Wycena nieruchomości. Mirosław Żak

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wycena nieruchomości. Mirosław Żak"

Transkrypt

1 Mirosław Żak Wycena nieruchomości Nieruchomość jako twór geometryczny Nieruchomość jako twór prawny Nieruchomość jako twór ekonomiczny Matematyka finansowa Projekty operatów szacunkowych

2 NIERUCHOMOŒCI Wycena nieruchomoœci

3 Polecamy nastêpuj¹ce publikacje: Zygmunt Niewiadomski (red.) PRAWO BUDOWLANE. KOMENTARZ, 3 wyd. Komentarze Becka Zygmunt Niewiadomski (red.) PLANOWANIE I ZAGOSPODAROWANIE PRZESTRZENNE. KOMENTARZ, 5 wyd. Komentarze Becka Ryszard Strzelczyk, Aleksander Turlej W ASNOŒÆ LOKALI. KOMENTARZ Komentarze Becka Adam Doliwa PRAWO MIESZKANIOWE. KOMENTARZ, 3 wyd. Komentarze Becka J. Jaworski/A. Prusaczyk/A. Tu³odziecki/M. Wolanin USTAWA O GOSPODARCE NIERUCHOMOŒCIAMI Komentarze Becka Marian Wolanin PODZIA Y I SCALANIE NIERUCHOMOŒCI Nieruchomoœci Maciej Tertelis PIENI DZE WSPÓLNOTY MIESZKANIOWEJ Nieruchomoœci

4 Wycena nieruchomoœci Miros³aw ak WYDAWNICTWO C. H. BECK WARSZAWA 2012

5 Redakcja: Andrzej Hołownia Izabela Sachajdakiewicz Wydawnictwo C.H. Beck 2012 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o., ul. Bonifraterska 17, Warszawa, tel Skład i łamanie: Studio Graficzne MIMO, Michał Moczarski Druk i oprawa: Totem, Inowrocław ISBN ISBN e-book

6 Niniejszą pracę dedykuję moim najbliższym współpracownikom w okresie kierowania przeze mnie Katedrą Geodezji Wyższej obecnego Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Są nimi dr inż. Marek Plewako i dr inż. Klemens Godek. Wasza życzliwość, pomoc i sprzyjanie to skarb bezcenny. Dziękuję Ci, Marku! Dziękuję Ci, Klemens! Dziękuję też najserdeczniej mgr inż. Joannie Wertz bez jej mrówczej pracy i cierpliwości książka ta nie miałaby szans powstania. Dziękuję Ci, Joasiu! Autor

7

8 Spis treści Wykaz skrótów... Wykaz aktów prawnych... Bibliografia... Wstęp... IX XI XIII XVII CZĘŚĆ I Nieruchomość jako twór geometryczny Kataster pruski Kataster austriacki Kataster rosyjski Kataster zamojski Nieruchomość jako twór prawny Prawa rzeczowe Ograniczone prawa rzeczowe Prawa zobowiązaniowe Prawa konstytutywne Stan prawny nieruchomości Nieruchomość jako twór ekonomiczny Opłata adiacencka z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej jako przyczyna wzrostu jej wartości Opłata adiacencka spowodowana scaleniem i podziałem nieruchomości jako przyczyna wzrostu jej wartości Opłata adiacencka spowodowana podziałem nieruchomości jako przyczyną wzrostu jej wartości Matematyka finansowa Ciągi liczbowe Procent Postęp arytmetyczny i geometryczny Procent prosty Procent składany Modele kapitalizacji... 48

9 VIII Spis treści 4.4. Dyskontowanie kapitału Procent prosty w procedurze dyskontowania Procent składany w procedurze dyskontowania Metoda dyskontowania przepływów pieniężnych Zastosowanie metody DCF do szacowania efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych Zastosowanie metody DCF do szacowania wartości nieruchomości przynoszących dochód Matematyczny model wartości rezydualnej Płatności okresowe Płatności bez wyprzedzenia Płatności z wyprzedzeniem Podstawowe równanie obliczeń finansowych przy stosowaniu oprocentowania składanego Amortyzacja kredytu Analiza upływu czasu Dokładność wyniku pomiaru, którym jest oszacowanie wartości nieruchomości Liczby przybliżone Teoria chaosu Renty osobiste jako element wartości lub ceny nieruchomości CZĘŚĆ II Operat szacunkowy Podejścia metody i techniki wyceny Zestawienie podejść, metod i technik stosowanych w wycenie nieruchomości (podstawa) Zestawienie podejść, metod i technik stosowanych przy wycenie nieruchomości Procedura postępowania przy stosowaniu podejścia porównawczego Projekt operatu szacunkowego Nr 01/T I Projekt operatu szacunkowego Nr 14/T XIV Problematyka podejścia dochodowego Projekt operatu szacunkowego Nr 05/T V Projekt operatu szacunkowego Nr 6/T VI CZĘŚĆ III Problematyka wyceny podejściem kosztowym Technika ustalania zużycia technicznego obiektów budowlanych Żywotność techniczna budowli Projekt operatu szacunkowego Nr 7/T VII Projekt operatu szacunkowego Nr 8/ T VIII Problematyka podejścia mieszanego Projekt operatu szacunkowego Nr 13/T XIII Projekt operatu szacunkowego Nr 12/T XII Operat szacunkowy

10 Wykaz skrótów 1. Akty prawne GospNierU ustawa z r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) KC ustawa z r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 19, poz. 93 ze zm.) KWU ustawa z r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz ze zm.) PrGeod ustawa z r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz ze zm.) SpółdzMieszkU... ustawa z r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz ze zm.) ZagospPrzestrzU... ustawa z r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) 2. Inne skróty ang angielski (-a, -ie) Dz.U Dziennik Ustaw GESUT Geodezyjna Ewidencja Sieci Uzbrojenia Terenu GUS Główny Urząd Statystyczny h godzina itd i tak dalej itp i tym podobne jedn jednostka łac łaciński (-a, -ie) mies miesiąc min minuta mpzp miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego niem niemiecki (-a, -ie) np na przykład Nr numer ok około

11 X Wykaz skrótów op. cit opus citatum dzieło cytowane p.n.e przed naszą erą PFSRM Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych PKWN Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego PKZM Polskie Krajowe Zasady Wyceny plan miejscowy... miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego poz pozycja RP Rzeczpospolita Polska sek sekunda SN Sąd Najwyższy studium studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy tj to jest tzw tak zwane USRR Ukraińska Socjalistyczna Republika Rad w wiek ze sprost ze sprostowaniem ZUS Zakład Ubezpieczeń Społecznych

12 Wykaz aktów prawnych Ustawa z r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 19, poz. 93 ze zm.) Ustawa z r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz ze zm.) Ustawa z r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) Ustawa z r. o najmie lokali (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm.) Ustawa z r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) Ustawa z r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 152, poz ze zm.) Ustawa z r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) Ustawa z r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 99, poz. 919 ze zm.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm. i ze sprost.) Ustawa z r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz ze zm. i ze sprost.) Ustawa z r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) Ustawa z r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 116, poz. 731)

13

14 Bibliografia 2 nd Cadastral Congress Proceedings, Kraków 2003 Abendroth A., Die Praxis des Vermessungsingenieurs, Berlin 1912 Abramowicz H., Jak analizować wyniki pomiarów, Warszawa 1992 Adamczewska J., Adamczewski Z., Oscylacje trendu wartości nieruchomości, Przegląd Geodezyjny Nr 1/2007 Adamczewski Z., Elementy modelowania matematycznego w wycenie nieruchomości, Warszawa 2006 Adamczewski Z., Problem analizy jakościowej układów obserwacyjnych, Przegląd Geodezyjny Nr 8/2005 Bangs D.H. Jr., Cashflow, Warszawa 1999 Bauernfeind C.M., Elemente der Vermessungskunde, Berlin 1973 Baum A., Mackim D., The income aproach to property valuation. Routledge, Bristol 1989 Bernstein J., Cykle giełdowe, Warszawa 1996 Bieniek G., Rudnicki S., Nieruchomości problematyka prawna, Warszawa 2007 Bitner A., Czy analiza powtórnych sprzedaży jest efektywną metodą sprowadzania cen na określoną datę?, Rzeczoznawca Majątkowy Nr 32/2002 Bitner A., The issue of the representativeness of random samples in the context of parcel field areas. Proceedings of the Geodesy and Environment Engineering Commission of the Polish Academy of Sciences The Kraków Section, Geodesy Nr 39/2002 Biuletyn Informacyjny PPP, Rynek Nieruchomości Nr 1/1995 Boczek Z.J., Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości, Szczecin 2000 Bojar Z., Problematyka dotycząca oznaczania przedmiotu odrębnej własności lokali, Warszawa 2004 Borowski M., Prawo geodezyjne, Katowice 1998 Bosch K., Mathematik für Wirtschaftswissenschaftler, Oldenburg München Wien 1996 Boykin J.H., Ring A.A., The Valvation of Real Esteta, New Jersey 1993 Britannica. Edycja polska, Poznań 2000 Britton W., Davies K., Johnson T., Modern Methods of Valuation of Land. Houses and Buildings, Estates Gazette Limitet, London 1989 Brudziak T., Miedziński B., Pasieczny L., Metody i procedury wyceny przedsiębiorstw, Warszawa 1991 Bühlmann N., Berliner B., Einführung in die Finazmathematik, Stuttgart, Wien 1992 Carolan C., Kalendarz spiralny, Warszawa 1996 Chrzan P., Matematyka finansowa, Katowice 1998 Cymerman R., Hopfer A., Wycena nieruchomości. Zasady i procedury, Warszawa 2006 Czaja J., Modele statystyczne w informacji o terenie, Kraków 1996 Dasso J., Ring A.A., Real Estate Principles and Practice, New Jersey 1989 Davidson A.W., Valuation and Investment Tables, London 1989 Davies N., Moorhouse R., Mikrokosmos, Kraków 2004

