Strategie i ścieżki kontraktacji gazu ziemnego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Strategie i ścieżki kontraktacji gazu ziemnego"

Transkrypt

1 Strategie i ścieżki kontraktacji gazu ziemnego Autor: Dawid Klimczak, ENEA Trading Sp. z o.o. ( Energetyka nr 4/2014) Wstęp Strategia kontraktacji gazu ziemnego stanowi istotny element gry rynkowej dla wielu podmiotów będących uczestnikami rynku gazu - zarówno sprzedawców jak i odbiorców. Z jednej strony pozyskiwany jest przez sprzedawców gazu ziemnego w celu dalszej odsprzedaży, z drugiej - przez duże zakłady przemysłowe. Od rezultatów negocjacji zakupowych lub przyjętej polityki kontraktacji będzie zależeć nie tylko cena paliwa gazowego dla odbiorców indywidualnych i przemysłu, ale również konkurencyjność i wynik finansowy przedsiębiorstw. Historycznie, gaz ziemny w Polsce był sprzedawany przez Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. (w skrócie PGNiG). Sytuacja ta powoli jednak się zmienia i od kilku lat odbiorcy mają prawo kupna gazu ziemnego od innego dostawcy na zasadach Third Party Access (TPA). Przysługujące prawo wciąż stanowi niestety tylko teorię akademicką, ponieważ rynek dostawcy, to rynek jednego gracza posiadającego ponad 96% udziału w sprzedaży do odbiorców końcowych. W grudniu 2012 roku został otwarty rynek gazu zorganizowany przy Towarowej Giełdzie Energii. Na TGE można zawierać transakcje zarówno na Rynku Dnia Następnego i Bieżącego gazu (RDNiBg) jak i na Rynku Terminowym Towarowym gazu (RTTg) 1. Celem niniejszego artykułu jest rozważanie strategii kontraktacji gazu ziemnego przez: a) dostawcę paliwa, którego zadaniem jest kupno i dostawa błękitnego surowca do klientów końcowych, b) odbiorcę gazu ziemnego, dla którego zoptymalizowanie kosztów zakupu gazu ziemnego może stanowić ważny element w uzyskaniu przewagi konkurencyjnej. Strategia kontraktacji gazu ziemnego przez dostawców paliwa gazowego Analizując strategie kontraktacji paliwa gazowego przez dostawców gazu ziemnego do Polski należy przeanalizować kilka ważnych elementów uwzględnianych w transakcjach zakupowych. Są to m.in. a) warunki infrastrukturalne sieci przesyłowej, b) znaczące elementy umów zakupowych takie jak: 1

2 wolumen, cena, jakość, bezpieczeństwo dostaw, rozumiane również jako gwarancje wykonywalności kontraktu, gwarancja wypłacalności kontrahenta W pierwszej kolejności należy rozważyć możliwości infrastrukturalne krajowej sieci przesyłowej. Historycznie gaz ziemny był importowany do Polski z Rosji. Polska z przyczyn geograficznych oraz geopolitycznych leży na szlaku tranzytowym pomiędzy Europą Zachodnią i Rosją. W wyniku zmiany ustroju politycznego, po 1989 roku nastąpiła możliwość tworzenia koncepcji pozyskania paliwa gazowego z kierunków innych niż Rosja lub wydobycie własne. W 2011 roku przy zużyciu gazu ziemnego na poziomie 15,8 mld m 3, import z kierunku zachodniego wyniósł ok. 2,3 mld m 3, z czego z Niemiec - 1,7 mld m3 oraz odpowiednio z Republiki Czeskiej - 555,7 mln m 3. W tym samym roku zdolności importowe z kierunku zachodniego wyniosły - 1,5 mld m 3 na połączeniu z Lasowem oraz 0,5 mld m 3 na interkonektorze w Cieszynie. Dodatkowo wirtualny rewers na gazociągu jamalskim umożliwiał przywóz 2,3 mld m 3 2. Zgodnie z dokumentem Polityka energetyczna Polski do 2030 r. z dnia 10 listopada 2009 r. 3 zakłada się zwiększenie zapotrzebowania na gaz ziemny w Polsce do 20,2 mld m 3 w 2030 roku. W tabeli 1 przedstawiono prognozowane zapotrzebowanie na gaz ziemny w perspektywie r. Należy dodać, że zużycie gazu w 2012 roku wyniosło 15,8 mld m 3. 4 Tabela 1 Prognozowane zapotrzebowanie na gaz ziemny w Polsce do 2030 r. Rok Prognozowane zapotrzebowanie (w mld m 3 ) , , , ,20 Źródło: Polityka energetyczna Polski do 2030 r. z dnia 10 listopada 2009 r. Sieć systemu interkonektorów na połączeniach międzysystemowych pomiędzy Polską a krajami sąsiednimi w perspektywie lat , zgodnie z planami Gaz-Systemu, ma zostać znacznie rozbudowana. W nawiązaniu do założeń Planu rozwoju w zakresie

