WPŁYW WYPEŁNIACZY WŁASNYCH NA STARZENIE LEPISZCZY MODYFIKOWANYCH ELASTOMEREM SBS ZACHODZĄCE W ZACZYNACH ASFALTOWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WPŁYW WYPEŁNIACZY WŁASNYCH NA STARZENIE LEPISZCZY MODYFIKOWANYCH ELASTOMEREM SBS ZACHODZĄCE W ZACZYNACH ASFALTOWYCH"

Transkrypt

1 prof. dr hab. inŝ. Wojciech Grabowski dr inŝ. Mieczysław Słowik dr inŝ. Jarosław Wilanowicz mgr inŝ. Tomasz Soból Politechnika Poznańska Instytut InŜynierii Lądowej Polska WPŁYW WYPEŁNIACZY WŁASNYCH NA STARZENIE LEPISZCZY MODYFIKOWANYCH ELASTOMEREM SBS ZACHODZĄCE W ZACZYNACH ASFALTOWYCH BAGHOUSE FILLERS INFLUENCE TO SBS POLYMER MODIFIED BINDERS AGEING OCCURRED IN ASPHALT MASTICS Streszczenie Przedmiotem badań i analiz były dwa rodzaje wypełniaczy pyły mineralne uzyskane z instalacji odpylania podczas produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych oraz wypełniacz wapienny jako referencyjny. Przebieg procesu starzenia oceniano metodą laboratoryjną TFOT dla próbek lepiszczy modyfikowanych elastomerem SBS i zaczynów sporządzonych z udziałem lepiszczy oraz wymienionych powyŝej wypełniaczy. Badania i ocenę struktury i morfologii wypełniaczy przeprowadzono według własnej metodyki, którą oparto na analizie jakościowej i ilościowej kształtu i tekstury ziaren. Ocenę właściwości fizycznomechanicznych i funkcjonalnych, w szczególności właściwości usztywniających wypełniaczy w zaczynach asfaltowych dokonano na podstawie wyników oznaczania lepkości dynamicznej oraz temperatury mięknienia wg PiK. Te dwie miary są uznawane za najbardziej wiarygodne do oceny właściwości usztywniających, ze względu na dobrą powtarzalność wyników i małą wraŝliwość na zjawisko sedymentacji wypełniacza w zaczynie asfaltowym. Rezultaty badań wykazały wpływ zarówno stopnia modyfikacji lepiszcza, jak i rodzaju zastosowanego wypełniacza na właściwości zaczynów asfaltowych sporządzonych z ich udziałem po starzeniu metodą TFOT. Summary The objects of presented tests and analysis were two types of fillers mineral dust obtained from de-dusting system during asphalt mixtures production, as well as limestone filler as a referenced material. Ageing process was assessed using laboratory method TFOT for samples of SBS polymer modified bituminous binders and mastics prepared as a composite of these binders and the fillers mentioned above. Tests and assessment of the fillers structure and morphology were carried out according to the authors own methodology based on qualitative and quantitative analysis of shape and texture of filler grains. Physical, mechanical and functional properties, particularly stiffening properties of fillers in asphalt mastics were assessed on the basis of test results of dynamic viscosity and Softening Point acc. to R&B method. These two parameters are acknowledged as the most reliable to fillers stiffening properties assessment because of good repeatability of the results and small susceptibility to sedimentation of filler grains in asphalt mastic. The test results showed influence of bitumen modification degree, as well as type of filler used on properties of asphalt mastics composed on the basis of these materials, aged with TFOT method.

2 1. Wprowadzenie Od wielu lat producenci mieszanek mineralno-asfaltowych wykazują zainteresowanie moŝliwością wykorzystania pyłów mineralnych do budowy warstw asfaltowych nawierzchni drogowych w Polsce. Aktualnie obowiązujące przepisy nie pozwalają na szerokie wykorzystanie do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych pyłów uzyskanych z filtrów workowych podczas procesu odpylania kruszywa. Jako wypełniacz naleŝy obligatoryjnie stosować mączkę wapienną produkowaną przemysłowo. Znaczna część wypełniacza własnego pozostającego w filtrach workowych po odpyleniu kruszywa (szczególnie piasku łamanego, gdzie zawartość ziaren mniejszych od 0,075 mm dochodzi do 15%) musi zostać potraktowana jako odpad przemysłowy i zutylizowana. Prace badawcze prowadzone przez autorów referatu od 2002 roku mają na celu wykazanie przydatności wypełniaczy własnych do wykonywania warstw asfaltowych nawierzchni. Na podstawie analizy literatury dotyczącej rozpatrywanego zagadnienia moŝna stwierdzić, Ŝe: bardzo drobne pyły zastosowane w mieszankach mineralno-asfaltowych powodują zwiększenie ich nasiąkliwości oraz obniŝenie stabilności [1]; pyły zatrzymane w filtrach workowych mogą być przydatne do produkcji mieszanek mineralnoasfaltowych pod warunkiem, Ŝe jakość kruszywa z którego zostały uzyskane jest odpowiednia [2]; bardzo drobny pył o ziarnach < 0,02 mm zachowuje się jak domieszka do lepiszcza asfaltowego, co moŝe skutkować koniecznością zmniejszenia zawartości asfaltu w mieszance mineralno-asfaltowej [3]. Podobne spostrzeŝenia zawarte są w pracy [1]; temperaturę mięknienia oznaczoną wg metody PiK oraz lepkość dynamiczną moŝna uznać za najbardziej wiarygodne miary oceny właściwości usztywniających pyłów w kompozytach mineralno-asfaltowych [4, 5]; uziarnienie pyłów z filtrów workowych moŝe być bardzo zróŝnicowane. Rezultaty badań przeprowadzonych w 32 wytwórniach MMA wykazały zmienność uziarnienia podczas produkcji zarówno w czasie dnia roboczego jak i w poszczególnych dniach tygodnia [6]; krytyce poddano zastosowanie metody reometru ścinania dynamicznego (DSR) do oceny właściwości usztywniających pyłów z powodu problemów związanych z niekontrolowanym rozsegregowaniem kompozytu w czasie prowadzenia badań [7]; Przedmiotem badań wykonanych w Politechnice Poznańskiej w latach [8, 9, 10, 11] były pyły uzyskane z instalacji odpylania czterech rodzajów kruszywa: grano-diorytowego, bazaltowego, dolomitowego i melafirowego. Wypełniacz wapienny, stosowany jako wypełniacz podstawowy do MMA, uwzględniono w programie badań jako wypełniacz referencyjny. Badania te obejmowały ilościową ocenę morfologii ziaren pyłów mineralnych, która istotnie rozszerzyła zakres poznawczy dotyczący wpływu ich struktury i morfologii pyłów na ich właściwości funkcjonalne. Celem niniejszej pracy było poznanie wpływu wypełniaczy o zróŝnicowanym pochodzeniu na właściwości zaczynów asfaltowych z udziałem asfaltów modyfikowanych, z uwzględnieniem zjawiska starzenia technologicznego. PoniewaŜ zagadnienie jest bardzo złoŝone, metodykę badań usystematyzowano w taki sposób, aby moŝliwa była ocena wyników badań na trzech poziomach obserwacji: ocena wpływu rodzaju wypełniacza na właściwości zaczynów asfaltowych; poznanie wpływu zawartości elastomeru SBS na właściwości lepiszczy i zaczynów modyfikowanych; ocena wpływu starzenia technologicznego na właściwości lepiszczy i zaczynów asfaltowych. W niniejszej pracy przedstawiono rezultaty badań cech strukturalnych wypełniaczy własnych: bazaltowego i dolomitowego oraz wypełniacza wapiennego jako materiału referencyjnego. Badaniu poddano próbki wypełniaczy uzyskane po odsianiu ziaren większych od 0,075 mm. Próbki te następnie wymieszano z próbkami asfaltu gatunku, a takŝe z próbkami lepiszczy modyfikowanych dodatkiem 3, 5 oraz 7% elastomeru SBS (Kraton D-1101 CM o strukturze liniowej), uzyskując zaczyny asfaltowe. We wszystkich próbkach zaczynów asfaltowych zachowano identyczną wartość stosunku wagowego lepiszcza i wypełniacza wynoszącą 1:1,5. W tablicy 1 przedstawiono sposób nazewnictwa poszczególnych próbek wypełniaczy, lepiszczy i zaczynów asfaltowych poddanych badaniom. Badania właściwości funkcjonalnych zaczynów asfaltowych przeprowadzono zarówno na próbkach nie poddanych starzeniu, jak i na próbkach poddanych symulowanemu starzeniu technologicznemu metodą laboratoryjną TFOT (Thin Film Oven Test).