15 XIV Bibliografia Dębniewska M., Suchta J., Zagadnienie ekonomiczno-finansowe w procedurach wyceny nieruchomości i przedsiębiorstw, Olsztyn Zielona Góra 2004 Dobija M., Dyskonto, Warszawa 1992 Drewicz-Tułodziecka A., Bankowo-hipoteczna wartość nieruchomości, Warszawa 2001 Fialkowski M., Bitner A., Universal rules for fragmentation of land by humans, Landscape Ecology Nr 23(9)/2008 Fischer R., Liczby Fibonacciego na giełdzie, Warszawa 1996 Frost A.J., Prechter R.R., Teoria fal Elliota, Warszawa 1995 Galas Z., Matematyka, Łodź 1992 Gaździcki J., Systemy katastralne, Warszawa 1995 Gerardy T., Moeckel R., Praxis der Grundstiicksbewertung, Landsberg Lech 1991 Goebel P.R., Miller M.G., The Complete Guide for Mortgage Mathematics, New Jersey 1991 Green M.W., Mackmin D.H., Podstawowe zasady wyceny nieruchomości, Warszawa 1993 Hausbrandt S., Rachunek wyrównawczy i obliczenia geodezyjne, Warszawa 1970 Hopfer A., Informacje w wycenie nieruchomości, Warszawa 2005 Informacja w procesie wyceny zasobów majątkowych. Materiały II Konferencji Naukowej, Olsztyn r. Jordan W. i in., Handbuch der Vermessungskunde, Stuttgart 1961 Kawalerow G.I., Mendelsztom S.M., Wprowadzenie do teorii pomiarów, Warszawa 1983 Köhler H., Finanzmathematik, München Wien 1992 Kosiński J., Matewicz A., Cash flows przepływy pieniężne, Warszawa 1990 Kosiol E., Finanzimathematik, Wiesbaden 1982 Kryłow I., Teoria i praktika wyczislenij, Moskwa 1937 Kucharska E., Nieruchomości w gospodarce rynkowej, Warszawa 2006 Kucharska-Stasiak E., Nieruchomość a rynek, Warszawa 1997 Kufel M., Metody wyceny przedsiębiorstw, Bielsko-Biała 1992 Łaguna T., Wycena nieruchomości i gospodarstw rolnych, Zielona Góra 2001 Leksykon rzeczoznawcy majątkowego, Warszawa 1998 Limbach T., Krawczyk A., Surowiec G., Metada Lifecycle Menagment with GIS Context. Materiały konferencyjne X ECGI and GIS Workshop SDI State of the Art, Warszawa r. Ludwicki A., Pawlak Z., Wycena firmy metody, przykłady, Warszawa 1991 Mączyńska E. i in., Ile jest warta nieruchomość, Warszawa 2008 Małecki Z., Wybrane problemy wyceny nieruchomości, Poznań 2002 Markowska W., Mity Greków i Rzymian, Warszawa 1968 Massalski J.M., Stadnicki J., Legalne jednostki miar i stałe fizyczne, Warszawa 1988 Materiały Konferencji Europejskiego Instytutu Nieruchomości. Wpływ wartości dodanej na rozwój miast, Warszawa r. Mijakowska J., Polskie tablice trwania życia , Warszawa 1993 Morrow J., Rób biznes, Warszawa 1991 Myczkowski L., Własność budynków i lokali oraz inne prawa rzeczowe w praktyce, Warszawa 2005 Nasiłowski M., System rynkowy, Warszawa 1995 Nowak E., Matematyka i statystyka finansowa, Warszawa 1994 Piasek Z., Więch M., Metody wycen nieruchomości gruntowych w strefach zalewowych rzek i potoków górskich. Podręcznik dla studentów Wyższych Szkół Technicznych, Kraków 1998 Piotrowski J., Podstawy metrolologii, Warszawa 1976 Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Poznań 2003 Rath F., Rath J., Vertermittlungspraxis, Düseldorf 1995 Ross F.W. i in., Ermittung des Bauwertes von Gebäuden und des Verkehrswertes von Grundstücken, Hannover 1993 Sawicki K., Pięć wieków geodezji polskiej, Warszawa 1964 Sawyer W.W., W poszukiwaniu modelu matematycznego, Warszawa 1988 Siejka M., Piasek Z., Analizy cech fizjograficznych dla potrzeb wyceny nieruchomości położonych w strefach zlewowych wód śródlądowych, Gospodarka Wodna z. 3/2003 Siejka M., Piasek Z., Teoria hierarchii analitycznej w procesie wycen nieruchomości, cz. l, Analizy teoretyczne, Czasopismo Techniczne Politechniki Krakowskiej z. 1/Ś/2003 Siejka M., Wpływ stanu środowiska na wartość gruntów w strefach przybrzeżnych zbiorników wodnych (praca doktorska, Politechnika Krakowska, Wydział Inżynierii Środowiska, 2001), niepubl. Słownik wyrazów obcych, Warszawa 1991 Smaga E., Arytmetyka finansowa, Warszawa 2000 Śnieżek E., Rachunek przepływów pieniężnych w teorii i praktyce rachunkowości, Warszawa 1994 Steward I., Czy Bóg gra w kości, Warszawa 2001

16 Bibliografia XV Steward I., Liczby natury, Warszawa 1996 Surowiec G., Aspekty geodezyjno-przestrzenne w badaniach rynku nieruchomości (praca doktorska, Politechnika Warszawska, 2006), niepubl. Surowiec G., System geoinformacyjny oparty na metadanych pierwszym krokiem do integracji rozproszonych zasobów geodanych, Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej w Krakowie. Geodezja Nr 21/2005 Surowiec G., Zastosowanie drzew decyzyjnych do analiz rynku nieruchomości w zakresie predykcji cen na przykładzie rynku lokali mieszkalnych w Krakowie, Acta Scientiarum Polonorum Administratio Locorum Nr 3(1)/2004 Sztyk R., Prawo o księgach wieczystych i hipotece, Namysłów 1999 Sokołowski T., Krysicki W., Liczby przybliżone i działania na nich, Łódź 2001 Taylor J.R., Wstęp do analizy błędu pomiarowego, Warszawa 1999 Vogels M., Grundstücks- und Gebäudebewertngmarktgerecht, Berlin 1989 Więch M., Piasek Z., Wartość nieruchomości w inwestycjach budowlanych, Czasopismo Techniczne Politechniki Krakowskiej z. 5-B/1998 Więch M., Piasek Z., Ocena metod wyceny nieruchomości gruntowych pod wodami, Czasopismo Techniczne Politechniki Krakowskiej z. 5-B/1998 Więch M., Możliwość zastosowania metody porównawczej do wyceny nieruchomości w warunkach krajowych, Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej w Krakowie z. 16/1997 Więch M., Piasek Z., Metoda pozostałościowa jako podstawa oceny potencjału rozwojowego nieruchomości na przykładzie Wielkiej Brytanii. Materiały konferencyjne. Lwów, t. II Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej z. 29/1998 Winpenny R., Wartość środowiska. Metody wyceny ekonomicznej, Warszawa 1995 Yogels M., Grundstucks- und Gebaudebewertung marktgerecht, Wiesbaden Berlin 1991 Żak M., Renty osobiste jako element ceny nieruchomości. II Krajowa Konferencja Rzeczoznawców Majątkowych, Gdańsk 1993 Żak M., Evaluation of properties in Poland. XXIII FIG Congress Munich, Germany, Żak M., Analogia łącznik między nauką, techniką a rynkiem, Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej w Krakowie Nr 417/2005 Żak M., Calculations on Approximate Numbers. South East Survey Congress 2005, Brunei Darussalam Darussalam 2005 Żak M., Podstawy geodezyjnego urządzania gruntów rolnych, Kraków 2006 Żak M., Problematyka dokładności obliczeń, Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej w Krakowie Nr 417/2005 Żak M., Wycena nieruchomości pod drogi. XIX Sesja N T pod hasłem Polskie drogi, Nowy Sącz 2007

