Metody oceny połączenia materiałów złożonych z tkankami zęba przegląd piśmiennictwa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Metody oceny połączenia materiałów złożonych z tkankami zęba przegląd piśmiennictwa"

Transkrypt

1 również chętniej stosują materiały złożone. Większość materiałów złożonych to materiały tzw. uniwersalne, czyli nadające się do wypełniania ubytków w zębach przednich i bocznych. Obecnie stosowanie tych materiałów nie wiąże się z żadnymi dodatkowymi wydatkami (np. lampa polimeryzacyjna, narzędzia i materiały do opracowywania stanowią standardowe wyposażenie gabinetu), a koszt samego materiału jest jedynie niewielką składową całkowitych kosztów leczenia. Stwierdzenie, że wypełnienia amalgamatowe są dużo tańsze wydaje się nie do końca uzasadnione. Większe doświadczenie oraz wprawa, z jaką lekarze stosują materiały złożone skraca czas zabiegu i koszty. Naprzeciw oczekiprace POGLĄDOWE Dent. Med. Probl. 2011, 48, 1, ISSN X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Aneta Olek, Jarosław Cynkier Metody oceny połączenia materiałów złożonych z tkankami zęba przegląd piśmiennictwa Methods of Evaluation of the Adhesion between Composites and Tooth Tissues Review of the Literature Zakład Stomatologii Zachowawczej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Streszczenie W stomatologii zachowawczej lekarze, wybierając materiał nie mogą czekać na odległe w czasie oceny kliniczne, mimo że wieloletnia obserwacja i ewaluacja wypełnień w jamie ustnej pacjenta jest niewątpliwie najbardziej obiektywnym i wiarygodnym źródłem informacji o trwałości wypełnienia. Aby dany materiał w ogóle u pacjenta zastosować, należy być pewnym jego wysokiej jakości. Na jakość wypełnień, a tym samym na ich trwałość ma wpływ wiele czynników. Niezbędne jest prowadzenie badań laboratoryjnych oceniających różne wskaźniki danego materiału. Tego typu testy są prowadzone bardzo często, jednak mimo istnienia pewnych norm dotyczących ich przebiegu, badacze wprowadzają innowacje, co utrudnia porównanie wyników badań (Dent. Med. Probl. 2011, 48, 1, 86 96). Słowa kluczowe: siła wiązania, metody, adhezja. Abstract In the conservative dentistry physicians before choosing the filling material cannot wait for long-time clinical observations, although this type of evaluation of material in patient s oral cavity is the most objective and reliable source of information concerning the durability of the restoration. On the other hand, in order to use particular material during patient s treatment, we ought to be convinced of it s high quality. The quality of restorations, and thus their durability is affected by many factors. It is essential to conduct laboratory tests, that asses different parameters of the material. Such tests are carried out quite often. In spite of the presence of some standards for their course, the researchers introduce innovations, making it difficult to compare these studies with each other (Dent. Med. Probl. 2011, 48, 1, 86 96). Key words: bond strength, methods, adhesion. Trwałość wypełnień jest istotnym aspektem leczenia zachowawczego. Jest ważna dla pacjenta, gdyż decyduje o częstości wizyt i o powodzeniu leczenia. Podczas każdej wymiany wypełnienia dochodzi do usunięcia zdrowych tkanek zęba. Cenione za trwałość amalgamaty są coraz częściej zastępowane wypełnieniami z materiałów złożonych. Pacjenci nawet informowani o mniejszej trwałości tych drugich i tak chętnie decydują się na wymianę wypełnienia amalgamatowego. Wypełnienia bezpośrednie z materiałów złożonych są wystarczająco estetyczne i stanowią pewien kompromis między tanimi i nieestetycznymi amalgamatami a drogimi wypełnieniami pośrednimi. Lekarze dentyści

2 Metody oceny połączenia materiałów złożonych z tkankami zęba przegląd piśmiennictwa 87 waniom klinicystów i pacjentów wychodzą również producenci, którzy oferują coraz to doskonalsze materiały, polimeryzujące na przykład w krótszym czasie. Lekarze dentyści wybierając materiał, nie mogą czekać na odległe w czasie oceny kliniczne, mimo że wieloletnia obserwacja i ewaluacja wypełnień w jamie ustnej pacjenta jest niewątpliwie najbardziej obiektywnym i wiarygodnym źródłem informacji o trwałości wypełnienia. Aby dany materiał w ogóle u pacjenta zastosować, należy być pewnym jego wysokiej jakości. Na jakość wypełnień, a tym samym na ich trwałość, ma wpływ wiele czynników. Są to: właściwości samego materiału (jego sprężystość, wytrzymałość na ściskanie i rozciąganie, twardość, ścieralność), właściwości systemu łączącego (sprężystość), siła połączenia materiału z systemem łączącym, siła połączenia systemu łączącego z tkankami zęba. Słabe lub przeciążone powierzchnie mogą się rozłączyć, co prowadzi do mikroprzecieku i penetracji płynów. To ostatnie zjawisko objawia się dolegliwościami bólowymi. Niezbędne jest zatem prowadzenie badań laboratoryjnych oceniających powyższe wskaźniki z uwzględnieniem konieczności poddawania próbek cyklicznemu działaniu bodźców mechanicznych i termicznych [1]. Metody badań laboratoryjnych oceniających połączenie z tkankami zęba Wśród metod laboratoryjnej oceny połączenia materiałów złożonych z tkankami zęba można wyróżnić metody: ilościowe, półilościowe i jakościowe. Metody ilościowe wymagają specjalnego wyposażenia laboratoryjnego i bardzo pracochłonnego przygotowania próbek do badań, lecz pozwalają w sposób ilościowy mierzyć siłę adhezji. Można dokonać tego, wykonując metodę grzybka kobaltowego, metodę drutów, metodę zrywania (microtensile bond strength μtbs) oraz metodę ścinania (shear bond strength SBS). Do pomiaru sił adhezji materiałów wypełniających do powierzchni zęba najczęściej wykorzystuje się dwa ostatnie rodzaje badań. W metodach półilościowych, z uwagi na trudności pomiarowe, nie oznacza się wprost siły wiążącej powłokę z podłożem, lecz określa się ją pośrednio w jednostkach umownych. Do metod tych zalicza się metodę walca z kołnierzem i metodę przegięć podwójnych. Badania jakościowe są proste i szybkie, ich wyniki nie są jednak powtarzalne i porównywalne. Do metod tych zalicza się: metodę rysy, metodę tarcia stosowane do badania cienkich warstw najczęściej wytwarzanych metodami próżniowymi; metodę piłowania; metodę młotkową polegającą na uderzaniu w powłokę młotkiem poruszanym elektromagnetycznie z częstotliwością /min oraz metodę szybkich zmian temperatur (termocykli, thermocycles TC). Podczas naprzemiennego ogrzewania i schładzania, przy dużej różnicy współczynników rozszerzalności termicznej, dochodzi do powstawania dużych napięć na granicy tych dwóch ciał i w przypadku złej przyczepności powłoki odwarstwiają się lub powstają między nimi pęcherze. Metodę szybkich zmian temperatury oraz zmodyfikowaną metodę młotka wykorzystuje się do badań materiałów stomatologicznych. Obciążenia tego rodzaju mają symulować te, którym są poddawane wypełnienia w jamie ustnej. Dzięki takim testom można w krótkim czasie spowodować zużycie materiału, takie jak w ciągu kilku lat w badaniach in vivo [2]. Po poddaniu próbki wyżej wymienionym testom ocenia się ją pod mikroskopem optycznym [3 10], skaningowym (Scanning Electron Microscope SEM) [11 22] lub transmisyjnym (Transmission Electron Microscope TEM) [23, 24] w celu określenia dokładnego miejsca przełomu próbki (w testach na ścinanie i zrywanie) lub oceny jej szczelności (po obciążeniu termicznym lub termomechanicznym). Ocena siły połączenia adhezyjnego materiałów kompozytowych z tkankami zęba oraz jego szczelność jest niezwykle trudna do przeprowadzenia w warunkach klinicznych. Z tego właśnie powodu kładzie się duży nacisk na badania laboratoryjne [25]. Zdaniem Tanumiharja et al. [16] testy in vitro są najbardziej obiektywną metodą oceny połączenia materiałów adhezyjnych z tkankami zęba. Badania oceniające to połączenie należą do najczęściej przeprowadzanych analiz w celu oceny materiałów stomatologicznych. Sprawdza się próbki o różnym rozmiarze, poddawane obciążeniom o odmiennej wartości i charakterze. Na wytrzymałość tego połączenia mogą mieć wpływ skumulowane uszkodzenia powstałe w czasie jego tworzenia i zmiany w sposobie przeprowadzania testu, które mogą być możliwe do kontrolowania lub nie. Różnice w otrzymywanych wartościach wynikają także z różnego sposobu planowania i przeprowadzania testów. Mimo że American Dental Association (ADA) i International Organization for Standardization (ISO) dążą do standaryzowania procedur, to różne laboratoria otrzymują różne wartości badanej siły połączenia. Dlatego ważne jest dołączenie do uzyskanych wyników badań kontrolnych [1].

3 88 Materiał badawczy Jakość połączenia materiałów adhezyjnych z tkankami zęba można badać z użyciem 2 rodzajów zębów: ludzkich i bawolich (krowich/cielęcych) [26 37]. Najbardziej polecane są ludzkie zęby przedtrzonowe i trzonowe, a w badaniach dotyczących zębiny trzecie zęby trzonowe od osób w wieku lat [25]. Według zaleceń ISO badania te powinno się przeprowadzać na powierzchownej warstwie zębiny, najlepiej na powierzchni policzkowej. Natomiast w przypadku zębów krów, powinno się wykorzystywać jedynie zęby sieczne żuchwy od zwierząt mających mniej niż 5 lat [25]. Autorzy porównujący morfologię zębiny ludzkiej i krowiej w różnych grupach wiekowych i w różnej odległości od miazgi nie są jednak zgodni co do przydatności zębów tych zwierząt w badaniach dotyczących adhezji [35, 38, 39]. Próbowano również wykorzystać do badań zęby innych zwierząt, np. szczurów, kotów, psów, małp, kóz oraz świń, rozbieżności strukturalne w porównaniu z zębami ludzkimi uniemożliwiają jednak wykorzystanie ich do badań dotyczących adhezji [27, 35, 39, 40]. Ze względu na to, że po ekstrakcji w zębinie zachodzą nieodwracalne zmiany, które mogą wpływać na pomiar siły wiązania, idealnym rozwiązaniem byłoby zbadanie jej zaraz po ekstrakcji. Ponieważ nie jest to możliwe, zaleca się wykonanie testów maksymalnie po 6 miesiącach od usunięcia zęba, a najlepiej po około miesiącu [25]. Większość badaczy stosuje się do tych zaleceń, choć niektórym udało się skrócić ten czas do tygodnia [15, 32] lub dwóch [13, 21]. Niezwykle zaskakujące jest to, że Muench et al. [29] wykorzystali do badań zęby pozyskane z ludzkich zwłok ekshumowanych po pięciu latach od pochowania. Ważny jest także stan kliniczny zębów. Powinny być pozbawione ubytków próchnicowych oraz wypełnień, choć niewielka odbudowa poza badanym obszarem nie będzie miała wpływu na badania. Zęby po leczeniu kanałowym nie powinny być stosowane w badaniach. Nie należy zapominać, że wiek pacjentów (dawców zębów), ich przyzwyczajenia dietetyczne lub ogólny stan zdrowia nie pozostają bez wpływu na uzębienie [25]. Natychmiast po ekstrakcji zęby powinny być dokładnie umyte pod bieżącą wodą, oczyszczone z krwi i tkanek przyzębia, a w przypadku zębów krowich należy również usunąć z nich miazgę [25]. Następnie umieścić w wodzie destylowanej (stopień 3, wg ISO 3696) lub w roztworze 0,5% chloraminy T na maksimum tydzień, a później przetrzymywać w wodzie destylowanej w lodówce w temperaturze 4 C lub zamrożone poniżej 5 C. Płyn należy regularnie wymieniać, A. Olek, J. Cynkier choć nie sprecyzowano, jak często powinno się to odbywać [25]. Z piśmiennictwa wynika, że zęby są przechowywane w temperaturze pokojowej lub wynoszącej około 4 C w różnych roztworach. Są to np.: fizjologiczny roztwór śliny [3, 6, 12, 20, 41] (z dodatkiem tymolu [15, 42] lub 0,2% azydku sodu [17]), chloramina (5% [43], 1% [4, 23], 0,5% [5, 8, 14, 19, 21, 44]), tymol (0,1% [10, 18, 24, 45, 46], 0,05% [27]), sól fizjologiczna [47] (lub z dodatkiem 0,2% azydku sodu [30]), czysta woda (pure water) [13]. Użyteczny może być w tym przypadku nawet 50% etanol [16], gdyż w takim stężeniu w najmniejszym stopniu zmienia przepuszczalność zębiny. Do badań wykorzystywano też zęby mrożone [28, 32]. Badania jakościowe Testem oceniającym jakość połączenia jest badanie szczelności. Szczególnie istotna wydaje się ocena zmiany szczelności połączenia materiału z tkankami zęba w czasie użytkowania wypełnienia. Przygotowanie próbek Przed przystąpieniem do badania zęby powinny być ogrzane do temperatury ok. 23 o C. Przygotowanie próbek obejmuje preparację odpowiedniego ubytku, który wypełnia się badanym materiałem złożonym lub z użyciem ocenianego systemu wiążącego. W tym przypadku niezwykle ważna jest standaryzacja preparowanego ubytku. ISO zaleca, by jego średnica wynosiła ok. 3 mm, a głębokość w zębinie minimum 1 mm. Najlepiej do tego celu wykorzystać środkową część powierzchni przedsionkowej trzecich zębów trzonowych [25]. W piśmiennictwie można spotkać bardzo duże rozbieżności, gdyż są preparowane ubytki różnych klas według Blacka o różnych wymiarach; począwszy od pierwszej klasy [48], poprzez drugą w wariancie MO/OD [9, 10, 18, 20, 22] lub MOD [19, 49], aż do piątej na powierzchni przedsionkowej lub językowej [4, 21, 32, 41, 42, 47, 50]. Brzegi dodziąsłowe ubytków najczęściej są umiejscowione poniżej granicy szkliwno-zębinowej. Obciążenie termiczne i mechaniczne próbek Bezpośrednio przed badaniem próbki są przechowywane w wodzie o temperaturze ok. 37 o C. Przetrzymywanie w wodzie przez minimum 24 godz. pozwoli wyeliminować materiały nietrwałe w środowisku wilgotnym. Dłuższe prze-

