WPŁYW WYPEŁNIACZY WŁASNYCH NA STARZENIE LEPISZCZY MODYFIKOWANYCH ELASTOMEREM SBS ZACHODZĄCE W ZACZYNACH ASFALTOWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WPŁYW WYPEŁNIACZY WŁASNYCH NA STARZENIE LEPISZCZY MODYFIKOWANYCH ELASTOMEREM SBS ZACHODZĄCE W ZACZYNACH ASFALTOWYCH"

Transkrypt

1 prof. dr hab. inŝ. Wojciech Grabowski dr inŝ. Mieczysław Słowik dr inŝ. Jarosław Wilanowicz mgr inŝ. Tomasz Soból Politechnika Poznańska Instytut InŜynierii Lądowej Polska WPŁYW WYPEŁNIACZY WŁASNYCH NA STARZENIE LEPISZCZY MODYFIKOWANYCH ELASTOMEREM SBS ZACHODZĄCE W ZACZYNACH ASFALTOWYCH BAGHOUSE FILLERS INFLUENCE TO SBS POLYMER MODIFIED BINDERS AGEING OCCURRED IN ASPHALT MASTICS Streszczenie Przedmiotem badań i analiz były dwa rodzaje wypełniaczy pyły mineralne uzyskane z instalacji odpylania podczas produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych oraz wypełniacz wapienny jako referencyjny. Przebieg procesu starzenia oceniano metodą laboratoryjną TFOT dla próbek lepiszczy modyfikowanych elastomerem SBS i zaczynów sporządzonych z udziałem lepiszczy oraz wymienionych powyŝej wypełniaczy. Badania i ocenę struktury i morfologii wypełniaczy przeprowadzono według własnej metodyki, którą oparto na analizie jakościowej i ilościowej kształtu i tekstury ziaren. Ocenę właściwości fizycznomechanicznych i funkcjonalnych, w szczególności właściwości usztywniających wypełniaczy w zaczynach asfaltowych dokonano na podstawie wyników oznaczania lepkości dynamicznej oraz temperatury mięknienia wg PiK. Te dwie miary są uznawane za najbardziej wiarygodne do oceny właściwości usztywniających, ze względu na dobrą powtarzalność wyników i małą wraŝliwość na zjawisko sedymentacji wypełniacza w zaczynie asfaltowym. Rezultaty badań wykazały wpływ zarówno stopnia modyfikacji lepiszcza, jak i rodzaju zastosowanego wypełniacza na właściwości zaczynów asfaltowych sporządzonych z ich udziałem po starzeniu metodą TFOT. Summary The objects of presented tests and analysis were two types of fillers mineral dust obtained from de-dusting system during asphalt mixtures production, as well as limestone filler as a referenced material. Ageing process was assessed using laboratory method TFOT for samples of SBS polymer modified bituminous binders and mastics prepared as a composite of these binders and the fillers mentioned above. Tests and assessment of the fillers structure and morphology were carried out according to the authors own methodology based on qualitative and quantitative analysis of shape and texture of filler grains. Physical, mechanical and functional properties, particularly stiffening properties of fillers in asphalt mastics were assessed on the basis of test results of dynamic viscosity and Softening Point acc. to R&B method. These two parameters are acknowledged as the most reliable to fillers stiffening properties assessment because of good repeatability of the results and small susceptibility to sedimentation of filler grains in asphalt mastic. The test results showed influence of bitumen modification degree, as well as type of filler used on properties of asphalt mastics composed on the basis of these materials, aged with TFOT method.

2 1. Wprowadzenie Od wielu lat producenci mieszanek mineralno-asfaltowych wykazują zainteresowanie moŝliwością wykorzystania pyłów mineralnych do budowy warstw asfaltowych nawierzchni drogowych w Polsce. Aktualnie obowiązujące przepisy nie pozwalają na szerokie wykorzystanie do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych pyłów uzyskanych z filtrów workowych podczas procesu odpylania kruszywa. Jako wypełniacz naleŝy obligatoryjnie stosować mączkę wapienną produkowaną przemysłowo. Znaczna część wypełniacza własnego pozostającego w filtrach workowych po odpyleniu kruszywa (szczególnie piasku łamanego, gdzie zawartość ziaren mniejszych od 0,075 mm dochodzi do 15%) musi zostać potraktowana jako odpad przemysłowy i zutylizowana. Prace badawcze prowadzone przez autorów referatu od 2002 roku mają na celu wykazanie przydatności wypełniaczy własnych do wykonywania warstw asfaltowych nawierzchni. Na podstawie analizy literatury dotyczącej rozpatrywanego zagadnienia moŝna stwierdzić, Ŝe: bardzo drobne pyły zastosowane w mieszankach mineralno-asfaltowych powodują zwiększenie ich nasiąkliwości oraz obniŝenie stabilności [1]; pyły zatrzymane w filtrach workowych mogą być przydatne do produkcji mieszanek mineralnoasfaltowych pod warunkiem, Ŝe jakość kruszywa z którego zostały uzyskane jest odpowiednia [2]; bardzo drobny pył o ziarnach < 0,02 mm zachowuje się jak domieszka do lepiszcza asfaltowego, co moŝe skutkować koniecznością zmniejszenia zawartości asfaltu w mieszance mineralno-asfaltowej [3]. Podobne spostrzeŝenia zawarte są w pracy [1]; temperaturę mięknienia oznaczoną wg metody PiK oraz lepkość dynamiczną moŝna uznać za najbardziej wiarygodne miary oceny właściwości usztywniających pyłów w kompozytach mineralno-asfaltowych [4, 5]; uziarnienie pyłów z filtrów workowych moŝe być bardzo zróŝnicowane. Rezultaty badań przeprowadzonych w 32 wytwórniach MMA wykazały zmienność uziarnienia podczas produkcji zarówno w czasie dnia roboczego jak i w poszczególnych dniach tygodnia [6]; krytyce poddano zastosowanie metody reometru ścinania dynamicznego (DSR) do oceny właściwości usztywniających pyłów z powodu problemów związanych z niekontrolowanym rozsegregowaniem kompozytu w czasie prowadzenia badań [7]; Przedmiotem badań wykonanych w Politechnice Poznańskiej w latach [8, 9, 10, 11] były pyły uzyskane z instalacji odpylania czterech rodzajów kruszywa: grano-diorytowego, bazaltowego, dolomitowego i melafirowego. Wypełniacz wapienny, stosowany jako wypełniacz podstawowy do MMA, uwzględniono w programie badań jako wypełniacz referencyjny. Badania te obejmowały ilościową ocenę morfologii ziaren pyłów mineralnych, która istotnie rozszerzyła zakres poznawczy dotyczący wpływu ich struktury i morfologii pyłów na ich właściwości funkcjonalne. Celem niniejszej pracy było poznanie wpływu wypełniaczy o zróŝnicowanym pochodzeniu na właściwości zaczynów asfaltowych z udziałem asfaltów modyfikowanych, z uwzględnieniem zjawiska starzenia technologicznego. PoniewaŜ zagadnienie jest bardzo złoŝone, metodykę badań usystematyzowano w taki sposób, aby moŝliwa była ocena wyników badań na trzech poziomach obserwacji: ocena wpływu rodzaju wypełniacza na właściwości zaczynów asfaltowych; poznanie wpływu zawartości elastomeru SBS na właściwości lepiszczy i zaczynów modyfikowanych; ocena wpływu starzenia technologicznego na właściwości lepiszczy i zaczynów asfaltowych. W niniejszej pracy przedstawiono rezultaty badań cech strukturalnych wypełniaczy własnych: bazaltowego i dolomitowego oraz wypełniacza wapiennego jako materiału referencyjnego. Badaniu poddano próbki wypełniaczy uzyskane po odsianiu ziaren większych od 0,075 mm. Próbki te następnie wymieszano z próbkami asfaltu gatunku, a takŝe z próbkami lepiszczy modyfikowanych dodatkiem 3, 5 oraz 7% elastomeru SBS (Kraton D-1101 CM o strukturze liniowej), uzyskując zaczyny asfaltowe. We wszystkich próbkach zaczynów asfaltowych zachowano identyczną wartość stosunku wagowego lepiszcza i wypełniacza wynoszącą 1:1,5. W tablicy 1 przedstawiono sposób nazewnictwa poszczególnych próbek wypełniaczy, lepiszczy i zaczynów asfaltowych poddanych badaniom. Badania właściwości funkcjonalnych zaczynów asfaltowych przeprowadzono zarówno na próbkach nie poddanych starzeniu, jak i na próbkach poddanych symulowanemu starzeniu technologicznemu metodą laboratoryjną TFOT (Thin Film Oven Test).