17

18 Wstęp Problematyka będąca przedmiotem tej pracy bierze swój początek w momencie, który przyjmuje się jako pojawienie się gatunku Homo sapiens, co miało się zdarzyć podczas epoki późnego plejstocenu, czyli ok. 130 do 30 tys. lat temu. Pogląd ten nie wytrzymuje konfrontacji z poglądem znacznie nowszym, który opiera się na odkryciach, które twierdzić pozwalają, że dopiero około 15 tys. lat temu nastąpiło ostateczne przekształcenie społeczeństw myśliwych i zbieraczy w takie, które podjęły świadomą uprawę roli. Pojawił się system sadzenia i ulepszania roślin drogą wegetatywnego rozmnażania. Chwila ta przyjmowana jest również jako moment powstania rolnictwa, uważanego za bezdyskusyjnie pierwotną, najstarszą gałąź produkcji materialnej w gospodarkach narodowych, poziom której rozstrzyga o poziomie egzystencji współczesnych społeczeństw. Pierwszy okres rozwoju rolnictwa nazwany został okresem kopieniackim lub motykowym, od pierwszych narzędzi służących do spulchniania gleby. Jako jego kolebkę uznano obszar Azji Południowej, Chiny, region śródziemnomorski oraz obszary północno- i południowoamerykańskie. Uprawiano wówczas głównie palmy, bambus, trzcinę cukrową, drzewo chlebowe, cytrusy, oliwki, figi. W drugim okresie sięgającym do około czwartego tysiąclecia p.n.e., nazwanego okresem kopieniactwa nasiennego, uprawiano już także zboża oraz rośliny strączkowe i oleiste. Na terenach północnych Chin (obecnie Afganistanu), Iranu, Syrii, Palestyny, Iraku i Turcji pojawiły się uprawy fasoli, soczewicy, grochu, kukurydzy, ryżu. Pozostały okres, aż do początku ery nowożytnej, niósł ze sobą znaczący postęp techniczny w zakresie produkcji metalowych narzędzi, udomowienia zwierząt, wykorzystywanych również jako siła pociągowa, powiększanie areału ziem uprawnych (wyrąb pierwotnych lasów) i dalsze rozprzestrzenianie się rolnictwa o regiony basenu Morza Śródziemnego i Egipt. Opanowanie sztuki nawadniania, budowy akweduktów i budowli piętrzących spowodowało przyciągnięcie do rolnictwa coraz większej liczby ludzi i pojawienie się społecznego podziału pracy, skutkiem czego stało się tworzenie systemu uznawanego za zrąb gospodarki rynkowej. Nowym zjawiskiem stało się kształtowanie państw niewolniczych o skutkach: własność panującego, własność świątynna i coraz liczniejsza własność prywatna. Było to zjawisko o znaczeniu fundamentalnym. Drugim takim zjawiskiem było dostrzeżenie szczególnej roli ziemi jako czynnika generującego dochód. Trudno nie zgodzić się z twierdzeniem, że już wówczas powstały podwaliny swoistego aksjomatu, który dzisiaj jest oczywistością. Wiadomo bowiem, że w odróżnieniu od produkcji czysto przemysłowej, w rolnictwie oprócz kapitału i pracy występuje trzeci czynnik, jakim jest ziemia. Podstawowym zadaniem rolnictwa jest uzyskanie najwyższego dochodu czystego z właściwości produkcyjnych ziemi. Wielu stuleci trzeba było, by zbudować teorię renty gruntowej. Na przełomie starej i nowej ery na terenach ziem polskich dzięki upowszechnieniu radła pojawiła się uprawa orna. Następował też rozwój kultury łużyckiej. Grunty orne były użytkowane indywidualnie przez rodziny jako tzw. źreb, natomiast lasy, łąki, pastwiska i wody użytkowane były wspólnie (system opal). Podstawowymi jednostkami osiedleńczymi była wieś i gród. Wraz z kształtowaniem się w Europie ustroju feudalnego pojawiły się powinności feudalne w postaci świadczeń na rzecz pana, kościoła, księcia i inne. Rozwój rolnictwa wywołał ponadto wielkie ruchy ludnościowe, które przybrały postać masowej kolonizacji trwającej od początku XIII w.

19 XVIII Wstęp Zatrzymajmy się właśnie w tym momencie, umiejscawiając się przy tym w naszym kręgu cywilizacyjnym. To również umowny koniec mroku średniowiecza i eksplozja epoki renesansu z jej ponadczasowymi geniuszami, jak: Leonardo Fibonacci, Leonardo da Vinci, Galileusz, Mikołaj Kopernik, Michał Anioł Ośmielam się mniemać, że ówczesna masowość zjawiska nadawania ziemi doprowadziła wówczas do sięgnięcia do wcześniejszych cywilizacji, spośród których kultura rzymska wprowadziła pojęcie dominium lub properitas, rozumiane jako suma uprawnień, przywilejów i władztw przypisanych osobie nad rzeczą. Stąd pojęcie własność, które stało się fundamentem aktualnie obowiązującego prawa cywilnego z wszystkimi jego meandrami, ale też odnośnikami do tego sprzed kilkudziesięciu stuleci, tj. prawa rzymskiego. Nie może wzbudzać wątpliwości, że u zarania problematyki, będącej przedmiotem tej pracy, zaistniał fenomen o współczesnej nazwie własność. Własność jako zjawisko, fenomen, cecha, prawo, które służy do pełnego opisu rzeczy w sposób jakościowy. Pojawienie się fenomenu własności doprowadziło do ukształtowania jednej z najważniejszych dziedzin, dyscyplinujących współczesne życie społeczne. Jest nią prawo cywilne. Łatwo sprawdzić, że ustawa z r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), funkcjonująca jako jeden z fundamentalnych aktów prawnych, zawiera sporo ponad tysiąc artykułów, podlegających zresztą ciągłemu procesowi zmian i udoskonaleń, czyli dostosowań do nieustannie zmieniającej się społeczno-ekonomicznej rzeczywistości. Współczesna definicja własności, mimo że musi uwzględniać ekonomię i stosunki funkcjonujące aktualnie w społeczeństwach tworzących wartość, ma swoje źródło w prawie rzymskim i rozumiana jest jako przedmiot przypisanych prawem uprawnień obejmujących mienie jako całość. Rozumiane jest to jako całokształt stosunków prawnych pomiędzy osobami o określonym stanie posiadania. Posiadanie dotyczy przy tym zarówno nieruchomości, rzeczy ruchomych, ale też wartości niematerialnych i prawnych. Pojawienie się w historii ludzkości fenomenu własności wywołało skutek w postaci narastającego zróżnicowania w posiadaniu, a także konieczności utrzymywania pojawiających się instytucji, troszczących się o stan tworzących się społeczności zorganizowanych, w skali od wspólnoty po cesarstwo. To właśnie fenomen własności, rozumianej jako zjawisko czysto jakościowe, wymógł powstanie zjawiska oceny ilościowej. Synonimem zjawiska, jakim stała się ocena ilościowa, jest wartość. Należy przez nią rozumieć cechę tego, co jest dla kogoś dobre pod jakimś względem. Głównie chodzi o uczynienie zadość w sferze utylitarnej spełnienie potrzeb, marzeń, pragnień, ale też pożądań i nadziei. Wartość od zarania jest wyrażana w postaci liczbowej (aktualnie jest to kwota pieniężna). Niech historycy określą ile tysiącleci minęło od momentu ustanowienia w ludzie izraelskim dziesięciny, będącej wyrażaną w sztukach przedmiotowych (zboże, owoce, kozy, wino itp.), ale również: Dalej mówił Pan do Mojżesza: Przemów do Izraelitów i powiedz im: Jeżeli ktoś chce się wywiązać ze ślubu, według twojego oszacowania jakiejś osoby wobec Pana tak będziesz szacował: jeżeli chodzi o mężczyznę w wieku od dwudziestu do sześćdziesięciu lat, to będzie on oszacowany na pięćdziesiąt syklów srebra według wagi z przybytku. Jeżeli chodzi o kobietę, to będzie ona oszacowana na trzydzieści syklów. Jeżeli chodzi o młodzież w wieku od pięciu do dwudziestu lat, to chłopiec będzie oszacowany na dwadzieścia syklów, a dziewczyna na dziesięć syklów. Jeżeli chodzi o dzieci w wieku od jednego miesiąca do pięciu lat, to chłopiec będzie oszacowany na pięć syklów srebra, a dziewczynka na trzy sykle srebra. Jeżeli chodzi o ludzi starszych w wieku od sześćdziesięciu lat wzwyż, to mężczyzna będzie oszacowany na piętnaście syklów, a kobieta na dziesięć syklów. Jeżeli jednak ktoś jest tak ubogi, że nie może zapłacić według twego oszacowania, to postawi osobę ślubowaną przed kapłanem, a ten ją oszacuje. Według możliwości tego, który ślubował, kapłan ją oszacuje 1. Mamy tu do czynienia ze swoistym szacowaniem wartości człowieka, jakość którego definiowana była przez płeć i wiek, a jego wartość wyrażano za pomocą określonej ilości kruszcu. Z zapisów historycznych wynika, że wówczas pojawił się również podatek gruntowy. Podstawą jego wymiaru była powierzchnia gruntu albo jego wartość wyrażona w jednostkach monetarnych. Stąd pytanie: kapłan to rzeczoznawca czy rzeczoznawca to kapłan i wyrocznia? Wynika stąd, że od tysiącleci tuż za oceną jakościową podążała ocena ilościowa (wartość jako liczba) lub podatek, danina, kontrybucja, opisane co do swej wysokości liczbami. Istnieje domniemanie, że na terenach polskich dziesięcinę wprowadził Bolesław Chrobry z chwilą pojawienia się regularnej organizacji Kościoła, co miało miejsce ok r. Definicja dziesięciny była lakoniczna: dziesiąta część ogółu wytwarzanych produktów, co na początku oznaczało składanie daniny w postaci miodu, futer, wyrobów rzemieślniczych, a od przełomu XII i XIII w. płodów rolnych, głównie zboża. Stąd nazwa dziesięcina snopowa, ale również dziesięcina konopna. Z biegiem czasu przekształciła się ona w formę pieniężną w postaci pogłównego, stanowiąc najwcześniejszą formę podatku osobistego w formie stałej kwoty od opodatkowanego, niezależnie od jego majątku czy dochodu. W dawnej Polsce pogłówne pobierano początkowo od wybranych grup etnicznych (Żydzi, Cyganie, Tatarzy), ale w 1520 r. pobierano je już od całości społeczeństwa, jako jednorazowy podatek przeznaczony na cele obrony przed najazdem tatarskim. Należy zdać sobie sprawę, że zjawisko oceny ilościowej wymusiło konieczność zbudowania systemów: liczbowych, umożliwiające zliczanie egzemplifikacyjne (ilość), jednostkowych, umożliwiających kwantyfikację zjawiska (masa, powierzchnia, czas), 1 Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Księga Kapłańska 27, Poznań 2003.