4 Metody oceny połączenia materiałów złożonych z tkankami zęba przegląd piśmiennictwa 89 chowywanie (powyżej sześciu miesięcy) pozwala określić trwałość połączenia w czasie. Aby przyspieszyć starzenie się próbek, można poddać je cyklom termicznym. Zalecany zakres temperatur to 5 i 55 C, liczba cykli to minimum 500. Próbki powinny być zanurzone w wodzie o danej temperaturze przez minimum 20 sekund, a czas przenoszenia ich między zbiornikami z wodą o różnych temperaturach powinien wynosić 5 10 sekund [25]. W piśmiennictwie spotyka się rozbieżności zarówno dotyczące liczby cykli, jak i czasu zanurzenia i przenoszenia. Zdecydowana większość badaczy poleca zwiększenie liczby cykli od 600 do nawet 9000 [5, 6, 9, 10, 14, 18, 21, 23, 31, 41, 42, 45, 50 70]. Modyfikacje dotyczące czasu zanurzenia i przenoszenia polegają głównie na maksymalnym wydłużeniu tego pierwszego w celu przyjęcia lub oddania przez próbkę jak największej ilości ciepła, a skróceniu czasu przenoszenia, by temperatura otoczenia w jak najmniejszym stopniu wpływała na warunki eksperymentu [4, 5, 10, 14, 21, 41]. Częstotliwość zmiany temperatury ośrodka, w którym przebywa ząb w różnych badaniach wynosi od 1,7 Hz [68], przez 1/15 Hz [71, 72], 1/30 Hz [52, 53, 57, 58, 73], 1/60 [47, 69, 74] do 1/120 Hz [60, 75, 76]. Przetrzymywanie zębów w ośrodku przez zaledwie 10/17 s wydaje się czasem zbyt krótkim na schłodzenie lub ogrzanie o 50 stopni. Crim et al. [77] podjęli próbę standaryzacji metodyki badań termocyklicznych. Porównali dwa schematy. Pierwszy: 4 s w łaźni o temperaturze 60 C, 23 s w 37 C, 4 s w 12 C i 23 s w 37 C. Drugi schemat wymagał przetrzymywania próbek w łaźniach o temp. 60 i 12 C przez 30 s. W obu schematach powtarzano cykle 1500 razy. Porównano również metodę wybarwiania próbek. W jednej z grup cykle termiczne wykonywano w roztworze 0,5% fuksyny zasadowej, w innych po wykonaniu cykli termicznych w wodzie destylowanej próbki przetrzymywano przez 24 godz. w identycznym roztworze. Porównano również w tej pracy skuteczność oceny przecieku po zastosowaniu wodnego roztworu Ca 45. Próbą porównawczą były wypełnienia niepoddawane cyklom termicznym, a jedynie przetrzymywane przez 24 godz. w roztworze fuksyny zasadowej. Wyniki badania wykazują brak zależności głębokości przecieku od czasu przebywania próbek w ekstremalnych temperaturach (30 lub 4 s), brak wpływu sposobu wybarwiania (czy podczas cykli termicznych, czy po cyklach w łaźni) oraz brak różnicy w ocenie przecieku po stosowaniu fuksyny zasadowej lub radioaktywnego Ca 45 [77]. Brak różnicy w wynikach obu schematów cykli autorzy tłumaczą tym, że największy gradient temperatur na powierzchni szkliwa oraz na granicy szkliwa i zębiny jest osiągany w pierwszych sekundach zmiany ośrodka. Z badania wynika również, że cykle termiczne są dużo skuteczniejszą metodą w ukazywaniu słabości połączenia wypełnienia z tkankami zęba niż łaźnia wodna, co potwierdzają również inne badania [78]. Dla porównania głębokość przecieku wzdłuż dna ubytku w próbkach po cyklach termicznych wykazywało średnio we wszystkich próbkach 20%, po łaźni 0%, głębokość do dna ubytku odpowiednio 13,1% i 2,5%, brak przecieku 43,1% i 75%. Według tych autorów cykle termiczne wywołują podobne uszkodzenie zębów jak długotrwałe obciążenie mechaniczne w jamie ustnej [77]. W jamie ustnej zęby są narażone nie tylko na zmiany temperatury, ale przede wszystkim na działanie różnokierunkowych sił mechanicznych. Aby warunki badań zbliżyć jak najbardziej do sytuacji klinicznej, badacze poddają próbki obciążeniom termomechanicznym lub cyklom mechanicznym. W tym celu po odpowiednim przygotowaniu zębów (np. preparacji i wypełnieniu ubytków materiałem złożonym lub zacementowaniu inlayów) umieszcza się je w specjalnie skonstruowanym urządzeniu, gdzie są poddawane cyklom mechanicznym: od 1000 [79], przez 5000 [42], [7, 80], cykli [18, 23, 48, 81, 82], [20], [14, 21, 82], aż do [31], przy obciążeniu 10 N [14], 20 N [23], 50 N [7, 18, 31], 60 N [20], 72,5 N [21] oraz 80 N [80] o częstotliwości 0,2 [7], 0,5 Hz [18, 23], 1,7 [21] lub 4 Hz [14]. Tor ruchu próbki przypomina fizjologiczny tor ruchu żuchwy [48] lub są to obciążenia jedynie w długiej osi zęba [7, 23]. Dzięki wypełnianiu komory symulatora żucia wodą naprzemiennie o temperaturze 5 i 55 C próbki jednocześnie obciąża się termicznie (Frankenberger et al. [18, 19, 23] w badaniach wykonywali 2500 cykli, a czas wypełnienia komory wodą o danej temperaturze wynosił 30 s). Antagonistą w stymulatorze żucia Quasimodo skonstruowanym na Uniwersytecie w Erlangen w Niemczech jest steatytowy słupek o średnicy 6 mm [19, 23] (jest to najtwardsza odmiana talku), a na Uniwersytecie w Selcuk w Turcji wykorzystuje się do tego celu słupek wykonany ze stali nierdzewnej z zaokrąglonym końcem o średnicy 5 mm [7], podobnie jak w badaniach Aggrawal et al. [20]. Po wykonaniu opisanych testów obciążających połączenie wypełnienia z zębem czy to metodą cykli termicznych, czy cykli mechanicznego obciążenia należy zbadać ich wpływ na jakość tego połączenia. Najprostszym sposobem jest test penetracji barwnika, który umożliwia wykrycie nieszczelności między materiałem a tkankami zęba.

5 90 Badanie szczelności metodą penetracji barwnika Przed zanurzeniem w barwniku wierzchołki korzeni zębów powinny być uszczelnione cementem szkłojonomerowym [10], żywicą akrylową [4], kompozytem światłoutwardzalnym [18], gutaperką [21] lub woskiem, a cały ząb poza wypełnieniem i paskiem szerokości 0,5 1 mm wokół niego dokładnie pomalowany lakierem do paznokci, aby barwnik nie wniknął przez otwór wierzchołkowy lub pęknięcia w korzeniu. Tak przygotowane zęby zanurza się w barwnikach. Po zwykle 24 godzinach zęby należy przekroić lub zeszlifować w celu oceny głębokości przenikania barwnika. Klasyfikacja oceny penetracji barwnika zalecana przez ISO jest następująca [25]: 0 brak przecieku barwnika, 1 przeciek w obrębie szkliwa, 2 w obrębie szkliwa i zębiny, lecz niedocierający do ściany dokomorowej, 3 przeciek docierający do ściany dokomorowej. W przypadku ubytku, którego brzegi nie są umieszczone w obrębie szkliwa, pomija się punkt drugi skali i staje się ona trzystopniowa. Często wykorzystywaną skalą oceny głębokości przenikania barwnika jest czterostopniowa skala, w której: 0 oznaczało brak przecieku barwnika, 1 penetracja barwnika na głębokość mniejszą niż ½ głębokości ubytku, 2 penetracja na całą głębokość ubytku, 3 barwnik znajdował się w dnie ubytku i nasączał zębinę poza ubytkiem [32, 83]. Kenyon et al. [9] posługiwali się podobną, lecz pięciostopniową skalą, gdzie 0 oznaczało brak penetracji, a 4 penetrację obejmującą ponad ½ ściany osiowej. Wilder et al. [4] określali penetrację barwnika w sposób następujący: 0 brak przecieku, 1 penetracja do 1/3 głębokości ubytku, 2 przeciek obejmujący między 1/3 a 2/3 szerokości ściany, 3 przeciek obejmujący więcej niż 2/3 głębokości, lecz nieobejmujący ściany osiowe, 4 przeciek obejmujący ścianę osiową. Skala Chimello et al. [41]: 0 brak przecieku, 1 penetrację do 1/3 głębokości ubytku, 2 penetrację powyżej 1/3 głębokości ubytku, 3 przeciek dochodzący do ściany osiowej. Stopień penetracji barwnika również często określa się procentowo jako stosunek szerokości ściany przebarwionej do całkowitej szerokości danej ściany [10, 18, 19, 21, 42]. Zaskakujące jest, że w normach ISO nie proponuje się do tego typu badań żadnego konkretnego barwnika. Do celów tych najczęściej stosuje się: fuksynę zasadową (wodny roztwór 0,5% [2, 9, 18, 21, 32, 57, 60 62, 71, 84 89] lub 2% [22, 51, 56, 60, 71, 90 92]), błękit metylenowy w stężeniach: A. Olek, J. Cynkier 1% [50], 2% [10, 49, 50, 71, 93] lub 5% [47, 54, 75, 94, 95], 1,5% reactive Orange 14 [96], fluoresceinę [97], roztwór azotanu srebra [4, 41, 42, 55, 58, 74, ], 50% amoniakalny roztwór azotanu srebra [23], 0,5% błękit krezylenu [69], rodaminę B [105], erytrozynę B [106]. Zastosowanie znalazły również izotopy Ca 45 [76], J 125, S 35 i badanie autograficzne [ ]. W piśmiennictwie można spotkać też inne kryteria oceny szczeliny brzeżnej. Aggrawal et al. [20] oceniali szerokość szpary pod mikroskopem elektronowym, posługując się trzystopniową skalą: 0 brak szpary brzeżnej, 1 maksymalna szpara mniejsza nż 30 mikrometrów, 2 maksymalna szpara większa niż 30 mikrometrów. Kilku autorów posługiwało się metodą replik w ocenie szczeliny brzeżnej, również mierząc ją w SEM [18, 19, 21, 31]. Przed zastosowaniem obciążenia termicznego lub mechanicznego próbek oraz po nim pobierano wyciski masą poliwinylosiloksanową, a następnie wykonywano repliki z żywicy epoksydowej. Pod mikroskopem elektronowym oceniano powstałą szczelinę bądź jej szerokość [21], według następujących kryteriów: brzeg ciągły, szczelina/nieregularność, niemożliwe do oceny/artefakt [18, 19]. Ocena szczeliny brzeżnej dzięki łatwości przeprowadzenia testu, małym kosztom i wymaganiom odnośnie do specjalistycznych urządzeń laboratoryjnych zyskała dużą popularność i jest to metoda powszechnie stosowana do jakościowej oceny połączenia materiałów złożonych z tkankami zęba. Nie jest niestety pozbawiona wad charakterystycznych dla metod jakościowych. Należą do nich: subiektywność oceny mikroprzecieku, mała dokładność i trudność porównania badania wykonanego w różnych ośrodkach. Przedstawiona wyżej różnorodność skal oceniających szczelność oraz różnice w opracowaniu ubytków świadczą o małej przydatności tych badań w skali światowej. Mogłoby się wydawać, że wprowadzenie nowej metodologii testowania w badaniach stomatologicznych pozwoli na bardziej obiektywną i porównywalną ocenę połączenia adhezyjnego. Rozwiązaniem miało być ilościowe badanie siły tego połączenia z wykorzystaniem testów na zrywanie i rozciąganie. Badanie siły połączenia Siła połączenia może być oceniana za pomocą badań prospektywnych i retrospektywnych, z użyciem modeli klinicznych lub w warunkach in vitro na symulatorach modeli klinicznych lub jako określenie połączenia do standaryzowanych substratów. W przypadku stosowania na przykład

