ZNACZENIE KAPITAŁU LUDZKIEGO W PROCESACH GLOBALIZACJI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZNACZENIE KAPITAŁU LUDZKIEGO W PROCESACH GLOBALIZACJI"

Transkrypt

1 ródło: Janc K., 2004, Znaczenie kapitału ludzkiego w procesach globalizacji (w:) Rdzanek G., Stadtmüller E., Człowiek, region, pastwo w procesach globalizacji, regionalizacji oraz integracji, Uniwersytet Wrocławski, s Krzysztof Janc Uniwersytet Wrocławski Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego Zakład Zagospodarowania Przestrzennego ZNACZENIE KAPITAŁU LUDZKIEGO W PROCESACH GLOBALIZACJI Obecnie do rangi aksjomatu urasta stwierdzenie, e kapitał ludzki jest ródłem bogactwa narodów. Słabo wykształcone społecznoci w zglobalizowanej rzeczywistoci skazane s na ubóstwo. Rozwój technologii, zwłaszcza informatycznych i telekomunikacyjnych, wymaga odpowiedniego poziomu kwalifikacji od twórców i uytkowników. Umiejtno przystosowania si do szybkich zmian we współczesnym wiecie ma fundamentalne znaczenie. Od zarania cywilizacji ludzkiej przetrwanie człowieka zaley od posiadanej wiedzy i zdolnoci posługiwania si ni. W czasach, gdy wiedza osignła status najwaniejszego czynnika rozwoju, zasadnym jest przeniesienie tej zalenoci na poziom regionu czy pastwa. Polaryzacja wiata, kraju, regionu, była zauwaalna zawsze. Aktualnie jednak, dziki zdynamizowaniu procesów globalizacji, staj si ona wyraniejsza. Celem niniejszego referatu jest ukazanie: primo - jakimi cechami odznacza winien si kapitał ludzki w zglobalizowanej rzeczywistoci; secundo potwierdzenie tezy, e kapitał ludzki jest przyczyn polaryzacji przestrzeni (na przykładzie Europy); tertio jak jego jako wpływa na procesy globalizacji. Czym wic jest kapitał ludzki? Najogólniejsza definicja mówi, i jest to: zasób wiedzy, umiejtnoci, zdrowia i energii witalnej zawarty w danym

2 społeczestwie czy narodzie 1. Podkrelenie faktu, e kapitał ludzki jest zasobem produkcyjnym, ma miejsce w kolejnym jego okreleniu: wiedza i umiejtnoci konkretnych osób nabyte w systemie szkolnictwa, dokształcania zawodowego oraz poprzez praktyk zawodow, ale take warunki psychofizyczne i kulturowe pracy tych osób 2. Jest wic to: efekt inwestycji nie tylko w owiat i wykształcenie, lecz równie innych inwestycji oddziałujcych na popraw cech jakociowych zasobów ludzkich, tj. inwestycji w zdrowie, ochron rodowiska, w kultur 3. Osignicie odpowiedniego jego poziomu zaley wic od nakładów i moe by regulowane na drodze odpowiedniej polityki. Kilka przytoczonych okrele kapitału ludzkiego pozwała doj do wniosku, e głównym jego aspektem jest wiedza i umiejtnoci ucielenione w człowieku, zakumulowane na drodze nauki i praktycznego działania. Przyjmuje si, i zdrowie i wyywienie s faktorami limitujcymi zdolnoci produkcyjne głównie w krajach rozwijajcych si 4. Dlatego te wikszo opracowa podejmujcych temat kapitału ludzkiego w krajach rozwinitych koncentruje si na analizie wiedzy i umiejtnociach. Z powyszego wynika, e podstawowymi miernikami kapitału ludzkiego s te odnoszce si do wykształcenia i umiejtnoci. Uywa si wiec w ty celu m.in. takich wskaników jak: liczba lat w szkole, struktura wykształcenia ludnoci w wieku produkcyjnym, nakłady na edukacj, udział w kształceniu całoyciowym (lifelong learning). Naley wspomnie, i kapitał ludzki jest tylko jednym z elementów wiadczcych o pozycji społeczestw we współczesnym wiecie. Wielopłaszczyznowo procesów globalizacji wpływa na to, e powizanie wiedzy 1 Czyewski A. B., Góralczyk - Modzelewska M., Saganowska E., Wojciechowska M., 2001, Regionalne zrónicowanie kapitału ludzkiego w Polsce, Studia i Prace: Z Prac Zakładu Bada Statystyczno - Ekonomicznych, z.277, ZBSE GUS i PAN, Warszawa, s Florczak W., Sabatny L., Welfe W., 2001, Szacunek kapitału ludzkiego, Wiadomoci statystyczne. nr 5/2001, GUS, Warszawa, s Kouch B., 2001, Inwestowanie w kapitał ludzki a rozwój gospodarki, (w:) VII Kongres Ekonomistów Polskich, t. IV, Przedsibiorczo i konkurencyjno, (red.) Kotowicz Jawor J., Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa, s de la Fuente, Ciccone, 2002, Human capital in a global and knowledge based economy, dostpne z:http://europa.eu.int/comm/employment_social/employment_analysis/conference_en.htm

3 z gospodark uzalenione jest od czynników społecznych, politycznych, kulturowych. Z pojciem kapitału ludzkiego cile wie si kapitał społeczny. Kapitał społeczny to: normy, obyczaje, stosunki, wzajemne oraz rozwizania organizacyjne ułatwiajce łczenie si ludzi w celu wykonywania wspólnych działa 5. Jest on kreowany i przekazywany poprzez takie mechanizmy kulturowe jak: religia, tradycja, nawyk historyczny 6. Podkrela si równie rol wpływ systemu politycznego i prawa na kształtowanie si tej formy kapitału 7. Wspólne elementy z kapitałem ludzkim to niematerialny charakter i ucielenienie w człowieku. Istotne jest take powizanie wystpujce pomidzy wykształceniem, umiejtnociami, a zaangaowaniem w działalno społeczn. Tematem referatu jest kapitał ludzki i z tej przyczyny tylko on bdzie podlegał dalszej analizie. Kapitał ludzki jest nonikiem wiedzy technologicznej, bdcej fundamentem postpu naukowo technicznego. To włanie kapitał ludzki odgrywa decydujc rol w rozwoju nowych technologii i jest niezbdnym czynnikiem ich adaptacji i efektywnego uytkowania. W centrum rozwaa wic znajd si implikacje wynikajce z globalizacji technologii, bada oraz wiedzy. Globalne procesy wywieraj przemony wpływ na człowieka. Nie mona przed nimi uciec, ani te ich ignorowa, std te jedyn drog jest przystosowanie si do nowych realiów. Kapitał ludzki, traktowany jako zasoby siły roboczej, funkcjonujcy w realiach poindustrialnego wiata musi ulec takiemu jakociowemu przeobraeniu, aby był zdolny do odgrywania przypisywanej mu wiodcej roli. Zmiany w sposobie wytwórczoci (postfordyzm), zmiany struktury produkcji i zatrudnienia (dominacja usług), wkraczanie w kad dziedzin ycia informatyki (powszechna komputeryzacja, Internet) to wyzwania, którym sprosta musi człowiek w epoce globalizacji. 5 Kwiatkowski S., 2001, Bogactwo z wiedzy, (w:) Gospodarka Oparta na Wiedzy. Wyzwanie dla Polski XXI wieku. (red.) Kukliski A., KBN, Warszawa, s Fukuyama, 1997, Zaufanie. Kapitał społeczny a droga do dobrobytu., WN PWN, Warszawa, s Matysiak A., 1999, ródła kapitału społecznego, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, s. 9.

