4 / 2008 ISSN ROCZNIK 7

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "4 / 2008 ISSN 1643-1618 ROCZNIK 7"

Transkrypt

1 4 / 2008 ISSN ROCZNIK 7

2 W kwartalniku DROGI i MOSTY drukowane s¹ prace naukowe, naukowo techniczne i studialne z dziedziny in ynierii l¹dowej, obejmuj¹ce zagadnienia z zakresu projektowania, budowy i utrzymania dróg, lotnisk, mostów oraz innych obiektów infrastruktury drogowej. ZESPÓ REDAKCYJNY Micha³ A. Glinicki redaktor naczelny Mariusz Wojdal sekretarz redakcji Juliusz Cieœla, Stanis³aw P. Glinicki, Szymon Imie³owski, Jerzy Pi³at RADA PROGRAMOWA Andrzej M. Brandt, Maciej Gryczmañski, Józef Judycki, Wojciech Radomski, Leszek Rafalski, Dariusz Sybilski, Antoni Szyd³o, Witold Wo³owicki Copyright by Instytut Badawczy Dróg i Mostów, Warszawa 2008 ADRES REDAKCJI D ROGI i MOSTY INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW ul. Golêdzinowska 10, Warszawa tel.(0-22) , fax (0-22)

3 DROGI i MOSTY 4/2008 SPIS TREŒCI Krzysztof Gradkowski Efekt wzmocnieñ geotekstyliami gruntowego pod³o a nawierzchni dróg - badania doœwiadczalne 5 Jan Król Nowa metoda analizy mikrostruktury asfaltów modyfikowanych polimerami 23 Ewelina Tkaczewska W³aœciwoœci cementów zawieraj¹cych ró ne frakcje ziarnowe krzemionkowych popio³ów lotnych 47 Alfabetyczny spis Autorów artyku³ów wydrukowanych w 2008 roku 81 Wykaz Recenzentów w 2008 roku 83 Wskazówki dla Autorów 85 CONTENTS Krzysztof Gradkowski Effect of strengthening of the ground subbase of road pavement by geotextiles - experimental investigation 5 Jan Król New method of analysis of polymer modified bitumen microstructure 23 Ewelina Tkaczewska Properties of cements containing various size fractions of siliceous fly ashes 47 Alphabetical list of authors of articles published in List of reviewers in Instructions to authors 85

4

5 DROGI i MOSTY 5 Nr KRZYSZTOF GRADKOWSKI 1) EFEKT WZMOCNIEÑ GEOTEKSTYLIAMI GRUNTOWEGO POD O A NAWIERZCHNI DRÓG BADANIA DOŒWIADCZALNE STRESZCZENIE. Artyku³ analizuje wyniki wykonanych pomiarów dynamicznego modu³u odkszta³cenia jako miary podatnoœci ro nych struktur modelowych pod³o y nawierzchni drogowych. Pomiary przeprowadzono na odpowiednio sporz¹dzonym poligonowym poletku doœwiadczalnym. W opracowaniu wykazano, e efekt wzmocnienia pod³o a gruntowego nawierzchni drogi przez geotekstylia zosta³ potwierdzony w opisanych przypadkach modeli pod³o a. Porównawcze zestawienie wyników, pozwoli³o na sformu³owanie wniosków o istotnym znaczeniu praktycznym w celu okreœlenia roli i zakresu wzmocnieñ pod³o y nawierzchni dróg samochodowych z warstw¹ geotekstylii. Dalsze badania powinny okreœliæ zakres zastosowañ technicznych tego rodzaju wzmocnieñ w przypadku ró nych warstwowych pod³o y gruntowych. 1. WPROWADZENIE W krajowych przepisach techniczno - budowlanych funkcja geow³ókniny w uk³adzie gruntowych warstw pod³o a nawierzchni drogowych jest ustalana przewa nie jako warstwa separacyjna. Podobnie jest w pod³o ach rusztu torowego dróg szynowych. Wprowadzenie do pod³o a fundamentowego nawierzchni dróg l¹dowych, warstwy geow³ókniny o odmiennych parametrach fizycznych ni grunt musi jednak wywo³aæ pewne skutki mechaniczne zachowania tych warstw. W celu okreœlenia tego wp³ywu 1) dr in. Instytut Dróg i Mostów Politechniki Warszawskiej

6 6 Krzysztof Gradkowski podjêto testy oznaczania modu³u odkszta³cenia E 1 i E 2 analizowane w pracy [1]. Bezpoœrednie pomiary modu³ów nie przynios³y widocznych rezultatów zmian, ten fakt zaœ zdyskwalifikowa³ równie rodzaj pomiaru jako miarodajny do okreœlenia wp³ywu tej formy zbrojenia gruntu na zmiany odkszta³calnoœci pod³o a. Liczne sygna³y uzyskanych efektów zbrojenia i wzmacniania warstw gruntów piaszczystych, a g³ównie mo liwoœæ uzyskania rozwi¹zañ relatywnie tanich i ³atwych technologicznie, by³y czynnikami mobilizuj¹cymi do dalszych badañ w tym zakresie. 2. UZASADNIENIE CELOWOŒCI PROJEKTOWANIA WZMOCNIENIA GEOTEKSTYLIAMI WARSTW GRUNTOWYCH W okresie ostatnich dziesiêciu lat mo na wymieniæ kilkaset pozycji prac w literaturze przedmiotu, które wskazuj¹ na wystêpowanie efektu wzmocnienia pod³o y gruntowych przez ró ne formy geosyntetyków, w tym i geotekstylii. Na szczególn¹ uwagê zas³uguj¹ wyniki testu laboratoryjnego w aparacie trójosiowego œcinania [3]. Badania gruntów za pomoc¹ tego aparatu s¹ powszechnie uwa ane za bardzo miarodajne, ze wzglêdu na ich zbli ony charakter do rzeczywistego, trójosiowego obci¹ enia. Na rysunku 1 przedstawiono trzy struktury próbek gruntu piaszczystego, zbrojonego tym samym geosyntetykiem poliestrowym, w trzech formach tego produktu: a) jako 8 warstw p³askiego i poziomego (planarnego) zbrojenia geow³óknin¹, roz³o one na 76 mm wysokoœci próbki, b) jako równomiernego wymieszania z fibrami geosyntetycznymi, c) wype³nienie próbk¹ pojemnika (otwartego dennie) sporz¹dzonego z tego geosyntetyku jako geotekstylii. Rys.1. Struktury i rodzaje próbek przygotowanych do aparatu trójosiowego wg [3] Fig.1. Structure of specimens prepared for triaxial tests [3] DROGI i MOSTY 4/2008

7 WZMOCNIENIA GEOTEKSTYLIAMI GRUNTOWEGO POD O A NAWIERZCHNI DRÓG 7 Wyjaœnienia wymaga rodzaj pojemnika, który w istocie jest woreczkiem z tego samego materia³u poliestrowego jak poziome przek³adki w próbce a). Na woreczek poliestrowy naci¹gniête s¹ membrany gumowe w³aœciwe badaniom w aparacie trójosiowym. W nastêpstwie testu laboratoryjnego, uzyskano bardzo przekonywuj¹ce i jednoznaczne rezultaty przedstawione na rysunku 2. Poziom odniesienia wszystkich wyników to krzywa (4), przedstawiaj¹ca wytrzyma³oœæ naœcinanie tego samego gruntu bez jakichkolwiek wzmocnieñ. Krzywa (1) dotycz¹ca przek³adek poziomych, zdecydowanie wskazuje na znaczne wzmocnienie takiej próbki w stosunku do pozosta³ych form zbrojenia. Krzywa (2), przedstawia wynik pomiaru odkszta³ceñ próbki tego samego gruntu zawartym w woreczku sporz¹dzonym z geosyntetyków, a zatem ograniczaj¹cy rozpór boczny próbki. Próbka okazuje siê byæ relatywnie odporna na deformacje. Test ten nale y uznaæ za bardzo wiarygodny, bowiem modeluje on bardzo dobrze zbli enie rzeczywiste warunki zachowania siê gruntu. Krzywa (2) odpowiada³aby w rzeczywistoœci pracy materaca, z wype³nionym piaszczystym gruntem jednorodnym. Rys.2. Wyniki testu w aparacie trójosiowego œcinania próbek o zawartoœci ró nych form geosyntetyku [3] Fig.2. Triaxial test results for different soil geosynthetic specimens [3] Badania zreferowane w pracy [3] by³y rozwiniêciem programu badañ opisanego w pracy [2], którego wyniki okaza³y siê tak interesuj¹ce, e kontynuacja tych badañ, nad efektem wzmocnieñ ró nych form zastosowañ geosyntetyków, zosta³a zapowiedziana jako przedmiot badañ na dalsze kilka lat. Wzmacniaj¹ca funkcja geotekstylii w warstwach gruntów piaszczystych nie budzi adnych w¹tpliwoœci. Obok badañ laboratoryjnych i poligonowych, skutki zastosowañ geotekstylii w pod³o u gruntowym, okreœlane s¹ badaniami analitycznymi. Na szczególn¹ uwagê zas³uguje analiza zawarta w pracy [5] modelu Kerra i pod³o a Winklera - Pasternaka

