZENIE NR 1613/2011 PREZYDENTA MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 11 października 2011 r. w sprawie zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w mieście stołecznym Warszawie Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej Prokuratora Okręgowego w Jeleniej Górze za rok 2012.

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej Prokuratora Okręgowego w Jeleniej Górze za rok 2012. Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej Prokuratora Okręgowego w Jeleniej Górze za rok 202. Dział I Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceny Systemu Kontroli Zarządczej

Kryteria oceny Systemu Kontroli Zarządczej Załącznik nr 2 do Zasad kontroli zarządczej w gminnych jednostkach organizacyjnych oraz zobowiązania kierowników tych jednostek do ich stosowania Kryteria oceny Systemu Kontroli Zarządczej Ocena Środowisko

Bardziej szczegółowo

SYSTEM KONTROLI ZARZĄDCZEJ W SZKOLE WYŻSZEJ

SYSTEM KONTROLI ZARZĄDCZEJ W SZKOLE WYŻSZEJ ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2012 Seria: ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE z. 60 Nr kol. 1871 Andrzej KARBOWNIK Politechnika Śląska Wydział Organizacji i Zarządzania Instytut Zarządzania i Administracji

Bardziej szczegółowo

Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 19 /11. Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych w Suwałkach z dnia r.

Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 19 /11. Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych w Suwałkach z dnia r. Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 19 /11 Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych w Suwałkach z dnia 12.04.2011r. W sprawie organizacji i funkcjonowania kontroli zarządczej w Zarządzie Budynków Mieszkalnych w Suwałkach.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr OR.0050.40. 2012.OR Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 30 lipca 2012r.

Zarządzenie Nr OR.0050.40. 2012.OR Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 30 lipca 2012r. Zarządzenie Nr OR.0050.40. 2012.OR Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 30 lipca 2012r. w sprawie organizacji i funkcjonowania kontroli zarządczej w Urzędzie Gminy i Miasta Lwówek Śląski. Na

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin akceptowalny poziom ryzyka

Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin akceptowalny poziom ryzyka w sprawie określenia zasad funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin - wydanie drugie Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w jednostce samorządu terytorialnego MARCIN SZEMRAJ CGAP

Zarządzanie ryzykiem w jednostce samorządu terytorialnego MARCIN SZEMRAJ CGAP Zarządzanie ryzykiem w jednostce samorządu terytorialnego MARCIN SZEMRAJ CGAP Założenia zarządzania ryzykiem. podmiot istnieje po to, aby przynosić korzyści. wszystkie podmioty, w swej działalności, borykają

Bardziej szczegółowo

2 Użyte w niniejszym dokumencie określenia oznaczają: 1. Procedura Procedura kontroli zarządczej obowiązująca w Miejskiej Bibliotece

2 Użyte w niniejszym dokumencie określenia oznaczają: 1. Procedura Procedura kontroli zarządczej obowiązująca w Miejskiej Bibliotece Zarządzenie nr 12/11 Dyrektora Miejskiej Biblioteki Publicznej im. prof. Władysława Studenckiego w Bytomiu z dnia 15-09 - 2011 r. w sprawie ustalenia procedury kontroli zarządczej w Miejskiej Bibliotece

Bardziej szczegółowo

Samoocena w systemie kontroli zarządczej z perspektywy audytora wewnętrznego

Samoocena w systemie kontroli zarządczej z perspektywy audytora wewnętrznego Samoocena w systemie kontroli zarządczej z perspektywy audytora wewnętrznego Elżbieta Paliga Kierownik Biura Audytu Wewnętrznego - Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej Plan 1. Model kontroli zarządczej 2.

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne.

I. Postanowienia ogólne. PROCEDURY KONTROLI ZARZĄDCZEJ Załącznik Nr 1 do zarządzenia nr 291/11 Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 15.03.2011 r. I. Postanowienia ogólne. 1 Procedura kontroli zarządczej została opracowana na podstawie

Bardziej szczegółowo

Procedura Systemu Zarządzania Jakością wg PN-EN ISO 9001:2009 Kontrola zarządcza w jednostkach organizacyjnych Gminy Wólka poziom II

Procedura Systemu Zarządzania Jakością wg PN-EN ISO 9001:2009 Kontrola zarządcza w jednostkach organizacyjnych Gminy Wólka poziom II Strona 1 z 5 Opracował Sprawdził Zatwierdził Ewa Flis Halina Gąsior Pełnomocnik ds. SZJ Ewa Flis Wójt Gminy Edwin Gortat 25.10.2011r.... 25.10.2011r.... 25.10.211r.... 25.10.2011r.... data podpis data

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 33/14 PROKURATORA GENERALNEGO

ZARZĄDZENIE Nr 33/14 PROKURATORA GENERALNEGO PG VII G 020/40/14 ZARZĄDZENIE Nr 33/14 PROKURATORA GENERALNEGO z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie kontroli zarządczej w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury Na podstawie art. 10 ust.

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza w przedszkolu najważniejsze informacje

Kontrola zarządcza w przedszkolu najważniejsze informacje OPUBLIKOWANO: WRZESIEŃ 2015 Kontrola zarządcza w przedszkolu najważniejsze informacje Opracował: Mirosław Sola, trener, specjalista z zakresu kontroli zarządczej Podstawa prawna: Ustawa z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie z dnia 30 grudnia 2013 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie z dnia 30 grudnia 2013 roku Zarządzenie Nr 89/2013 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie z dnia 30 grudnia 2013 roku w sprawie wprowadzenia zasad kontroli zarządczej i zarządzania ryzykiem w Państwowej Wyższej Szkole

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr ZEAS 0161/-5/2010 Dyrektora Zespołu Ekonomiczno Administracyjnego Szkół w Sandomierzu

Zarządzenie nr ZEAS 0161/-5/2010 Dyrektora Zespołu Ekonomiczno Administracyjnego Szkół w Sandomierzu Zarządzenie nr ZEAS 0161/-5/2010 Dyrektora Zespołu Ekonomiczno Administracyjnego Szkół w Sandomierzu z dnia 28.04.2010 r. w sprawie ustalenia zasad kontroli zarządczej Na podstawie art. 53 w zw. z art.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 4854/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r. w sprawie funkcjonowania kontroli zarządczej w Urzędzie Miejskim w Radomiu.

Zarządzenie Nr 4854/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r. w sprawie funkcjonowania kontroli zarządczej w Urzędzie Miejskim w Radomiu. Zarządzenie Nr 4854/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r. w sprawie funkcjonowania kontroli zarządczej w Urzędzie Miejskim w Radomiu. Na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Minimalne wymogi wdrożenia systemu kontroli zarządczej w jednostkach organizacyjnych miasta Lublin

Minimalne wymogi wdrożenia systemu kontroli zarządczej w jednostkach organizacyjnych miasta Lublin Minimalne wymogi wdrożenia systemu kontroli zarządczej w jednostkach organizacyjnych miasta Lublin A. Środowisko wewnętrzne 1. Przestrzeganie wartości etycznych: należy zapoznać, uświadomić i promować

Bardziej szczegółowo

Procedura zarządzania ryzykiem w Sądzie Okręgowym w Białymstoku

Procedura zarządzania ryzykiem w Sądzie Okręgowym w Białymstoku Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr A-0220-25/11 z dnia 20 czerwca 2011 r. zmieniony Zarządzeniem Nr A-0220-43/12 z dnia 12 października 2012 r. Procedura zarządzania ryzykiem w Sądzie Okręgowym w Białymstoku

Bardziej szczegółowo

oceny kontroli zarządczej

oceny kontroli zarządczej Audyt wewnętrzny jako źródło oceny kontroli zarządczej w jednostce Monika Kos radca ministra Departament Polityki Wydatkowej Ministerstwo Finansów 1 Plan prezentacji Dlaczego naleŝy systematycznie oceniać

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE

RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE NA DZIEŃ 1.10.2012 r. 1. Nazwa jednostki. Urząd Gminy Trąbki Wielkie w myśl art. 9 oraz art. 274 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Analiza oświadczeń o stanie kontroli zarządczej za 2012 r. złożonych przez ministrów kierujących działami administracji rządowej

Analiza oświadczeń o stanie kontroli zarządczej za 2012 r. złożonych przez ministrów kierujących działami administracji rządowej Analiza oświadczeń o stanie kontroli zarządczej za 2012 r. złożonych przez ministrów kierujących działami administracji rządowej lipiec 2013 Opracowanie przygotowane przez Departament Audytu Sektora Finansów

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA KONTROLI ZARZĄDZCZEJ. Szkoły Podstawowej w Ligocie Małej

PROCEDURA KONTROLI ZARZĄDZCZEJ. Szkoły Podstawowej w Ligocie Małej PROCEDURA KONTROLI ZARZĄDZCZEJ Szkoły Podstawowej w Ligocie Małej I. Postanowienia ogólne 1. Procedury kontroli zarządczej zostały opracowane na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 1697/2011. Prezydenta Miasta Radomia

Zarządzenie Nr 1697/2011. Prezydenta Miasta Radomia Zarządzenie Nr 1697/2011 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 29 grudnia 2011 r. w sprawie funkcjonowania kontroli zarządczej w Urzędzie Miejskim w Radomiu. Na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem jako kluczowy element kontroli zarządczej 2 marca 2013 r.

Zarządzanie ryzykiem jako kluczowy element kontroli zarządczej 2 marca 2013 r. Zarządzanie ryzykiem jako kluczowy element kontroli zarządczej 2 marca 2013 r. Anna Jaskulska Kontrola zarządcza jest systemem, który ma sprawić, aby jednostka osiągnęła postawione przed nią cele w sposób

Bardziej szczegółowo

Obszary zarządzania jednostką a regulacje wewnętrzne Lokalnej Grupy Rybackiej. Poznań, dnia 28 kwietnia 2011 r.

Obszary zarządzania jednostką a regulacje wewnętrzne Lokalnej Grupy Rybackiej. Poznań, dnia 28 kwietnia 2011 r. Obszary zarządzania jednostką a regulacje wewnętrzne Lokalnej Grupy Rybackiej Poznań, dnia 28 kwietnia 2011 r. System kontroli wewnętrznej Standardy kontroli wewnętrznej w Komisji Europejskiej opracowane

Bardziej szczegółowo

Celami kontroli jest:

Celami kontroli jest: Standardy te określono w takich obszarach, jak: środowisko wewnętrzne, zarządzanie ryzykiem, mechanizmy kontroli, informacja i komunikacja, monitorowanie i ocena. W świetle art. 47 ust. 3 znowelizowanej

Bardziej szczegółowo

2. Wykonanie zarządzenia powierza się pracownikom Szkoły Muzycznej. 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania. Podpis dyrektora szkoły

2. Wykonanie zarządzenia powierza się pracownikom Szkoły Muzycznej. 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania. Podpis dyrektora szkoły Zarządzenie Nr 1 KZ/2010 Dyrektora Szkoły Muzycznej I stopnia w Dobczycach Z dnia 30 października 2010 r. w sprawie kontroli zarządczej oraz standardów kontroli w Szkole Muzycznej I stopnia w Dobczycach

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 98/2012. Wójta Gminy Żórawina z dnia 26 stycznia 2012 w sprawie wprowadzenia standardów kontroli zarządczej w Gminie Żórawina

Zarządzenie nr 98/2012. Wójta Gminy Żórawina z dnia 26 stycznia 2012 w sprawie wprowadzenia standardów kontroli zarządczej w Gminie Żórawina Zarządzenie nr 98/2012 Wójta Gminy Żórawina z dnia 26 stycznia 2012 w sprawie wprowadzenia standardów kontroli zarządczej w Gminie Żórawina Na podstawie art. 53 ust. 1, art. 68 ust. 1 i art. 69 ust. 1

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 18/11 BURMISTRZA MIASTA KOŚCIERZYNA. z dnia 17 stycznia 2011 r.

ZARZĄDZENIE NR 18/11 BURMISTRZA MIASTA KOŚCIERZYNA. z dnia 17 stycznia 2011 r. ZARZĄDZENIE NR 18/11 BURMISTRZA MIASTA KOŚCIERZYNA z dnia 17 stycznia 2011 r. w sprawie organizacji systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Kościerzyna i jednostkach organizacyjnych Miasta Na podstawie:

Bardziej szczegółowo

art. 69 ust. 1 pkt 3 Ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240) wprowadzam system kontroli zarządczej.

art. 69 ust. 1 pkt 3 Ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240) wprowadzam system kontroli zarządczej. Zarządzenie wewnętrzne nr 3/2014 Dyrektora Instytutu Genetyki Człowieka PAN z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie kontroli zarządczej w Instytucie Genetyki Człowieka PAN w Poznaniu. Na podstawie: art. 69

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 558/2010 PREZYDENTA MIASTA KIELCE. z dnia 31 grudnia 2010 r.

ZARZĄDZENIE NR 558/2010 PREZYDENTA MIASTA KIELCE. z dnia 31 grudnia 2010 r. ZARZĄDZENIE NR 558/2010 PREZYDENTA MIASTA KIELCE w sprawie organizacji i zasad funkcjonowania oraz metod monitorowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Kielce Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt

Bardziej szczegółowo

Proponujemy szkolenia z kontroli zarządczej

Proponujemy szkolenia z kontroli zarządczej Proponujemy szkolenia z kontroli zarządczej (każdy poziom w jednostce) Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 1/2016 STAROSTY POLKOWICKIEGO. z dnia 11 stycznia 2016 r.

ZARZĄDZENIE NR 1/2016 STAROSTY POLKOWICKIEGO. z dnia 11 stycznia 2016 r. ZARZĄDZENIE NR 1/2016 STAROSTY POLKOWICKIEGO z dnia 11 stycznia 2016 r. w sprawie w Starostwie Powiatowym w Polkowicach Na podstawie art. 68 i 69 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Zasady i tryb wyznaczania celów i zadań, określenie misji w Urzędzie Miejskim w Piastowie i jednostkach podległych oraz monitorowanie ich realizacji

Zasady i tryb wyznaczania celów i zadań, określenie misji w Urzędzie Miejskim w Piastowie i jednostkach podległych oraz monitorowanie ich realizacji Załącznik nr 2 do Regulaminu kontroli zarządczej Zasady i tryb wyznaczania celów i zadań, określenie misji w Urzędzie Miejskim w Piastowie i jednostkach podległych oraz monitorowanie ich realizacji Przepisy

Bardziej szczegółowo

SYSTEM KONTROLI ZARZĄDCZEJ W UCZELNI PUBLICZNEJ NA PRZYKŁADZIE UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W POZNANIU

SYSTEM KONTROLI ZARZĄDCZEJ W UCZELNI PUBLICZNEJ NA PRZYKŁADZIE UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W POZNANIU ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 718 FINANSE. RYNKI FINANSOWE. UBEZPIECZENIA NR 53 2012 ELŻBIETA IZABELA SZCZEPANKIEWICZ Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu SYSTEM KONTROLI ZARZĄDCZEJ W UCZELNI

Bardziej szczegółowo

ANKIETA dla kadry kierowniczej samoocena systemu kontroli zarządczej za rok

ANKIETA dla kadry kierowniczej samoocena systemu kontroli zarządczej za rok ANKIETA dla kadry kierowniczej samoocena systemu za rok Załącznik nr 6 do Zarządzenia nr 0050.67.2016 Burmistrza Miasta Kościerzyna z dnia 31.05.2016r. Przedstawione poniżej pytania ankietowe są elementem

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej. Wójt Gminy Biesiekierz

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej. Wójt Gminy Biesiekierz Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej Wójta Gminy Biesiekierz za rok 2013 Dział I Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej, tj.

Bardziej szczegółowo

Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Załącznik do zarządzenia Rektora UŚ nr 38 z dnia 28 lutego 2012 r. Uniwersytet Śląski w Katowicach Zatwierdzam: Rektor Uniwersytetu Śląskiego Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Katowice,

Bardziej szczegółowo

Budżet zadaniowy w placówkach oświatowych

Budżet zadaniowy w placówkach oświatowych OPUBLIKOWANO: 29 LISTOPADA 2016 Budżet zadaniowy w placówkach oświatowych Opracował: Marcin Majchrzak, radca prawny, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie Podstawa prawna: Ustawa z dnia 27

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR WÓJTA GMINY PIĄTNICA. z dnia 16 stycznia 2017 r. w sprawie systemu kontroli zarządczej w Gminie Piątnica

ZARZĄDZENIE NR WÓJTA GMINY PIĄTNICA. z dnia 16 stycznia 2017 r. w sprawie systemu kontroli zarządczej w Gminie Piątnica ZARZĄDZENIE NR 13.2017 WÓJTA GMINY PIĄTNICA z dnia 16 stycznia 2017 r. w sprawie systemu kontroli zarządczej w Gminie Piątnica Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 0050/20/15 PREZYDENTA MIASTA TYCHY z dnia 16 stycznia 2015 roku

ZARZĄDZENIE Nr 0050/20/15 PREZYDENTA MIASTA TYCHY z dnia 16 stycznia 2015 roku ZARZĄDZENIE Nr 0050/20/15 PREZYDENTA MIASTA TYCHY z dnia 16 stycznia 2015 roku w sprawie systemu kontroli zarządczej w Gminie Miasta Tychy Na podstawie art. 35 ust.2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Punkt widzenia audytora i kierownika jednostki Agnieszka Boboli Ministerstwo Finansów w 22.05.2013 r. 1 Agenda Rola kierownika

Bardziej szczegółowo

Procedura zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Damasławek

Procedura zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Damasławek Załącznik nr 3 do Zarządzenia Nr Or. 0152-38/10 Wójta Gminy Damasławek z dnia 31 grudnia 2010 r. Procedura zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Damasławek celem procedury jest zapewnienie mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz samooceny kontroli zarządczej

Kwestionariusz samooceny kontroli zarządczej Kwestionariusz samooceny kontroli zarządczej załącznik Nr 6 do Regulaminu kontroli zarządczej Numer pytania Tak/nie Odpowiedź Potrzebne dokumenty Środowisko wewnętrzne I Przestrzeganie wartości etycznych

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ SAMOOCENY SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ UWAGI/DODATKOW E INFORMACJE

ARKUSZ SAMOOCENY SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ UWAGI/DODATKOW E INFORMACJE Załącznik Nr 2 do zasad monitorowania i dokonywania samooceny systemu kontroli zarządczej oraz udzielania zapewnienia o stanie kontroli zarządczej ARKUSZ SAMOOCENY SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ w nazwa jednostki

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 29 z 01.07.2013r. REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU Postanowienia ogólne 1 1. Kontrola zarządcza w Powiatowym Urzędzie

Bardziej szczegółowo

Standardy kontroli finansowej w jednostkach sektora finansów publicznych

Standardy kontroli finansowej w jednostkach sektora finansów publicznych Załącznik do Komunikatu Nr 13 Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 2006 r. Standardy kontroli finansowej w jednostkach sektora finansów publicznych I. Wstęp Charakter standardów Standardy kontroli finansowej

Bardziej szczegółowo

BURMISTRZA MIASTA CHEŁMŻY z dnia 7 lutego 2014 r.

BURMISTRZA MIASTA CHEŁMŻY z dnia 7 lutego 2014 r. ZARZĄDZENIE NR 23/SOR/14 BURMISTRZA MIASTA CHEŁMŻY z dnia 7 lutego 2014 r. zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji i zasad funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Chełmży oraz

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej. Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy. za rok 2012

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej. Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy. za rok 2012 Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy za rok 2012 Dział I Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej

Bardziej szczegółowo

KONTROLA ZARZĄDCZA I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W SEKTORZE PUBLICZNYM

KONTROLA ZARZĄDCZA I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W SEKTORZE PUBLICZNYM KONTROLA ZARZĄDCZA I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W SEKTORZE PUBLICZNYM Informacje o usłudze Numer usługi 2016/07/26/7118/14336 Cena netto 490,00 zł Cena brutto 602,70 zł Cena netto za godzinę 61,25 zł Cena brutto

Bardziej szczegółowo

S Y S T E M KO N T R O L I Z A R Z Ą D C Z E J PRZEDSZKOLA NR 8 W SKIERNIEWICACH

S Y S T E M KO N T R O L I Z A R Z Ą D C Z E J PRZEDSZKOLA NR 8 W SKIERNIEWICACH Załącznik nr 1 do Zarządzenie nr 9./2011 Dyrektora Przedszkola Nr 8w Skierniewicach z dnia 24.11.2011 S Y S T E M KO N T R O L I Z A R Z Ą D C Z E J PRZEDSZKOLA NR 8 W SKIERNIEWICACH Rozdział I Postanowienia

Bardziej szczegółowo

NOSEK ( Narzędzie Oceny Systemu Efektywnej Kontroli ) Sporządzili: Bożena Grabowska Bogdan Rajek Anna Tkaczyk Urząd Miasta Częstochowy

NOSEK ( Narzędzie Oceny Systemu Efektywnej Kontroli ) Sporządzili: Bożena Grabowska Bogdan Rajek Anna Tkaczyk Urząd Miasta Częstochowy NOSEK ( Narzędzie Oceny Systemu Efektywnej Kontroli ) Sporządzili: Bożena Grabowska Bogdan Rajek Anna Tkaczyk Urząd Miasta Częstochowy Dziękujemy za współpracę uczestnikom GRUPY INOWACJI SAMORZĄDOWYCH:

Bardziej szczegółowo

Małopolskie Koło Regionalne IIA (w organizacji)

Małopolskie Koło Regionalne IIA (w organizacji) Małopolskie Koło Regionalne IIA (w organizacji) Kontrola zarządcza w administracji publicznej Marcin Dobruk, CGAP Członek Zarządu IIA Polska Luty, 2011 r. WPROWADZENIE Jeśli nie mierzy się wyników, nie

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 21/2010 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w Machowinie z dnia r.

Zarządzenie Nr 21/2010 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w Machowinie z dnia r. Zarządzenie Nr 21/2010 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w Machowinie z dnia 29.10.2010 r. w sprawie określenia organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Domu Pomocy Społecznej w Machowinie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami publicznymi narzędzia zarządzania finansami publicznymi oraz efektywne sposoby wydatkowania środków publicznych. Marzec 2010 r.

Zarządzanie finansami publicznymi narzędzia zarządzania finansami publicznymi oraz efektywne sposoby wydatkowania środków publicznych. Marzec 2010 r. Zarządzanie finansami publicznymi narzędzia zarządzania finansami publicznymi oraz efektywne sposoby wydatkowania środków publicznych. Marzec 2010 r. Szkolenie organizowane w ramach projektu Poprawa jakości

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 01/2011 Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w Nieporęcie z dnia 23 marca 2011

Zarządzenie Nr 01/2011 Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w Nieporęcie z dnia 23 marca 2011 Zarządzenie Nr 01/2011 Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w Nieporęcie z dnia 23 marca 2011 w sprawie wprowadzenia procedur kontroli zarządczej. Na podstawie art. 69 ust. 3 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 32/2012 Wójta Gminy w Chojnicach. z dnia 16 marca 2012 roku

ZARZĄDZENIE Nr 32/2012 Wójta Gminy w Chojnicach. z dnia 16 marca 2012 roku ZARZĄDZENIE Nr 32/2012 Wójta Gminy w Chojnicach z dnia 16 marca 2012 roku w sprawie wytycznych służących ustaleniu systemu zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy w Chojnicach. Na podstawie art. 30 ust.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 3 z dnia 20.10.214r REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 19/2011/2012 DYREKTORA PRZEDSZKOLA KRÓLA Maciusia I w Komornikach z dnia w sprawie przyjęcia regulaminu kontroli zarządczej

ZARZĄDZENIE NR 19/2011/2012 DYREKTORA PRZEDSZKOLA KRÓLA Maciusia I w Komornikach z dnia w sprawie przyjęcia regulaminu kontroli zarządczej ZARZĄDZENIE NR 19/2011/2012 DYREKTORA PRZEDSZKOLA KRÓLA Maciusia I w Komornikach z dnia 30.11.2011 w sprawie przyjęcia regulaminu kontroli zarządczej Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27

Bardziej szczegółowo

Regulamin Kontroli Zarządczej

Regulamin Kontroli Zarządczej Regulamin Kontroli Zarządczej A. Postanowienia ogólne 1 Załącznik nr 1 do Zarządzenia Dyrektora nr 23/2010 Ustalenia niniejszego regulaminu dotyczą sposobu organizacji i zasad przeprowadzania kontroli

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie

PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie I. Postanowienia ogólne 1. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Świdwinie jest jednostką finansów publicznych realizującą zadania

Bardziej szczegółowo

Ocena dojrzałości jednostki. Kryteria oceny Systemu Kontroli Zarządczej.

Ocena dojrzałości jednostki. Kryteria oceny Systemu Kontroli Zarządczej. dojrzałości jednostki Kryteria oceny Systemu Kontroli Zarządczej. Zgodnie z zapisanym w Komunikacie Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009r. standardem nr 20 1 : Zaleca się przeprowadzenie co najmniej

Bardziej szczegółowo

Regulamin stanowi załącznik nr 1 do zarządzenia. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania. Dyrektor. mgr inż. Jerzy Bryś

Regulamin stanowi załącznik nr 1 do zarządzenia. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania. Dyrektor. mgr inż. Jerzy Bryś Zarządzenie nr 71/10/2010 Dyrektora Zespołu Szkół nr 2 im. H. Kołłątaja w Myszkowie z dnia 25 października 2010 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Kontroli Zarządczej Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 Ustawy

Bardziej szczegółowo

1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ

1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ 1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ Po zapoznaniu się z Komunikatem Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych (Dz.

Bardziej szczegółowo

Wójt (-) Jerzy Ulbin

Wójt (-) Jerzy Ulbin ZARZĄDZENIE NR 0050.102. 2014 WÓJTA GMINY DOBROMIERZ z dnia 10 września 2014 r. w sprawie powołania Koordynatora ds. kontroli zarządczej w Urzędzie Gminy Dobromierz Na podstawie art. 68 i art. 69 ust.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Dyrektora Szkoły Podstawowej im.t.j.działyńskich w Plewiskach z dnia 14 stycznia 2011r. w sprawie ustalenia Regulaminu Kontroli Zarządczej

Zarządzenie Dyrektora Szkoły Podstawowej im.t.j.działyńskich w Plewiskach z dnia 14 stycznia 2011r. w sprawie ustalenia Regulaminu Kontroli Zarządczej Zarządzenie Dyrektora Szkoły Podstawowej im.t.j.działyńskich w Plewiskach z dnia 14 stycznia 2011r. w sprawie ustalenia Regulaminu Kontroli Zarządczej Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 w powiązaniu z art.

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu

Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu Postanowienia ogólne 1 1. Kontrolę zarządczą w PUP stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia

Bardziej szczegółowo

publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240) wprowadza się w Szkole

publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240) wprowadza się w Szkole REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ Podstawa prawna: Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 Ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240) wprowadza się w Szkole Podstawowej

Bardziej szczegółowo

Rola kontroli w funkcjonowaniu samorządu terytorialnego. Wpisany przez Elżbieta Garczarek

Rola kontroli w funkcjonowaniu samorządu terytorialnego. Wpisany przez Elżbieta Garczarek Kontroler powinien być profesjonalistą, w urzędach oczekuje się, że będzie to ekspert w każdej dziedzinie działania administracji, umiejący odpowiedzieć na najtrudniejsze pytania. W dzisiejszej rzeczywistości

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 9/2010/2011 DYREKTORA SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. STANISŁAWY GRELLI WE WROCANCE z dnia 22 grudnia 2010 r.

ZARZĄDZENIE NR 9/2010/2011 DYREKTORA SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. STANISŁAWY GRELLI WE WROCANCE z dnia 22 grudnia 2010 r. ZARZĄDZENIE NR 9/2010/2011 DYREKTORA SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. STANISŁAWY GRELLI WE WROCANCE z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie kontroli zarządczej w Szkole Podstawowej im. Stanisławy Grelli we Wrocance

Bardziej szczegółowo

Polityka zarządzania ryzykiem na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Definicje

Polityka zarządzania ryzykiem na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Definicje Załącznik do Zarządzenia nr 70/2015 Rektora UEP z dnia 27 listopada 2015 roku Polityka zarządzania ryzykiem na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu 1 Definicje Określenia użyte w Polityce zarządzania

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ ZA ROK..

KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ ZA ROK.. Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 532011 Prezydenta Miasta Konina z dnia 11 sierpnia 2011roku KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ ZA ROK.. Lp. Pytanie Tak Nie Nie wiem Uwagi/wyjaśnienia

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 33/2011 zmieniające zarządzenie nr 23/2010 z dnia

Zarządzenie Nr 33/2011 zmieniające zarządzenie nr 23/2010 z dnia Zarządzenie Nr 33/2011 zmieniające zarządzenie nr 23/2010 z dnia 10.12.2010 Dyrektora V Liceum Ogólnokształcącego im. Kanclerza Jana Zamoyskiego w Dąbrowie Górniczej z dnia 21.11.2011 r. w sprawie ustalenia

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin

Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin zasad funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 1152/2014 Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 24 stycznia 2014 r.

Zarządzenie Nr 1152/2014 Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 24 stycznia 2014 r. Zarządzenie Nr 1152/2014 Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 24 stycznia 2014 r. w sprawie zmiany zarządzenia nr 1099/2010 z dnia 11 maja 2010 roku w sprawie określenia sposobu prowadzenia kontroli zarządczej

Bardziej szczegółowo