6 Metody oceny połączenia materiałów złożonych z tkankami zęba przegląd piśmiennictwa 91 symulatorów modeli klinicznych wypełnienie kompozytowe jest połączone za pomocą systemu wiążącego z usuniętymi zębami ludzkimi lub bydlęcymi, a wytrzymałość tego połączenia jest testowana w warunkach in vitro za pomocą naprężenia powstałego w czasie ścinania lub rozrywania. Zaletą tego typu modeli jest to, że zarówno ząb, jak i uzupełnienie ceramiczne reprezentują warunki naturalne, dzięki czemu otrzymane wyniki mogą mieć określoną wartość kliniczną. Wadą natomiast jest to, że często dochodzi do powstania uszkodzeń w obrębie obu połączeń (porcelana cement, cement ząb), dlatego trudno jednoznaczne określić newralgiczny punkt w układzie ząb cement porcelana. Testem umożliwiającym uzyskanie bardziej jednoznacznych wyników jest izolowany model połączenia, w którym wytrzymałość połączeń, np. między zębem a cementem i cementem z porcelaną jest oceniana osobno [1]. Wytrzymałość połączenia na ścinanie jest najbardziej rozpowszechnionym testem oceniającym siłę połączenia. Kontrola pozycji czubka noża w czasie wykonywania pomiarów jest trudna, dlatego powstające odchylenia mogą powodować różnice w otrzymywanych wynikach. Powtarzalny test badający izolowane modele połączenia pod względem wytrzymałości tego układu na rozciąganie jest testem odwróconego stożka. Badane połączenie powinno mieć 3 4,5 mm długości. Stwierdzono, że wyniki testów oceniających połączenie o wymiarze 3 mm są bardziej jednoznaczne. Kompozyty skuteczne w warunkach klinicznych badane w testach na ścinanie i rozciąganie oceniających wytrzymałość połączenia z ludzkim szkliwem i zębiną powinny charakteryzować się wartościami w zakresie MPa. Współczynniki odchylenia od wartości średniej wynoszą 20 60% dla testu wytrzymałości połączenia na ścinanie, a w przypadku testu wytrzymałości na rozciąganie 20 40% [1]. W połowie lat 90. XX w. podejmowano wiele prób zminimalizowania problemów powstających podczas testowania siły połączenia i zmniejszania liczby usuniętych zębów wymaganych do badania. Test wytrzymałości mikropołączenia na rozciąganie był zaprojektowany jako bardziej przydatny w warunkach klinicznych. Uznano, że test ten zmniejsza możliwość powstawania i rozprzestrzeniania się pęknięć z powodu badania małej powierzchni połączenia (1 mm 2 ) i jest przeprowadzany z zastosowaniem próbki z jednego zęba. Wadą testu badającego wiele próbek uzyskanych z tego samego zęba jest trudność w określeniu znaczenia statystycznego otrzymanych wyników. Typowo testowe wartości siły wiązania przewyższają wartości uzyskiwane podczas stosowania klinicznego i dlatego powinny być interpretowane z ostrożnością. Trzeba również pamiętać, że badania wytrzymałości wiązania materiałów rzadko izolują naprężenia do typowego rozciągania lub ścinania. Nie można bezpośrednio porównywać siły wiązania występującej podczas rozciągania z siłą podczas ścinania [1]. Przygotowanie próbek Koniecznym wymogiem do uzyskania przed wykonaniem badań nad siłą połączenia kompozytów z zębiną jest płaska powierzchnia badanej tkanki. W tym celu jest wykorzystywana najczęściej wolno tnąca piła z tarczą diamentową pracująca z chłodzeniem wodnym [7, 16, 24, 28, 44, 46] lub szlifuje się koronę zęba do uzyskania pożądanego obszaru płaskiej powierzchni tkanki [14]. Uzyskana płaska powierzchnia polerowana jest następnie papierem ściernym o ziarnistości 600 [5 7, 12, 14 16, 25, 27 30, 44, 46], 500 [43], 400 [17], 320 [11, 13, 45], 240 [26] lub 180 [23] pod bieżącą wodą, aby wytworzyć warstwę mazistą. Gdyby doszło do perforacji komory miazgi, próbkę należy odrzucić. Należy przy tym pamiętać o utrzymywaniu jej w środowisku wilgotnym w temperaturze ok. 23 C, ze względu na możliwość powstania nieodwracalnych zmian strukturalnych w przypadku nadmiernego jej wysuszenia. Stosowanie systemu wiążącego i kompozytu powinno odbywać się według zaleceń producenta badanego materiału oraz w otoczeniu o temperaturze ok. 23 C i wilgotności ok. 50% [14, 16, 25]. Przed poddaniem próbek rozrywaniu lub ścinaniu można je dodatkowo wstępnie obciążyć termicznie lub mechanicznie. Badanie wytrzymałości na rozrywanie Podczas przygotowywania próbek do testów na rozrywanie należy bezwzględnie pamiętać o tym, by siła rozrywająca działała dokładnie prostopadle do płaskiej powierzchni próbki, a obszar połączenia adhezyjnego powinien być ściśle określony. Najczęściej na przygotowaną płaską powierzchnię zębiny jest nakładany system wiążący, a po spolimeryzowaniu, kilka jedno- lub dwumilimetrowych warstw kompozytu, które są polimeryzowane zgodnie z zaleceniami producenta materiału, najczęściej po 40 s każda. Następnie próbki są inkubowane przez 24 h w wodzie w temp. 37 o C, potem cięte na plasterki o grubości około 1 mm. Najczęściej są później cięte na beleczki (słupki) o przekroju około 1 1 mm, tak aby obszar połączenia wynosił oko-

7 92 A. Olek, J. Cynkier ło 1 mm 2 [7, 15, 17, 20, 25, 30]. Częściej zdarza się, że jest on nieco mniejszy i wynosi około 0,8 mm 2 [8, 14, 16, 27, 44] lub nawet 0,5 mm 2 [24, 46]. Tak przygotowane próbki są poddawane testom rozrywającym w specjalnie do tego celu skonstruowanym urządzeniu. Jest wiele rodzajów używanych w tym celu maszyn: Instron 4411 [27], Kratos Dinamometros [8, 14, 44], Bisco [7, 16], Zwick [20, 23, 46], Bencor Multi T + Instron [15], Bencor Multi T + Instron 4411 [24], Bencor Multi T + Instron 5566 [34], Bencor Multi T + Vitrodyne V-1000 [30], EZTest + Ciucchi jig [28]. Prędkość przesuwu głowicy wynosi od 0,5 mm/ /min [20, 27, 44] do 1 mm/min [7, 14 17, 23, 24, 28, 30, 46]. Badanie wytrzymałości na ścinanie Wytrzymałość na ścinanie jest maksymalnym naprężeniem, jakie może wytrzymać materiał zanim zostanie uszkodzony przez obciążenie styczne. Jest to szczególnie ważne podczas badania miejsca połączenia dwóch materiałów (np. tkanką zęba i materiałem wypełniającym). Jedną z metod testowania wytrzymałości na ścinanie materiałów dentystycznych jest metoda z zastosowaniem wybijaka lub metoda wypychania, w której stosuje się osiowe obciążenie, aby popchnąć jeden materiał drugim. Początkowe etapy przygotowania próbek do testów na rozrywanie i na ścinanie są bardzo podobne, z tą różnicą, że w drugim przypadku najpierw należy zęby zatopić np. w żywicy [5, 6, 45] w pierścieniu teflonowym lub wykonanym z rurki PVC, tak by uzyskana później płaska powierzchnia wystawała nie więcej niż 1 mm ponad powierzchowną warstwę mocującego materiału. Odległość ta gwarantuje wyeliminowanie ugięcia podczas przeprowadzania testu. Zatopienie w pierścieniu jest natomiast konieczne do właściwego późniejszego umocowania próbki w ścinarce, tak aby siła działała prostopadle do długiej osi badanego zęba i równolegle do powierzchni adhezyjnej [25]. Niezwykle istotny jest etap stosowania systemu wiążącego i materiału kompozytowego (lub porcelanowego), gdyż ich obszar musi być ściśle ograniczony. Zgodnie z regulacją ISO można to uzyskać w dwojaki sposób. Pierwsza metoda polega na dociśnięciu do przygotowanej powierzchni zęba odpowiedniej formy z otworem wykonanej z politetrafluoroetylenu [5, 11] lub innego materiału (np. stal nierdzewna) [26, 45], a następnie przez ten otwór podaje się system wiążący i kompozyt. Aby zminimalizować ryzyko wpływu siły zewnętrznej operatora podczas demontażu formy, można na powierzchnię zęba nakleić taśmę samoprzylepną z otworem o średnicy identycznej jak w formie, a następnie docisnąć formę, nałożyć system wiążący i kompozyt, a następnie ostrożnie zdjąć formę i delikatnie usunąć taśmę bez wywierania dodatkowej siły na próbkę [13]. Druga metoda również polega na naklejeniu na badaną powierzchnię zęba niereagującej z systemem wiążącym taśmy z otworem, a następnie podaniu w to miejsce systemu wiążącego. Materiał wypełniający występuje w postaci wcześniej odpowiednio uformowanego walca, który jest ustawiany pod kątem prostym dokładnie w miejscu otworu [3, 6, 12]. Powinien być dociskany z siłą 10 N przez 10 s lub cały czas polimeryzacji, po czym delikatnie usuwa się taśmę samoprzylepną. Tak przygotowane próbki są montowane w specjalnym urządzeniu. W tym celu wykorzystywano ścinarkę Instron [11 13, 26], Zwick 010 [5, 45], Erichsen mod 476 [3] lub Testometric 500 [6]. Prędkość przesuwu głowicy wahała się od 5 mm/min [12, 13], przez 2 mm/min [11], aż do 0,75 mm/min, a najczęściej stosowaną prędkością był 1 mm/min [3, 6, 26, 45]. Według ISO odległość głowicy ścinającej w kształcie dłuta [5, 45] od połączenia adhezyjnego powinna wynosić nie więcej niż 0,5 mm, a niektórym autorom udało się to zminimalizować do nawet 0,2 mm [5, 45]. Zupełnie inaczej test na ścinanie przeprowadzili Aguilar-Mendoza et al. [43]. Przecinali zęby wzdłuż długiej osi, a następnie w części zębiny nad komorą miazgi w kierunku mezjalno-dystalnym preparowano wiertłami diamentowymi tunel o średnicy 2 mm. Próbkę tę zatapiano w cylindrze w żywicy akrylowej. By zapewnić jej właściwą orientację (tunel powinien być równoległy do brzegów cylindra), w tunel ten wprowadzano wcześniej przygotowany walec. Po odpowiednim przygotowaniu powierzchni zębiny wewnątrz tunelu wypełniano go warstwowo kompozytem, a następnie całą próbkę cięto w poprzek na 1 mm plasterki. Umieszczono je w urządzeniu (Electrotest 500) wybijającym z nich kompozyt. Po wykonaniu testu na rozciąganie lub ścinanie próbki ogląda się pod mikroskopem w celu analizy miejsca rozerwania. Wykorzystuje się mikroskop SEM [6, 11 16, 26, 27] lub mikroskop optyczny [3, 5, 7, 8, 24, 28, 30]. Wyróżnia się 3 rodzaje miejsca przełomu próbki: adhezyjne (między tkanką zęba a badanym materiałem), kohezyjne w obrębie zębiny lub kohezyjne w obrębie kompozytu [3, 28], inni wyróżniają przełomy adhezyjne, kohezyjne (w obrębie cementu/kompozytu) i mieszane [5, 7, 8]. Lodovici et al. [14], Zhang et al. [15] i Tanumi-