3 Tablica 1. Symboliczne oznaczenie badanych próbek Zawartość Zaczyny asfaltowe Lepiszcze elastomeru Rodzaj wypełniacza asfaltowe SBS bazaltowy (B) dolomitowy (D) wapienny (W) 0% +B +W 3% +B +D +W 5% +B +D +W 7% +B +D +W 2. Badania charakterystyk strukturalnych wypełniaczy własnych W celu oceny właściwości strukturalnych i funkcjonalnych analizowanych wypełniaczy mineralnych, oznaczono następujące parametry: graficzną średnią średnicę ziaren śr według metody Folka i Warda stosowanej w badaniach sedymentacji osadów mineralnych [12], według wzoru: = log 2 d (1) gdzie: d średnica ziarna, mm; powierzchnię właściwą P w metodą Blaine a według EN 196-6; porowatość P obliczona została na podstawie oznaczonej gęstości i gęstości objętościowej w stanie zagęszczonym; wskaźnik aktywności A w ; koncentrację objętościową K O ; wskaźnik błękitu metylenowego według EN Rezultaty oznaczenia cech strukturalnych i funkcjonalnych analizowanych wypełniaczy mineralnych zestawiono w tablicy 2. Tablica 2. Właściwości strukturalne i funkcjonalne ocenianych próbek wypełniaczy mineralnych Wypełniacz Graficzna średnia średnica Powierzchnia właściwa Porowatość Wskaźnik aktywności Koncentracja objętościowa Wskaźnik błękitu metylenowego śr. P w, cm 2 /g P, % A w K O, % MB F, g/kg Bazaltowy 5, ,7 1,5 46,6 0,7 Dolomitowy 6, ,1 14,8 38,1 25,0 Wapienny 6, ,1 10,4 43,4 2,7 3. Rezultaty badań właściwości funkcjonalnych oraz odporności na starzenie zaczynów asfaltowych Próbki asfaltów zwykłych i modyfikowanych oraz zaczynów asfaltowych przygotowane zgodnie z opisem zamieszczonym w p. 1, poddano badaniom laboratoryjnym, oznaczając następujące właściwości: penetrację w temperaturze 25 C zgodnie z PN-EN 1426 wyniki pomiarów przedstawiono na rys. 1; temperaturę mięknienia według metody Pierścień i Kula zgodnie z PN-EN 1427 wyniki pomiarów przedstawiono na rys. 2; lepkość dynamiczną w temperaturach: 60, 90 i 110 C; pomiary przeprowadzono z uŝyciem lepkościomierza rotacyjnego wyniki pomiarów przedstawiono odpowiednio na rysunkach 3, 4 i 5; w przypadku zaczynów sporządzonych z udziałem lepiszczy modyfikowanych dodatkiem 5 i 7% elastomeru SBS nie przeprowadzono pomiarów lepkości dynamicznej ze względu na zbyt niski zakres pomiarowy zastosowanego lepkościomierza.

4 Penetracja w temperaturze 25 C, dmm ,8 65,3 73,6 60,8 59,5 51,3 47,2 50,4 49,1 38,2 34,3 27,8 26,4 28,0 22,3 25,1 49,3 29,6 30,5 25,8 27,2 25,3 22,9 22,8 46,6 38,0 32,7 28,5 26,0 22,8 20,4 19,8 +B +B +B +B +D +D +D Przed starzeniem +W +W +W +W Rys. 1. Wyniki oznaczania penetracji w temperaturze 25 C lepiszczy i zaczynów asfaltowych Temperatura mięknienia wg PiK, C ,5 49,3 Przed starzeniem 53,0 53,0 69,5 56,5 74,0 70,0 55,0 56,8 69,3 60,3 82,5 70,5 94,5 81,0 53,5 61,5 68,5 67,0 81,5 73,3 91,8 81,0 54,5 57,0 67,0 62,0 82,5 76,0 91,5 85,3 +B +B +B +B +D +D +D +W +W +W +W Rys. 2. Wyniki oznaczania temperatury mięknienia lepiszczy i zaczynów asfaltowych Lepkość dynamiczna w 60 C, Pa s 1,8E+04 1,6E+04 1,4E+04 1,2E+04 1,0E+04 8,0E+03 6,0E+03 4,0E+03 2,0E+03 0,0E+00 2,34E+02 Przed starzeniem TFOT 6,32E+02 7,02E+02 1,40E+03 1,62E+03 2,53E+03 5,32E+03 9,00E+03 2,14E+03 2,98E+03 1,31E+04 2,10E+03 3,76E+03 1,97E+03 3,31E+03 9,15E+03 1,42E+04 +B +B +W +W Rys.3. Wyniki oznaczania lepkości dynamicznej lepiszczy i zaczynów asfaltowych w temperaturze 60 C

5 Lepkość dynamiczna w 90 C, Pa s 4,5E+03 4,0E+03 3,5E+03 3,0E+03 2,5E+03 2,0E+03 1,5E+03 1,0E+03 5,0E+02 0,0E+00 7,90E+00 1,47E+01 2,24E+01 3,22E+01 9,38E+01 6,12E+01 3,98E+02 2,09E+02 7,51E+01 8,35E+01 6,32E+02 3,60E+02 1,18E+03 8,37E+02 3,94E+03 1,90E+03 6,62E+01 9,68E+01 4,93E+02 3,74E+02 1,64E+03 9,38E+02 3,50E+03 1,95E+03 6,55E+01 8,28E+01 3,90E+02 3,64E+02 1,60E+03 9,74E+02 3,09E+03 2,70E+03 Przed starzeniem TFOT +B +B +B +B +D +D +D +W +W +W +W Rys.4. Wyniki oznaczania lepkości dynamicznej lepiszczy i zaczynów asfaltowych w temperaturze 90 C Lepkość dynamiczna w 110 C, Pa s 9,0E+02 8,0E+02 7,0E+02 6,0E+02 5,0E+02 4,0E+02 3,0E+02 2,0E+02 1,0E+02 0,0E+00 Przed starzeniem TFOT 6,86E+02 1,70E+00 2,90E+00 4,20E+00 5,70E+00 1,17E+01 9,80E+00 5,30E+01 1,89E+01 1,50E+01 1,40E+01 1,05E+02 6,37E+01 1,81E+02 1,15E+02 2,90E+02 +B +B +B +B 1,42E+01 1,74E+01 9,74E+01 6,18E+01 2,50E+02 1,39E+02 5,98E+02 3,14E+02 1,26E+01 1,54E+01 6,26E+01 5,74E+01 2,37E+02 1,61E+02 4,87E+02 4,00E+02 +D +D +D +W +W +W +W Rys.5. Wyniki oznaczania lepkości dynamicznej lepiszczy i zaczynów asfaltowych w temperaturze 110 C 4. Analiza i dyskusja wyników Analizę rezultatów badań przeprowadzono z uwzględnieniem trzech poziomów obserwacji opisanych w p. 1. Oceniając cechy strukturalne i funkcjonalne badanych wypełniaczy mineralnych (tablica 2) moŝna zauwaŝyć duŝe zróŝnicowanie uzyskanych wyników. Wypełniacz bazaltowy charakteryzuje się ziarnami o największym średnim wymiarze (najniŝsza wartość śr = 5,70), czego konsekwencją są najmniejsze wartości powierzchni właściwej (3 781 cm 2 /g), porowatości (51,7%), wskaźnika aktywności (1,5) i najwyŝsza wartość koncentracji objętościowej (46,6%). Stwierdzono równieŝ bardzo niską wartość wskaźnika błękitu metylenowego wynoszącą 0,7, która świadczy o bardzo niskiej zawartości cząstek ilastych. Wypełniacz dolomitowy cechuje się natomiast najniŝszym średnim wymiarem ziaren (najwyŝsza wartość śr = 6,69), co moŝe mieć wpływ na wartości liczbowe pozostałych parametrów wysokie wartości powierzchni właściwej (8 222 cm 2 /g), porowatości (67,1%), wskaźnika aktywności (14,8) i najniŝszą wartość koncentracji objętościowej (38,1%). Szczególną uwagę naleŝy zwrócić na bardzo wysoką wartość wskaźnika błękitu metylenowego (25,0), która świadczy o zbyt duŝej zawartości cząstek ilastych (wartość wskaźnika MB F nie powinna przekraczać 10). W przypadku wypełniacza wapiennego nie stwierdzono ekstremalnych wartości poszczególnych parametrów. Wyjątek stanowi największa wartość powierzchni właściwej wynosząca cm 2 /g. Na podstawie niskiej wartości wskaźnika błękitu metylenowego (2,7) moŝna równieŝ wnioskować o niskiej zawartości cząstek ilastych w wypełniaczu wapiennym.