3 zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe na lata , mają zostać pobudowane: Gazociag Północ-Południe 1, Gazociag Północ Południe 2, Port LNG, połącznie Mallnow (budowa fizycznego rewersu), połączenie Lasów. Według wymienionego dokumentu przygotowanego przez Operatora Systemu Przesyłowego w scenariuszu umiarkowanym zdolności importowe wzrosną do 34,2 mld m 3 w roku 2023 (z czego 31% stanowić będą moce importowe ze Wschodu), natomiast w scenariuszu rozwoju optymalnego zdolności importowe wyniosą 38,7 mld m 3 (z czego 27% stanowić będą moce importowe ze Wschodu). W myśl powyższych danych w 2023 roku zdolności importowe z kierunku zachodniego (na poziomie 23,6 mld m 3 ) w zupełności pokryją zapotrzebowanie na gaz ziemny, które w 2025 roku ma wynieść zgodnie z prognozami 19 mld m3 gazu ziemnego 6. Zasadniczym zagadnieniem w strategii kontraktacji paliwa gazowego jest rozważenie różnych ścieżek zakupu paliwa gazowego. Po pierwsze - ze względu na dywersyfikację źródeł ryzyka dostaw, po drugie - ze względu na optymalizację kosztów. Biorąc pod uwagę obecne i przyszłe możliwości w horyzoncie do 2015 roku należy przeanalizować pięć źródeł zakupu gazu ziemnego: import z kierunku zachodniego (Niemcy, Czechy), import z kierunku Wschodniego (Rosja, Azja Środkowo-Wschodnia), import LNG, zakup gazu ziemnego na Towarowej Giełdzie Energii, zakup w Punkcie Wirtualnym OTC lub Punkcie Fizycznym od uczestnika rynku hurtowego. Import z kierunku Zachodniego W ujęciu historycznym strategie zakupowe gazu ziemnego były realizowane na podstawie kontraktów wieloletnich (w horyzoncie nawet na 30 lat). Ceny natomiast były bezpośrednio powiązane z notowaniami ropy naftowej na rynkach światowych (Brent, WTI). Obecnie transakcje zawierane są coraz częściej na okresy krótsze w tym roczne lub kilkuletnie, a produkty ropopochodne coraz rzadziej stanowią składową ceny. W transakcjach bilateralnych można się spotkać z zawieraniem kontraktów terminowych, których cena jest powiązana z cenami na największych europejskich hubach gazowych: NCG, Gaspool, NBP 5 6 Ibidiem

4 oraz TTF. Kontraktacja z kierunku zachodniego wiąże się, albo z samodzielnym uczestnictwem na rynku Niemieckim, albo z koniecznością nawiązania współpracy z kontrahentem działającym na powyższym rynku. Rynek niemiecki to rynek dwóch hubów gazowych, będących jednymi z najbardziej płynnych w Europie. Duża płynność, związana jest z przejrzystością i transparentnością cen. Większość transakcji zawierana jest na rynku OTC, natomiast handel na European Energy Exchange nie przekracza 5% wolumenu. Znaczącym problemem jest logistyka przesyłu gazu ziemnego z Niemiec do Polski, w tym zakup przepustowości po stronie polskiej i niemieckiej. Do niedawna w osobnych aukcjach należało kupić przepustowość po stronie polskiej i niemieckiej. Obecnie można dokonać zakupu produktu zbundlowanego na aukcjach organizowanych przez Gaz-System oraz operatora niemieckiego Ontras. Przepustowość na granicy polsko-niemieckiej w Lasowie może mieć charakter przepustowości na zasadach ciągłych lub przerywanych. Bezpośredni zakup paliwa gazowego w Niemczech daje przewagę w postaci pozyskania samodzielnego źródła gazu, natomiast wiążę się z dużymi ryzykami przerw w dostawach w przypadku posiadania przepustowości przerywanej. Import z kierunku Wschodniego Jak zostało przedstawione wcześniej, Polska historycznie posiada duże zdolności importowe z kierunku Wschodniego tj. z Rosji i krajów Azji Środkowo-Wschodniej. Zgodnie z danymi przedstawionymi na stronie Ministerstwa Gospodarki z tego kierunku w 2011 roku Polska zaimportowała 9 mld m 3. Podmiotem po stronie polskiej odpowiadającym za import gazu z Rosji jest PGNiG. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo oraz Gazprom Export łączy kontrakt wieloletni na dostawy paliwa gazowego. W ostatnim czasie na rosyjskim rynku gazu ziemnego zachodzi wiele pozytywnych zmian, jednak rynek ten jest daleki od transparentności i otwarcia się na proces liberalizacji. Zgodnie z prawem rosyjskim jedyną spółką uprawnioną do eksportu paliwa gazowego jest Gazprom. Coraz częściej wspomina się jednak o limitach eksportowych LNG przyznawanych dwóm największym konkurentom Gazpromu - Rosnieft oraz Novatek. Niestety przesył gazu poprzez gazociąg Jamalski wciąż jest kontrolowany przez rosyjskiego monopolistę. Ważnym czynnikiem są również wolumeny obracanego paliwa gazowego. Aby zostać zauważonym, jako wiarygodny kontrahentem dla rosyjskich spółek obrotu gazem ziemnym, przyjmuje się, że należało by zakupić około 1 mld m 3, co stanowi znaczny wolumen w porównaniu z obecnym poziomem zużycia w Polsce. Import gazu z Azji Środkowo-Wschodniej jest praktycznie niemożliwy do zrealizowania. Znaczne rezerwy gazu ziemnego znajdują w Azerbejdżanie, Kazachstanie, Uzbekistanie, Kirgistanie. Niestety gazociągi przesyłowe biegnące z Azji Centralnej są w pełni kontrolowane przez grupę kapitałową Gazpromu.