8 Metody oceny połączenia materiałów złożonych z tkankami zęba przegląd piśmiennictwa 93 harja et al. [16] wyróżniają rozłam adhezyjny, dwa rodzaje kohezyjnych i mieszany. Inni nie sprecyzowali kryterium oceny przełomu [13, 24, 30]. Podsumowując, z piśmiennictwa wynika, że badania dotyczące oceny połączenia adhezyjnego są przeprowadzane bardzo często. Jest to niewątpliwie spowodowane dynamicznym rozwojem materiałoznawstwa, a kliniczne zastosowanie nowych materiałów wymaga wcześniejszej weryfikacji w warunkach laboratoryjnych. Mimo istnienia norm zalecających przeprowadzanie testów w określony sposób, większość badaczy nie stosuje się do nich, co uniemożliwia porównanie badań. Powoduje to, że obserwacje te są w zasadzie bezużyteczne i nie mogą stanowić odniesienia dla badań prowadzonych w różnych ośrodkach na świecie. Konieczne wydaje się stworzenie nowych zasad dotyczących prowadzenia testów in vitro z zakresu materiałoznawstwa, rozpropagowanie ich i ścisłe przestrzeganie. Piśmiennictwo [1] Craig R.G.: Łączenie z tkankami zęba. Materiały Stomatologiczne. Powers J.M., Sakaguchi R.L., Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2008, [2] Szymaniak E.: Leczenie próchnicy. Próchnica zębów. Jańczuk Z., Szymaniak E. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1994, [3] Graiff L., Piovan C., Vigolo P., Mason P.N.: Shear bond strength between feldspathic CAD/CAM ceramic and human dentine for two adhesive cements. J. Prosthod. 2008, 17, [4] Wilder Jr. A.D., Swift Jr. E.J., May Jr. K.N., Thompson N.Y., McDougal R.A.: Effect of finishing technique on the microleakage and surface textre of resin-modified glass ionomer restorative materials. J. Dent. 2000, 28, [5] Abo-Hamar S. E., Hiller K.A., Jung H., Federlin M., Friedl K.H., Schmalz G. : Bond strength of a new universal self-adhesve resin luting cement to dentin and enamel. Clin. Oral Invest. 2005, 9, [6] Altintas S., Eldeniz A.U., Usumez A. : Shear bond strength of four resin cements used to lute ceramic core metal to human dentin. J. Prosthod. 2008, 17, [7] Belli S., Özçopur B., Yeşilyurt C., Bulut G., Ding X., Dorsman G.: The effect of loading on µtbs of four all-in-one adhesives on bonding dentin. J. Biomed. Mater. Res. Part B: Apply Biomater. 2009, 91B, [8] Uceda-Gomez N., Reis A., de Oliveira Carrilho M.R., Loguercio A.D., Rodrigues Filho L.E.: Effect of sodium hypochlorite on bond strength on an adhesive system to superficial and deep dentin. J. Appl. Oral Sci. 2003, 11, [9] Kenyon B.J., Frederickson D., Hagge M.S.: Gingival seal of deep class II direct and indirect composite restorations. Am. J. Dent. 2007, 20, 3 6. [10] Szep S., Langner N., Bayer S., Börnichen D., Schulz Ch., Gerhardt T., Schriever A., Becker J., Heidemann D.: Comparison of microleakage on one composite etched with phosphoric acid or a combination of phosphoric and hydrofluoric acids and bonded with several different systems. J. Prosthet. Dent. 2003, 89, [11] Huh J.B., Kim J.H., Chung M.K., Lee H.Y., Choi Y.G., Shim J.S. : The effect of several dentin desenstitzers on shear bond strength of adhesive resin luting cement using self-etch primer. J. Dent. 2008, 36, [12] Stewart G.P., Jain P., Hodges J.: Shear bond strength of resin cements to both ceramic and dentin. J. Prosthet. Dent. 2002, 88, [13] Schneider B.T., Baumann M.A., Watanabe L.G., Marschall Jr. G.W. : Dentin shear bond strength of compomers and composites. Dent. Mater. 2000, 16, [14] Lodovici E., Reis A., Geraldeli S., Ferracane J.L., Ballester R.Y., Filho L.E.R. : Does adhesive thickness affect resin-dentin bond strength after thermal/load cycling? Oper. Dent. 2009, 34, [15] Zhang Z., Huang C., Zheng T., Wang S., Cheng X. : Effects of residual water on microtensile bond strength of one-bottle dentin adhesive systems with different solvent bases. Chin. Med. J. 2005, 118, [16] Tanumiharja M., Burrow M.F., Tyas M.J. : Microtensile bond strength of seven dentin adhesives. Dent. Mater. 2000, 16, [17] Nakornchai S., Harnirattisai Ch., Surarit R., Thiradilok S.: Microtensile bond strength of a total-etching vesrsu self-etchning adhesives to caries affected and intact dentin in primary teeth. J. Am. Dent. Assoc. 2005, 136, [18] Frankenberger R., Roth S., Krämer N., Pelka M., Petschelt A.: Effect of preparation mode on class II resin composite repair. J. Oral Reh. 2003, 30, [19] Frankenberger R., Lohbauer U., Schaible R.B., Nikolaenko S.A., Naumann M.: Luting of ceramic inlays in vitro: Marginal quality of self-etch and etch-and-rinse adhesives versus self-etch cements. Dent. Mater. 2008, 24, [20] Aggarwal V., Logani A., Jain V., Shah N.: Effect of cyclic loading on marginal adaptation and bond strength in direct vs indirect class II MO composite restorations. Oper. Dent. 2008, 33, [21] Friedl K.H., Schmalz G., Hiller K.A., Märkl A.: Marginal adaptation of class V restorations with and without soft-start polymerisation. Oper. Dent. 2000, 25, [22] Payne J.H.: The marginal seal of Class II restorations: flowable compositeresin compared to injectable glass ionomer. J. Clin. Pediatr. Dent. 1999, 23, [23] Frankenberger R., Pashley D.H., Reich S.M., Lohbauer U., Petschelt A., Tay F.R. : Charaterisation of resin-dentin interfaces by compressive cyclic loading. Biomaterials 2005, 26,

9 94 A. Olek, J. Cynkier [24] Frankenberger R., Lopes M., Perdigão J., Ambrose W.W., Rosa B.T.: The use of flowable composites as filled adhesives. Dent. Mater. 2002, 18, [25] Technical Specification ISO/TS 11405, Dental materials Testing of adhesion to tooth structure. [26] Erickson R.L., De Gee A.J., Feilzer A.J.: Fatigue testing of enamel bonds with self-etch and total etch adhesive systems. Dent. Mater. 2006, 22, [27] Reis A.F., Giannini M., Kavagichi A., Soares C.J., Line S.R.P. : Comparison of microtensile bond strength to enamel and dentin of human, bovine and porcine teeth. J. Adhes. Dent. 2004, 6, [28] Walter R., Miguez P.A., Pereira P. N.R.: Microtensile bond strength of luting materials to coronal and root dentin. J. Esthet. Restor. Dent. 2005, 17, [29] Muench A., da Silva E.M., Ballester R.Y.: Influence of different dentinal substrates on the tensile bond strength of three adhesive systems. J. Adhes. Dent. 2000, 2, [30] Bouillaguet S., Gysi P., Wataha J.C., Ciucchi B., Cattani M., Godin Ch., Meyer J.M. : Bond strenght of composite to dentin using conventional, one-step and self-etching adhesive systems. J. Dent. 2001, 29, [31] Heintze S.D., Cavalleri A., Rousson V.: The marginal quality of luted ceramic inserts in bovine teeth and ceramic inlys in extracted molars after occlusal loading. J. Adhes. Dent. 2005, 7, [32] Piemjai M., Miyasaka K., Iwasaki Y., Nakabayashi N.: Comparison of microleakage of three acid-base luting cements versus one resin-bonded cement fo class V direct composite inlays. J. Prosthet. Dent. 2002, 88, [33] Saleh F., Taymour N.: Validity of using bovine teeth as a substitute for human counterparts in adhesive tests. East Mediterr. Health J. 2003, 9, [34] Nakamichi I., Iwaku M., Fusayama T.: Bovine teeth as possibile substitutes in the adhesion test. J. Dent. Res. 1983, 62, [35] Lopes M.B., Sinhoreti M.A. C., Gionini Jr A., Consani S., MacCabe J.F. : Comparative study of tubular diameter and quantity for human and bovine dentin at different depths. Braz. Dent. J. 2009, 20, [36] Camargo M.A., Marques M.M., de Cara A.A.: Morphological analysis of human and bovine dentine by scanning electron microscope investigation. Arch. Oral Biol. 2008, 53, [37] Krifka S., Börzsönyi A., Koch A., Hiller K.-A., Schmalz G., Friedl K.-H.: Bond strength of adhesive systems to dentin and enamel human vs. bovine primary teeth in vitro. Dent. Mater. 2008, 24, [38] Sanches R.P., Otani C., Damiao A.J., Miyakawa W.: Characterisation of bovine enamel and dentine after acidetching. Micron. 2009, 40, [39] Dutra-Correa M., Anauate-Netto C., Arana-Chavez V.E. : Density and diameter of dentinal tubules in etched and non-etched bovine dentine examined by scanning electron microscopy. Arch. Oral Biol. 2007, 52, [40] Pashley E.L., Tao L., Mackert J.R., Pashley D.H.: Comparison of in vivo vs. in vitro bonding of composite resin to the dentin of canine teeth. J. Dent. Res. 1988, 67, [41] Chimello D.T., Chinelatti M.A., Ramos R.P., Palma Dibb R.G.: In vitro evaluation of microleakage of flowable composite in class V restorations. Braz. Dent. J. 2002, 13, [42] Li H., Burrow M.F., Tyas M.J. : The effect of thermocycling regimens on the nanoleakage of dentin bonding systems. Dent. Mater. 2002, 18, [43] Aguilar-Mendoza J.A., Rosales-Leal J.I., Rodríguez-Valverde M.A., Gonzáles-López S., Cabrerizo- Vílchez M.A.: Wettability and bonding of self-etching dental adhesives. Influence of the smear layer. Dent. Mater. 2008, 24, [44] Cardoso P.E.C., Sadek F.T. : Microtensile bond strength on dentin using new adhesive systems with self-etching primers. Braz. J. Oral Sci. 2003, 2, [45] Holderegger C., Sailer I., Schuhmacher C., Schläpfer R., Hämmerle Ch., Fischer J.: Shear bond strength of resin cements to human dentin. Dent. Mater. 2008, 24, [46] Nikolaenko S.A., Lohbauer U., Roggendorf M., Petschelt A., Dasch W., Frankenberger R.: Influence of c-factor and layering technique on microtensile bond strength to dentin. Dent. Mater. 2004, 20, [47] Krupiński J., Żarow M., Gończowski K., Dyląg M.: Laboratoryjna ocena szczelności brzeżnej wypełnień z materiałów złożonych wykonanych metodą konwencjonalną i zmodyfikowaną. Stomat. Współcz. 1999, 6, [48] Niewczas A., Bachanek T.: The evaluation of marginal untightness between the composite filling, enamel and dentine in the conditions of mechnical loads simulating the cycle of mastication. Pol. J. Environ. Stud. 2007, 16(2C), [49] Mota C.S., Demarco F.F., Camacho G.B., Powers J.M.: Microleakage in ceramic inlays luted with different resin cements. J. Adhes. Dent. 2003, 5, [50] Gerdolle D.A., Mortier E., Loos-Ayav C., Jacquot B., Panighi M. M.: In vitro evaluation of microleakage of indirect composite inlays cemented with four luting agents. J. Prosthet. Dent. 2005, 93, [51] Ziskind D., Elbaz B., Hirschfeld Z., Rosen L.: Amalgam alternatives-microleakage evaluation of clinical procedures. Part II: direct/indirect composite inlay systems. J. Oral. Rehabil. 1998, 25, [52] Estafan A.M., Estafan D.: Microleakage study of flowable composite resin systems. Compend. Contin. Educ. Dent. 2000, 21, , 710, 712; quiz 714. [53] Gale M.S., Darvell B.W., Cheung G.S.: Three-dimensional reconstruction of microleakage pattern using a sequential grinding technique. J. Dent. 1994, 22, [54] Gilpatrick R.O., Owens B.M., Kaplan I., Cook G. : Microleakage of composite resin restorations with a 10 percent maleic acid etchant. J. Tenn. Dent. Assoc. 1996, 76, [55] Hilton T.J., Ferracane J.L.: Cavity preparation factors and microleakage of Class II composite restorations filled at intraoral temperatures. Am. J. Dent. 1999, 12,

