Eugeniusz Moś: Integracja w imię europejskiej konkurencji. Lech Kaczyński Jaki kształt prezydentury?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Eugeniusz Moś: Integracja w imię europejskiej konkurencji. Lech Kaczyński Jaki kształt prezydentury?"

Transkrypt

1 Eugeniusz Moś: Integracja w imię europejskiej konkurencji Lech Kaczyński Jaki kształt prezydentury?

2 Samorząd mieszkańcom Świętochłowic W październiku 2004 roku Urząd Miejski w Świętochłowicach złożył w Ministerstwie Infrastruktury wniosek o udzielenie fi nansowego wsparcia tworzenia w latach lokali socjalnych. Wniosek Gminy o pokrycie 35% kosztów realizowanego przedsięwzięcia polegającego na adaptacji obiektu administracyjnego na budynek z lokalami socjalnymi uzyskał w grudniu 2004 pozytywną rekomendację Międzyresortowego Zespołu a na realizację przedsięwzięcia gmina Świętochłowice otrzymała wsparcie fi nansowe w kwocie ,00 zł. niach socjalnych oraz wejściu głównym została zniwelowana poprzez wykonanie pochylni podjazdu dla wózków inwalidzkich. Mieszkańcy Świętochłowic złożyli aż 133 wnioski o przydział mieszkań z tej puli. Są to wnioski osób lub rodzin, które ze względu na niskie dochody, trudne warunki mieszkaniowe, wykwaterowanie z Domu Dziecka lub bezdomne, kwalifi kują się do ubiegania o lokal socjalny. Sądowa 8: Były biura są mieszkania Europejski standard Pozyskanie 31 lokali socjalnych pomoże rozwiązać część pilnych potrzeb mieszkaniowych. Miasto liczy również na pozyskanie lokali większych metrażowo w zamian za przyznanie lokalu socjalnego zwłaszcza osobom starszym. Realizatorem całego zadania był Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych, przy czym wykorzystana została praca bezrobotnych zatrudnionych w ramach robót publicznych, jak również lokatorów odrabiających zaległości czynszowe. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych ul. Tunelowa 2 Świętochłowice Zakład Budżetowy Gminy W trosce o niepełnosprawnych Budynek z 31 mieszkaniami o łącznej powierzchni użytkowej 1.034,59 m² (w tym 4 lokale mieszkalne dla niepełnosprawnych i jeden użytkowy) oraz terenem dla parkingu strzeżonego na ok.100 samochodów dla dzielnicy Lipiny, co da miejsca pracy dla 6-8 osób, oddano do użytku na początku grudnia 2005 roku Wszystkie lokale socjalne wyposażone są w instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną, tv, teletechniczną, ciepłą wodę oraz centrale ogrzewanie. Różnica wysokości pomiędzy posadowieniem budynku, a otaczającym go terenu wynosząca ok.25 cm przy mieszka- Podstawowy przedmiot działalności zakładu : Zarządzanie zasobami mieszkaniowymi gminy. Podstawowe zadania: W zakresie zarządzania powierzonym mieniem - organizowanie remontów budynków; - utrzymanie porządku i czystości w budynkach i ich otoczeniu wraz z utrzymaniem zieleni. W zakresie gospodarowania lokalami mieszkalnymi i użytkowymi : - zawieranie i wykonywanie umów najmu lokali; - prowadzenie spraw z zakresu gospodarki mieszkaniowej. W zakresie komunalnego budownictwa mieszkanio wego, pełnienie funkcji inwestora zastępczego.

3 OD REDAKCJI pory wokół budżetu UE na lata i brytyjskiej pro- obcięcia Polsce sporych pieniędzy z funduszy struk- Spozycji turalnych UE zdominowały przedświąteczny czas. Premier Blair zaproponował obcięcie 5,5 miliarda z 60, które mamy otrzymać w ramach funduszy strukturalnych. Nie zaliczam się do anglofilów, ale nieco anglosaskiego pragmatyzmu z pewnością by się nam wszystkim przydało. Nie problem kwot, lecz dostępność do nich jest główną przyczyną tego, że dla wielu samorządów, podmiotów gospodarczych i instytucji środki unijne mają wymiar wirtualny, niedosiężny. Nawet nie wiadomo dokładnie, w jakiej części są one wykorzystywane. Jedni mówią o 2 procentach, inni o 30. Nawet gdyby chodziło połowę, to i tak byłby to wskaźnik tragiczny, bo czemu nie mówimy o 90 lub 95 procentach? Wówczas 5,5, miliarda w dół miałoby znaczenie. Skoro Blair w zamian deklaruje łatwiejszą dostępność do nieco mniejszej, ale realniejszej do wyciągnięcia gotówki, to czemu na to się nie zgodzić? Tym bardziej, że tych 60 miliardów i tak nie jesteśmy w stanie przełknąć, bo przecież sami musimy mieć własny wkład na inwestycje finansowane przez UE. A z tym jest krucho. Mierz siły na zamiary! Zrozumieli to Słowacy, a łamią się i Czesi. Myślę, że cały medialny szum wokół brytyjskiej propozycji bierze się z kompleksów. Nawet na tych łamach niezależni felietoniści masochistycznie dają się uwodzić tezie, że jesteśmy najbiedniejszym krajem UE. Jeśli ta świadomość ma być punktem wyjścia do negocjacji i prowadzenia polityki międzynarodowej, to z góry stawiamy się na przegranej pozycji. Żądamy, aby na świąteczny stół Unia podsunęła każdemu z nas tonę szynki. A mamy zjeść ją w ciągu tygodnia czy potrafimy to przełknąć? I jeszcze rozpaczamy nad niegodziwością i egoizmem Blaira. To kpiny z naszej strony. Przecież przez obcięcie tych istniejących tylko na papierze 5,5 miliarda, których i tak byśmy nie wykorzystali, nie staniemy się płatnikiem netto do UE. Nadal będziemy korzystać na członkostwie. Wygląda na to, że rzecz cała polega na czymś zgoła odmiennym. Powszechny zrazu sprzeciw małych i średnich, zwłaszcza nowych, państw członkowskich UE, wobec propozycji cięć budżetu Unii miał wymiar emocjonalny, a nie praktyczny. Strach bierze się z poczucia zagrożenia, bo gdzieś tam daleko czai się widmo rozpadu UE. I co wtedy? Świat się zmienia i nic nie trwa wiecznie. Czy taka ewentualność oznaczałaby powrót do czasów zimnej wojny, realnego socjalizmu, demontażu wolnego handlu, zniesienia swobody przemieszczania się, upadku demokracji? Niekoniecznie. Skoro Rosja puka do drzwi NATO i staje się możliwe jej uczestnictwo w strukturach politycznych paktu, na wzór Francji, to dlaczego traktować unijny model jako coś niewzruszalnego? We współczesnym świecie tempo zmian jest ogromne i ktoś, kto uznaje istniejące rozwiązania za najdoskonalsze, lada moment może wypaść z gry. Nie można wykluczać wyobraźni z politycznego myślenia, bo to skazuje na wleczenie się w ogonie przemian. Ważne, by wiedzieć czego się chce i z kim swoje zamiary realizować. Tak konstruować system taktycznych i strategicznych sojuszy, a przede wszystkim rozumnie budować swoją potęgę gospodarczą, by posiadać realne gwarancje bezpieczeństwa i nagle nie zostać osamotnionym a więc słabym jak to się już w historii niejednokrotnie Polsce zdarzało. Polityka to nie wymachiwanie szabelką lecz twarda gra interesów, w której emocje to zły doradca. Nie sztuka powtarzać w stylu ministra Becka w 1939 roku, że Polska od Bałtyku odepchnąć się nie da. Sztuką jest rzeczywiście nie dać się odepchnąć. Alarmujące dane o 3-milionowym bezrobociu w Polsce to bzdury. Ciągle o tym ględząc i uwypuklając własne słabości sami stawiamy się na marginesie, a i tak (słusznie) nikt nam nie wierzy. 90 procent bezrobotnych, tak czy inaczej pracuje, najczęściej na czarno. Słabością nie jest wyimaginowane bezrobocie, lecz system oficjalnie je pokazujący. Pokazujący nieprawdę. Nikt w Polsce nie umiera z głodu. Z legalnym zatrudnianiem się są kłopoty, lecz nie wynikają one z faktu, że pracy nie ma, lecz z tego, że jej koszty dla pracodawców są zbyt wysokie. A zatem kuleje system organizacji państwa i gospodarki. I z tym trzeba wreszcie zrobić porządek. Informacja rządzi współczesnym światem. Nikogo nie da się oszukać. Mamienie unijnych partnerów ogromem naszej biedy i problemów w celu wyciągnięcia pieniędzy, których i tak nie jesteśmy w stanie z różnych względów, także biurokratycznych wykorzystać, to zagrywka rodem z piaskownicy. Pamiętam z dzieciństwa, kiedy mama podczas świąt przestrzegała: ostrożnie z tą szynką, to nie kartofle. Nie słuchałem i potem babcia kiwała głową nad moim bolącym brzuchem: No, tak...wilcze oczy, popie garło, co zobaczy to by zżarło... Jacek Broszkiewicz redaktor naczelny Spis treści: Wilcze oczy, popie garło... Górnośląski Związek Metropolitalny Jaki kształt prezydentury?...4 Łączyć wysiłki ale tylko dobrowolnie...7 Polityka spójności warto być solidarnym...9 W poszukiwaniu talentów...10 Nierychliwie sprawiedliwe(1)...12 Witamy w Jurze!...13 Chrońcie samorządy!...14 Szklanka w połowie pusta?...15 Szukamy nie tylko w UE!...16 Czas postindustrialny...17 Zacząć od siebie...18 Tama dla ścieków...20 Najlepsi w Rzeczpospolitej...21 Śmiało spoglądamy w przyszłość...22 Redaktor naczelny: Jacek Broszkiewicz tel , , z-ca red. naczelnego: Grzegorz Płonka tel , , Zespół: Grażyna Brochwicz, Rita Czupryńska fotoreporter, Iwona Dragon (Londyn), Anna Kobylec, Krzysztof Kozik (Bielsko-Biała), Małgorzata Piętka, Gabriel Piotrowski, Piotr Ptak, Tomasz Rzeszutek - rysownik, Hanna Smolańska, Beata Stefaniak, Antoni Szczęsny, Marek Szpyra (Wrocław), Witold Szwajkowski, Ewa Wanacka, Urszula Węgrzyk, Ewa Zasada (Wiedeń) Agnieszka Żuk (Paryż). Stali felietoniści: Wiesław Siwczak, Piotr Wrzecioniarz, Ewa Wanacka. Stale współpracują: Danuta Kiera, Marek Starczewski, Ewa Szabelska, Bożena Wróblewska. Rada Redakcyjna: Honorowa Przewodnicząca Danuta Hübner Komisarz Unii Europejskiej ds. polityki regionalnej prof. dr hab. inż. Ryszard Tadeusiewicz (rektor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie), prof. dr hab. Andrzej Limański (rektor Wyższej Szkoły Zarządzania Marketingowego i Jezyków Obcych w Katowicach), Piotr Uszok (prezes Unii Metropolii Polskich), prof. dr hab. Tadeusz Sporek (Akademia Ekonomiczna w Katowicach), prof. dr Henryk Kolka (WSZMiJO w Katowicach), dr Jan Rzymełka (poseł na Sejm RP), Redakcja: tel./fax , DTP: Tomasz Koźmin Dział Promocji i Marketingu: Dyrektor Maria Leżucha tel , , Barbara Lorek, Jolanta Pieczka Katowice, ul. Rolna 43 Korekta: Anna Kobylec Wydawca: Euro-Regional Press Sp. z o.o Katowice, ul. Rolna 43 tel./fax: Warto odwiedzić, zainwestować i zamieszkać...23 Sezon ochronny dla przedsiębiorców?...24 Dryfujący na III fali...24 Małe i średnie w UE...25 Drogi ponad podziałami...26 Czerwono od Mikołajów...27 Refleksje o Ustawie...28 Tandem Polsko-Słowacki...29 Polska akcyza w Parlamencie Europejskim...30 Skala przemian...32 Oscypek jak Cammembert...33 Z dzieckiem do pracy?...34 nr 48 3

4 nr 48 4 Panie Prezydencie, w lutym 2006 r. minie rok od chwili, kiedy w Świętochłowicach - centralnie położonym mieście aglomeracji katowickiej - spotkało się 16 prezydentów i burmistrzów naszego regionu. Debatowaliście Panowie nad sposobem zwiększenia konkurencyjności aglomeracji w skali zarówno kraju, jak i Europy, oraz nad sposobami rozwiązywania problemów tej wielkiej konurbacji. Jest Pan inicjatorem tych spotkań i jednym z orędowników powołania Związku Aglomeracyjnego. Od dawna zastanawiałem się nad realnymi możliwościami zrealizowania w naszym regionie idei sprawdzonej w innych silnie zurbanizowanych rejonach Europy, takich jak Nord Pas de Calais we Francji czy też Zagłębie Ruhry w Niemczech. Idea powołania wspólnoty sąsiadujących ze sobą miejskich społeczności lokalnych ma prowadzić do prowadzenia wspólnej polityki w wybranych dziedzinach. Taką możliwością wspólnego działania i pokonywania wspólnych dla miast naszego regionu problemów powinno być z pewnością powstanie związku miast aglomeracji katowickiej. 11 lutego 2005 roku w Świętochłowicach spotkali się prezydenci i burmistrzowie 16 miast śląskich i zagłębiowskich, aby omówić wstępne warunki dla utworzenia takiego związku. O potrzebie powołania tego rodzaju formalnej wspólnoty mówiło się już w latach 90-tych, jednak w ówczesnych realiach politycznych dla realizacji tego pomysłu nie było dobrego klimatu. UNIA EUROPEJSKA CZEKA NA WSPÓLNOTĘ Górnośląski Związek integracja w imię Z EUGENIUSZEM MOSIEM prezydentem Świętochłowic rozmawia Jacek Broszkiewicz TEMAT NA PEŁNĄ KADENCJĘ Co, Pana zdaniem, obecnie wpłynęło na zmianę tego nastawienia? Przede wszystkim świadomość, że problemy miast aglomeracji są identyczne i nie do rozwiązania bez podjęcia wspólnych działań. Nie bez znaczenia była obecność na tym spotkaniu posłów do Parlamentu Europejskiego - byłego Premiera Rzeczypospolitej Polskiej profesora Jerzego Buzka, doktora Jana Olbrychta - w poprzedniej kadencji marszałka Województwa Śląskiego oraz marszałka Michała Czarskiego. Pomysł powołania do życia Wspólnoty Miast Aglomeracji Katowickiej, szczególnie z perspektywy Brukseli - co podkreślali posłowie do Parlamentu Europejskiego - wydaje się być rozwiązaniem bardzo obiecującym i wartym realizacji. Zdania były jednak jeszcze podzielone. Kolejne spotkanie w gronie prezydentów i burmistrzów odbyło się w Świętochłowicach już w lipcu; musiało minąć pół roku, by rozwiać wszelkie wątpliwości i uzyskać jasną deklarację woli przedstawicieli samorządowych władz wykonawczych 16 miast aglomeracji. Mam satysfakcję, że moja koncepcja zyskała powszechne poparcie. Zadeklarowano wolę rozpoczęcia konkretnych prac przygotowawczych, mających na celu powołanie do życia Górnośląskiego Związku Metropolitalnego, jako dobrowolnego związku komunalnego. W tym czasie prowadziliśmy szerokie konsultacje, badając m.in. rozwiązania przyjęte w działających już od lat wspólnych instytucjach, które nasze miasta powołały do życia. Szczególnie interesowały nas rozwiązania statutowe i doświadczenia największej i najważniejszej spośród nich Komunikacyjnego Związku Komunalnego Gór- Jaki kształt prezydentury? Rozpoczyna się kadencja prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. Od wyborów upłynęło już sporo czasu przesyconego ostrą walką polityczną zakończoną fiaskiem planowanej przed wyborami koalicji PiS/PO. Zamieszanie związane z tymi wydarzeniami, a zwłaszcza szum medialny je podsycający mogły spowodować wrażenie chaosu na scenie politycznej. Tymczasem pryncypia, na straży których stanie Lech Kaczyński jako Prezydent RP wydają się być niewzruszone. Polska jest krajem suwerennym i ma prawo do takich wyborów, jakie z punktu widzenia interesów jej obywateli są najlepsze. Tę tezę prezydent Lech Kaczyński stale akcentował w czasie kampanii wyborczej. Rząd w swej bieżącej polityce musi być elastyczny i czasem sprawiać wrażenie, że nie do końca obce są mu skłonności do ulegania partnerom w dialogu międzynarodowym. Nie ma jednak powodów, by sądzić, że tryumfator wyborów prezydenckich, z chwilą objęcia funkcji głowy państwa, zapomni o zdecydowaniu i swoich zamiarach modyfikacji polityki zagranicznej, które akcentował podczas kampanii. Ważne miejsce wśród nich zajmuje problematyka środkowoeuropejska. Polityka zagraniczna rozpoczyna się bowiem od kształtowania stosunków z najbliższymi sąsiadami. O ile fakt członkostwa w UE sam przez się organizuje je co do zasad z naszymi zachodnim i południowymi sąsiadami, to relacje z partnerami wschodnimi: Rosją, Ukrainą i Białorusią wymagają szczególnej uwagi. W udzielonym mi wywiadzie Lech Kaczyński mówi: Uważam za słuszną koncepcję politycznego przywództwa Polski w środokowoeuropejskiej części Kontynentu oraz rolę Polski, jako eksportera demokratycznych impulsów dla krajów Europy Wschodniej. Ta polityka powinna być utrzymana w zasadniczym zarysie, chociaż należy ją dostosować do aktualnej sytuacji międzynarodowej. Prezydent kraju nie może traktować hasła o eksporcie demokracji czysto instrumentalnie. Polska powinna aktywnie wspierać demokratyczne środowiska na Białorusi i pomagać w umacnianiu demokracji na Ukrainie. W mojej ocenie prezydent powinien aktywnie wspierać politykę zbliżania Ukrainy do struktur europejskich. Tak samo Ukraina potrzebuje ścisłej współpracy z Polską. Przewiduję, że taki kurs naszej polityki zagranicznej na pewno nie przyczyni się do ocieplenia stosunków z Rosją. Nie możemy jednak zgodzić się na ograniczanie suwerennej polityki zagranicznej ani przez państwa wyrażające antyamerykańskie tendencje, ani przez państwa, które nie chcą uznać, że demokracja nie kończy się na Bugu. Rezygnacja przez Polskę