5 Zakup LNG Import LNG poprzez gazoport w Świnoujściu będzie możliwy od 2015 roku. Zakup gazu ziemnego w postaci skroplonej nie jest jednak zadaniem łatwym. Po pierwsze, trzeba być dużym odbiorcą, aby faktycznie móc zrealizować import. Tak samo jak w przypadku importu ze Wschodu w grę wchodzą znaczne wolumeny. Po drugie, w obecnej sytuacji rynkowo-cenowej nie opłaca się zakup tego surowca, przede wszystkim z powodu wysokich cen w Azji. W przypadku importu LNG należy patrzeć na rynek globalny. Największymi eksporterami jest między innymi Katar, Nigeria, Indonezja. Na chwilę obecną większość błękitnego paliwa, które jest eksportowane w postaci skroplonej, jest wysyłane do Azji, gdzie ceny sięgają nawet USD/1000 m 3 w porównaniu do niecałych 400 USD/1000 m 3 w Europie. Zakup na Towarowej Giełdzie Energii W grudniu 2012 roku został otwarty parkiet gazu zorganizowany przy Towarowej Giełdzie Energii. Rynek Terminowy Towarowy gazu nie należy do najbardziej płynnych w Europie. Jednak w wyniku zmian legislacyjnych, które nastąpiły 11 września 2013 roku, zostało wprowadzone obligo na sprzedaż określonych wolumenów poprzez rynek regulowany: w 2014 powinno - 40% rocznego zużycia, w 2015 roku i latach kolejnych co najmniej 55%. Teoretycznie w związku ze zmianami przepisów prawa i nałożeniu obowiązków na importerów, TGE powinna stać się jednym z najbardziej płynnych giełd gazu w Europie Środkowo-Wschodniej. Zakup paliwa gazowego na Towarowej Giełdzie Energii jest wart rozważenia przede wszystkim poprzez uzyskanie dostępu do rynkowych cen z pominięciem pośredników. Minusem jest jednak wysoki koszt dostępu do giełdy, wynikający z opłat członkowskich. Można go jednak ominąć podpisując stosowną umowę z domem maklerskim. Domy Maklerskie, będące członkami bezpośrednimi TGE, oferują konkurencyjne warunki dla małych podmiotów, dla których uczestnictwo bezpośrednie może stanowić znaczącą barierę wejścia. Obecnie na TGE aktywne są trzy domy maklerskie w zakresie rynku gazu: Trigon, Noble, BOŚ. Zakup paliwa gazowego w punkcie wirtualnym OTC/punkcie fizycznym od uczestnika hurtowego Kolejną możliwością jest zakup gazu ziemnego w Punkcie Wirtualnym OTC lub punkcie fizycznym na granicy np. w Lasowie lub Mallnow. Spółek obrotu, które importują gaz ziemny na granicy jest stosunkowo niewiele. Większość dużych koncernów z branży paliwowo-gazowej jest skłonna zaoferować paliwo gazowe. Nawiązanie współpracy z firmą

6 importującą paliwo gazowe z zagranicy daje wiele ciekawych rozwiązań. Po pierwsze, powstaje możliwość nabycia surowca z zagranicy bez konieczności angażowania się w wejście na niemiecki rynek gazu, co mogłoby się wiązać z poniesieniem znacznych kosztów finansowych. Po drugie, wciąż pozostaje otwarta droga do negocjowania warunków dostawy. Zaczynając od terminów płatności i ceny po elastyczność dostaw. Ważnym elementem są również kwestie ceny, wolumenu, terminów płatności, gwarancji płatności. Minusem handlu OTC jest warunek posiadania gwarancji wypłacalności i płatności. Wariant zakupu gazu na rynku pozagiełdowym w punkcie wirtualnym czy fizycznym może stanowić wartą rozważenia alternatywę. Ważne elementy umów gazowych Zarówno dla spółek obrotu jak i odbiorców jednym z najistotniejszych elementów umów gazowych jest cena, jaką należy zapłacić za paliwo gazowe. Jednak w przypadku zawierania kontraktów gazowych cena stanowi jeden z kilku składników, na który w różnym stopniu składa się: wolumen, elastyczność lub jej brak, jakość paliwa gazowego, terminy płatności, gwarancje wykonywalności oraz płatności. Ponadto sama cena może opierać się z jednej strony o formuły cenowe lub pozostać stała. Z wielu powodów odbiorca paliwa gazowego może być zainteresowany powiązaniem ceny z notowaniami EEX lub TTF. Składniki umowy, tzw. konwenanty, kiedy i na jakich warunkach mogą zostać przerwane dostawy gazu (szczególnie w przypadku importu z zagranicy), stanowią element, na który trzeba zwrócić szczególną uwagę. Dobrą praktyką jest korzystanie z usług prawnika zaznajomionego ze specyfiką umów gazowych. Spółki obrotu kupujące paliwo gazowe na potrzeby odbiorców końcowych lub do dalszej odsprzedaży na rynku hurtowym muszą przede wszystkim posiadać dobrze wykwalifikowany zespół handlowy, jak również wiedzę i doświadczenie w zakresie operacyjnego zarządzania logistyką przesyłu gazu. W skład biura obrotu gazem ziemnym z jednej strony wchodzą handlowcy (traderzy) i analitycy, z drugiej specjaliści ds. logistyki przesyłu gazu (dispatchingu). Strategie kontraktacji mogą być różne, jednak elementem istotnym jest wielkość wolumenu do zakupienia oraz horyzont czasowy na jaki tworzona jest kontraktacja. Z jednej strony duży wolumen (powyżej 1 mld m 3 ) stanowi istotne wyzwanie logistyczne, z drugiej jednak otwierają się inne możliwości zakupu paliwa gazowego. Ważnym aspektem, na który zwraca większość portfolio managerów odpowiedzialnych za kontraktację gazu ziemnego jest zapewnienie bezpieczeństwa i gwarancji dostaw gazu.