20 Wstęp XIX monetarnych, umożliwiających wyrażenie różnych jakościowo zjawisk za pomocą jednego czynnika, pomiarowych, umożliwiających w drodze pomiaru opisanie liczbami wartość lub rozmiary obiektu mierzonego. Nasz krąg cywilizacyjny poderwany w XIII w. do aktywności za sprawą kolonizacji sięgnął po dorobek cywilizacji greckiej i rzymskiej, co zresztą w kwestiach jakościowych trwa do dziś. Zupełnie inaczej wyglądała kwestia szacunku ilościowego. Problem, jak liczyć i mierzyć czekał na rozwikłanie, ponieważ dwie najświetniejsze cywilizacje europejskie, grecka i rzymska, nie znały liczby zero. Na przykład 2011 r. to przecież MMXI. Matematyczny geniusz Leonardo Fibonacci w XIII w. u zarania epoki odrodzenia sięgając do cywilizacji chińskiej i arabskiej, wprowadzając liczbę zero, zbudował pozycyjny system liczbowy, którego oczywistość dla każdego z nas jest niemal jak oddychanie. Pomimo tego wciąż aktualny jest konflikt znawców oceny ilościowej z wyznawcami zapewne łatwiejszego szacunku jakościowego, których cechuje pokrzykiwanie należy uwzględnić!, należy wziąć pod uwagę!, nie należy zaniedbać itd. (zawsze bez informacji, w jaki sposób tego dokonać). Celem niniejszej pracy jest określenie nie tylko co, ale i jak wycenić. Jest to właśnie tak trudny dla wielu szacunek ilościowy. Galileusz już ponad 500 lat temu powiedział: Trzeba się uczyć grać nie od tych, którzy umieją robić instrumenty, ale od tych, którzy potrafią na nich grać. Problematyka przedstawiana w tej pracy rozwijana jest wyłącznie na bazie nieruchomości, od zarania wieków definiowanych jako wydzielone z otoczenia za pomocą granic własności, zamknięte fragmenty powierzchni Ziemi (rozumianej tu jako planeta). Dalej, bez uszczerbku dla Matki Ziemi, jej powierzchnię będziemy już nazywać utrwalonymi określeniami: ziemia, grunt, teren. Własność, rozumiana jako własność ziemi, w miarę rozwoju cywilizacyjnego, w efekcie wykorzystania ziemi nie tylko do produkcji rolnej, rozszerzała się na wcześniej wspomniane pojęcie mienia, które rozróżniano jako mienie ruchome oraz nieruchome. Mienie nieruchome to już zatem nie tylko ziemia (grunt), ale również te elementy, które na stałe związano z nią w taki sposób, że nie można ich oddzielić od gruntu bez zmiany ich charakteru, przeznaczenia, możliwości wykorzystania i wartości tego fragmentu powierzchni terenu, który za sprawą wydzielenia go z otoczenia granicami własności nazwano nieruchomością. Z tego względu budynki, budowle, nasadzenia oraz prawa ustanowione na nieruchomości są traktowane jako jej części składowe na równi z gruntem, który jednak jednoznacznie definiują granice nieruchomości w przestrzeni fizycznej i wirtualnej (geometrycznej, matematycznej). Tak zdefiniowana nieruchomość nie obejmuje sobą mienia ruchomego i w związku z tym opisywana dalej metodyka szacowania wartości obejmuje zarówno nieruchomości jako całość, jak i wyłącznie poszczególne (wybrane w miarę takiej potrzeby) jej części składowe. Dotarłszy do dzisiejszego rozumienia nieruchomości, spróbujmy sobie uświadomić, jakie konsekwencje dla ludzkości przyniosło pierwotne wydzielenie z odwiecznego trwania władania indywidualnego. Natychmiast po wydzieleniu z otoczenia pierwszych nieruchomości zaistniał problem własności, której formy, definicje, rodzaje i ilości zmieniały się przez tysiąclecia, aż po stan dzisiejszy, zresztą w świecie niebywale zróżnicowany. Narastało też zapotrzebowanie na obronę prawa własności. Potrzeba tego była tak mocna i powszechna, że stało się to ustrojową doktryną niezliczonych państw na świecie. Rzeczpospolita Polska ze swoją Konstytucją RP też stoi na straży własności prywatnej swych obywateli. Niemal równocześnie z pojawieniem się prawa własności musiało pojawić się pojęcie wartości początkowo przy wymianie dóbr, a następnie pojęcie ceny wraz z budową systemów monetarnych. W celu umożliwienia szacowania wartości nieruchomości musiał zaistnieć układ kryteriów. Najstarszym kryterium, do dziś zresztą wykorzystywanym, jest powierzchnia nieruchomości. Aby powierzchnię tę można było określić, wymyślono systemy liczbowe i zasady działania na liczbach. Musiano zbudować też system jednostek miar, w którym jednostki długości i powierzchni zaistniały najwcześniej. Trzeba było wynaleźć pierwsze narzędzie miernicze oraz opracować geometryczne zasady pomiaru terenowego i obliczeń. Stało się to początkiem istnienia dzisiejszego zawodu geodety, nazywanego przez niektórych historyków (z pewnym przekąsem), najstarszym zawodem świata, co dla mnie geodety, ma wymiar komplementu. Trudno się temu dziwić, skoro już w VI w. p.n.e. Pitagoras sformułował tezę o sferycznym kształcie ziemi, a zaledwie 400 lat później Eratostenes ( r. p.n.e.) dokonał metodą pośrednią pomiaru promienia kuli ziemskiej. Genialny pomysł sprzed ponad 2000 lat ma dziś posmak anegdoty 2, ale ponieważ jest mało znany, przedstawię go w skrócie. Eratostenes znalazł w Egipcie dwa różne obiekty położone na tym samym południku, odległe od siebie o ok. 790 km: latarnię morską w Aleksandrii (nieistniejący już jeden z siedmiu cudów świata starożytnego) oraz głęboką na kilkadziesiąt metrów studnię w okolicach dzisiejszego Asuanu. Po wieloletnich obserwacjach stwierdził, że każdego roku 21 marca (zrównanie wiosenne) tarcza słoneczna w całości odbija się w studziennym zwierciadle wody, a jednoczenie cień rzucany przez znaną z wysokości latarnię jest najkrótszy w roku (rys. 1). 2 K. Sawicki, Pięć wieków geodezji polskiej, Warszawa 1964.