5 MIAST AGLOMERACJI GÓRNOŚLĄSKIEJ Metropolitalny europejskiej konkurencji nośląskiego Okręgu Przemysłowego. Korzystaliśmy z ekspertyz takich specjalistów od problematyki samorządowej, jak profesor Michał Kulesza, który z uznaniem odnosi się do inicjatywy powołania wspólnoty miast aglomeracji górnośląskiej jako związku komunalnego. Tego rodzaju konsultacje z całą mocą uświadomiły nam, że - zwłaszcza w obliczu szans na rozwój naszego regionu, płynących z członkostwa Polski w Unii Europejskiej nadszedł najwyższy czas na integrację. Musimy do niej doprowadzić, bowiem konkurowanie między miastami aglomeracji, np. o fundusze unijne, zmniejszy jej znaczenie nie tylko w skali kraju, ale również zepchnie ją na peryferie kontynentu. Postanowiliśmy więc, aby - jednocząc się m.in. w staraniach o te środki - stać się poważnym konkurentem dla innych wielkich ośrodków miejskich w Polsce i poza jej granicami. Powołując do życia Górnośląski Związek Metropolitalny, łatwiej byłoby nam rozmawiać z rządem i Unią Europejską na temat wielkich, ponadlokalnych projektów infrastrukturalnych i ich finansowania. Wiążemy też nadzieje na współfinansowanie działalności Wspólnoty z budżetu państwa. Pozostałą część stanowiłyby składki miast, tworzących Wspólnotę - dodam, że niezbyt obciążające ich budżety - oraz pieniądze pochodzące z określonych funduszy Unii Europejskiej. Trafiamy z naszą inicjatywą w sedno polityki spójności, która ma być realizowana przez Unię Europejską w latach , a jest związana z priorytetem dla finansowania dużych projektów aglomeracyjnych. W jaki sposób rozwiane zostały wątpliwości, związane z obawą przed uszczuplaniem kompetencji samorządów i przekazywaniem ich na rzecz Wspólnoty? ze wspierania demokracji na Wschodzie oznaczałaby zgodę na nową żelazną kurtynę; Polska, która stała się ofiarą układów jałtańskich, nie może do tego dopuścić. To jasne i zdecydowane stanowisko. Może to oznaczać nie tyle zwrot w polskiej polityce wschodniej, co dążenie do zmiany biernej do tej pory, z wyjątkiem pomarańczowej rewolucji na Ukrainie, postawy wobec rozwoju sytuacji na tym obszarze. Wielu z nas życzyłoby sobie, by deklarowana wola obrony polskich interesów właśnie tam wykraczała daleko poza werbalizm, a koncentrowała się na realnym poparciu zwłaszcza w sferze gospodarczej. Chodzi tu zwłaszcza o ekspansję kapitałową na te rynki. Niebagatelne znaczenie ma też stworzenie takiej sytuacji, w której poważny polski przedsiębiorca, często dużo ryzykując na wschodnich rynkach, zacznie czuć za plecami poparcie i siłę państwa polskiego. W tym kontekście szczególnej wagi nabiera stwierdzenie prezydenta-elekta: Istotnym celem w ramach polityki wschodniej jest także nadanie możliwie pozytywnego charakteru naszym stosunkom z Rosją, przy jednoczesnej całkowitej rezygnacji z kontynuowania polityki asymetrii w naszych międzypaństwowych stosunkach. Polityka ta niczego nie przyniosła, a obniżyła naszą rangę wobec Rosji, a także TEMAT NA PEŁNĄ KADENCJĘ Na pewno nie może być mowy o wyzbywaniu się kompetencji. Liczymy jednak na gotowość do podejmowania i konsekwentnego realizowania wspólnych ustaleń. Fundamentalną zasadą jest dobrowolność, wynikająca z rachunku ekonomicznego oraz korzyści, które staną się udziałem całej wielkiej populacji śląskiej i zagłębiowskiej. Dla uczestników kolejnego spotkania prezydentów i burmistrzów w Świętochłowicach, które odbyło się w lipcu, było to już oczywiste, zatem przez aklamację wszyscy opowiedzieli się za utworzeniem związku aglomeracyjnego. Wspólnota nie będzie żadnym kolejnym rządem regionalnym, ani też powieleniem jakiejkolwiek istniejącej struktury administracyjnej. Będzie zajmowała się sprawną realizacją niewielkiej liczby zadań, ale za to dużych - wykraczających poza granice jednej gminy - a ważnych dla całej aglomeracji, regionu oraz kraju. Przecież województwo śląskie to nadal w skali ogólnopolskiej jedno z największych centrów gospodarczych, administracyjnych, finansowych, naukowych, nie mówiąc już o potencjale demograficznym. Jeśli powiedzie się lobbing polskich posłów do Parlamentu Europejskiego na rzecz wyasygnowania przez Unię Europejską środków na restrukturyzację gospodarki oraz całkowitą zmianę oblicza ostatniego w Europie niezrestrukturyzowanego wielkiego ośrodka przemysłowego, jakim jest Górny Śląsk wówczas znaczenie województwa na mapie kraju i Europy jeszcze bardziej wzrośnie. Skoro udało się to przeprowadzić w Zagłębiu Ruhry, czy w Nord- Pas-de Calais, to dlaczego nie miałoby u nas? Musimy więc być dobrze przygotowani do wykorzystania tej szansy, a temu właśnie ma służyć powołanie Górnośląskiego Związku Metropolitalnego. cd. na str. 6 wobec innych państw, tworząc fałszywe wrażenie o gotowości Polski do kontynuacji polityki tak czy inaczej rozumianej zależności. Lech Kaczyński stawia przede wszystkim na stałą troskę o polskie interesy narodowe rozumiane w bardzo szerokim kontekście. To, wbrew artykułowanym gdzieniegdzie obawom, wcale nie musi zmierzać do propagowania nacjonalizmu, czy ksenofobii prowadzących do spadku znaczenia naszego kraju na arenie międzynarodowej. Tego rodzaju obawy są raczej związane z przekonaniem, że Polska to kraj niewiele znaczący w Europie i na świecie. Tymczasem prawie 40-milionowy naród w sercu Europy z pokaźnym potencjałem gospodarczym musi dysponować skutecznymi narzędziami polityki zagranicznej, której celem jest stałe wzmacnianie pozycji kraju. Jednym z najważniejszych instrumentów w tej dziedzinie jest polityka Pałacu Prezydenckiego. Oczywiście kluczem do osiągania silnej pozycji są sukcesy gospodarcze i zdolność podejmowania skutecznej konkurencji w gospodarce globalnej, ale nie można zapominać, że świat polityki i dyplomacji to także umiejętność wykorzystywania innych technik na przykład będących pochodną skutecznego wykorzystywania własnych atutów w kształtowaniu polityki kontynentalnego i globalnego bezpieczeństwa. Jak się wydaje prezydentowi Kaczyńskiemu bliska jest myśl o niebagatelnym znaczeniu dla realizacji narodowych interesów (w odniesieniu do organizacji międzynarodowych, a zwłaszcza do Unii Europejskiej) tych instrumentów, które pozostają do dyspozycji państw członkowskich, z prawem veta w sprawach budżetowych włącznie. Tak chyba można odczytywać pojmowanie deklarowaną prezydenta nadrzędność jego służby wobec narodu nad moralnymi imperatywami wynikającym z dbania o jedność Unii za wszelką cenę. cd. na str. 6 nr 48 5

6 nr 48 6 cd. ze str. 5 UNIA EUROPEJSKA CZEKA NA WSPÓLNOTĘ MIAST AGLOMERACJI GÓRNOŚLĄSKIEJ Górnośląski Związek... Związek będzie miał osobowość prawną, a więc będzie mógł być adresatem poważnych środków z Unii Europejskiej? Tak. W ten sposób będzie możliwe współdziałanie na linii Wspólnota Miast Rząd Komisja Europejska. Ruch jest po naszej stronie. W roku 2006 wspólnota miast aglomeracji katowickiej powinna zostać powołana do życia. Jestem przekonany, że na kolejnym spotkaniu prezydentów i burmistrzów dojdzie do podpisania swego rodzaju listu intencyjnego - deklaracji woli przystąpienia do wspólnoty. Trzeba jednak pamiętać, że ostateczną decyzję o przystąpieniu do związku aglomeracyjnego podejmować będą rady miejskie poszczególnych miast. Dlatego też liczę, że szybko uda się nam dopracować dokumenty, a przede wszystkim zaangażować w sprawę przewodniczących rad miejskich. Chciałbym zaprosić ich do Świętochłowic i wszechstronnie zapoznać z ideą przedsięwzięcia. Kalendarz działań na najbliższy czas jest więc sprecyzowany. Czy jest Pan przekonany, że dojdzie do powołania Wspólnoty Miast Aglomeracji Katowickiej, składającej się z 16 samorządów? cd. ze str. 5 Jaki kształt prezydentury? TEMAT NA PEŁNĄ KADENCJĘ Zdecydowanie tak. Być może miast będzie więcej; chcemy nadrobić stracony czas. Myślę też, że powodzenie naszej inicjatywy pomoże innym na przykład aglomeracji trójmiejskiej która ma, przy zachowaniu proporcji, podobne problemy jak Górny Śląsk. Utworzenie związku aglomeracyjnego otwiera przed tamtą aglomeracją, podobne jak przed nami, nowe szanse. Trzeba sobie bowiem zadać pytanie, po co Polska wstąpiła do Unii Europejskiej. Skoro po to, by się szybciej rozwijać, to musimy się imać wszystkich dostępnych sposobów i rozwiązań, by zwiększyć tempo pościgu za czołówką cywilizacyjną świata. Żyjemy w dobie integracji, musimy zatem wpisać się w te procesy i dostosować do nich nasze działania. Integracja miast aglomeracji górnośląskiej to nie jest ambicjonalne działanie prezydentów, burmistrzów i radnych, ale wynik rachunku ekonomicznego i zastosowania zasady pragmatyzmu gospodarczego. Działamy w imieniu i w interesie społeczności, które nas wybrały, zatem jesteśmy zobowiązani uczynić wszystko, co możliwe, aby polepszyć warunki życia mieszkańców aglomeracji. Nasze kompetencje musimy wykorzystać, aby zbudować sprawną strukturę Górnośląskiego Związku Metropolitalnego. Dziękuję za rozmowę. cd. rozmowy z prezydentem Świętochłowic Eugeniuszem Mosiem w następnym wydaniu ER-P Jeśli przyjąć, że budowa IV Rzeczpospolitej, idea, do której nowy Prezydent wydaje się być bardzo przywiązany, ma być w wymiarze wewnętrznym przedsięwzięciem o znaczeniu fundamentalnym, to wypada się zastanowić nad implikacjami o charakterze międzynarodowym. Jeśli prezydent RP aktywnie włączy się w ten proces, to może dać sygnał otoczeniu zewnętrznemu, że nadchodzi zasadnicza zmiana polskiego podejścia do wolnego rynku i stosunków panującym w tej dziedzinie w UE.. Doskonale wiadomo, że osławione wolności gospodarcze, swoboda przemieszczania się kapitału i zasobów pracy z biednych do bogatych państwach Unii Europejskiej to w dużej części mrzonki. To nie tajemnica, że polski obywatel, a często i przedsiębiorca pragnący być traktowany równoprawnie we Francji czy Niemczech napotyka tam na niezliczone przeszkody i czuje się dyskryminowany. To powszechna praktyka w państwach UE, także tych, które wraz z nami weszły w skład tej organizacji. Czy silna prezydentura Kaczyńskiego przyczyni się do zmian na lepsze w tej sferze? W tej materii istotnie musimy zadbać o wprowadzenie zasady wzajemności. Jeśli inne kraje członkowskie stosują pod płaszczykiem UE ukryty i jakże skuteczny protekcjonizm, chronią własne rynki, to oczywiste jest, że Polska musi zadbać w ten sam sposób o swój obszar gospodarczy. Wszyscy ci, którzy mają podobną opinię na ten temat - w prezydencie Kaczyńskim powinni znaleźć sojusznika Czy pryncypialność w polityce zagranicznej prowadzonej przez głowę państwa nie będzie krępować, a tym bardziej przekreślać dążeń do rozwijania bliskich stosunków z naszymi sąsiadami i dalszymi partnerami i to niekoniecznie na szczeblu rządowym, ale także euroregionalnym? Lech Kaczyński w wypowiedzi dla ER-P : Unia Europejska nie może być traktowana w kategoriach przedsiębiorstwa, które jest nastawione wyłącznie na zyski. Pozyskiwanie środków finansowych jest dla Polski bardzo ważną sprawą, ale nie może ono odbywać się kosztem osłabiania politycznej pozycji naszego kraju w Unii. Europa regionów nie powinna być budowana na kontrze do Europy jako związku suwerennych państw. Te dwie tendencje nie są przecież sprzeczne. Dzięki polityce regionalnej można wspierać rozwój ekonomiczny, kształtować rozsądną politykę inwestycyjną, realizować pewne przedsięwzięcia z innych dziedzin, np. kulturalne. Taki model się sprawdza, natomiast budowanie silnych regionów, politycznie niezależnych od państw, w skład których wchodzą, to pomysł zły. Prędzej czy później doprowadzi do konfliktów. Taka koncepcja oznacza też wzmocnienie roli Brukseli wobec państw członkowskich i będzie oznaczała przeforsowanie tylnymi drzwiami koncepcji Europy jako państwa federalnego. Na pewno nie zajmę ugodowego stanowiska wobec prób osłabienia pozycji Polski w Unii Europejskiej i ograniczenia jej wpływu na decyzje podejmowane w Brukseli. Hasło silna Polska w silnej Europie będę wspierał autorytetem swojego urzędu. Czas pokaże w jaki sposób prezydentura Lecha Kaczyńskiego, i czy w ogóle, wpłynie na znaczenie i co za tym idzie - obraz kontaktów polskich regionów i euroregionów z ich europejskimi i światowymi partnerami oraz na siłę inicjatyw samorządów mających partnerskie relacje z miastami i gminami bliźniaczymi. Mimo, że szczebel samorządu gminnego do Pałacu Prezydenckiego wydają się dzielić lata świetlne, to jednak klimat tworzony wokół Polski przez ten Urząd może być istotny także dla tego, często niedocenianego wycinka polskich kontaktów międzynarodowych i postrzegania Polski poza jej granicami. Jacek Broszkiewicz

7 WSPÓLNOTA MIAST AGLOMERACJI KATOWICKIEJ: KZK GOP Szczęśliwie się składa, że punktem wyjścia w rozważaniach nad utworzeniem sprawnego systemu zarządzania Aglomeracją Katowicką w różnych płaszczyznach jej życia są doświadczenia instytucji ogarniającej i skutecznie organizującej jedną z najważniejszych sfer życia społecznego: komunikację publiczną. Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, zawiązany w 1991 roku, a działający od 1993 roku, jest przykładem związku komunalnego dobrowolnie powołanego przez śląskie i zagłębiowskie samorządy do zapewnienia mieszkańcom kilkumilionowej aglomeracji możliwości przemieszczania się w jej granicach. Sama nazwa: Komunikacyjny Związek Komunalny jest istotna. Dla mieszkańców oczywiście ważne jest, że instytucja ta zajmuje się zarządzaniem komunikacją publiczną, natomiast z punktu widzenia istoty i zasad działania Związku najważniejsze jest to, iż jest on KOMUNALNY. Obecny stan prawny pozwala na powoływanie do realizacji określonych celów związków komunalnych, w skład których wchodzą samorządowe gminy i takie przedsięwzięcia nie wymagają nadzwyczajnych ustaw i regulacji. A jest to coraz powszechniejszy sposób, po jaki sięgają samorządy rozumiejące, że w pojedynkę nie jest możliwe rozsądne rozwiązywanie codziennych problemów, także natury inwestycyjnej, zwłaszcza w rejonach silnie zurbanizowanych, gdzie granice administracyjne pomiędzy miastami i gminami mają często charakter umowny. Coraz powszechniej do głosu dochodzi przekonanie, że silny, większy, może po prostu więcej. Takie rozumowanie sprawdziło się w praktyce w przypadku komunikacji. Ustawa o samorządzie terytorialnym z późniejszymi nowelizacjami wprowadzającymi regulacje związane z wprowadzeniem ponadgminnych szczebli samorządu już na początku lat 90. przewidziała możliwość tworzenia związków komunalnych, podobnie zresztą jak porozumień międzygminnych. Jest jednak pewna istotna różnica pomiędzy tymi dwiema formami współdziałania. Polega ona na tym, że związek komunalny Dyskusja nad przyszłością Aglomeracji Katowickiej wkracza w decydującą fazę. Rzecz w tym, że debata nie toczy się w atmosferze typowej dla rozwiązań charakterystycznych dla sytuacji dramatycznych, lecz jest wynikiem ścierania się koncepcji mających zagwarantować Konurbacji Śląskiej jak najlepsze warunki rozwoju. Stąd spokój i rzeczowość w podejmowaniu tej problematyki. Łączyć wysiłki, ale tylko dobrowolnie posiada osobowość prawną, jest zarejestrowany w MSWiA, natomiast porozumienia międzygminne zawierane również dla realizacji wspólnych dla danego terenu inicjatyw takiej osobowości nie posiadają. Zwykłe porozumienia międzygminne nie powodują ponadto rezygnacji przez ich sygnatariuszy z zadań własnych. Wyższość związków komunalnych przekłada się na ich instytucjonalność (są wiarygodnym i pewnym partnerem), a co za tym idzie na ich trwałość i sprawność działania. Związek komunalny powstaje w wyniku przekazania przez jego uczestników części swych kompetencji i funduszy w danej sferze, po to, by wspólnymi siłami lepiej i skuteczniej nią zarządzać. Uczestnicy związku komunalnego dobrowolnie zrzekają się realizacji przez siebie jakiegoś zadania własnego, przekazując środki i kompetencje z nim związane instytucji profesjonalnej, czyli profesjonalnemu menedżerowi, jakim jest ów związek i jego zawodowa struktura. Związek komunalny jest więc co prawda specyficznym rodzajem porozumienia, z jakim niekiedy się go wyłącznie kojarzy, ale osobowość prawną mają nie tylko jego członkowie gminy. Związek sam jest podmiotem prawnym i gospodarczym, ważnym ogniwem życia społecznego i gospodarczego regionu, posiada swoje organy (walne zgromadzenie, zarząd) i aparat wykonawczy oraz własne środki. W przypadku KZK GOP można zaryzykować tezę, że związek jest jednym wielkim miastem, ale działającym i ogarniającym tylko jedną, skądinąd o kapitalnym znaczeniu, dziedzinę życia społeczności zamieszkującej Aglomerację Katowicką komunikację publiczną. Powstaje pytanie: skoro taki związek skutecznie i sprawnie potrafił w ciągu 12 lat zorganizować komunikację publiczną dla kilku milionów ludzi, to czy nie warto powielić, przystosować tego modelu do innych sfer życia, których nie sposób uregulować w wymiarze jednej gminy, bo wykraczają one daleko poza jej granice? To pytanie ma zasadnicze znaczenie w poszukiwaniu najlepszych rozwiązań prorozwojowych dla Aglomeracji jako całości. Gminie nie ubędzie Związki komunalne, międzygminne działają w całej Polsce, a szczególnie dużo jest ich na południu kraju. Stały się trwałym i posiadającym autorytet wśród mieszkańców elementem życia. Nadzorowanie ich działania przez demokratycznie wybrane struktury samorządowe stanowi gwarancję skuteczności ich działania oraz kierowania się zarówno szeroko pojętym interesem publicznym, jak i rachunkiem ekonomicznym. To dlatego związki komunalne są wyjątkowo odporne na pokusy korupcyjne, a działania przeczące zdrowemu rozsądkowi i wyobraźni są praktycznie niemożliwe ze względu na stałą społeczną kontrolę. Warto przy tym zauważyć, że kontrola ta nie paraliżuje, bo wszyscy uczestnicy są zainteresowani tym, aby instytucja działająca w ich imieniu i za ich pieniądze była rzutka, otwarta na nowatorskie pomysły i miała szerokie pole dla rozwijania własnych inicjatyw, dla których w najważniejszych kwestiach niezbędna jest akceptacja uczestników związku, czyli gmin. W województwie śląskim i małopolskim istnieje pięć komunikacyjnych związków komunalnych, co jest kolejnym dowodem na to, że tylko wspólne działanie gmin w tej dziedzinie może przynosić pożądane społecznie rezultaty. Samorządowa gmina ma konstytucyjnie zagwarantowaną osobowość prawną i kompetencje i tylko od niej zależy (od radnych reprezentujących lokalną społeczność) w jakim zakresie sceduje trudne do samodzielnego wykonania zadania na takie struktury jak związek komunalny. To są i zawsze będą suwerenne decyzje tych społeczności. Jeśli więc spotykam się z głosami, że wysiłki zmierzające do objęcia innych dziedzin życia społecznego ponadgminnym zarządem i organizacją, co gwarantuje lepsza realizację potrzeb społecznych w wymiarze cd. na str. 8 nr 48 7