8 8 Krzysztof Gradkowski uwzglêdniaj¹ca warstwê œcinaj¹c¹ (gruntu) wyposa on¹ w warstwê membrany lub geosyntetyku. Przedstawiony model, byæ mo e mniej z³o ony od niektórych innych modeli nawierzchni, sugeruje daleko id¹ce podobieñstwo do rzeczywistego uk³adu geosyntetyk - grunt, jako drogowych nawierzchni podatnych (rys. 3). Rys.3. Model Kerra, nawierzchnia pod³o e z geosyntetykiem typu membrana [5] Fig.3. Keer s model of pavement subbase with membrane [5] Kerr w pierwszych pracach Ÿród³owych [8-9] przedstawi³ model prosty i ca³¹ rodzinê modeli z³o onych sk³adaj¹cych siê z warstw Winklera, Pasternaka i Héteny'ego. Równanie najprostszego modelu pod³o a Kerra pokazanego na rysunku 3, w przypadku braku geow³ókniny T p = 0 oraz G = G = G jest nastêpuj¹ce: t b k s G 2 2 q 1+ q k w G w s k =, (1) k t t gdzie: q = q( x, y) obci¹ enie roz³o one na powierzchni modelu, w= w( x, y) ca³kowite ugiêcie pod³o a, k, k wspó³czynniki charakterystyk sprê ystoœci t s górnej i dolnej warstwy pod³o a, G modu³ sprê ystoœci postaciowej w modelu. W przypadku belek równanie modelu (1) ulega zmianie i laplasjan 2 przechodzi w 2 drug¹ pochodn¹. Dok³adniejsz¹ analizie i wyprowadzenie równania (1) podano 2 x w pracy [10] i innych opracowaniach. Je eli w warstwie œcinaj¹cej modelu Kerra znajduje siê geow³óknina, to równanie modelu (1) jest skomplikowane, nieliniowe i jego rozwi¹zanie jest mo liwe jedynie numerycznie. DROGI i MOSTY 4/2008

9 WZMOCNIENIA GEOTEKSTYLIAMI GRUNTOWEGO POD O A NAWIERZCHNI DRÓG 9 Rozwi¹zania numeryczne zawarte w [5] prowadz¹ w zasadzie do wniosków zgodnych z przyjêt¹ definicj¹ modelu na rysunku 3, lecz efekt ró nych parametrów œcinania w warstwie z geosyntetykiem, odpowiednio zdefiniowanych w obliczeniach, na krawêdziach obci¹ enia, we wspó³rzêdnych bezwymiarowych wymaga przytoczenia (rys. 4). Godne uwagi s¹ te porównania efektu krawêdziowego przy ró nych wspó³czynnikach tarcia membrany w warstwie gruntowej pod³o a fundamentowego (rys. 5). Rys.4. Zale noœæ osiadania od ró nych wartoœci wspó³czynnika sprê ystoœci poprzecznej w warstwie Pasternaka [5] Fig.4. Relationship between settlement and different sheer modulus in Pasternak s layer [5] Rys.5. Zale noœæ osiadania od ró nych wartoœci wspó³czynnika tarcia miêdzy warstwami a geow³óknin¹ [5] Fig.5. Relationship between settlement and different interlayer friction coefficients [5]

10 10 Krzysztof Gradkowski Inny model analityczny uk³adu nawierzchnia gruntowe pod³o e nawierzchni z przek³adk¹ w³óknin syntetycznych zawiera praca [4]. Relacja pomiêdzy rzeczywistym uk³adem warstw nawierzchni jest widoczna na rysunku 6a i 6b. Wydaje siê te s³usznym zast¹pienie górnej warstwy noœnej nawierzchni ca³kowicie sztywn¹ belk¹ nieskoñczenie d³ug¹. Stwarza to wa ne podobieñstwo do konstrukcji drogowych nawierzchni pó³sztywnych, nie ca³kiem odpowiadaj¹cym terminologii i nazewnictwu stosowanym w kraju. P³aski uk³ad zadania, rys.6 b, z ekwiwalentnym pod³o em Winklera o sta³ej sprê ystoœci k c (podatnoœci) rozwi¹zany numerycznie, pozwala tak e na wyci¹gniecie pewnych wniosków. Okazuje siê, e nie tylko sam fakt istnienia przek³adki z geosyntetyku kszta³tuje odpowiednie proporcje rozk³adu si³ wewnêtrznych w uk³adzie uwarstwionym, ale tak e w³aœciwoœci fizyczne i mechaniczne samego geosyntetyku. Na rysunku 7 mo na zaobserwowaæ zmniejszanie siê naprê eñ (wzd³u nych) w geosyntetyku wraz ze zmniejszaniem siê sprê ystoœci warstwy gruntu. Oznacza to np. bardziej zagêszczon¹ warstwê piasku lub inny jego rodzaj w której znajduje siê przek³adka typu membrany. Rysunek 8 wskazuje na mo liwoœæ odrywania siê belki od pod³o a czyli wystêpowania si³ tn¹cych. Jedynie geotekstylia poprzez swe w³aœciwoœci fizyczne mog¹ zredukowaæ œcinanie warstw gruntowych. a) b) Rys.6. Fizyczny uk³ad warstw [4]: a) nawierzchnia pod³o e gruntowe, b) model obliczeniowy Kerra z warstwami Pasternaka Winklera Fig.6. The layered system [4]: a) pavement soil subbase, b) calculation model by Kerr with Pasternak Winkler layers DROGI i MOSTY 4/2008

11 WZMOCNIENIA GEOTEKSTYLIAMI GRUNTOWEGO POD O A NAWIERZCHNI DRÓG 11 Rys.7. Rozk³ad naprê eñ zmobilizowanych jako efekt ró nych sprê ystoœci geosyntetyku [4] Fig.7. Distribution of mobilised stress as result of different elastic modulus of geosynthetic [4] Rys.8. Linia wp³ywu osiadañ belki przy ró nych wspó³czynnikach sprê ystoœci geosyntetyku [4] Fig.8. Lay-out beam settlements for different elastic modulus of geosynthetic [4]

12 12 Krzysztof Gradkowski Stwierdzono zatem, e w wynikach analiz numerycznych [4] i [5] wystêpuj¹ przes³anki istnienia wzmocnienia gruntu przez geosyntetyk w formie tekstylii. Hipotetycznie mo emy zatem przewidzieæ, wp³yw gruboœci warstw i ich sztywnoœci pod³o a na efekt podatnoœci pod³o a nawierzchni. Omówione wczeœniej badania laboratoryjne w aparacie trójosiowego œcinania [3] nie pozostawiaj¹ wiêkszych w¹tpliwoœci co do roli jak¹ pe³ni¹ geotekstylia w uk³adzie warstw gruntowych pod³o a nawierzchni dróg samochodowych. 3. ZA O ENIA OGÓLNE PROGRAMU POMIARÓW DYNAMICZNEGO MODU U ODKSZTA CENIA W kontekœcie powy szych ustaleñ oraz wniosków zawartych w pracy [1] opracowano za³o enia programowe uwzglêdniaj¹ce cel pomiarów podatnoœci uwarstwionych struktur pod³o y nawierzchni drogowych, które odwo³uj¹ siê do kilku zasad zachowania podobieñstw modelowych równie wymienionych w [1]. Ograniczenia te i warunki sprowadzaj¹ siê do okreœlenia zachowañ mechanicznych i fizycznych uk³adu pokazanego na rysunku 9. Rys.9. Model fizyczny rozk³adu elementarnych si³ statycznych Fig.9. Physical analogue of the unit force distribution DROGI i MOSTY 4/2008

13 WZMOCNIENIA GEOTEKSTYLIAMI GRUNTOWEGO POD O A NAWIERZCHNI DRÓG CEL I ZAKRES POMIARÓW PODATNOŒCI POD O A Podstawowym celem przeprowadzenia pomiarów by³o porównanie parametrów charakteryzuj¹cych podatnoœæ ró nych warstw i struktur pod³o a nawierzchni drogowej, wraz ze sprawdzeniem efektu zastosowania geow³ókniny. Pomiary przeprowadzono na poletku poligonowym, zbudowanym zgodnie z wy ej wymienionymi za³o eniami. Do konstrukcji poletka u yto: piasek gruby, zbli ony do pospó³ki o ρ s = 2,65 g/cm 3,W P =36%, U = 11, w noœ =14 %, geow³ókniny nazwanej pled o parametrach: masa powierzchniowa 300 g/m 2, wytrzyma³oœæ na rozci¹ganie wzd³u pasma 7 kn/m, si³a na przebicie (metoda CBR) 2 kn, wyd³u enie wzglêdne w poprzek pasma 75 %. W celu maksymalizacji ró nic i ró nych wp³ywów na mierzone parametry podatnoœci ró nych struktur pod³o a nawierzchni na poletku, pomiaru dokonano w przypadkach dwóch stanów zagêszczeñ: pierwsza seria pomiarów stanu I o zagêszczeniu I S = 0,96; druga seria pomiarów stanu II o zagêszczeniu I S = 0,98. Pomiary zagêszczenia wykonano wed³ug normy [7], metod¹ bezpoœredni¹ oznaczaj¹c IS. Stany nie pe³nego zagêszczenia umo liwiaj¹ ekspozycjê efektu wzmocnienia geosyntetyku i nie odkszta³calnoœci pod³o a betonowego. Ponadto mo liwoœæ wywo³ania ruchu mobilizuj¹cego tarcie grunt - w³óknina jest wiêksza w przypadkach gruntów o niewielkim zagêszczeniu. 5. OPIS I WYNIKI POMIARÓW 5.1. SPOSÓB PRZEPROWADZENIA POMIARU Wype³niaj¹c cel i za³o enia programowe pomiarów, sporz¹dzono poletko poligonowe wed³ug planu na rysunku 10 i widokach na rysunkach 11 i 12. Poletko zosta³o wykonane powtórnie i rozbudowane, przy u yciu tych samych materia³ów, po wykonaniu pomiarów odkszta³calnoœci modelu pod³o a przedstawionych w pracy [1]. Najwa niejsze ró nice to zmiana rozpiêtoœci wskaÿnika zagêszczenia I S oraz wprowadzenie modelu pod³o a gruntowego nawierzchni na betonowej p³ycie sztywnej. P³yta nie jest odkszta³calna, równie i sprê yœcie, w zakresie obci¹ eñ pomiarowych, nie mniej pozwala na ustalenie modelu pod³o a nawierzchni dla szczególnych i wystêpuj¹cych przypadków uk³adów technicznych. Ponadto ten typ modelu pod³o a nawierzchni drogowej pozwala na uzyskanie pomiaru porównawczego. Pe³n¹ strukturê poletka w przekrojach przedstawiaj¹ rysunki 13 i 14.