3 Tablica 1. Symboliczne oznaczenie badanych próbek Zawartość Zaczyny asfaltowe Lepiszcze elastomeru Rodzaj wypełniacza asfaltowe SBS bazaltowy (B) dolomitowy (D) wapienny (W) 0% +B +W 3% +B +D +W 5% +B +D +W 7% +B +D +W 2. Badania charakterystyk strukturalnych wypełniaczy własnych W celu oceny właściwości strukturalnych i funkcjonalnych analizowanych wypełniaczy mineralnych, oznaczono następujące parametry: graficzną średnią średnicę ziaren śr według metody Folka i Warda stosowanej w badaniach sedymentacji osadów mineralnych [12], według wzoru: = log 2 d (1) gdzie: d średnica ziarna, mm; powierzchnię właściwą P w metodą Blaine a według EN 196-6; porowatość P obliczona została na podstawie oznaczonej gęstości i gęstości objętościowej w stanie zagęszczonym; wskaźnik aktywności A w ; koncentrację objętościową K O ; wskaźnik błękitu metylenowego według EN Rezultaty oznaczenia cech strukturalnych i funkcjonalnych analizowanych wypełniaczy mineralnych zestawiono w tablicy 2. Tablica 2. Właściwości strukturalne i funkcjonalne ocenianych próbek wypełniaczy mineralnych Wypełniacz Graficzna średnia średnica Powierzchnia właściwa Porowatość Wskaźnik aktywności Koncentracja objętościowa Wskaźnik błękitu metylenowego śr. P w, cm 2 /g P, % A w K O, % MB F, g/kg Bazaltowy 5, ,7 1,5 46,6 0,7 Dolomitowy 6, ,1 14,8 38,1 25,0 Wapienny 6, ,1 10,4 43,4 2,7 3. Rezultaty badań właściwości funkcjonalnych oraz odporności na starzenie zaczynów asfaltowych Próbki asfaltów zwykłych i modyfikowanych oraz zaczynów asfaltowych przygotowane zgodnie z opisem zamieszczonym w p. 1, poddano badaniom laboratoryjnym, oznaczając następujące właściwości: penetrację w temperaturze 25 C zgodnie z PN-EN 1426 wyniki pomiarów przedstawiono na rys. 1; temperaturę mięknienia według metody Pierścień i Kula zgodnie z PN-EN 1427 wyniki pomiarów przedstawiono na rys. 2; lepkość dynamiczną w temperaturach: 60, 90 i 110 C; pomiary przeprowadzono z uŝyciem lepkościomierza rotacyjnego wyniki pomiarów przedstawiono odpowiednio na rysunkach 3, 4 i 5; w przypadku zaczynów sporządzonych z udziałem lepiszczy modyfikowanych dodatkiem 5 i 7% elastomeru SBS nie przeprowadzono pomiarów lepkości dynamicznej ze względu na zbyt niski zakres pomiarowy zastosowanego lepkościomierza.

4 Penetracja w temperaturze 25 C, dmm ,8 65,3 73,6 60,8 59,5 51,3 47,2 50,4 49,1 38,2 34,3 27,8 26,4 28,0 22,3 25,1 49,3 29,6 30,5 25,8 27,2 25,3 22,9 22,8 46,6 38,0 32,7 28,5 26,0 22,8 20,4 19,8 +B +B +B +B +D +D +D Przed starzeniem +W +W +W +W Rys. 1. Wyniki oznaczania penetracji w temperaturze 25 C lepiszczy i zaczynów asfaltowych Temperatura mięknienia wg PiK, C ,5 49,3 Przed starzeniem 53,0 53,0 69,5 56,5 74,0 70,0 55,0 56,8 69,3 60,3 82,5 70,5 94,5 81,0 53,5 61,5 68,5 67,0 81,5 73,3 91,8 81,0 54,5 57,0 67,0 62,0 82,5 76,0 91,5 85,3 +B +B +B +B +D +D +D +W +W +W +W Rys. 2. Wyniki oznaczania temperatury mięknienia lepiszczy i zaczynów asfaltowych Lepkość dynamiczna w 60 C, Pa s 1,8E+04 1,6E+04 1,4E+04 1,2E+04 1,0E+04 8,0E+03 6,0E+03 4,0E+03 2,0E+03 0,0E+00 2,34E+02 Przed starzeniem TFOT 6,32E+02 7,02E+02 1,40E+03 1,62E+03 2,53E+03 5,32E+03 9,00E+03 2,14E+03 2,98E+03 1,31E+04 2,10E+03 3,76E+03 1,97E+03 3,31E+03 9,15E+03 1,42E+04 +B +B +W +W Rys.3. Wyniki oznaczania lepkości dynamicznej lepiszczy i zaczynów asfaltowych w temperaturze 60 C

5 Lepkość dynamiczna w 90 C, Pa s 4,5E+03 4,0E+03 3,5E+03 3,0E+03 2,5E+03 2,0E+03 1,5E+03 1,0E+03 5,0E+02 0,0E+00 7,90E+00 1,47E+01 2,24E+01 3,22E+01 9,38E+01 6,12E+01 3,98E+02 2,09E+02 7,51E+01 8,35E+01 6,32E+02 3,60E+02 1,18E+03 8,37E+02 3,94E+03 1,90E+03 6,62E+01 9,68E+01 4,93E+02 3,74E+02 1,64E+03 9,38E+02 3,50E+03 1,95E+03 6,55E+01 8,28E+01 3,90E+02 3,64E+02 1,60E+03 9,74E+02 3,09E+03 2,70E+03 Przed starzeniem TFOT +B +B +B +B +D +D +D +W +W +W +W Rys.4. Wyniki oznaczania lepkości dynamicznej lepiszczy i zaczynów asfaltowych w temperaturze 90 C Lepkość dynamiczna w 110 C, Pa s 9,0E+02 8,0E+02 7,0E+02 6,0E+02 5,0E+02 4,0E+02 3,0E+02 2,0E+02 1,0E+02 0,0E+00 Przed starzeniem TFOT 6,86E+02 1,70E+00 2,90E+00 4,20E+00 5,70E+00 1,17E+01 9,80E+00 5,30E+01 1,89E+01 1,50E+01 1,40E+01 1,05E+02 6,37E+01 1,81E+02 1,15E+02 2,90E+02 +B +B +B +B 1,42E+01 1,74E+01 9,74E+01 6,18E+01 2,50E+02 1,39E+02 5,98E+02 3,14E+02 1,26E+01 1,54E+01 6,26E+01 5,74E+01 2,37E+02 1,61E+02 4,87E+02 4,00E+02 +D +D +D +W +W +W +W Rys.5. Wyniki oznaczania lepkości dynamicznej lepiszczy i zaczynów asfaltowych w temperaturze 110 C 4. Analiza i dyskusja wyników Analizę rezultatów badań przeprowadzono z uwzględnieniem trzech poziomów obserwacji opisanych w p. 1. Oceniając cechy strukturalne i funkcjonalne badanych wypełniaczy mineralnych (tablica 2) moŝna zauwaŝyć duŝe zróŝnicowanie uzyskanych wyników. Wypełniacz bazaltowy charakteryzuje się ziarnami o największym średnim wymiarze (najniŝsza wartość śr = 5,70), czego konsekwencją są najmniejsze wartości powierzchni właściwej (3 781 cm 2 /g), porowatości (51,7%), wskaźnika aktywności (1,5) i najwyŝsza wartość koncentracji objętościowej (46,6%). Stwierdzono równieŝ bardzo niską wartość wskaźnika błękitu metylenowego wynoszącą 0,7, która świadczy o bardzo niskiej zawartości cząstek ilastych. Wypełniacz dolomitowy cechuje się natomiast najniŝszym średnim wymiarem ziaren (najwyŝsza wartość śr = 6,69), co moŝe mieć wpływ na wartości liczbowe pozostałych parametrów wysokie wartości powierzchni właściwej (8 222 cm 2 /g), porowatości (67,1%), wskaźnika aktywności (14,8) i najniŝszą wartość koncentracji objętościowej (38,1%). Szczególną uwagę naleŝy zwrócić na bardzo wysoką wartość wskaźnika błękitu metylenowego (25,0), która świadczy o zbyt duŝej zawartości cząstek ilastych (wartość wskaźnika MB F nie powinna przekraczać 10). W przypadku wypełniacza wapiennego nie stwierdzono ekstremalnych wartości poszczególnych parametrów. Wyjątek stanowi największa wartość powierzchni właściwej wynosząca cm 2 /g. Na podstawie niskiej wartości wskaźnika błękitu metylenowego (2,7) moŝna równieŝ wnioskować o niskiej zawartości cząstek ilastych w wypełniaczu wapiennym.