8 nr 48 WSPÓLNOTA MIAST AGLOMERACJI KATOWICKIEJ: KZK GOP 8 cd. ze str. 7 Łączyć wysiłki, ale tylko dobrowolnie zarówno lokalnym, jak i szerszym na przykład dla mieszkańców trzech, sześciu czy nawet szesnastu sąsiadujących z sobą miast, są zamachem na suwerenność tych gmin, to pozostaje tylko jedno: ciągle uzmysławiać wszystkim, że w tym dziele nikt nikomu niczego nie będzie narzucał i do niczego zmuszał, bo nikt do tego nie ma prawa. Jedyną opcją, która może mieć wpływ na to, czy jakaś gmina przystępuje do wspólnego związku, czy nie jest rachunek zysków i strat dokonany przez jej reprezentantów. Słowem, jedną opcją, którą kierować się powinien każdy gminny samorząd przy rozstrzyganiu kwestii czy przystępować do związku, czy nie, jest opcja racjonalności. Trzeba wierzyć, a istnieje duże prawdopodobieństwo, że ta ufność nie będzie płonna, iż to kryterium nie będzie obce tym, którzy mają mandat mieszkańców śląskich i zagłębiowskich miast. O ile więc gminy, po wzajemnych uzgodnieniach a po referendach mieszkańców oraz za zgodą prezesa rady ministrów mogą zmieniać swoje granice, łączyć się, dzielić, a także wchodzić w rozmaite układy partnerskie między sobą, to jedno jest pewne: NIE MOŻNA ICH ANI LIKWIDOWAĆ, ANI WBREW ICH WOLI POZBAWIAĆ KOMPETENCJI I PODMIOTOWOSCI. Na to z pewnością nikt się nie tylko nie poważy, ale nawet o tym nie pomyśli. Skoro więc ta kwestia wydaje się być całkowicie klarowna, to czas najwyższy przejść do konkretów na najbliższą i dalszą przyszłość, konkretów ściśle związanych z doświadczeniami zdobytymi na swoistym poligonie doświadczalnym jakim jest Komunikacyjny Związek Komunalny GOP. Zapewnienie sprawnej komunikacji jest zapisane w ustawie o samorządzie Wielkie projekty infrastrukturalne, jak budowa Drogowej Trasy Średnicowej w aglomeracji katowickiej, można przeprowadzać tylko łącząc wysiłki zainteresowanych miast. terytorialnym jako zadanie własne gminy. W obliczu sytuacji takiej jak w Aglomeracji Katowickiej okazało się, że zatomizowane podejście do tej sfery spowodowało chaos i dezorientację mieszkańców, co prowadziło do ostrych protestów społecznych. Kiedy gminy podjęły działania integracyjne na tej płaszczyźnie, jednocząc się w celowy związek komunalny okazało się szybko, że to co wydawało się uszczupleniem kompetencji gmin, zaowocowało podwyższeniem standardu usług komunikacyjnych nie tylko na terenie samych tych miast, ale wzajemnego ich skomunikowania. W konsekwencji bardzo ruchliwa 3-milionowa populacja bardzo zyskała na tych działaniach. Czy gminy straciły na znaczeniu? Wręcz przeciwnie. Jednocząc swoje wysiłki, kompetencje i środki spowodowały coś, co jest najważniejszym wykładnikiem ich pozycji. Zapewniły zaspokojenie bardzo ważnej potrzeby społecznej na wysokim poziomie społecznościom, które powołały je do służby w swoim interesie. I o to przecież chodzi. A czy w wyniku tych działań Sosnowiec został inkorporowany w granice Katowic, Gliwice połknęły Zabrze, a Świętochłowice straciły swoją tożsamość na rzecz Chorzowa? Nie, i nigdy tak się nie stanie. W aglomeracji skupiającej wiele miast, dużych, bo dwustu-, trzystutysięcznych, ale i mniejszych stu- i kilkudziesięciotysięcznych istnieje wiele sfer, które powinny być regulowane wspólnie, bo tego wymaga interes wszystkich mieszkańców tego zurbanizowanego obszaru. I nad tym, jakie sfery powinny być poddane wspólnemu zarządzaniu i organizacji, toczy się obecna dyskusja. Początek procesu Nikt oczywiście nie przemilcza trudności i przeszkód, jakie mogą się pojawić na drodze do realizacji tej ambitnej idei, ale też nikt zdolny do logicznego myślenia nie odmówi argumentom przemawiającym za takimi rozwiązaniami ani wagi, ani rozsądku. Jeśli tylko ludzie żyjący w miastach aglomeracji śląskiej będą mogli dostrzec korzyści płynące z działań prointegracyjnych, zachowujących jednocześnie podmiotowość i tożsamość gminną, to o rezultat można być spokojnym. To z pewnością będzie proces długotrwały, ale dla wielkiego organizmu miejskiego kwestie związane z ochroną środowiska, oszczędnym, wydajnym i na miarę kieszeni dostarczaniem mieszkańcom podstawowych mediów, wspólnymi, potężnymi i jakże niezbędnymi inwestycjami infrastrukturalnymi, budową, remontami dróg i urządzeń technicznych, które mają służyć znacznie większej populacji niż społeczność danego miasta, a więc będą tańsze w ogólnym rozrachunku, to czysty zysk. Trzeba się więc będzie na coś zdecydować. Z wysokości kilku tysięcy metrów widać jak na dłoni, że 16 miast Aglomeracji Katowickiej tworzy jedno wielkie miasto. KZK GOP, jako wycinek tego miasta-,spełnia swoją funkcję wszędzie można bez przeszkód, wygodnie i na czas dojechać środkami komunikacji publicznej: autobusami i tramwajami. A czy Drogowa Trasa Średnicowa, którą budują miasta leżące wzdłuż osi wschód-zachód przecinającej Aglomeracje, to nie kolejny przykład powodzenia wspólnych działań? Takich przykładów będzie z każdym dniem coraz więcej. Łatwo można przewidzieć opór przed pozbywaniem się kompetencji gmin na rzecz struktury zarządzającej infrastrukturą aglomeracji, będącej poważnym partnerem dla europejskich i światowych instytucji fi nansowych, dla wielkich inwestorów. Jednak czy irracjonalny lęk przed śmiałymi przedsięwzięciami jest wystarczającym powodem, by zaniechać działań, które całą aglomerację i każde z miast ją tworzących z osobna, mogą popchnąć na nowe tory rozwoju, po których potoczy się on znacznie szybciej niż w przypadku, kiedy każdy rzepkę będzie sobie skrobał samodzielnie? Na te pytania będziemy poszukiwać odpowiedzi w kolejnych publikacjach na łamach miesięcznika Euroregiony-Polska, poświęconych nie tylko infrastrukturalnej problematyce integracji Aglomeracji Katowickiej. Roman Urbańczyk* *Autor jest Przewodniczącym Zarządu Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego

9 NA CO STAWIAĆ W UNII EUROPEJSKIEJ Polityka spójności warto być solidarnym Z JANEM OLBRYCHTEM deputowanym do Parlamentu Europejskiego, członkiem Biura Wykonawczego Rady Gmin i Regionów Europy oraz Rady Światowej Organizacji Zjednoczonych Miast i Władz Lokalnych rozmawia Gabriel Piotrowski. nr 48 Zazwyczaj, rozmawiając o współpracy polskich samorządów z ich unijnymi odpowiednika koncentrujemy się na korzyściach, jakie strona polska może z tych kontaktów osiągnąć. Spróbujmy się zastanowić nad relacją odwrotną. Czy jest ona możliwa? Ależ naturalnie. Problem polega tylko na tym, czy uważamy, że unijna polityka spójności jest tylko wspieraniem najbiedniejszych w sensie bezwzględnym, a więc w oparciu o obliczenie produktu narodowego brutto na głowę mieszkańca. Jeśli tak, to wówczas istotnie, fundusze strukturalne powinny być skierowane tylko do najbiedniejszych. Jednak różnice są rozłożone w większej skali. Oznacza to, że nie tylko bardzo bogaci pomagają bardzo biednym. Między nimi jest pokaźna populacja, której daleko do najbogatszych, ale stoi znacznie lepiej niż najbiedniejsi. Inaczej mówiąc chodzi o tych, którzy są w środku skali. Z punktu widzenia ich dynamiki rozwoju oni także mają relatywnie spore problemy, oczywiście nieporównywalne z naszymi, ale jednak. I teraz chodzi o to, czy my uznamy, że polityka spójności jest stałym elementem i mechanizmem, który będzie potrzebny nawet wtedy, kiedy wszyscy w Unii się wzbogacimy, chociaż zawsze będą różnice, czy też polityka spójności ma być pewnym naprawianiem sytuacji krytycznych. Jeśli uznamy, że ma ona służyć tylko naprawianiu przejściowych trudności, czyli, że jest ona potrzebna dziś, ale jutro już być może nie, to otwieramy drogę do zupełnie nowego sposobu rozumienia Europy. Jeśli jednak zrozumiemy, że polityka spójności jest potrzebna w każdej sytuacji, bo zawsze będą bogatsi i biedniejsi, lepiej rozwinięci i zacofani, to trzeba będzie zawsze zmierzać do wspierania tych, którzy z jakichś powodów zawinionych przez nich bądź nie to jest szansa, że i my w Polsce będziemy uzyskiwali większe efekty wzrostowe. Apeluję o to, by w Polsce rosło zrozumienie dla potrzeb biedniejszych regionów w Hiszpanii czy Grecji, które są przerażone tym, że po naszym wejściu do Unii Europejskiej stracą pieniądze. Mimo, że te regiony są ewidentnie bogatsze od naszych, wspomaganie ich z unijnej kasy leży w naszym interesie, bo nie zamyka per saldo i nam samym drogi do pozyskiwania środków, co więcej, możemy liczyć na ich wsparcie. W Unii Europejskiej funkcjonuje system pomocy dla wszystkich, którzy mają problemy, niezależnie od tego, czy są zamożni, czy też nie. Liczy się także skala problemów do rozwiązania. Czy nie niepokoi Pana coraz częściej sygnalizowane wygasanie w bogatych społeczeństwach zapału do dzielenia się swoją zamożnością z biedniejszymi? Obserwujemy pewną zmianę filozofii w UE. To nie jest tak, że duże, bogate państwa nie chcą się dzielić z biednymi. Duże kraje stwierdzają, że w miarę poszerzania się Unii Europejskiej, liczącej obecnie 25 państwa, a w niedalekiej przyszłości blisko 30, utrzymywanie polityki spójności na pierwszym miejscu i stawianie przez UE głównie na wyrównywanie dysproporcji powoduje, że ekonomiczne problemy Europy jeszcze bardziej się zwiększają, Europy pojmowanej jako obszar konkurujący z USA i Azją. Słowem polityka spójności, wspomaganie biednych ogranicza konkurencyjność Unii Europejskiej w skali globalnej. W związku z tym zmiana filozofii tych rządów sprowadza się do prób przeniesienia głównych akcentów ze spójności i solidarności na mechanizmy generujące wzrost i potęgę gospodarczą zdolną sprostać tej konkurencji. Musimy sobie jednak zdawać sprawę z tego, że w samej Unii istnieją bardzo poważne dysproporcje i forsowanie trendu konkurencyjnego, może je jeszcze pogłębić. To zadziwiające, bowiem najwięksi i najbogatsi w UE, czyli Francja i Niemcy forsując tego rodzaju politykę od dziesiątków lat z obrzydzeniem odwracają się od symbolu prowzrostowego działania, jakim są Stany Zjednoczone. Jednocześnie państwa te są uznawane za klasyczne przykłady państw socjalnych. Coś tu nie gra... Najbogatsze kraje Unii Europejskiej stawiają na model prowzrostowy, wycofując się z polityki wyrównywania dysproporcji. Ale ich prawodawstwo wewnętrzne ma wyraźne piętno socjalne i następuje tu zasadnicza sprzeczność pomiędzy celami a możliwościami ich realizacji. Z drugiej strony zróżnicowanie technologiczne pomiędzy poszczególnymi regionami Europy jest ogromne. W przypadku zastosowania twardej polityki prowzrostowej, która jest możliwa do realizacji tylko w rejonach o odpowiedniej infrastrukturze i dysponujących wykształconymi kadrami, nastąpi dramatyczne pogłębienie luki cywilizacyjnej w łonie samej Unii Europejskiej. Sytuacja jest więc bardzo trudna, bo nikt nie ma wątpliwości, że konkurencyjność Europy musi wzrastać, ale też nie da się tego uczynić, jeśli rosnąć będą dysproporcje w rozwoju gospodarczym poszczególnych państw i regionów UE. Słabe, zapóźnione w rozwoju regiony europejskie będą ciągnąć w dół cały Kontynent, więc lepiej zdecydować się na politykę prowrostową bez ograniczania polityki spójności. Pieniądze na to są, bo budżet UE to zaledwie 1 procent sumy narodowych budżetów wszystkich państw członkowskich UE. Czy wyrównywanie poziomu rozwoju europejskich regionów samo w sobie nie może być narzędziem polityki prowzrostowej? Samo wyrównywanie nie może być celem samym w sobie. Musi być powiązane z takim przeznaczaniem środków, które zwiększy konkurencyjność regionów europejskich, będzie im nadawało dynamizm i wykształcało ducha ekspansywaności. Nie możemy więc w Polsce sami dać się złapać w pułapkę chciwości i spodziewać się, że teraz wyłącznie na nas, jako najsłabszych, kolej na zgarnianie forsy. Ale co dalej? Jeśli w Unii pojawią się biedniejsi od nas i powielą tę samą filozofię, to i my możemy stanąć w roli tego, kto nie za bardzo ochoczo będzie chciał wydawać pieniądze na łatanie gdzieś tam na peryferiach Europy dziur, mając przed sobą wyzwania płynące z własnych ambicji i potrzeb. Trzeba mieć wyobraźnie i przewidzieć, że i my w Polsce możemy już niedługo znaleźć się w sytuacji regionów Hiszpanii i Grecji z tym, że za bogatszych będą nas uznawać i żądać od nas pomocy Rumuni, Bułgarzy, Chorwaci czy Ukraińcy. Zatem w naszym polskim interesie jest optować za takimi rozwiązaniami, w tym przypadku za popieraniem polityki spójności, bo w przyszłości i my możemy stać się obiektem krytyki ze strony najbiedniejszych, jeśli sami nie będziemy skorzy do dzielenia się z nimi własnym bogactwem, a argumentować to będziemy chęcią osiągnięcia jeszcze wyższego poziomu rozwoju, by, na przykład nie przegrać wyścigu szczurów w dążeniu do jeszcze większego bogactwa. Dziękuję za rozmowę. 9