14 14 Krzysztof Gradkowski Legenda rozmieszczenia punktów pomiarowych: Rys.10. Plan poligonowego poletka pomiarowego i rozmieszczenie punktów pomiaru Fig.10. Plan of the small testing field and location of measurements Rys.11. Widok z prawego naro nika poligonowego poletka Fig.11. View of the small testing field right corner DROGI i MOSTY 4/2008

15 WZMOCNIENIA GEOTEKSTYLIAMI GRUNTOWEGO POD O A NAWIERZCHNI DRÓG 15 Rys.12. Widok z lewego naro nika poligonowego poletka pomiarowego Fig.12. View of the small testing field left corner Rys.13. Przekroje w strefach pod³u nych poletka Fig.13. Longitudinal cross sections of the testing field

16 16 Krzysztof Gradkowski Rys.14. Przekroje poletka w poszczególnych sekcjach Fig.14. Cross sections of the testing field in three strips W przypadkach redukowanych, co 5 cm gruboœci pokrycia geosyntetyku, dokonano pomiaru bezpoœredniego dynamicznego modu³u odkszta³cenia E d, przyrz¹dem typu ZFG 02 stanowi¹cym lekki ugiêciomierz dynamiczny (rys. 15). Ugiêciomierz dynamiczny pozwala na kontrolne, uzupe³niaj¹ce, pozanormowe, bowiem nie ujête w normie [7], pomiary stanu podatnoœci i noœnoœci gruntów. Jest to podrêczny i nowoczesny przyrz¹d, którego pomiar pozwala na doœæ szerok¹ interpretacjê wyników, w tym ustalanie takich parametrów warstw gruntowych jak; wskaÿnik i stopieñ zagêszczenia, statyczne modu³y odkszta³cenia itp., zwanych ogólnie parametrami podatnoœci. Na podstawie pionowej amplitudy osiadania p³yty obci¹ onej dynamicznej s, zmierzonej podczas udaru, mo na wed³ug [6] obliczyæ: σ E d = 1,5 r, (2) s gdzie: E d dynamiczny modu³ odkszta³cenia [MPa], σ œrednia wartoœæ obci¹ enia pod p³yt¹ [0,1 MN/m 2 ], r promieñ si³y obci¹ aj¹cej [150 mm], s amplituda osiadania [mm]. DROGI i MOSTY 4/2008

17 WZMOCNIENIA GEOTEKSTYLIAMI GRUNTOWEGO POD O A NAWIERZCHNI DRÓG 17 Rys.15. Lekki ugiêciomierz dynamiczny ZFG-02 Fig.15. Light falling weight deflectometer ZFG-02 Przybli on¹ zale noœæ wtórnego modu³u odkszta³cenia E 2 od modu³u dynamicznego E d wed³ug [6] mo na opisaæ za pomoc¹ równania: gdzie: E 2 E d 300 E 600ln, wtórny modu³ odkszta³cenia [MPa], E d dynamiczny modu³ odkszta³cenia [MPa]. Ustalenie zakresu E d dla którego wzór (3) jest obowi¹zuj¹cy wymaga kilku serii odpowiednich badañ. (3) 5.2. REZULTATY POMIARU PARAMETRU PODATNOŒCI Przy zmiennej gruboœci pokrycia gruntem geow³ókniny wykonano seriê pomiarów E d uzyskuj¹c wyniki przedstawione na wykresach. Analogicznego pomiaru dokonano na pod³o u ca³kowicie sztywnym (p³yta betonowa) E d =, u ywaj¹c tego samego gruntu o analogicznych gruboœciach warstw pokrycia geow³ókniny i izoluj¹c j¹ ka dorazowo od pod³o a betonowego, 5 cm warstw¹ tego samego gruntu. W celach porównawczych zachowano strefê zmiennej gruboœci samego pod³o a gruntowego. Wyniki zestawiono na wykresach (rys ).

18 18 Krzysztof Gradkowski I stan zagêszczenia I S = 0,96 Rys.16. Œredni dynamiczny modu³ odkszta³cenia (stan I ) Fig.16. Average dynamic deflection modulus (stage I ) Rys.17. Œrednie osiadania p³yty (stan I ) Fig.17. Average settlements of plate (stage I ) DROGI i MOSTY 4/2008

19 WZMOCNIENIA GEOTEKSTYLIAMI GRUNTOWEGO POD O A NAWIERZCHNI DRÓG 19 II stan zagêszczenia I S = 0,98 Rys.18. Œredni dynamiczny modu³ odkszta³cenia (stan II ) Fig.18. Average dynamic deflection modulus (stage II ) Rys.19.Œrednie osiadania p³yty (stan II ) Fig.19. Average settlements of plate (stage II )

20 20 Krzysztof Gradkowski Wobec trudnych do odczytania tendencji i zachowania siê krzywych zarówno osiadañ jak i wartoœci dynamicznych modu³ów odkszta³cenia, w drugiej serii pomiarów, po dogêszczeniu, zwiêkszono liczbê pomiarów w poszczególnych strefach o jeden, dla gruboœci pokrycia geow³ókniny 7 cm. 6. OCENA WYNIKÓW Przeprowadzenie pomiarów w przypadku zmiennego uk³adu warstw gruntowych, tak co do ich gruboœci od 5cm do 20cm, jak i struktury warstw pod³o a, nie pozwala na ich bezpoœrednie porównywanie, na przyk³ad parami. Eliminuje te, mo liwoœæ interpretacji statystycznej. Maj¹c na uwadze jeden z celów badañ, to jest ustalenie miêdzy innymi, efektu wzmacniaj¹cego zastosowanej geow³ókniny, odpowiednie zestawienie uzyskanych wyników, w szczególnoœci w strefach A-A, B-B i C-C poszczególnych stanów zagêszczeñ, pozwala jednak na pewne uogólnienia. W zestawieniu wyników, nie przedstawiono wszystkich rezultatów uzyskanych w trakcie pomiarów, oraz nie unikniêto mo liwych b³êdów pomiaru wynikaj¹cych z dok³adnoœci odczytów, który w szczególnoœci dla E d mo e przekraczaæ nawet ±2 MPa. Znacznie wiêkszy b³¹d tego pomiaru wystêpuje przy przeliczeniach E d na wskaÿniki zagêszczenia lub inne charakterystyki statyczne. Wyznaczenie indywidualnej korelacji pomiêdzy E d i I S wymaga³oby znacznej iloœci pomiarów, do których poletko poligonu nie by³o przygotowane zaœ problem nie nale a³ do przedmiotu badañ. 7. WNIOSKI Na podstawie przeprowadzonych pomiarów i analizy zestawionych na rysunkach wyników mo na stwierdziæ: 1. Pomierzone bezwzglêdne wartoœci modu³ów E d nie s¹ miarodajne w zakresie jakoœci sporz¹dzonego pod³o a nawierzchni, które nie spe³nia wymagañ normowych w tym zakresie i jest jedynie modelem pod³o a. Dowodz¹ tylko nie pe³nych stanów zagêszczeñ i nie najwy szej jakoœci materia³u gruntowego u ytego do doœwiadczeñ. Stan ten by³ zamierzony dla wype³nienia celu badañ. 2. Sztywne pod³o e betonowe, w przypadkach gruntowych warstw pod³o a nawierzchni drogowych, ca³kowicie redukuje wp³yw warstwy geow³ókniny na podatnoœæ pod³o a. Dla stanu I (I S = 0,96) i stanu II (I S = 0,98) zmniejszenie podatnoœci uzyskujemy w wyniku zwiêkszenia gruboœci warstwy gruntu przekrycia geow³ókniny. 3. Jeœli pewn¹ miar¹ noœnoœci mo e byæ podatnoœæ mierzona dynamicznym modu³em odkszta³cenia, to przyrost noœnoœci, czyli zmniejszona podatnoœæ jest kilkunastoprocentowa i widoczna. Efekt wzmocnienia gruntowego uk³adu warstw, warstw¹ geow³ókniny, uznaæ nale y za ewidentny. DROGI i MOSTY 4/2008