6 Oceniając konsystencję lepiszczy i zaczynów asfaltowych poprzez analizę wyników oznaczania penetracji w temperaturze 25 C (rys. 1) oraz temperatury mięknienia wg PiK (rys. 2) moŝna zauwaŝyć, Ŝe: dodanie kaŝdego z wypełniaczy do asfaltu wyjściowego spowodowało jego usztywnienie obserwowane poprzez spadek wartości penetracji i wzrost temperatury mięknienia; a efekt dodatku kaŝdego z wypełniaczy do asfaltu jest zbliŝony; modyfikacja asfaltu elastomerem SBS spowodowała spadek wartości penetracji i wzrost temperatury mięknienia zarówno w przypadku lepiszczy jak i zaczynów asfaltowych; efekt modyfikacji rośnie wraz ze wzrostem zawartości elastomeru SBS w asfalcie; największe zmiany ilościowe zaobserwowano w przypadku próbek: +W (najniŝsza wartość penetracji wynosząca 20,4 dmm) oraz +B (najwyŝsza wartość temperatury mięknienia równa 94,5 C); wpływ starzenia technologicznego jest zróŝnicowany; w przypadku asfaltu niemodyfikowanego i zaczynów sporządzonych z jego udziałem starzenie zawsze powoduje spadek wartości penetracji oraz wzrost temperatury mięknienia; modyfikacja elastomerem SBS (szczególnie przy duŝych zawartościach: 5 i 7%) powoduje odwrócenie tej prawidłowości, które moŝna szczególnie wyraźnie zaobserwować w przypadku wyników oznaczania temperatury mięknienia; przyczyną tego zjawiska jest prawdopodobnie degradacja polimeru, która zachodzi podczas wygrzewania próbek w temperaturze 163 C w czasie 5 h. Zachowanie lepiszczy i zaczynów asfaltowych w wysokich temperaturach eksploatacji nawierzchni oraz w temperaturach stosowanych w procesach technologicznych oceniano na podstawie wyników pomiaru lepkości w temperaturach 60, 90 i 110 C zamieszczonych na rys. 3-5, na których zaobserwowano, Ŝe: zarówno dodatek poszczególnych wypełniaczy, jak i modyfikacja elastomerem SBS powodują usztywnienie zaczynu asfaltowego potwierdza to wyniki uzyskane podczas oznaczania penetracji i temperatury mięknienia; jednak zmiany ilościowe charakteryzowane przyrostem względnym lepkości są znacznie większe niŝ w przypadku penetracji i temperatury mięknienia, przy czym zmiany te są są coraz większe, im wyŝsza jest temperatura pomiaru lepkości (np. modyfikacja asfaltu elastomerem SBS w ilości 7%, a następnie dodanie wypełniacza bazaltowego spowodowały ponad 400-krotny wzrost wartości lepkości oznaczonej w temperaturze 110 C); charakter zmian lepiszczy spowodowanych symulowanym starzeniem technologicznym jest podobny jak zaobserwowano w przypadku wyników oznaczania temperatury mięknienia; lepkość dynamiczna oznaczona w temperaturach 90 i 110 C wzrasta w efekcie starzenia w przypadku asfaltu oraz zaczynów sporządzonych z jego udziałem, natomiast maleje w przypadku lepiszczy i zaczynów modyfikowanych elastomerem SBS; prawidłowości takiej nie zaobserwowano w przypadku wyników oznaczania lepkości w temperaturze 60 C, jednak brak jest wyników pomiaru lepkości zaczynów wysokomodyfikowanych (dodatkiem 5 i 7% elastomeru SBS) w tej temperaturze, dla których moŝna się spodziewać spadku wartości lepkości dynamicznej w wyniku starzenia; dla lepszego zobrazowania zmian zachodzących w lepiszczach i zaczynach asfaltowych w efekcie starzenia, na rys. 6 przedstawiono wartości indeksu stwardnienia obliczone na podstawie wyników pomiaru lepkości dynamicznej w temperaturze 90 C próbek lepiszczy i zaczynów asfaltowych przed starzeniem i po starzeniu metodą TFOT, z zastosowaniem wzoru: η TFOT 90 IS = (2) η90 gdzie: TFOT η90 - lepkość dynamiczna oznaczona w temperaturze 90 C na próbce lepiszcza lub zaczynu asfaltowego poddanego starzeniu metodą TFOT; η 90 - lepkość dynamiczna oznaczona w temperaturze 90 C na próbce lepiszcza lub zaczynu asfaltowego nie poddanego starzeniu Na rys. 6 moŝna zauwaŝyć, Ŝe przyrosty lepkości w wyniku starzenia (IS > 1) nastąpiły w przypadku lepiszcza i zaczynów niemodyfikowanych (najwyŝszy przyrost zaobserwowano dla próbki asfaltu IS = 1,86), a takŝe próbki lepiszcza niskomodyfikowanego (dodatkiem 3% elastomeru SBS). Dla wszystkich pozostałych próbek lepiszczy i zaczynów modyfikowanych elastomerem SBS zanotowano spadek wartości lepkości w efekcie starzenia, czyli wartości IS < 1.

7 Indeks Stwardnienia IS 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 1,86 1,44 0,65 0,53 1,11 +B +B 0,57 0,71 0,48 +B +B 1,46 0,76 +D +D 0,57 0,56 +D 1,26 +W 0,93 +W 0,61 +W 0,87 +W Rys. 6. Indeks stwardnienia lepiszczy i zaczynów asfaltowych obliczony na podstawie lepkości dynamicznej oznaczonej w temperaturze 90 C Na rysunku 7 zamieszczono wartości współczynnika wraŝliwości termicznej lepkości lepiszczy i zaczynów asfaltowych obliczone według wzoru Walthera [14]: gdzie: η, η T 1 T 2 loglog( ηt + c) log log( η ) 2 T + c 1 mt = logt2 logt1 - lepkość dynamiczna oznaczona w temperaturze odpowiednio T 1 i T 2, mpa s; T 1, T 2 temperatury pomiaru lepkości, K (przyjęto: T 1 = 90 C = 363,15 K, T 2 = 110 C = 383,15 K); c stała, dla asfaltów przyjmuje się wartość 0,8 mpa s. (3) Współczynnik wraŝliwości termicznej lepkości m t 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 3,50 3,46 3,41 3,40 3,74 3,39 3,17 4,07 2,89 3,20 +B 2,69 +B 2,71 2,68 +B 2,93 2,28 +B 2,59 2,78 3,02 2,46 2,82 +D 2,62 +D 2,79 2,32 2,52 +D 3,00 3,00 +W Przed starzeniem 2,86 2,90 +W 2,68 +W 2,61 2,46 +W 2,58 Rys. 7. Współczynnik wraŝliwości termicznej lepkości Na rys. 7 moŝna zauwaŝyć, Ŝe dodatek wypełniacza powoduje bardziej intensywne zmniejszenie wraŝliwości lepkości zaczynów na zmiany temperatury niŝ modyfikacja elastomerem SBS. Największe zmiany ilościowe zaobserwowano w przypadku zaczynów z wypełniaczem dolomitowym. Starzenie zaczynów spowodowało nieznaczne zwiększenie wraŝliwości termicznej lepkości. 5. WNIOSKI Rozpatrywanie zaczynu asfaltowego z udziałem wypełniaczy o zróŝnicowanym pochodzeniu oraz lepiszczy modyfikowanych naleŝy uznać za przypadek bardzo złoŝony. Algorytm wzajemnego oddziaływania dla tego przypadku moŝna przedstawić następująco: rodzaj lepiszcza asfaltowego, rodzaj i zawartość modyfikatora oraz rodzaj wypełniacza wzajemnie oddziałują na siebie zarówno przed jak