10 nr 48 KAPITAŁ INTELEKTUALNY ATUT DO WYKORZYSTANIA W UE I NA ŚWIECIE Jedną z głównych b o l ą c z e k, z którymi b o r y k a j ą się polskie u c z e l n i e wyższe jest r o z p r o s z e - nie działań mających na celu pozyskiwanie grantów m.in. z Unii Europejskiej na badania naukowe. Ten stan rzeczy nie sprzyja rozwojowi polskiej nauki. Jak postrzega Pan ten problem i sposoby radzenia sobie z nim, zarówno w odniesieniu do całego polskiego środowiska akademickiego jak i AGH? co mogłoby zaowocować nowymi wynalazkami i odkryciami. Jaki jest Pański pogląd na tę kwestie i jakie widzi Pan drogi wyjścia z tej patowej sytuacji? Najważniejsza jest jakość kształcenia. Od niej zależy to, jak nasi inżynierowie będą postrzegani i jak odnajdą się w rzeczywistości europejskiej. Młody kandydat na studia musi wiedzieć, że kształcenie na każdym wydziale AGH odbywa się na bardzo wysokim poziomie. Nie ukrywam, że doskonaleniu tego poziomu będę poświęcał bardzo dużo uwagi. Tylko w ten sposób będziemy mogli sprostać konkurencji, jaka rodzi się pomiędzy szkołami wyższymi, zwłaszcza niepaństwowymi, które niekiedy wręcz wydzierają sobie studentów, byleby tylko mieć ich W poszukiwaniu talentów 10 Z prof. dr hab. Inż. ANTONIM TAJDUSIEM Rektorem Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie rozmawia Jacek Broszkiewicz Wszystkie polskie uczelnie wyższe, w tym i AGH, nie mają wyboru muszą wykorzystywać możliwości Unii Europejskiej i traktować je jako ważne narzędzie finansowania badań naukowych. Granty europejskie mają różną wartość. Jedne są kierowane na projekty o stosunkowo niewielkim zasięgu i znaczeniu, ale potężny strumień pieniędzy płynie też na wielkie projekty badawcze. To najbardziej łakomy kąsek, który połknąć są w stanie połączone potencjały kilku, czy nawet kilkunastu uczelni. Ważnym więc elementem warunkującym skuteczność ubiegania się o środki z UE jest zdolność polskich placówek naukowo-badawczych do integrowania się i konsolidacji sił dla wykonania konkretnego zadania. Jest z tym lepiej, bo coraz powszechniejsze jest zrozumienie dla banalnej prawdy, że silny może więcej. Tworzymy więc platformy współpracy międzyuczelnianej, aby stawać się bardziej konkurencyjni wobec rywali z zagranicy. Na szczęście, wbrew dość powszechnym sądom, duże, renomowane polskie uczelnie są doskonale przygotowane, zarówno pod względem potencjału intelektualnego, jak i organizacyjnie do podejmowania najbardziej nawet skomplikowanych tematów badawczych. O tę sferę jestem więc spokojny. Niepokój budzi jednak trudny do przeskoczenia próg na drodze do środków finansujących badania naukowe. Jest nim ograniczony dostęp do informacji o tym, co jest przedmiotem przetargów na europejskim rynku nauki. Nie jest łatwo się przebić, bowiem zdarza się, że o przyznaniu środków przez UE nie zawsze decydują względy merytoryczne, a pokaźne kwoty są kierowane do ośrodków, które nie są w stanie podołać zadaniom wyznaczonym w założeniach konkretnego projektu badawczego. I to jest również prawda o ciemnych stronach systemu przyznawania dotacji w Unii Europejskiej. Przykro jest doświadczać pominięcia w dziedzinach, w których naprawdę jesteśmy dobrzy. W Akademii Górniczo-Hutniczej zaczynamy budować służby, których zadaniem będzie penetrowanie rynku i wyławianie z niego najbardziej atrakcyjnych przetargów na projekty, które byłyby w zasięgu realizacyjnych możliwości naszej uczelni. Byłoby też dobrze, gdyby przedstawicielstwo najlepszych polskich środowisk akademickich i uniwersyteckich ulokować na stałe w Brukseli. Ktoś na bieżąco musi dbać o interes polskiej nauki tam, gdzie dzielone są pieniądze, a więc u źródła. Jakie kwoty wchodzą w rachubę? Olbrzymie. Dość powiedzieć, że obecnie w AGH środki na badania mają 25-procentowy udział w jej budżecie. Przewiduję, że w niedalekiej przyszłości blisko połowa będzie pochodzić ze źródeł unijnych. Wnioski nasuwają się same. Polskie uczelnie techniczne kształcą tysiące inżynierów, których edukacja zatrzymuje się jednak na uzyskaniu tego stopnia. Jednocześnie zawstydzająco niskie nakłady na badania naukowe i nikły ich związek z gospodarką nie sprzyjają rozwijaniu się talentów, w swoich murach. Uczelnie państwowe nie dysponują podobnym arsenałem zachęt materialnych i ułatwień, nie kuszą czymś, co wcale nie musi mieć pokrycia w przyszłej zawodowej rzeczywistości absolwentów. Zależy mi na tym, by do Akademii trafiali dobrze przygotowani kandydaci na studentów, a takich może ona przyciągnąć tylko gwarancją wykształcenia na poziomie, gwarantującym dobre podstawy do poruszania się po europejskim i światowym rynku pracy. Drugim istotnym elementem edukacji jest jej wielostopniowość. To oczywiste, że gospodarka potrzebuje inżynierów i licencjatów, magistrów inżynierów i w końcu ludzi z tytułami doktorów nauk technicznych. Rzecz jednak w tym, by pomiędzy tymi kategoriami zachować właściwe proporcje. Przechodzenie przez studentów na kolejny, wyższy stopień powinno być tożsame ze zwiększaniem się rzeczywistego poziomu ich wykształcenia. I tutaj pojawia się problem związany z tym, że w AGH chce studiować spora grupa osób, które kończą studia na poziomie licencjackim lub inżynierskim w innych placówkach, a pragną się dostać od razu na drugi lub trzeci stopień kształcenia u nas. Będziemy zmuszeni zastosować jakąś formę weryfikacji ich przygotowania właśnie w trosce o zachowanie wysokiej jakości kształcenia. Jak ocenia Pan stopień przygotowania kandydatów na wyższe studia techniczne? Czy możemy mieć nadzieję, że w epoce globalizacji nasza młodzież nie pozo-

11 KAPITAŁ INTELEKTUALNY ATUT DO WYKORZYSTANIA W UE I NA ŚWIECIE nr 48 stanie w tyle za uciekającą w przód czołówką światową? Jak ocenia Pan zwłaszcza mentalne przygotowanie naszej młodzieży do podejmowania skutecznej walki konkurencyjnej z rówieśnikami z Europy i świata? Zależy nam na zmianie mentalności i bagażu negatywnych nawyków, z jakimi przychodzą do uczelni kandydaci na studentów. Po pierwsze nie mają już co oczekiwać, że będzie się ich prowadziło za rękę, po drugie studiowanie bez głębokiej motywacji, dla wydłużenia młodości, to już historia. Poczyniliśmy kroki studenci oceniają pracę wykładowców by to młodzież akademicka była tą siłą, która prze i wręcz wymusza coraz lepsze wykształcenie. Te inicjatywy trafiają na podatny grunt, bo coraz mniej maturzystów żyje złudzeniami, że przez życie można się prześlizgnąć machając dyplomem. Trzeba naprawdę coś umieć i to nie w jednej dyscyplinie czy specjalności. Szansę mają tylko ci, którzy rozumieją, że we współczesnym świecie zdobywanie wiedzy nigdy się nie kończy, że trzeba ją uzupełniać o coraz to nowe umiejętności, być ekspertem w kilku dziedzinach na raz: inżynierskiej, ekonomicznej, menedżerskiej. Dopiero takie przygotowanie otwiera okno na świat i drzwi do kariery. Dla uczelni technicznej, o czym już Pan wspomniał, prawdziwym skarbem jest młodzież rozmiłowana w naukach ścisłych. W jaki sposób Akademia Górniczo-Hutnicza zamierza łowić talenty? Niepokoi mnie spadająca liczba kandydatów na wyższe studia techniczne w skali ogólnopolskiej. Podstawową przyczyną jest oczywiście niż demograficzny, ale nie bez znaczenia jest zniesienie na maturach egzaminu z matematyki, co spowodowało zmniejszenie zainteresowania kierunkami technicznymi. Jeśli jednak idzie o poziom wiedzy z matematyki tegorocznych maturzystów, to był on dobry. Młody człowiek kończy liceum i staje przed wyborem swej drogi. A nazwy kierunków studiów są mało zachęcające, na przykład unikalne u nas odlewnictwo. Gdyby bardziej je sprecyzować i nazwać bardziej konkretnie np: odlewnictwo dla przemysłu motoryzacyjnego, to z pewnością zainteresowanie byłoby większe. Chcemy sięgać głębiej, poszukiwać talentów już na etapie wyższych klas szkół średnich. Swego czasu opracowaliśmy metodę, która się doskonale sprawdziła. Na maturach z matematyki wówczas obowiązkowych dla wszystkich w wybranych przez nas szkołach było obecny nasz upoważniony pracownik, który dodatkowo egzaminował wszystkich chętnych. Ci, którzy zdobyli w ten sposób określoną liczbę punktów mieli zagwarantowane studia na odpowiednich wydziałach AGH. Obecnie, w nowej maturze ta forma rekrutacji nie ma racji bytu, ale nie rezygnujemy. Chcemy prowadzić aktywne działania, aby zaangażować naszych pracowników, zwłaszcza pasjonatów nauki, do promowania uczelni na szkolnych wykładach, włączyć w ten proces studenckie koła naukowe, a mamy ich blisko 30, obejmować licea i technika opieką patronacką, pomagając np. w nauce matematyki. To musi zaprocentować. Młode pokolenie dzięki technologiom informatycznym dysponuje naprawdę dużą wiedzą i umiejętnościami. Rzecz w tym, by najlepszych a jest ich wielu właśnie wyłowić i dobrze oszlifować. Jak diamenty. Mamy więc do czynienia z kolejnym potwierdzeniem oczywistej tezy, że o pozycji uczelni, a w znacznie szerszym kontekście, narodu, decyduje stopień wykorzystania i uruchomienie kapitału intelektualnego, jakim dysponuje. To wszystko przekłada się na pozycję kraju w Europie i na świecie. Ta zaś ma podstawowe znaczenie dla kontaktów i kształtu międzynarodowej współpracy naukowej, w której uczestniczy polskie środowisko akademickie. Jak określiłby Pan perspektywy rysujące się przed AGH w tej dziedzinie, i czego się Pan po nich spodziewa? Akademia współpracuje z 60 uczelniami z 45 krajów, w tym w większości europejskich. Najsilniejsze więzi łączą nas z partnerami z Francji, Anglii a zwłaszcza z Niemiec. Niektórzy nasi studenci ostatni rok nauki spędzają na tamtejszych uniwersytetach np. we Freibergu czy Bochum w tam piszą prace dyplomowe w języku niemieckim, a następnie wracają do AGH i piszą na inny temat po polsku. W ten sposób zdobywają dyplomy dwóch renomowanych uczelni prawie jednocześnie. To jest możliwe dzięki wzajemnym porozumieniom programowym. Prócz cennego wykształcenia nasi studenci zdobywają umiejętność swobodnego poruszania się w odmiennej rzeczywistości, poznają ludzi innej kultury, stają się Europejczykami w pełnym tego słowa znaczeniu. Duże znaczenie przywiązujemy do współpracy z partnerami z Europy Środkowej i Wschodniej: z Republiki Czeskiej, Słowacji, Ukrainy. Przykładowo grupa 30 studentów ze Słowacji studiuje u nas w trybie zaocznym. Zwłaszcza kontakty z ośrodkami na wschodzie są obiecujące, bo tam o intelektualne bogactwo nietrudno, a poziom nauk teoretycznych był i jest na światowym poziomie. Chcemy więc kojarzyć nasze, wcale niemałe w porównaniu z np. ukraińskimi, możliwości techniczne, organizacyjne i finansowe z ich potencjałem umysłowym. Interesującym kierunkiem współpracy jest Daleki Wschód. Kierownictwo gospodarki Wietnamu to w dużej części dawni absolwenci AGH i Politechniki Śląskiej. Ci ludzie darzą nasz kraj dużym zaufaniem i są otwarci na współpracę, bo nie czują się w niej obco, nie ma też bariery językowej. Te atuty chcemy wykorzystać. Naturalnie konkurencja w Europie jest ważna, ale nie możemy zapominać, że Polska jest krajem na szlaku pomiędzy Zachodem i Wschodem. Na tym szlaku powinniśmy stać się ważną stacją tranzytową, także w dziedzinie wymiany i kreowania myśli naukowej, a przede wszystkim wdrażania jej do gospodarki. Dziękuję za rozmowę. 11

12 nr Przyczyny wadliwego funkcjonowania sądownictwa w Polsce, moim zdaniem, są cztery. Pierwsza z nich polega na tym, że sądy, będące ramieniem państwa, mające za zadanie rozstrzyganie sporów i wymierzanie sprawiedliwości, są bardzo nierychliwe i długotrwałe. Ma to oczywiście swoje głębsze źródła. Jednym z nich jest to, że na sądy w dziewięćdziesiątych latach nałożono ogromnie dużo nowych obowiązków. Ponadto zwiększyła się znacznie liczba spraw cywilnych, których w gospodarce socjalistycznej nie było (prawie w ogóle nie istniało w tamtych czasach pojęcie sądowej ochrony umów i rozstrzygania sporów między podmiotami cywilnymi). Nie ma gospodarki rynkowej bez sądowej ochrony roszczeń, a do tego sądownictwo nie było przygotowane. Dlaczego? Funkcjonowanie rynku polega na nierównomiernym przekazywaniu w czasie dóbr i usług, czyli na przykład: przywożę towar do odbiorcy, który musi mi później za niego zapłacić. Jeżeli tego nie zrobi zwracam się do sądu, który ma spowodować egzekucję należnych mi roszczeń. W okresie transformacji nikt nie pomyślał o tym, żeby stworzyć odpowiednie mechanizmy regulujące te sprawy. Innym mankamentem, który do dziś dotyka sądy, jest to, że wyroki były nie egzekwowane, nawet przez wiele lat (dzieje się tak do dzisiaj). Uważam, że było to jedno z pierwszych źródeł powstawania mafii, w połączeniu zresztą ze zwolnieniami znacznej ilości funkcjonariuszy policji i służby bezpieczeństwa. Ludzie ci byli bez pracy. Ale powstał dla nich ogromny rynek obok agencji ochrony wymuszanie egzekucji umów prywatnych, których państwowe sądownictwo nie potrafiło zrealizować. Drugą przyczyną złego funkcjonowania sądownictwa jest uznanie sądów (czy też sądy siebie uznały) nie tylko za niezawisłą władzę, ale i za władzę całkowicie przed nikim nieodpowiedzialną. Pamiętam dokładnie dyskusję na początku transformacji, w której mówiło się zupełnie bezsensownie, że ponieważ sądy są niezawisłe, to nie powinny podlegać krytyce ze strony innych władz. Przyznam szczerze, że sam należałem do ludzi, głoszących taką teorię. Na szczęście szybko zmiarkowałem się i odmieniłem swój pogląd. Niestety niektóre osoby rozbudowały tego typu teorię, głosząc nawet, że sądy nie powinny podlegać krytyce prasowej. W ten sposób sądownictwo uzyskało rozległą autonomię. Powstała Krajowa Rada Sądownictwa, która zaczęła się zajmować sprawami swej branży, rozbudowując ją i czyniąc coraz mocniejszą gałęzią władzy. Przyczyn tego stanu rzeczy dopatruję się w działaniu ludzi związanych z komunistyczną opozycją. Niezawisłość była dla nich tak ważną sprawą, że przyczynili się do uwolnienia sądownictwa od odpowiedzialności przed jakąkolwiek władzą. Był to okres, CO SĄDZIĆ O SĄDACH? W ostatnich latach można w społeczeństwie polskim zaobserwować wyraźny spadek zaufania do wymiaru sprawiedliwości i organów ścigania. U podłoża tego zjawiska leżą przyczyny, będące pokłosiem zachodzącej w kraju transformacji. Wpływają one w zasadniczy sposób na to, że te tak ważne w funkcjonowaniu demokratycznego państwa sfery nie wypełniają należycie swych zadań w ochronie interesu publicznego. w którym wielu sędziów mówiło, że krytyka prasowa orzeczeń sądowych czy sposobu działania sądów jest zamachem na ich niezawisłość (co jest kompletną bzdurą!). Sądy w demokratycznym państwie prawa są oczywiście swego rodzaju władzą, która jednak powinna podlegać kontroli społecznej na przykład w zakresie: Funkcjonowania, sprawności działania, działalności administracyjnej. Powinny podlegać również w pewnym zakresie władzy wykonawczej, czyli Ministerstwu Sprawiedliwości. W Polsce toczyła się nieustanna walka między sądami, a kontrolną, od strony formalnej, funkcją tego ministerstwa. Najsilniej potyczki te można było zauważyć w okresie, kiedy ministrem była Hanna Suchocka. Nierychliwie sprawiedliwe (1) Krajowa Rada Sądownictwa stała się dosyć szybko związkiem zawodowym sędziów. Nie spełniała roli instytucji dbającej o dobre imię sądownictwa, o procedury, integralność, czyli nie tylko niezawisłość od władzy, ale także niezawisłość od swych prywatnych interesów. Gdy zdarzały się przypadki oskarżeń sędziów, na przykład o korupcję to, KRS zazwyczaj broniła ich przed zarzutami. Sytuacja taka przyczyniła się do tego, że w polskim sądownictwie nie stworzono publicznie widocznych mechanizmów samooczyszczania i samokontroli, niezbędnych w funkcjonowaniu autonomicznych zawodów zaufania społecznego. Jest to trzeci powód kryzysu wiarygodności sądów wśród Polaków. Czwarta przyczyna wiąże się z polityką. Pod koniec rządów koalicji AWS Unia Wolności, ministrem sprawiedliwości został człowiek, który postanowił nastraszyć s p o ł e c z e ń s t w o wzrostem przestępczości, ponad miarę, gdyż w rzeczywistości ten wzrost nie był aż tak znaczny. Chciał w ten sposób uzyskać polityczne korzyści, w postaci poparcia dla tworzonej przez siebie i swoje otoczenie partii. Społeczeństwo wystraszyło się i kupiło pogląd, że walka z przestępczością jest nieskuteczna, że należy zaostrzyć kary oraz zmniejszyć liberalizm sądów. Dodatkowo oliwy do ognia dolała prasa rynkowa, która przyswoiła argumenty ministra. Ukazało się wiele artykułów, w których opisano przypadki popełnienia przestępstwa przez zwolnionych na przepustkę więźniów. Nie prezentowano natomiast, ilu osadzonych wróciło z przepustki bez żadnych problemów czy też poddało się skutecznej resocjalizacji. Ważna była sensacja i wzbudzanie niepokoju. Prof. Wiktor Osiatyński cd. w następnym numerze ER-P