XVI. Wstęp. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Księga Kapłańska 27, Poznań 2003.

XVI. Wstęp. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Księga Kapłańska 27, Poznań 2003. Wstęp Problematyka będąca przedmiotem tej pracy bierze swój początek w momencie, który przyjmuje się jako pojawienie się gatunku Homo sapiens, co miało się zdarzyć podczas epoki późnego plejstocenu, czyli

Bardziej szczegółowo

Wycena nieruchomości. Mirosław Żak. 2. wydanie

Wycena nieruchomości. Mirosław Żak. 2. wydanie Mirosław Żak Wycena nieruchomości 2. wydanie Nieruchomość jako twór geometryczny Nieruchomość jako twór prawny Nieruchomość jako twór ekonomiczny Matematyka finansowa Projekty operatów szacunkowych NIERUCHOMOŚCI

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA NIERUCHOMOŚCI SYLABUS

EKONOMIKA NIERUCHOMOŚCI SYLABUS EKONOMIKA NIERUCHOMOŚCI SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES)

Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod Nazwa Podstawy szacowania wartości nieruchomości Nazwa w języku angielskim Base of estimating

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚCI. Zagadnienia prawne. pod redakcją Heleny Kisilowskiej. Wydanie IV. Wydawnictwo Prawnicze r LexisNexis 1

NIERUCHOMOŚCI. Zagadnienia prawne. pod redakcją Heleny Kisilowskiej. Wydanie IV. Wydawnictwo Prawnicze r LexisNexis 1 NIERUCHOMOŚCI Zagadnienia prawne pod redakcją Heleny Kisilowskiej Wydanie IV Wydawnictwo Prawnicze r LexisNexis 1 Warszawa 2007 SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 13 WSTĘP 15 Rozdział I. NIERUCHOMOŚCI ZARYS OGÓLNY

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 0/0 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Geodezja i Szacowanie

Bardziej szczegółowo

Wykład otwarty : Aspekty teoretyczne i praktyczne wyceny nieruchomości

Wykład otwarty : Aspekty teoretyczne i praktyczne wyceny nieruchomości WYŻSZA SZKOŁA EKONOMII TURYSTYKI i NAUK SPOŁECZNYCH Kielce, dnia 27 listopada 2011r. Wykład otwarty : Aspekty teoretyczne i praktyczne wyceny nieruchomości 1. Istota i cele wyceny nieruchomości 1.1.Podstawowym

Bardziej szczegółowo

Autor: Bożena Grad, Urszula Nowicka, Jurij Stadnicki Tytuł: PODSTAWY OBSŁUGI NIERUCHOMOŚCI W teorii i praktyce Recenzent: prof. dr hab.

Autor: Bożena Grad, Urszula Nowicka, Jurij Stadnicki Tytuł: PODSTAWY OBSŁUGI NIERUCHOMOŚCI W teorii i praktyce Recenzent: prof. dr hab. Autor: Bożena Grad, Urszula Nowicka, Jurij Stadnicki Tytuł: PODSTAWY OBSŁUGI NIERUCHOMOŚCI W teorii i praktyce Recenzent: prof. dr hab. Lech Pałasz Liczba stron: 415 Rok wydania: 2011 SPIS TREŚCI WSTĘP

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA METODOLOGII OKREŚLANIA WARTOŚCI BUDOWLI NA POTRZEBY USTALENIA PODSTAWY OPODATKOWANIA PODATKIEM OD NIERUCHOMOŚCI

PROPOZYCJA METODOLOGII OKREŚLANIA WARTOŚCI BUDOWLI NA POTRZEBY USTALENIA PODSTAWY OPODATKOWANIA PODATKIEM OD NIERUCHOMOŚCI STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 31 Sebastian Kokot Sebastian Gnat Uniwersytet Szczeciński PROPOZYCJA METODOLOGII OKREŚLANIA WARTOŚCI BUDOWLI NA POTRZEBY USTALENIA PODSTAWY OPODATKOWANIA

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2009/2010

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2009/2010 TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2009/2010 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Geodezja

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 17. Wstęp... 21

Spis treści. Wykaz skrótów... 17. Wstęp... 21 Spis treści Wykaz skrótów................................. 17 Wstęp....................................... 21 Rozdział I. Zarys ogólny problematyki................. 23 1. Nieruchomości podstawowe pojęcia...................

Bardziej szczegółowo

O P I N I A o wartości nieruchomości rolnej.

O P I N I A o wartości nieruchomości rolnej. O P I N I A o wartości rolnej. Adres : Pniówek, gmina Zamość. Księga wieczysta numer: ZA1Z/00023194/9. Właściciel: Mieczysław Andrzej Duda. Cel opracowania : Postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie

Bardziej szczegółowo

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Mieczysław Prystupa WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Warszawa 2012 Recenzenci prof. zw. dr hab. Stanisław Kasiewicz prof. nadzw. dr hab. Elżbieta Mączyńska Korekta Paulina Chmielak

Bardziej szczegółowo

POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS

POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY KSWS OKREŚLANIE WARTOŚCI OGRANICZONYCH PRAW RZECZOWYCH 1. WPROWADZENIE Celem niniejszego standardu jest przedstawienie uzgodnionych

Bardziej szczegółowo

Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom.

Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom. Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom. Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 17

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 17 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 17 Rozdział 1. Podstawowe wiadomości z zakresu zarządzania nieruchomościami 23 1.1. SYTUACJA PRAWNA ZARZĄDCY 25 1.1.1. Regulacje prawne dotyczące zawodu zarządcy nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Wycena nieruchomości i zawód rzeczoznawcy podstawowe informacje. Dr Małgorzata Zięba

Wycena nieruchomości i zawód rzeczoznawcy podstawowe informacje. Dr Małgorzata Zięba Wycena nieruchomości i zawód rzeczoznawcy podstawowe informacje Dr Małgorzata Zięba Omawiane zagadnienia 1. Regulacje prawne wyceny 2. Nadawanie uprawnień zawodowych 3. Działalnośćzawodowa rzeczoznawcy

Bardziej szczegółowo

IN-1 INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO

IN-1 INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIV/138/2015 Rady Miejskiej w Murowanej Goślinie z dnia 15 grudnia 2015 r. IN-1 INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO Podstawa prawna: Składający:

Bardziej szczegółowo

Pełnienie funkcji rzeczoznawcy 2009

Pełnienie funkcji rzeczoznawcy 2009 Wersja archiwalna Pełnienie funkcji rzeczoznawcy 009 Przetarg nieograniczony na pełnienie funkcji rzeczoznawcy. ZPF.341-04-0/09 Oborniki, dnia 1 stycznia 009 r. OGŁOSZENIE O PRZETARGU NIEOGRANICZONYM o

Bardziej szczegółowo

Problematyka spójności przestrzeni technologiczno -prawnej granic działek w postępowaniu scalenia i wymiany gruntów

Problematyka spójności przestrzeni technologiczno -prawnej granic działek w postępowaniu scalenia i wymiany gruntów Robert Łuczyński Politechnika Warszawska Wydział Geodezji i Kartografii Zakład Katastru i Gospodarki Nieruchomościami http://www.wgik.dolnyslask.pl/files/userfiles/krajkow.jpg Problematyka spójności przestrzeni

Bardziej szczegółowo

FUZJE I PRZEJĘCIA, WYCENY

FUZJE I PRZEJĘCIA, WYCENY FUZJE I PRZEJĘCIA, WYCENY Staranne przygotowanie do procesu, realna ocena szans powodzenia i możliwości osiągnięcia stawianych w procesie celów oraz zaangażowanie doświadczonych ekspertów, zwiększają szanse

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Gospodarka nieruchomościami na kierunku Prawo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Gospodarka nieruchomościami na kierunku Prawo Poznań, dnia 30 września 2015 r. Dr Aneta Suchoń I. Informacje ogólne OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Gospodarka nieruchomościami na kierunku Prawo 1. Nazwa modułu : Gospodarka nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

Minimum programowe dla kursu specjalistycznego w zakresie zarządzania nieruchomościami

Minimum programowe dla kursu specjalistycznego w zakresie zarządzania nieruchomościami Załącznik nr 1 do Porozumienia z dnia 9.01.2014 Minimum programowe dla kursu specjalistycznego w zakresie zarządzania nieruchomościami Program ogólny I. Zarządzanie nieruchomościami jako działalność zawodowa

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów aktów prawnych

Wykaz skrótów aktów prawnych Spis treści Przedmowa Wykaz skrótów aktów prawnych Rozdział I. Rzeczoznawstwo majątkowe (Jerzy Dydenko, Tomasz Telega) 2. Uzyskanie uprawnień rzeczoznawcy majątkowego 3. Wykonywanie zawodu rzeczoznawcy

Bardziej szczegółowo

Edward Janeczko. Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie

Edward Janeczko. Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie Rejent. rok 8. nr 10(90) październiki 998 r. Edward Janeczko Podatek od nabycia prawa przez zasiedzenie Jak wiadomo, zasiedzenie polega na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego

Bardziej szczegółowo

I. PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI

I. PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO 1. Rok Podstawa prawna: Składający: Termin składania: Miejsce składania: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Gospodarka

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Zarządzanie Nieruchomościami na kierunku Prawno-ekonomicznym

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Zarządzanie Nieruchomościami na kierunku Prawno-ekonomicznym Poznań, dnia 30 września 2015 r. Dr Aneta Suchoń OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Zarządzanie Nieruchomościami na kierunku Prawno-ekonomicznym I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu : Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Studia stacjonarne I stopnia ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Zagadnienia ogólnoekonomiczne 1. Aktualna sytuacja na europejskim

Bardziej szczegółowo

OPINIA sporządzona przez biegłego sądowego mgr inż. Stanisława Miśkiewicza dotycząca określenia wartości:

OPINIA sporządzona przez biegłego sądowego mgr inż. Stanisława Miśkiewicza dotycząca określenia wartości: Sygn. akt. 90/09 OPINIA sporządzona przez biegłego sądowego mgr inż. Stanisława Miśkiewicza dotycząca określenia wartości: rolnej położonej w m. Orłów Murowany Kolonia, gm. Izbica, pow. Krasnystaw, woj.

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu czynników miko i makroekonomicznych na rynek nieruchomości.

Analiza wpływu czynników miko i makroekonomicznych na rynek nieruchomości. TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH studia stacjonarne pierwszego stopnia ROK AKADEMICKI REALIZACJI PRACY 2015/2016 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego Doradztwo na rynku Promotor

Bardziej szczegółowo

Gospodarka przestrzenna studia pierwszego stopnia

Gospodarka przestrzenna studia pierwszego stopnia Gospodarka przestrzenna studia pierwszego stopnia Pytania do egzaminu inżynierskiego Egzamin dyplomowy obejmuje zestaw 3 pytań podzielonych na dwa działy: - wiedza ogólna, - wiedza specjalnościowa. Na

Bardziej szczegółowo

Pojęcie nieruchomości w świetle przepisów prawa

Pojęcie nieruchomości w świetle przepisów prawa Pojęcie nieruchomości w świetle przepisów prawa Pojecie nieruchomości w Polsce regulują przepisy ustawy Kodeks cywilny 1, o gospodarce nieruchomościami 2 oraz o własności lokali 3. Ustawa z dnia 23 kwietnia

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE TRENDY NA RYNKU NIERUCHOMOŚCI

WSPÓŁCZESNE TRENDY NA RYNKU NIERUCHOMOŚCI monografia Praca zbiorowa pod red. Magdaleny Cicharskiej WSPÓŁCZESNE TRENDY NA RYNKU NIERUCHOMOŚCI Recenzja Prof. dr hab. Anna Górczyńska Redakcja naukowa dr Magdalena Cicharska Projekt okładki Mirosław

Bardziej szczegółowo

Wycena nieruchomości. Opis kierunku. WSB Gdańsk - Studia podyplomowe. Wycena nie. ruchomości - studia w WSB w Gdańsku

Wycena nieruchomości. Opis kierunku. WSB Gdańsk - Studia podyplomowe. Wycena nie. ruchomości - studia w WSB w Gdańsku Wycena nieruchomości WSB Gdańsk - Studia podyplomowe Opis kierunku Wycena nie ruchomości - studia w WSB w Gdańsku Polskie Towarzystwo Rzeczoznawców Majątkowych zrzesza aktywnie działających zawodowo rzeczoznawców

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO 1. Rok

INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO 1. Rok INRL-1 Załącznik Nr 4 do Uchwały Nr IV/94/2012 Rady Gminy Drelów z dnia 28 września 2012 r. INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO 1. Rok Podstawa prawna: Składający: Termin składania:

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, dnia 7 grudnia 2015 r. Poz. 3840 UCHWAŁA NR XIII.63.2015 RADY GMINY BALIGRÓD. z dnia 19 listopada 2015 r.

Rzeszów, dnia 7 grudnia 2015 r. Poz. 3840 UCHWAŁA NR XIII.63.2015 RADY GMINY BALIGRÓD. z dnia 19 listopada 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Rzeszów, dnia 7 grudnia 2015 r. Poz. 3840 UCHWAŁA NR XIII.63.2015 RADY GMINY BALIGRÓD z dnia 19 listopada 2015 r. zmieniająca uchwałę w sprawie określenia wzorów

Bardziej szczegółowo

Wykład 14 Obliczanie pól powierzchni figur geometrycznych

Wykład 14 Obliczanie pól powierzchni figur geometrycznych Wykład 14 Obliczanie pól powierzchni figur geometrycznych Prof. dr hab. Adam Łyszkowicz Katedra Geodezji Szczegółowej UWM w Olsztynie adaml@uwm.edu.pl Heweliusza 1, pokój 04 Mapa katastralna Kataster Obliczanie

Bardziej szczegółowo

OBCIĄŻENIE HIPOTEKĄ SPÓŁDZIELCZEGO WŁASNOŚCIOWEGO PRAWA DO LOKALU

OBCIĄŻENIE HIPOTEKĄ SPÓŁDZIELCZEGO WŁASNOŚCIOWEGO PRAWA DO LOKALU REKOMENDACJA WDROŻENIOWA FUNDACJI NA RZECZ KREDYTU HIPOTECZNEGO dotyczy: OBCIĄŻENIE HIPOTEKĄ SPÓŁDZIELCZEGO WŁASNOŚCIOWEGO PRAWA DO LOKALU (W ZWIĄZKU Z UCHWAŁĄ SKŁADU SIEDMIU SĘDZIÓW SĄDU NAJWYŻSZEGO Z

Bardziej szczegółowo

IN-1 INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO

IN-1 INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO Załącznik Nr 4do Uchwały Nr XIV/102/11 Rady Gminy Santok z dnia 28.11.2011r. IN-1 INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO Podstawa prawna: Składający: Termin składania: Miejsce

Bardziej szczegółowo

MINISTER INFRASTRUKTURY

MINISTER INFRASTRUKTURY KOMUNIKAT MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 04 stycznia 2010 r. w sprawie uzgodnienia standardu zawodowego rzeczoznawców majątkowych Wycena dla zabezpieczenia wierzytelności Na podstawie art. 175 ust.

Bardziej szczegółowo

Plan wykorzystania zasobu nieruchomości stanowiących własność Gminy Reszel oraz oddanych w użytkowanie wieczyste na lata 2015-2017

Plan wykorzystania zasobu nieruchomości stanowiących własność Gminy Reszel oraz oddanych w użytkowanie wieczyste na lata 2015-2017 Załącznik do Zarządzenia Nr 130/2014 Burmistrza Reszla z dnia 29 grudnia 2014 roku Plan wykorzystania zasobu nieruchomości stanowiących własność Gminy Reszel oraz oddanych w użytkowanie wieczyste na lata

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Ustawa Kodeks cywilny (Wyciąg) z dnia 23 kwietnia 1964 r...9

SPIS TREŚCI. Ustawa Kodeks cywilny (Wyciąg) z dnia 23 kwietnia 1964 r...9 SPIS TREŚCI 1. PRAWO CYWILNE I ADMINISTRACYJNE Ustawa Kodeks cywilny (Wyciąg) z dnia 23 kwietnia 1964 r....9 Ustawa Kodeks postępowania cywilnego (Wyciąg) z dnia 17 listopada 1964 r.... 43 Ustawa o księgach

Bardziej szczegółowo

Literatura przykładowa

Literatura przykładowa Literatura przykładowa Samorząd terytorialny w RP Zbigniew Leoński Podręcznik "Samorząd terytorialny w RP" omawia formy organizacyjne lokalnego życia publicznego, tj. gminy, powiatu i województwa. Tok

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 3 kwietnia 1996 r. III AZP 1/96

Uchwała z dnia 3 kwietnia 1996 r. III AZP 1/96 Uchwała z dnia 3 kwietnia 1996 r. III AZP 1/96 Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Janusz Łętowski, Andrzej Wróbel, Sąd Najwyższy, z udziałem

Bardziej szczegółowo

Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (IACS), struktura systemu oraz podstawowe problemy związane z jego wdrożeniem

Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (IACS), struktura systemu oraz podstawowe problemy związane z jego wdrożeniem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (IACS), struktura systemu oraz podstawowe problemy związane z jego wdrożeniem (wykład z przedmiotu: Źródła informacji o nieruchomościach na potrzeby ich wyceny

Bardziej szczegółowo

OPERAT SZACUNKOWY AKTUALNEJ WARTOŚCI

OPERAT SZACUNKOWY AKTUALNEJ WARTOŚCI OPERAT SZACUNKOWY AKTUALNEJ WARTOŚCI RYNKOWEJ DZIAŁKI GRUNTOWEJ - WYCIĄG Z OPERATU - 1 Adres: Kraków ul.łokietka 25 dz. nr 55 obr. 45 Krowodrza obj. księgą wieczystą KR1P/00284232/4 Własność: Skarb Państwa

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INśYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2013/2014

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INśYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2013/2014 TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INśYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2013/2014 Katedra Zasobów Nieruchomości (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Planowanie i InŜynieria Przestrzenna

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Od autorów...9 Wykaz skrótów... 11. 1.1. Stosunek cywilnoprawny... 13. 1.2. Osoby fizyczne... 14. 1.3. Osoby prawne...