8 i w czasie procesu starzenia. Na interakcję komponentów zaczynu asfaltowego wpływ ma zawartość lepiszcza i wypełniacza w zaczynie asfaltowym. Rodzaj wypełniacza naleŝy rozpatrywać jako dwa elementy: skład chemiczny i mineralogiczny oraz charakterystykę strukturalną. MoŜna zauwaŝyć, Ŝe rodzaj wypełniacza i zawartość modyfikatora asfaltu stanowią dwa z czterech elementów algorytmu. Dlatego poznanie wpływu tych dwóch komponentów na zmiany właściwości zaczynów asfaltowych w wyniku procesu starzenia w warunkach ustalonych (metodą TFOT) moŝliwe było metodami pośrednimi na poszczególnych poziomach obserwacji. Rezultaty badań upowaŝniają do sformułowania następujących wniosków. Modyfikacja asfaltu wyjściowego elastomerem SBS powoduje obniŝenie wartości indeksu stwardnienia lepiszczy modyfikowanych z wyraźną zaleŝnością od stopnia modyfikacji. Wypełniacze w istotny sposób obniŝają usztywnienie spowodowane procesem starzenia zaczynu asfaltowego z ich udziałem w porównaniu z asfaltem wyjściowym. Wartości indeksu stwardnienia obliczonych dla zaczynów asfaltowych z udziałem asfaltów modyfikowanych są mniejsze od 1, co oznacza Ŝe wartości lepkości dynamicznej zaczynów oznaczonej w temperaturze 90 C są większe przed starzeniem niŝ po starzeniu metodą TFOT. Małe róŝnice wartości indeksu stwardnienia dla zaczynów z udziałem lepiszczy o zróŝnicowanym stopniu modyfikacji oraz trzech rozpatrywanych wypełniaczy świadczą o interakcji wpływu stopnia modyfikacji asfaltu i rodzaju wypełniacza. LITERATURA [1] SCHRIMSER T., Baghouse Dust and its Effect on Asphaltic Mixtures. Research Report CA-DOT-TL California Department of Transportation, October, [2] EICK J. M., SHOOK J. F., The Effects of Baghouse Fines on Asphalt Mixtures. Asphalt Institute. Research Report 78-3, November, [3] WARD R. G., MCDOUGAL J. M., Bituminous Concrete Plant Dust Collection System Effect of Using Recovered Dust In Paving Mix. Research Report FHWA/WV , Charleston, WV, West Virginia Department of Highways, December, [4] KANDHAL P. S., Evaluation of Baghouse Fines in Bituminous Paving Mixtures. Journal of the Association of Asphalt Paving Technologists. 1981, Volume 50. [5] KANDHAL P. S., Evaluation of Baghouse Fines in Bituminous Paving Mixtures. Pennsylvania Department of Transportation Research Report 70-23, October, [6] ANDERSON D. A., TARRIS J. P., Effect of Baghouse Fines on Mixture Design Properties. National Asphalt Pavement Association, QIP 102, April, [7] COOLEY L., STROUP-GARDINER M., BROWN E. R., HANSON D. I., FLETCHER M., Characterization of Asphalt-Filler Mortars with Superpave Binder Tests. Paper Presented at the 1998 Annual Meeting of the Association of Asphalt Paving Technologists, Boston, March, [8] GRABOWSKI W., SŁOWIK M., WILANOWICZ J., SOBÓL T., Badania i ocena struktury wybranych wypełniaczy mineralnych stosowanych do mieszanek mineralno-asfaltowych. L Konferencja Naukowa KILiW PAN i Komitetu Nauki PZiTB, Problemy Naukowo-badawcze budownictwa. Krynica 2004, Wyd. Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2004, Tom V Mosty, InŜynieria Komunikacyjna, s [9] GRABOWSKI W., WILANOWICZ J., SŁOWIK M., SOBÓL T., Ocena właściwości usztywniających wypełniaczy mineralnych uzyskanych z instalacji odpylającej wytwórni mieszanek mineralno-asfaltowych. III Międzynarodowa Konferencja Naukowo Techniczna Nowoczesne technologie w budownictwie drogowym. Poznań 2005, str [10] GRABOWSKI W., SŁOWIK M., WILANOWICZ J., SOBÓL T., Badania i ocena wpływu wypełniaczy mineralnych na ich właściwości usztywniające w zaczynach asfaltowych poddanych starzeniu laboratoryjnemu. X Międzynarodowa Konferencja Trwałe i bezpieczne nawierzchnie drogowe. Kielce 2004, Wyd. IBDiM, Warszawa 2004, s [11] GRABOWSKI W., WILANOWICZ J., SŁOWIK M., SOBÓL T., Badanie wpływu starzenia technologicznego na zmiany właściwości reologicznych zaczynów asfaltowych z udziałem wypełniaczy o zróŝnicowanym pochodzeniu. III Międzynarodowa Konferencja Naukowo Techniczna Nowoczesne technologie w budownictwie drogowym. Poznań 2005, str [12] GRADZIŃSKI R., KOSTECKA A., RADOMSKI A., UNRUG R., Zarys sedymentologii, Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa 1986 [13] GAWEŁ I., KALABIŃSKA M., PIŁAT J., Asfalty drogowe, WKŁ, Warszawa 2001 [14] SYBILSKI D., Polimeroasfalty drogowe. Jakość funkcjonalna, metodyka i kryteria oceny, Studia i materiały, zeszyt 45, IBDiM, Warszawa 1996

Analiza reologicznego zachowania drogowych kompozytów elastomerowo-asfaltowych poddanych próbie rozciągania w duktylometrze

Analiza reologicznego zachowania drogowych kompozytów elastomerowo-asfaltowych poddanych próbie rozciągania w duktylometrze Budownictwo i Architektura 13(4) (2014) 243-250 Analiza reologicznego zachowania drogowych kompozytów elastomerowo-asfaltowych poddanych próbie rozciągania w duktylometrze Instytut Inżynierii Lądowej,

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie klinoptilolitu do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych. Mgr inż. Agnieszka Woszuk Dr hab. inż. Wojciech Franus Prof.

Zastosowanie klinoptilolitu do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych. Mgr inż. Agnieszka Woszuk Dr hab. inż. Wojciech Franus Prof. Zastosowanie klinoptilolitu do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych Mgr inż. Agnieszka Woszuk Dr hab. inż. Wojciech Franus Prof. PL Podział technologii produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych mma

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI ABSORPCYJNE KRUSZYW DROGOWYCH

WŁAŚCIWOŚCI ABSORPCYJNE KRUSZYW DROGOWYCH Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Nr 136 Politechniki Wrocławskiej Nr 136 Studia i Materiały Nr 43 2013 Monika ZIĘBA* absorpcja, asfalt, kruszywo, gęstość, lepkość, porowatość WŁAŚCIWOŚCI ABSORPCYJNE KRUSZYW

Bardziej szczegółowo

2011-05-19. Tablica 1. Wymiary otworów sit do określania wymiarów ziarn kruszywa. Sita dodatkowe: 0,125 mm; 0,25 mm; 0,5 mm.

2011-05-19. Tablica 1. Wymiary otworów sit do określania wymiarów ziarn kruszywa. Sita dodatkowe: 0,125 mm; 0,25 mm; 0,5 mm. Kruszywa do mieszanek mineralno-asfaltowych powinny odpowiadad wymaganiom przedstawionym w normie PN-EN 13043 Kruszywa do mieszanek bitumicznych i powierzchniowych utrwaleo stosowanych na drogach, lotniskach

Bardziej szczegółowo

1.1. Dobór rodzaju kruszywa wchodzącego w skład mieszanki mineralnej

1.1. Dobór rodzaju kruszywa wchodzącego w skład mieszanki mineralnej Przykład: Przeznaczenie: beton asfaltowy warstwa wiążąca, AC 16 W Rodzaj MMA: beton asfaltowy do warstwy wiążącej i wyrównawczej, AC 16 W, KR 3-4 Rodzaj asfaltu: asfalt 35/50 Norma: PN-EN 13108-1 Dokument

Bardziej szczegółowo

Odporność na starzenie i spękania niskotemperaturowe betonów asfaltowych zawierających asfalt wielorodzajowy

Odporność na starzenie i spękania niskotemperaturowe betonów asfaltowych zawierających asfalt wielorodzajowy Bohdan Dołzycki Politechnika Gdańska Polska Odporność na starzenie i spękania niskotemperaturowe betonów asfaltowych zawierających asfalt wielorodzajowy Streszczenie: W roku 24 w Laboratorium Badań Drogowych

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE GRANULATU GUMOWEGO W MIESZANKACH MINERALNO-ASFALTOWYCH

WYKORZYSTANIE GRANULATU GUMOWEGO W MIESZANKACH MINERALNO-ASFALTOWYCH WYKORZYSTANIE GRANULATU GUMOWEGO W MIESZANKACH MINERALNO-ASFALTOWYCH Dr inż. Robert Jurczak Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie/GDDKiA PLAN PREZENTACJI 1. Problem zużytych opon samochodowych

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Zastosowanie destruktu asfaltowego i innych materiałów z recyklingu w budownictwie drogowym - granulat i włókna gumowe Opracowanie technologii wytwarzania

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADY STOSOWANIA WYPEŁNIACZA MIESZANEGO DO MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH. Ireneusz Strugała, Dominik Małasiewicz

PRZYKŁADY STOSOWANIA WYPEŁNIACZA MIESZANEGO DO MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH. Ireneusz Strugała, Dominik Małasiewicz PRZYKŁADY STOSOWANIA WYPEŁNIACZA MIESZANEGO DO MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH Ireneusz Strugała, Dominik Małasiewicz Chorzów, 13 kwietnia 2016 TUGA przez wiele lat wykonuje nawierzchnie z mma w których,

Bardziej szczegółowo

CIENKIE WARSTWY ŚCIERALNE NA GORĄCO

CIENKIE WARSTWY ŚCIERALNE NA GORĄCO SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNE D - 05.03.24 CIENKIE WARSTWY ŚCIERALNE NA GORĄCO NAJWAśNIEJSZE OZNACZENIA I SKRÓTY OST - ogólne specyfikacje techniczne SST - szczegółowe specyfikacje techniczne GDDP

Bardziej szczegółowo

Ogólne wymagania dotyczące robót podano w ST D-M Wymagania ogólne pkt 1.5.

Ogólne wymagania dotyczące robót podano w ST D-M Wymagania ogólne pkt 1.5. 119 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej ogólnej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych z wykonywaniem cienkich warstw ścieralnych na gorąco,

Bardziej szczegółowo

WYMIANA CIEPŁA W PROCESIE TERMICZNEGO EKSPANDOWANIA NASION PROSA W STRUMIENIU GORĄCEGO POWIETRZA

WYMIANA CIEPŁA W PROCESIE TERMICZNEGO EKSPANDOWANIA NASION PROSA W STRUMIENIU GORĄCEGO POWIETRZA Konopko Henryk Politechnika Białostocka WYMIANA CIEPŁA W PROCESIE TERMICZNEGO EKSPANDOWANIA NASION PROSA W STRUMIENIU GORĄCEGO POWIETRZA Streszczenie W pracy przedstawiono wyniki symulacji komputerowej

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZMIAN ZACHODZĄCYCH W MASACH Z BENTONITEM POD WPŁYWEM TEMPERATURY METODĄ SPEKTROSKOPII W PODCZERWIENI

BADANIE ZMIAN ZACHODZĄCYCH W MASACH Z BENTONITEM POD WPŁYWEM TEMPERATURY METODĄ SPEKTROSKOPII W PODCZERWIENI BADANIE ZMIAN ZACHODZĄCYCH W MASACH Z BENTONITEM POD WPŁYWEM TEMPERATURY METODĄ SPEKTROSKOPII W PODCZERWIENI BADANIE ZMIAN ZACHODZĄCYCH W MASACH Z BENTONITEM POD WPŁYWEM TEMPERATURY METODĄ SPEKTROSKOPII

Bardziej szczegółowo

Materiały budowlane : spoiwa, kruszywa, zaprawy, betony : ćwiczenia laboratoryjne / ElŜbieta Gantner, Wojciech Chojczak. Warszawa, 2013.