13 POLSKA JURA W UE ZWIĄZEK GMIN JURAJSKICH nr 48 Witamy w Jurze! Z ADAMEM MARKOWSKIM przewodniczącym Związku Gmin Jurajskich, wójtem Janowa rozmawia Jacek Broszkiewicz Wielu polskich turystów, którzy odwiedzili Jurę, powraca w to miejsce ze względu na wyjątkowość tutejszych terenów. Czy obszar Jury wraz ze swymi walorami turystycznymi, geograficznymi zasługuje na wyeksponowanie w krajobrazie europejskim? Zdecydowanie tak, ze względu na to, że Jura posiada unikalny charakter. Do jej głównych atrakcji zaliczyć należy wapienne ostańce skalne o przepięknych formach, bardzo liczne jaskinie, groty nieraz o skomplikowanej strukturze, z których część udostępniona jest zwiedzającym. Występujące na Jurze skałki i ostańce są przedmiotem zainteresowania sporego grona osób uprawiających wspinaczkę skałkową. To tutaj zaczynali kształcić swe umiejętności prawie wszyscy najwybitniejsi polscy alpiniści. Obszar Jury Krakowsko Częstochowskiej charakteryzuje się również bardzo dużym zróżnicowaniem przyrodniczym. Mamy przepiękne lasy liściaste, iglaste, pustynie na przykład Błędowską i Siedlecką. W malowniczych okolicach występują rozlewiska wodne, na których można uprawiać żeglarstwo. Miłośnicy pieszych wędrówek znajdą tu gęstą sieć szlaków, a rowerzyści wspaniałe trasy rowerowe. Na zwolenników wczasów w siodle czeka sporo różnej wielkości stadnin z dobrym zapleczem socjalnym. Mówiąc o Jurze, warto wspomnieć, że obszar ten jest jeszcze trochę dziki, to znaczy nie do końca zabudowany. Traktujemy ten fakt pozytywnie, ponieważ dzięki temu istnieje wiele terenów, które na mapach geodezyjnych określa się jako nieużytki. Cenią je sobie szczególnie turyści, których pociągają miejsca pełne zarośli, ziół czy roślinności naskalnej. Jest to coś, co wyróżnia nas nie tylko w skali kraju, ale i w wymiarze europejskim. Aby wzmocnić siłę oddziaływania w promowaniu regionu Jury powstał, prawie piętnaście lat temu, Związek Gmin Jurajskich. Ile gmin stowarzyszonych jest w Związku i jaki zakres działania obejmuje realizacja jego celów statutowych? W Związku zrzeszonych jest 38 gmin. Główny cel Związku promocja Jury jako krainy atrakcyjnej turystycznie realizowany jest poprzez edycję bogatej serii wydawnictw: map, folderów, albumów, pocztówek. Ponadto organizujemy imprezy targowe w kraju i zagranicą, na których przedstawiamy region oraz prezentujemy efekt działalności naszych partnerów. Wspomniał Pan, że walorem Jury są tak zwane dzikie tereny. Współczesne wymogi turystyczne nakazują jednak dbałość o standard świadczonych usług, a na to trzeba pieniędzy. Czy korzystacie z europejskich funduszy? Od dość dawna korzystamy z różnych unijnych środków. Na przykład uczestniczyliśmy w programie rozwoju szkoleń agroturystycznych. Na pewno w ciągu ostatnich dwóch latach stworzyła się korzystniejsza koniunktura do pozyskania funduszy przeznaczonych na infrastrukturę turystyczną. Jednak tak naprawdę Związek z budżetem wynoszącym 400 tysięcy złotych nie jest w stanie wyasygnować odpowiednich środków, żeby mieć udział własny na większą inwestycję. Korzystanie z unijnych środków to bardziej pole do popisu dla gmin, między innymi dlatego, że my nie jesteśmy związkiem komunalnym tylko stowarzyszeniem. cd. w następnym wydaniu ER-P THE POLISH JURASSIC IN THE EU THE ASSOCIATION OF JURA COMMUNES Numerous Polish tourists, who have once visited Jura, come back here because of the unique nature of this area. Does the Jura region, together with its tourist and geographical attractions, deserve to stand out in the European landscape? Yes, definitely, as Jura is quite a unique land. Its main attractions include beautifully-shaped karst landforms in Jurassic limestone, abundant caves, grottos, often with sophisticated structures, some of which are accessible to visitors. Jura rocks and limestone pillars attract a large number of rock climbers. Almost all the most reputable Polish climbers started by practising their skills here. The Kraków and Czestochowa Upland shows a variety of nature. We have wonderful leafy and coniferous forests, deserts for example the Błędowska Desert and the Siedlecka Desert. In the picturesque surroundings, there are flood waters, good for sailing. Trekkers will find here a dense network of routes, and cyclists excellent cycling routes. For those who prefer horse-riding holidays there are a lot of stables with good facilities. Talking about Jura, we should mention that this area still remains a bit wild, which means that housing is not fully developed there. We see it as a positive thing because it leaves a lot of land which is marked as idle land on geodesic maps. Tourists who want to find places full of brushwood, herbs or rock vegetation, appreciate that. This is something unique, not only on the national scale but also in the European dimension. The Association of Jura Communes was established almost fifteen years ago, in order to enhance the promotion of this region. How many communes are members of the Association and what actions are comprised in its statutory goals? 38 communes belong to the Association. The key objective of the Association promoting Jura as a region attractive Welcome in Jura! An interview with ADAM MARKOWSKI the chairman of the Association of Jura Communes, the governor of Janów conducted by Jacek Broszkiewicz. for tourists is pursued by publishing a wide range of materials: maps, folders, albums, postcards. Furthermore, we organise trade fair events in Poland and abroad, where the region is presented and we show the effects of our partners efforts. As you have already mentioned, the advantage of Jura is so-called wild areas. However, nowadays the tourist requirements involve maintenance of service quality standards, and this needs money. Are you using any European funds? We have been using various EU funds for a long time now. For example, we participated in an agrotourist training development program. The last two years have undoubtedly brought more advantageous market conditions for acquisition of funds designed for tourist infrastructure. The truth is, however, that the Association, having a budget of PLN 400,000, is unable to allocate appropriate resources to contribute to a bigger investment project. The EU funds are more readily available for communes, and we are not a communal union but an association. To be continued in the next edition 13

14 nr POLSKA JURA W UNII EUROPEJSKIEJ: OLKUSZ Chrońcie samorządy! Z ANDRZEJEM KALLISTĄ burmistrzem Miasta i Gminy Olkusz rozmawia Jacek Broszkiewicz W części środowisk samorządowych zagościł ostatnio niepokój, wywołany zapowiadanym przez sfery rządowe procesem budowania silnego państwa, z czym może się wiązać na przykład nakładanie na samorządy zadań, za którymi niekoniecznie muszą iść odpowiednie środki finansowe. Czy podziela Pan obawy, że sytuacja taka może zagrozić zdobyczom samorządów terytorialnych w Polsce uzyskanym w ciągu ostatnich 15 lat? Tak. Niepokoi mnie na przykład to, że obowiązek fi nansowania edukacji, który przerzucony został na samorządy, może coraz mocniej się utrwalać. Wiążą się z tym bardzo duże koszty, które obciążają budżet, nie pozwalając gminie realizować w pełni wielu innych ważnych zadań. Jakie widziałby Pan w tej sprawie najlepsze rozwiązanie? Ciężar fi nansowania kadry nauczycielskiej musi przejąć państwo. Tak jest w krajach zachodnich. Gmina powinna jedynie utrzymywać substancję materialną, co i tak jest sporym obciążeniem. Ostatnio sporo mówi się o słabym poziomie wykorzystywania unijnych funduszy strukturalnych. Jakie są doświadczenia Olkusza w pozyskiwaniu środków unijnych? Przyznam szczerze, że nasze wyobrażenia, dotyczące wykorzystania funduszy unijnych, minęły się trochę z rzeczywistością. Dlaczego? W przypadku Olkusza problemem okazała się 700-letnia historia miasta. Złożyliśmy projekt na remont kanalizacji w okolicach rynku. Po rozpoczęciu prac ziemnych odkryto wiele zabytków. Konserwator wojewódzki wstrzymał roboty, aby zabezpieczyć wykopaliska. Momentalnie odbiło się to na kosztach całej inwestycji i czasie jej realizacji, co z kolei spowodowało komplikacje przy wdrażaniu założeń unijnego projektu. Co prawda zasady fi nansowania z europejskich środków przewidują taką sytuację, ale wiąże się to z kolejnym podnoszeniem wkładu własnego z budżetu gminy, który, jak wspomniałem, obciążony jest utrzymywaniem edukacji, walką z bezrobociem i budową mieszkań socjalnych. Jednym z głównych elementów walki z bezrobociem jest pozyskiwanie inwestorów. Jakie atuty posiada Olkusz, które mogą ich przyciągnąć? Są to przede wszystkim: bliskość dwóch aglomeracji katowickiej i krakowskiej oraz dobry, dwupasmowy szlak komunikacyjny łączący nas ze śląskiem, konkurencyjny wobec autostrady A4 i usytuowanie w sąsiedztwie kolejowej Linii Hutniczo-Szerokotorowej. W gminie znajdują się liczne atrakcje turystyczne i kulturalne, do których zaliczyłbym między innymi jeden z najnowocześniejszych w kraju otwartych aquaparków, Centrum Kultury z Muzeum Afrykanistycznym, jedyną na świecie stałą ekspozycję dzieł Wł. Wołkowskiego okrzykniętego przez krytyków sztuki Michałem Aniołem wikliny, liczne unikalne zabytki Olkusza oraz jego malownicze jurajskie otoczenie ze Szlakiem Orlich Gniazd, Pustynią Błędowską i modnymi wspinaczkowymi skałkami. Bardzo zależy mi na tym, żeby inwestorzy lokowali swój kapitał na terenie gminy i dlatego z uwagą rozważam każdą propozycję. Na pewno w tych działaniach pomocna okazałaby się większa otwartość wojewody małopolskiego, choćby w sprawie sprzedaży terenów należących do zakładów z udziałem skarbu państwa. THE POLISH JURASSIC IN THE EU: OLKUSZ An interview with ANDRZEJ KALLISTA the governor of the Town and Commune of Olkusz conducted by Jacek Broszkiewicz Some self-government communities have recently been concerned about the central government s plans to build a strong state, which may involve additional responsibilities for the local self-governments, not necessarily followed by appropriate financial resources. Do you share the concern that such a situation may pose a threat for the achievements of the local self-government units in Poland of the last 15 years? Yes. For example, I m concerned about the fact that the obligation to fi nance education, which was transferred over onto the local self-government units, may become permanent. This is connected with hefty expenses, which burden the budget, preventing a commune from fully completing its other important tasks. What best solution would you suggest here? The state should take over the fi nancing of teachers. This is the case in Western countries. The commune should only take care of the facilities, which already constitutes a considerable burden. Recently there are a lot of discussions about the poor use of the EU s structural funds. What experiences does Olkusz have in obtaining the EU s funds? Save the local selfgovernment units! To be honest, our expectations concerning the use of the EU s funds have been somewhat far from the reality. Why? In the case of Olkusz, the problem was the over 700-years-old history of the town. We submitted a project for repair of a sewerage system near the market place. After the earth work started, a lot of historical monuments were discovered. The provincial historical offi cer suspended the work in order to protect the excavations. This immediately affected the costs of the entire investment and its duration, which in turn resulted in some problems with implementation of the assumptions of the EU s project. Although the EU fi nancing rules take into consideration such a situation, this is again connected with higher expenses from the communal budget which, as mentioned before, has to bear the burden of education, combating unemployment and construction of communal housing facilities. One of the main methods of combating unemployment is attracting investment. What advantages does Olkusz offer in order to do that? This is, first of all, proximity of two conurbations the Katowice conurbation and the Kraków conurbation as well as a good, two-lane transport route linking us with Silesia, which offers an alternative to the A4 motorway, as well as vicinity of the broad-rail metallurgic railway line. There are numerous tourist and cultural attractions in the commune, including e.g. one of the most modern aqua parks in Poland, the Cultural Centre with the African Museum, the only permanent world exhibition of compositions by Wł. Wołkowski, who is called Michelangelo of purple willow by the critics, an abundance of the unique Olsztyn monuments and its picturesque Jura landscape with the Eagle Nests Route, the Błędowska Desert and the popular climbing rocks. I would like to make investors put their capital into the commune and that s why I carefully analyse every proposal. It would be really helpful if the Lesser Poland Governor showed more openness, at least about sale of land belonging to companies which are partly state-owned.

15 POLSKA JURA W UNII EUROPEJSKIEJ: OLKUSZ Olkusz współpracuje z kilkoma zagranicznymi miastami partnerskimi. Czy mógłby Pan powiedzieć, na czym polega współpraca i jakie korzyści mają z tego mieszkańcy? Mamy podpisane umowy z brytyjskim okręgiem Staffordshire Moorlands, francuskim miastem Bruay La Biussiere, duńskim Bjerringbro i niemieckim Schwalbach am Taunus. Najbardziej przyjazne i owocne partnerstwo utrzymujemy z Niemcami. Co ciekawe, zawdzięczamy je przede wszystkim początkowo spontanicznym, dziś świetnie zorganizowanym kontaktom rodzin i współpracy parafii, nie zaś jak to zwykle bywa decyzjom administracyjnym. Partnerstwo z Schwalbach polega przede wszystkim na zacieśnianiu więzi poprzez bezpośrednie kontakty międzyludzkie. Nasi mieszkańcy wyjeżdżają do Schwalbach am Taunus, a Niemcy odwiedzają nasze miasto. Wzajemne poznawanie się eliminuje u starszego pokolenia historyczne uprzedzenia. Młodzi natomiast mają okazję zaprzyjaźnić się i dostrzec, że tak naprawdę oprócz miejsca zamieszkania, nie różnią się między sobą. Wiele się nawzajem od siebie uczymy w takich dziedzinach jak edukacja, ekologia, kultura. Doświadczenia niemieckie są dla nas niezwykle cenne, szczególnie od czasu przystąpienia Polski do UE. Warto dodać, że nasze partnerstwo z Schwalbach jest bardzo wysoko oceniane i nierzadko stawiane za wzór. Dziękuję za rozmowę. THE POLISH JURASSIC IN THE EU: OLKUSZ Olkusz is co-operating with a few foreign partner towns. Could you tell us what kind of co-operation it is and what benefits it gives to the inhabitants? We have signed agreements with a British county of Staffordshire Moorlands, a French town of Bruay La Biussiere, a Dannish town of Bjerringbro and Schwalbach am Taunus in Germany. We have the most friendly and fruitful partnership with the Germans. Interestingly, it all started through spontaneous contacts between families, which are now well-organised, and with co-operation from the parish, not through administrative decisions, which is usually the case. The partnership with Schwalbach involves, first of all, strengthening links through direct interpersonal contacts. Our inhabitants visit Schwalbach am Taunus, and the Germans come to our town. These mutual relationships help the older generation to overcome the historical bias. Young people have an opportunity to make friends and see that they are very much alike, irrespective of their different places of residence. We learn a lot from one another in such fields as education, ecology and culture. The German experiences are exceptionally precious for us, especially after the Poland s accession to the EU. It s worth mentioning that our partnership with Schwalbach is highly recognised and often used as an example. Thank you for your time. nr 48 KOMENTARZ NIEZALEŻNY Emocje powyborcze dawno już opadły. Mamy rząd Kazimierza Marcinkiewicza rząd mniejszościowy. Wielu z nas odczuwa rozczarowanie, niektórzy czują się nawet oszukani. Liczyliśmy bowiem na zawiązanie koalicji PIS-u i Platformy. Miała to być zdeterminowana ekipa reformatorów, zdolna naprawić państwo w wielu wymiarach, wprowadzić polską gospodarkę na ścieżkę szybkiego wzrostu gospodarczego, zredukować o przynajmniej kilka punktów procentowych bezrobocie, dokonać awansu cywilizacyjnego na historyczną skalę. W zamian mamy rząd, który będzie musiał zabiegać o poparcie dla poszczególnych ustaw głównie u partii populistyczno-radykalnych. To oznacza nic innego jak liczne targi. Tego już doświadczaliśmy w przeszłości z wiadomym skutkiem. Głębokich reform nie da się przeprowadzić bez stabilnej większości parlamentarnej. Większości, która działałaby w atmosferze czasem silnego sprzeciwu, ale mimo tego zdolna byłaby podążać w wyznaczonym przez siebie kierunku. Większości, która doskonale zdawałaby sobie sprawę, że ceną reform mogłaby być utrata przezeń władzy, której zdobycie potraktowali jednak jak wyjątkową szansę na zrealizowanie marzeń milionów Polaków o zbudowaniu silnej Polski w silnej Europie, bezpiecznej i rozwijającej się słowem Polski, z której Polacy byliby naprawdę dumni. Nie jest moim celem dzielić skórę na niedźwiedziu. Wierzę, że będzie lepiej. Jednak niedosyt pomieszany z rozczarowaniem pozostaje. Nowy rząd rozpoczął swoją działalność niedawno, dlatego należy dać mu czas. Premier wydaje się być mocno zdeterminowany. To na pewno napawa optymizmem. Ministrowie rozwijają powoli skrzydła. Niemniej popularny brytyjski tygodnik The Economist, w raporcie poświęconym powyborczej sytuacji w Polsce, pozwala sobie postawić tytułowe pytanie: Czy ten orzeł się wzbije?. Dokonując analizy sytuacji społeczno-gospodarczej Polski, raport podkreśla nasze osiągnięcia dokonane od momentu rozpoczęcia transformacji ustrojowej, a więc przede wszystkim: prawie dwa miliony studentów, silny sojusznik Ameryki, odegranie niepośledniej roli w demokratyzacji Ukrainy, członkostwo w Unii Europejskiej oraz w NATO. Jednak obok tych pozytywnych osiągnięć, polski orzeł wygląda także na mocno sfatygowanego. Polska przegrywa z innymi krajami środkowo-wschodnimi (Estonia, Słowacja) walkę o inwestycje zagraniczne, wzrost gospodarczy jest rachityczny, mamy najwyższe bezrobocie w całej UE, rozdmuchaną administrację niezdolną do efektywnego wykorzystania środków unijnych, skomplikowany system podatkowy, gorset zbędnych przepisów, które blokują polską przedsiębiorczość, chore finanse publiczne, brak autostrad oraz rosnący dług publiczny. Szklanka w połowie pusta? Po takim obrazie rzeczywiście można zwątpić i stracić nadzieję na to, że nasz orzeł wzbije się w górę. Czy nowy rząd okaże się rządem przełomu i dokona pilnej sanacji na wskazanych wyżej odcinkach? Nie wiem. Ale wiem, że nie można tracić nadziei. Wiem także, że ster jest w naszych rękach, gdyż jako społeczeństwo powinniśmy robić swoje. Nikt nie broni nam popierania czy tworzenia ruchów i inicjatyw obywatelskich. Nikt nie przeszkadza nam w zakładaniu nowych partii, tworzeniu obywatelskich list do Parlamentu Europejskiego. W końcu nikt nie zabrania nam zmieniania się na lepsze. Wystarczą odpowiednie chęci, nadzieja i energia. Mniej narzekania, a więcej ufności w siebie samych. W niedawnym wywiadzie profesor Władysław Bartoszewski stwierdził: Patrzysz na szklankę wypełnioną w połowie herbatą. I co mówisz że jest w połowie pusta czy w połowie pełna? Dla mnie zawsze jest w połowie pełna. Dla mnie jest ona także w połowie pełna. Róbmy zatem swoje. I nie narzekajmy. Piotr Ptak 15