7 W przypadku małych i średnich przedsiębiorstw zajmujących się obrotem gazem ziemnym najlepszym rozwiązaniem jest zakup paliwa gazowego na Towarowej Giełdzie Energii (poprzez udział pośredni lub bezpośredni) lub w punkcie wirtualnym OTC lub punkcie fizycznym. W przypadku małych wolumenów (poniżej 100 mln m 3 ) koszty wejścia na rynek niemiecki bądź czeski mogą stanowić istotną barierę rozwoju. W przypadku kontraktacji paliwa gazowego w ilościach powyżej 100 mln m 3 dostęp do rynku niemieckiego może być wartym rozważania, jako dodatkowa alternatywa. Ważnym elementem, jaki należy ująć w kontraktacji jest dywersyfikacja ryzyk związanych z pozyskaniem paliwa gazowego. Każda ścieżka zakupu wiąże się z określona liczbą ryzyk bardziej lub mniej prawdopodobnych. Do ryzyk, które należy wymienić można zaliczyć ryzyka: polityczne, wypłacalności, bankructwa kontrahenta, gwarancji dostawy (wolumenu), prawne, walutowe (różnic kursowych). Analizując każdą ze ścieżek zakupu określone ryzyka należy wkalkulować w całokształt prowadzonej działalności. W celu ich ograniczenia dywersyfikacja źródeł zakupu gazu ziemnego jest ważnym elementem, jaki należy zawrzeć w strategii kontraktacji gazu ziemnego. Zgodnie z najlepszymi praktykami rynkowymi spółka obrotu obracająca gazem ziemnym na potrzeby klientów końcowych powinna posiadać zatwierdzoną politykę kontraktacji gazu ziemnego. Dokument przygotowany przez osoby odpowiedzialne za strategie zakupową powinien określać, co najmniej: horyzont czasowy, na jaki jest tworzona strategia kontraktacji, wolumen (lub jego prognozę), jaki należy zakupić, analizę obecnej oraz przyszłej sytuacji rynkowej, w horyzoncie, do którego jest tworzona polityka (sytuacja prawna, polityczna), ryzyka wraz z opisem prawdopodobieństwa ich wystąpienia związane z zakupem gazu z poszczególnych źródeł, określenie scenariuszy, kiedy i na jakich zasadach kupowane jest błękitne paliwo gazowe. Polityka kontraktacji zwyczajowo powinna być przygotowana przez dyrektora biura lub departamentu odpowiedzialnego za zarządzanie portfelem. Dobrą praktyką jest zatwierdzenie dokumentu przez zarząd danej spółki.

8 Strategie kontraktacji gazu ziemnego z punktu widzenia dużych i średnich odbiorców gazu ziemnego Pierwszym pytaniem, na jakie należy odpowiedzieć jest zdefiniowanie dużych i średnich odbiorców na rynku gazu. Dla potrzeb niniejszego artykułu oraz na podstawie praktyki rynkowej można przyjąć, że dużym odbiorcą na rynku gazu jest przedsiębiorstwo zużywające rocznie powyżej 25 mln m 3, natomiast średnim pomiędzy 2,5 a 25 mln m 3. Z perspektywy wielu firm zużywających paliwo gazowe, koszt jego zakupu może stanowić ważną pozycję w kosztach prowadzonej działalności w ujęciu całościowym. W celu optymalizacji kosztów zakupu paliwa gazowego warto rozważyć alternatywne ścieżki pozyskania gazu ziemnego. Cześć podmiotów może kupować całość lub część swojego zapotrzebowania poza monopolistą krjaowym tj. PGNiG. Poza spółkami już istniejącymi na polskim rynku gazu, takimi jak Egesa, EWE, G.En, Handen pojawiają się nowe, takie jak Enea czy Energa. Ponadto, wiele podmiotów zagranicznych aktywnie oferuje sprzedaż gazu na granicy lub w punkcie wirtualnym OTC. Oferta produktowa może znacznie się pomiędzy sobą różnić. Świadomy odbiorca może poprosić o ofertę niestandardową, wcześniej nie oferowaną szerokiemu gronu odbiorców przez spółki sprzedażowe. W jaki sposób i co może uzyskać duży lub średni odbiorca gazu w ofercie niestandardowej? Jak wspomniano wcześniej koszty samodzielnego importu lub dostępu do TGE mogą stanowić istotną barierę dla spółek obrotowych, a tym bardziej dla odbiorcy. W firmach tradingowych zajmujących się zawodowo obrotem gazem ziemnym są zatrudnieni wysoko wyspecjalizowani profesjonaliści, których utrzymanie również jest stosunkowo kosztowne. Powstaje pytanie w jaki sposób odbiorca może skorzystać z konkurencyjnej oferty? Każda spółka obrotu sprzedająca gaz ziemny do odbiorców zobowiązana jest do posiadania taryfy. Taryfy pomiędzy poszczególnymi odbiorcami mogą znacząco się różnić i stanowić znaczące oszczędności w stosunku do obecnego dostawcy. W 2013 roku Prezes Urzędu Regulacji Energetyki przedstawił mapę drogową liberalizacji rynku gazu w Polsce 7. Zgodnie z przedstawionymi w niej informacjami wkrótce z obowiązku posiadania taryf będzie zwolniona sprzedaż dla obiorców końcowych zużywających powyżej 25 mln m 3. Z jednej strony pojawia się ryzyko automatycznej podwyżki cen gazu dla odbiorców, z drugiej jednak pojawia się możliwość zaoferowania bardziej optymalnych produktów. Spółki obrotu działające na rynku krajowym i międzynarodowym będą mogły na przykład zaoferować ceny surowca powiązane do cen hubów niemieckich (NCG, Gaspool) lub holendersko belgijskich (TTF, Zeebrugee) lub też koszyk stanowiący mix pomiędzy danymi obszarami. Możliwe jest przedstawienie oferty powiązanej do rynku terminowego lub SPOT na European Energy Exchange (EEX). Pośredni dostęp do rynku hurtowego gazu ziemnego (krajowego czy zagranicznego) może znacząco zoptymalizować koszty działalności w stosunku do standardowego zakupu gazu ziemnego przez obecnego dostawcę na podstawie taryfy. W przypadku stwierdzenia braku opłacalności powyższego rozwiązania zawsze można skorzystać z oferty dotychczasowego sprzedawcy. Co więcej, argument w postaci wiedzy o cenach alternatywnych dostawców może stanowić ważny czynnik w negocjacjach z obecnym 7