6 Oceniając konsystencję lepiszczy i zaczynów asfaltowych poprzez analizę wyników oznaczania penetracji w temperaturze 25 C (rys. 1) oraz temperatury mięknienia wg PiK (rys. 2) moŝna zauwaŝyć, Ŝe: dodanie kaŝdego z wypełniaczy do asfaltu wyjściowego spowodowało jego usztywnienie obserwowane poprzez spadek wartości penetracji i wzrost temperatury mięknienia; a efekt dodatku kaŝdego z wypełniaczy do asfaltu jest zbliŝony; modyfikacja asfaltu elastomerem SBS spowodowała spadek wartości penetracji i wzrost temperatury mięknienia zarówno w przypadku lepiszczy jak i zaczynów asfaltowych; efekt modyfikacji rośnie wraz ze wzrostem zawartości elastomeru SBS w asfalcie; największe zmiany ilościowe zaobserwowano w przypadku próbek: +W (najniŝsza wartość penetracji wynosząca 20,4 dmm) oraz +B (najwyŝsza wartość temperatury mięknienia równa 94,5 C); wpływ starzenia technologicznego jest zróŝnicowany; w przypadku asfaltu niemodyfikowanego i zaczynów sporządzonych z jego udziałem starzenie zawsze powoduje spadek wartości penetracji oraz wzrost temperatury mięknienia; modyfikacja elastomerem SBS (szczególnie przy duŝych zawartościach: 5 i 7%) powoduje odwrócenie tej prawidłowości, które moŝna szczególnie wyraźnie zaobserwować w przypadku wyników oznaczania temperatury mięknienia; przyczyną tego zjawiska jest prawdopodobnie degradacja polimeru, która zachodzi podczas wygrzewania próbek w temperaturze 163 C w czasie 5 h. Zachowanie lepiszczy i zaczynów asfaltowych w wysokich temperaturach eksploatacji nawierzchni oraz w temperaturach stosowanych w procesach technologicznych oceniano na podstawie wyników pomiaru lepkości w temperaturach 60, 90 i 110 C zamieszczonych na rys. 3-5, na których zaobserwowano, Ŝe: zarówno dodatek poszczególnych wypełniaczy, jak i modyfikacja elastomerem SBS powodują usztywnienie zaczynu asfaltowego potwierdza to wyniki uzyskane podczas oznaczania penetracji i temperatury mięknienia; jednak zmiany ilościowe charakteryzowane przyrostem względnym lepkości są znacznie większe niŝ w przypadku penetracji i temperatury mięknienia, przy czym zmiany te są są coraz większe, im wyŝsza jest temperatura pomiaru lepkości (np. modyfikacja asfaltu elastomerem SBS w ilości 7%, a następnie dodanie wypełniacza bazaltowego spowodowały ponad 400-krotny wzrost wartości lepkości oznaczonej w temperaturze 110 C); charakter zmian lepiszczy spowodowanych symulowanym starzeniem technologicznym jest podobny jak zaobserwowano w przypadku wyników oznaczania temperatury mięknienia; lepkość dynamiczna oznaczona w temperaturach 90 i 110 C wzrasta w efekcie starzenia w przypadku asfaltu oraz zaczynów sporządzonych z jego udziałem, natomiast maleje w przypadku lepiszczy i zaczynów modyfikowanych elastomerem SBS; prawidłowości takiej nie zaobserwowano w przypadku wyników oznaczania lepkości w temperaturze 60 C, jednak brak jest wyników pomiaru lepkości zaczynów wysokomodyfikowanych (dodatkiem 5 i 7% elastomeru SBS) w tej temperaturze, dla których moŝna się spodziewać spadku wartości lepkości dynamicznej w wyniku starzenia; dla lepszego zobrazowania zmian zachodzących w lepiszczach i zaczynach asfaltowych w efekcie starzenia, na rys. 6 przedstawiono wartości indeksu stwardnienia obliczone na podstawie wyników pomiaru lepkości dynamicznej w temperaturze 90 C próbek lepiszczy i zaczynów asfaltowych przed starzeniem i po starzeniu metodą TFOT, z zastosowaniem wzoru: η TFOT 90 IS = (2) η90 gdzie: TFOT η90 - lepkość dynamiczna oznaczona w temperaturze 90 C na próbce lepiszcza lub zaczynu asfaltowego poddanego starzeniu metodą TFOT; η 90 - lepkość dynamiczna oznaczona w temperaturze 90 C na próbce lepiszcza lub zaczynu asfaltowego nie poddanego starzeniu Na rys. 6 moŝna zauwaŝyć, Ŝe przyrosty lepkości w wyniku starzenia (IS > 1) nastąpiły w przypadku lepiszcza i zaczynów niemodyfikowanych (najwyŝszy przyrost zaobserwowano dla próbki asfaltu IS = 1,86), a takŝe próbki lepiszcza niskomodyfikowanego (dodatkiem 3% elastomeru SBS). Dla wszystkich pozostałych próbek lepiszczy i zaczynów modyfikowanych elastomerem SBS zanotowano spadek wartości lepkości w efekcie starzenia, czyli wartości IS < 1.

7 Indeks Stwardnienia IS 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 1,86 1,44 0,65 0,53 1,11 +B +B 0,57 0,71 0,48 +B +B 1,46 0,76 +D +D 0,57 0,56 +D 1,26 +W 0,93 +W 0,61 +W 0,87 +W Rys. 6. Indeks stwardnienia lepiszczy i zaczynów asfaltowych obliczony na podstawie lepkości dynamicznej oznaczonej w temperaturze 90 C Na rysunku 7 zamieszczono wartości współczynnika wraŝliwości termicznej lepkości lepiszczy i zaczynów asfaltowych obliczone według wzoru Walthera [14]: gdzie: η, η T 1 T 2 loglog( ηt + c) log log( η ) 2 T + c 1 mt = logt2 logt1 - lepkość dynamiczna oznaczona w temperaturze odpowiednio T 1 i T 2, mpa s; T 1, T 2 temperatury pomiaru lepkości, K (przyjęto: T 1 = 90 C = 363,15 K, T 2 = 110 C = 383,15 K); c stała, dla asfaltów przyjmuje się wartość 0,8 mpa s. (3) Współczynnik wraŝliwości termicznej lepkości m t 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 3,50 3,46 3,41 3,40 3,74 3,39 3,17 4,07 2,89 3,20 +B 2,69 +B 2,71 2,68 +B 2,93 2,28 +B 2,59 2,78 3,02 2,46 2,82 +D 2,62 +D 2,79 2,32 2,52 +D 3,00 3,00 +W Przed starzeniem 2,86 2,90 +W 2,68 +W 2,61 2,46 +W 2,58 Rys. 7. Współczynnik wraŝliwości termicznej lepkości Na rys. 7 moŝna zauwaŝyć, Ŝe dodatek wypełniacza powoduje bardziej intensywne zmniejszenie wraŝliwości lepkości zaczynów na zmiany temperatury niŝ modyfikacja elastomerem SBS. Największe zmiany ilościowe zaobserwowano w przypadku zaczynów z wypełniaczem dolomitowym. Starzenie zaczynów spowodowało nieznaczne zwiększenie wraŝliwości termicznej lepkości. 5. WNIOSKI Rozpatrywanie zaczynu asfaltowego z udziałem wypełniaczy o zróŝnicowanym pochodzeniu oraz lepiszczy modyfikowanych naleŝy uznać za przypadek bardzo złoŝony. Algorytm wzajemnego oddziaływania dla tego przypadku moŝna przedstawić następująco: rodzaj lepiszcza asfaltowego, rodzaj i zawartość modyfikatora oraz rodzaj wypełniacza wzajemnie oddziałują na siebie zarówno przed jak

8 i w czasie procesu starzenia. Na interakcję komponentów zaczynu asfaltowego wpływ ma zawartość lepiszcza i wypełniacza w zaczynie asfaltowym. Rodzaj wypełniacza naleŝy rozpatrywać jako dwa elementy: skład chemiczny i mineralogiczny oraz charakterystykę strukturalną. MoŜna zauwaŝyć, Ŝe rodzaj wypełniacza i zawartość modyfikatora asfaltu stanowią dwa z czterech elementów algorytmu. Dlatego poznanie wpływu tych dwóch komponentów na zmiany właściwości zaczynów asfaltowych w wyniku procesu starzenia w warunkach ustalonych (metodą TFOT) moŝliwe było metodami pośrednimi na poszczególnych poziomach obserwacji. Rezultaty badań upowaŝniają do sformułowania następujących wniosków. Modyfikacja asfaltu wyjściowego elastomerem SBS powoduje obniŝenie wartości indeksu stwardnienia lepiszczy modyfikowanych z wyraźną zaleŝnością od stopnia modyfikacji. Wypełniacze w istotny sposób obniŝają usztywnienie spowodowane procesem starzenia zaczynu asfaltowego z ich udziałem w porównaniu z asfaltem wyjściowym. Wartości indeksu stwardnienia obliczonych dla zaczynów asfaltowych z udziałem asfaltów modyfikowanych są mniejsze od 1, co oznacza Ŝe wartości lepkości dynamicznej zaczynów oznaczonej w temperaturze 90 C są większe przed starzeniem niŝ po starzeniu metodą TFOT. Małe róŝnice wartości indeksu stwardnienia dla zaczynów z udziałem lepiszczy o zróŝnicowanym stopniu modyfikacji oraz trzech rozpatrywanych wypełniaczy świadczą o interakcji wpływu stopnia modyfikacji asfaltu i rodzaju wypełniacza. LITERATURA [1] SCHRIMSER T., Baghouse Dust and its Effect on Asphaltic Mixtures. Research Report CA-DOT-TL California Department of Transportation, October, [2] EICK J. M., SHOOK J. F., The Effects of Baghouse Fines on Asphalt Mixtures. Asphalt Institute. Research Report 78-3, November, [3] WARD R. G., MCDOUGAL J. M., Bituminous Concrete Plant Dust Collection System Effect of Using Recovered Dust In Paving Mix. Research Report FHWA/WV , Charleston, WV, West Virginia Department of Highways, December, [4] KANDHAL P. S., Evaluation of Baghouse Fines in Bituminous Paving Mixtures. Journal of the Association of Asphalt Paving Technologists. 1981, Volume 50. [5] KANDHAL P. S., Evaluation of Baghouse Fines in Bituminous Paving Mixtures. Pennsylvania Department of Transportation Research Report 70-23, October, [6] ANDERSON D. A., TARRIS J. P., Effect of Baghouse Fines on Mixture Design Properties. National Asphalt Pavement Association, QIP 102, April, [7] COOLEY L., STROUP-GARDINER M., BROWN E. R., HANSON D. I., FLETCHER M., Characterization of Asphalt-Filler Mortars with Superpave Binder Tests. Paper Presented at the 1998 Annual Meeting of the Association of Asphalt Paving Technologists, Boston, March, [8] GRABOWSKI W., SŁOWIK M., WILANOWICZ J., SOBÓL T., Badania i ocena struktury wybranych wypełniaczy mineralnych stosowanych do mieszanek mineralno-asfaltowych. L Konferencja Naukowa KILiW PAN i Komitetu Nauki PZiTB, Problemy Naukowo-badawcze budownictwa. Krynica 2004, Wyd. Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2004, Tom V Mosty, InŜynieria Komunikacyjna, s [9] GRABOWSKI W., WILANOWICZ J., SŁOWIK M., SOBÓL T., Ocena właściwości usztywniających wypełniaczy mineralnych uzyskanych z instalacji odpylającej wytwórni mieszanek mineralno-asfaltowych. III Międzynarodowa Konferencja Naukowo Techniczna Nowoczesne technologie w budownictwie drogowym. Poznań 2005, str [10] GRABOWSKI W., SŁOWIK M., WILANOWICZ J., SOBÓL T., Badania i ocena wpływu wypełniaczy mineralnych na ich właściwości usztywniające w zaczynach asfaltowych poddanych starzeniu laboratoryjnemu. X Międzynarodowa Konferencja Trwałe i bezpieczne nawierzchnie drogowe. Kielce 2004, Wyd. IBDiM, Warszawa 2004, s [11] GRABOWSKI W., WILANOWICZ J., SŁOWIK M., SOBÓL T., Badanie wpływu starzenia technologicznego na zmiany właściwości reologicznych zaczynów asfaltowych z udziałem wypełniaczy o zróŝnicowanym pochodzeniu. III Międzynarodowa Konferencja Naukowo Techniczna Nowoczesne technologie w budownictwie drogowym. Poznań 2005, str [12] GRADZIŃSKI R., KOSTECKA A., RADOMSKI A., UNRUG R., Zarys sedymentologii, Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa 1986 [13] GAWEŁ I., KALABIŃSKA M., PIŁAT J., Asfalty drogowe, WKŁ, Warszawa 2001 [14] SYBILSKI D., Polimeroasfalty drogowe. Jakość funkcjonalna, metodyka i kryteria oceny, Studia i materiały, zeszyt 45, IBDiM, Warszawa 1996