16 nr POLSKA JURA W UNII EUROPEJSKIEJ: PORĘBA Szukamy nie tylko w UE! Z JANEM MACHERZYŃSKIM Burmistrzem Miasta Poręba rozmawia Antoni Szczęsny O gminie Poręba mówi się, że jest przedsionkiem Jury. Jak w krajobraz tej krainy wpisuję się miasto? Związki Poręby z Jurą mają głębokie historyczne korzenie. Dlatego też, gdy objąłem stanowisko burmistrza, Gmina wstąpiła do Związku Gmin Jurajskich, podmiotu reprezentującego cały nasz region. Jednym z pierwszych naszych działań w ramach Związku było umieszczenie w przewodnikach, ukazujących atrakcje Jury, informacji na temat prażonek wyrobu wywodzącego się z Poręby oraz kociołków, w których się je piecze. Potrawa ta, coraz bardziej rozpowszechniona w Polsce, doczekała się u nas własnego festiwalu. Chcemy, żeby stała się znana w Europie i dlatego staramy się o jej certyfikację oraz uwzględnienie w klasyfikacji produktów regionalnych. Jakie warunki powinny być spełnione, aby Jura stała się atrakcyjnym, europejskim regionem turystycznym? Myślę, że Jura już w dużym stopniu jest takim miejscem. Warto jednak byłoby w dalszym ciągu rozszerzać informację turystyczną, tworzyć i odnawiać szlaki piesze i rowerowe, rozbudowywać bazę hotelową i gastronomiczną oczywiście w racjonalnych proporcjach. Czy w Porębie wiąże się plany z rozwojem infrastruktury turystycznej? Posiadamy odpowiedni teren pod bazę turystyczną, obok którego znajdują się obiekty sportowe, tereny rekreacyjne, dwa jeziora. Jest tu wspaniałe miejsce na stworzenie ośrodka rekreacyjnego z hotelem, gastronomią, a nawet ścianą wspinaczkową czy skateparkiem. Na te zadania szukamy partnerów do współpracy w zakresie realizacji projektów inwestycyjnych. Posiadamy dogodny dojazd do Poręby jest możliwy dzięki głównemu szlakowi komunikacyjnemu, łączącemu Śląsk z Kielcami i Krakowem. Duże wydatki budżetowe są w niejednej gminie przeszkodą w pozyskiwaniu środków unijnych, z powodu braku wkładu własnego, niezbędnego do ubiegania się o dotację. Czy widzi Pan możliwości, które mogłyby pomóc gminie w skutecznych staraniach o fundusze europejskie? Pomocne byłoby stworzenie państwowego funduszu, najlepiej gwarancyjnego, z którego gminy mogłyby korzystać.. Bardzo ważne byłoby również powołanie, na przykład przez Urząd Marszałkowski, wolnej od podejrzeń instancji nadrzędnej, która wskazywałaby gminom rzetelnych i sprawdzonych inwestorów. Zaistniałaby wtedy gwarancja, że przy doborze kontrahentów nie będzie miejsca na faworyzowanie wybranych firm i nieczyste układy. Brał Pan pod uwagę możliwość wykorzystania miast partnerskich, jako potencjalnych partnerów realizacji projektów inwestycyjnych? Poręba jeszcze nie nawiązała tego rodzaju kontaktów. Od początku swej kadencji czynię starania, aby pozyskać do współpracy atrakcyjnego partnera. Szukam kontaktów poprzez pion marszałkowski, konsulaty, a obecnie chcę spróbować dotrzeć do odpowiednich miast wykorzystując powiązania unijne. Prowadzę również zaawansowane rozmowy z przedstawicielami MSZ z Demokratycznej Republiki Konga. Współpraca z samorządami terytorialnymi tego państwa, aczkolwiek wydaje się egzotyczna, może moim zdaniem przynieść ciekawe rezultaty, nie tylko w sferze poznawczej, ale i w edukacyjnej oraz gospodarczej. Mam nadzieję, że pomimo przeszkód formalnych sprawa zostanie sfinalizowana w postaci podpisania umowy o współpracy. Dziękuję za rozmowę. THE POLISH JURASSIC IN THE EU: PORĘBA It is said that the Community of Poręba is a vestibule to the Jurassic. Has the town become an inherent part of this landscape? The links between Poręba and the Jurassic have deep historical roots. That is why when I took over the position of Mayor, the Community joined the Jurassic Communities Association, an entity representing our whole region. One of the fi rst activities performed by us within the framework of the Association was to place in guidebooks presenting Jurassic attractions, information on the subject of prażonki (roast potatoes with sausage, onion and bacon cooked in a special aluminium or cast-iron pot over a campfi re) a product deriving from Poręba and pots used for making it. The dish which has become more and more popular in Poland, has even got its own festival in our town. We want it to become known in Europe and that is why we are trying to get certifi cation for it and have it taken into account during classifi cation of regional products. What conditions should be fulfilled for the Jurassic to become an attractive European tourist region? I think that to a great extent the Jurassic has already become such a place. However, it would be worth developing tourist information, establishing and renovating hiking and biking routes, developing the hotel and gastronomic base of course, in reasonable proportions. Does the town of Poręba have any plans connected with the development of tourist infrastructure? We have suitable land for a tourist base, situated next to sport objects, recreation areas, two lakes. We have a splendid place We are searching not only in the EU! Antoni Szczęsny talks to JAN MACHERZYŃSKI Mayor of the town of Poręba for creating a recreation centre with hotel, gastronomy, even a wall for climbers and skatepark. We are currently looking for partners to co-operate in the implementation of investment projects. Poręba has convenient access from the main communication route connecting Silesia with Kielce and Cracow. High budgetary expenses are in many communities an obstacle in acquiring Union funds, because of insufficient means to cover their own contributions, required when applying for a subsidy. Do you see any possibilities that could effectively help the Community in its efforts to obtain funds from the EU? It would be helpful, if a State Fund, a guarantee fund would be best, were to be established for the use of the Communities. It would also be most important, if for instance the Marshal s Offi ce, were to appoint a suspicion-free offi ce of higher instance that could indicate to communities reliable and tested investors. This would guarantee that there would not be any favouring of selected fi rms and unfair connections when choosing contractors. Have you considered the possibility of using partnership cities as potential partners in the realization of investment projects? Poręba has not yet established such contacts. From the very beginning of my term of offi ce I have been endeavouring to fi nd an attractive partner for co-operation. I have been looking for contacts through the Marshal s Offi ce, consulates and right now I would like to reach appropriate towns through EU connections. I am also conducting well-advanced talks with representatives of the Ministry of Foreign Affairs from the Democratic Republic of the Congo. Although cooperation with local governments of that country seems quite exotic, it may in my opinion bring interesting results, not only in the cognitive area but educational and economic, too. I hope that in spite of formal barriers the matter will fi nalize in the form of a cooperation agreement being signed. Thank you for the talk.

17 POLSKA JURA W UNII EUROPEJSKIEJ: OGRODZIENIEC Czas postindustrialny Z dr inż. ANDRZEJEM MIKULSKIM burmistrzem miasta i gminy Ogrodzieniec rozmawia Jacek Broszkiewicz Ogrodzieniec jest perłą Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Jak wykorzystywany jest ten walor? Jeszcze 7-8 lat temu Ogrodzieniec był gminą przemysłową. Na naszym terenie istniała fabryka produkująca azbestowe pokrycia dachowe, były zakłady przemysłu cementowego, co wiązało się z działalnością górniczą. Dziś to już przeszłość. Z jednej strony szkoda, bo likwidacja przemysłu spowodowała wzrost bezrobocia, a dochody gminy radykalnie spadły, z drugiej cieszy nas to, bo w ten sposób krajobrazowe i historyczne walory gminy stały się jej sztandarowymi atutami. Od 1998 roku stawiamy na rozbudowę bazy wypoczynkowej i turystycznej, co wiąże się ze zwiększeniem wysiłków zmierzających do rozbudzania lokalnej przedsiębiorczości. W gminie działa obecnie kilkadziesiąt gospodarstw agroturystycznych, powstają zajazdy i lokale gastronomiczne, a mieszkańcy zaczęli traktować gości odwiedzających Ogrodzieniec bardzo przyjaźnie. Zarabiają użyczając swoich podwórek na parkingi w okolicach Podzamcza. Ruiny zamku w Ogrodzieńcu to magnes przyciągający setki tysięcy ludzi. To prawda. Zamek jest perłą na Szlaku Orlich Gniazd średniowiecznych piastowskich stanic obronnych. Wiążemy z nim duże nadzieje, bo ma on wpływ nie tylko na wizerunek gminy, ale i województwa. Odbywają się w nim ogólnopolskie imprezy, z których najbardziej znanymi są turnieje rycerskie. W tym roku zorganizowaliśmy trzy tego typu wydarzenia - znajdują one coraz więcej entuzjastów. Do odkrycia i zaprezentowania szerszej publiczności jest wiele innych urokliwych miejsc, jak na przykład odległe o kilka kilometrów od Podzamcza ruiny carskiej fabryki prochu, czy strażnica w Ryczowie, z XIV wieku. Mamy też nowsze, a zupełnie nieznane pozostałości militarne fortyfi kacje z I i II wojen światowych. Nasze perspektywy są, więc oczywiście związane z dziedzictwem kulturowym i przyrodniczym, ale także z rodzimą przedsiębiorczością, związaną z tym, że ludzie czują się tutaj prawdziwymi gospodarzami. Kurs na turystykę i rekreację wymusza dbanie o standard usług a tej sferze, polepszanie stanu infrastruktury technicznej. Czy gmina korzysta z unijnych funduszy pomocowych i strukturalnych? Tak. W ostatnich dwóch latach zainwestowaliśmy duże pieniądze w inwestycje. Wybudowaliśmy m.in. pieszo-rowerową ścieżkę łączącą Ogrodzieniec z Zawierciem. Mamy w planie wydłużenie jej po Podzamcze. Wybudowaliśmy 8 kilometrów dróg poprawiając w ten sposób komunikację pomiędzy poszczególnymi miejscowościami gminy, na przykład Ryczów z Pilicą. To przedsięwzięcie było dofi nansowane w programu SAPARD. Chcąc ożywić proces osiedleńczy w gminie prowadzimy prace nad rozbudową kanalizacji. Do dziś powstało kilkanaście kilometrów tej sieci, obejmującej ponad 250 posesji. Kolejne etapy prawdopodobnie będą fi nansowane ze środków norweskiego programu w ramach Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Na wiosnę rozpoczniemy budowę oczyszczalni ścieków. Ale to dopiero początek, bo nasz plan zakłada skanalizowanie do roku 2015 całej gminy. Liczymy przy tym na wsparcie tego projektu ze środków unijnych i marszałkowskich. Jesteśmy przygotowani do absorpcji tych pieniędzy. Czy to wystarczy, by przyciągnąć gości? W tym roku oddaliśmy do użytku nowoczesną, pełnowymiarową halę sportową z widownią. W części miejskiej i poprzemysłowej mamy zamiar zbudować kompleks obiektów sportowych z prawdziwego zdarzenia, gdzie będzie można uprawiać piłkę nożną, siatkówkę, koszykówkę. Mamy na to kilkanaście hektarów. Zachęcamy więc wszystkich do odwiedzania Ogrodzieńca i okolic, do podziwiania skarbów historii i przyrody, ale także do aktywnego wypoczynku i rekreacji. Dziękuję za rozmowę. THE POLISH JURASSIC IN THE EU: OGRODZIENIEC Ogrodzieniec is a gem of the Cracow-Częstochowa Jurassic. How do you use this quality? Still 7-8 years ago Ogrodzieniec was an industrial community. We had in our area a factory producing asbestos roofi ng, a cement industry plant, which involved mining activity. Today, this is history. On one hand it is a pity because the closed down industrial plants have contributed to increased unemployment and to a radical drop of income in the community, on the other hand, we are glad because this way the landscape and historical values of the community have become its greatest advantages. Since 1998 we have been developing the recreation and tourist base, which involves increased efforts aimed at developing local entrepreneurship. We now have in our community several dozen agricultural-tourist households (farms), inns and gastronomic outlets are being established, whereas the inhabitants of Ogrodzieniec have started treating visitors in a more friendly fashion. They make money lending their yards as parking lots in the vicinity of Podzamcze (outside the castle walls). The ruins of Ogrodzieniec castle act as a magnet for attracting hundreds of thousands of people. Yes, that is true. The Castle is a gem of the Eagle Nests Trail (Szlak Orlich Gniazd) medieval fortifi ed watch-towers dating back to the times of the Piast dynasty. We link great hopes with the Castle, because not only does it affect the image of the community but of the voivodship, too. All-Poland events take place there the most popular being the knights tournaments. We organized three events of this type this year they are beginning to have more and more fans. There are many other enchanting places to be discovered and presented to the wider public, for example the ruins of a tsarist gunpowder factory several kilometers away from Podzamcze, the 14 th century watchtower in Ryczów. We also have more recent, completely unknown military remnants like fortifi cations from 1 st and 2 nd World Wars. Naturally, our prospects are connected with the cultural and natural heritage The postindustrial time Jacek Broszkiewicz speaks to ANDRZEJ MIKULSKI Dr. Eng. Mayor of the Town and Community of Ogrodzieniec but also with local resourcefulness which is linked with the fact that people are feeling the real owners of the place. A policy orientated towards tourism and recreation makes it necessary to care for the standard of services in this area, for improving the condition of technical infrastructure. Has the Community received any aid or structural funds from the European Union? Yes. During the last two years we put big money into investments. We built, among other things, a path for pedestrians and bicycles connecting Ogrodzieniec with Zawiercie. We are planning to extend it to Podzamcze. We have built 8 kilometers of roads, thus improving communication between particular localities in the community, for instance between Ryczów and Pilica. This project was partly fi nanced from the SAPARD Programme. In order to stimulate the settlement process in the community we are conducting development works on the sewage system. To date more than a dozen kilometres of the network has been built, covering over 250 properties. The next stages will probably be fi nanced from the funds of the Norwegian Programme within the framework of the European Economic Area. We will start building a sewage treatment plant in spring. But this is just the beginning, as we plan to install a sewer system in the whole community by We are counting on support of the project from Union funds and Marshal funds. We are ready to absorb this money. Is this enough to attract visitors? This year we put into use a modern, full-size sports hall with auditorium. We intend building a genuine sports complex in the urban and post-industrial part, where it will be possible to play football, volley-ball and basketball. We have more than a dozen hectares for this. We invite everyone to visit Ogrodzieniec and the vicinity, to admire its historical and natural treasures, as well as to participate in active recreation and rest. Thank you for the talk. nr 48 17

18 nr 48 JURA: POLSKIE SAMORZĄDY W UNII EUROPEJSKIEJ TRZEBINIA 18 Trzebinia jest miastem leżącym przy ważnym szlaku komunikacyjnym autostradzie A4, to miasto od dawna kojarzone z silną gospodarką. Można zatem założyć, że te atuty sprzyjają rozwiązywaniu problemów wynikających z transformacji ekonomicznej i społecznej. Czy ta teza jest prawdziwa? Gdybyśmy rozmawiali 10 lat temu, to trzeba by było powiedzieć, że Trzebinia to duży bastion wszelakiego przemysłu, z ciężkim włącznie. Bo przecież mieliśmy tu i górnictwo węgla kamiennego i hutnictwo metali nieżelaznych, przemysł naftowy, cementowy, energetykę. Miasto było dużym i ważnym ośrodkiem przemysłowym, w którym nietrudno było o pracę, ale i o negatywne, zwłaszcza ekologicznie, skutki funkcjonowania zakładów działających w tych branżach. Transformacja gospodarcza zrobiła jednak swoje i dzisiaj krajobraz gospodarczy Trzebini jest zupełnie inny. Oczywiście, można się zastanawiać, czy to, co się stało jest dobre lub złe wszystko zależy od punktu odniesienia. Jako człowiek od urodzenia związany z tym miastem sam nawet nie zdawałem sobie sprawy z ogromu dewastacji w środowisku naturalnym, jakie poczynił tu przemysł ciężki, dopiero początku lat 90. zaczęliśmy się dowiadywać prawdy o tej apokalipsie. Z tego punktu widzenia likwidacja przedsiębiorstw najbardziej uciążliwych dla środowiska była, rzecz jasna, korzystna. Z drugiej jednak strony oznaczała utratę tysięcy miejsc pracy. Myliłby się jednak ktoś, kto sądzi, że mamy w Trzebini do czynienia ze strukturalnym bezrobociem. Nie jest tak dlatego, że w mieście nadal działają duże firmy, które bardzo prężnie się rozwijają, potrafiły odnaleźć się w nowej rzeczywistości rynkowej, a warunki dla działania nowych podmiotów, jakie stwarza samorząd, są na tyle atrakcyjne, że pojawiają się na naszym terenie coraz to nowi inwestorzy. Nie bez znaczenia jest też przedsiębiorczy potencjał mieszkańców, który zaowocował pojawieniem się na mapie gospodarczej setek nowych firm, z których znakomita większość świetnie sobie radzi. Duże i dobrze prosperujące przedsiębiorstwa mają jednak nadal wpływ na gospodarczą mapę miasta i gminy... Tak i wypada być za to wdzięcznym nie tyle losowi, co rzutkości ludzi kierujących tymi firmami. Zasadniczej modernizacji poddana została Elektrownia Siersza, która obecnie jest istotnym ogniwem Południowego Koncernu Energetycznego i jest zarazem poważnym źródłem dochodów budżetowych gminy. To, bez przesady, nasza matka-żywicielka, mająca w 80-milionowym budżecie gminy swój duży, bo 13-milionowy udział. Dla 35-tysięcznej społeczności miasta i gminy to, że działają tu nadal wielkie firmy dające miejsca pracy oraz przyciągające swą obecnością inwestorów jest niewątpliwie bardzo korzystne. W ten sposób łagodzone są społeczne skutki likwidacji innych przedsiębiorstw, takich jak kopalnia Siersza, która w szczytowym okresie swej prosperity zatrudniała do 7 tysięcy pracowników. Jako gospodarz miasta i gminy liczę skrupulatnie wpływy budżetowe i z rachunku ekonomicznego wynika, że restrukturyzacja przemysłu na naszym terenie wyszła gminie na dobre. Ludzie znaleźli pracę w innych firmach, albo sami je założyli. A tym, którzy nie radzą sobie, mogę realnie pomagać. Zresztą, nie jest ich wielu. Pozytywne rezultaty transformacji odnotowano też w Rafinerii Trzebinia, która również przeszła technologiczną metamorfozę, zmieniła profil produkcji, a parafiny w niej wytwarzane, jako jedyne w Europie wschodniej, posiadają atesty Unii Europejskiej. Trujący proces rafinacji ropy naftowej, który był zmorą dla ludzi i przyrody, jest już na szczęście tylko wspomnieniem. Głównym celem polskich samorządów jest pozyskiwanie inwestorów. To bardzo skuteczna metoda kreowania ożywienia gospodarczego. Od elastyczności, inicjatywy i pomysłów w tej sferze zależy przyszłość mieszkańców. Jak Pan sobie radzi z tym zadaniem? Myślę, że nie najgorzej. Gmina dysponuje atrakcyjnymi terenami inwestycyjnymi. Staramy się pozyskiwać inwestorów Zacząć o Z ADAMEM ADAMCZYKIEM burmistrzem i często udaje się nam osiągnąć sukces. Prywatyzacja Zakładów Surowców Ogniotrwałych Górka jest tego doskonałym przykładem. Przedsiębiorstwo zostało wykupione od skarbu państwa przez znaną włoską firmę Mappei. W ciągu ostatnich pięciu lat Włosi, zachowując zasadniczy profil produkcji, czyli wytwarzanie wysoko sprawnych cementów glinowych, wywindowali dotychczasową manufakturę na technologiczne szczyty. Można jednak tęsknić za manufakturą i prymitywnymi technologiami, bo tamta rzeczywistość wymagała setek rąk do pracy... Niekoniecznie. W schyłkowym okresie Górka jako firma państwowa zatrudniała 200 osób. W Mappei i innych spółkach, które wykupiły obiekty pozostałe po tym przedsiębiorstwie nadal ma pracę około dwustu ludzi. I to się liczy. Staram się stwarzać dobre warunki tym, którzy decydują się rozpocząć własną działalność gospodarczą i traktują to poważnie. Rozumiem, że firma może mieć przejściowe trudności i jeśli właściciel prosi mnie o rozłożenie w czasie podatków należnych gminie, to z reguły idę na to, bo wiem, że jeśli to mu pomoże w przyszłości, per saldo, gmina zyska. Ale, żeby było jasne: liczyć na te ulgi mogą tylko ci, którzy w Trzebini chcą inwestować na stałe. Nasza pomoc idzie dalej, bo co z tego, że kilkanaście firm kupi obiekty po państwowym przedsiębiorstwie, takim jak Górka, skoro brama wjazdowa jest jedna i nie ma jak dojechać do każdej z nich. Budujemy więc od trzech lat, by nie było zbyt wielkiego obciążenia dla budżetu, drogę, z której każdy może wjechać na swoją działkę. Myślę, że ten przykład ilustruje, w jak obopólnie korzystny sposób gmina może współpracować z przedsiębiorcami. Wola tej współpracy musi być jednak z obu stron. To nie jest łatwe, gdy się ma kilkunastu partnerów w jednym zadaniu, ale możliwe. W okresie świetności Zakłady Metalurgiczne w Trzebini zatrudniały 2-tysięczną załogę. Kiedy rozpoczęto ich likwidację miało tam pracę 470 ludzi. 300 osób z miejsca znalazło pra-