21 WZMOCNIENIA GEOTEKSTYLIAMI GRUNTOWEGO POD O A NAWIERZCHNI DRÓG W przypadku uk³adu warstw samego gruntu wystêpuje niemal pe³na proporcjonalnoœæ pomiêdzy gruboœci¹ warstwy gruntu, a wzrastaj¹ca podatnoœci¹. Najwiêksz¹ podatnoœæ wykazuje 60 cm warstwa gruntu z geow³óknin¹ pokryt¹ warstw¹ oko³o 16 cm warstw¹ gruntu przy pierwszym stanie zagêszczenia. 5. Istnieje pewna optymalna gruboœæ gruntowej warstwy pokrycia geow³ókniny, przy której uzyskujemy ewentualny efekt wzmocnienia, czyli najwiêksz¹ mobilizacjê tarcia geow³ókniny o grunt i jego pod³u nej sprê ystoœci. W przypadku przeprowadzonych pomiarów i tego rodzaju gruntów, jest to pokrycie od 5 cm do 7 cm. Szczegó³owe potwierdzenie tej tezy wymaga oddzielnego programu pomiarów, bowiem zastosowania techniczne takiego rozwi¹zania w konstrukcji gruntowych pod³o y nawierzchni drogowych mo e byæ nad wyraz interesuj¹ce. Wydaje siê zrozumia³ym, e przedstawione wnioski mog¹ byæ zabarwione nieco subiektywnym podejœciem do zagadnienia. Nie mniej zagadnienia noœnoœci pod³o a nawierzchni drogowych jest doœæ z³o one, wymagaj¹ce d³ugotrwa³ych badañ i pomiarów w ró nych warunkach rzeczywistych i modelowych. BIBLIOGRAFIA [1] Gradkowski K.: Podatnoœæ warstw modelowego pod³o a nawierzchni a efekt wzmocnieñ geotekstliami. Cz. I. Badania wstêpne. Drogi i Mosty nr 2/2007, [2] Latha M.G., Murthy V.S.: Investigations on Sand Reinforced with Different Geosynthetics. Geotechnical Testing Journal, 29, 6/2006, [3] Latha M.G., Murthy V.S.: Effects of reinforcement form on the behavior of geosynthetic reinforced sand. Geotextiles and Geomembranesk, 25/2007, [4] Maheshwari P., Chandra S., Basudhar P.K.: Response of beam on tensionless extensible geosynthetic-reinforced earth bed subjected to moving loads. Computers and Geotechnics, 31/2004, [5] Shukla S.K., Chandra S.: A Study on a New Mechanical Model for Foundations and its Elastic Settlement Response. International Journal for Numerical Methods in Geomechanics, 20, 1996, [6] Stigler-Szyd³o E.: Posadowienie budowli infrastruktury transportu l¹dowego. Dolnoœl¹skie Wydawnictwo Edukacyjne, Wroc³aw 2005, 311 [7] PN-S-02205: 1998 Roboty ziemne. Wymagania i badania [8] Kerr A.D.: Elastic and viscoelastic foundation models. Journal of Applied Mechanics, 1964, [9] Kerr A.D.: A study of a new foundation model. Acta Mechanika, 1, 1965,

22 22 Krzysztof Gradkowski [10] Szczeœniak W., Ataman M.: Zastosowanie zmodyfikowanego modelu pod³o a sprê- ystego W³asowa - Leontiewa. Ksiêga Jubileuszu prof. J. Pachowskiego, IBDiM, 2007, EFFECT OF STRENGTHENING OF THE GROUND SUBBASE OF ROAD PAVEMENT BY GEOTEXTILES EXPERIMENTAL INVESTIGATION Abstract The paper presents an experimental investigation of the dynamic modulus of deformation of ground subbase performed on the small testing field. The dynamic deformation modulus is assumed to be a measure of flexibility of different model system of the ground subbase of road pavements. Effect of strengthening of ground by geotextile layers was proven in described cases. For a beneficial use of this strengthening effect more full scale testing is needed. DROGI i MOSTY 4/2008

23 DROGI i MOSTY 23 Nr JAN KRÓL 1) NOWA METODA ANALIZY MIKROSTRUKTURY ASFALTÓW MODYFIKOWANYCH POLIMERAMI 2) STRESZCZENIE. W artykule przedstawiono za³o enia opracowanej przez autora nowej metody oceny mikrostruktury asfaltów modyfikowanych polimerami. Przedstawiono w³aœciwoœci mikrostruktury polimeroasfaltów i czynniki wp³ywaj¹ce na kszta³towanie uk³adów polimerowo-asfaltowych. Omówiono dwie metody oceny mikrostruktury asfaltów modyfikowanych polimerami: metodê jakoœciow¹ wykorzystuj¹c¹ do oceny obrazy wzorcowe oraz metodê iloœciow¹, w której stosuje siê matematyczny opis cz¹stek polimeru rozproszonych w asfalcie. W artykule omówiono procesy przekszta³ceñ stosowane do zarejestrowanych obrazów, które u³atwiaj¹ wyodrêbnienie cz¹stek fazy polimerowej z matrycy asfaltowej. Do opisu mikrostruktury asfaltów modyfikowanych polimerami, wykorzystano obrazy z mikroskopu fluorescencyjnego w po³¹czeniu z komputerow¹ analiz¹ obrazu, która pozwala na zautomatyzowan¹ ocenê du ej iloœci obrazów oraz eliminuje czynnik autosugestii podczas analizy. 1. WPROWADZENIE Wzrastaj¹ce natê enie ruchu samochodowego, zwiêkszaj¹ce siê obci¹ enie osi samochodowych oraz wzrastaj¹ce wymagania u ytkowników dróg stawiaj¹ przed drogownictwem koniecznoœæ modernizacji istniej¹cej sieci drogowej i budowy nowych dróg spe³niaj¹cych podwy szone standardy. Nawierzchnie asfaltowe stanowi¹ oko³o 1) dr in. Katedra In ynierii Materia³ów Budowlanych, Wydzia³ In ynierii L¹dowej, Politechnika Warszawska 2) pracê wykonano w ramach projektu badawczego N /0353

24 24 Jan Król 95 % dróg o utwardzonej nawierzchni oraz w zale noœci od regionu i lokalnych uwarunkowañ stanowi¹ % nawierzchni autostrad. Budowa trwa³ych asfaltowych nawierzchni drogowych dla ruchu ciê kiego coraz czêœciej wymaga stosowania wysokiej jakoœci asfaltów modyfikowanych polimerami o rozszerzonym zakresie lepkosprê ystoœci, podwy szonej sztywnoœci w wysokich temperaturach eksploatacyjnych oraz zwiêkszonej plastycznoœci w zakresie temperatur ujemnych. Powszechnie znany jest korzystny wp³yw modyfikacji asfaltów polimerami, które tworz¹ z asfaltem dyspersyjny uk³ad polimerowo-asfaltowy [1]. Obserwuje siê du ¹ ró norodnoœæ polimeroasfaltów pochodz¹cych z poszczególnych partii produkcyjnych i od ró nych producentów, która jest wynikiem stosowania ró nych asfaltów i polimerów o ró nym stopniu kompatybilnoœci [2]. Modyfikacja asfaltów polimerami wymaga, aby mikrostruktura polimeroasfaltów by³a jednorodna i niezmienna w czasie. Niezmiennoœæ w³aœciwoœci reologicznych mo na ³¹czyæ ze sta³oœci¹ struktury wewnêtrznej polimeroasfaltu, któr¹ mo emy oceniæ stosuj¹c zaawansowane techniki pomiarowe np. mikroskop fluorescencyjny i analizê obrazu [3, 4]. Autor opracowa³ metodê oceny mikrostruktury asfaltów modyfikowanych polimerami wykorzystuj¹c podstawowe za³o enia stereologii. Opis stereologiczny umo liwia scharakteryzowanie mikrostruktury asfaltów modyfikowanych w sposób matematyczny, poprzez geometryczny opis jednostek strukturalnych. Taki sposób opisu materia³u nazywa siê analiz¹ iloœciow¹, która pozwala w wymierny sposób porównaæ mikrostrukturê materia³u z jego w³aœciwoœciami. Do opisu mikrostruktury asfaltów modyfikowanych polimerami wykorzystano mikroskop fluorescencyjny i metodê komputerowej analizy obrazu, która pozwala na zautomatyzowan¹ ocenê du ej iloœci obrazów oraz eliminuje czynnik autosugestii podczas analizy. 2. MIKROSTRUKTURA MODYFIKOWANYCH LEPISZCZY ASFALTOWYCH W literaturze mo na spotkaæ dwa okreœlenia stosowane przy wizualnej ocenie mikrostruktury i jednorodnoœci polimeroasfaltów. W literaturze anglojêzycznej najczêœciej stosowanymi terminami s¹ morphology tj. morfologia lub microstructure tj. mikrostruktura. Terminy te znajduj¹ zastosowanie przy wizualnej charakterystyce uk³adów wytworzonych przez wzajemne oddzia³ywanie polimeru z asfaltem, a ich charakter zale y od materia³ów u ytych podczas modyfikacji, sk³adu grupowego asfaltu, w³aœciwoœci polimeru i jego zawartoœci oraz zastosowanej technologii modyfikacji. Do opisu mikrostruktury asfaltów modyfikowanych i okreœlenia relacji pomiêdzy mikrostruktur¹ i w³aœciwoœciami reologicznymi mo na zastosowaæ ró ne techniki mikroskopowe. Do opisu mikrostruktury i homogenicznoœci uk³adu w skali laboratoryjnej i przemys³owej najczêœciej stosuje siê mikroskop optyczny z przystawk¹ fluorescencyjn¹. Takie samo zastosowanie mog¹ pe³niæ w skali badawczolaboratoryjnej mikroskopy skaningowe (CLSM), elektronowe o obni onej temperaturze obserwacji (ESEM) i dzia³aj¹ce w podczerwieni. Zalecanymi technikami badawczymi do obserwacji mikrostruktury polimeroasfaltów s¹ mikroskopy optyczne DROGI i MOSTY 4/2008