Analiza reologicznego zachowania drogowych kompozytów elastomerowo-asfaltowych poddanych próbie rozciągania w duktylometrze

Analiza reologicznego zachowania drogowych kompozytów elastomerowo-asfaltowych poddanych próbie rozciągania w duktylometrze Budownictwo i Architektura 13(4) (2014) 243-250 Analiza reologicznego zachowania drogowych kompozytów elastomerowo-asfaltowych poddanych próbie rozciągania w duktylometrze Instytut Inżynierii Lądowej,

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie klinoptilolitu do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych. Mgr inż. Agnieszka Woszuk Dr hab. inż. Wojciech Franus Prof.

Zastosowanie klinoptilolitu do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych. Mgr inż. Agnieszka Woszuk Dr hab. inż. Wojciech Franus Prof. Zastosowanie klinoptilolitu do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych Mgr inż. Agnieszka Woszuk Dr hab. inż. Wojciech Franus Prof. PL Podział technologii produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych mma

Bardziej szczegółowo

2011-05-19. Tablica 1. Wymiary otworów sit do określania wymiarów ziarn kruszywa. Sita dodatkowe: 0,125 mm; 0,25 mm; 0,5 mm.

2011-05-19. Tablica 1. Wymiary otworów sit do określania wymiarów ziarn kruszywa. Sita dodatkowe: 0,125 mm; 0,25 mm; 0,5 mm. Kruszywa do mieszanek mineralno-asfaltowych powinny odpowiadad wymaganiom przedstawionym w normie PN-EN 13043 Kruszywa do mieszanek bitumicznych i powierzchniowych utrwaleo stosowanych na drogach, lotniskach

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Zastosowanie destruktu asfaltowego i innych materiałów z recyklingu w budownictwie drogowym - granulat i włókna gumowe Opracowanie technologii wytwarzania

Bardziej szczegółowo

Technologia warstw asfaltowych. Spis treści: Przedmowa 10 Od autorów 11

Technologia warstw asfaltowych. Spis treści: Przedmowa 10 Od autorów 11 Technologia warstw asfaltowych. Spis treści: Przedmowa 10 Od autorów 11 1. Asfalty drogowe 13 1.1. Co trzeba wiedzieć o budowie i produkcji asfaltu 14 1.1.1. Budowa asfaltu 14 1.1.2. Produkcja asfaltu

Bardziej szczegółowo

APROBATA TECHNICZNA IBDiM Nr AT/2010-03-2600. Dodatki do mieszanek mineralno-asfaltowych Modyfikujący granulat gumowy tecroad

APROBATA TECHNICZNA IBDiM Nr AT/2010-03-2600. Dodatki do mieszanek mineralno-asfaltowych Modyfikujący granulat gumowy tecroad Aprobata Techniczna IBDiM Nr AT/2010-03-2600 str. 1/10 APROBATA TECHNICZNA IBDiM Nr AT/2010-03-2600 Nazwa wyrobu: Dodatki do mieszanek mineralno-asfaltowych Modyfikujący granulat gumowy tecroad Wnioskodawca:

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH załącznik nr 6 do SIWZ

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH załącznik nr 6 do SIWZ Nr sprawy: GK i IT/341 /15 / 2010 Zamawiający: Gmina Wisznia Mała ul. Wrocławska 9 55-114 Wisznia Mała SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH załącznik nr 6 do SIWZ Remont dróg gminnych

Bardziej szczegółowo

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad KRUSZYWA DO MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH I POWIERZCHNIOWYCH UTRWALEŃ NA DROGACH KRAJOWYCH

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad KRUSZYWA DO MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH I POWIERZCHNIOWYCH UTRWALEŃ NA DROGACH KRAJOWYCH Załącznik do zarządzenia Nr 46 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 25.09.2014 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad KRUSZYWA DO MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH I POWIERZCHNIOWYCH

Bardziej szczegółowo

TRWAŁOŚĆ BETONU Z CEMENTU CEM II/A-LL 42,5 R

TRWAŁOŚĆ BETONU Z CEMENTU CEM II/A-LL 42,5 R ROCZNIKI INŻYNIERII BUDOWLANEJ ZESZYT 2009 Komisja Inżynierii Budowlanej Oddział Polskiej Akademii Nauk w Katowicach TRWAŁOŚĆ BETONU Z CEMENTU CEM II/A-LL 42,5 R Elżbieta JANOWSKA-RENKAS, Tomasz SKRZYPCZYK

Bardziej szczegółowo

Kruszywa do mieszanek mineralno-asfaltowych i powierzchniowych utrwaleń na drogach krajowych

Kruszywa do mieszanek mineralno-asfaltowych i powierzchniowych utrwaleń na drogach krajowych Wymagania Techniczne Kruszywa do mieszanek mineralno-asfaltowych i powierzchniowych utrwaleń na drogach krajowych WT-1 Kruszywa 2013 Warszawa 2013 Versja 04 15.04._2013 Spis treści 1 Wprowadzenie... 3

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05.03.05.01 Nawierzchnie z asfaltu porowatego

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05.03.05.01 Nawierzchnie z asfaltu porowatego SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05.03.05.01 Nawierzchnie z asfaltu porowatego 1. WSTĘP 1.1. PRZEDMIOT ST Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru

Bardziej szczegółowo

D b Nawierzchnie z betonu asfaltowego Warstwa wyrównawcza

D b Nawierzchnie z betonu asfaltowego Warstwa wyrównawcza D-05.03.05b Nawierzchnie z betonu asfaltowego Warstwa wyrównawcza 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej szczegółowej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru

Bardziej szczegółowo

P O L S K A N O R M A

P O L S K A N O R M A PROJEKT ROBOCZY P O L S K A N O R M A P o l s k i K o m i t e t N o r m a l i z a c y j n y ICS 93.080.20 PN-EN 13108-8 marzec 2007 Wprowadza EN 13108-8:2006, IDT Zastępuje PN-EN 13108-8:2006 (U) Mieszanki

Bardziej szczegółowo

P O L S K A N O R M A

P O L S K A N O R M A PROJEKT ROBOCZY P O L S K A N O R M A P o l s k i K o m i t e t N o r m a l i z a c y j n y ICS 93.080.20 PN-EN 308-20 kwiecień 2006 Wprowadza EN 308-20:2006, IDT Zastępuje PN-EN 308-20:2006 (U) Mieszanki

Bardziej szczegółowo

DARIUSZ SYBILSKI, MARIA KOSTRZEWSKA. Poradnik stosowania asfaltów drogowych ORLEN ASFALT

DARIUSZ SYBILSKI, MARIA KOSTRZEWSKA. Poradnik stosowania asfaltów drogowych ORLEN ASFALT DARIUSZ SYBILSKI, MARIA KOSTRZEWSKA Poradnik stosowania asfaltów drogowych ORLEN ASFALT wersja z IV 2007 SPIS TREŚCI Asfalt drogowy 20/30 3 Asfalt drogowy 35/50 13 Asfalt drogowy 50/70 23 Orbiton 30B