10 Metody oceny połączenia materiałów złożonych z tkankami zęba przegląd piśmiennictwa 95 [56] Tolidis K., Nobecourt A., Randall R.C. : Effect of a resin-modified glass ionomer liner on volumetric polymerization shrinkage of various composites. Dent. Mater. 1998, 14, [57] Applequist E.A., Meiers J.C. : Effect of bulk insertion, prepolymerized resin composite balls, and beta-quartz inserts on microleakage of Class V resin composite restorations. Quintes. 1996, 27, [58] Hilton T.J., Schwartz R.S., Ferracane J.L.: Microleakage of four Class II resin composite insertion techniques at intraoral temperature. Quintes. Int. 1997, 28, [59] Saunders W.P., Strang R., Ahmad I.: Effect of composite resin placement and use of an unfilled resin on the microleakage of two dentin bonding agents. Am. J. Dent. 1990, 3, [60] Uno S., Finger W.J.: Function of the hybryd zone as a stress-absorbing layer in resin-dentin bonding. Quintes. Int. 1995, 26, [61] Dietrich T., Kraemer M., Lösche G.M., Roulet J.: Marginal integrity of large compomer Class II restorations with cervical margins in dentine. J. Dent. 2000, 28, [62] Dietrich T., Lösche A.C., Lösche G.M., Roulet J.F.: Marginal adaptation of direct composite and sandwich restorations in Class II cavities with cervical margins in dentine. [published erratum appears in J. Dent. 1999, 27, 463 4] J. Dent. 1999, 27, [63] Lösche G.M. : Marginal adaptation of Class II composite fillings: guided polymerization vs reduced light intensity. J. Adhes. Dent. 1999, 1, [64] Schuckar M., Geurtsen W.: Proximo-cervical adaptation of Class II-composite restorations after thermocycling: a quantitative and qualitative study. J. Oral Rehabil. 1997, 24, [65] Dietrich T., Kraemer M., Losche G.M., Wernecke K.D., Roulet J.F.: Influence of dentin conditioning and contamination on the marginal integrity of sandwich Class II restorations. Oper. Dent. 2000, 25, [66] Stoll R., Remes H., Kunzelmann K.H., Stachniss V.: Marginal characteristics of different filling materials and filling methods with standardized cavity preparation. J. Adhes. Dent. 2000, 2, [67] Hannig M., Reinhardt K.J., Bott B.: Self-etching primer vs. phosphoric acid: an alternative concept for composite-to-enamel bonding. Oper. Dent. 1999, 24, [68] Friedl K.H., Schmalz G., Hiller K.A., Mortazavi F.: Marginal adaptation of composite restorations versus hybrid ionomer/composite sandwich restorations. Oper. Dent. 1997, 22, [69] Dietschi D., De Siebenthal G., Neveu-Rosenstand L., Holz J. : Influnce of the restorative technique and new adhesives on the dentin marginal seal and adaptationof resin composite class II restoration: An in vitro evaluation. Quint. Int. 1995, 10, [70] Momoi Y., Iwase H., Nakano Y., Kohno A., Asanuma A., Yanagisawa K.: Gradual increases in marginal leakage of resin composite restorations with thermal stress. J. Dent. Res. 1990, 69, [71] Retief D.H., McCaghren R.A., Russell C.M.: Microleakage of Vitrebond/P-50 Class II restorations. Am. J. Dent. 1992, 5, [72] Wendt S.L., McInnes P.M., Dickinson G.L.: The effect of thermocycling in microleakage analysis. Dent. Mater. 1992, 8, [73] Estafan D., Pines M.S., Erakin C., Fuerst P.F. : Microleakage of Class V restorations using two different compomer systems: an in vitro study. J. Clin. Dent. 1999, [74] Cardoso P.E., Placido E., Francci C.E., Perdigao J.: Microleakage of Class V resin-based composite restorations using five simplified adhesive systems. Am. J. Dent. 1999, 12, [75] Owens B.M., Halter T.K., Browne D.M. : Microleakage of tooth-colored restorations with a beveled gingival margin. Quintes. Int. 1998, 6, [76] Fitchie J.G., Puckett A.D., Hembree J.H., Williams M. : Ocena nowego zębinowego sytemu wiążącego. Quintes. 1994, 6, [77] Crim G., Swartz M.L., Phillips R.W.: Comparison of four thermocycling techniques. J. Prosth. Dent. 1985, 58, [78] Grzebieluch W., Zakrzewski M.: Penetracja barwnika i termocykle w badaniach mikroprzecieku przegląd piśmiennictwa. Dent. Med. Probl. 2005, 42, [79] Dewji H.R., Drummond J.L., Fadavi S., Punwani I.: Bond strength of Bis-GMA and glass ionomer pit and fissure sealants using cyclic fatigue. Eur. J. Oral Sci. 1998, 106, [80] Bedran-de-Castro A.K., Cardoso P.E., Ambrosano G.M., Pimenta L.A.: Thermal and mechanical load cycling on microleakage and shear bond strength to dentin. Oper. Dent. 2004, 29, [81] Bedran-de-Castro A.K., Pereira P.N., Pimenta L.A., Thompson J.Y.: Effect of thermal and mechanical load cycling on nanoleakage of Class II restorations. J. Adhes. Dent. 2004, 6, [82] Mitsui F.H., Peris A.R., Cavalcanti A.N., Marchi G.M., Pimenta L.A.: Influence of thermal and mechanical load cycling on microtensile bond strengths of total and self-etching adhesive systems. Oper. Dent. 2006, 31, [83] Yap A.U., Lim C.C., Neo J.C. : Szczelność brzeżna wypełnień ubytków przyszyjkowych. Quintes. 1998, 1, [84] Aboushala A., Kugel G., Hurley E.: Class II composite resin restorations using glass-ionomer liners: microleakage studies. J. Clin. Pediatr. Dent. 1996, 21, [85] Olmez A., Oztas N., Bilici S.: Microleakage of resin composite restorations with glass-ceramic inserts. Quintes. Int. 1998, 29, [86] Pilo R., Ben Amar A. : Comparison of microleakage for three one-bottle and three multiple-step dentin bonding agents. J. Prosthet. Dent. 1999, 82, [87] Mathew M., Parameswara Nair E.K., Krishnan K.: 5 th : Bonding agent is adecisive factor in determining the marginal leakage of dental composites subjected to thermal cycling: an in vitro study. J. Oral Rehabil. 2001, 28,

11 96 A. Olek, J. Cynkier [88] Ceballos L., Osorio R., Toledano M., Marshall G.W.: Microleakage of composite restorations after acid or Er-YAG laser cavity treatments. Dent. Mater. 2001, 17, [89] Toledano M., Perdigao J., Osorio R., Osorio E.: Effect of dentin deproteinization on microleakage of Class V composite restorations. Oper. Dent. 2000, 25, [90] Ferdianakis K.: Microleakage reduction from newer esthetic restorative materials in permanent molars. J. Clin. Pediatr. Dent. 1998, 22, [91] Stratmann R.G., Donly K.J.: Microleakage of Class II silver glass ionomer/composite restorations. Am. J. Dent. 1991, 4, [92] Ziskind D., Avivi Arber L., Haramati O., Hirschfeld Z.: Amalgam alternatives-micro-leakage evaluation of clinical procedures. Part I: direct composite/composite inlay/ceramic inlay. J. Oral Rehabil. 1998, 25, [93] Grobler S.R., Rossouw R.J., Van Wyk Kotze T.J.: In vitro, relative microleakage of five restorative systems. Int. Dent. J. 1999, 49, [94] Knight G.T., Berry T.G., Barghi N., Burns T. R.: Effects of two methods of moisture control on marginal microleakage between resin composite and etched enamel: a clinical study. Int. J. Prosthodont. 1993, 6, [95] Stritikus J., Owens B.: An in vitro study of microleakage of occlusal composite restorations polymerized by a conventional curing light and a PAC curing light. J. Clin. Pediatr. Dent. 2000, 24, [96] Arbabzadeh F., Gage J.P., Young W.G., Shahabi S., Swenson S.M.: Gap measurement and bond strength of five selected adhesive systems bonded to tooth structure. Aust. Dent. J. 1998, 43, [97] Koliniotoy Kubia E., Jacobsen P. H.: Microleakage in Class II composite resin restorations. Odontostomatol. Proodos 1990, 44, [98] Darbyshire P.A., Messer L.B., Douglas W.H.: Microleakage in class II composite restorations bonded to dentin using thermal and load cycling. J. Dent. Res. 1988, 67, [99] Donly K.J., Wild T.W., Jensen M.E. : Posterior composite Class II restorations: in vitro comparison of preparation designs and restoration techniques. Dent. Mater. 1990, 6, [100] Litkowski L.J., Swierczewski M.: Root surface marginal microleakage of composites: comparison of Cavosurface finishes. Oper. Dent. 1991, 16, [101] Sorensen J.A., Dixit N.V., White S.N., Avera S.P.: In vitro microleakage of dentin adhesives. Int. J. Prosthodont. 1991, 4, [102] Tay F.R., Gwinnett A.J., Pang K.M., Wei S.H. : Variability in microleakage observed in a total-etch wet-bonding technique under different handling conditions. J. Dent. Res. 1995, 74, [103] Mjör I.A.: The location of clinically diagnosed secondary caries. Quintes. Int. 1998, 29, [104] Pereira P.N., Okuda M., Nakajima M., Sano H., Tagami J., Pashley D.H.: Relationship between bond strengths and nanoleakage of a new assessment method. Am. J. Dent. 2001, 14, [105] Marotta Araujo R., da Silva Filho F.P., Dias Mendes A. J.: Marginal leakage in composite resin restorations in posterior teeth. Effect of material, cavity preparation and enamel conditioning at the cervical level. Rev. Odontol. UNESP, 1990, 19, [106] Chersoni S., Lorenzi R., Ferrieri P., Prati C.: Laboratory evaluation of compomers in Class V restorations. Am. J. Dent. 1997, 10, [107] Grieve A.R., Saunders W.P., Alani A.H.: The effects of dentine bonding agents on marginal leakage of composite restorations long-term studies. J. Oral Rehabil. 1993, 20, [108] Puckett A., Fitchie J., Hembree J. Jr., Smith J. : The effect of incremental versus bulk fill techniques on the microleakage of composite resin using a glass-ionomer liner. Oper. Dent. 1992, 17, [109] Mohandas U., Reddy V.V.: In vitro evaluation of micromarginal leakage of three filling systems an autoradiographic analysis using radio isotope S35 as a tracer. J. Indian. Soc. Pedod. Prev. Dent. 1993, 11, 4 8. [110] Shahani D.R., Menezes J.M.: The effect of retention grooves on posterior composite resin restorations: an in vitro microleakage study. Oper. Dent. 1992, 17, [111] Leevailoj C., Cochran M.A., Matis B.A., Moore B.K., Platt J.A.: Microleakage of posterior packable resin composites with and without flowable liners. Oper. Dent. 2001, 26, Adres do korespondencji: Aneta Olek Zakład Stomatologii Zachowawczej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi ul. Pomorska Łódź tel.: Praca wpłynęła do Redakcji: r. Po recenzji: r. Zaakceptowano do druku: r. Received: Revised: Accepted:

Szczelność brzeżna wypełnień kompozytowych ubytków klasy II ograniczonych szkliwem badanie in vitro

Szczelność brzeżna wypełnień kompozytowych ubytków klasy II ograniczonych szkliwem badanie in vitro prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2012, 49, 4, 502 509 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Anna Skałecka-Sądel A, B, D F, Wojciech Grzebieluch D Szczelność

Bardziej szczegółowo

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Stomatologia zachowawcza- zajmuje się metodami zachowania naturalnych właściwości zębów, które zostały utracone na skutek działania bodźców zewnętrznych. Najgroźniejszym z nich

Bardziej szczegółowo

1. Wstęp. O wkładach koronowych.

1. Wstęp. O wkładach koronowych. 1. Wstęp O wkładach koronowych. Wkłady koronowe są uznaną metodą rekonstrukcji utraconych twardych tkanek zęba (fot.1-3). Ich kształt oraz wielkość zależą od klasy ubytku (klasyfikacja według Blacka).W

Bardziej szczegółowo

Wpływ sposobu przygotowania powierzchni ceramiki krzemionkowej na wytrzymałość jej połączenia z materiałem kompozytowym za pomocą systemu Tender*

Wpływ sposobu przygotowania powierzchni ceramiki krzemionkowej na wytrzymałość jej połączenia z materiałem kompozytowym za pomocą systemu Tender* PROTET. STOMATOL., 2013, LXIII, 4, 301-306 www.prot.stomat.net Wpływ sposobu przygotowania powierzchni ceramiki krzemionkowej na wytrzymałość jej połączenia z materiałem kompozytowym za pomocą systemu

Bardziej szczegółowo

Przepisy na piękny uśmiech

Przepisy na piękny uśmiech y na piękny uśmiech y y Doskonała współpraca y - uniwersalny materiał do wypełnień Filtek Ultimate 3M ESPE jest liderem przełomowych technologii w wypełnieniach zębów. Nieustający dialog 3M ESPE z dentystami

Bardziej szczegółowo

Wypełnienia wysokiej jakości

Wypełnienia wysokiej jakości 3 /2013 STOMATOLOGIA z a c h o w a w c z a dr Walter Denner (Fulda, Niemcy) Wypełnienia wysokiej jakości Nowoczesne nanohybrydowe materiały kompozytowe alternatywa dla ubytków wszystkich klas Wykonywane

Bardziej szczegółowo

The Marginal Sealing of Class II Composite Resin Restoration Located in Cementum in Vitro Evaluation

The Marginal Sealing of Class II Composite Resin Restoration Located in Cementum in Vitro Evaluation Prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2012, 49, 1, 28 34 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Anna Skałecka-Sądel, Wojciech Grzebieluch Szczelność brzeżna wypełnień

Bardziej szczegółowo

Wypełnienia wysokiej jakości Nowoczesne nanohybrydowe materiały kompozytowe alternatywa dla ubytków wszystkich klas