Materiały budowlane : spoiwa, kruszywa, zaprawy, betony : ćwiczenia laboratoryjne / ElŜbieta Gantner, Wojciech Chojczak. Warszawa, 2013. Materiały budowlane : spoiwa, kruszywa, zaprawy, betony : ćwiczenia laboratoryjne / ElŜbieta Gantner, Wojciech Chojczak. Warszawa, 2013 Spis treści Przedmowa 9 1. SPOIWA POWIETRZNE (E. Gantner) 11 1.1.

Bardziej szczegółowo

Technologia warstw asfaltowych. Spis treści: Przedmowa 10 Od autorów 11

Technologia warstw asfaltowych. Spis treści: Przedmowa 10 Od autorów 11 Technologia warstw asfaltowych. Spis treści: Przedmowa 10 Od autorów 11 1. Asfalty drogowe 13 1.1. Co trzeba wiedzieć o budowie i produkcji asfaltu 14 1.1.1. Budowa asfaltu 14 1.1.2. Produkcja asfaltu

Bardziej szczegółowo

Etap II. Analiza wybranych właściwości mieszanki betonowej i betonu 1/15

Etap II. Analiza wybranych właściwości mieszanki betonowej i betonu 1/15 Analiza wybranych właściwości mieszanki betonowej i betonu 1/15 INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW ZAKŁAD BETONU 03-301 Warszawa, ul. Jagiellońska 80 tel. sekr.: (0 22) 811 14 40, fax: (0 22) 811 17 92 www.ibdim.edu.pl,

Bardziej szczegółowo

BADANIA MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH W NISKICH TEMPERATURACH

BADANIA MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH W NISKICH TEMPERATURACH BADANIA MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH W NISKICH TEMPERATURACH Dr inż. Marek Pszczoła Katedra Inżynierii Drogowej, Politechnika Gdańska Warsztaty Viateco, 12 13 czerwca 2014 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

APROBATA TECHNICZNA IBDiM Nr AT/2010-03-2600. Dodatki do mieszanek mineralno-asfaltowych Modyfikujący granulat gumowy tecroad

APROBATA TECHNICZNA IBDiM Nr AT/2010-03-2600. Dodatki do mieszanek mineralno-asfaltowych Modyfikujący granulat gumowy tecroad Aprobata Techniczna IBDiM Nr AT/2010-03-2600 str. 1/10 APROBATA TECHNICZNA IBDiM Nr AT/2010-03-2600 Nazwa wyrobu: Dodatki do mieszanek mineralno-asfaltowych Modyfikujący granulat gumowy tecroad Wnioskodawca:

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA i ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D ZJAZDY BITUMICZNE NA POLA I DO POSESJI

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA i ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D ZJAZDY BITUMICZNE NA POLA I DO POSESJI SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA i ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D- 10.07.01 ZJAZDY BITUMICZNE NA POLA I DO POSESJI STWiORB cz. D str. 1 1. Wstęp 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej Szczegółowej Specyfikacji

Bardziej szczegółowo

Zakład Technologii Nawierzchni. IBDiM, Zakład Diagnostyki Nawierzchni ul. Golędzinowska 10, Warszawa

Zakład Technologii Nawierzchni. IBDiM, Zakład Diagnostyki Nawierzchni ul. Golędzinowska 10, Warszawa IBDiM ZAKŁAD: INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW Strona 1 ZAKŁAD TECHNOLOGII NAWIERZCHNI ul. Jagiellońska, 3-1 Warszawa SPRAWOZDANIE Z BADAŃ NR - TN/TD7/7 Stron 3 Zakład Technologii Nawierzchni LABORATORIUM/PRACOWNIA:

Bardziej szczegółowo

OCENA NIEZAWODNOŚCI EKSPLOATACYJNEJ AUTOBUSÓW KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ

OCENA NIEZAWODNOŚCI EKSPLOATACYJNEJ AUTOBUSÓW KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ 1-2012 PROBLEMY EKSPLOATACJI 79 Joanna RYMARZ, Andrzej NIEWCZAS Politechnika Lubelska OCENA NIEZAWODNOŚCI EKSPLOATACYJNEJ AUTOBUSÓW KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ Słowa kluczowe Niezawodność, autobus miejski. Streszczenie

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH załącznik nr 6 do SIWZ

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH załącznik nr 6 do SIWZ Nr sprawy: GK i IT/341 /15 / 2010 Zamawiający: Gmina Wisznia Mała ul. Wrocławska 9 55-114 Wisznia Mała SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH załącznik nr 6 do SIWZ Remont dróg gminnych

Bardziej szczegółowo

ST05 NASYP Z POSPÓŁKI

ST05 NASYP Z POSPÓŁKI ST05 NASYP Z POSPÓŁKI 31 l. WSTĘP 1.1 Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej są wymagania dotyczące wykonania i odbioru nasypu z pospółki. 1.2 Zakres stosowania ST Specyfikacja Techniczna

Bardziej szczegółowo

BADANIE MMA Z DODATKIEM GRANULATU GUMOWEGO. Wykonali: Tomasz Kurc Waldemar Gancarz

BADANIE MMA Z DODATKIEM GRANULATU GUMOWEGO. Wykonali: Tomasz Kurc Waldemar Gancarz BADANIE MMA Z DODATKIEM GRANULATU GUMOWEGO Wykonali: Tomasz Kurc Waldemar Gancarz Wstęp Mieszanki mineralno-asfaltowe w Polsce, Europie i na świecie stanowią podstawowy materiał do budowy warstw konstrukcyjnych

Bardziej szczegółowo

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad KRUSZYWA DO MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH I POWIERZCHNIOWYCH UTRWALEŃ NA DROGACH KRAJOWYCH

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad KRUSZYWA DO MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH I POWIERZCHNIOWYCH UTRWALEŃ NA DROGACH KRAJOWYCH Załącznik do zarządzenia Nr 46 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 25.09.2014 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad KRUSZYWA DO MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH I POWIERZCHNIOWYCH

Bardziej szczegółowo

P O L S K A N O R M A

P O L S K A N O R M A PROJEKT ROBOCZY P O L S K A N O R M A P o l s k i K o m i t e t N o r m a l i z a c y j n y ICS 93.080.20 PN-EN 308-20 kwiecień 2006 Wprowadza EN 308-20:2006, IDT Zastępuje PN-EN 308-20:2006 (U) Mieszanki

Bardziej szczegółowo

Nano-dodatek poprawiający adhezję kruszywo-asfalt.

Nano-dodatek poprawiający adhezję kruszywo-asfalt. Nano-dodatek poprawiający adhezję kruszywo-asfalt. Wyniki nowych badań Prezentacja na Krakowskie Dni Nawierzchni 215 mgr inż. Piotr Heinrich, 26.11.215, Warszawa TEZY PREZENTACJI Definicja technologii

Bardziej szczegółowo

D b Nawierzchnie z betonu asfaltowego Warstwa wyrównawcza

D b Nawierzchnie z betonu asfaltowego Warstwa wyrównawcza D-05.03.05b Nawierzchnie z betonu asfaltowego Warstwa wyrównawcza 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej szczegółowej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru

Bardziej szczegółowo

Nawierzchnie asfaltowe.

Nawierzchnie asfaltowe. Nawierzchnie asfaltowe. Spis treści: 1. Wprowadzenie 11 1.1. Historia nawierzchni asfaltowych 11 1.2. Konstrukcja nawierzchni 12 Literatura 13 2. Materiały 14 2.1. Kruszywa 14 2.1.1. Kruszywa mineralne

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05.03.05.01 Nawierzchnie z asfaltu porowatego

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05.03.05.01 Nawierzchnie z asfaltu porowatego SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05.03.05.01 Nawierzchnie z asfaltu porowatego 1. WSTĘP 1.1. PRZEDMIOT ST Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru

Bardziej szczegółowo

P O L S K A N O R M A

P O L S K A N O R M A PROJEKT ROBOCZY P O L S K A N O R M A P o l s k i K o m i t e t N o r m a l i z a c y j n y ICS 93.080.20 PN-EN 13108-8 marzec 2007 Wprowadza EN 13108-8:2006, IDT Zastępuje PN-EN 13108-8:2006 (U) Mieszanki

Bardziej szczegółowo

TRWAŁOŚĆ BETONU Z CEMENTU CEM II/A-LL 42,5 R

TRWAŁOŚĆ BETONU Z CEMENTU CEM II/A-LL 42,5 R ROCZNIKI INŻYNIERII BUDOWLANEJ ZESZYT 2009 Komisja Inżynierii Budowlanej Oddział Polskiej Akademii Nauk w Katowicach TRWAŁOŚĆ BETONU Z CEMENTU CEM II/A-LL 42,5 R Elżbieta JANOWSKA-RENKAS, Tomasz SKRZYPCZYK