Bardziej szczegółowo

Asfalty do budowy cichych nawierzchni i ścieżek rowerowych

Asfalty do budowy cichych nawierzchni i ścieżek rowerowych LOTOS Asfalt Asfalty do budowy cichych nawierzchni i ścieżek rowerowych Agnieszka Kędzierska 11-13.03.2015 Małopolskie Forum Drogowe w Racławicach. 1 Agenda 1 Prezentacja MODBIT- u CR i powody, dla których

Bardziej szczegółowo

Wpływ mikrocementu na parametry zaczynu i kamienia cementowego

Wpływ mikrocementu na parametry zaczynu i kamienia cementowego NAFTA-GAZ grudzień 2011 ROK LXVII Łukasz Kut Instytut Nafty i Gazu, Oddział Krosno Wpływ mikrocementu na parametry zaczynu i kamienia cementowego Wprowadzenie Mikrocement jest środkiem o bardzo szerokim

Bardziej szczegółowo

Instytut Badawczy Dróg i Mostów. Zakład Technologii Nawierzchni

Instytut Badawczy Dróg i Mostów. Zakład Technologii Nawierzchni Instytut Badawczy Dróg i Mostów Zakład Technologii Nawierzchni Temat WS-04 Zalecenia doboru materiałów, projektowania składu, wymagań empirycznych i funkcjonalnych mieszanek mineralno-asfaltowych betonu

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych

Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych Danuta Bebłacz Instytut Badawczy Dróg i Mostów Piotr Różycki Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Indywidualne projektowanie konstrukcji nawierzchni dzięki metodzie mechanistyczno - empirycznej Dawid Siemieński Pracownia InŜynierska KLOTOIDA

Indywidualne projektowanie konstrukcji nawierzchni dzięki metodzie mechanistyczno - empirycznej Dawid Siemieński Pracownia InŜynierska KLOTOIDA Indywidualne projektowanie konstrukcji nawierzchni dzięki metodzie mechanistyczno - empirycznej Dawid Siemieński Pracownia InŜynierska KLOTOIDA Zakopane 4-6 lutego 2009r. 1 Projektowanie konstrukcji nawierzchni

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie kruszyw lokalnych dzięki nanotechnologii

Zastosowanie kruszyw lokalnych dzięki nanotechnologii Zastosowanie kruszyw lokalnych dzięki nanotechnologii ZycoTherm II Warmińsko-Mazurskie Forum Drogowe mgr inż. Piotr Heinrich, 5.10.2015, Lidzbark Warmiński Piotr Heinrich Nanotechnologia w drogownictwie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-04.08.01

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-04.08.01 36 SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-04.08.01 WYRÓWNANIE PODBUDOWY (ISTNIEJĄCEJ NAWIERZCHNI) MIESZANKĄ MINERALNO-ASFALTOWĄ 37 1. Wstęp 1.1.Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 003 PODBUDOWY Z PIASKU STABILIZOWANEGO CEMENTEM

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 003 PODBUDOWY Z PIASKU STABILIZOWANEGO CEMENTEM SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 003 PODBUDOWY Z PIASKU STABILIZOWANEGO CEMENTEM 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania dotyczące wykonania

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW. Zakład Technologii Nawierzchni

INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW. Zakład Technologii Nawierzchni INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW Zakład Technologii Nawierzchni ZASADY WYKONYWANIA NAWIERZCHNI ASFALTOWEJ O ZWIĘKSZONEJ ODPORNOŚCI NA KOLEINOWANIE I ZMĘCZENIE (ZW-WMS 006) Wydanie II uzupełnione, zastępuje

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA. D.05.03.05b NAWIERZCHNIE Z BETONU ASFALTOWEGO WARSTWA ŚCIERALNA

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA. D.05.03.05b NAWIERZCHNIE Z BETONU ASFALTOWEGO WARSTWA ŚCIERALNA SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05.03.05b NAWIERZCHNIE Z BETONU ASFALTOWEGO WARSTWA ŚCIERALNA Grudziądz 2010 1. Wstęp 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej Szczegółowej Specyfikacji Technicznej

Bardziej szczegółowo

na poprawę cech mieszanki z materiałem z recyklingu

na poprawę cech mieszanki z materiałem z recyklingu Wpływ nanotechnologii na poprawę cech mieszanki z materiałem z recyklingu mgr inż. Piotr Heinrich, 27.11.2014, Warszawa TEZY PREZENTACJI Stosowanie granulatu doświadczenia Definicja i zasada działania

Bardziej szczegółowo

THE IMPACT OF EBA AND ECB POLYMER MODIFICATION OF 50/70 BITUMEN

THE IMPACT OF EBA AND ECB POLYMER MODIFICATION OF 50/70 BITUMEN KRZYSZTOF MACIEJEWSKI 1 PIOTR RAMIĄCZEK 2 ANNA CHOMICZ-KOWALSKA 3 Kielce University of Technology 1 e-mail: kmaciejewski@tu.kielce.pl 2 e-mail: piotrr@tu.kielce.pl 3 e-mail: akowalska@tu.kielce.pl THE

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH Wpływ obróbki termicznej ziemniaków... Arkadiusz Ratajski, Andrzej Wesołowski Katedra InŜynierii Procesów Rolniczych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Asfalty drogowe. Terminologia

Asfalty drogowe. Terminologia Asfalty drogowe Data wprowadzenia: 09.11.2015 r. Asfalt jest powszechnie stosowanym materiałem budowlanym, wykorzystywanym przede wszystkim jako spoiwo. Pierwsze zastosowania asfaltu w budownictwie miały

Bardziej szczegółowo

Materiały z przeróbki opon w nawierzchniach asfaltowych

Materiały z przeróbki opon w nawierzchniach asfaltowych Materiały z przeróbki opon w nawierzchniach asfaltowych Prof. Dariusz Sybilski IBDiM d.sybilski@ibdim.edu.pl Ożarów 28 września 2011 1 Problem zużytych opon samochodowych 700 600 500 400 300 Liczba mieszkańców,

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1110

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1110 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1110 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8, Data wydania: 22 lipca 2014 r. Nazwa i adres AB 1110 BUREAU

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1110

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1110 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1110 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9, Data wydania: 1 września 2015 r. Nazwa i adres BUREAU VERITAS

Bardziej szczegółowo

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH Marek Krajewski Instytut Badawczy Materiałów Budowlanych Sp. z o.o. 13 KRUSZYWA WAPIENNE I ICH JAKOŚĆ Kruszywo

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW InŜynieria Rolnicza 6/2006 Beata Ślaska-Grzywna Katedra InŜynierii i Maszyn SpoŜywczych Akademia Rolnicza w Lublinie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW Streszczenie W niniejszej

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA KONTRAKTOWE BUDOWA MOSTU DROGOWEGO W TORUNIU

WYMAGANIA KONTRAKTOWE BUDOWA MOSTU DROGOWEGO W TORUNIU www.tpaq i.com Dr inż. Igor RUTTMAR Mgr inż. Michał BEDNARZ Fot. Marcin Łaukajtys "Zastosowanie jasnej nawierzchni jezdni na przykładzie realizacji mostu w Toruniu oraz wybrane procedury badawcze". WYMAGANIA

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05 PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05 PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE 1 PODBUDOWA Z KRUSZYWA STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.05 PODBUDOWA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE 1. WSTĘP 2. MATERIAŁY 3. SPRZĘT 4. TRANSPORT 5. WYKONANIE

Bardziej szczegółowo

POMIAR GRANULACJI SUROWCÓW W MINERALURGII PRZY UśYCIU NOWOCZESNYCH ELEKTRONICZNYCH URZĄDZEŃ POMIAROWYCH

POMIAR GRANULACJI SUROWCÓW W MINERALURGII PRZY UśYCIU NOWOCZESNYCH ELEKTRONICZNYCH URZĄDZEŃ POMIAROWYCH POMIAR GRANULACJI SUROWCÓW W MINERALURGII PRZY UśYCIU NOWOCZESNYCH ELEKTRONICZNYCH URZĄDZEŃ POMIAROWYCH Stanisław Kamiński, Dorota Kamińska KAMIKA Instruments, ul. Strawczyńska 16, 01-473 Warszawa, www.kamika.pl,

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska,

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska, 42/44 Solidification of Metals and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 44 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 44 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 MODYFIKACJA SILUMINU AK20 F. ROMANKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych...

Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych... Spis treści Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych... 1. Spoiwa mineralne... 1.1. Spoiwa gipsowe... 1.2. Spoiwa wapienne... 1.3. Cementy powszechnego użytku... 1.4. Cementy specjalne...

Bardziej szczegółowo

NORMY PN-EN W ZAKRESIE METOD BADAŃ KRUSZYW MINERALNYCH USTANOWIONE W 2003 r.