19 JURA: POLSKIE SAMORZĄDY W UNII EUROPEJSKIEJ TRZEBINIA nr 48 cę w spółkach, które powstały w obiektach bankruta. Te spółki tworzyli zresztą sami Z pozostałych przynajmniej połowa przeszła na emerytury. Jak widać, nie wszystkim musi zajmować się samorząd lub państwo, wystarczy ludziom nie przeszkadzać, a najlepiej dać do ręki wędkę, z której sami zrobią najlepszy użytek. Oczywiście, nie zapominam o pańskim pierwszym pytaniu o atuty miasta. To wszystko, o czym mówię, było możliwe także dzięki doskonałemu skomunikowaniu miasta i jego położeniu przy autostradzie A4. Trzebinia jest także ważnym węzłem kolejowym. Jednak najwięcej zależy od inicjatywy i pomysłów rodzących się w umysłach, od woli i determinacji. A tych Trzebinianom nie brakuje. d siebie Trzebini rozmawia Jacek Broszkiewicz Nic też nie tworzy się z dnia na dzień, choć każdy samorządowiec marzy o tym, by pojawił się na jego terenie przemysłowy gigant, który wybuduje fabrykę, drogi, infrastrukturę i da pracę wszystkim mieszkańcom. To się zdarza rzadko i nie wszędzie. Trzebinia współpracuje z niemieckim miastem Bönen. Tam był jeden wielki pracodawca kopalnia węgla zatrudniająca 5000 osób. Zlikwidowano ją w 1982 roku. Do dziś w powstałej w mieście na dziewiczym terenie specjalnej strefie ekonomicznej znalazło pracę nieco ponad połowa tego potencjału ludzkiego. A minęło już prawie ćwierć wieku. Nie tylko nam jest trudno, choć niekiedy mam wrażenie, że idzie nam lepiej niż innym nacjom, mimo że nie mamy wsparcia władz bogatego landu czy rządu. Ale samorządy w Polsce także nie mają kompetencji cudotwórczych. Wielu spośród Pańskich kolegów narzeka na skromne kompetencje i nikłe środki finansowe, jakie są w ich dyspozycji. Nie jest rolą samorządu decydowanie o gospodarce. Możemy jednak mieć wpływ na klimat dla przedsiębiorczości na naszym terenie. Tak naprawdę najwięcej zależy od tego, jaka rada i jaki wójt, burmistrz czy prezydent gminą rządzą, czy mają wsparcie w lokalnych środowiskach, czy mogą liczyć na pomoc parlamentarzystów, którzy mają dostęp do wielkich, światowych koncernów i mogą zainteresować naszymi lokalnymi atutami. Nie ma się co oszukiwać bardzo dużo zależy od siły przebicia, ale ta musi się ujawnić w samych działaczach samorządowych. Na narzekaniach nikt jeszcze niczego nie zbudował. I taką właśnie postawę trzeba jak najszybciej porzucić. Trzeba przyjąć do świadomości, że jeśli jeden na stu odwiedzających gminę inwestorów ulokuje w niej swoją firmę, to jest to bardzo dobry wynik. Trzeba mieć dużą odporność psychiczną i skórę hipopotama, która chroni przed zniechęceniem. Trzeba też pamiętać, że rozwój lokalnej społeczności nie odbywa się na zasadzie chińskiego wielkiego skoku, lecz jest procesem rozciągniętym w czasie, wymagającym żelaznej konsekwencji i ciągłego doskonalenia skuteczności działania. Jest wielkim sukcesem dla lokalnej społeczności, jeśli w gminie pojawi się znany i ceniony inwestor, bo on działa jak magnes, jest świadectwem dla innych, że warto. Władza, jak widać z tego, co Pan mówi, także powinna być przedsiębiorcza, kierować się w codziennym działaniu zasadami typowymi dla biznesu. Tak, przy tym musi przede wszystkim kierować się interesem mieszkańców, bo w ich imieniu i z ich mandatu działa. Dobry biznes to biznes poukładany. A więc najlepiej zacząć od siebie, uporządkować własne podwórko. Starając się o certyfi kat ISO dla urzędu miasta i gminy zdecydowaliśmy się wybrać holenderską fi rmę konsultingową. Także po to, by uczciwie przekonać się o jakości naszych wysiłków i pracy. Po trzech tygodniach weryfi kacji i sprawdzania Holendrzy wystawili doskonałe świadectwo naszym półtorarocznym wysiłkom i certyfi kat uzyskaliśmy bez najmniejszych problemów Tytuł Gmina Fair Play, zdobyty przez nas w 2005 roku, także nie wziął się z niczego. Jakość pracy samorządu z pewnością rzutuje na relacje z mieszkańcami, ale także na stosunek do potencjalnych inwestorów? Każdy może liczyć na życzliwość, rzeczowość i pomoc. Mamy w mieście kilka atrakcyjnie położonych obiektów, by wymienić takie nieruchomości jak: teren rekreacyjny nad zbiornikiem wodnym Balaton, działki dla małej przedsiębiorczości usługowej i handlowej w centrum miasta przy ul. Św. Stanisława, przy ul. Słonecznej i Krakowskiej. Osobną i skierowaną raczej do średnich i dużych fi rm jest oferta zagospodarowania 27-hektarowego terenu w sąsiedztwie autostrady A4 na osiedlu Salwator. Mam nadzieję, że to co dokonuje się w naszym mieście, a co starałem się pokrótce opisać, zasługuje na uwagę naszych przyszłych partnerów. Czekamy na nich z otwartymi ramionami tym bardziej, że ofertę gminą uzupełniają inwestycyjne propozycje sprzedaży gruntów i obiektów m.in.: Zakładów Metalurgicznych Trzebinia w upadłości, Hurt-Detal Domos, Przedsiębiorstwa Wyrobów Metalowo-Elektrotechnicznych Prodryn w upadłości, Przedsiębiorstwa energetyki Cieplnej, Spółki Restrukturyzacji Kopalń SA w Katowicach i Zakładów Górniczych Trzebionka SA. Jaka jest Pańska opinia na temat roli, jaką Trzebinia powinna odgrywać w rozwoju krainy geograficznej, do której przynależy. Miasto jest ważnym ośrodkiem Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Czy pożytki płynące z rozwoju turystyki są dostrzegane przez trzebiński samorząd w konstruowaniu strategii rozwoju miasta i gminy? Oczywiście. Łączymy spore nadzieje z rozwojem Trzebini w tym kontekście. Chcemy lepiej wykorzystać mało znane walory Puszczy Dulowskiej, budujemy trasy rowerowe, ale liczymy na lepszą współpracę z Lasami Państwowymi. Puszcza jest naszą bramą do Jury, a miasto także może się stać wrotami do tej krainy i korzystać na tym. 105 kilometrów kwadratowych, prawie połowę powierzchni całej gminy, stanowią lasy. Perełką jest rezerwat buczyny w Ostrej Górze. Dziękuję za rozmowę. 19

20 nr 48 POLSKA JURA W UNII EUROPEJSKIEJ: SIEWIERZ Tama dla ścieków Coraz intensywniej rozwijający się w Polsce rynek ekologiczny, systematycznie dostosowując się do unijnych dyrektyw. Jedną z nich jest obowiązek wyposażenia wszystkich tzw. aglomeracji (to niezbyt szczęśliwe, ale obowiązujące określenie), czyli miejscowości powyżej 2000 mieszkańców w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalni ścieków komunalnych. Do końca 2015 roku mamy czas na budowę oczyszczalni ścieków w około 400 aglomeracjach, a w blisko 1100 na ich rozbudowę lub modernizację. Miastem, które w ostatnim czasie podjęło się realizacji budowy oczyszczalni, był Siewierz. Przedsięwzięcie jest pierwszym etapem procesu porządkowania Zapraszamy do współpracy z Gminą Siewierz Siewierz to miasto posiadające dogodne warunki i możliwości rozwoju, otwarte na wszelkie inicjatywy, w którym historia splata się z nowoczesnością. Ponad 12-tysięczne miasto i gmina, położone na Wyżynie Śląskiej w środkowej części województwa śląskiego, należy do Powiatu Będzińskiego. Atutem są atrakcyjne tereny rekreacyjne z dużymi obszarami lasów i zbiorników wodnych. Zalew Przeczycko-Siewierski i Zbiornik Kuźnica Warężyńska oraz liczne zabytki to jedne z wielu atrakcji, które nasza gmina oferuje turystom. Siewierz jest ważnym węzłem komunikacyjnym, co daje możliwość szybkiego dotarcia do Warszawy i wielu miast Górnego Śląska. W odległości 12 km od Siewierza znajduje się port lotniczy Pyrzowice, obsługujący połączenia krajowe i międzynarodowe. Przez Siewierz przebiega linia kolejowa Zawiercie-Tarnowskie Góry, wykorzystywana w ruchu towarowym. Jesteśmy zainteresowani pozyskaniem partnerów, którzy chcieliby współpracować z naszą Gminą w sferze biznesu, samorządności, edukacji, kultury, sportu i współpracy zagranicznej. Partnerskie współdziałanie traktujemy jako szansę i możliwość wspólnej realizacji projektów na rzecz tworzenia lepszych warunków dla rozwoju lokalnych społeczności i uczestniczących w nim inwestorów. Andrzej Mruk Burmistrz Miasta i Gminy Siewierz Jan Majewski Przewodniczący Rady Miejskiej w Siewierzu Urząd Miasta i Gminy Siewierz ul. Żwirki i Wigury Siewierz tel. (032) , (032) , (032) fax (032) gospodarki ściekowej na terenie całej gminy. Położona na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej Ziemia Siewierska charakteryzuje się atrakcyjnymi warunkami przyrodniczymi. Czyste wody Zalewu Przeczycko-Siewierskiego i Zbiornika Kuźnica Warężyńska, zdrowe lasy oraz nie zanieczyszczone powietrze przyciągają na wypoczynek wielu mieszkańców Górnego Śląska i Małopolski, którzy mogą skorzystać z dobrze wyposażonej bazy hotelowej i gastronomicznej, ośrodków sportów wodnych oraz wielu terenów wędkarskich. Ochrona walorów turystycznych tego obszaru oraz konieczność uporządkowania gospodarki ściekowej i dostosowania jej do standardów unijnych przyczyniły się do realizacji na terenie Siewierza budowy oczyszczalni ścieków. Jej funkcjonowanie umożliwi gminie wdrożenie Dyrektywy 91/271/EWG, dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych, a także przyczyni się do osiągnięcia w wodach powierzchniowych zlewni rzeki Przemszy i w wodach podziemnych wymaganych norm jakościowych, określających ich przydatność do spożycia przez ludzi. Warto dodać, że na siewierskich akwenach znajdują się również ujęcia wody pitnej między innymi dla: Zawiercia, Dąbrowy Górniczej, Jaworzna i Olkusza. Realizacja budowy oczyszczalni ścieków oraz kanalizacji w centrum Siewierza umożliwi w przyszłości podłączenie pozostałych sołectw do nowopowstałych kolektorów przesyłowych i przerzut ścieków do oczyszczalni. Tutaj zostaną one poddane technologii, opartej o sekwencyjny reaktor biologiczny typu SBR, którego użycie zwiększa odporność układu technologicznego na wahania dopływu i stężenia ścieków szczególnie w okresie sukcesywnego podłączania do kanalizacji nowych obiektów i dowożenia nieczystości. Ścieki w oczyszczalni kierowane są do pompowni ścieków surowych, a następnie do mechanicznego oczyszczania w tzw. sitopiaskowniku. Odpady, wydzielone w wyniku tego procesu, wywozi się na wysypisko. Kolejnym etapem jest biologiczne oczyszczanie ścieków, po którym są one odprowadzane, w postaci czystej wody, do odbiornika rzeki Czarnej Przemszy. Powstający w procesie biologicznego oczyszczania osad jest częściowo przyrodniczo wykorzystywany, a pozostałą resztę wywozi się na komunalne wysypisko. Warto nadmienić, że całość procesu technologicznego nadzorowana jest przez nowoczesny system sterowania pracą wraz z jej sygnalizacją i wizualizacją. Wysoka jakość stosowanej w oczyszczalni technologii zapewnia uzyskanie parametrów produktu końcowego lepszych niż wymagania zawarte w pozwoleniu wodnoprawnym. Głównym inwestorem budowy oczyszczalni ścieków i kanalizacji sanitarnej jest gmina Siewierz. Prace przy realizacji przedsięwzięcia były wykonywane według harmonogramu, który obejmował: wykonanie dokumentacji wraz z uzyskaniem pozwolenia na budowę, przeprowadzenie robót budowlano montażowych i rozruch technologiczny oczyszczalni oraz uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na jej eksploatację. Partnerami współfi nansującymi siewierską inwestycję w zakresie ochrony środowiska były: Fundacja EKOFUNDUSZ, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie oraz Powiatowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Będzinie. Grzegorz Płonka 20 Kolumna dofinansowana przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Możliwości wsparcia i rozwoju współpracy zespołów polskich z Ukrainą i Białorusią

Możliwości wsparcia i rozwoju współpracy zespołów polskich z Ukrainą i Białorusią współpracy zespołów polskich z Ukrainą i Białorusią Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIAŁORUŚ Podstawa prawna: "Umowa między Rządem Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

JAN SZMIDT. www.janszmidt.pl. Kandydat na funkcję. Rektora. Politechniki Warszawskiej. Kadencja 2012 2016 1/16

JAN SZMIDT. www.janszmidt.pl. Kandydat na funkcję. Rektora. Politechniki Warszawskiej. Kadencja 2012 2016 1/16 JAN SZMIDT Kandydat na funkcję Rektora Politechniki Warszawskiej Kadencja 2012 2016 1/16 Dlaczego kandyduję? Widzę szanse rozwoju Politechniki Warszawskiej Mam dostateczne doświadczenie i wiedzę, aby podjąć

Bardziej szczegółowo

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO PREAMBUŁA Przedsięwzięcie społeczne to przede wszystkim wielka odpowiedzialność wobec tych, na rzecz których działamy. To działanie powinno być trwałe i

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego , Siła woli potrafi zaskakiwać rozmachem wizji i zdumiewać osiągnięciami po jej urzeczywistnieniu. To właśnie na motywacji, chęci

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Kierując się dobrem ogółu jakim jest zagwarantowanie równego dla wszystkich obywateli prawa do ochrony zdrowia stanowiącego zarazem sprawę o szczególnym znaczeniu dla Państwa jako

Bardziej szczegółowo

temat konferencji: DETERMINANTY ROZWOJU MIAST W KONTEKŚCIE POLITYKI MIEJSKIEJ PO ROKU 2013

temat konferencji: DETERMINANTY ROZWOJU MIAST W KONTEKŚCIE POLITYKI MIEJSKIEJ PO ROKU 2013 temat konferencji: DETERMINANTY ROZWOJU MIAST W KONTEKŚCIE POLITYKI MIEJSKIEJ PO ROKU 2013 CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA ROZWÓJ MIAST W KONTEKŚCIE POLITYKI MIEJSKIEJ PO ROKU 2013 tytuł wystąpienia: ROLA MIASTA

Bardziej szczegółowo

Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych Współpraca Ministerstwa Spraw Zagranicznych z organizacjami pozarządowymi i samorządami przy realizacji wybranych zadań z zakresu współpracy międzynarodowej Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA. z dnia 24 listopada 2015 r.

UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA. z dnia 24 listopada 2015 r. UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie Rocznego Programu Współpracy Gminy Nowa Ruda z organizacjami pozarządowymi na rok 2016 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15

Bardziej szczegółowo

Bydgoski Pakt dla Kultury

Bydgoski Pakt dla Kultury Bydgoski Pakt dla Kultury Bydgoski Pakt dla Kultury zawarty pomiędzy: władzami miasta Bydgoszczy reprezentowanymi przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy Rafała Bruskiego Przewodniczącego Rady Miasta Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 Wrzesień 2005 ROZDZIAŁ I Definicje i określenia 1. Definicje: - działalność pożytku publicznego jest to działalność społecznie

Bardziej szczegółowo

Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk

Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk Społeczna Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk SPOŁECZNA PODKARPACKA AKADEMIA NAJLEPSZYCH PRAKTYK (SPANP) Szanowni Państwo, w imieniu wszystkich partnerów pragniemy zaprosić Was do współpracy w ramach

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA SIECI GOSPODARCZE - OCENA STANU I PROGNOZA MBA 2009 1 A KONKRETNIE OCENA STANU I PROGNOZA FUNKCJONOWANIA SIECI W OPARCIU O DOŚWIADCZENIA WIELKOPOLSKIEJ IZBY BUDOWNICTWA MBA

Bardziej szczegółowo

dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Grudzień 2010

dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Grudzień 2010 ROZWÓJ KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH PRACOWNIKÓW JAKO CEL POLITYKI PERSONALNEJ POLSKICH FIRM POKONYWANIE BARIER WYNIKAJĄCYCH ZE SCHEMATÓW MYŚLENIA I OGRANICZEŃ BUDŻETOWYCH dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy

Bardziej szczegółowo

zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów

zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów Wersja z dn. 11. 05. 2011 r. PAKT DLA KULTURY zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów oraz stroną społeczną reprezentowaną przez Obywateli Kultury

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

Listy z okazji inauguracji roku akademickiego

Listy z okazji inauguracji roku akademickiego Listy z okazji inauguracji roku akademickiego MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU Krystyna ŁYBACKA Magnificencjo Rektorze, Wysoki Senacie, Szanowna Społeczności Akademicka! Każdego roku z początkiem października

Bardziej szczegółowo

Co n a s w y r ó ż n i a

Co n a s w y r ó ż n i a Kim jesteśmy Centrum Prawa Żywnościowego to profesjonalny ośrodek doradczo- -badawczy specjalizujący się w dziedzinie prawa żywnościowego. Stanowi ono fachowe zaplecze eksperckie dla wszystkich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Kierunek studiów: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE Specjalność: międzynarodowe stosunki ekonomiczne STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA SYLWETKA ABSOLWENTA

Kierunek studiów: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE Specjalność: międzynarodowe stosunki ekonomiczne STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA SYLWETKA ABSOLWENTA Specjalność: międzynarodowe stosunki ekonomiczne STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Specjalność międzynarodowe stosunki ekonomiczne skierowana jest do osób, które pragną aktywnie działać na rynkach międzynarodowych,

Bardziej szczegółowo

Statut Fundacji imienia Krzysztofa Skubiszewskiego

Statut Fundacji imienia Krzysztofa Skubiszewskiego Statut Fundacji imienia Krzysztofa Skubiszewskiego Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja pod nazwą "Fundacja imienia Krzysztofa Skubiszewskiego", zwana dalej "Fundacją", została ustanowiona przez Piotra Skubiszewskiego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Konferencja zamykająca pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Śląskiego Adama Matusiewicza Główny Instytut Górnictwa, Katowice, 19.09.2011 r.