25 ANALIZA MIKROSTRUKTURY ASFALTÓW MODYFIKOWANYCH POLIMERAMI 25 z obiektywami o du ej odleg³oœci roboczej oraz mikroskopy elektronowe umo liwiaj¹ce badania w ujemnych temperaturach u ywane g³ównie w biomedycynie i in- ynierii materia³owej [5, 6]. Przy wizualnej ocenie dyspersji polimeru w lepiszczu asfaltowym pod mikroskopem fluorescencyjnym z jednoczesnym oœwietleniem próbki œwiat³em ultrafioletowym nie okreœla siê szczegó³owych wymagañ dotycz¹cych powiêkszenia, które mo e zawieraæ siê w przedziale od 25 do 500 razy. Z przeprowadzonych badañ wynika, e obserwacje wiêkszoœci struktur mo na prowadziæ przy 100 lub 200-krotnym powiêkszeniu. Dla bardzo kompatybilnych uk³adów polimerowo-asfaltowych o du- ym stopniu zdyspergowania polimeru korzystne mo e byæ prowadzenie obserwacji przy powiêkszeniu 400-krotnym. Metoda wizualnej oceny zdyspergowania polimeru w polimeroasfalcie wykorzystuje zjawisko ró nego wzbudzania fluorescencyjnego (iluminacji) materia³ów oœwietlonych œwiat³em ultrafioletowym. Zgodnie z prawem Stokesa œwiat³o wzbudzone bêdzie mia³o wiêksz¹ d³ugoœæ fal ni œwiat³o wzbudzaj¹ce, w skutek czego filtr dzielnika œwiat³a skutecznie rozdziela te dwa œwiat³a, odbijaj¹c œwiat³o wzbudzaj¹ce, a przepuszczaj¹c tylko œwiat³o wzbudzone. W wyniku oœwietlania próbki asfaltu modyfikowanego œwiat³em UV z zastosowaniem filtrów optycznych zauwa alna jest ró nica w œwieceniu fazy polimerowej i asfaltowej. Fazê polimerow¹ mo na obserwowaæ w kolorze jasno ó³tym lub z³otym natomiast fazê asfaltow¹ w kolorze czarnym lub ciemnobr¹zowym [7-11]. Podczas obserwacji mikrostruktury pod mikroskopem optycznym przy niskim stopniu modyfikacji polimerem mo na obserwowaæ w asfalcie modyfikowanym niewielkie sferyczne cz¹stki spêcznia³ego polimeru równomiernie rozproszone (uk³ad dyspersyjny) w ci¹g³ej fazie asfaltowej. Wraz ze wzrostem zawartoœci polimeru w asfalcie mo na zaobserwowaæ pojawienie siê uk³adu odwróconego o ci¹g³ej fazie polimerowej. Nie istnieje jednoznaczna zale noœæ pomiêdzy zawartoœci¹ polimeru, a pojawieniem siê ci¹g³ej fazy, poniewa jest to uzale nione od asfaltu wyjœciowego i typu polimeru. Natomiast w wielu przypadkach daje siê obserwowaæ powstawanie ci¹g³ej fazy polimerowej ju przy iloœci 6 % polimeru SBS (styren-butadien-styren) [12] lub5-6%polimeru SEBS (styren-etylobutylen-styren) [13, 14] (rys. 1). Polimery o wiêkszej masie cz¹steczkowej tworz¹ w asfalcie uk³ady rozproszone o wiêkszej œrednicy w porównaniu do polimerów o mniejszej masie cz¹steczkowej. Jest to spowodowane gorsz¹ rozpuszczalnoœci¹ w asfalcie polimerów o wy szej masie cz¹steczkowej [15]. Obserwacja mikrostruktury polimeroasfaltów w mikroskopie elektronowym pozwala na obserwacjê mikrostruktury w wiêkszym powiêkszeniu. Przy powiêkszeniu wiêkszym ni 1000 mo na zaobserwowaæ wewnêtrzn¹ budowê cz¹stki polimeru o charakterystycznym uk³adzie przypominaj¹cym plaster miodu. W powiêkszeniu tym ujawnia siê wewnêtrzna budowa plastra miodu z³o onego z ma³ych cz¹steczek polimeru o œrednicy 10 nm. Przy takim powiêkszeniu zauwa alne s¹ równie pojedyncze cz¹steczki polimeru równomiernie rozproszone w matrycy asfaltowej [16].

Materiały z przeróbki opon w nawierzchniach asfaltowych

Materiały z przeróbki opon w nawierzchniach asfaltowych Materiały z przeróbki opon w nawierzchniach asfaltowych Prof. Dariusz Sybilski IBDiM d.sybilski@ibdim.edu.pl Ożarów 28 września 2011 1 Problem zużytych opon samochodowych 700 600 500 400 300 Liczba mieszkańców,

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów Ćwiczenie 63 Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów 63.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu określa się współczynnik sprężystości pojedynczych sprężyn i ich układów, mierząc wydłużenie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIA DODATKOWE DO OGÓLNYCH WARUNKÓW GRUPOWEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW Kod warunków: KBGP30 Kod zmiany: DPM0004 Wprowadza się następujące zmiany w ogólnych warunkach grupowego ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ 4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA 4.1. Ocena jakoœci powietrza w odniesieniu do norm dyspozycyjnych O jakoœci powietrza na danym obszarze decyduje œredni poziom stê eñ zanieczyszczeñ w okresie doby, sezonu, roku.

Bardziej szczegółowo

Badania skuteczności działania filtrów piaskowych o przepływie pionowym z dodatkiem węgla aktywowanego w przydomowych oczyszczalniach ścieków

Badania skuteczności działania filtrów piaskowych o przepływie pionowym z dodatkiem węgla aktywowanego w przydomowych oczyszczalniach ścieków Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołł łłątaja w Krakowie, Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Inżynierii Sanitarnej i Gospodarki Wodnej K r z y s z t o f C h m i e l o w s k i Badania skuteczności

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej d2)opis OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 112772 (22) Data zgłoszenia: 29.11.2001 EGZEMPLARZ ARCHIWALNY (19) PL (n)62894 (13)

Bardziej szczegółowo

Projektowanie mechanistyczno - empiryczne

Projektowanie mechanistyczno - empiryczne Wykonanie nawierzchni drogowych stanowi często nawet 70% kosztów całej inwestycji. W związku z tym projekt wzmocnienia lub budowy nawierzchni jest bardzo ważnym elementem dokumentacji projektowej. Projektant

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego 5. Wytyczne Województwa Wielkopolskiego Projekt wspó³finansowany przez Uniê Europejsk¹ z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Bud etu Pañstwa w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

tel/fax 018 443 82 13 lub 018 443 74 19 NIP 7343246017 Regon 120493751

tel/fax 018 443 82 13 lub 018 443 74 19 NIP 7343246017 Regon 120493751 Zespół Placówek Kształcenia Zawodowego 33-300 Nowy Sącz ul. Zamenhoffa 1 tel/fax 018 443 82 13 lub 018 443 74 19 http://zpkz.nowysacz.pl e-mail biuro@ckp-ns.edu.pl NIP 7343246017 Regon 120493751 Wskazówki

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

Steelmate - System wspomagaj¹cy parkowanie z oœmioma czujnikami

Steelmate - System wspomagaj¹cy parkowanie z oœmioma czujnikami Steelmate - System wspomagaj¹cy parkowanie z oœmioma czujnikami Cechy: Kolorowy i intuicyjny wyœwietlacz LCD Czujnik wysokiej jakoœci Inteligentne rozpoznawanie przeszkód Przedni i tylni system wykrywania

Bardziej szczegółowo

Standardowe tolerancje wymiarowe WWW.ALBATROS-ALUMINIUM.COM

Standardowe tolerancje wymiarowe WWW.ALBATROS-ALUMINIUM.COM Standardowe tolerancje wymiarowe WWW.ALBATROSALUMINIUM.COM Tolerancje standardowe gwarantowane przez Albatros Aluminium obowiązują dla wymiarów co do których nie dokonano innych uzgodnień podczas potwierdzania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. (Dz. U. Nr 75, poz. 866, z dnia 15 wrzeœnia 2000 r.) Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE PRZYSPIESZENIA ZIEMSKIEGO ZA POMOCĄ WAHADŁA REWERSYJNEGO I MATEMATYCZNEGO

WYZNACZANIE PRZYSPIESZENIA ZIEMSKIEGO ZA POMOCĄ WAHADŁA REWERSYJNEGO I MATEMATYCZNEGO Nr ćwiczenia: 101 Prowadzący: Data 21.10.2009 Sprawozdanie z laboratorium Imię i nazwisko: Wydział: Joanna Skotarczyk Informatyki i Zarządzania Semestr: III Grupa: I5.1 Nr lab.: 1 Przygotowanie: Wykonanie:

Bardziej szczegółowo

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Temat: Funkcje. Własności ogólne A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Kody kolorów: pojęcie zwraca uwagę * materiał nieobowiązkowy A n n a R a

Bardziej szczegółowo

Nawierzchnie z SMA na mostach - za i przeciw

Nawierzchnie z SMA na mostach - za i przeciw Nawierzchnie z SMA na mostach - za i przeciw dr inŝ.. Krzysztof BłaŜejowskiB Podstawowe problemy nawierzchni mostowych: duŝe odkształcenia podłoŝa (płyty pomostu) drgania podłoŝa (płyty pomostu) szybkie

Bardziej szczegółowo

CONSTRUCTOR. Kompaktowy magazyn z u yciem rega³ów wjezdnych. Deepstor P90 DRIVE -IN

CONSTRUCTOR. Kompaktowy magazyn z u yciem rega³ów wjezdnych. Deepstor P90 DRIVE -IN CONSTRUCTOR Kompaktowy magazyn z u yciem rega³ów wjezdnych Deepstor P90 CONSTRUCTOR Magazyn w miejsce korytarzy Rega³y wjezdne P90 daj¹ mo liwoœæ zwiêkszenia powierzchni magazynowania nawet o 90% w porównaniu

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE SST - 05.03.11 RECYKLING

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE SST - 05.03.11 RECYKLING SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE SST - 05.03.11 RECYKLING Jednostka opracowująca: SPIS SPECYFIKACJI SST - 05.03.11 RECYKLING FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE

Bardziej szczegółowo

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe Projekt MES Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe 1. Ugięcie wieszaka pod wpływem przyłożonego obciążenia 1.1. Wstęp Analizie poddane zostało ugięcie wieszaka na ubrania

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Ruch harmoniczny i fale"

Ćwiczenie: Ruch harmoniczny i fale Ćwiczenie: "Ruch harmoniczny i fale" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

D- 10.03.01 TYMCZASOWE NAWIERZCHNIE Z ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH

D- 10.03.01 TYMCZASOWE NAWIERZCHNIE Z ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH D- 10.03.01 TYMCZASOWE NAWIERZCHNIE Z ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH SPIS TREŚCI. 1. WSTĘP 2. MATERIAŁY 3. SPRZĘT 4. TRANSPORT 5. WYKONANIE ROBÓT 6. KONTROLA JAKOŚCI ROBÓT 7. OBMIAR ROBÓT 8. ODBIÓR ROBÓT 9.