NORMY PN-EN W ZAKRESIE METOD BADAŃ KRUSZYW MINERALNYCH USTANOWIONE W 2003 r. PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (129) 2004 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (129) 2004 ARTYKUŁY-REPORTS Czesława Wolska-Kotańska* NORMY PN-EN W ZAKRESIE METOD BADAŃ KRUSZYW

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁÓWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D - 05.03.11 RECYKLING FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO

SZCZEGÓŁÓWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D - 05.03.11 RECYKLING FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO SZCZEGÓŁÓWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D - 05.03.11 RECYKLING FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO 2 Recykling D-05.03.11 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej szczegółowej specyfikacji

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

S.S.T. D.04.07.01. PODBUDOWA Z BETONU ASFALTOWEGO

S.S.T. D.04.07.01. PODBUDOWA Z BETONU ASFALTOWEGO S.S.T. D.04.07.01. PODBUDOWA Z BETONU ASFALTOWEGO 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej szczegółowej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania ogólne dotyczące wykonania i odbioru robót

Bardziej szczegółowo

10. PRZEPISY ZWIĄZANE

10. PRZEPISY ZWIĄZANE 9.2. Cena jednostki obmiarowej Cena 1 m 2 oczyszczenia warstw konstrukcyjnych obejmuje: mechaniczne oczyszczenie kaŝdej niŝej połoŝonej warstwy konstrukcyjnej nawierzchni z ewentualnym polewaniem wodą

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI KRUSZYW LEKKICH MODYFIKOWANYCH ZUśYTYMI ADSORBENTAMI

WŁAŚCIWOŚCI KRUSZYW LEKKICH MODYFIKOWANYCH ZUśYTYMI ADSORBENTAMI WŁAŚCIWOŚCI KRUSZYW LEKKICH MODYFIKOWANYCH ZUśYTYMI ADSORBENTAMI MAŁGORZATA FRANUS, LIDIA BANDURA KATEDRA GEOTECHNIKI, WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I ARCHITEKTURY, POLITECHNIKA LUBELSKA KERAMZYT Kruszywo lekkie,

Bardziej szczegółowo

Asfalty specjalne. w ofercie ORLEN Asfalt. Asfalty do nawierzchni długowiecznych. typu perpetual pavements

Asfalty specjalne. w ofercie ORLEN Asfalt. Asfalty do nawierzchni długowiecznych. typu perpetual pavements Asfalty specjalne typu perpetual pavements w ofercie ORLEN Asfalt Asfalty do nawierzchni długowiecznych Krakowskie Dni Nawierzchni Kraków 26-27.11.2014 dr inż. Krzysztof Błażejowski dr inż. Jacek Olszacki

Bardziej szczegółowo

Asfalty drogowe produkcja, klasyfikacja oraz właściwości

Asfalty drogowe produkcja, klasyfikacja oraz właściwości NAFTA-GAZ, ROK LXX, Nr 5 / 2014 Elżbieta Trzaska Instytut Nafty i Gazu Państwowy Instytut Badawczy Asfalty drogowe produkcja, klasyfikacja oraz właściwości W artykule przedstawiono metody produkcji asfaltów

Bardziej szczegółowo

Aktywny wypełniacz mieszany Asphacal H, a poprawa parametrów jakościowych mma.

Aktywny wypełniacz mieszany Asphacal H, a poprawa parametrów jakościowych mma. Aktywny wypełniacz mieszany Asphacal H, a poprawa parametrów jakościowych mma. Dominik Małasiewicz I Ogólnopolskie Seminarium Specjalistyczne i remonty konstrukcji nawierzchni drogowych WZMACNIANIE NAWIERZCHNI

Bardziej szczegółowo

D - 04.03.01 SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA OCZYSZCZENIE I SKROPIENIE WARSTW KONSTRUKCYJNYCH

D - 04.03.01 SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA OCZYSZCZENIE I SKROPIENIE WARSTW KONSTRUKCYJNYCH D - 04.03.01 SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA OCZYSZCZENIE I SKROPIENIE WARSTW KONSTRUKCYJNYCH 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem szczegółowej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania dotyczące

Bardziej szczegółowo

Wymagania Techniczne. WT Kruszywa MMA PU 2008

Wymagania Techniczne. WT Kruszywa MMA PU 2008 Wymagania Techniczne Kruszywa do Mieszanek Mineralno Asfaltowych i Powierzchniowych Utrwaleń stosowanych na drogach, lotniskach i innych powierzchniach przeznaczonych do ruchu WT Kruszywa MMA PU 2008 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Materiały budowlane. T. 2, Wyroby ze spoiwami mineralnymi i organicznymi / Edward Szymański, Michał Bołtryk, Grzegorz Orzepowski.

Materiały budowlane. T. 2, Wyroby ze spoiwami mineralnymi i organicznymi / Edward Szymański, Michał Bołtryk, Grzegorz Orzepowski. Materiały budowlane. T. 2, Wyroby ze spoiwami mineralnymi i organicznymi / Edward Szymański, Michał Bołtryk, Grzegorz Orzepowski. Białystok, 2015 Spis treści ROZDZIAŁ 11 MINERALNE SPOIWA BUDOWLANE 13 11.1.

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D 04.03.01 OCZYSZCZANIE I SKROPIENIE WARSTW KONSTRUKCYJNYCH

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D 04.03.01 OCZYSZCZANIE I SKROPIENIE WARSTW KONSTRUKCYJNYCH SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D 04.03.01 OCZYSZCZANIE I SKROPIENIE WARSTW KONSTRUKCYJNYCH 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej Wykonania

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 442

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 442 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 442 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 11 Data wydania: 26 czerwca 2015 r. Nazwa i adres LABORATORIUM

Bardziej szczegółowo

Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania.

Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania. WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ im. prof. Meissnera w Ustroniu Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania. Promotor: Prof. zw. dr hab. n. tech. MACIEJ HAJDUGA Barbara

Bardziej szczegółowo

D-04.04.02 PODBUDOWA I WZMOCNIENIE PODŁOśA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE

D-04.04.02 PODBUDOWA I WZMOCNIENIE PODŁOśA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE D-04.04.02 PODBUDOWA I WZMOCNIENIE PODŁOśA Z KRUSZYWA ŁAMANEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej ST są wymagania dotyczące wykonania i odbioru podbudowy i wzmocnienia

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW 03-301 Warszawa, ul. Jagiellońska 80 tel. sekr.: (0-22) 811 03 83, fax: (0-22) 811 1792

INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW 03-301 Warszawa, ul. Jagiellońska 80 tel. sekr.: (0-22) 811 03 83, fax: (0-22) 811 1792 INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW 03-301 Warszawa, ul. Jagiellońska 80 tel. sekr.: (0-22) 811 03 83, fax: (0-22) 811 1792 APROBATA TECHNICZNA mdim Nr AT/2009-03-251O Nazwa wyrobu: Hydrauliczne spoiwo drogowe

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 10, Data wydania: 23 marca 2015 r. Nazwa i adres FERROCARBO

Bardziej szczegółowo

P O L S K A N O R M A

P O L S K A N O R M A projekt do zatwierdzenia P O L S K A N O R M A P o l s k i K o m i t e t N o r m a l i z a c y j n y ICS 93.080.20 PN-EN 13108-1 Wprowadza EN 13108-1:2006, IDT Zastępuje PN-EN 13108-1:2006 (U) Mieszanki

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Sylwia Tchórzewska

mgr inż. Sylwia Tchórzewska Klasyfikacje i nazewnictwo gruntów mgr inż. Sylwia Tchórzewska Klasyfikacje i nazewnictwo gruntów Zadaniem klasyfikacji gruntów jest ich podzielenie na grupy w taki sposób, aby do jednej grupy należały

Bardziej szczegółowo

Mieszanki o wymiarze D 1), mm AC5S, AC8S, AC11S

Mieszanki o wymiarze D 1), mm AC5S, AC8S, AC11S D 05.03.05a NAWIERZCHNIA Z BETONU ASFALTOWEGO. WARSTWA ŚCIERALNA wg WT-1 i WT-2 z 2010 r. 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot Specyfikacji Technicznej Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej są wymagania dotyczące

Bardziej szczegółowo

BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH STARZONYCH W WODZIE THERMAL RESERACH OF GLASS/EPOXY LAMINATED AGING IN WATER

BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH STARZONYCH W WODZIE THERMAL RESERACH OF GLASS/EPOXY LAMINATED AGING IN WATER Andrzej PUSZ, Łukasz WIERZBICKI, Krzysztof PAWLIK Politechnika Śląska Instytut Materiałów InŜynierskich i Biomedycznych E-mail: lukasz.wierzbicki@polsl.pl BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna (ST) jest stosowana jako dokument przetargowy i kontraktowy przy zlecaniu i realizacji robót na wymienionych w plt.1.1.