Konferencja zamykająca pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Śląskiego Adama Matusiewicza Główny Instytut Górnictwa, Katowice, 19.09.2011 r. Foresight technologiczny rozwoju sektora usług publicznych w Górnośląskim Obszarze Metropolitalnym Konferencja zamykająca pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Śląskiego Adama Matusiewicza Główny

Bardziej szczegółowo

Dzień Informacyjny na temat programu Comenius

Dzień Informacyjny na temat programu Comenius Dzień Informacyjny na temat programu Comenius Magdalena Chawuła-Kosuri Dyrektor Biura Regionalnego Województwa Śląskiego w Brukseli Katowice, 20 listopada 2012 r www.silesia-europa.pl PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe)

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) Nazwa przedmiotu/modułu kształcenia Pozyskiwanie środków z funduszy UE i ich administrowanie Nazwa w języku angielskim Język wykładowy polski

Bardziej szczegółowo

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo,

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo, E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y Szanowni Państwo, utworzenie w Europie nowego ośrodka łączącego edukację, badania naukowe i innowacje Europejskiego Instytutu Technologicznego

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ANKIETA

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ANKIETA ul. Szpitalna 5/5, 00-031 Warszawa, tel. (022) 828 91 28 wew. 135 fax. (022) 828 91 29 Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA

STATUT STOWARZYSZENIA GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA STATUT STOWARZYSZENIA GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie nosi nazwę STOWARZYSZENIE GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA, zwane jest dalej Stowarzyszeniem. 2 Stowarzyszenie używa pieczęci

Bardziej szczegółowo

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Charakter Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego Siedzą w środkowym rzędzie: prof. Jerzy Mikułowski Pomorski późniejszy rektor AE, prof. Aleksander Koj ówczesny rektor

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Od 2004 roku Polska jest członkiem Unii Europejskiej, w wyniku możliwości podjęcia

Bardziej szczegółowo

Podnoszę swoje kwalifikacje

Podnoszę swoje kwalifikacje Podnoszę swoje kwalifikacje Dorota Marszałek Podejmując działania edukacyjne musisz brać pod uwagę fakt, iż współczesny rynek pracy wymaga ciągłego dokształcania i rozwoju od wszystkich poszukujących pracy,

Bardziej szczegółowo

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Pomysł na przyszłość Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Studia a rynek pracy W 2011 roku kształciło się ponad 1 800 tys. studentów, Dyplom wyższej

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju 1. Podstawowe informacje o badaniu: Badanie zostało wykonane

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Rynek pracy a system edukacji w Polsce

Raport miesiąca - Rynek pracy a system edukacji w Polsce Raport miesiąca - Rynek pracy a system edukacji w Polsce W październiku konsultanci Zielonej Linii przeprowadzili badania dotyczące relacji pomiędzy systemem edukacji a rynkiem pracy w Polsce. Zapytaliśmy

Bardziej szczegółowo

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS prof. dr hab. Stanisław Michałowski Rektor UMCS Cel badań oraz charakterystyka respondentów 1. Badania miały na celu poznanie:

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce).

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Od kilkunastu lat, kiedy Polska znalazła się w warunkach wolnorynkowych, liczba

Bardziej szczegółowo

Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE

Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE Panel dyskusyjny: Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE Współpraca mieszkańców i awans gospodarczy gminy PREMIERA PORADNIKA: Jak mieszkańcy i ich gminy mogą skorzystać na OZE Dlaczego warto wziąć

Bardziej szczegółowo

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji A 399316 POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji pod redakcją Krzysztofa Zagórskiego i Michała Strzeszewskiego Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2005 Spis treści WSTĘP. OPINIA

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy motywacyjne, a rola operatora w programach rewitalizacji

Mechanizmy motywacyjne, a rola operatora w programach rewitalizacji Rewitalizacja a smart city. Czy smart rewitalizacja się opłaca przy wykorzystaniu środków RPO WSL 2014-2020 Bytom 27.10.2015 Mechanizmy motywacyjne, a rola operatora w programach rewitalizacji dr hab.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Zasady działania Szerokiego Porozumienia na rzecz Umiejętności Cyfrowych w Polsce zainaugurowanego 3 lipca 2013 r.

Zasady działania Szerokiego Porozumienia na rzecz Umiejętności Cyfrowych w Polsce zainaugurowanego 3 lipca 2013 r. Zasady działania Szerokiego Porozumienia na rzecz Umiejętności Cyfrowych w Polsce zainaugurowanego 3 lipca 2013 r. Wstęp Szerokie Porozumienie na rzecz Umiejętności Cyfrowych jest nieformalnym, dobrowolnym

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA - w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową W dniu 22 marca 1990 r. została zawarta Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ STUDENCKIE PRAKTYKI ZAWODOWE 2. CO ZYSKUJE PRACODAWCA 3. GDZIE SZUKAĆ STUDENTÓW NA PRAKTYKI 3.1 Portal

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH dr Anna Wawrzonek Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydział Studiów Edukacyjnych Szkoły zawodowe Zasadnicze szkoły zawodowe Technika

Bardziej szczegółowo

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r.

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie Wydział Rozwoju Kadr Regionu Plan prezentacji Typy projektów. Uprawnieni wnioskodawcy

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1293).

- o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1293). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezes Rady Ministrów DMPiA 140-43(1)/07 Warszawa, 28 marca 2007 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Uprzejmie przekazuję stanowisko Rady

Bardziej szczegółowo

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego KAROLINA ŁUKASZCZYK Europejska Sieć Migracyjna quasi agencja unijna (KE + krajowe punkty kontaktowe), dostarcza aktualnych,

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Międzynarodowe warsztaty Zatrudnienie, równouprawnienie, bezpieczeństwo socjalne (nestor) Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Nikogo nie wolno pozostawić samemu sobie pomysły działań i

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PRZEMKOWIE. z dnia 19 października 2015 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PRZEMKOWIE. z dnia 19 października 2015 r. Projekt z dnia 23 października 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PRZEMKOWIE z dnia 19 października 2015 r. w sprawie przyjęcia "Programu współpracy Gminy Przemków z organizacjami

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 W latach 2005-2010 w przedsięwzięciach organizacyjnych, kierowanych do osób potrzebujących pomocy, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaliczanych

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku Jacek Szlachta Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego Białystok 20 luty 2014 roku 1 Struktura prezentacji 1. Zapisy strategii województwa podlaskiego do roku 2020 w

Bardziej szczegółowo

ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie.

ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie. Pomarańczowy Kod ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie. Pomarańczowy Kod determinuje sposób, w jaki realizujemy powyższy cel określa

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.2013 Informacje o projektodawcy Nazwa

Bardziej szczegółowo

S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA. Rozdział I Postanowienia ogólne

S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA. Rozdział I Postanowienia ogólne S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie pod nazwą POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Bardziej szczegółowo

S11 a rozwój gospodarczy regionów. VII Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Droga S11. Koszalin, 10 czerwca 2013 r.

S11 a rozwój gospodarczy regionów. VII Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Droga S11. Koszalin, 10 czerwca 2013 r. Bożena Przewoźna Prezes Zarządu Stowarzyszenia Droga S11. S11 a rozwój gospodarczy regionów. VII Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Droga S11. Koszalin, 10 czerwca 2013 r. Transport jest jednym z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY WIELICZKA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2016

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY WIELICZKA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2016 PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY WIELICZKA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2016 I. Postanowienia ogólne 1. 1. Podstawą Programu współpracy

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ul. Szpitalna 5/5, 00-031 Warszawa, tel. (022) 828 91 28 wew. 135 fax. (022) 828 91 29 Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE Typy szkół ponadgimnazjalnych Do wyboru są trzy typy szkół ponadgimnazjalnych: 1. liceum ogólnokształcące (LO) 2. technikum (T) 3. zasadnicza szkoła zawodowa (ZSZ) Każdy typ szkoły

Bardziej szczegółowo

EuroIndeks 2008 V EDYCJA KONKURSU WIEDZY O GOSPODARCE UNII EUROPEJSKIEJ. I Prywatne Liceum Ogólnokształcące w Szczecinie

EuroIndeks 2008 V EDYCJA KONKURSU WIEDZY O GOSPODARCE UNII EUROPEJSKIEJ. I Prywatne Liceum Ogólnokształcące w Szczecinie EuroIndeks 2008 V EDYCJA KONKURSU WIEDZY O GOSPODARCE UNII EUROPEJSKIEJ Uniwersytet Szczeciński Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług I Prywatne Liceum Ogólnokształcące w Szczecinie Szanowni Państwo! Z

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 20 W KATOWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 20 W KATOWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 20 W KATOWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 WIZJA I MISJA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 20 W KATOWICACH WIZJA I MISJA SZKOŁY Tworzymy szkołę, która: Troszczy się o wszechstronny

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnie energetyczne

Spółdzielnie energetyczne Spółdzielnie energetyczne Spółdzielnie energetyczne krok w stronę zielonej demokracji [dropcap] [/dropcap]niemiecka transformacja energetyczna oznacza nie tylko zmiany technologiczne i gospodarcze. Przemianie

Bardziej szczegółowo

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Terytorium i mieszkańcy Jeżeli rozwój lokalny dotyczy zarówno jednostek, jak

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze W województwie lubuskim

Bardziej szczegółowo

Wstęp. 1. Ilekroć w programie jest mowa o:

Wstęp. 1. Ilekroć w programie jest mowa o: /PROJEKT/ Program współpracy Gminy Przeworsk z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na rok 2012 Wstęp Organizacje

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dn. 2007-06-01. European Commission Directorate-General for Competition State aid Registry HT 364 B-1049 Brussels.

Warszawa, dn. 2007-06-01. European Commission Directorate-General for Competition State aid Registry HT 364 B-1049 Brussels. Warszawa, dn. 2007-06-01 European Commission Directorate-General for Competition State aid Registry HT 364 B-1049 Brussels Szanowni Państwo, Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych przesyła

Bardziej szczegółowo

Uniwersytety i szkoły wyższe

Uniwersytety i szkoły wyższe Uniwersytety i szkoły wyższe Na uniwersytecie lub szkole wyższej można uczyć się na wielu kierunkach i kursach. Szkolnictwo wyższe oznacza większą swobodę i odpowiedzialność za samego siebie. Studia muszą

Bardziej szczegółowo

MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022

MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022 MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022 WYDZIAŁU ZARZĄDZANIA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE I. MISJA 1. Wydział Zarządzania WSEiZ w Warszawie kieruje ofertę kształcenia do osób, pragnących

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2009 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska Korekta: Beata Bednarz Sylwia Kajdana ISBN ISBN 978-83-7850-377-4 978-83-7587-147-0

Bardziej szczegółowo

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA II GIMNAZJUM Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach wiedzy o społeczeńst

Bardziej szczegółowo

Seminaria europejskie

Seminaria europejskie Seminaria europejskie koordynatorka: Aleksandra Saczuk a.saczuk@schuman.org.pl SE(5) 7.12.2009 Partnerstwo Wschodnie polski sukces w unijnej polityce zewnętrznej Partnerstwo Wschodnie jest polskim sukcesem

Bardziej szczegółowo

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 Strategią rozwoju nazywa się rozmaite sposoby oddziaływania w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego Strategia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Metodyka zarządzania projektami

Metodyka zarządzania projektami Metodyka zarządzania projektami Prof. dr hab. inż. Andrzej Karbownik Gliwice 2015 r. Wykłady: Zarządzanie projektem Andrzej Karbownik https://woiz.polsl.pl/moodle/file.php?file=/185/wyklad.pdf 2 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIV/242/2005 Rady Gminy Malechowo z dnia 28 września 2005 r. w sprawie polityki Gminy Malechowo wobec organizacji pozarządowych.

UCHWAŁA NR XXIV/242/2005 Rady Gminy Malechowo z dnia 28 września 2005 r. w sprawie polityki Gminy Malechowo wobec organizacji pozarządowych. UCHWAŁA NR XXIV/242/2005 Rady Gminy Malechowo z dnia 28 września 2005 r. w sprawie polityki Gminy Malechowo wobec organizacji pozarządowych. Na podstawie art. 118 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 listopada

Bardziej szczegółowo

Screening i ranking technologii

Screening i ranking technologii Screening i ranking technologii Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Screening i ranking Selekcja idei, technologii, opcji, możliwości, rynków, Na wczesnych etapach rozwoju przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 38. posiedzeniu Senatu do

Bardziej szczegółowo

STATUT. STOWARZYSZENIA EUROREGION NIEMEN" (tekst jednolity na dzień 5 czerwca 2003r.)

STATUT. STOWARZYSZENIA EUROREGION NIEMEN (tekst jednolity na dzień 5 czerwca 2003r.) STATUT STOWARZYSZENIA EUROREGION NIEMEN" (tekst jednolity na dzień 5 czerwca 2003r.) Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie o nazwie Stowarzyszenie Euroregion Niemen" zwane dalej Stowarzyszeniem

Bardziej szczegółowo

Część IV. System realizacji Strategii.

Część IV. System realizacji Strategii. Część IV. System realizacji Strategii. Strategia jest dokumentem ponadkadencyjnym, określającym cele, kierunki i priorytety działań na kilka lat oraz wymagającym ciągłej pracy nad wprowadzaniem zmian i

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 84/2015 O KONFLIKCIE NA UKRAINIE I SANKCJACH GOSPODARCZYCH WOBEC ROSJI

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 84/2015 O KONFLIKCIE NA UKRAINIE I SANKCJACH GOSPODARCZYCH WOBEC ROSJI Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 84/2015 O KONFLIKCIE NA UKRAINIE I SANKCJACH GOSPODARCZYCH WOBEC ROSJI Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 9 stycznia 2015 roku

Bardziej szczegółowo

Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich

Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich Rok 2005 został ogłoszony przez Radę Europy Europejskim Rokiem Edukacji Obywatelskiej. Ma to zwrócić uwagę na znaczenie edukacji dla wspierania

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze Ekonomia społeczna to

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego Izba Gospodarcza Regionu Płockiego perspektywa Biznesu KRZYSZTOF IZMAJŁOWICZ P R E Z E S I Z B Y G O S P O D A R C Z E J R E G I O N U P Ł O C K I E G O Kim jesteśmy Izba Gospodarcza Regionu Płockiego,

Bardziej szczegółowo

Komisja Polityki Senioralnej. Deklaracja Końcowa

Komisja Polityki Senioralnej. Deklaracja Końcowa Deklaracja Końcowa Projekt nr 2. III Ogólnopolskiej Konferencji Uniwersytetów Trzeciego Wieku inaugurującej obchody 40. lat Ruchu Uniwersytetów Trzeciego Wieku w Polsce pod patronatem Marszałka Sejmu RP,

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Społeczny ład informacyjny dr inż. Janusz Górczyński 1 Podstawowe pojęcia (1) Informacja, procesy informacyjne i systemy informacyjne odgrywały zawsze istotną rolę w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Statut Polskiej Platformy Technologicznej Inteligentnych Systemów Transportowych (PPT ITS)

Statut Polskiej Platformy Technologicznej Inteligentnych Systemów Transportowych (PPT ITS) Statut Polskiej Platformy Technologicznej Inteligentnych Systemów Transportowych (PPT ITS) 1 Postanowienia ogólne 1. Powołana 28 maja 2007 roku, na mocy decyzji nr 259/7.PR UE/2007/7 Ministra Nauki i Szkolnictwa

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ NADZIEJE I OBAWY ZWIĄZANE Z INTEGRACJĄ BS/110/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2003

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ NADZIEJE I OBAWY ZWIĄZANE Z INTEGRACJĄ BS/110/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2003 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Młodzieżowe Rady. sposób na systematyczne uczestnictwo młodzieży w życiu publicznym

Młodzieżowe Rady. sposób na systematyczne uczestnictwo młodzieży w życiu publicznym Młodzieżowe Rady sposób na systematyczne uczestnictwo młodzieży w życiu publicznym VI seminarium Laboratorium Partycypacji Obywatelskiej: partycypacja młodzieży 11-12 października 2011 roku Zaczęło się

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Kapitałowe

Inwestycje Kapitałowe Inwestycje Kapitałowe Twoje pomysły i nasz kapitał 27 mln na innowacje 1 Nie wystarczy być we właściwym miejscu we właściwym czasie. Musisz być z właściwą osobą we właściwym miejscu we właściwym czasie.

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA GMINA SEROCK ŁĄCZY

STATUT STOWARZYSZENIA GMINA SEROCK ŁĄCZY STATUT STOWARZYSZENIA GMINA SEROCK ŁĄCZY ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie o nazwie: Gmina Serock Łączy, w skrócie GSŁ dalej zwane Stowarzyszeniem. 2. Siedzibą stowarzyszenia jest miasto

Bardziej szczegółowo

Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej.

Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej. Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej. Skorzystaj z dobrych praktyk i przekonaj się, jak niewielkie usprawnienia mogą przynieść znaczące efekty. Od ponad pięciu lat wdrażam

Bardziej szczegółowo

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband Centrum KLUCZ w ramach realizacji projektu PWP OWES INSPRO rozwiązania ponadnarodowe prezentuje wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband, przybliżający dobre praktyki z zakresu zachodniego

Bardziej szczegółowo

Niedorzeczna likwidacja

Niedorzeczna likwidacja Zgodnie z ekspertyzą Związku Banków Polskich, likwidacja Funduszu Poręczeń Unijnych i Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych przyniosłaby negatywne skutki przede wszystkim dla jednostek samorządu terytorialnego.

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr III/. /14 - projekt - Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia. grudnia 2014 r.

Uchwała Nr III/. /14 - projekt - Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia. grudnia 2014 r. Uchwała Nr III/. /14 - projekt - Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia. grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia rocznego programu współpracy Gminy Biesiekierz na rok 2015 z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami

Bardziej szczegółowo

FINANSE SAMORZĄDOWE PO 25 LATACH STAN I REKOMENDACJE

FINANSE SAMORZĄDOWE PO 25 LATACH STAN I REKOMENDACJE WOJCIECH MISIĄG * FINANSE SAMORZĄDOWE PO 25 LATACH STAN I REKOMENDACJE * INSTYTUT BADAŃ I ANALIZ FINANSOWYCH WYŻSZEJ SZKOŁY INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA NAJWYŻSZA IZBA KONTROLI NAJWAŻNIEJSZE PYTANIA 1. Jaka

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY LUBOMIA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA 2016 ROK

ROCZNY PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY LUBOMIA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA 2016 ROK PROJEKT ROCZNY PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY LUBOMIA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA 2016 ROK Wstęp Celem głównym Rocznego Programu Współpracy,

Bardziej szczegółowo