4 Globalizacja, bdc procesem wielostronnym i wielopłaszczyznowym, nie doczekała si zgodnoci w ocenie jej charakteru. Sporód wielu jej definicji jedn z bardziej obrazowych i jednoczenie oddajcych w pełni sens jest sformułowanie Luttwaka 8 : połczenie bajorek, stawów, jezior i mórz wiejskich, lokalnych, regionalnych i krajowych rynków w jeden gospodarczy ocean. Połoenie nacisku na aspekt gospodarczy jest nieprzypadkowe. Sporód wielu obszarów globalizacji, najbardziej widoczne i odczuwalne s włanie zmiany ekonomiczne. Procesy globalizacji kształtowane s przez wiele czynników, które zagregowa mona w trzech grupach 9 : postp naukowo techniczny, konkurencja midzynarodowa, polityka ekonomiczna pastwa. Globalizacja oznacza zaostrzenie si konkurencji pomidzy układami terytorialnymi, przedsibiorstwami, ludmi. Zwycizca bierze wszystko słowa te in extenso przedstawiaj reguł gry. Trafnym jest stwierdzenie Baumana 10 : immanentn czci procesu globalizacji jest postpujca segregacja przestrzenna, separacja oraz wykluczenie. Przeciwstawi si tym zjawiskom mog tylko społecznoci reprezentujce wysok jako kapitału ludzkiego. Kapitał ludzki, a ucilajc jego jako, jest jednym z głównych czynników wpływajcych na decyzje lokalizacyjne działalnoci gospodarczej. Przepływ kapitału i technologii dokonuje si w znacznym stopniu głównie poprzez działalno korporacji transnarodowych. One to s stymulatorami procesów globalizacji. Kwalifikacje pracowników, decydujc o atrakcyjnoci danego układu terytorialnego, maj istotne znaczenie przy podejmowaniu decyzji o inwestycjach. O ile do niedawna liczyła si głównie tania i niewykwalifikowana siła robocza, to obecnie istotne s dobrze wykształcone zasoby ludzkie i baza naukowa. Wzrost złoonoci i elastycznoci produkcji, krótki cykl yciowy produktów, wymuszajcy prowadzenie na du skal prac badawczo rozwojowych, przesdzaj o tym, e korporacje transnarodowe lokalizuj sw działalno tam gdzie kapitał ludzki jest 8 Luttwak E., 2000, Turbokapitalizm, Wydawnictwo Dolnolskie, Wrocław, s Zorska A., 1998, Ku globalizacji? Przemiany w korporacjach transnarodowych i w gospodarce wiatowej., WN PWN, Warszawa, s Bauman Z., 2000, Globalizacja. I co z tego dla ludzi wynika., PIW, Warszawa, s. 7.

5 dobrze rozwinity. Znamienna rola kapitału ludzkiego wynika z faktu, i to najbardziej zaawansowane przemysły (high technology) stanowi obecnie o rozwoju. Cech za ich jest dua wiedzochłonno. Oczywici znaczenie innych czynników lokalizacji nie zdeprecjonowało si do nieistotnego poziomu. Dostpno komunikacyjna, rynek zbytu, koszty działalnoci, przepisy s istotne, jednak nawet ich korzystna konfiguracja bez odpowiednich walorów kapitału ludzkiego nie spowoduje napływu inwestycji o najbardziej podanym charakterze. Jednym z zarysowujcych si wyzwa prokurowanych przez procesy zachodzce we współczesnym wiecie jest umiejtne wykorzystanie technologii informacyjnej i komunikacyjnej. Kasandryczne wizje wieku XXI jako areny walki: człowiek versus komputer, s przesadzone, lecz nie do koca bezpodstawne. Znaczc czci kadego zawodu bdzie składnik informatyczny. Nie oznacza to oczywicie, e kady bdzie musiał by informatykiem. W epoce, gdzie informacja przesyłana jest w czasie realnym, gdy na niemale kadym stanowisku pracy obecny jest komputer, umiejtno korzystania z niego, a zwłaszcza Internetu, jest równie elementarna jak umiejtno czytania czy pisania. Obserwowana ju obecnie znaczna ilo pracowników pracujcych w systemie telepracy (ryc.1) bdzie stale si zwiksza. Zdolno do posługiwania si komputerem nie jest wana jedynie na stanowisku pracy. Szeroka gama usług sieciowych (edukacja, finanse, zakupy, dostp do urzdów) przesdza o koniecznoci posiadania podstaw obsługi komputera przez wszystkich. Do sprawnego funkcjonowania w pastwie, społeczestwie, gospodarce potrzebny jest pewien minimalny zasób informacji funkcjonalne minimum informacyjne 11. Procesy globalizacji powoduj, i wraz z zwikszeniem przepływu informacji, minimum owe stale wzrasta. Tak wic, wymagania wzgldem rozumienia, powizania i wycigania wniosków, korzystania z coraz wikszej liczby wiadomoci jest kolejnym wyzwaniem. 11 Oleski J., 2003, Ekonomika informacji. Metody., PWE, Warszawa, s. 277.

6 Finlandia Szwecja Holandia USA Dania Japonia Wielka Brytania Belgia Niemcy Irlandia Włochy Francja Hiszpania Ryc.1 Procentowy udział pracujcych w systemie telepracy poród wszystkich zatrudnionych w wybranych krajach w 1999 roku. ródło: Arnal E., Ok. W., Torres R., 2001, Knowledge, Work Organisation and Economic Growth, Labour Market and Social Policy Occasional Papers no. 50, OECD, s.68. Umiejtnoci niezbdn do funkcjonowania w globalnej wiosce jest znajomo jzyków obcych. Wzrost mobilnoci człowieka, umidzynaradawianie produkcji, usług i rynku pracy, s przyczynami wymuszajcymi znajomo przynajmniej urastajcego do rangi globalnego jzyka angielskiego. Praca w midzynarodowych zespołach, wymiany informacji pomidzy rónymi partiami globu, telepraca moliwe s przy braku barier lingwistycznych. Ju aktualnie, dziki technologii informacyjno telekomunikacyjnej, zespoły pracowników w rónych czciach wiata, pracuj nad jednym problemem i dziki rónicy w czasie praca ma wymiar całodobowy. Widoczne jest to szczególnie w informatyce, pracach badawczo rozwojowych, niektórych usługach. Powszechna informatyzacja ycia przekłada si na proces powstawania nowych zawodów. Zastpowanie zawodów bazujcych na wykorzystaniu siły fizycznej, zawodami opartymi na wykorzystaniu duej iloci informacji i wiedzy,