9 sprzedawcą. Mając na uwadze powyższe, ważnym elementem jest pozyskanie analiz na temat obecnych trendów cenowych na krajowym i międzynarodowym rynku gazu i przeanalizowanie ich pod kątem obecnej taryfy. Podsumowanie Podsumowując należy stwierdzić, że strategia kontraktacji gazu ziemnego stanowi ważny element kosztowy wielu przedsiębiorstw - zarówno spółek obrotu jak i odbiorców paliwa gazowego. Kluczowym elementem, który może wpłynąć na uzyskanie przewagi konkurencyjnej jest otwarcie się na nowe możliwości, jakie daje liberalizujący się rynek gazu. Mając na uwadze rozbudowę sieci przesyłowej na połączeniach międzynarodowych, należy zwrócić uwagę na nowe możliwości zarówno dla sprzedawców jak i odbiorców. Zwiększenie liczby importerów, a tym samym sprzedawców błękitnego paliwa w Polsce, oznacza wzrost konkurencyjności, a co za tym idzie poprawę jakości obsługi klientów. Zarówno odbiorcy jak i sprzedawcy w celu uzyskania niezbędnej przewagi muszą stworzyć wygrywające strategie zakupu paliwa gazowego. Prześledzenie łańcucha procesu zakupu surowca powinno w dużym stopniu ułatwić procedurę zakupową, w szczególności zrozumienie całego systemu powiązań i zależności. Kopiowanie rozwiązań wykorzystywanych przez konkurencję stało się powszechną strategią wielu firm. Uzyskanie długoterminowej przewagi wymaga zatem ciągłych ulepszeń. W nowej rzeczywistości konkurowania, poprawianie już istniejących procesów w myśl ideologii kaizen jest decyzją strategiczną dla wielu spółek. Elementem gry, jaką jest kontraktacja gazu ziemnego również opiera się na tej zasadzie, stąd cały czas trzeba poszukiwać nowych możliwości zakupu surowca mając na uwadze zasadę innowacji rozbieżnych. Rozwiązania, które dziś są strategiami wygrywającymi, prędzej czy później - po pierwsze zostaną skopiowane przez pozostałych uczestników rynku, po drugie - przestaną być strategiami wygrywającymi.

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Hub gazowy Polska strategicznym rynkiem gazu w Europie. At the heart of Central European power and gas trading

Hub gazowy Polska strategicznym rynkiem gazu w Europie. At the heart of Central European power and gas trading Hub gazowy Polska strategicznym rynkiem gazu w Europie At the heart of Central European power and gas trading TGE - wiarygodny partner na rynkach energii, gazu i praw majątkowych Fakty o TGE Jedyna licencjonowana

Bardziej szczegółowo

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu Kilka slajdów z wykładu Projekt Polityki Energetycznej Polski 2050 a rynek gazu Europa i liberalizacja rynku gazu Ceny gazu mechanizmy, formuły, umowy

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Bezpieczeństwo energetyczne na wspólnym

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne. Październik 2014 r.

Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne. Październik 2014 r. Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne Październik 2014 r. Agenda I. Liberalizacja rynku gazu w Polsce II. Bezpieczeństwo energetyczne 2 I. Liberalizacja rynku gazu w Polsce 2004 2005 WYDZIELENIE

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r.

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r. Warszawa, dn. 30 lipca 2013 r. INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r. Wstęp Niniejsza informacja przedstawia ogólną sytuację na hurtowym rynku gazu ziemnego w miesiącach

Bardziej szczegółowo

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu Strona znajduje się w archiwum. GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu 4 października 2012 r. GAZ-SYSTEM S.A. podpisał umowę z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za I kwartał 2013 r.

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za I kwartał 2013 r. Warszawa, dn. 29 kwietnia 2013 r. INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za I kwartał 2013 r. Wstęp Niniejsza informacja przedstawia ogólną sytuację na hurtowym rynku gazu ziemnego w I kwartale

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r.

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Polski rynek gazu - cechy. Jak dotąd większość polskiego rynku gazu objęta jest regulacją, prawie wszyscy

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011 Rynek gazu w Polsce Warszawa 30 czerwca 2011 Agenda 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce 2. Perspektywy rozwoju rynku gazu w Polsce Page 2 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce ramy regulacyjne Rynek gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu NEUF 2007 Nowa Energia- User Friendly październik 2007, Warszawa Konkurencja na REE czy da się konkurować

Bardziej szczegółowo

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku 0 Wydobycie Wytwarzanie Przesył Dystrybucja Sprzedaż Potencjał rynkowy PGE PGE po konsolidacji będzie liderem na polskim rynku elektroenergetycznym, obecnym

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce Październik, 2013 r. Jak powstał GAZ-SYSTEM S.A.? Ważne fakty GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym dla polskiej

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu Warszawa, 14 grudnia 2011 GAZ-SYSTEM S.A. GAZ-SYSTEM S.A.: Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja MIĘDZYZDROJE, maj 2012 1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji c) Połączenia

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE

Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE Leszek Prachniak Dyrektor Działu Notowań leszek.prachniak@tge.pl Warszawa 26.06.2013 Rynek giełdowy - rynkiem konkurencyjnym www.tge.pl Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

WallStreet 18 Karpacz 2014

WallStreet 18 Karpacz 2014 WallStreet 18 Karpacz 2014 Agenda Kim jesteśmy Kluczowe fakty Charakterystyka rynku Gaz płynny Olej napędowy i biopaliwa Gaz ziemny Wyniki finansowe Prognozy finansowe Cele biznesowe Kim jesteśmy? UNIMOT

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 Spis treści 3 Informacje o Spółce 4 Działalność 5 2013 - rok rozwoju 6 Przychody 8 Wybrane dane finansowe 9 Struktura akcjonariatu 10 Cele strategiczne 11 Nasz potencjał 12 Udział

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Warszawa, 22.03.2013 Konferencja Rzeczpospolitej Rynek gazu ziemnego w Polsce. Stan obecny i perspektywy PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Cele raportu Stan infrastruktury gazowej

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

Strategia GK PGNiG na lata 2014-2022 Aktualizacja. Kwiecień 2016

Strategia GK PGNiG na lata 2014-2022 Aktualizacja. Kwiecień 2016 Strategia GK PGNiG na lata 2014-2022 Aktualizacja Kwiecień 2016 Agenda I Podsumowanie aktualizacji Strategii II Dotychczasowa sytuacja GK PGNiG III Kluczowe wyzwania stojące przed GK PGNiG IV Misja, wizja,

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji)

Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji) Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji) Warsztaty ws. Programu Uwalniania Gazu Warszawa, 28 maja 2012 r. Oczekiwania uczestników rynku gazu Stworzenie

Bardziej szczegółowo

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku mgr inż. Andrzej Kiełbik 1. Warunki dla tworzenia zliberalizowanego rynku gazowego w Polsce: 2. Aktualny stan systemu gazowniczego w Polsce, 3. Plany

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

Monitoring rynku energii elektrycznej

Monitoring rynku energii elektrycznej Monitoring rynku energii elektrycznej Opracowano w Departamencie Promowania Konkurencji URE (Biuletyn URE 6/2001) Proces przekształceń rynkowych, jaki przechodzi obecnie sektor elektroenergetyczny w Polsce

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PGNiG S.A. 1 kwartał 2006 r.