SPIS TREŚCI. Od autorów...9 Wykaz skrótów... 11. 1.1. Stosunek cywilnoprawny... 13. 1.2. Osoby fizyczne... 14. 1.3. Osoby prawne... SPIS TREŚCI Od autorów...9 Wykaz skrótów... 11 I. Wybrane zagadnienia z obszaru prawa 1. Część ogólna prawa cywilnego Michał Hejbudzki... 13 1.1. Stosunek cywilnoprawny... 13 1.2. Osoby fizyczne... 14

Bardziej szczegółowo

12.4.3. Studium przypadku Wnioski Pytania kontrolne Polecana literatura

12.4.3. Studium przypadku Wnioski Pytania kontrolne Polecana literatura Wstęp 1. Cykle i wskaźniki koniunktury na świecie i w Polsce (Alfred Biec, Maria Drozdowicz-Bieć) 1.1. Cykliczność rozwoju gospodarczego - istota zjawiska 1.1.1. Przyczyny cyklicznego rozwoju gospodarek

Bardziej szczegółowo

POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY NR 1.1 KSWS 1.1 STANDARDY WYCENY DO CELÓW PUBLICZNYCH

POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY NR 1.1 KSWS 1.1 STANDARDY WYCENY DO CELÓW PUBLICZNYCH POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY NR 1.1 KSWS 1.1 STANDARDY WYCENY DO CELÓW PUBLICZNYCH Wycena nieruchomości, pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Geodezji i Kartografii

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Geodezji i Kartografii POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Geodezji i Kartografii Tytuł rozprawy doktorskiej: Analiza niespójności przestrzeni technologiczno prawnej w aspekcie ustalania przebiegu granic działek ujawnianych w katastrze

Bardziej szczegółowo

B.2 ADRES ZAMIESZKANIA 8. Kraj 9. Województwo 10. Powiat

B.2 ADRES ZAMIESZKANIA 8. Kraj 9. Województwo 10. Powiat 1. Identyfikator podatkowy składającego numer PESEL... w przypadku podatników będących osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi

Bardziej szczegółowo

Z-EKO-045 Matematyka finansowa Financial Mathematics. Ekonomia I stopień Ogólnoakademicki

Z-EKO-045 Matematyka finansowa Financial Mathematics. Ekonomia I stopień Ogólnoakademicki KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-EKO-045 Matematyka finansowa Financial Mathematics A. USYTUOWANIE MODUŁU

Bardziej szczegółowo

PRAWO NIERUCHOMOŚCI ZBIÓR PRZEPISÓW

PRAWO NIERUCHOMOŚCI ZBIÓR PRZEPISÓW z paragra em eria PRAWO NIERUCHOMOŚCI ZBIÓR PRZEPISÓW UŻYTKOWANIE WIECZYSTE, SŁUŻEBNOŚCI, EGZEKUCJA Z NIERUCHOMOŚCI GOSPODARKA NIERUCHOMOŚCIAMI PLANOWANIE I ZAGOSPODAROWANIE PRZESTRZENNE KSIĘGI WIECZYSTE

Bardziej szczegółowo

Prawo rolne. Adam Pązik Łukasz Zieliński

Prawo rolne. Adam Pązik Łukasz Zieliński Prawo rolne Adam Pązik Łukasz Zieliński Warszawa 2011 Spis treści 5 Spis treści Wykaz skrótów... 9 Słowo wstępne... 15 Rozdział I Pojęcia nieruchomości rolnej, gospodarstwa rolnego i.. działalności rolniczej...

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do tomu 2 7

Przedmowa do tomu 2 7 6 Przedmowa do tomu 2 Tematyka objęta drugim tomem podręcznika Geodezja w gospodarce nieruchomościami jest kontynuacją wydanego w r. 2009 tomu pierwszego i stanowi dalsze uzupełnienie wiadomości dotyczących

Bardziej szczegółowo

ZMIANA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO NOWY TARG 22 (CENTRUM) SKALA 1: 1000 50m 10m 20m 100m USTALENIA ZMIANY PLANU MIEJSCOWEGO ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA NOWY TARG SKALA

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna. I. Akty prawne, na których została oparta niniejsza opinia:

Opinia prawna. I. Akty prawne, na których została oparta niniejsza opinia: Kraków, dnia 25 luty 2013 r. Opinia prawna sporządzona przez: radcę prawnego Sławomira Podgórskiego I. Akty prawne, na których została oparta niniejsza opinia: - ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

WYBRANE UWARUNKOWANIA PRAWNE I SKUTKI ODSZKODOWAWCZE BUDOWY URZĄDZEŃ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ

WYBRANE UWARUNKOWANIA PRAWNE I SKUTKI ODSZKODOWAWCZE BUDOWY URZĄDZEŃ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ str. 1 WYBRANE UWARUNKOWANIA PRAWNE I SKUTKI ODSZKODOWAWCZE BUDOWY URZĄDZEŃ NA CUDZYCH NIERUCHOMOŚCIACH Zdzisław Małecki, Magdalena Małecka-Pilujska Poznań, marzec 2007 str. 2 STRESZCZENIE Na tysiącach

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY GMINY MALECHOWO. z dnia... 2015 r.

UCHWAŁA NR... RADY GMINY MALECHOWO. z dnia... 2015 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY GMINY MALECHOWO z dnia... 2015 r. w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne część ogólna

Prawo cywilne część ogólna Marcin Hałgas Piotr Kostański Prawo cywilne część ogólna pytania kazusy tablice 4. wydanie REPETYTORIA C H BECK Prawo cywilne część ogólna W sprzedaży: E. Gniewek PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO, wyd. 4 Studia

Bardziej szczegółowo

O P I N I A o wartości nieruchomości rolnej.

O P I N I A o wartości nieruchomości rolnej. O P I N I A o wartości rolnej. Adres : Bortatycze Kolonia gmina Zamość. Księga wieczysta numer: ZA1Z/00101163/4 Własność: Wioletta Bartnik i Paweł Bartnik. Cel opracowania : Postanowienie Komornika Sądowego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13 Wstęp... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 13 Wstęp... 15 Spis treści Spis treści Wykaz skrótów............................................................ 13 Wstęp..................................................................... 15 ROZDZIAŁ I. Prawa rzeczowe...............................................

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 13 Informacja o stanie mienia komunalnego...na dzień...2009 r.

Załącznik Nr 13 Informacja o stanie mienia komunalnego...na dzień...2009 r. Załącznik Nr 13 Informacja o stanie mienia komunalnego...na dzień...2009 r. nazwa j.s.t. Rzeczowe aktywa trwałe jednostek budżetowych, zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych wg załączonego wykazu*

Bardziej szczegółowo

Lokalizacja szczegółowa, sąsiedztwo, otoczenie

Lokalizacja szczegółowa, sąsiedztwo, otoczenie 7 Lokalizacja szczegółowa, sąsiedztwo, otoczenie Nieruchomość przedmiotowa, składająca się z działki o numerze,ewidencyjnym 766/1, usytuowana jest przy ulicy Marii Bobrzeckiej, w północnej części dzielnicy

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-finansowe aspekty funkcjonowania przedsiębiorstw. Redakcja naukowa Mirosław Czapka

Ekonomiczno-finansowe aspekty funkcjonowania przedsiębiorstw. Redakcja naukowa Mirosław Czapka Ekonomiczno-finansowe aspekty funkcjonowania przedsiębiorstw Redakcja naukowa Mirosław Czapka Wyższa Szkoła Ekonomii i Administracji w Bytomiu Bytom 2011 3 Wstęp (Mirosław Czapka)......................................

Bardziej szczegółowo

REPREZENTACJA LICZBY, BŁĘDY, ALGORYTMY W OBLICZENIACH

REPREZENTACJA LICZBY, BŁĘDY, ALGORYTMY W OBLICZENIACH REPREZENTACJA LICZBY, BŁĘDY, ALGORYTMY W OBLICZENIACH Transport, studia I stopnia rok akademicki 2012/2013 Instytut L-5, Wydział Inżynierii Lądowej, Politechnika Krakowska Adam Wosatko Ewa Pabisek Pojęcie

Bardziej szczegółowo

MINIMALNE WYMOGI PROGRAMOWE DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH W ZAKRESIE WYCENY NIERUCHOMOŚCI I PODSTAWY WIEDZY Z ZAKRESU PRAWA 84

MINIMALNE WYMOGI PROGRAMOWE DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH W ZAKRESIE WYCENY NIERUCHOMOŚCI I PODSTAWY WIEDZY Z ZAKRESU PRAWA 84 Załącznik MINIMALNE WYMOGI PROGRAMOWE DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH W ZAKRESIE WYCENY NIERUCHOMOŚCI Program ogólny: Lp. bloku Lp. grupy tematycznej Tematyka wykładów Liczba godzin edukacyjnych *) I PODSTAWY

Bardziej szczegółowo

Ochrona danych osobowych w placówce oświatowej. Małgorzata Jagiełło

Ochrona danych osobowych w placówce oświatowej. Małgorzata Jagiełło Ochrona danych osobowych w placówce oświatowej Małgorzata Jagiełło Wrocław 2012 Autor: Małgorzata Jagiełło Wydawca: Grupa Ergo Sp. z o.o., 50-127 Wrocław ul. Św. Mikołaja 56/57 www.wydawnictwo-ergo.pl

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą.