7 traktowane jest jako krystalizujcy si megatrend współczesnej cywilizacji 12. Oczywicie ów proces wraz z powizanymi z nim zjawiskami maj istotne implikacje dla kapitału ludzkiego. W zglobalizowanym wiecie permanentnych zmian konieczne jest nowe podejcie do edukacji. Wikszo pracowników zmuszonych bdzie do zmiany pracy co 5 10 lat. Krótszy okres aktywnoci zawodowej w wielu zawodach to konieczno nauki w cigu całego ycia. Std te model 20 lat nauki i 40 lat pracy zastpowany jest ju obecnie takim w którym okres pracy przeplata si (bd uzupełnia si) czasem edukacji. To człowiek musi identyfikowa luki w swej wiedzy, kwalifikacjach i znale sposoby ich uzupełnienia. Znamienn cech jest cigłe wydłuanie si okresu edukacji (rycina 2). Hiszpania Włochy Grecja Wielka Brytania Belgia Portugalia Francja Holandia Szwecja Finlandia Dania Niemcy USA 0 0,5 1 1,5 2 2,5 Ryc.2 Wzrost redniej liczby lat edukacji w wybranych krajach w latach ródło: European competitiveness report 2002, 2002, European Commission, Luksemburg, s Wierzbicki A. P., 2000, Wpływ megatrendów cywilizacji informacyjnej na sytuacjw Polsce, (w:) Strategia Rozwoju Polski do roku Tom I: Diagnoza ogólnych uwarunkowa rozwojnowych., Komitet Prognoz Polska 2000 plus przy prezydium PAN, Warszawa, s

8 Przeobraeniu ulega te charakter pracy. Zastpowanie prac rutynowych przez komputer powoduje to, e pewno przetrwania maj te czynnoci, które zwizane s z twórczym działaniem i wymagajce kontaktów midzyludzkich. Wzrasta znaczenie pracy na niepełny etat, dorywczej, wykonywanej na jednorazowe zlecenie. Odnosi si to głównie do usług. Naley si liczy te z faktem, e miejsce pracy trzeba sobie samemu stworzy. Tak wic samodzielno, kreatywno, komunikatywno, interdyscyplinarno s tymi cechami jakimi winien odznacza si kapitał ludzki. Posumowanie dotychczasowych rozwaa odnoszcych si do zwizków kapitału ludzkiego z globalizacj przedstawia tabela 1. Tab. 1. Globalizacja a wyzwania dla kapitału ludzkiego. Elementy procesów globalizacji Wymagania wzgldem kapitału ludzkiego technologie informatyczno wysoki poziomu wykształcenia telekomunikacyjne posługiwanie si komputerem Wzrost powiza midzynarodowych znajomo jzyków obcych mobilno nowy charakter pracy kreatywno samodzielno permanentna edukacja nowe zawody wysokie kwalifikacje i umiejtnoci ródło: Opracowanie własne Powracajc do kwestii polaryzacji, bdcej efektem procesów globalizacji, przyjrzyjmy si wic jej geograficznemu aspektowi. We współczesnym wiecie zauwaalny jest jego cyfrowy podział (digital divide). Jest podział midzy krajami w dziedzinie dostpu do technologii informatyczno telekomunikacyjnej, a zwłaszcza Internetu. Ma to swe konsekwencje w moliwociach uczestnictwa w globalnej gospodarce. Zwizek pomidzy technologi a kapitałem ludzkim został ju uwypuklony. Dlatego naleałoby mówi równie o podziale wzgldem kapitału ludzkiego. Oczywistym jest, e skumulowanie w jednym miejscu kapitału ludzkiego o wysokich walorach

9 jest warunkiem niezbdnym (przy spełnieniu dodatkowych kryteriów) dla wzrostu. Jednake aby przestrzennie skoncentrowany kapitał ludzki dał podany rezultat musz istnie warunki dla jego efektywnego wykorzystania - odpowiednia liczba miejsc pracy wymagajcych wysokich kwalifikacji (istniejca bd potencjalna). Nie mona bowiem ponosi wysokich kosztów kształcenie społeczestwa bez póniejszego spoytkowania umiejtnoci. De facto wiedza, tak jak inne dobra, podlega procesowi obrotu rynkowego wic inwestycje w kształcenie winny nie tylko intencjonalne, lecz praktycznie przynosi (tak jak wszystkie inwestycje) zysk. Polaryzacji wzgldem kapitału ludzkiego w zglobalizowanym wiecie sprzyja dua mobilno ludzi. Tendencje do koncentracji najlepiej wykwalifikowanej siły roboczej w wybranych miejscach przejawiaj si w tzw. drenau mózgów. Miejsca oferujce dobre rodowisko pracy, moliwoci rozwoju, komfortowe warunki ycia, s centrami, ku którym nastpuje przepływ dobrej jakoci kapitału ludzkiego. Koncentracja działalnoci naukowo technicznej, przemysłów zaawansowanych technologii, orodków wyspecjalizowanych usług, uwarunkowana jest koncentracj kapitału ludzkiego. Tworzenie si układu centrum peryferie jest zauwaalne na rónych poziomach: 1. Poziom globalny. Centrum stanowi kraje tzw. triady: Ameryka Północna, Europa Zachodnia, Azja Wschodnia. 2. Poziom krajowy. Centrum stanowi zazwyczaj obszary metropolitalne. 3. Poziom regionalny. Centrum stanowi zazwyczaj stolice regionów. Skuteczne tworzenie kapitału ludzkiego i jego wykorzystanie zaley od kilku elementów wzajemnie ze sob powizanych i przenikajcych si. Ich ogół wiadczy o zdolnoci układów terytorialnych do zapewnienia podstaw konkurencyjnoci, wzrostu gospodarczego i jakoci ycia. Jakie warunki musz zosta spełnione aby kapitał ludzki w procesach globalizacji spełniał sw podstawow rol? Z jednej strony konieczne s działania umoliwiajce jego kreacj, z drugiej za, efektywne wykorzystanie, czyli generowanie innowacji. Celem ukazania zrónicowania całego systemu, którego ogniwem łczcym jest tworzenie i wykorzystanie wiedzy, w opracowaniu niniejszym posłuono si przykładem wybranych europejskich krajów. Uyto wskaników bdcych jednymi z podstawowych słucych deskrypcji nauki i techniki, czyli całokształtu zjawisk zwizanych z generowaniem i

10 transformowaniem wiedzy w nowe rozwizania. Kapitał ludzki z zakumulowan w nim wiedz jest osi nauki i techniki. Wskanikami tymi s: populacja z wyszym wykształceniem udział procentowy w grupie lat; krajowe wydatki brutto na B+R (GERD) jako procent PKB; wydatki brutto sektora przedsibiorstw na B+R (BERD) jako procent PKB; liczba patentów zgłaszanych w European Patent Office (EPO) na milion ludnoci; eksport wyrobów zaawansowanych technologii jako procent całkowitego eksportu; wydatki na technologie informatyczno - telekomunikacyjne jako procent PKB. Pierwszy wskanik to miara sensu stricto opisujcy kapitał ludzki. Dwa nastpne okrelaj poziom zaangaowania w kreowanie wiedzy. Krajowe wydatki brutto na badanie i rozwój to wszelkie nakłady rzdowe, prywatne, zagraniczne. Wydatki brutto sektora przedsibiorstw traktowane s jako miernik zainteresowania tego sektora tworzeniem nowych rozwiza we własnym zakresie. Nakłady na badanie i rozwój posiadaj dodatkowy wymiar wpływajcy na jako kapitału ludzkiego. Uwaa si bowiem, i dla dobrej edukacji na poziomie wyszym potrzebne s badania naukowe. Czwarty wskanik przyjmuje si jako miar wyników działalnoci badawczo rozwojowej. Nastpny charakteryzuje konkurencyjno układu terytorialnego w zglobalizowanej rzeczywistoci. Ostatni znamionuje stopie zainwestowania w technologie umoliwiajce rozwój kapitału ludzkiego i jego efektywne działanie. Dziki tak dobranym wskanikom mona ukaza poziom rozwoju kapitału ludzkiego wraz z jego efektywnoci. Jest to o tyle istotne, e sama jego wysoka jako nie zawsze znajduje przełoenie na efekty w postaci tworzenia innowacji. Nakłady na badania i rozwój, technologi traktowa naley jako czynnik wejciowy, patenty oraz eksport jako czynniki wyjcia. W ten sposób mona okreli czy cały system odpowiedzialny za kreacj innowacji działa prawidłowo. Jest to zasadnicz kwesti albowiem rola kapitału ludzkiego w procesach globalizacji nie sprowadza si do jego istnienia samego dla siebie. W celu uzyskania syntezy powyszych wskaników dla 27 europejskich pastw, przyznano im rangi (najwysza warto 1, najnisza 27) a nastpnie rangi zostały urednione. Dane pochodz z lat (z niektórymi

11 wyjtkami). Wynika to z braku systematycznie prowadzonych statystyk odnoszcych si do analizowanego zjawiska we wszystkich krajach. Powstały w ten sposób wizerunek zrónicowania stopnia rozwoju systemu kreacji i wykorzystania wiedzy, a wic kapitału ludzkiego i jego efektywnoci prezentuje rycina 3. rednia ranga nie uwzgldniono km Ryc. 3 Zrónicowanie poziomu rozwoju kapitał ludzkiego i jego efektywnoci w wybranych krajach Europy na przełomie wieków. ródło: Opracowanie własne na podstawie: European Innovation Scoreboard 2002 Technical Paper No 1: Memeber States and Associate Countries,2002, European Commission, Luksemburg, ss. 38; European Innovation Scoreboard 2002 Technical Paper No 4: Candidate Countries,2002, European Commission, Luksemburg, ss. 29; Towards a European Research Area Science, Technology and Innovation Key Figures 2002, 2002, European Commission, Luksemburg, ss. 84.

12 Zrónicowanie poziomu rozwoju całego systemu zwizanego z kapitałem ludzkim jest silnie uzalenione od ogólnego stopnia rozwoju społeczno ekonomicznego. Biorc pod uwag najpowszechniej przyjmowany miernik wiadczcy o kondycji gospodarki, społeczestwa Produkt Krajowy Brutto na jednego mieszkaca, współczynnik korelacji jego ze redni rang wynosi 0,79. W analizowanym zagadnieniu wyrana jest dominacja krajów najbardziej rozwinitych na kontynencie. Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Belgia, Holandia, Szwajcaria tworz tradycyjny obszar rozwoju i wykorzystania nauki tzw. Europejski Banan czy te Błkitny Banan. Pastwa owe jednake zaczły traci sw dominujc rol na rzecz Skandynawii. Jest to efekt znacznego postpu jaki ostatnimi laty, dziki oparciu rozwoju na wiedzy, jest udział tych pastw. Szwecja (rednia rang 3), Finlandia (5,2) wraz z Norwegi i Dani, w duej czci dziki znacznym inwestycj w wiedz, a zatem w kapitał ludzki, przyczyniły si do osłabienia przestrzennej koncentracji nauki i techniki. W skali kontynentu widoczna jest polaryzacja przestrzeni wzgldem analizowanej materii. Wspomniane pastwa stanowi centrum wokół którego znajduj si te gdzie nauka i technika jest słabiej rozwinita. Przewaga najlepszych pastw nad pozostałymi uwarunkowana jest zdolnoci społeczestwa podnoszenia kwalifikacji, łatwoci reagowania na szybkie zmiany, silnymi wizi pomidzy nauk a przemysłem, otwartoci na nowe rozwizania. To cechy w oczywisty sposób s pochodn jakoci kapitału ludzkiego. W drugiej grupie krajów znajduj si trzy postsocjalistyczne: Czechy, Estonia, Wgry. Przyczynami takiego stanu rzeczy s: reorientacja wizi gospodarczych, aktywno korporacji transnarodowych, rozbudowa i wzrost konsumpcji technologii informatyczno telekomunikacyjnych. Czechy i Wgry posiadaj poród pastw byłego bloku wschodniego jedno z lepszych zaplecz B+R, Estonia za odznacza si bardzo dobrym w skali kontynentu udziałem ludnoci z wyszym wykształceniem. Polityka korporacji transnarodwych zmierzajc do lokalizacji działalnoci produkcyjnej i badawczo rozwojowej w miejscach o sprzyjajcych warunkach w znaczcym stopniu przyczyniła si do wysokiej pozycji tych krajów. Nokia, Elcoteq w Estonii czy Ericsson, Siemens na Wgrzech to wybrane przykłady. Oczywicie firmy, te operujce na polu

13 zaawansowanych technologii, wymagaj odpowiedniej jakoci kapitału ludzkiego, co te zapewniane im jest. Wikszo pastw rodkowoeuropejskich wraz z Grecj i Portugali posiadaj najsłabiej rozwinity system nauki i techniki. W przypadku pastw ródziemnomorskich decyduje o tym stosunkowo słaby poziom rozwoju kapitału ludzkiego i jego nieefektywne wykorzystanie. Jednak naley mniema, e owa sytuacja ulegnie poprawie gdy w krajach tych w latach dziewidziesitych nastpiło znaczne zwikszenie iloci redniej liczby lat edukacji (ryc. 2), co przekłada si winno na wzrost jakoci kapitału ludzkiego. Pastwa postsocjalistyczne (w tym i Polska) odznaczaj si złym stanem działalnoci badawczo rozwojowej, niedorozwojem przemysłu high technology. Wynika to w znacznej mierze z niskiej jakoci kapitału ludzkiego. Wpływ na to maj: zaszłoci gospodarki nakazowo rozdzielczej (brak innowacyjnych postaw); słabe wykorzystanie potencjału intelektualnego; niedostosowany do gospodarki rynkowej system kształcenia wyszego; wzrost liczby studentów kosztem jakoci nauczania; upadek przedsibiorstw zaawansowanych technologii; brak odpowiedniego finansowania i skutecznej polityki naukowej; niskie i zła struktura nakładów na badania i rozwój za mały udział prac rozwojowych; brak inwestycji w sfer B+R sektora przedsibiorstw; słabe powizania pomidzy przemysłem i nauk. Ocena systemu kreacji i wykorzystania wiedzy w Europie potwierdza wczeniejsze tezy, i kapitał ludzki wraz z całym spektrum opartych na nim form działalnoci, w decydujcym stopniu wpływa na moliwoci odgrywania istotnej roli w zglobalizowanym wiecie. Istniejce dysproporcje moliwe s do zredukowania na drodze zwikszenia zdolnoci do tworzenia wiedzy, dostpu do informacji i edukacji, skutecznego ich wykorzystania. Brak odpowiednich przedsiwzi w tym kierunku przyczynia moe bowiem do dalszego pogłbiania si nierównoci. Naley w tym miejscu przej do kocowych wniosków odnoszcych si do roli kapitału w procesach globalizacji. Jak wykazano powyej system działa zwizanych z jakoci kapitału ludzkiego jest podstawow przyczyn polaryzacji

14 przestrzeni. Faktem bezsprzecznym jest, i globalizacja prowadzi i prowadzi bdzie dalej do pogłbiania si rónic pomidzy krajami. Rozwój oparty na innowacjach to rozwój oparty na wiedzy. Uzalenienie trwałego wzrostu gospodarczego od kapitału ludzkiego, prowadzi do koniecznoci cigłego we inwestowania. Jak podnoszenie jakoci kapitału ludzkiego wpływa na współczesne procesy gospodarcze? 1. Wzrost wiedzy i umiejtnoci to jednoczenie wzrost produktywnoci. Jest to szczególnie istotne w okresie, gdy zaawansowane technologie odgrywa zaczły dominujce rol w produkcji i usługach. Warunkiem koniecznym ich adaptacji i uycia s ludzie posiadajcy niezbdn wiedz. 2. Rola kapitału ludzkiego w procesie zmian technologicznych najistotniejszego czynnika kształtujcego procesy globalizacji została stosunkowo szeroko omówiona. Dyfuzja innowacji moliwa jest jedynie przy zaistnieniu szerokiego spektrum elementów zwizanych z kapitałem ludzkim. 3. Kapitał ludzki to zasób. Jest on zasobem, który zaczł odgrywa obecnie najwiksz rol i std te podnoszenie jego poziomu winno by naczelnym priorytetem. 4. Wysoka jako kapitału ludzkiego w dobie globalizacji przyczynia si do walki z bezrobociem, wykluczeniem socjalnym. Nowy charakter i warunki pracy oraz ycia w społeczestwie ulegajc cigłym przekształceniom, niesie bowiem za sob ryzyko przegrywania niedostosowanych społecznoci. 5. Kapitał ludzki to najwaniejszy czynnik konkurencyjnoci. Ona to, bdc niewtpliwie rysem charakterystycznym współczesnego wiata, daje przewag tym, którzy potrafi tworzy i korzysta z wiedzy. Jest faktem oczywistym, e tak jak procesy globalizacji s w duej mierze uzalenione od kapitału ludzkiego, tak i sam kapitał jest w znacznym stopniu od nich uzaleniony. Globalizacja niosc ze sob spory zakres zmian stawia nowe warunki przed kapitałem ludzkim. Wzajemne powizania midzy kapitałem ludzkim a procesami globalizacji s silne i dlatego s, i bd obiektem zainteresowania badaczy reprezentujcych wiele dyscyplin.

Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP)

Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP) str. 1 Załcznik Nr 1 Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP) Działanie 1.4 Wzmocnienie współpracy midzy sfer badawczo-rozwojow

Bardziej szczegółowo

23.2. Liczba studentów

23.2. Liczba studentów 23.1. Wprowadzenie Ju w latach 60. XX w. podjte zostały istotne badania dotyczce efektywnoci inwestycji w kształcenie. Efektywno ta dotyczyła głównie skali makroekonomicznej i odnosiła si w szczególnoci

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego?

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? Cz I Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? 1. Podstawowe definicje wprowadzenie!" # " " $ % % & &%'# " (& )#&!* *! "(* *! "(* ł ł $ % # &+,"% + & ", *! "(*! " #$% $ % # &!

Bardziej szczegółowo

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Analiza procesu jest narzdziem do osignicia wyszej efektywnoci organizacji (midzy innymi). Wymaga ona zbudowania modelu procesu biznesowego bdcego opisem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Edukacja a rynek pracy dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Rynek pracy co to? Zatrudnianie nie jest koniecznością Rynek pracy jako całość to byt

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. Projekt z dnia 8 listopada 2006 r. ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zada umoliwiajcych

Bardziej szczegółowo

W 1 liczba firm sektora IT (według definicji OECD tego sektora) na 10 000 mieszkaców (rys. 1),

W 1 liczba firm sektora IT (według definicji OECD tego sektora) na 10 000 mieszkaców (rys. 1), Jednym z paradoksalnych wymiarów globalizacji jest wzrastajce znaczenie regionów i miast, które jest wynikiem procesów erozji politycznej i gospodarczej pastw terytorialnych (Olechnicka, 2000). Regiony

Bardziej szczegółowo

Trendy upadłoci przedsibiorstw w Polsce

Trendy upadłoci przedsibiorstw w Polsce Dr Grzegorz Gołbiowski Trendy upadłoci przedsibiorstw w Polsce Wprowadzenie Upadłoci przedsibiorstw w gospodarce rynkowej nie s niczym nadzwyczajnym. W teorii ekonomii zjawisko upadku podmiotów gospodarczych

Bardziej szczegółowo

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Lucjan Pawłowski Politechnika Lubelska, Wydział Inżynierii Środowiska, ul. Nadbystrzycka 40B, 20-618

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Proces Boloski 2020. Europejski Obszar Szkolnictwa Wyszego w nowej dekadzie

Proces Boloski 2020. Europejski Obszar Szkolnictwa Wyszego w nowej dekadzie Proces Boloski 2020 Europejski Obszar Szkolnictwa Wyszego w nowej dekadzie Komunikat z konferencji europejskich ministrów odpowiedzialnych za szkolnictwo wysze, Leuven i Louvain-la-Neuve, 28-29 kwietnia

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załcznik do Uchwały Nr XXVIII/75/03 Rady Powiatu Pabianickiego z dnia 13 listopada 2003 r. (w zakresie : rehabilitacji społecznej, rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i &rednich Przedsi'biorstw... 9

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Maych i &rednich Przedsi'biorstw... 9 SPIS TRE%CI Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i &rednich Przedsi'biorstw... 9 Streszczenie raportu... 11 $. Stan sektora ma!ych i "rednich

Bardziej szczegółowo

Załcznik 1 ANALIZA SWOT RYNKU PRACY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO

Załcznik 1 ANALIZA SWOT RYNKU PRACY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Załcznik 1 ANALIZA SWOT RYNKU PRACY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO SILNE STRONY SŁABE STRONY Usługowy charakter regionu wysoka pracochłonno sektora Due obszary województwa obejmujce tereny popegerowskie;

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska

Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska Rynek cz!"ci motoryzacyjnych nierozerwalnie #$czy si! z parkiem samochodowym, dlatego te% podczas oceny wyników sprzeda%y samochodowych cz!"ci zamiennych nie mo%na

Bardziej szczegółowo

4.2. Rynek pracy wobec wyzwa gospodarki opartej na wiedzy

4.2. Rynek pracy wobec wyzwa gospodarki opartej na wiedzy 4.1. Wprowadzenie Cele zapisane w strategii lizboskiej w zakresie rynku pracy oraz innowacyjno- ci stanowi podstaw i punkt odniesienia rozwaa podjtych w niniejszym opracowaniu. Złoono i kompleksowo rozpatrywanego

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Podstaw rozwoju kadego społeczestwa jest jego rozwój gospodarczy, a energia stanowi wan rol w jego realizacji. Z uwagi na cigły

Bardziej szczegółowo

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych dr Paweł Modrzyński Prezentacja przygotowana w ramach projektu pn: Ludzie starsi na rynku pracy w województwie kujawsko-pomorskim. Tendencje

Bardziej szczegółowo

Spis treêci str. Wykaz skrótów... 11 Spis tabel... 15 Przedmowa... 19 Rozdzia 1. Wybrane teorie rozwoju regionalnego... 23 1.1. Teorie lokalizacji...

Spis treêci str. Wykaz skrótów... 11 Spis tabel... 15 Przedmowa... 19 Rozdzia 1. Wybrane teorie rozwoju regionalnego... 23 1.1. Teorie lokalizacji... Spis treêci str. Wykaz skrótów............................................. 11 Spis tabel............................................... 15 Przedmowa............................................... 19 Rozdzia

Bardziej szczegółowo

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie.

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie. Spis treci: I. Wprowadzenie II. Zadania i czynnoci 1) Potencjalne miejsca pracy. 2) Zakres obowizków. III. Wymagania zawodu 1) Wymagania fizyczne i zdrowotne 2) Wymagania psychologiczne IV. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Realizacja Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyszego Komunikat z konferencji ministrów ds. szkolnictwa wyszego, Berlin, 19 wrzenia 2003

Realizacja Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyszego Komunikat z konferencji ministrów ds. szkolnictwa wyszego, Berlin, 19 wrzenia 2003 Realizacja Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyszego Komunikat z konferencji ministrów ds. szkolnictwa wyszego, Berlin, 19 wrzenia 2003 Preambuła Dnia 19 czerwca 1999 r., rok po podpisaniu Deklaracji Sorboskiej,

Bardziej szczegółowo

Rozwój szkolnictwa wyższego w powiecie wałbrzyskim stan aktualny i perspektywy na lata 2014-2020. dr Andrzej Węgrzyn PWSZ w Wałbrzychu

Rozwój szkolnictwa wyższego w powiecie wałbrzyskim stan aktualny i perspektywy na lata 2014-2020. dr Andrzej Węgrzyn PWSZ w Wałbrzychu Rozwój szkolnictwa wyższego w powiecie wałbrzyskim stan aktualny i perspektywy na lata 2014-2020 dr Andrzej Węgrzyn PWSZ w Wałbrzychu 1 Plan prezentacji 1. Szkoły wyższe w Wałbrzychu - stan obecny 2. Perspektywy

Bardziej szczegółowo

Próbna matura z angielskiego dla grupy klasy IIC (poziom rozszerzony)

Próbna matura z angielskiego dla grupy klasy IIC (poziom rozszerzony) Próbna matura z angielskiego dla grupy klasy IIC (poziom rozszerzony) I. Zdajcy zna: 1) rónorodne struktury leksykalno-gramatyczne umoliwiajce formułowanie wypowiedzi poprawnych pod wzgldem fonetycznym,

Bardziej szczegółowo

POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY. Wpływ polityki podatkowej na atrakcyjność inwestycyjną Polski

POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY. Wpływ polityki podatkowej na atrakcyjność inwestycyjną Polski POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY Wpływ polityki podatkowej na atrakcyjność inwestycyjną Polski Dr Paweł Wojciechowski, Prezes Zarządu PAIiIZ Warszawa, 2 marca 2009 I. Podatki a BIZ II.

Bardziej szczegółowo

! "#$!%&'(#!) "34! /(5$67%&'8#!)

! #$!%&'(#!) 34! /(5$67%&'8#!) 3 4! " #"$ % # " &# & ' & & (! " % &$ #) * & & &*## " & + # % &! & &*),*&&,) &! "& &-&. && *# &) &!/ & *) *&" / &*0 & /$ % &&, # ) *&")",$&%& 1&&2& 3 '! "#$!%&'(#!) % *+ +, - (. /0 *1 ", + 2 + -.-1- "34!

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r.

Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r. Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r. Informacja o I etapie wdroenia 4 godziny wychowania fizycznego w województwie podlaskim (klasa IV SP) oraz warunkach realizacji wychowania fizycznego w szkołach

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ

KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ ZAŁACZNIK nr 2 KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ Cz A dla dyscyplin: nauki humanistyczne i społeczne Zespół roboczy Komisji Bada na Rzecz Rozwoju... NAZWA JEDNOSTKI I. WYNIKI DZIAŁALNOCI NAUKOWEJ 1. Publikacje

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie...

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Maych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie... SPIS TRE%CI Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9 Streszczenie... 11 1. Zmiany makroekonomiczne w Polsce w latach

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Zarys koncepcji Dlaczego taki system jest potrzebny?

Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Zarys koncepcji Dlaczego taki system jest potrzebny? Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Dlaczego taki system jest potrzebny? Zarys koncepcji Sektor technologii rodowiskowych postrzegany jest w Europie i na wiecie jako jeden z najbardziej

Bardziej szczegółowo

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Zał. do Zarzdzenia Nr 58/05 Starosty Kieleckiego z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie wprowadzenia procedury rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Procedura rekrutacji pracowników do

Bardziej szczegółowo

11.1. Wprowadzenie. 11.2. Ramy dla przedsibiorczoci

11.1. Wprowadzenie. 11.2. Ramy dla przedsibiorczoci 11.1. Wprowadzenie Zdaniem twórców strategii lizboskiej naley uzna znaczce moliwoci małych i rednich przedsibiorstw w kontekcie przystosowania si do potrzeb rynku, a take tworzenia nowych miejsc pracy.

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY I WSKANIKI OCENY ZRÓNICOWA WEWNTRZREGIONALNYCH

PROBLEMY I WSKANIKI OCENY ZRÓNICOWA WEWNTRZREGIONALNYCH ródło: Jakubowicz E., Raczyk A., 2002, Problemy i wskaniki oceny zrónicowa wewntrzregionalnych, (w:) Rogacki H., Moliwoci i ograniczenia zastosowa metod badawczych w geografii społeczno ekonomicznej i

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA DZIAŁANIA KLASYCZNEGO ALGORYTMU GENETYCZNEGO

PREZENTACJA DZIAŁANIA KLASYCZNEGO ALGORYTMU GENETYCZNEGO Piotr Borowiec PREZENTACJA DZIAŁANIA KLASYCZNEGO ALGORYTMU GENETYCZNEGO Sporód wielu metod sztucznej inteligencji obliczeniowej algorytmy genetyczne doczekały si wielu implementacji. Mona je wykorzystywa

Bardziej szczegółowo

WIADECTWO INNOWACYJNOCI PRODUKTU

WIADECTWO INNOWACYJNOCI PRODUKTU WIADECTWO INNOWACYJNOCI PRODUKTU I. ZAKRES wiadectwo innowacyjnoci produktu dla ASTEC Sp. z o.o. dotyczy prototypu produktu MDT (Magik Development Tools) w fazie studium wykonalnoci. ASTEC Sp. z o.o. ul.