Bardziej szczegółowo

Mieszanki z destruktem asfaltowym. Mieszalność lepiszczy

Mieszanki z destruktem asfaltowym. Mieszalność lepiszczy Mieszanki z destruktem asfaltowym. Mieszalność lepiszczy Krzysztof Błażejowski Recykling starych nawierzchni bitumicznych (asfaltowych i smołowych) to najczęściej wprowadzenie do nowej mieszanki granulatu

Bardziej szczegółowo

OCZYSZCZENIE I SKROPIENIE WARSTW KONSTRUKCYJNYCH

OCZYSZCZENIE I SKROPIENIE WARSTW KONSTRUKCYJNYCH D-04.03.01. OCZYSZCZENIE I SKROPIENIE WARSTW KONSTRUKCYJNYCH 1. WSTĘP 1.1 Nazwa zadania Zadanie Budowa drogi ekspresowej S5 Poznań (A2 węzeł Poznań Zachód d. Głuchowo ) - Wrocław (A8 węzeł Widawa ), odcinek

Bardziej szczegółowo

asfaltem i kruszywem oznaczanym wg PN-EN

asfaltem i kruszywem oznaczanym wg PN-EN Budownictwo i Architektura 13(4) (14) 1-8 Prawdy i mity związane z powinowactwem pomiędzy asfaltem i kruszywem oznaczanym wg PN-EN 12697-11 Monika Zięba 1, Sebastian Witczak 2 TPA Sp. z o.o., Laboratorium

Bardziej szczegółowo

DARIUSZ SYBILSKI, MARIA KOSTRZEWSKA. Poradnik stosowania asfaltów drogowych ORLEN ASFALT

DARIUSZ SYBILSKI, MARIA KOSTRZEWSKA. Poradnik stosowania asfaltów drogowych ORLEN ASFALT DARIUSZ SYBILSKI, MARIA KOSTRZEWSKA Poradnik stosowania asfaltów drogowych ORLEN ASFALT wersja z IV 2007 SPIS TREŚCI Asfalt drogowy 20/30 3 Asfalt drogowy 35/50 13 Asfalt drogowy 50/70 23 Orbiton 30B

Bardziej szczegółowo

Kruszywa do mieszanek mineralno-asfaltowych i powierzchniowych utrwaleń na drogach krajowych

Kruszywa do mieszanek mineralno-asfaltowych i powierzchniowych utrwaleń na drogach krajowych Wymagania Techniczne Kruszywa do mieszanek mineralno-asfaltowych i powierzchniowych utrwaleń na drogach krajowych WT-1 Kruszywa 2013 Warszawa 2013 Versja 04 15.04._2013 Spis treści 1 Wprowadzenie... 3

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D CIENKIE WARSTWY ŚCIERALNE NA GORĄCO

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D CIENKIE WARSTWY ŚCIERALNE NA GORĄCO SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D - 05.03.24 CIENKIE WARSTWY ŚCIERALNE NA GORĄCO 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru

Bardziej szczegółowo

Instytut Badawczy Dróg i Mostów. Zakład Technologii Nawierzchni

Instytut Badawczy Dróg i Mostów. Zakład Technologii Nawierzchni Instytut Badawczy Dróg i Mostów Zakład Technologii Nawierzchni Temat WS-04 Zalecenia doboru materiałów, projektowania składu, wymagań empirycznych i funkcjonalnych mieszanek mineralno-asfaltowych betonu

Bardziej szczegółowo

MASA WŁAŚCIWA NASION ZBÓś W FUNKCJI WILGOTNOŚCI. Wstęp. Materiał i metody

MASA WŁAŚCIWA NASION ZBÓś W FUNKCJI WILGOTNOŚCI. Wstęp. Materiał i metody InŜynieria Rolnicza 3/2006 Bronisława Barbara Kram Instytut InŜynierii Rolniczej Akademia Rolnicza we Wrocławiu MASA WŁAŚCIWA NASION ZBÓś W FUNKCJI WILGOTNOŚCI Wstęp Streszczenie Określono wpływ wilgotności

Bardziej szczegółowo

Asfalty do budowy cichych nawierzchni i ścieżek rowerowych

Asfalty do budowy cichych nawierzchni i ścieżek rowerowych LOTOS Asfalt Asfalty do budowy cichych nawierzchni i ścieżek rowerowych Agnieszka Kędzierska 11-13.03.2015 Małopolskie Forum Drogowe w Racławicach. 1 Agenda 1 Prezentacja MODBIT- u CR i powody, dla których

Bardziej szczegółowo

D NAWIERZCHNIE Z BETONU ASFALTOWEGO

D NAWIERZCHNIE Z BETONU ASFALTOWEGO D-05.03.05 NAWIERZCHNIE Z BETONU ASFALTOWEGO 1. WSTĘP 1.1 Nazwa zadania Remont ul. Księcia Bolesława na odcinku od ronda przy ul. Widawskiej do wiaduktu nad trasą S-8 w Warszawie. 1.2. Zakres robót objętych

Bardziej szczegółowo

Wpływ mikrocementu na parametry zaczynu i kamienia cementowego

Wpływ mikrocementu na parametry zaczynu i kamienia cementowego NAFTA-GAZ grudzień 2011 ROK LXVII Łukasz Kut Instytut Nafty i Gazu, Oddział Krosno Wpływ mikrocementu na parametry zaczynu i kamienia cementowego Wprowadzenie Mikrocement jest środkiem o bardzo szerokim

Bardziej szczegółowo

PRZYJAZNE DLA ŚRODOWISKA

PRZYJAZNE DLA ŚRODOWISKA Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP LVI TECHNICZNE DNI DROGOWE Raszyn/Warszawy, 13 15 listopada 2013 r. PRZYJAZNE DLA ŚRODOWISKA MIESZANKI MINERALNO-ASFALTOWE Marek IWAŃSKI POLITECHNIKA

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych

Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych Danuta Bebłacz Instytut Badawczy Dróg i Mostów Piotr Różycki Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Indywidualne projektowanie konstrukcji nawierzchni dzięki metodzie mechanistyczno - empirycznej Dawid Siemieński Pracownia InŜynierska KLOTOIDA

Indywidualne projektowanie konstrukcji nawierzchni dzięki metodzie mechanistyczno - empirycznej Dawid Siemieński Pracownia InŜynierska KLOTOIDA Indywidualne projektowanie konstrukcji nawierzchni dzięki metodzie mechanistyczno - empirycznej Dawid Siemieński Pracownia InŜynierska KLOTOIDA Zakopane 4-6 lutego 2009r. 1 Projektowanie konstrukcji nawierzchni

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie kruszyw lokalnych dzięki nanotechnologii

Zastosowanie kruszyw lokalnych dzięki nanotechnologii Zastosowanie kruszyw lokalnych dzięki nanotechnologii ZycoTherm II Warmińsko-Mazurskie Forum Drogowe mgr inż. Piotr Heinrich, 5.10.2015, Lidzbark Warmiński Piotr Heinrich Nanotechnologia w drogownictwie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-04.08.01

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-04.08.01 36 SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-04.08.01 WYRÓWNANIE PODBUDOWY (ISTNIEJĄCEJ NAWIERZCHNI) MIESZANKĄ MINERALNO-ASFALTOWĄ 37 1. Wstęp 1.1.Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA. D.05.03.05b NAWIERZCHNIE Z BETONU ASFALTOWEGO WARSTWA ŚCIERALNA

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA. D.05.03.05b NAWIERZCHNIE Z BETONU ASFALTOWEGO WARSTWA ŚCIERALNA SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05.03.05b NAWIERZCHNIE Z BETONU ASFALTOWEGO WARSTWA ŚCIERALNA Grudziądz 2010 1. Wstęp 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej Szczegółowej Specyfikacji Technicznej

Bardziej szczegółowo

Kruszywa związane hydraulicznie (HBM) w nawierzchniach drogowych oraz w ulepszonym podłożu

Kruszywa związane hydraulicznie (HBM) w nawierzchniach drogowych oraz w ulepszonym podłożu Kruszywa związane hydraulicznie (HBM) w nawierzchniach drogowych oraz w ulepszonym podłożu Cezary Kraszewski Zakład Geotechniki i Fundamentowania IBDiM Warszawa Cezary Kraszewski 1 Kruszywa związane hydraulicznie

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW. Zakład Technologii Nawierzchni

INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW. Zakład Technologii Nawierzchni INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW Zakład Technologii Nawierzchni ZASADY WYKONYWANIA NAWIERZCHNI ASFALTOWEJ O ZWIĘKSZONEJ ODPORNOŚCI NA KOLEINOWANIE I ZMĘCZENIE (ZW-WMS 006) Wydanie II uzupełnione, zastępuje

Bardziej szczegółowo

D /02 WYKONANIE WARSTWY ŚCIERALNEJ Z BETONU ASFALTOWEGO

D /02 WYKONANIE WARSTWY ŚCIERALNEJ Z BETONU ASFALTOWEGO D-05.03.05/02 WYKONANIE WARSTWY ŚCIERALNEJ Z BETONU ASFALTOWEGO 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot Specyfikacji Technicznej (ST) Przedmiotem niniejszej Specyfikacji są wymagania dotyczące wykonania warstwy ścieralnej

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 003 PODBUDOWY Z PIASKU STABILIZOWANEGO CEMENTEM

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 003 PODBUDOWY Z PIASKU STABILIZOWANEGO CEMENTEM SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 003 PODBUDOWY Z PIASKU STABILIZOWANEGO CEMENTEM 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania dotyczące wykonania

Bardziej szczegółowo

Kohezja asfaltów drogowych badanie metodą testu wahadłowego

Kohezja asfaltów drogowych badanie metodą testu wahadłowego NAFTA-GAZ grudzień 2012 ROK LXVIII Elżbieta Trzaska Instytut Nafty i Gazu, Kraków Kohezja asfaltów drogowych badanie metodą testu wahadłowego Wprowadzenie Kohezja jest to opór, jaki stawia substancja poddawana

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ NA DEFORMACJE TRWAŁE ASFALTOWYCH NAWIERZCHNI MOSTOWYCH

ODPORNOŚĆ NA DEFORMACJE TRWAŁE ASFALTOWYCH NAWIERZCHNI MOSTOWYCH CZASOPISMO INŻYNIERII LĄDOWEJ, ŚRODOWISKA I ARCHITEKTURY JOURNAL OF CIVIL ENGINEERING, ENVIRONMENT AND ARCHITECTURE JCEEA, t. XXXIII, z. 63 (1/II/16), styczeń-marzec 2016, s. 429-436 Piotr POKORSKI 1 Piotr

Bardziej szczegółowo

W PŁYW STARZENIA NA W ŁAŚCIW OŚCI BETONU ASFLATOWEGO Z ASFALTEM NISK O TEM PERATUROW YM

W PŁYW STARZENIA NA W ŁAŚCIW OŚCI BETONU ASFLATOWEGO Z ASFALTEM NISK O TEM PERATUROW YM ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Seria: BUDOWNICTWO z. 113 2008 Nr kol. 1799 Grzegorz MAZUREK* Politechnika Świętokrzyska W PŁYW STARZENIA NA W ŁAŚCIW OŚCI BETONU ASFLATOWEGO Z ASFALTEM NISK O TEM

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH ZPSiSS WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA

ZAKŁAD POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH ZPSiSS WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA ZAKŁAD POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH ZPSiSS WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA Al. Powstańców Warszawy 8, 35-959 Rzeszów, Tel: 854-31-1,

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA INSTYTUT TECHNIKI CIEPLNEJ I MECHANIKI PŁYWNÓW ZAKŁAD SPALANIA I DETONACJI Raport wewnętrzny

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA INSTYTUT TECHNIKI CIEPLNEJ I MECHANIKI PŁYWNÓW ZAKŁAD SPALANIA I DETONACJI Raport wewnętrzny POLITECHNIKA WROCŁAWSKA INSTYTUT TECHNIKI CIEPLNEJ I MECHANIKI PŁYWNÓW ZAKŁAD SPALANIA I DETONACJI Raport wewnętrzny Raport z badań toryfikacji biomasy Charakterystyka paliwa Analizy termograwimetryczne

Bardziej szczegółowo

THE IMPACT OF EBA AND ECB POLYMER MODIFICATION OF 50/70 BITUMEN

THE IMPACT OF EBA AND ECB POLYMER MODIFICATION OF 50/70 BITUMEN KRZYSZTOF MACIEJEWSKI 1 PIOTR RAMIĄCZEK 2 ANNA CHOMICZ-KOWALSKA 3 Kielce University of Technology 1 e-mail: kmaciejewski@tu.kielce.pl 2 e-mail: piotrr@tu.kielce.pl 3 e-mail: akowalska@tu.kielce.pl THE

Bardziej szczegółowo

Termoplastyczny modyfikator asfaltu CGA 180!

Termoplastyczny modyfikator asfaltu CGA 180! Termoplastyczny modyfikator asfaltu CGA 180 1. Wprowadzenie Obciążenie zmęczeniowe i związane z nim pękanie, oprócz krakingu termicznego i kolein, uważa się za jedną z najbardziej istotnych przyczyn stosowania

Bardziej szczegółowo

Asfalty drogowe. Terminologia

Asfalty drogowe. Terminologia Asfalty drogowe Data wprowadzenia: 09.11.2015 r. Asfalt jest powszechnie stosowanym materiałem budowlanym, wykorzystywanym przede wszystkim jako spoiwo. Pierwsze zastosowania asfaltu w budownictwie miały

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D UMACNIANIE POBOCZY

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D UMACNIANIE POBOCZY Budowa nawierzchni w ciągu drogi gminnej Bielsko - Różanna, odcinek II od km: 0+000,00 do km: 0+458,60. SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D 06.03.01 UMACNIANIE POBOCZY D 06.03.01 Umocnienie poboczy Szczegółowe

Bardziej szczegółowo

Trwałe budowanie nawierzchni asfaltowych: Nawierzchnie asfaltowe a asfalt naturalny. Mgr inż. Marco Müller. Brema, Niemcy. Warszawa,

Trwałe budowanie nawierzchni asfaltowych: Nawierzchnie asfaltowe a asfalt naturalny. Mgr inż. Marco Müller. Brema, Niemcy. Warszawa, Trwałe budowanie nawierzchni asfaltowych: Nawierzchnie asfaltowe a asfalt naturalny Warszawa, 28.09.2011 Brema, Niemcy Asfalt naturalny z Trynidadu Spis treści Przegląd produkcji MMA w Niemczech Po co

Bardziej szczegółowo

NORMY PN-EN W ZAKRESIE METOD BADAŃ KRUSZYW MINERALNYCH USTANOWIONE W 2003 r.

NORMY PN-EN W ZAKRESIE METOD BADAŃ KRUSZYW MINERALNYCH USTANOWIONE W 2003 r. PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (129) 2004 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (129) 2004 ARTYKUŁY-REPORTS Czesława Wolska-Kotańska* NORMY PN-EN W ZAKRESIE METOD BADAŃ KRUSZYW

Bardziej szczegółowo

na poprawę cech mieszanki z materiałem z recyklingu

na poprawę cech mieszanki z materiałem z recyklingu Wpływ nanotechnologii na poprawę cech mieszanki z materiałem z recyklingu mgr inż. Piotr Heinrich, 27.11.2014, Warszawa TEZY PREZENTACJI Stosowanie granulatu doświadczenia Definicja i zasada działania

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1344

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1344 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1344 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 6 Data wydania: 10 sierpnia 2016 r. Nazwa i adres AB 1344

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW InŜynieria Rolnicza 6/2006 Beata Ślaska-Grzywna Katedra InŜynierii i Maszyn SpoŜywczych Akademia Rolnicza w Lublinie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW Streszczenie W niniejszej

Bardziej szczegółowo

Asfalty wysokomodyfikowane sposobem na zwiększenie trwałości dróg wojewódzkich.

Asfalty wysokomodyfikowane sposobem na zwiększenie trwałości dróg wojewódzkich. Asfalty wysokomodyfikowane sposobem na zwiększenie trwałości dróg wojewódzkich. Zbigniew Tabor Warszawa, 29 listopada 2016 r. Asfalt jest to mieszanina wielkocząsteczkowych węglowodorów pochodzenia naturalnego

Bardziej szczegółowo

D Podbudowa z kruszywa łamanego stabilizowanego mechanicznie

D Podbudowa z kruszywa łamanego stabilizowanego mechanicznie D-04.04.02. PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot specyfikacji technicznej (ST) Przedmiotem niniejszej ST są wymagania dotyczące wykonania i odbioru podbudowy

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Drogowe w Olsztynie

Laboratorium Drogowe w Olsztynie Laboratorium Drogowe w Olsztynie HISTORIA IV.1945 - powołanie Powiatowego Zarządu Dróg dyrektor mgr inż. Rafał Sobirajski VII.1945 - dyrektorem PZD w Olsztynie zostaje mgr inż. Aleksander Zubelewicz 1947

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH Wpływ obróbki termicznej ziemniaków... Arkadiusz Ratajski, Andrzej Wesołowski Katedra InŜynierii Procesów Rolniczych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ

Bardziej szczegółowo

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH Marek Krajewski Instytut Badawczy Materiałów Budowlanych Sp. z o.o. 13 KRUSZYWA WAPIENNE I ICH JAKOŚĆ Kruszywo

Bardziej szczegółowo

Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych...

Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych... Spis treści Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych... 1. Spoiwa mineralne... 1.1. Spoiwa gipsowe... 1.2. Spoiwa wapienne... 1.3. Cementy powszechnego użytku... 1.4. Cementy specjalne...

Bardziej szczegółowo

Materiały z przeróbki opon w nawierzchniach asfaltowych

Materiały z przeróbki opon w nawierzchniach asfaltowych Materiały z przeróbki opon w nawierzchniach asfaltowych Prof. Dariusz Sybilski IBDiM d.sybilski@ibdim.edu.pl Ożarów 28 września 2011 1 Problem zużytych opon samochodowych 700 600 500 400 300 Liczba mieszkańców,

Bardziej szczegółowo

NOWE METODY BADANIA KONSYSTENCJI MIESZANKI BETONOWEJ

NOWE METODY BADANIA KONSYSTENCJI MIESZANKI BETONOWEJ PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 3 (127) 2003 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 3 (127) 2003 ARTYKUŁY - REPORTS Edward Kon* NOWE METODY BADANIA KONSYSTENCJI MIESZANKI BETONOWEJ

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1110

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1110 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1110 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8, Data wydania: 22 lipca 2014 r. Nazwa i adres AB 1110 BUREAU

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1110

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1110 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1110 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9, Data wydania: 1 września 2015 r. Nazwa i adres BUREAU VERITAS

Bardziej szczegółowo

Asfalty specjalne. w ofercie ORLEN Asfalt. Asfalty do nawierzchni długowiecznych. typu perpetual pavements

Asfalty specjalne. w ofercie ORLEN Asfalt. Asfalty do nawierzchni długowiecznych. typu perpetual pavements Asfalty specjalne typu perpetual pavements w ofercie ORLEN Asfalt Asfalty do nawierzchni długowiecznych Krakowskie Dni Nawierzchni Kraków 26-27.11.2014 dr inż. Krzysztof Błażejowski dr inż. Jacek Olszacki

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D 04.03.01 OCZYSZCZANIE I SKROPIENIE WARSTW KONSTRUKCYJNYCH

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D 04.03.01 OCZYSZCZANIE I SKROPIENIE WARSTW KONSTRUKCYJNYCH SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D 04.03.01 OCZYSZCZANIE I SKROPIENIE WARSTW KONSTRUKCYJNYCH 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej Wykonania

Bardziej szczegółowo

Aktywny wypełniacz mieszany Asphacal H, a poprawa parametrów jakościowych mma.

Aktywny wypełniacz mieszany Asphacal H, a poprawa parametrów jakościowych mma. Aktywny wypełniacz mieszany Asphacal H, a poprawa parametrów jakościowych mma. Dominik Małasiewicz I Ogólnopolskie Seminarium Specjalistyczne i remonty konstrukcji nawierzchni drogowych WZMACNIANIE NAWIERZCHNI

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA KONTRAKTOWE BUDOWA MOSTU DROGOWEGO W TORUNIU

WYMAGANIA KONTRAKTOWE BUDOWA MOSTU DROGOWEGO W TORUNIU www.tpaq i.com Dr inż. Igor RUTTMAR Mgr inż. Michał BEDNARZ Fot. Marcin Łaukajtys "Zastosowanie jasnej nawierzchni jezdni na przykładzie realizacji mostu w Toruniu oraz wybrane procedury badawcze". WYMAGANIA

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M WYMIANA GRUNTU

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M WYMIANA GRUNTU SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M.11.01.05 WYMIANA GRUNTU 29 1. Wstęp 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej są wymagania dotyczące wykonania i

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05 PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05 PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE 1 PODBUDOWA Z KRUSZYWA STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05 PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE 1. WSTĘP 2. MATERIAŁY 3. SPRZĘT 4. TRANSPORT 5. WYKONANIE

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo

SKŁADNIKI BETONU W ŚWIETLE WYMAGAŃ OGÓLNYCH. Cement portlandzki CEM I całkowita zawartość alkaliów Na 2

SKŁADNIKI BETONU W ŚWIETLE WYMAGAŃ OGÓLNYCH. Cement portlandzki CEM I całkowita zawartość alkaliów Na 2 SKŁADNIKI BETONU W ŚWIETLE WYMAGAŃ OGÓLNYCH SPECYFIKACJI TECHNICZNYCH (ost) GDDKiA str. 1 A5 W 2013r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wprowadziła do stosowania nowe Ogólne Specyfikacje Techniczne

Bardziej szczegółowo

NAFTA-GAZ grudzień 2009 ROK LXV

NAFTA-GAZ grudzień 2009 ROK LXV NAFTA-GAZ grudzień 2009 ROK LXV Elżbieta Trzaska Instytut Nafty i Gazu, Kraków Metody badania kohezji asfaltów drogowych W artykule przedstawiono metody oznaczania kohezji asfaltów drogowych w oparciu

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D NAWIERZCHNIA POJEDYNCZO POWIERZCHNIOWO UTRWALANA

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D NAWIERZCHNIA POJEDYNCZO POWIERZCHNIOWO UTRWALANA POWIATOWY ZARZĄD DRÓG W BOCHNI Z SIEDZIBĄ W NOWYM WIŚNICZU UL. LIMANOWSKA 11, 32-720 NOWY WIŚNICZ SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D-05.03.09 NAWIERZCHNIA POJEDYNCZO POWIERZCHNIOWO UTRWALANA Nowy Wiśnicz

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 10 MATERIAŁY BITUMICZNE

ĆWICZENIE 10 MATERIAŁY BITUMICZNE ĆWICZENIE 10 MATERIAŁY BITUMICZNE 10.1. WPROWADZENIE Tab. 10.1. Cechy techniczne asfaltów Lp. Właściwość Metoda badania Rodzaj asfaltu 0/30 35/50 50/70 70/100 100/150 160/0 50/330 Właściwości obligatoryjne

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska,

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska, 42/44 Solidification of Metals and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 44 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 44 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 MODYFIKACJA SILUMINU AK20 F. ROMANKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

D PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE

D PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE D.04.04.02. PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE D.04.04.02. PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej Specyfikacji

Bardziej szczegółowo

POMIAR GRANULACJI SUROWCÓW W MINERALURGII PRZY UśYCIU NOWOCZESNYCH ELEKTRONICZNYCH URZĄDZEŃ POMIAROWYCH

POMIAR GRANULACJI SUROWCÓW W MINERALURGII PRZY UśYCIU NOWOCZESNYCH ELEKTRONICZNYCH URZĄDZEŃ POMIAROWYCH POMIAR GRANULACJI SUROWCÓW W MINERALURGII PRZY UśYCIU NOWOCZESNYCH ELEKTRONICZNYCH URZĄDZEŃ POMIAROWYCH Stanisław Kamiński, Dorota Kamińska KAMIKA Instruments, ul. Strawczyńska 16, 01-473 Warszawa, www.kamika.pl,

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna chemia dla trwałości dróg

Nowoczesna chemia dla trwałości dróg Nowoczesna chemia dla trwałości dróg II Małopolskie Forum Drogowe mgr inż. Łukasz Dutka, 21.04.2016, Zakopane 1 PLAN PREZENTACJI Zastosowanie i korzyści Obniżenie temperatury Doświadczenia firmy Skanska

Bardziej szczegółowo

10. PRZEPISY ZWIĄZANE

10. PRZEPISY ZWIĄZANE 9.2. Cena jednostki obmiarowej Cena 1 m 2 oczyszczenia warstw konstrukcyjnych obejmuje: mechaniczne oczyszczenie kaŝdej niŝej połoŝonej warstwy konstrukcyjnej nawierzchni z ewentualnym polewaniem wodą

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D A NAWIERZCHNIA Z BETONU ASFALTOWEGO WARSTWA ŚCIERALNA

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D A NAWIERZCHNIA Z BETONU ASFALTOWEGO WARSTWA ŚCIERALNA D-05.03.05a Nawierzchnia z betonu asfaltowego. Warstwa ścieralna. Kom-projekt s.c. Maków Maz. SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-05.03.05A NAWIERZCHNIA Z BETONU ASFALTOWEGO WARSTWA ŚCIERALNA 1. WSTĘP

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI KRUSZYW LEKKICH MODYFIKOWANYCH ZUśYTYMI ADSORBENTAMI

WŁAŚCIWOŚCI KRUSZYW LEKKICH MODYFIKOWANYCH ZUśYTYMI ADSORBENTAMI WŁAŚCIWOŚCI KRUSZYW LEKKICH MODYFIKOWANYCH ZUśYTYMI ADSORBENTAMI MAŁGORZATA FRANUS, LIDIA BANDURA KATEDRA GEOTECHNIKI, WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I ARCHITEKTURY, POLITECHNIKA LUBELSKA KERAMZYT Kruszywo lekkie,

Bardziej szczegółowo

CHODNIK Z BRUKOWEJ KOSTKI BETONOWEJ

CHODNIK Z BRUKOWEJ KOSTKI BETONOWEJ CHODNIK Z BRUKOWEJ KOSTKI BETONOWEJ 2 Chodniki D-08.02.00 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych z

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 442

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 442 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 442 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 11 Data wydania: 26 czerwca 2015 r. Nazwa i adres LABORATORIUM

Bardziej szczegółowo

Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania.

Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania. WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ im. prof. Meissnera w Ustroniu Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania. Promotor: Prof. zw. dr hab. n. tech. MACIEJ HAJDUGA Barbara

Bardziej szczegółowo

Asfalty drogowe produkcja, klasyfikacja oraz właściwości

Asfalty drogowe produkcja, klasyfikacja oraz właściwości NAFTA-GAZ, ROK LXX, Nr 5 / 2014 Elżbieta Trzaska Instytut Nafty i Gazu Państwowy Instytut Badawczy Asfalty drogowe produkcja, klasyfikacja oraz właściwości W artykule przedstawiono metody produkcji asfaltów

Bardziej szczegółowo