Bardziej szczegółowo

L A K M A R. Rega³y DE LAKMAR

L A K M A R. Rega³y DE LAKMAR Rega³y DE LAKMAR Strona 2 I. KONSTRUKCJA REGA ÓW 7 1 2 8 3 4 1 5 6 Rys. 1. Rega³ przyœcienny: 1 noga, 2 ty³, 3 wspornik pó³ki, 4pó³ka, 5 stopka, 6 os³ona dolna, 7 zaœlepka, 8 os³ona górna 1 2 3 4 9 8 1

Bardziej szczegółowo

Instalacja. Zawartość. Wyszukiwarka. Instalacja... 1. Konfiguracja... 2. Uruchomienie i praca z raportem... 4. Metody wyszukiwania...

Instalacja. Zawartość. Wyszukiwarka. Instalacja... 1. Konfiguracja... 2. Uruchomienie i praca z raportem... 4. Metody wyszukiwania... Zawartość Instalacja... 1 Konfiguracja... 2 Uruchomienie i praca z raportem... 4 Metody wyszukiwania... 6 Prezentacja wyników... 7 Wycenianie... 9 Wstęp Narzędzie ściśle współpracujące z raportem: Moduł

Bardziej szczegółowo

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

PL 205289 B1 20.09.2004 BUP 19/04. Sosna Edward,Bielsko-Biała,PL 31.03.2010 WUP 03/10 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289

PL 205289 B1 20.09.2004 BUP 19/04. Sosna Edward,Bielsko-Biała,PL 31.03.2010 WUP 03/10 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 359196 (51) Int.Cl. B62D 63/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 17.03.2003

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe informacje na temat gumy, rodzajów gumy oraz jej produkcji można znaleźć w Wikipedii pod adresem:

Szczegółowe informacje na temat gumy, rodzajów gumy oraz jej produkcji można znaleźć w Wikipedii pod adresem: GUMA. To rozciągliwy materiał, elastomer chemicznie zbudowany z alifatycznych łańcuchów polimerowych (np. poliolefin), które są w stosunkowo niewielkim stopniu usieciowane w procesie wulkanizacji kauczuku

Bardziej szczegółowo

CZUJNIKI TEMPERATURY Dane techniczne

CZUJNIKI TEMPERATURY Dane techniczne CZUJNIKI TEMPERATURY Dane techniczne Str. 1 typ T1001 2000mm 45mm 6mm Czujnik ogólnego przeznaczenia wykonany z giêtkiego przewodu igielitowego. Os³ona elementu pomiarowego zosta³a wykonana ze stali nierdzewnej.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ.

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Dostarczanie posiłków, ich przechowywanie i dystrybucja musza odbywać się w warunkach zapewniających

Bardziej szczegółowo

D-05.03.24A NAWIERZCHNIA Z AŻUROWYCH PŁYT BETONOWYCH MEBA

D-05.03.24A NAWIERZCHNIA Z AŻUROWYCH PŁYT BETONOWYCH MEBA GDYNIA ETAP 1 113 D-05.03.24A NAWIERZCHNIA Z AŻUROWYCH PŁYT BETONOWYCH MEBA 1 WSTĘP 1.1 Przedmiot Specyfikacji Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót

Bardziej szczegółowo

SST - 03 - SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE.

SST - 03 - SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE. SST - 03 - SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE. H 03.00.00 Roboty Umocnieniowe kod CPV 45 200000-9 H 03.01.00 Układanie geowłókniny SPIS TREŚCI 1. WSTĘP 148 2.MATERIAŁY 148-149 3. SPRZĘT... 149 4. TRANSPORT...149

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

KATALOG KONSTRUKCJI NAWIERZCHNI PODATNYCH. z podbudową zasadniczą stabilizowaną dodatkami trwale zwiększającymi odporność na absorpcję kapilarną wody

KATALOG KONSTRUKCJI NAWIERZCHNI PODATNYCH. z podbudową zasadniczą stabilizowaną dodatkami trwale zwiększającymi odporność na absorpcję kapilarną wody ZAŁĄCZNIK NR 6 do Aprobaty Technicznej IBDiM Nr AT/2011-02-2731/2 KATALOG KONSTRUKCJI NAWIERZCHNI PODATNYCH z podbudową zasadniczą stabilizowaną dodatkami trwale zwiększającymi odporność na absorpcję kapilarną

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych Podstawowe pojęcia: Badanie statystyczne - zespół czynności zmierzających do uzyskania za pomocą metod statystycznych informacji charakteryzujących interesującą nas zbiorowość (populację generalną) Populacja

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.02 PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.02 PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.02 PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 1 2. MATERIAŁY... 1 3. SPRZĘT... 3 4. TRANSPORT... 3 5. WYKONANIE ROBÓT... 3

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

ANALOGOWE UKŁADY SCALONE

ANALOGOWE UKŁADY SCALONE ANALOGOWE UKŁADY SCALONE Ćwiczenie to ma na celu zapoznanie z przedstawicielami najważniejszych typów analogowych układów scalonych. Będą to: wzmacniacz operacyjny µa 741, obecnie chyba najbardziej rozpowszechniony

Bardziej szczegółowo

Automatyczne przetwarzanie recenzji konsumenckich dla oceny użyteczności produktów i usług

Automatyczne przetwarzanie recenzji konsumenckich dla oceny użyteczności produktów i usług Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Informatyki i Gospodarki Elektronicznej Katedra Informatyki Ekonomicznej Streszczenie rozprawy doktorskiej Automatyczne przetwarzanie recenzji konsumenckich dla

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 172279 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 300123 Urząd Patentowy ( 2 2 ) Data zgłoszenia: 16.08.1993 Rzeczypospolitej Polskiej (51) IntCl6: E04B 5/19

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA NAWIERZCHNIE Z PŁYT ŻELBETOWYCH SST-03 SPIS TREŚCI 1. Wstęp... 2 2. Materiały... 2 3. Sprzęt.... 3 4. Transport.... 3 5. Wykonanie robót.... 4 6. Kontrola jakości robót....

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ IPS P przyrząd do badania imisji wg nowej metody pomiaru

TYTUŁ IPS P przyrząd do badania imisji wg nowej metody pomiaru KAMIKA Instruments PUBLIKACJE TYTUŁ IPS P przyrząd do badania imisji wg nowej metody pomiaru AUTORZY Dorota Kamińska, Stanisław Kamiński, KAMIKA Instruments DZIEDZINA Ochrona atmosfery, ochrona środowiska

Bardziej szczegółowo

Gruntowy wymiennik ciepła PROVENT- GEO

Gruntowy wymiennik ciepła PROVENT- GEO Gruntowy wymiennik ciepła PROVENT- GEO Bezprzeponowy Płytowy Gruntowy Wymiennik Ciepła PROVENT-GEO to unikatowe, oryginalne rozwiązanie umożliwiające pozyskanie zawartego gruncie chłodu latem oraz ciepła

Bardziej szczegółowo

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok 1. KONTAKT DO AUTORA/AUTORÓW PROPOZYCJI ZADANIA (OBOWIĄZKOWE) UWAGA: W PRZYPADKU NIEWYRAŻENIA ZGODY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM dr in. Marek GOŒCIAÑSKI, dr in. Bart³omiej DUDZIAK Przemys³owy Instytut Maszyn Rolniczych, Poznañ e-mail: office@pimr.poznan.pl BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Mechanizacja i automatyzacja w I i II I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie studentów z aspektami procesach przetwórstwa tworzyw polimerowych. C.

Bardziej szczegółowo

1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt.

1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt. 1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt.) b) produkt i najważniejsze parametry oraz metodyki

Bardziej szczegółowo

Group Silesian Seaplane Company Sp. z o.o. Kloska Adam -Prezes

Group Silesian Seaplane Company Sp. z o.o. Kloska Adam -Prezes KAMA eco Group Silesian Seaplane Company Sp. z o.o. Kloska Adam -Prezes Kama eco Group Firma zajmuje siê produkcj¹,monta em i serwisem stacji do monitoringu œcieków i wód opadowych. Stacje wspó³pracuj¹

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

Plan rozwoju: Fundamenty lekkich konstrukcji stalowych

Plan rozwoju: Fundamenty lekkich konstrukcji stalowych Plan rozwoju: Fundamenty lekkich konstrukcji stalowych Konspekty wykorzystania płyt betonowych, ław fundamentowych i lekkich fundamentów palowych jako fundamentów pod budynki o lekkiej konstrukcji stalowej

Bardziej szczegółowo

D-10.06.01 PARKINGI I ZATOKI

D-10.06.01 PARKINGI I ZATOKI D-10.06.01 PARKINGI I ZATOKI 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot OST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru parkingów i zatok. 1.2. Zakres stosowania SST Specyfikacja

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Karta pracy III.. Imię i nazwisko klasa Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

Materiały informacyjne

Materiały informacyjne Materiały informacyjne Stropy styropianowe Dystrubucja: Inwest Studio 58-210 Sieniawka, Akwen 40 woj. Dolnośląskie tel./fax (74) 893-82-64 tel. kom. 605 287-100 e-mail: InwestStudio@wp.pl http://www.inweststudio.pl

Bardziej szczegółowo

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej biblioteczka zamówień publicznych Agata Hryc-Ląd Małgorzata Skóra Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej Nowe progi w zamówieniach publicznych 2014 Agata Hryc-Ląd Małgorzata

Bardziej szczegółowo

4.1. Transport ISK SKIERNIEWICE, PL

4.1. Transport ISK SKIERNIEWICE, PL TRANSPORT 18 4.1. Transport Transport, w szczególności towarów niebezpiecznych, do których należą środki ochrony roślin, jest zagadnieniem o charakterze przygotowawczym nie związanym ściśle z produkcją

Bardziej szczegółowo

DWP. NOWOή: Dysza wentylacji po arowej

DWP. NOWOŒÆ: Dysza wentylacji po arowej NOWOŒÆ: Dysza wentylacji po arowej DWP Aprobata Techniczna AT-15-550/2007 SMAY Sp. z o.o. / ul. Ciep³ownicza 29 / 1-587 Kraków tel. +48 12 78 18 80 / fax. +48 12 78 18 88 / e-mail: info@smay.eu Przeznaczenie

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Sprawa numer: BAK.WZP.230.2.2015.34 Warszawa, dnia 27 lipca 2015 r. ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT

Sprawa numer: BAK.WZP.230.2.2015.34 Warszawa, dnia 27 lipca 2015 r. ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT Sprawa numer: BAK.WZP.230.2.2015.34 Warszawa, dnia 27 lipca 2015 r. ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT 1. Zamawiający: Skarb Państwa - Urząd Komunikacji Elektronicznej ul. Kasprzaka 18/20 01-211 Warszawa 2.

Bardziej szczegółowo

BLOK PRZYGOTOWANIA SPRÊ ONEGO POWIETRZA G3/8-G1/2 SERIA NOVA trójelementowy filtr, zawór redukcyjny, smarownica

BLOK PRZYGOTOWANIA SPRÊ ONEGO POWIETRZA G3/8-G1/2 SERIA NOVA trójelementowy filtr, zawór redukcyjny, smarownica SP Ó KA AKCY JN A ul. Wapiennikowa 9, - KIELCE, tel. -9-, fax. - -9-8 www.prema.pl e-mail: prema@prema.pl BLOK PRZYGOTOWANIA SPRÊ ONEGO POWIETRZA G/8-G/ SERIA NOVA trójelementowy filtr, zawór redukcyjny,

Bardziej szczegółowo

Transport Mechaniczny i Pneumatyczny Materiałów Rozdrobnionych. Ćwiczenie 2 Podstawy obliczeń przenośników taśmowych

Transport Mechaniczny i Pneumatyczny Materiałów Rozdrobnionych. Ćwiczenie 2 Podstawy obliczeń przenośników taśmowych Transport Mechaniczny i Pneumatyczny Materiałów Rozdrobnionych Ćwiczenie 2 Podstawy obliczeń przenośników taśmowych Wydajność przenośnika Wydajnością przenośnika określa się objętość lub masę nosiwa przemieszczanego

Bardziej szczegółowo

D - 05.03.11 FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO 1. WST P... 2 2. MATERIA Y... 2 3. SPRZ T... 2 4. TRANSPORT... 3 5. WYKONANIE ROBÓT...

D - 05.03.11 FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO 1. WST P... 2 2. MATERIA Y... 2 3. SPRZ T... 2 4. TRANSPORT... 3 5. WYKONANIE ROBÓT... D - 05.03.11 FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO SPIS TRE CI 1. WST P... 2 2. MATERIA Y... 2 3. SPRZ T... 2 4. TRANSPORT... 3 5. WYKONANIE ROBÓT... 3 6. KONTROLA JAKO CI ROBÓT... 4 7. OBMIAR ROBÓT...

Bardziej szczegółowo

Automatyczne Systemy Infuzyjne

Automatyczne Systemy Infuzyjne Automatyczne Systemy Infuzyjne Wype nienie luki Nie ma potrzeby stosowania skomplikowanych i czasoch onnych udoskonaleƒ sprz tu infuzyjnego wymaganych do specjalistycznych pomp. Pompy towarzyszàce pacjentowi

Bardziej szczegółowo

Badania (PN-EN 14351-1+A1:2010) i opinia techniczna drzwi zewnętrznych z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną systemu BLYWEERT TRITON

Badania (PN-EN 14351-1+A1:2010) i opinia techniczna drzwi zewnętrznych z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną systemu BLYWEERT TRITON Badania (PN-EN 14351-1+A1:2010) i opinia techniczna drzwi zewnętrznych z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną systemu BLYWEERT TRITON 2294/12/R08NK Warszawa luty 2012 r. INSTYTUT TECHNIKI

Bardziej szczegółowo

D - 10.10.01f JESIENNE UTRZYMANIE DROGI

D - 10.10.01f JESIENNE UTRZYMANIE DROGI ZAŁĄCZNIK NR 12 DO SIWZ D - 10.10.01f JESIENNE UTRZYMANIE DROGI SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 2 2. MATERIAŁY... 2 3. SPRZĘT... 2 4. TRANSPORT... 2 5. WYKONANIE ROBÓT... 3 6. KONTROLA JAKOŚCI ROBÓT... 4 7. OBMIAR

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 10.03.01 TYMCZASOWE NAWIERZCHNIE Z ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 10.03.01 TYMCZASOWE NAWIERZCHNIE Z ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH 84 SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 10.03.01 TYMCZASOWE NAWIERZCHNIE Z ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH D-10.03.01 Tymczasowe nawierzchnie z elementów prefabrykowanych 85 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH Z ZAKRESU SOCJOTERAPII PEDAGOGICZNEJ 1 1. Niniejszy Regulamin praktyk pedagogicznych

REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH Z ZAKRESU SOCJOTERAPII PEDAGOGICZNEJ 1 1. Niniejszy Regulamin praktyk pedagogicznych REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH Z ZAKRESU SOCJOTERAPII PEDAGOGICZNEJ 1 1. Niniejszy Regulamin praktyk pedagogicznych (zwany dalej Regulaminem), określa organizację i tok praktyk

Bardziej szczegółowo

D-01.01.01. wysokościowych

D-01.01.01. wysokościowych D-01.01.01 Odtworzenie nawierzchni i punktów wysokościowych 32 Spis treści 1. WSTĘP... 34 1.1. Przedmiot SST... 34 1.2. Zakres stosowania SST... 34 1.3. Zakres robót objętych SST... 34 1.4. Określenia

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

PREFABRYKOWANE STUDNIE OPUSZCZANE Z ŻELBETU ŚREDNICACH NOMINALNYCH DN1500, DN2000, DN2500, DN3200 wg EN 1917 i DIN V 4034-1

PREFABRYKOWANE STUDNIE OPUSZCZANE Z ŻELBETU ŚREDNICACH NOMINALNYCH DN1500, DN2000, DN2500, DN3200 wg EN 1917 i DIN V 4034-1 PREFABRYKOWANE STUDNIE OPUSZCZANE Z ŻELBETU ŚREDNICACH NOMINALNYCH DN1500, DN2000, DN2500, DN3200 wg EN 1917 i DIN V 4034-1 DO UKŁADANIA RUROCIĄGÓW TECHNIKAMI BEZWYKOPOWYMI 1. Rodzaje konstrukcji 1.1.

Bardziej szczegółowo

Spis treści F.U.H. PROJ-BUD

Spis treści F.U.H. PROJ-BUD Spis treści Podstawa opracowania... 3 Zakres opracowania... 3 1. Przedmiot i cel opracowania.... 4 2. Ogólna charakterystyka istniejącego obiektu.... 4 3. Stan techniczny mostu.... 4 4. Zakres i sposób

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik górnictwa podziemnego 311[15] Zadanie egzaminacyjne 1

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik górnictwa podziemnego 311[15] Zadanie egzaminacyjne 1 Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik górnictwa podziemnego 311[15] Zadanie egzaminacyjne 1 Uwaga! Zdający rozwiązywał jedno z dwóch zadań. 1 2 3 4 5 6 Zadanie egzaminacyjne

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA STI 01.07 ZASYPANIE WYKOPÓW WRAZ Z ZAGĘSZCZENIEM Kod według Wspólnego Słownika Zamówień

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA STI 01.07 ZASYPANIE WYKOPÓW WRAZ Z ZAGĘSZCZENIEM Kod według Wspólnego Słownika Zamówień 1. WSTĘ P 1.1. Przedmiot STWiOR. SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA STI 01.07 ZASYPANIE WYKOPÓW WRAZ Z ZAGĘSZCZENIEM Kod według Wspólnego Słownika Zamówień kody CPV 45213314-7, 45111200-0 Przedmiotem

Bardziej szczegółowo

WYJAŚNIENIE I ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

WYJAŚNIENIE I ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA MINISTERSTWO Warszawa, dnia 16 grudnia 2014 r. PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DYREKTOR GENERALNY BA-II-271-25.(8).KP/2014 L.dz. 10217/14 Uczestnicy postępowania Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia

Bardziej szczegółowo

Stronicowanie na ¹danie

Stronicowanie na ¹danie Pamiêæ wirtualna Umo liwia wykonywanie procesów, pomimo e nie s¹ one w ca³oœci przechowywane w pamiêci operacyjnej Logiczna przestrzeñ adresowa mo e byæ du o wiêksza od fizycznej przestrzeni adresowej

Bardziej szczegółowo

EKONOMETRIA dr inż.. ALEKSANDRA ŁUCZAK Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Katedra Finansów w i Rachunkowości ci Zakład Metod Ilościowych Collegium Maximum,, pokój j 617 Tel. (61) 8466091 luczak@up.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Przykład 1.a Ściana wewnętrzna w kondygnacji parteru. Przykład 1.b Ściana zewnętrzna w kondygnacji parteru. Przykład 1.c Ścian zewnętrzna piwnic.