Bardziej szczegółowo

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 UNIWERSYTET RZESZOWSKI Promotor: dr Magdalena Cyrek Mariola Banach STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 przedstawienie istoty ubóstwa i wykluczenia

Bardziej szczegółowo

Ewa Janczar Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego. ewa.janczar@bgwm.pl www.bgwm.pl; www.gismazowsza.pl. Wisła 5-7.09 2007 r.

Ewa Janczar Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego. ewa.janczar@bgwm.pl www.bgwm.pl; www.gismazowsza.pl. Wisła 5-7.09 2007 r. Ewa Janczar Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego ewa.janczar@bgwm.pl www.bgwm.pl; www.gismazowsza.pl Wisła 5-7.09 2007 r. Słuba Geodezyjna i Kartograficzna funkcjonuje w realnej rzeczywistoci, ukształtowanej

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2008

GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2008 Załcznik do uchwały Nr... z dnia...rady Miasta Sandomierza GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2008 Gminny Program Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie okrela lokaln strategi na rok 2008

Bardziej szczegółowo

Wpływ kapitału ludzkiego na rozwój regionalny w Polsce

Wpływ kapitału ludzkiego na rozwój regionalny w Polsce 6.1. Wprowadzenie Współczesny rozwój gospodarczy cechuje odwrócenie proporcji midzy czynnikami produkcji, które decyduj o jego tempie. Nastpuje stopniowe przejcie od konkurencji zasobów do konkurencji

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2006 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

Spis tre ci. 1. Wst p... 4

Spis tre ci. 1. Wst p... 4 1 Spis treci 1. Wstp... 4 1. Wstp... 4 2. Cz analityczna:... 5 2.1. Analizy statystyczne i ich odniesienie przestrzenne... 5 2.1.1. ródła danych statystycznych... 5 2.1.2. Stosowane metody analizy statystycznej...

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Komunikat Londyski. W kierunku Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyszego: odpowied na wyzwania w zglobalizowanym wiecie

Komunikat Londyski. W kierunku Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyszego: odpowied na wyzwania w zglobalizowanym wiecie Komunikat Londyski 18 maja 2007 W kierunku Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyszego: odpowied na wyzwania w zglobalizowanym wiecie 1. Wprowadzenie 1.1 My, Ministrowie odpowiedzialni za szkolnictwo wysze

Bardziej szczegółowo

EP io default website

EP io default website 26-01-2015 Od regulacji Internetu po bezpieczestwo publiczne debata na temat dylematów ochrony danych Nowoczesna gospodarka opiera si w duej mierze na przetwarzaniu danych, dlatego potrzebne s jasne reguy,

Bardziej szczegółowo

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej ! " 1 Wstp Praca dotyczy projektu midzyprzedmiotowego, jaki moe by zastosowany na etapie nauczania gimnazjum specjalnego. Powyszy projekt moe zosta przeprowadzony na zajciach z przedmiotów: informatyka

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego Niniejszy opis dotyczy konfiguracji programu pocztowego Outlook Express z pakietu Internet Explorer, pracujcego pod kontrol systemu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR./07 RADY MIASTA ZIELONA GÓRA. z dnia 2007 r.

UCHWAŁA NR./07 RADY MIASTA ZIELONA GÓRA. z dnia 2007 r. UCHWAŁA NR./07 RADY MIASTA ZIELONA GÓRA z dnia 2007 r. w sprawie przystpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Zielona Góra. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2005 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biuletyn Informacyjny Warszawa 2007 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III. Zabici

Bardziej szczegółowo

Kurs Tester/ewaluator treci e-learningowych

Kurs Tester/ewaluator treci e-learningowych Kurs Tester/ewaluator treci e-learningowych Jednym z najdynamiczniej rozwijajcych si zastosowa techniki informacyjnych jest wspomagane komputerowo nauczanie. Konieczno ustawicznego podnoszenia kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie Maciej Strzębicki Własna firma Inkubator przedsiębiorczości Kryzys Praca na uczelni Garaż VC/PE Wdrożona idea Innowacje Wydatki na badania i rozwój Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI ROZWOJU W INYNIERII JAKOCI

KIERUNKI ROZWOJU W INYNIERII JAKOCI 20/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(1/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KIERUNKI ROZWOJU W INYNIERII JAKOCI S. TKACZYK 1 Politechnika

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 maja 2012 r. Tomasz Geodecki Piotr Kopyciński Łukasz Mamica Marcin Zawicki Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do

Bardziej szczegółowo

14.2. Opis bazy ródłowej, metody badawcze

14.2. Opis bazy ródłowej, metody badawcze 14.1. Wprowadzenie U ródeł genezy kapitału intelektualnego jest gospodarka oparta na wiedzy. Współczenie warto ekonomiczna powstaje w procesach tworzenia, dystrybucji i konsumpcji wiedzy oraz produktów

Bardziej szczegółowo

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Informacja i Promocja Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Spis treci 1. Wstp... 3 2. Ogólne działania informacyjno - promocyjne... 3 3. Działania informacyjno-promocyjne projektu... 4

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WDROENIA MIDZYNARODOWEGO PROJEKTU WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU SOCRATES COMENIUS 1

PROGRAM WDROENIA MIDZYNARODOWEGO PROJEKTU WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU SOCRATES COMENIUS 1 Renata Salecka Zespół Szkół nr 2 w Kraniku Szkolny koordynator projektu Socrates Comenius 1 PROGRAM WDROENIA MIDZYNARODOWEGO PROJEKTU WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU SOCRATES COMENIUS 1 EUROPEJSKIE TRADYCJE

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny PROJEKT Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny z dnia w sprawie programu współpracy Miasta Rejowiec Fabryczny z organizacjami pozarzdowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalnoci

Bardziej szczegółowo

Konferencja 24/25 stycznia 2008 r.