Specyfikacja techniczna (ST) jest stosowana jako dokument przetargowy i kontraktowy przy zlecaniu i realizacji robót na wymienionych w plt.1.1. D.05.03.11. FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych z frezowaniem

Bardziej szczegółowo

PORADNIK ASFALTOWY 2 0 0 9

PORADNIK ASFALTOWY 2 0 0 9 PORADNIK ASFALTOWY 2009 PORADNIK ASFALTOWY 2009 Krzysztof Błażejowski Jacek Olszacki Hubert Peciakowski konsultant: Dariusz Sybilski Płock 2009 Poradnik asfaltowy 2009 Autorzy: dr inż. Krzysztof Błażejowski

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA D - 06.03.01

SPECYFIKACJA TECHNICZNA D - 06.03.01 SPECYFIKACJA TECHNICZNA D - 06.03.01 ŚCINANIE I UZUPEŁNIANIE POBOCZY Jelenia Góra 2006 1. WSTĘP 2. MATERIAŁY 3. SPRZĘT 4. TRANSPORT 5. WYKONANIE ROBÓT 6. KONTROLA JAKOŚCI ROBÓT 7. OBMIAR ROBÓT 8. ODBIÓR

Bardziej szczegółowo

Jakość. buduje wspólny sukces

Jakość. buduje wspólny sukces Jakość buduje wspólny sukces ZAGĘSZCZENIA METODĄ CYLINDRA WCISKOWEGO Szanowni Państwo, ZAGĘSZCZENIA METODĄ LEKKIEJ SONDY DYNAMICZNEJ SD-10 ZAGĘSZCZENIA I NOŚNOŚCI METODĄ PŁYTY DYNAMICZNEJ NOŚNOŚCI I ZAGĘSZCZENIA

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ POLITECHNIKA ŁÓDZKA ul. Żeromskiego 116 90-924 Łódź KATEDRA BUDOWNICTWA BETONOWEGO NIP: 727 002 18 95 REGON: 000001583 LABORATORIUM BADAWCZE MATERIAŁÓW I KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH Al. Politechniki 6 90-924

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Laboratorium Materiałów Budowlanych. Raport LMB 326/2012

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Laboratorium Materiałów Budowlanych. Raport LMB 326/2012 POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Laboratorium Materiałów Budowlanych Raport 326/2012 WDROŻENIE WYNIKÓW BADAŃ WYTRZYMAŁOŚCI BETONU NA ŚCISKANIE ORAZ GŁĘBOKOŚCI

Bardziej szczegółowo

P O L S K A N O R M A

P O L S K A N O R M A PROJEKT ROBOCZY opracowany przez Podkomitet ds. Asfaltów czerwiec 2007 P O L S K A N O R M A P o l s k i K o m i t e t N o r m a l i z a c y j n y ICS 91.100.50, 93.080.20 13808 miesiąc i rok publikacji

Bardziej szczegółowo

OCENA WPŁYWU PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ ŚLIMAKA MIESZAJĄCEGO Z PIONOWYM ELEMENTEM ROBOCZYM NA STOPIEŃ ZMIESZANIA KOMPONENTÓW PASZY

OCENA WPŁYWU PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ ŚLIMAKA MIESZAJĄCEGO Z PIONOWYM ELEMENTEM ROBOCZYM NA STOPIEŃ ZMIESZANIA KOMPONENTÓW PASZY InŜynieria Rolnicza 3/2006 Andrzej Karbowy, Marek Rynkiewicz Zakład UŜytkowania Maszyn i Urządzeń Rolniczych Akademia Rolnicza w Szczecinie OCENA WPŁYWU PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ ŚLIMAKA MIESZAJĄCEGO Z PIONOWYM

Bardziej szczegółowo

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (137) 2006 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (137) 2006 Zbigniew Owczarek* Robert Geryło** OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA

Bardziej szczegółowo

ASFALTY WYSOKOMODYFIKOWANE ORBITON HiMA

ASFALTY WYSOKOMODYFIKOWANE ORBITON HiMA ASFALTY WYSOKOMODYFIKOWANE ORBITON HiMA Poradnik stosowania wersja 2014/1 Autorzy: dr inż. Krzysztof Błażejowski dr inż. Jacek Olszacki mgr inż. Hubert Peciakowski Copyright by ORLEN Asfalt sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

Warstwy SAM i SAMI na bazie asfaltu modyfikowanego gumą. prof. Antoni Szydło Katedra Dróg i Lotnisk

Warstwy SAM i SAMI na bazie asfaltu modyfikowanego gumą. prof. Antoni Szydło Katedra Dróg i Lotnisk Warstwy SAM i SAMI na bazie asfaltu modyfikowanego gumą prof. Antoni Szydło Katedra Dróg i Lotnisk Wrocław - Pokrzywna 2011 Plan prezentacji 1. Cechy asfaltu i mma modyfikowanych gumą 2. Uszkodzenia nawierzchni

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (15) nr 1, 2002 Stanisław JURA Roman BOGUCKI ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Streszczenie: W części I w oparciu o teorię Bittera określono

Bardziej szczegółowo

ASFALTY WYSOKOMODYFIKOWANE ORBITON HiMA

ASFALTY WYSOKOMODYFIKOWANE ORBITON HiMA ASFALTY WYSOKOMODYFIKOWANE ORBITON Poradnik stosowania wersja 2014/2 Autorzy: dr inż. Krzysztof Błażejowski dr inż. Jacek Olszacki mgr inż. Hubert Peciakowski Copyright by ORLEN Asfalt sp. z o.o. ul. Chemików

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁÓWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE. D 05.03.05a. NAWIERZCHNIA Z BETONU ASFALTOWEGO. WARSTWA ŚCIERALNA wg WT-1 i WT-2 z 2010 r.

SZCZEGÓŁÓWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE. D 05.03.05a. NAWIERZCHNIA Z BETONU ASFALTOWEGO. WARSTWA ŚCIERALNA wg WT-1 i WT-2 z 2010 r. SZCZEGÓŁÓWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D 05.03.05a NAWIERZCHNIA Z BETONU ASFALTOWEGO. WARSTWA ŚCIERALNA wg WT-1 i WT-2 z 2010 r. 2 Nawierzchnia z betonu asfaltowego. Warstwa ścieralna wg WT-1 i WT-2 z 2011

Bardziej szczegółowo

M NAWIERZCHNIO-IZOLACJA NA BAZIE KATIONOWEJ EMULSJI BITUMICZNEJ MODYFIKOWANEJ POLIMERAMI O GRUBOŚCI MIN. 0,5 CM.

M NAWIERZCHNIO-IZOLACJA NA BAZIE KATIONOWEJ EMULSJI BITUMICZNEJ MODYFIKOWANEJ POLIMERAMI O GRUBOŚCI MIN. 0,5 CM. M-15.04.03 NAWIERZCHNIO-IZOLACJA NA BAZIE KATIONOWEJ EMULSJI BITUMICZNEJ MODYFIKOWANEJ POLIMERAMI O GRUBOŚCI MIN. 0,5 CM. 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej ST są

Bardziej szczegółowo

KRUSZYWO WAPIENNE DLA DROGOWNICTWA. Konrad Jabłoński. Seminarium SPW K. Jabłoński - Kielce, 12 maja 2005 r. 1

KRUSZYWO WAPIENNE DLA DROGOWNICTWA. Konrad Jabłoński. Seminarium SPW K. Jabłoński - Kielce, 12 maja 2005 r. 1 KRUSZYWO WAPIENNE DLA DROGOWNICTWA Konrad Jabłoński Seminarium SPW K. Jabłoński - Kielce, 12 maja 2005 r. 1 1. Stereotypy: Funkcjonujące stereotypy w odniesieniu do kruszyw wapiennych, to najczęściej:

Bardziej szczegółowo

ASFALTY WYSOKOMODYFIKOWANE ORBITON HiMA

ASFALTY WYSOKOMODYFIKOWANE ORBITON HiMA ASFALTY WYSOKOMODYFIKOWANE HiMA ASFALTY WYSOKOMODYFIKOWANE HiMA wersja 2015/1 Poradnik stosowania ASFALTY WYSOKOMODYFIKOWANE HiMA ASFALTY WYSOKOMODYFIKOWANE HiMA SPIS TREŚCI Wprowadzenie...4 1. Zasada

Bardziej szczegółowo

WT-2 2010 Mieszanki mineralno-asfaltowe Wymagania techniczne

WT-2 2010 Mieszanki mineralno-asfaltowe Wymagania techniczne WT-2 2010 Mieszanki mineralno-asfaltowe Wymagania techniczne 1. Wprowadzenie Niniejsze Wymagania Techniczne WT-2 wersja poprawiona 2010 zastępują Wymagania techniczne WT-2 Nawierzchnie asfaltowe na drogach

Bardziej szczegółowo

Ogólne wymagania dotyczące robót podano w Specyfikacji DM-00.00.00 Wymagania ogólne.

Ogólne wymagania dotyczące robót podano w Specyfikacji DM-00.00.00 Wymagania ogólne. D-04.04.01 PODBUDOWA Z KRUSZYWA NATURALNEGO STABILIZOWANEGO MECHANICZNIE 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot Specyfikacji Przedmiotem niniejszej Specyfikacji są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych

Bardziej szczegółowo

Asfalty do specjalnych zastosowań

Asfalty do specjalnych zastosowań LOTOS Asfalt Asfalty do specjalnych zastosowań Agnieszka Kędzierska Biuro Badań i Rozwoju Nasze wartości wspierają dobrą organizację spotkań przygotowujemy się do spotkań jesteśmy punktualni unikamy dygresji

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE. Ocena wpływu dodatku środków adhezyjnych (+ amina + wapno hydratyzowane) na właściwości mieszanek mineralno-asfaltowych Część II

SPRAWOZDANIE. Ocena wpływu dodatku środków adhezyjnych (+ amina + wapno hydratyzowane) na właściwości mieszanek mineralno-asfaltowych Część II INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW 03-301 Warszawa, ul. Jagiellońska 80 tel. sekr.: (0-22) 811 03 83, fax.: (0-22) 811 17 92 SPRAWOZDANIE Ocena wpływu dodatku środków adhezyjnych (+ amina + wapno hydratyzowane)

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA 05.03.22.00 NAWIERZCHNIA Z ASFALTU ŻWIROWO - PIASKOWEGO

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA 05.03.22.00 NAWIERZCHNIA Z ASFALTU ŻWIROWO - PIASKOWEGO SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA 05.03.22.00 NAWIERZCHNIA Z ASFALTU ŻWIROWO - PIASKOWEGO 2007 r. . SPIS TREŚCI 1. WSTĘP...3 2. MATERIAŁY...4 3. SPRZĘT...4 4. TRANSPORT...4 5. WYKONANIE ROBÓT...5 6.