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. PLACET słowo niegdyś używane w naszym języku a zapożyczone z łaciny oznaczało: przyzwolenie, zgodę, a też,,podobać się. To właśnie

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów. Departament Podatków Lokalnych. Justyna Przekopiak

Ministerstwo Finansów. Departament Podatków Lokalnych. Justyna Przekopiak Ministerstwo Finansów Departament Podatków Lokalnych Justyna Przekopiak Zmiany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych obowiązujące od dnia 1 stycznia 2016 r. wynikają z: Ustawy z dnia 9 kwietnia 2015

Bardziej szczegółowo

dr Marta Kluzek Zestawienie dorobku naukowego

dr Marta Kluzek Zestawienie dorobku naukowego dr Marta Kluzek Zestawienie dorobku naukowego 2011 Tytuł oryginału: Podział państw Unii Europejskiej według zróżnicowania czynników tworzących klimat inwestycyjny. Autorzy: Kluzek Marta. Źródło: W : Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Temat Podatek dochodowy od osób fizycznych --> Źródła przychodów --> Katalog źrodeł przychodów

Temat Podatek dochodowy od osób fizycznych --> Źródła przychodów --> Katalog źrodeł przychodów Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura IPPB2/415-836/10-2/AS Data 2010.12.15 Referencje IPPB4/415-627/09-4/JK2, interpretacja indywidualna Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie Temat

Bardziej szczegółowo

METODY MASOWEJ WYCENY. prof. zw. dr hab. Andrzej Hopfer

METODY MASOWEJ WYCENY. prof. zw. dr hab. Andrzej Hopfer METODY MASOWEJ WYCENY prof. zw. dr hab. Andrzej Hopfer Warszawa 2008 1. Wstęp Rozwój państwa jest uzależniony od wielu czynników. Jednym z najważniejszych jest sprawnie zorganizowany aparat fiskalny, działający

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstwa

Wycena przedsiębiorstwa Wycena przedsiębiorstwa O usłudze: Wycena przedsiębiorstwa jest jednym z najważniejszych problemów współczesnej teorii finansów. Zapotrzebowanie na ustalenie wartości udziałów czy akcji powstaje w związku

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 67/XI/15 RADY MIEJSKIEJ W CIECHANOWCU. z dnia 30 listopada 2015 r.

UCHWAŁA NR 67/XI/15 RADY MIEJSKIEJ W CIECHANOWCU. z dnia 30 listopada 2015 r. UCHWAŁA NR 67/XI/15 RADY MIEJSKIEJ W CIECHANOWCU z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8

Bardziej szczegółowo

NOWE ZASADY ODBYWANIA PRAKTYK ZAWODOWYCH W ZAKRESIE WYCENY NIERUCHOMOŚCI oraz ORGANIZACJA PRAKTYK ZAWODOWYCH PRZEZ PFSRM

NOWE ZASADY ODBYWANIA PRAKTYK ZAWODOWYCH W ZAKRESIE WYCENY NIERUCHOMOŚCI oraz ORGANIZACJA PRAKTYK ZAWODOWYCH PRZEZ PFSRM NOWE ZASADY ODBYWANIA PRAKTYK ZAWODOWYCH W ZAKRESIE WYCENY NIERUCHOMOŚCI oraz ORGANIZACJA PRAKTYK ZAWODOWYCH PRZEZ PFSRM W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE W ZAKRESIE KARTOGRAFII I GIS NA UNIWERSYTECIE PRZYRODNICZYM WE WROCŁAWIU HALINA KLIMCZAK INSTYTUT GEODEZJI I GEOINFORMATYKI

KSZTAŁCENIE W ZAKRESIE KARTOGRAFII I GIS NA UNIWERSYTECIE PRZYRODNICZYM WE WROCŁAWIU HALINA KLIMCZAK INSTYTUT GEODEZJI I GEOINFORMATYKI KSZTAŁCENIE W ZAKRESIE KARTOGRAFII I GIS NA UNIWERSYTECIE PRZYRODNICZYM WE WROCŁAWIU HALINA KLIMCZAK INSTYTUT GEODEZJI I GEOINFORMATYKI Najstarszą uczelnią wyższą na Dolnym Śląsku oferującą studia I i

Bardziej szczegółowo

WOJCIECH WYRZYKOWSKI PODATKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W POLSCE

WOJCIECH WYRZYKOWSKI PODATKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W POLSCE WOJCIECH WYRZYKOWSKI PODATKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W POLSCE GDAŃSK 2013 PRZEWODNICZĄCY KOMITETU REDAKCYJNEGO WYDAWNICTWA POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Janusz T. Cieśliński REDAKTOR PUBLIKACJI

Bardziej szczegółowo

Rozgraniczenie nieruchomości

Rozgraniczenie nieruchomości Rozporządzenie M. R. R. i B. z 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, Ustawa Prawo geodezyjne 1989 r. Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 611/12 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 23 kwietnia 2012 roku

Zarządzenie Nr 611/12 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 23 kwietnia 2012 roku Zarządzenie Nr 611/12 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 23 kwietnia 2012 roku w sprawie podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości, stanowiącej własność Gminy Miasta Gdańska, przeznaczonej do

Bardziej szczegółowo

CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE

CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE Inżynieria Rolnicza 9(107)/2008 CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE Zbigniew Kowalczyk Katedra Inżynierii Rolniczej i Informatyki, Uniwersytet Rolniczy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIV/187/11 RADY MIASTA GDAŃSKA. z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Miasta Gdańska

UCHWAŁA NR XIV/187/11 RADY MIASTA GDAŃSKA. z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Miasta Gdańska UCHWAŁA NR XIV/187/11 RADY MIASTA GDAŃSKA z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Miasta Gdańska Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit a ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia w sprawie szczegółowego zakresu danych, sposobu zakładania i prowadzenia oraz sposobu i trybu wymiany danych krajowego systemu informacji geograficznej

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Mariusz Próchniak Katedra Ekonomii II, SGH PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Ekonomia menedżerska 1 2 Wartość przyszła (FV future value) r roczna stopa procentowa B kwota pieniędzy, którą

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr BO.0050.35.2015 BURMISTRZA OZIMKA z dnia 19 marca 2015 r.

ZARZĄDZENIE Nr BO.0050.35.2015 BURMISTRZA OZIMKA z dnia 19 marca 2015 r. ZARZĄDZENIE Nr BO.0050.35.2015 BURMISTRZA OZIMKA z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie przyjęcia planu wykorzystania gminnego zasobu nieruchomości na lata 2015-2017 Na podstawie art. 30 ust. 2 pkt. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

Olsztyn, dnia 16 grudnia 2015 r. Poz. 5037 UCHWAŁA NR XIV/90/15 RADY GMINY DYWITY. z dnia 30 listopada 2015 r.

Olsztyn, dnia 16 grudnia 2015 r. Poz. 5037 UCHWAŁA NR XIV/90/15 RADY GMINY DYWITY. z dnia 30 listopada 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO Olsztyn dnia 6 grudnia 05 r. Poz. 507 UCHWAŁA NR XIV/90/5 RADY GMINY DYWITY z dnia 0 listopada 05 r. w sprawie ustalenia obowiązujących w Gminie Dywity

Bardziej szczegółowo

Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES)

Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod Nazwa Nazwa w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2014/2015 A. USYTUOWANIE MODUŁU

Bardziej szczegółowo

NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA PORÓWNAWCZEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI

NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA PORÓWNAWCZEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA PORÓWNAWCZEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI 1. WPROWADZENIE 1.1. Celem niniejszej noty jest przedstawienie uzgodnionych w środowisku

Bardziej szczegółowo

Wykaz publikacji. Pozycje zwarte:

Wykaz publikacji. Pozycje zwarte: Wykaz publikacji Pozycje zwarte: 1. Zadania z metod ilościowych w ekonomii. Skrypt. Praca zbiorowa pod red. M. Montygierda-Łoyby. Wrocław AE 1988, 209 s. (Współautorzy: Z. Bobowski, T. Borys, M. Budrewicz,

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Rok: 2011. Rok: 2010. Rok: 2008

Rok: 2011. Rok: 2010. Rok: 2008 Rok: 2011 Tytuł oryginału: Unikanie opodatkowania a struktura własności Źródło: W: Finanse nowe wyzwania teorii i praktyki, Finanse przedsiebiorstw/red. S. Wrzosek, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 24 czerwca 2014 r. Poz. 826. rozporządzenie ministra infrastruktury i rozwoju 1) z dnia 12 czerwca 2014 r.

Warszawa, dnia 24 czerwca 2014 r. Poz. 826. rozporządzenie ministra infrastruktury i rozwoju 1) z dnia 12 czerwca 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 24 czerwca 2014 r. Poz. 826 rozporządzenie ministra infrastruktury i rozwoju 1) z dnia 12 czerwca 2014 r. w sprawie minimalnych wymogów programowych

Bardziej szczegółowo

NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA PORÓWNAWCZEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI

NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA PORÓWNAWCZEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA PORÓWNAWCZEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI 1. WPROWADZENIE...2 2. PRZEDMIOT I ZAKRES STOSOWANIA NOTY...2 3. ZAŁOŻENIA OGÓLNE

Bardziej szczegółowo