Konferencja 24/25 stycznia 2008 r. Tekst wystpienia prof. Barbary Kudryckiej, ministra nauki i szkolnictwa wyszego, podczas inauguracji konferencji "Nowe finansowanie. Wiksza dostpno. Lepsza jako." Konferencja 24/25 stycznia 2008 r. Dzisiejsza

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Warszawa, maj 2006 Spis treci Wprowadzenie...3 Cz I Zbiorcze wykonanie budetów jednostek samorzdu terytorialnego...7 1. Cz operacyjna...7

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład VIII Strategia lizbońska

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład VIII Strategia lizbońska Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład VIII Strategia lizbońska Pomyśl tylko, czym mogłaby być Europa. Pomyśl o wrodzonej sile naszej rozszerzonej Unii. Pomyśl o jej niewykorzystanym potencjale

Bardziej szczegółowo

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER EKLASTER O nas Fundacja eklaster powstała z inicjatywy środowisk reprezentujących MŚP oraz samorządowców i naukowców województwa małopolskiego. Duży i wciąż w niewielkim stopniu wykorzystany potencjał

Bardziej szczegółowo

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Marketing międzynarodowy Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Agenda Analiza szans na rynkach międzynarodowych 3 sposoby wchodzenia na rynek międzynarodowy Marketing mix standaryzacja czy adaptacja 3 sposoby

Bardziej szczegółowo

Załoenia do ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyszym

Załoenia do ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyszym Załoenia do ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyszym I. Podniesienie poziomu uczelni 1. Pełne dostosowanie organizacji studiów do zasad Procesu Boloskiego (trzy szczeble kształcenia: zawodowy,

Bardziej szczegółowo

Kurs Dydaktyk medialny

Kurs Dydaktyk medialny Kurs Dydaktyk medialny Jednym z najdynamiczniej rozwijajcych si zastosowa techniki informacyjnych jest wspomagane komputerowo nauczanie. Konieczno ustawicznego podnoszenia kwalifikacji zawodowych wymusza

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski. Warszawa, 26 maja 2015 r.

Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski. Warszawa, 26 maja 2015 r. Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski Warszawa, 26 maja 2015 r. Rozwój społeczny koncepcja Alvina Tofflera Trzecia fala Warszawa, 1997 Społeczeństwo agrarne * Społeczeństwo

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH Kobiecy styl zarządzania dr Ewa Lisowska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Konferencja Czas na nas Plan prezentacji 1. Szklany sufit

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci Owiadczam, e: Nr wniosku Imi i nazwisko Kandydata/tki Imi i nazwisko Oceniajcego Imi i nazwisko Kandydata/tki Załcznik nr 5 do Regulaminu rekrutacji do Projektu PIERWSZY BIZNES aktywizacja lokalnej społecznoci

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI ROZWOJU MAŁYCH I REDNICH PRZEDSIBIORSTW NA PODSTAWIE BADA W MIKROREGIONIE ŁÓDZKIM

CZYNNIKI ROZWOJU MAŁYCH I REDNICH PRZEDSIBIORSTW NA PODSTAWIE BADA W MIKROREGIONIE ŁÓDZKIM 15 CZYNNIKI ROZWOJU MAŁYCH I REDNICH PRZEDSIBIORSTW NA PODSTAWIE BADA W MIKROREGIONIE ŁÓDZKIM Marek Matejun Katedra Zarzdzania, Politechnika Łódzka 1. Wprowadzenie Problematyka rozwoju małych i rednich

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalnoci Powiatowego Rzecznika Konsumentów za rok 2005.

Sprawozdanie z działalnoci Powiatowego Rzecznika Konsumentów za rok 2005. Sprawozdanie z działalnoci Powiatowego Rzecznika Konsumentów za rok 2005. Konsument, aczkolwiek jest najwiksz zbiorowoci społeczn współczesnego wiata, to jednoczenie jest najsłabszym ogniwem systemu dystrybucji

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Załcznik nr 5 WZÓR MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.4:

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

NAZWY I ADRESY W SIECIACH IP PODZIAŁ NA PODSIECI

NAZWY I ADRESY W SIECIACH IP PODZIAŁ NA PODSIECI NAZWY I ADRESY W SIECIACH IP PODZIAŁ NA PODSIECI 1 1. Adres IP Adresy IP s niepowtarzalnymi identyfikatorami wszystkich stacji nalecych do intersieci TCP/IP. Stacj moe by komputer, terminal, router, a

Bardziej szczegółowo

1. Wstp. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r.

1. Wstp. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r. Wieloletni program współpracy samorzdu Powiatu Krasnostawskiego z organizacjami pozarzdowymi oraz z podmiotami

Bardziej szczegółowo

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

NARODOWY PROGRAM ZDROWIA 2007-2015

NARODOWY PROGRAM ZDROWIA 2007-2015 Teresa Karwowska 1 z 6 NARODOWY PROGRAM ZDROWIA 2007-2015 1 : Okrela gówne kierunki polityki zdrowotnej pastwa Jest prób zjednoczenia wysików rónych organów administracji rzdowej, organizacji pozarzdowych

Bardziej szczegółowo

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w UZASADNIENIE Projekt rozporzdzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej uczelni publicznych stanowi wykonanie delegacji ustawowej wynikajcej z art. 105 ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. w Liceum Ogólnokształccym im. Stefana eromskiego. opracowała: Danuta Paluchowska Szkolny Doradca Zawodwy

Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. w Liceum Ogólnokształccym im. Stefana eromskiego. opracowała: Danuta Paluchowska Szkolny Doradca Zawodwy Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego w Liceum Ogólnokształccym im. Stefana eromskiego opracowała: Danuta Paluchowska Szkolny Zawodwy Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego umoliwia uczniowi zdobycie

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

Miejsce i znaczenie małych i duych przedsibiorstw na rynku

Miejsce i znaczenie małych i duych przedsibiorstw na rynku Grzegorz Gołbiowski Miejsce i znaczenie małych i duych przedsibiorstw na rynku Wprowadzenie Istniej dwie teorie dotyczce działania małych i rednich przedsibiorstw (MSP) na rynku w obliczu funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie zintegrowanych systemów zarzdzania w małych i rednich przedsibiorstwach moliwoci i ograniczenia

Zastosowanie zintegrowanych systemów zarzdzania w małych i rednich przedsibiorstwach moliwoci i ograniczenia Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 121 Zastosowanie zintegrowanych systemów zarzdzania w małych i rednich przedsibiorstwach moliwoci i ograniczenia The integrated management software in small

Bardziej szczegółowo

Procedura oceny pracowników samorzdowych zatrudnionych w Urzdzie Gminy Michałowo

Procedura oceny pracowników samorzdowych zatrudnionych w Urzdzie Gminy Michałowo Załcznik Nr 1 do Zarzdzenia Nr 38/07 Wójta Gminy Michałowo z dnia 6 sierpnia 2007r. Procedura oceny pracowników samorzdowych zatrudnionych w Urzdzie Gminy Michałowo 1 1.Procedur oceny stosuje si do pracowników

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU EDUKACJI NA LATA 2007-2013

STRATEGIA ROZWOJU EDUKACJI NA LATA 2007-2013 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU STRATEGIA ROZWOJU EDUKACJI NA LATA 2007-2013 sierpie 2005 r. Spis treci 1. Wprowadzenie... 4 2. Uwarunkowania prawne i powizania z innymi dokumentami... 5 3. Diagnoza

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Podstawy teoretyczne

Bazy danych Podstawy teoretyczne Pojcia podstawowe Baza Danych jest to zbiór danych o okrelonej strukturze zapisany w nieulotnej pamici, mogcy zaspokoi potrzeby wielu u!ytkowników korzystajcych z niego w sposóbs selektywny w dogodnym

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008.

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Załcznik Nr 1 do uchwały Nr XIV/129/08 Rady Gminy Michałowo z dnia 11 stycznia 2008r. Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Wprowadzenie Aktywna działalno organizacji

Bardziej szczegółowo

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Banki komercyjne Spółdzielcze Kasy Oszczdnociowo-Kredytowe Fundusze

Bardziej szczegółowo