Wypełnienia wysokiej jakości Nowoczesne nanohybrydowe materiały kompozytowe alternatywa dla ubytków wszystkich klas Walter Denner* Wypełnienia wysokiej jakości Nowoczesne nanohybrydowe materiały kompozytowe alternatywa dla ubytków wszystkich klas High quality restorations Modern nanohybrid composites an alternative

Bardziej szczegółowo

Preparat Nanocare Gold w zapobieganiu próchnicy wtórnej

Preparat Nanocare Gold w zapobieganiu próchnicy wtórnej Preparat Nanocare Gold w zapobieganiu próchnicy wtórnej Roman Borczyk i Katarzyna Pietranek Nanocare Gold preparation in the prevention of recurrent caries Praca recenzowana Centrum Implantologii i Stomatologii

Bardziej szczegółowo

Metody odbudowy zębów leczonych endodontycznie ze szczególnym uwzględnieniem pośrednich technik pracy materiałem kompozytowym przegląd piśmiennictwa

Metody odbudowy zębów leczonych endodontycznie ze szczególnym uwzględnieniem pośrednich technik pracy materiałem kompozytowym przegląd piśmiennictwa Metody odbudowy zębów leczonych endodontycznie ze szczególnym uwzględnieniem pośrednich technik pracy materiałem kompozytowym przegląd piśmiennictwa Methods of endodontically treated teeth reconstructions

Bardziej szczegółowo

Przedkliniczna Stomatologia Zintegrowana

Przedkliniczna Stomatologia Zintegrowana ĆWICZENIA 1: Organizacja zajęć. Przedkliniczna Stomatologia Zintegrowana II rok zblokowane zajęcia praktyczne + seminaria Rok akademicki 2012/13 Ćwiczenia organizacyjne, regulamin zajęć, przydział stanowisk

Bardziej szczegółowo

Bulk-Fill Composite - Jeden kompozyt - Dwie gęstości

Bulk-Fill Composite - Jeden kompozyt - Dwie gęstości Bulk-Fill Composite - Jeden kompozyt - Dwie gęstości Praktyczny, szybki i niezawodny Warstwowe wypełnianie ubytku jest metodą z wyboru w celu skompensowania naprężeń wynikających ze skurczu konwencjonalnego

Bardziej szczegółowo

RelyX TM. Ultimate Adhezyjny cement kompozytowy. www.3mespe.pl

RelyX TM. Ultimate Adhezyjny cement kompozytowy. www.3mespe.pl RelyX TM Ultimate Adhezyjny cement kompozytowy NOWOŚĆ! www.3mespe.pl Niezwykła siła wiązania. RelyX TM Ultimate jest innowacyjnym cementem adhezyjnym o podwójnym mechanizmie wiązania. Został stworzony

Bardziej szczegółowo

PROMOCJE jesień - zima 2012

PROMOCJE jesień - zima 2012 PROMOCJE IPS Empress Direct 3 x 3g + IPS Empress Direct 1 x 3g GRATIS!* IPS Empress Direct Światłoutwardzalny, nanohybrydowy materiał złożony o wyjątkowej estetyce. Dostępny jest w 32 kolorach o pięciu

Bardziej szczegółowo

Osadzanie i korekta powierzchni

Osadzanie i korekta powierzchni Osadzanie i korekta powierzchni Uzupełnienia Lava TM Ultimate są proste do cementowania i naprawy Przed ostatecznym osadzeniem należy przymierzyć pracę i ewentualnie dopasować stosując standardowe narzędzia

Bardziej szczegółowo

Pierwsza i jedyna zębina w kapsułce

Pierwsza i jedyna zębina w kapsułce Pierwsza i jedyna zębina w kapsułce Wszędzie tam, gdzie jest zniszczona zębina, można zastosować Biodentine. Teraz można wykonać pełną odbudowę podczas jednej wizyty. Biodentine jest pierwszym bioaktywnym

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

Badanie wytrzymałości połączenia adhezyjnego z tkankami twardymi zęba materiałów ceramicznych stosowanych w wykonawstwie licówek

Badanie wytrzymałości połączenia adhezyjnego z tkankami twardymi zęba materiałów ceramicznych stosowanych w wykonawstwie licówek Badanie wytrzymałości połączenia adhezyjnego z tkankami twardymi zęba materiałów ceramicznych stosowanych w wykonawstwie licówek 1. Streszczenie Nadrzędnym zadaniem protetyki stomatologicznej jest odtworzenie

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do pierwszego wydania. Być coraz starszym i pozostać młodym 2 Znane twarze stomatologii estetycznej 3 Ruszajcie w drogę - ku przyszłości!

Przedmowa do pierwszego wydania. Być coraz starszym i pozostać młodym 2 Znane twarze stomatologii estetycznej 3 Ruszajcie w drogę - ku przyszłości! Spis treści Przsdi^owd «\/ Przedmowa do pierwszego wydania Przedmowa do wydania polskiego Adresy a VII V VIII Skróty * ** * IX Rozpoczęła się nowa epoka Być coraz starszym i pozostać młodym 2 Znane twarze

Bardziej szczegółowo

PODWÓJNIE UTWARDZALNY CEMENT ŻYWICZNY DO ODBUDOWY ZRĘBU. 3 wskazania 1 materiał

PODWÓJNIE UTWARDZALNY CEMENT ŻYWICZNY DO ODBUDOWY ZRĘBU. 3 wskazania 1 materiał PODWÓJNIE UTWARDZALNY CEMENT ŻYWICZNY DO ODBUDOWY ZRĘBU 3 wskazania 1 materiał Podwójnie utwardzalny materiał ParaCore jest wzmacnianym włóknem szklanym, kompozytem, nieprzepuszczającym promieniowania

Bardziej szczegółowo

3. Materiał i metoda

3. Materiał i metoda 3. Materiał i metoda Przeprowadzono badania in vitro i in vivo. Materiał do badań in vitro stanowiły ludzkie zęby trzonowe w łącznej liczbie 30 usuwane ze wskazań ortodontycznych, których korona kliniczna

Bardziej szczegółowo

Stomatologia bez metalu wkłady z włókna szklanego

Stomatologia bez metalu wkłady z włókna szklanego Stomatologia bez metalu wkłady z włókna szklanego Kiedy kilka lat temu po raz pierwszy wkłady z włókna szklanego pojawiły się w stomatologii, nikt nie przypuszczał, iż przyjdzie taki moment, że nie będziemy

Bardziej szczegółowo

Symulacja leczenia estetycznego

Symulacja leczenia estetycznego Z CODZIENNEJ PRAKTYKI dr Marcelo Balsamo Symulacja leczenia estetycznego przy użyciu samopolimeryzującego materiału kompozytowego Jakiekolwiek leczenie stomatologiczne zostaje podjęte, trzeba zawsze pamiętać,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5 POMIARY TWARDOŚCI. 1. Cel ćwiczenia. 2. Wprowadzenie

Ćwiczenie 5 POMIARY TWARDOŚCI. 1. Cel ćwiczenia. 2. Wprowadzenie Ćwiczenie 5 POMIARY TWARDOŚCI 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zaznajomienie studentów ze metodami pomiarów twardości metali, zakresem ich stosowania, zasadami i warunkami wykonywania pomiarów oraz

Bardziej szczegółowo

1.Bergman M.: The clinical performance of ceramic inlays: a review. Aust. Dent. J., 1999,4,157-168.

1.Bergman M.: The clinical performance of ceramic inlays: a review. Aust. Dent. J., 1999,4,157-168. 9. Piśmiennictwo 1.Bergman M.: The clinical performance of ceramic inlays: a review. Aust. Dent. J., 1999,4,157-168. 2.Bindl A., Werner H., Mőrmann.K: Clinical and SEM evaluation of all- ceramic chair-side

Bardziej szczegółowo

Piotr Knytel, Beata Dejak. Wstęp

Piotr Knytel, Beata Dejak. Wstęp PROTET. STOMATOL., 2014, LXIV, 4, 270-278 www.prot.stomat.net Metody oczyszczania powierzchni zębiny z resztek cementów tymczasowych i wpływ ich pozostałości na jakość połączenia z cementami kompozytowymi

Bardziej szczegółowo

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Scientific Works of Institute of Ceramics and Building Materials Nr 13 ISSN 1899-3230 Rok VI Warszawa Opole 2013 Teksty publikowane w Pracach Instytutu Ceramiki

Bardziej szczegółowo

Ionolux. Ionolux ŚWIATŁOUTWARDZALNY, SZKŁO-JONOMEROWY MATERIAŁ DO WYPEŁNIEŃ

Ionolux. Ionolux ŚWIATŁOUTWARDZALNY, SZKŁO-JONOMEROWY MATERIAŁ DO WYPEŁNIEŃ Ionolux ŚWIATŁOUTWARDZALNY, SZKŁO-JONOMEROWY MATERIAŁ DO WYPEŁNIEŃ SZKŁO-JONOMEROWE MATERIAŁY FIRMY VOCO SPRAWDZONE PRODUKTY POMAGAJĄCE W CODZIENNEJ PRACY Z PACJENTAMI Przez ponad dwie dekady firma VOCO

Bardziej szczegółowo

Poszukiwanie materiału o niskim skurczu polimeryzacyjnym

Poszukiwanie materiału o niskim skurczu polimeryzacyjnym 5 /2010 STOMATOLOGIA z a c h o w a w c z a Robert A. Lowe, DDS Poszukiwanie materiału o niskim skurczu polimeryzacyjnym Obniżenie wielkości naprężenia skurczowego jest czynnikiem krytycznym, który determinuje

Bardziej szczegółowo

Wybrane pozycje z cennika usług stomatologicznych

Wybrane pozycje z cennika usług stomatologicznych Wybrane pozycje z cennika usług stomatologicznych Profilaktyka Przegląd stomatologiczny Instruktaż higieny jamy ustnej Usunięcie kamienia nazębnego /scaling/ (łuk górny i dolny) Higienizacja /scaling,

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1

Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1 Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1 ALEKSANDER KAROLCZUK a) MATEUSZ KOWALSKI a) a) Wydział Mechaniczny Politechniki Opolskiej, Opole 1 I. Wprowadzenie 1. Technologia zgrzewania

Bardziej szczegółowo

Metody opracowania ubytków i materiały stosowane do wypełnień pierwszych stałych zębów trzonowych przez polskich stomatologów

Metody opracowania ubytków i materiały stosowane do wypełnień pierwszych stałych zębów trzonowych przez polskich stomatologów Czas. Stomatol., 2007, LX, 9, 574-584 2007 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Metody opracowania ubytków i materiały stosowane do wypełnień pierwszych stałych zębów trzonowych przez polskich

Bardziej szczegółowo

NZOZ CENTRUM UŚMIECHU www.centrum-usmiechu.pl WYBIELANIE ZĘBÓW

NZOZ CENTRUM UŚMIECHU www.centrum-usmiechu.pl WYBIELANIE ZĘBÓW WYBIELANIE ZĘBÓW bezpieczna metoda pełna opieka PRZYCZYNY PRZEBARWIEŃ ZĘBÓW Stosowanie antybiotyków z grupy tetracyklin Przedawkowanie fluoru Niektóre choroby ogólnoustrojowe (choroby endokrynologiczne,

Bardziej szczegółowo

estetyka bez kompromisu

estetyka bez kompromisu NOWY Premise estetyka bez kompromisu Twoja Twoja praktyka praktyka jest jest naszą inspiracją. inspiracją. NOWY Premise Premise, naturalny ideał Premise, kompozyt oparty na najnowszych osiągnięciach nauki,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ POLITECHNIKA ŁÓDZKA ul. Żeromskiego 116 90-924 Łódź KATEDRA BUDOWNICTWA BETONOWEGO NIP: 727 002 18 95 REGON: 000001583 LABORATORIUM BADAWCZE MATERIAŁÓW I KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH Al. Politechniki 6 90-924

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY WYDZIAŁ LEKARSKO-DENTYSTYCZNY KATEDRA PROTETYKI STOMATOLOGICZNEJ ANALIZA ZMIAN WARTOŚCI SIŁY RETENCJI W TRÓJELEMENTOWYCH UKŁADACH KORON TELESKOPOWYCH Rozprawa na stopień

Bardziej szczegółowo

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu, typ przedmiotu (podstawowy, kierunkowy) Nauczanie przedkliniczne - Stomatologia dziecięca

Bardziej szczegółowo

Schemat blokowy Variolink II

Schemat blokowy Variolink II Schemat blokowy Variolink II ZĄB - Licówka - Kompozyt - Variolink II - ExciTE F 1 Usunięcie uzupełnienia tymczasowego Usunąć uzupełnienie tymczasowe. Jeśli zajdzie taka potrzeba, usunąć pozostałe resztki

Bardziej szczegółowo

stałym (1). W uzębieniu stałym brak natychmiastowego

stałym (1). W uzębieniu stałym brak natychmiastowego dr n. med. mgr lic. tech. dent. Arkadiusz Rutkowski 1, mgr tech. dent. Milena Połczyńska 2 Ruchomy utrzymywacz przestrzeni wykonany z zastosowaniem żywicy acetalowej cz. I Usunięcie nawet pojedynczego