Przykład 1.a Ściana wewnętrzna w kondygnacji parteru. Przykład 1.b Ściana zewnętrzna w kondygnacji parteru. Przykład 1.c Ścian zewnętrzna piwnic. Przykład 1- Sprawdzenie nośności ścian budynku biurowego Przykład 1.a Ściana wewnętrzna w kondygnacji parteru. Przykład 1.b Ściana zewnętrzna w kondygnacji parteru. Przykład 1.c Ścian zewnętrzna piwnic.

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Warszawa: Dostawa materiałów i wypełnień stomatologicznych dla Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

KARTA KATALOGOWA OPzS blok

KARTA KATALOGOWA OPzS blok Typoszereg baterii OPzS blok został zaprojektowany jako kompaktowe, rezerwowe źródło zasilania odbiorów wymagających najwyższego poziomu niezawodności zasilania. Baterie firmy BATER typu OPzS blok, dzięki

Bardziej szczegółowo

Montowanie styropapy za pomącą łączników mechanicznych

Montowanie styropapy za pomącą łączników mechanicznych Montowanie styropapy za pomącą łączników mechanicznych Podłoże, zarówno nowe jak i stare, trzeba dobrze oczyścić z brudu oraz usunąć istniejące nierówności. Należy pamiętać, aby przed ułożeniem styropapy

Bardziej szczegółowo

1.2. Zakres stosowania z podaniem ograniczeń Badaniu nośności można poddać każdy pal, który spełnia wymogi normy PN-83/B- 02482.

1.2. Zakres stosowania z podaniem ograniczeń Badaniu nośności można poddać każdy pal, który spełnia wymogi normy PN-83/B- 02482. Akredytacja PCA nr AB 425 na wykonywanie badań nośności pali. Krótki opis PROCEDURY BADAWCZEJ Postanowienia ogólne 1.1. Określenie badanej cechy Nośność pala - jest to zdolność pala do przenoszenia obciążeń.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Numeryczne metody analizy konstrukcji

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Numeryczne metody analizy konstrukcji POLITECHNIKA SZCZECIŃSKA KATEDRA MECHANIKI I PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN Ćwiczenie nr 5 Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Numeryczne metody analizy konstrukcji Obliczenia statycznie obciążonej belki

Bardziej szczegółowo

8. Zginanie ukośne. 8.1 Podstawowe wiadomości

8. Zginanie ukośne. 8.1 Podstawowe wiadomości 8. 1 8. ginanie ukośne 8.1 Podstawowe wiadomości ginanie ukośne zachodzi w przypadku, gdy płaszczyzna działania obciążenia przechodzi przez środek ciężkości przekroju pręta jednak nie pokrywa się z żadną

Bardziej szczegółowo

W tym elemencie większość zdających nie zapisywała za pomocą równania reakcji procesu zobojętniania tlenku sodu mianowanym roztworem kwasu solnego.

W tym elemencie większość zdających nie zapisywała za pomocą równania reakcji procesu zobojętniania tlenku sodu mianowanym roztworem kwasu solnego. W tym elemencie większość zdających nie zapisywała za pomocą równania reakcji procesu zobojętniania tlenku sodu mianowanym roztworem kwasu solnego. Ad. IV. Wykaz prac według kolejności ich wykonania. Ten

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA SERWISOWA. Wprowadzenie nowego filtra paliwa PN 874060 w silnikach ROTAX typ 912 is oraz 912 is Sport OPCJONALNY

INSTRUKCJA SERWISOWA. Wprowadzenie nowego filtra paliwa PN 874060 w silnikach ROTAX typ 912 is oraz 912 is Sport OPCJONALNY Wprowadzenie nowego filtra paliwa PN 874060 w silnikach ROTAX typ 912 is oraz 912 is Sport ATA System: Układ paliwowy OPCJONALNY 1) Zastosowanie Aby osiągnąć zadowalające efekty, procedury zawarte w niniejszym

Bardziej szczegółowo

Podstawowe działania w rachunku macierzowym

Podstawowe działania w rachunku macierzowym Podstawowe działania w rachunku macierzowym Marcin Detka Katedra Informatyki Stosowanej Kielce, Wrzesień 2004 1 MACIERZE 1 1 Macierze Macierz prostokątną A o wymiarach m n (m wierszy w n kolumnach) definiujemy:

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku

Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku w sprawie określenia trybu powoływania członków oraz organizacji i trybu działania Będzińskiej Rady Działalności Pożytku Publicznego. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

PLANY WYNIKOWE W ZAKRESIE III KLASY GIMNAZJUM. opracowane na podstawie materia³ów katechetycznych Jezus prowadzi i zbawia z serii W DRODZE DO EMAUS

PLANY WYNIKOWE W ZAKRESIE III KLASY GIMNAZJUM. opracowane na podstawie materia³ów katechetycznych Jezus prowadzi i zbawia z serii W DRODZE DO EMAUS PLANY WYNIKOWE W ZAKRESIE III KLASY GIMNAZJUM opracowane na podstawie materia³ów katechetycznych Jezus prowadzi i zbawia z serii W DRODZE DO EMAUS Dzia³anie nauczyciela, w tym równie katechety, jest œciœle

Bardziej szczegółowo

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007 GEO-SYSTEM Sp. z o.o. 02-732 Warszawa, ul. Podbipięty 34 m. 7, tel./fax 847-35-80, 853-31-15 http:\\www.geo-system.com.pl e-mail:geo-system@geo-system.com.pl GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Ma³gorzata Czajkowska Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH ZMIANY NR 3/2012 do CZĘŚCI II KADŁUB 2011 GDAŃSK Zmiany Nr 3/2012 do Części II Kadłub 2011, Przepisów klasyfikacji i budowy statków morskich, zostały zatwierdzone

Bardziej szczegółowo

CD-W00-00-0 Przetwornik stężenia CO 2 do montażu naściennego. Cechy i Korzyści. Rysunek 1: Przetwornik stężenia CO 2 do montażu naściennego

CD-W00-00-0 Przetwornik stężenia CO 2 do montażu naściennego. Cechy i Korzyści. Rysunek 1: Przetwornik stężenia CO 2 do montażu naściennego Karta informacyjna wyrobu CD-W00 Data wydania 06 2001 CD-W00-00-0 Przetwornik stężenia CO 2 do montażu naściennego W prowadzenie Johson Controls posiada w swojej ofercie pełną linię przetworników przekształcających

Bardziej szczegółowo

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE OKE Kraków 2012 Zadanie egzaminacyjne zostało opracowane

Bardziej szczegółowo

Implant ślimakowy wszczepiany jest w ślimak ucha wewnętrznego (przeczytaj artykuł Budowa ucha

Implant ślimakowy wszczepiany jest w ślimak ucha wewnętrznego (przeczytaj artykuł Budowa ucha Co to jest implant ślimakowy Implant ślimakowy to bardzo nowoczesne, uznane, bezpieczne i szeroko stosowane urządzenie, które pozwala dzieciom z bardzo głębokimi ubytkami słuchu odbierać (słyszeć) dźwięki.

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI XXXII BADAŃ BIEGŁOŚCI I BADAŃ PORÓWNAWCZYCH HAŁASU W ŚRODOWISKU Warszawa 17 18 kwiecień 2012r.

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI XXXII BADAŃ BIEGŁOŚCI I BADAŃ PORÓWNAWCZYCH HAŁASU W ŚRODOWISKU Warszawa 17 18 kwiecień 2012r. SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI XXXII BADAŃ BIEGŁOŚCI I BADAŃ PORÓWNAWCZYCH HAŁASU W ŚRODOWISKU Warszawa 17 18 kwiecień 2012r. 1. CEL I ZAKRES BADAŃ Organizatorem badań biegłości i badań porównawczych przeprowadzonych

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 19 Strona 2 z 19 Strona 3 z 19 Strona 4 z 19 Strona 5 z 19 Strona 6 z 19 Strona 7 z 19 W pracy egzaminacyjnej oceniane były elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej II. Założenia do projektu

Bardziej szczegółowo

Warszawa: Dostawa kalendarzy na rok 2017 Numer ogłoszenia: 41127-2016; data zamieszczenia: 15.04.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy

Warszawa: Dostawa kalendarzy na rok 2017 Numer ogłoszenia: 41127-2016; data zamieszczenia: 15.04.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Strona 1 z 5 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.knf.gov.pl/o_nas/urzad_komisji/zamowienia_publiczne/zam_pub_pow/index.html Warszawa:

Bardziej szczegółowo

Wykonanie materiałów reklamowych i dostarczenie ich do siedziby Zamawiającego

Wykonanie materiałów reklamowych i dostarczenie ich do siedziby Zamawiającego ORVII.272.73.2011 Zamawiający: Województwo Łódzkie al. Piłsudskiego 8 90-051 Łódź Prowadzący postępowanie: Urząd Marszałkowski w Łodzi Departament Organizacyjny al. Piłsudskiego 8 90-051 Łódź fax. (42)

Bardziej szczegółowo