Bardziej szczegółowo

Projektowanie mieszanki mineralno-asfaltowej na ciepło (WMA) z dodatkiem zeolitu

Projektowanie mieszanki mineralno-asfaltowej na ciepło (WMA) z dodatkiem zeolitu Budownictwo i Architektura 12(4) (2013) 41-49 Projektowanie mieszanki mineralno-asfaltowej na ciepło (WMA) z dodatkiem zeolitu Katedra Dróg i Mostów, Wydział Budownictwa i Architektury, Politechnika Lubelska,

Bardziej szczegółowo

Porównanie normy PN-EN 12591:2009 Asfalty i lepiszcza asfaltowe Wymagania dla asfaltów drogowych (oryg.) z wycofaną normą PN-EN 12591:2004

Porównanie normy PN-EN 12591:2009 Asfalty i lepiszcza asfaltowe Wymagania dla asfaltów drogowych (oryg.) z wycofaną normą PN-EN 12591:2004 Porównanie normy PN-EN 12591:2009 Asfalty i lepiszcza asfaltowe Wymagania dla asfaltów drogowych (oryg.) z wycofaną normą PN-EN 12591:2004 HUBERT PECIAKOWSKI ORLEN Asfalt Sp. z o.o. hubert.peciakowski@orlen.pl

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI FOTOMETRYCZNE KRUSZYWA I MASY MINERALNO- ASFALTOWEJ

WŁAŚCIWOŚCI FOTOMETRYCZNE KRUSZYWA I MASY MINERALNO- ASFALTOWEJ Konferencja Jasność nawierzchni jako czynnik wpływający na wzrost bezpieczeństwa kierowców i trwałości ulic. Doświadczenia WŁAŚCIWOŚCI FOTOMETRYCZNE KRUSZYWA I MASY MINERALNO- ASFALTOWEJ Andreas Otto Chorzów,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WYPEŁNIACZY WAPIENNYCH NA CIEPŁO TWARDNIENIA CEMENTU

WPŁYW WYPEŁNIACZY WAPIENNYCH NA CIEPŁO TWARDNIENIA CEMENTU ROCZNIKI INŻYNIERII BUDOWLANEJ ZESZYT 7 /2007 Komisja Inżynierii Budowlanej Oddział Polskiej Akademii Nauk w Katowicach WPŁYW WYPEŁNIACZY WAPIENNYCH NA CIEPŁO TWARDNIENIA CEMENTU Elżbieta JANOWSKA-RENKAS

Bardziej szczegółowo

WPŁYW NIEKONWENCJONALNYCH DODATKÓW: α BN, SFR I POLY TFE NA WŁAŚCIWOŚCI SMARNOŚCIOWE I REOLOGICZNE OLEJU BAZOWEGO

WPŁYW NIEKONWENCJONALNYCH DODATKÓW: α BN, SFR I POLY TFE NA WŁAŚCIWOŚCI SMARNOŚCIOWE I REOLOGICZNE OLEJU BAZOWEGO PROBLEMY NIEKONWENCJONALNYC UKŁADÓW ŁOŻYSKOWYC Łódź, 15 16 maja 1997 r. Tadeusz Kałdoński Wojskowa Akademia Techniczna WPŁYW NIEKONWENCJONALNYC DODATKÓW: α, SFR I POLY TFE NA WŁAŚCIWOŚCI SMARNOŚCIOWE I

Bardziej szczegółowo

Nawierzchnie asfaltowe w trudnych warunkach naturalnych. Prof. dr hab. inż. Dariusz Sybilski IBDiM

Nawierzchnie asfaltowe w trudnych warunkach naturalnych. Prof. dr hab. inż. Dariusz Sybilski IBDiM Nawierzchnie asfaltowe w trudnych warunkach naturalnych Prof. dr hab. inż. Dariusz Sybilski IBDiM Konferencja PKD, Lublin 28 marca 1 Co przedstawię? Prace badawcze IBDiM Strefy klimatyczne w Polsce Dobór

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZDOLNOŚCI PROCESU O ZALEŻNYCH CHARAKTERYSTYKACH

ANALIZA ZDOLNOŚCI PROCESU O ZALEŻNYCH CHARAKTERYSTYKACH Małgorzata Szerszunowicz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach ANALIZA ZDOLNOŚCI PROCESU O ZALEŻNYCH CHARAKTERYSTYKACH Wprowadzenie Statystyczna kontrola jakości ma na celu doskonalenie procesu produkcyjnego

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Techniczne ZDW w Katowicach jako sposób wdrożenia norm europejskich i możliwości ich wykorzystania na drogach samorządowych

Wytyczne Techniczne ZDW w Katowicach jako sposób wdrożenia norm europejskich i możliwości ich wykorzystania na drogach samorządowych Wytyczne Techniczne ZDW w Katowicach jako sposób wdrożenia norm europejskich i możliwości ich wykorzystania na drogach samorządowych dr inż. Krzysztof Błażejowski Śląskie Forum Drogowe, 2013 Część I Stosowalność

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT Nazwa i adres inwestycji : Remont drogi gminnej Ul. Nowa Kondratowice Województwo dolnośląskie, powiat strzeliński, gmina Kondratowice Nazwa i adres zamawiającego:

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE KSZTAŁTU ZIARN WSKAŹNIK KSZTAŁTU KRUSZYWA

OZNACZANIE KSZTAŁTU ZIARN WSKAŹNIK KSZTAŁTU KRUSZYWA OZNACZANIE KSZTAŁTU ZIARN WSKAŹNIK KSZTAŁTU KRUSZYWA NORMY PN-EN 933-4:2008: Badania geometrycznych właściwości kruszyw. Część 4: Oznaczanie kształtu ziarn. Wskaźnik kształtu. PN-EN 12620+A1:2010: Kruszywa

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNE MODELOWANIE ODDZIAŁYWANIA FALI CIŚNIENIA NA PÓŁSFERYCZNY ELEMENT KOMPOZYTOWY O ZMIENNEJ GRUBOŚCI

WSTĘPNE MODELOWANIE ODDZIAŁYWANIA FALI CIŚNIENIA NA PÓŁSFERYCZNY ELEMENT KOMPOZYTOWY O ZMIENNEJ GRUBOŚCI WSTĘPNE MODELOWANIE ODDZIAŁYWANIA FALI CIŚNIENIA NA PÓŁSFERYCZNY ELEMENT KOMPOZYTOWY O ZMIENNEJ GRUBOŚCI Robert PANOWICZ Danuta MIEDZIŃSKA Tadeusz NIEZGODA Wiesław BARNAT Wojskowa Akademia Techniczna,

Bardziej szczegółowo

InŜynieria ruchu str. 114

InŜynieria ruchu str. 114 NATĘśENIE RUCHU InŜynieria ruchu str. 114 Pomiary wykonuje się oddzielnie dla następujących kategorii: motocykli, samochodów osobowych, lekkich samochodów cięŝarowych (dostawczych) o masie całkowitej

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN NR 1 ROBERT KOPERCZAK, ID studenta : k4342

SPRAWDZIAN NR 1 ROBERT KOPERCZAK, ID studenta : k4342 TECHNIKI ANALITYCZNE W BIZNESIE SPRAWDZIAN NR 1 Autor pracy ROBERT KOPERCZAK, ID studenta : k4342 Kraków, 22 Grudnia 2009 2 Spis treści 1 Zadanie 1... 3 1.1 Szereg rozdzielczy wag kobiałek.... 4 1.2 Histogram

Bardziej szczegółowo

Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Analiza wraŝliwości Banków Spółdzielczych na dokapitalizowanie w kontekście wzrostu akcji

Bardziej szczegółowo

WPŁYW MĄCZKI GRANITOWEJ JAKO WYPEŁNIACZA W CEMENCIE NA WŁAŚCIWOŚCI BETONU

WPŁYW MĄCZKI GRANITOWEJ JAKO WYPEŁNIACZA W CEMENCIE NA WŁAŚCIWOŚCI BETONU ROCZNIKI INŻYNIERII BUDOWLANEJ ZESZYT 10/2010 Komisja Inżynierii Budowlanej Oddział Polskiej Akademii Nauk w Katowicach WPŁYW MĄCZKI GRANITOWEJ JAKO WYPEŁNIACZA W CEMENCIE NA WŁAŚCIWOŚCI BETONU Elżbieta

Bardziej szczegółowo

P O L S K A N O R M A

P O L S K A N O R M A PROJEKT ROBOCZY P O L S K A N O R M A P o l s k i K o m i t e t N o r m a l i z a c y j n y ICS 93.080.20 prpn-en 13108-2 sierpień 2006 Wprowadza EN 13108-2:2006, IDT Zastępuje PN-EN 13108-2:2006 (U) Mieszanki

Bardziej szczegółowo