Bardziej szczegółowo

Uproszczona koncepcja kolorystyczna

Uproszczona koncepcja kolorystyczna Stomatologia praktyczna Uproszczona koncepcja kolorystyczna Marcin Aluchna i Alicja Aluchna Simplified colouristic concept Praca recenzowana Praktyka Prywatna w Warszawie Streszczenie W pracy przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Biodentine. Biokompatybilny i bioaktywny materiał do tworzenia zębiny reparacyjnej, doskonale tolerowany przez tkanki przyzębia,

Biodentine. Biokompatybilny i bioaktywny materiał do tworzenia zębiny reparacyjnej, doskonale tolerowany przez tkanki przyzębia, TECHNOLOGIA AKTYWNEGO BIOKRZEMIANU Biodentine Biokompatybilny i bioaktywny materiał do tworzenia zębiny reparacyjnej, doskonale tolerowany przez tkanki przyzębia, wygodny i łatwy w użyciu Próchnica zębiny

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZMIAN TEMPERATURY ŚWIATŁOUTWARDZALNYCH KOMPOZYTOWYCH MATERIAŁÓW DENTYSTYCZNYCH W TRAKCIE POLIMERYZACJI

BADANIE ZMIAN TEMPERATURY ŚWIATŁOUTWARDZALNYCH KOMPOZYTOWYCH MATERIAŁÓW DENTYSTYCZNYCH W TRAKCIE POLIMERYZACJI Mirosław DĄBROWSKI Rafał DULSKI Paweł ZABOROWSKI Marcin ALUCHNA BADANIE ZMIAN TEMPERATURY ŚWIATŁOUTWARDZALNYCH KOMPOZYTOWYCH MATERIAŁÓW DENTYSTYCZNYCH W TRAKCIE POLIMERYZACJI STRESZCZENIE Celem badań było

Bardziej szczegółowo

Ocena siły adhezji do zębiny różnych systemów wiążących badania in vitro

Ocena siły adhezji do zębiny różnych systemów wiążących badania in vitro PRACE ORYGINALNE Dent. Med. Probl. 2006, 43, 3, 342 347 ISSN 1644 387X Copyright by Silesian Piasts University of Medicine in Wrocław and Polish Stomatological Association ANETA GOSŁAWSKA 1, ROLAND FRANKENBERGER

Bardziej szczegółowo

Copyright by BESTOM DENTOnet.pl Sp. z o.o. 2011. Autorzy prof. dr hab. Elżbieta Jodkowska dr hab. n. med. Leopold Wagner, prof. nadzw.

Copyright by BESTOM DENTOnet.pl Sp. z o.o. 2011. Autorzy prof. dr hab. Elżbieta Jodkowska dr hab. n. med. Leopold Wagner, prof. nadzw. Copyright by BESTOM DENTOnet.pl Sp. z o.o. 2011 Autorzy prof. dr hab. Elżbieta Jodkowska dr hab. n. med. Leopold Wagner, prof. nadzw. Korekta Magdalena Chudzik Opracowanie graficzne Rafał Pietrzak Wydanie

Bardziej szczegółowo

Promocje. styczniowe 01.01.2012 31.01.2012. bluephase G2 SUPER CENA. Cena: 2700 zł

Promocje. styczniowe 01.01.2012 31.01.2012. bluephase G2 SUPER CENA. Cena: 2700 zł Promocje styczniowe 01.01.2012 31.01.2012 bluephase G2 Bezprzewodowa lampa o mocy 1200 mw/cm 2 z innowacyjną technologią polywave LED, do stosowania w każdej sytuacji klinicznej. Najlepsza lampa polimeryzacyjna

Bardziej szczegółowo

Trzyletnie obserwacje kliniczne wypełnień profilaktycznych typu PRR u dzieci szkolnych

Trzyletnie obserwacje kliniczne wypełnień profilaktycznych typu PRR u dzieci szkolnych Czas. Stomatol., 2006, LIX, 3 Trzyletnie obserwacje kliniczne wypełnień profilaktycznych typu PRR u dzieci szkolnych Three-year clinical observations after the preventive resin restoration technique (PRR)

Bardziej szczegółowo

Bulk fill materials have been developed to facilitate the fast

Bulk fill materials have been developed to facilitate the fast Zalety stosowania kompozytu SDR w stomatologii dziecięcej Advantages of using SDR in Paediatric Dentistry PIŚMIENNICTWO dr Vicky Ehlers m Materiały kompozytowe typu bulk fill zostały opracowane w celu

Bardziej szczegółowo

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali 1.1. Wstęp Próba statyczna rozciągania jest podstawowym rodzajem badania metali, mających zastosowanie w technice i pozwala na określenie własności

Bardziej szczegółowo

Do najbardziej rozpowszechnionych metod dynamicznych należą:

Do najbardziej rozpowszechnionych metod dynamicznych należą: Twardość metali 6.1. Wstęp Twardość jest jedną z cech mechanicznych materiału równie ważną z konstrukcyjnego i technologicznego punktu widzenia, jak wytrzymałość na rozciąganie, wydłużenie, przewężenie,

Bardziej szczegółowo

Powodzenie leczenia kanałowego definiują najczęściej

Powodzenie leczenia kanałowego definiują najczęściej ENDODONCJA W PRAKTYCE CBCT w diagnostyce powikłań jatrogennych i przyczyn niepowodzeń terapeutycznych CBCT in the diagnosis of iatrogenic complications and causes of therapeutic failures lek. dent. Monika

Bardziej szczegółowo

Schemat blokowy Variolink Esthetic

Schemat blokowy Variolink Esthetic Schemat blokowy Variolink Esthetic ZĄB - Licówka - Dwukrzemowo litowa ceramika szklana - Variolink Esthetic - Adhese Universal 1 Usunięcie uzupełnienia tymczasowego Usunąć uzupełnienie tymczasowe. Jeśli

Bardziej szczegółowo

*Paweł Jasiński, Emil Korporowicz, Piotr Sobiech, Dariusz Gozdowski, Dorota Olczak-Kowalczyk

*Paweł Jasiński, Emil Korporowicz, Piotr Sobiech, Dariusz Gozdowski, Dorota Olczak-Kowalczyk Borgis Ocena kliniczna wybranych materiałów wypełnieniowych stosowanych w leczeniu choroby próchnicowej zębów mlecznych 12-miesięczne obserwacje. Badania z randomizacją *Paweł Jasiński, Emil Korporowicz,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ADHEZJI W PROTETYCE STOMATOLOGICZNEJ

PODSTAWY ADHEZJI W PROTETYCE STOMATOLOGICZNEJ ROZDZIAŁ 2 PODSTAWY ADHEZJI W PROTETYCE STOMATOLOGICZNEJ Honarata Shaw Adhezja jest zjawiskiem powodującym przyleganie do siebie dwóch różnych substancji na zasadzie bezpośredniego przyciągania pomiędzy

Bardziej szczegółowo

wypełnienia kompozytowego klasy II II w zębie trzonowym na estetyczne

wypełnienia kompozytowego klasy II II w zębie trzonowym na estetyczne temat miesiąca Trudności w leczeniu stomatologicznym Wymiana nieszczelnego wypełnienia kompozytowego klasy II w zębie trzonowym na estetyczne wypełnienie kompozytowe Dorota Stankowska Replacement of leaky

Bardziej szczegółowo

, Jerzy Sokołowski. Evaluation of Surface Structure and Self-Etch System Bonding After Er:YAG Laser Treated Dentine

, Jerzy Sokołowski. Evaluation of Surface Structure and Self-Etch System Bonding After Er:YAG Laser Treated Dentine PRACE ORYGINALNE Dent. Med. Probl. 2015, 52, 2, 175 183 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Dorota Sokołowska 1, A D, Anna Janas 2, A, C, Monika Domarecka 2,

Bardziej szczegółowo

Promocje. jesienne 01.09-15.12.2011. nowość. Evetric. Światłoutwardzalny, nanohybrydowy, uniwersalny materiał złożony

Promocje. jesienne 01.09-15.12.2011. nowość. Evetric. Światłoutwardzalny, nanohybrydowy, uniwersalny materiał złożony Promocje jesienne 01.09-15.12.2011 Evetric Światłoutwardzalny, nanohybrydowy, uniwersalny materiał złożony Zestaw Evetric 8 x 3,5g (A1, A2, A3, A3.5, B2, C2, T, A3.5 Dentin, kolornik) nowość Cena: 650

Bardziej szczegółowo

Streszczenie. Summary. Joshua Polansky

Streszczenie. Summary. Joshua Polansky Odczarowywanie siekacza centralnego Metody, wskazania i techniki związane z odbudową siekacza centralnego Demystifying the single central Methods, applications, and techniques to conquer the single central

Bardziej szczegółowo

KARTA PRODUKTU "RC 74 CX-80 RC74

KARTA PRODUKTU RC 74 CX-80 RC74 KARTA PRODUKTU "RC 74 CX-80 RC74 OPIS PRODUKTU CX-80 RC74 jest jedno składnikowym, anaerobowym, uszczelniaczem powierzchni płaskich o średnio niskiej wytrzymałości. CX-80 RC74 jest tiksotropowym produktem,

Bardziej szczegółowo

Termoformowanie, które polega na kształtowaniu

Termoformowanie, które polega na kształtowaniu t e m at numeru Termoformowanie metoda tworzenia nakładek wybielających tech. dent. Aurelia Betlej Termoformowanie, które polega na kształtowaniu pod ciśnieniem lub próżniowo nagrzanych do odpowiedniej

Bardziej szczegółowo

2. Zamknięcie luki i zastąpienie brakującego zęba 35 bezpośrednio modelowanym mostem okolicy 34-36

2. Zamknięcie luki i zastąpienie brakującego zęba 35 bezpośrednio modelowanym mostem okolicy 34-36 GrandTEC Test Kit Szanowny Użytkowniku, zestaw testowy GrandTEC Test Kit został tak skomponowany, aby umożliwić przećwiczenie zastosowania materiału GrandTEC na modelu przed zastosowaniem go u pacjenta.

Bardziej szczegółowo

Skojarzone leczenie ortodontyczne i implantoprotetyczne jako rehabilitacja hipodoncji i mikrodoncji

Skojarzone leczenie ortodontyczne i implantoprotetyczne jako rehabilitacja hipodoncji i mikrodoncji Skojarzone leczenie ortodontyczne i implantoprotetyczne jako rehabilitacja hipodoncji i mikrodoncji Autorzy _ Jan Pietruski i Małgorzata Pietruska Ryc. 1 Ryc. 2 _Wrodzone wady zębów, dotyczące ich liczby

Bardziej szczegółowo

BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI

BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI Opracował: Paweł Urbańczyk Zawiercie, marzec 2012 1 Charakterystyka stali stosowanych w energetyce

Bardziej szczegółowo

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu, typ przedmiotu (podstawowy, kierunkowy) Stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PARAMETRÓW OBRÓBKI CIEPLNEJ TAŚM ZE STALI X6CR17 NA ICH WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I STRUKTURĘ

WPŁYW PARAMETRÓW OBRÓBKI CIEPLNEJ TAŚM ZE STALI X6CR17 NA ICH WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I STRUKTURĘ 2 Prace IMŻ 2 (2012) Krzysztof RADWAŃSKI, Jerzy WIEDERMANN Instytut Metalurgii Żelaza Andrzej ADAMIEC Przeróbka Plastyczna na Zimno Baildon Sp. z o.o. Jarosław GAZDOWICZ Instytut Metalurgii Żelaza WPŁYW

Bardziej szczegółowo

Wkłady kompozytowe jako alternatywa w odcinku bocznym. Composite inlays as an alternative in the posterior region

Wkłady kompozytowe jako alternatywa w odcinku bocznym. Composite inlays as an alternative in the posterior region Opis przypadku Art dent Tom/Volumne 13; Numer/Number 1 (55)/2015: 56-60 ISSN 2081-4798 Wkłady kompozytowe jako alternatywa w odcinku bocznym Composite inlays as an alternative in the posterior region Sanzio

Bardziej szczegółowo

Najszybsze wiertło laserowe na świecie

Najszybsze wiertło laserowe na świecie Najszybsze wiertło laserowe na świecie Najszybsze wiertło laserowe na świecie Dzięki najszybszemu z dostępnych na rynku wiertłu laserowemu lekarze dentyści nie muszą już stawać przed dylematem wyboru pomiędzy

Bardziej szczegółowo

im. prof. Meissnera w Ustroniu Tomasz Kaptur

im. prof. Meissnera w Ustroniu Tomasz Kaptur WyŜsza Szkoła a InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera w Ustroniu Tomasz Kaptur ANALIZA WYTRZYMAŁOŚCI POŁĄCZENIA METAL KOMPOZYT W ZALEśNOŚCI OD SPOSOBU PRZYGOTOWANIA POWIERZCHNI METALOWEJ Praca dyplomowa

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

Ocena kliniczna wykonywanych przez studentów stomatologii wypełnień z kompozytu nanohybrydowego

Ocena kliniczna wykonywanych przez studentów stomatologii wypełnień z kompozytu nanohybrydowego 178 K. Orłowska, D. Bader-Orłowska, E. Sołtan Prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2013, 50, 2, 178 183 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Kaja Orłowska C, E,

Bardziej szczegółowo

Restoration of endodontically-treated teeth using post and core systems review of literature. Jacek Bednarski, Przemysław Kalman

Restoration of endodontically-treated teeth using post and core systems review of literature. Jacek Bednarski, Przemysław Kalman Czas. Stomatol., 2007, LX, 9, 585-592 2007 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Odbudowa zębów po leczeniu endodontycznym z użyciem standardowych wkładów koronowokorzeniowych i materiałów do

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUG STOMATOLOGICZNYCH W PORADNIACH UCS GUMed

CENNIK USŁUG STOMATOLOGICZNYCH W PORADNIACH UCS GUMed CENNIK USŁUG STOMATOLOGICZNYCH W PORADNIACH UCS GUMed PORADNIA STOMATOLOGII ZACHOWAWCZEJ * CENNIK Z DNIA 09 Sierpnia 2013r z uwzględnieniem oznaczeń dodatkowych * Procedury nie objęte cennikiem podlegają

Bardziej szczegółowo

Korona 22, czyli lekcja pokory

Korona 22, czyli lekcja pokory 6/2014 lek. dent. Hanna Sobota SOBOTA House of Dentistry, Poznań Korona 22, czyli lekcja pokory Crown of tooth 22 - a lesson of humility SŁOWA KLUCZOWE: dwukrzemian litu, korona pełnoceramiczna, korona

Bardziej szczegółowo

Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania.

Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania. WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ im. prof. Meissnera w Ustroniu Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania. Promotor: Prof. zw. dr hab. n. tech. MACIEJ HAJDUGA Barbara

Bardziej szczegółowo

BEAUTIFIL Flow Plus PŁYNNY HYBRYDOWY MATERIAŁ ODBUDOWUJĄCY DO ZĘBÓW PRZEDNICH I BOCZNYCH

BEAUTIFIL Flow Plus PŁYNNY HYBRYDOWY MATERIAŁ ODBUDOWUJĄCY DO ZĘBÓW PRZEDNICH I BOCZNYCH PŁYNNY HYBRYDOWY MATERIAŁ ODBUDOWUJĄCY DO ZĘBÓW PRZEDNICH I BOCZNYCH SIŁA HYBRYDY Cechą systemu jest zdolność przenikania światła rozproszonego analogiczna do szkliwa i zębiny, niezwykła plastyczność materiału

Bardziej szczegółowo

PARAMETRY FIZYKO - MECHANICZNE TWORZYW KONSTRUKCYJNYCH

PARAMETRY FIZYKO - MECHANICZNE TWORZYW KONSTRUKCYJNYCH PARAMETRY FIZYKO - MECHANICZNE TWORZYW KONSTRUKCYJNYCH Właściwości ogólne Kolor standardowy Odporność na wpły UV Jednostki - - - - g/cm 3 % - Stan próbki - - - - suchy - suchy natur (biały) 1,14 3 HB /

Bardziej szczegółowo

fizyczno-mechaniczne protez dentystycznych

fizyczno-mechaniczne protez dentystycznych WyŜsza Szkoła a InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera w Ustroniu Analiza wpływu płynu p ustrojowego (sztucznej śliny) na właściwo w ciwości fizyczno-mechaniczne protez dentystycznych Katarzyna Partyka

Bardziej szczegółowo

Badanie twardości metali

Badanie twardości metali Badanie twardości metali Metoda Rockwella (HR) Metoda Brinnella (HB) Metoda Vickersa (HV) Metoda Shore a Metoda Charpy'ego 2013-10-20 1 Twardość to odporność materiału na odkształcenia trwałe, występujące

Bardziej szczegółowo

Wybierz bagaż doświadczeń. 25 lat marki Herculite.

Wybierz bagaż doświadczeń. 25 lat marki Herculite. Spełnione obietnice Trwałość i estetyka Doskonałe właściwości produktu potwierdzają wyniki długoczasowych badań klinicznych... 25 lat to czas wystarczający, aby udowodnić, że przemyślane rozwiązania przynoszą

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI Dr inż. Danuta MIEDZIŃSKA, email: dmiedzinska@wat.edu.pl Dr inż. Robert PANOWICZ, email: Panowicz@wat.edu.pl Wojskowa Akademia Techniczna, Katedra Mechaniki i Informatyki Stosowanej MODELOWANIE WARSTWY

Bardziej szczegółowo

CEMENTY PROWIZORYCZNE & OSTATECZNE

CEMENTY PROWIZORYCZNE & OSTATECZNE CEMENTY PROWIZORYCZNE & OSTATECZNE KROMOGLASS 2 KROMOGLASS: cementy na bazie szkła-jonomerowego, rozrabiane z wodą 2 3 Rozrabiany z wodą, jest zalecany do wypełniania ubytków w zębach mlecznych klasy 1.

Bardziej szczegółowo

Zalecenia w zakresie higieny jamy ustnej dla kobiet w ciąży.

Zalecenia w zakresie higieny jamy ustnej dla kobiet w ciąży. Zalecenia w zakresie higieny jamy ustnej dla kobiet w ciąży. W 2014 roku, z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej i firmy Colgate powołany został Polski Oddział Sojuszu dla Przyszłości

Bardziej szczegółowo

Badanie: Badanie stomatologiczne

Badanie: Badanie stomatologiczne Badanie: Badanie stomatologiczne Lek.dent. Katarzyna Zawadzka Gabinet stomatologiczny Gratis Konsultacja protetyczna (wliczona w cenę leczenia) Konsultacja implantologiczna (wliczona w cenę leczenia) 100

Bardziej szczegółowo

PL 218025 B1. POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań, PL 19.12.2011 BUP 26/11. JULIUSZ PERNAK, Poznań, PL BEATA CZARNECKA, Poznań, PL ANNA PERNAK, Poznań, PL

PL 218025 B1. POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań, PL 19.12.2011 BUP 26/11. JULIUSZ PERNAK, Poznań, PL BEATA CZARNECKA, Poznań, PL ANNA PERNAK, Poznań, PL PL 218025 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 218025 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 391493 (51) Int.Cl. A61K 6/027 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W PILE INSTYTUT POLITECHNICZNY Zakład Budowy i Eksploatacji Maszyn PRACOWNIA TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ INSTRUKCJA Temat ćwiczenia: WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Porównanie wytrzymałości koron z różnych ceramik w zębach trzonowych podczas symulacji żucia

Porównanie wytrzymałości koron z różnych ceramik w zębach trzonowych podczas symulacji żucia PRACE oryginalne Dent. Med. Probl. 2011, 48, 3, 371 379 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Beata Dejak Porównanie wytrzymałości koron z różnych ceramik w zębach

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA Sikadur 30

KARTA INFORMACYJNA Sikadur 30 KARTA INFORMACYJNA Klej do wzmocnień konstrukcyjnych OPIS PRODUKTU ZASTOSOWANIE CHARAKTERYSTYKA APROBATY / NORMY jest bezrozpuszczalnikowym, tiksotropowym, dwuskładnikowym klejem na bazie żywic epoksydowych

Bardziej szczegółowo

Zachowawcze rekonstrukcje est nowe mo liwoœci i stare proble

Zachowawcze rekonstrukcje est nowe mo liwoœci i stare proble TEMAT MIESIĄCA Stomatologia odtwórcza Zachowawcze rekonstrukcje est nowe mo liwoœci i stare proble Opis przypadków Marcin Aluchna Conservative Aesthetic Reconstruction New Possibilities and Old Problems.

Bardziej szczegółowo

WYTRZYMAŁOŚĆ POŁĄCZEŃ KLEJOWYCH WYKONANYCH NA BAZIE KLEJÓW EPOKSYDOWYCH MODYFIKOWANYCH MONTMORYLONITEM

WYTRZYMAŁOŚĆ POŁĄCZEŃ KLEJOWYCH WYKONANYCH NA BAZIE KLEJÓW EPOKSYDOWYCH MODYFIKOWANYCH MONTMORYLONITEM KATARZYNA BIRUK-URBAN WYTRZYMAŁOŚĆ POŁĄCZEŃ KLEJOWYCH WYKONANYCH NA BAZIE KLEJÓW EPOKSYDOWYCH MODYFIKOWANYCH MONTMORYLONITEM 1. WPROWADZENIE W ostatnich latach można zauważyć bardzo szerokie zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Rola adhezji w połączeniu materiałów kompozytowych ze szkliwem zębów

Rola adhezji w połączeniu materiałów kompozytowych ze szkliwem zębów Temat na czasie dr hab. n. med. Jerzy Sokołowski, dr n. med. Agnieszka Anna Pacyk Rola adhezji w połączeniu materiałów kompozytowych ze szkliwem zębów Importance of Adhesion in Bonding between Composites

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2 CERAMIKA BUDOWLANA

ĆWICZENIE 2 CERAMIKA BUDOWLANA ĆWICZENIE 2 CERAMIKA BUDOWLANA 2.1. WPROWADZENIE Norma PN-B-12016:1970 dzieli wyroby ceramiczne na trzy grupy: I, II i III. Zastępująca ją częściowo norma PN-EN 771-1 wyróżnia dwie grupy elementów murowych:

Bardziej szczegółowo

Omnisports Training Omnisports Speed i Omnisports Compact są specjalnie opracowane do montażu klejonego do podłoża.

Omnisports Training Omnisports Speed i Omnisports Compact są specjalnie opracowane do montażu klejonego do podłoża. UWAGA Te 3 produkty, przyklejane na wszystkim oprócz podkładu Lumaflex, nie spełniają wymagań normy EN 14 904 i w konsekwencji nie można ich zaliczyć do nawierzchni sportowych. Aby zagwarantować klientowi

Bardziej szczegółowo

2 7k 0 5k 2 0 1 5 S 1 0 0 P a s t w a c z ł o n k o w s k i e - Z a m ó w i e n i e p u b l i c z n e n a u s ł u g- i O g ł o s z e n i e o z a m ó w i e n i u - P r o c e d u r a o t w a r t a P o l

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Gotowe Licówki Porcelanowe

Gotowe Licówki Porcelanowe Gotowe Licówki Porcelanowe System do Bezpośredniej Estetycznej Odbudowy Zębów Własne laboratorium w gabinecie INSTRUKCJA UŻYCIA Zastosowanie licówek porcelanowych Duo:PCH Korekta kształtu zębów i odbudowa

Bardziej szczegółowo

Rodzaje obciążeń, odkształceń i naprężeń

Rodzaje obciążeń, odkształceń i naprężeń Rodzaje obciążeń, odkształceń i naprężeń 1. Podział obciążeń i odkształceń Oddziaływania na konstrukcję, w zależności od sposobu działania sił, mogą być statyczne lun dynamiczne. Obciążenia statyczne występują

Bardziej szczegółowo

Zależność odporności cementu szkło-jonomerowego na zgniatanie od sposobu jego przygotowania

Zależność odporności cementu szkło-jonomerowego na zgniatanie od sposobu jego przygotowania Czas. Stomatol., 2006, LIX, 6, 388-392 Organ Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego http://www.czas.stomat.net Zależność odporności cementu szkło-jonomerowego na zgniatanie od sposobu jego przygotowania

Bardziej szczegółowo

Porównanie wytrzymałości zębów przednich odbudowanych koronami kosmetycznymi z różnych materiałów*

Porównanie wytrzymałości zębów przednich odbudowanych koronami kosmetycznymi z różnych materiałów* PROTET. STOMATOL., 2011, LXI, 2, 98-105 Porównanie wytrzymałości zębów przednich odbudowanych koronami kosmetycznymi z różnych materiałów* Strength comparison of anterior teeth restored with aesthetic

Bardziej szczegółowo

PRELIMINARY BROCHURE CORRAX. A stainless precipitation hardening steel

PRELIMINARY BROCHURE CORRAX. A stainless precipitation hardening steel PRELIMINARY BROCHURE CORRAX A stainless precipitation hardening steel Ogólne dane Właściwości W porównaniu do konwencjonalnych narzędziowych odpornych na korozję, CORRAX posiada następujące zalety: Szeroki

Bardziej szczegółowo

Procedura uzyskiwania i odnawiania licencji SEASIDE

Procedura uzyskiwania i odnawiania licencji SEASIDE Procedura uzyskiwania i odnawiania licencji SEASIDE Lakiernia pragnąca posiadać rozszerzenie licencji QUALICOAT na SEASIDE powinna złożyć formalny wniosek z prośbą o rozszerzenie licencji do stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Współczesna koncepcja estetyki i okluzji

Współczesna koncepcja estetyki i okluzji Stomatologia praktyczna Współczesna koncepcja estetyki i okluzji Zastosowanie technik adhezyjnych z wykorzystaniem materiału złożonego Enamel plus HRi Function Adam Romaniuk Demonchaux Modern concept of

Bardziej szczegółowo