Wyniki finansowe PGNiG S.A. 1 kwartał 2006 r. Wyniki finansowe PGNiG S.A. 1 kwartał 26 r. Podstawowe wyniki finansowe Przychody ze sprzedaży Zysk brutto Zysk netto EBITDA (leasing) * 18 PLNm GK PGNiG S.A. w mln, MSSF Wyniki GK PGNiG S.A. 1437 1171

Bardziej szczegółowo

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Piotr Bujalski Zastępca Dyrektora Krajowej Dyspozycji Gazu GAZ-SYSTEM S.A. Warszawa, 7 marca 2013 GAZ-SYSTEM S.A.

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

KONIEC TANIEJ ENERGII

KONIEC TANIEJ ENERGII INFORMACJA PRASOWA Audytel S.A. analizy audyt doradztwo KONIEC TANIEJ ENERGII SAMORZĄDY I NABYWCY INSTYTUCJONALNI MUSZĄ NASTAWIĆ SIĘ NA WIĘKSZE WYDATKI Ceny na Towarowej Giełdzie Energii rosną systematycznie

Bardziej szczegółowo

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Agenda Prezentacja GCE jako partnera w zakresie efektywności energetycznej Potrzeba zwiększania

Bardziej szczegółowo

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą.

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. Stosunki gospodarcze między Polską i Litwą regulują przepisy prawne Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze

Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze Leszek Prachniak Dyrektor Pionu Operacji Giełdowych e-mail:leszek.prachniak@tge.pl 1 Kto może zostać Członkiem Giełdy? Członkami Giełdy mogą być podmioty określone

Bardziej szczegółowo

MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU

MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU Grzegorz Łapa MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU Autorzy: Grzegorz Łapa, Andrzej Kiełbik WARSZAWA, październik 2011r. PLAN PREZENTACJI 1. Zmiany w przepisach dotyczących

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward

Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward Główne podobieństwa i różnice Futures i Forward Zarówno Futures jak i Forward to kontrakty terminowe. Forward zawsze wiąże się z fizyczną

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Jan Chadam Prezes Zarządu Posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej 29 Październik 2014 GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe

Bardziej szczegółowo

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Tomasz Stępień, Prezes Zarządu Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Kierunki strategiczne KIERUNEK 1 Budowa pozycji Spółki dzięki aktywnemu zaangażowaniu

Bardziej szczegółowo

Rejestr Gwarancji Pochodzenia (RGP) Forum Obrotu 2014. Towarowa Giełda Energii S.A.

Rejestr Gwarancji Pochodzenia (RGP) Forum Obrotu 2014. Towarowa Giełda Energii S.A. Rejestr Gwarancji Pochodzenia (RGP) Forum Obrotu 2014 Towarowa Giełda Energii S.A. Czym są gwarancje pochodzenia? Gwarancja Pochodzenia jest instrumentem, mającym na celu ujawnienie odbiorcy końcowemu

Bardziej szczegółowo

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej?

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Wrocław 27.10.2010 r. RWE nazwa spółki 11/2/2010 STRONA 1 Grupa RWE: jedna z wiodących firm utilities na kontynencie europejskim* Główne rynki Grupy RWE

Bardziej szczegółowo

Problemy przemysłowych odbiorców gazu na przykładzie przemysłu stalowego

Problemy przemysłowych odbiorców gazu na przykładzie przemysłu stalowego Problemy przemysłowych odbiorców gazu na przykładzie przemysłu stalowego Jerzy Kozicz, Stefan Dzienniak Hutnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Senat RP, Warszawa, 29.10.2014 1 Produkcja stali surowej na Świecie

Bardziej szczegółowo

Termin udzielania odpowiedzi: 30/09/2011. Wstęp

Termin udzielania odpowiedzi: 30/09/2011. Wstęp Badanie rynku GAZU ZIEMNEGO - KWESTIONARIUSZ DLA OSÓB PRAWNYCH FIZYCZNYCH I Termin udzielania odpowiedzi: 30/09/2011 Wstęp Stan rozwoju rynku gazu ziemnego w Polsce, pomimo formalnej implementacji prorynkowych

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Rola IT w nowej rzeczywistości rynkowej- Analogie pomiędzy Rynkiem Energii Elektrycznej i Rynkiem Gazu

Rola IT w nowej rzeczywistości rynkowej- Analogie pomiędzy Rynkiem Energii Elektrycznej i Rynkiem Gazu Rola IT w nowej rzeczywistości rynkowej- Analogie pomiędzy Rynkiem Energii Elektrycznej i Rynkiem Gazu Agenda Nowa rzeczywistość energetyczna- Pierwsze kroki w kierunku zliberalizowanego Rynku Gazu.. i

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY NA RYNKU GAZU ZIEMNEGO ZAAZOTOWANEGO. Komisja Gospodarki Narodowej Warszawa 29.10.2014r.

PROBLEMY NA RYNKU GAZU ZIEMNEGO ZAAZOTOWANEGO. Komisja Gospodarki Narodowej Warszawa 29.10.2014r. PROBLEMY NA RYNKU GAZU ZIEMNEGO ZAAZOTOWANEGO Komisja Gospodarki Narodowej Warszawa 29.10.2014r. KGHM jest globalnym graczem na rynku metali nieżelaznych Kanada McCreedy (Cu, Ni, TPM*) Morrison (Cu, Ni,

Bardziej szczegółowo

Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe?

Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe? Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe? Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu Towarowa Giełda Energii S.A. POWER RING 2007 w stronę europejskiej energetycznej platformy handlowej

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy zasad rynku energii elektrycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zasady TPA.

Wybrane elementy zasad rynku energii elektrycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zasady TPA. Wybrane elementy zasad rynku energii elektrycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zasady TPA. Jachranka, 20.10.2006 r. Marek Kulesa dyrektor biura TOE Zakres prezentacji 1 2 3 4 Wstęp (jak zwykle

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) GAZ-SYSTEM S.A.

Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) GAZ-SYSTEM S.A. Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) GAZ-SYSTEM S.A. Warszawa, 24 lipiec 2012 r. 1 Założenia nowej IRiESP 1. Ułatwienie nowym podmiotom wejścia na rynek gazu. 2. Umożliwienie handlu

Bardziej szczegółowo

TRANSAKCJE TERMINOWE czyli jak można zabezpieczyć się przed RYZYKIEM KURSOWYM

TRANSAKCJE TERMINOWE czyli jak można zabezpieczyć się przed RYZYKIEM KURSOWYM TRANSAKCJE TERMINOWE czyli jak można zabezpieczyć się przed RYZYKIEM KURSOWYM Konferencja COS ZMPD Czy transport na wschód jest bezpieczny Dubiecko 2. września 2014 r. Narzędzia eliminacji ryzyka transakcje

Bardziej szczegółowo

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie Warszawa, styczeń 2011 r. Profil działalności Power Price Podstawowym przedmiotem działalności spółki Power Price S.A. jest obsługa platformy e-commerce przeznaczonej

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A.

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak poprawić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Rozwiązanie KDT Transparentność rynku Przejrzystość

Bardziej szczegółowo

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Planowania Strategicznego PGNiG SA 18 listopada 2010 r. Warszawa Rynek gazu w Europie wnioski dla Polski Prognozy

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 2 Eksport jest siłą napędową niemieckiej gospodarki. Niemcy są także znaczącym importerem surowców, głównie energetycznych, ale i wysoko przetworzonych wyrobów

Bardziej szczegółowo

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2013 r.

GAZ-3. Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych. za okres od początku roku do końca miesiąca:... 2013 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw gazowniczych Agencja Rynku Energii S.A. Portal

Bardziej szczegółowo

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Rozwiązanie KDT a rozwój konkurencji na rynku energii elektrycznej Halina Bownik - Trymucha Departament Promowania

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie uprawnieniami do emisji CO2. Warszawa, 23.06.2010 Alpiq Energy SE Oddział w Polsce

Zarządzanie uprawnieniami do emisji CO2. Warszawa, 23.06.2010 Alpiq Energy SE Oddział w Polsce Zarządzanie uprawnieniami do emisji CO2 Warszawa, 23.06.2010 Alpiq Energy SE Oddział w Polsce Zagadnienia 1. Prezentacja firmy Alpiq 2. Ogólne wytyczne dla uczestników systemu ETS 1. Analiza sytuacji Klienta

Bardziej szczegółowo

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie Komentarz IK Marcin Tarnawski Rynek amerykaoski W 2010 r. na świecie wydobyto 3.193 mld m 3 gazu ziemnego z czego najwięcej w Stanach Zjednoczonych (611 mld m 3 ) oraz w Rosji (588 mld m 3 ). Gaz niekonwencjonalny

Bardziej szczegółowo

SPÓŁKA AKCYJNA. źródło ekologicznej energii

SPÓŁKA AKCYJNA. źródło ekologicznej energii SPÓŁKA AKCYJNA źródło ekologicznej energii Spis treści Informacje o Spółce Rynek LPG w Polsce Działalność Spółki Rozlewnia gazu Najwyższa jakość obsługi Debiut giełdowy Struktura akcjonariatu Status Spółki

Bardziej szczegółowo

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW CZY MOŻLIWA JEST DALSZA INTEGRACJA POLITYCZNA UE ORAZ WZROST KONKURENCYJNOŚCI GOSPODARKI EUROPEJSKIEJ BEZ ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO? DEBATA PLENARNA JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY

Bardziej szczegółowo

Wolumen obrotu LNG w latach 1970-2013

Wolumen obrotu LNG w latach 1970-2013 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 mld m3 Globalny handel LNG Autor: Dawid Klimczak, ENEA Trading Sp. z o.o. ("Energetyka" - nr 2/2015)

Bardziej szczegółowo

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI.

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. Spis treści PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ROZDZIAŁ 1... BŁĄD! NIE RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZASADY FUNKCJONOWANIA.... BŁĄD! NIE 1.1. RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZMIANY STRUKTURALNE

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce 5 Rynek energii Charakterystyka rynku gazu w Polsce Źródła gazu ziemnego w Polsce Dostawy gazu na rynek krajowy, 2010 r. 7% 30% 63% Import z Federacji Rosyjskiej Wydobycie krajowe Import z innych krajów

Bardziej szczegółowo

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Stalowa Wola, 23 kwietnia 2009 Program 1. Wprowadzenie 2. Co to jest i czemu służy

Bardziej szczegółowo

Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem. Program Rozwoju Eksportu.

Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem. Program Rozwoju Eksportu. Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem Program Rozwoju Eksportu. Współpraca z ubezpieczycielem profilaktyka i niwelowanie strat tradycyjna rola ubezpieczyciela

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Autor: Maciej Flakowicz, Agencja Rynku Energii, Warszawa ( Czysta Energia nr 4/2013) Niestabilne ceny praw majątkowych do świadectw pochodzenia OZE dowodzą, że polski

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wspierania eksportu w Banku Gospodarstwa Krajowego

Instrumenty wspierania eksportu w Banku Gospodarstwa Krajowego Instrumenty wspierania eksportu w Banku Gospodarstwa Krajowego Paweł Rogosz, Dyrektor Departament Wspierania Handlu Zagranicznego Bank Gospodarstwa Krajowego Warszawa, 9 czerwca 2011 r. BGK podstawowe

Bardziej szczegółowo

FOEEiG Wiceprzewodniczący Daniel Borsucki

FOEEiG Wiceprzewodniczący Daniel Borsucki Nowe uwarunkowania zakupu energii elektrycznej przez odbiorców końcowych na rynku giełdowym, platformach obrotu - szanse i zagrożenia. Obowiązek sprzedaży energii elektrycznej przez wytwórców na rynku

Bardziej szczegółowo

Narzędzia PMR do analizy sektora transportu drogowego

Narzędzia PMR do analizy sektora transportu drogowego Narzędzia PMR do analizy sektora transportu drogowego Wspomaganie zarządzania relacjami z dostawcami w branży transportowej Analizy bieżącej i przyszłej sytuacji w branży transportu drogowego, rzetelne

Bardziej szczegółowo

Ponad 50% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 2011 r.

Ponad 50% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 2011 r. VII-XII 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 Informacja prasowa Warszawa, 18 stycznia212 Ponad 5% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 211 r. Obrót na wszystkich rynkach, dedykowanych energii

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowa strategia budowania wartości GK PGNiG do roku 2014. 19 grudnia 2012 roku

Krótkoterminowa strategia budowania wartości GK PGNiG do roku 2014. 19 grudnia 2012 roku Krótkoterminowa strategia budowania wartości GK PGNiG do roku 2014 19 grudnia 2012 roku Przesłanki realizacji krótkoterminowej strategii budowania wartości GK PGNiG Maksymalizacja potencjału segmentu upstream

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I kwartał 2016 roku. 9 maja 2016 r.

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I kwartał 2016 roku. 9 maja 2016 r. Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I kwartał 2016 roku 9 maja 2016 r. Wysokie wolumeny sprzedaży we wszystkich segmentach oraz spadek cen ropy i gazu ziemnego 12 495 10 980 10 169 8 587 2 326 2 393 1 662

Bardziej szczegółowo

RAPORT FOTOGRAFICZNY Z KONFERENCJI NOWY MODEL RYNKU GAZU

RAPORT FOTOGRAFICZNY Z KONFERENCJI NOWY MODEL RYNKU GAZU RAPORT FOTOGRAFICZNY Z KONFERENCJI NOWY MODEL RYNKU GAZU 5 czerwca 2012 Hotel Polonia Palace w Warszawie W dniu 5 czerwca 2012 roku w Hotelu Polonia Palace w Warszawie odbyła się konferencja Nowy model

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Regulacyjne uwarunkowania kształtowania cen gazu ziemnego

Regulacyjne uwarunkowania kształtowania cen gazu ziemnego Regulacyjne uwarunkowania kształtowania cen gazu ziemnego Prelegent: radca prawny Daniel Borkowski Konferencja GAZTERM 2015 Międzyzdroje, 11-13 maja 2015 r. biuro: ul. Nowogrodzka 18/5, 00-511 Warszawa

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-1-422/8/2005/PŁ Warszawa, 30 czerwca 2005 r. D E CY Z J A Nr DOK - 67/05 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia

Bardziej szczegółowo

DOM MAKLERSKI W GIEŁDOWYM OBROCIE ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ

DOM MAKLERSKI W GIEŁDOWYM OBROCIE ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ DOM MAKLERSKI W GIEŁDOWYM OBROCIE ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ. PODSTAWOWE REGULACJE DOTYCZĄCE WSPÓŁPRACY DOMU MAKLERSKIEGO I JEGO KLIENTÓW Ustawa z 29.07.2005 o obrocie instrumentami finansowymi Ustawa z 29.07.2005

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Warszawa, 11 kwiecień 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Uruchomienie rynku gazu na TGE

Uruchomienie rynku gazu na TGE Uruchomienie rynku gazu na TGE Leszek Prachniak Dyrektor Działu Notowań leszek.prachniak@tge.pl Szczególna Rola Giełdy Towarowej na rynku gazu w warunkach obowiązywania taryfy www.tge.pl Najpierw konkurencja

Bardziej szczegółowo

Nowe warunki kontraktowania gazu ziemnego

Nowe warunki kontraktowania gazu ziemnego Doradztwo energetyczne Nowe warunki kontraktowania gazu ziemnego Daniel Borkowski Radca Prawny Kancelaria LEGAL PARTNER Czeladź, dn. 15 marca 2013 r. ul. Nowogrodzka 18/5 I 00-511 Warszawa tel/fax: +48

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do formularza GAZ-3 na rok 2012. Objaśnienia dotyczą wzoru formularza zawierającego dane za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r.

Objaśnienia do formularza GAZ-3 na rok 2012. Objaśnienia dotyczą wzoru formularza zawierającego dane za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. Objaśnienia do formularza GAZ-3 na rok 2012 Objaśnienia dotyczą wzoru formularza zawierającego dane za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. Działy 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10,11 i 13 sprawozdania należy

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Informacja prasowa Łączny obrót energią elektryczną: 13,789 TWh wzrost o 257 proc. r/r Warszawa, 11 marca 2013 r.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie płynnością w strukturze wielooddziałowej

Zarządzanie płynnością w strukturze wielooddziałowej Zarządzanie płynnością w strukturze wielooddziałowej Magdalena Kaczorowska X Konferencja PCTA, 14-16 marca 2013r. Agenda Kilka słów o PGNiG SA Główne zagadnienia związane z planowaniem płynności Proces

Bardziej szczegółowo

Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich. Lipiec 2014 r.

Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich. Lipiec 2014 r. Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich Lipiec 2014 r. Agenda TGE kim jesteśmy? TGE o nas Struktura przychodów Grupy GPW w 2013 r. Roczne przychody ze sprzedaży TGE Grupa TGE

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Grupa Selena Rok założenia: 1992 Siedziba: Polska, Europa Spółka giełdowa: notowana na Warszawskiej

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo