Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007"

Transkrypt

1 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007

2 2 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007

3 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007 Spostrzeżenia i przemyślenia po Stady Tour Z lewej P. Marek Halter Pod koniec maja miałem przyjemność po raz pierwszy dokładniej poznać Ziemię Czaplinecką uczestnicząc w Stady Tour. W ciągu tygodniowego pobytu w Czaplinku i okolicy jeszcze raz utwierdziłem się w przekonaniu, że Polska ma najpiękniejsze jeziora w Europie. Często też słyszę takie zdanie od przyjeżdżających do nas turystów z zagranicy. Pojezierze Drawskie i jeziora czaplineckie to prawdziwy skarb, którego klejnotem pierwszej wielkości jest j. Drawsko. Ale jak to z klejnotami bywa, aby wydobyć ich piękno i ocenić prawdziwą wartość, należy je odpowiednio oprawić i zaprezentować. Dla jezior oprawą jest infrastruktura umożliwiająca uprawianie turystyki wodnej, przede wszystkim żeglarstwa. Oprócz wymiernych dochodów przynosi ona także, poprzez kontakty z turystami całego świata, niewymierne korzyści w postaci rozwoju kulturalnego regionu. Dobrze rozwinięta baza turystyczno-żeglarska jest podstawą utrzymania wielu ośrodków i regionów takich jak: Wielkie Jeziora Mazurskie, Pojezierze Augustowskie, Jezioro Solińskie. Podczas mojego pobytu w Czaplinku z racji obowiązku służbowego i osobistych zainteresowań, skupiłem się na tej infrastrukturze i propozycjach jej poprawy, bo zawsze jest coś do poprawienia. Jako poziom odniesienia dla oceny i propozycji przyjąłem najbardziej rozwinięty pod tym względem region Wielkich Jezior Mazurskich. Starałem się uwzględnić różnice wynikające z uwarunkowań naturalnych, a także etnicznych i historycznych. Główną cechą odróżniającą obydwa regiony jest fakt, że WJM są systemem jezior połączonych w obecnym kształcie co najmniej od 200 lat, natomiast Pojezierze Drawskie to zespół jezior w większości rozdzielonych. Zatem główną przeszkodą do pokonania dla żeglarzy są odcinki lądu pomiędzy poszczególnymi akwenami. W obecnym czasie takie przeszkody są mało znaczące, gdy na każdym jeziorze jest wybudowany odpowiedni slip, w zasięgu telefonu firma transportowa wyspecjalizowana w przewozie łodzi. Slip, jeden lub kilka w odległości 5-6 km od siebie, a także na rzekach i kanałach, przed i za przeszkodami wodnymi lub niskimi mostami, to bardzo ważny element bezpieczeństwa. Nie wszędzie funkcjonuje WOPR, a wypadek na wodzie może zdarzyć się w każdej chwili i w każdym miejscu. Slip znacznie przyspiesza wodowanie łodzi woprowskiej lub straży pożarnej. Także, bez względu na przyczynę, pojawienie się na wodzie większej plamy substancji ropopochodnych wymaga szybkiego wodowania sprzętu neutralizującego zagrożenie ekologiczne. Budując slip należy pamiętać, że do niego musi prowadzić odpowiednio utwardzona droga umożliwiająca szybką jazdę nietypowemu sprzętowi. Przerzutu łodzi nie musi dokonywać koniecznie oddzielna instytucja. Może to być np. wyspecjalizowany, dwuosobowy zespół w firmie transportowej, budowlanej lub tp, który wyjeżdża na wezwanie telefoniczne. Należy tylko go wyposażyć w dwie handlowe przyczepy podłodziowe do mniejszych i większych łodzi oraz specjalistyczny podnośnik. Taką łódź pociągnie większy samochód terenowy lub bus. Transport kołowy umożliwi przerzut łodzi praktycznie po całym Pojezierzu Drawskim od Ińska do Szczecinka i Wałcza. Bardzo ważne są kwalifikacje zespołu i ubezpieczenie. Istotną sprawą nie tylko dla żeglarzy ale i mieszkańców, jest oczyszczenie z kamieni, zatopionych pni i gałęzi oraz pogłębienie przejść pod mostami na wszystkich rzekach i kanałach, i utrzymywanie ich w stanie ciągłej dostępności dla jednostek pływających o zanurzeniu minimum 0,5 m. Oczyszczenie koryta Drawy i kanałów łączących poszczególne jeziora utworzyłoby atrakcyjny żeglarsko szlak jezior Drawsko Rzepowo Krosino Wilczkowo (z przewozem wokół młyna), z połączeniem wodnym na Żerdno i drogowym na Siecino, a wariantowo z przewozem z jeziora Wliczkowo na Drawsko przez Siemczyno. Na tym szlaku turysta w łodzi kabinowej spędzi spokojnie 2 tygodnie. Na wododziale jezior Żerdno Komorze, a także innych, można by zbudować pochylnię torową analogiczną do tych na Kanale Elbląskim. Stanowiłoby to dodatkową, niewątpliwą atrakcję turystyczną. Bardzo wskazane byłoby przyjęcie w planach budowy oraz remontów mostów i dróg założenia, że mosty nie mogą być niższe niż 3,0 m nad lustrem wody. Chodzi o umożliwienie przepływania pod nimi jednostek profesjonalnych i turystycznych. Żeglarska baza przystaniowa na j.drawsko i okolicznych jest bardzo skromna. Jedynie dwie przystanie, tj. DRAWTUR i U JACKA mają jednoznacznie określony charakter. Na obydwu widać, że właściciele rozumieją potrzeby turysty żeglarza. Pozostałe obiekty przystaniowe w centrum miasta mogą spełniać tylko role chwilowego przystanku, zaś rozrzucone w różnych miejscach całego akwenu, stanowią rekreacyjny dodatek do ośrodków wypoczynkowych. Standard ich jest bardzo zróżnicowany. Część znajduje się w stadium rewitalizacji lub kapitalnego remontu. Brakuje także na brzegach małych, prawidłowo zagospodarowanych pól biwakowych, umożliwiających zatrzymanie się na noc na dziko. Rozbudowa bazy przystaniowej to niezbędny warunek rozwoju turystyki żeglarskiej, będącej kołem zamachowym dla całej turystyki wodnej i nie tylko. Obecnie żeglarz chce nie tylko wąchać wiatr ale także w przerwie między pływaniami zjeść dobry obiad przy normalnym stole w eleganckim wnętrzu, pojeździć na rowerze lub konno, zwiedzić zabytki, także te dalsze, obejrzeć poplenerową wystawę malarstwa artystycznego. Wieczorem potańczyć nie tylko w młodzieżowej dyskotece, wysłuchać koncertu muzyki poważnej, odczytu na tematy popularno-naukowe, pograć w brydża lub bilard. Panie chętnie odwiedzą mały, stylowy butik a nie pospolity market, fryzjera lub gabinet kosmetyczny. W tym czasie łódź stoi bezpieczna na przystani, ubrania turystyczne są w pralni lub suszarni, drobne usterki naprawia szkutnik albo mechanik. Wracając wieczorem na przystań można kupić po drodze w małym pachnącym sklepiku coś na śniadanie lub książkę, czasopismo w saloniku prasowym. Jeżeli pobyt okaże się udany i sympatyczny, to duże prawdopodobieństwo, że armator z głębi kraju zostawi swoją łódź, zlecając miejscowemu fachowcowi przygotowanie jej na przyszły sezon. Aby każda z w/w czynności mogła być wykonana, potrzebne są indywidualne miejsca pracy i ludzie je obsługujący. W każdym z tych miejsc żeglarz zostawi pieniądze. Może drobne. Jeżeli jednak pomnożymy je przez ilość gości w sezonie, dadzą pokaźną sumę w kieszeniach mieszkańców, a niemała ich część zasili kasę miejską. Wszędzie tam, gdzie znajduje się żywioł wodny, występuje także zagrożenie bezpieczeństwa, nie tylko dla użytkowników, ale także osób postronnych. Jest to oczywistość, ale należy ją powtarzać nawet do znudzenia, gdyż nie wszyscy mają dostateczną wyobraźnię. W celu udzielania pomocy na wodzie powołano Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, które ustawowo należy do tej samej grupy instytucji publicznych co Straż Pożarna i Pogotowie Ratunkowe. Władze i społeczność musi sobie uzmysłowić, że WOPR to jednostka ratownicza działająca na takich samych zasadach, tylko w trudniejszych warunkach, a przede wszystkim społecznie. Ich praca jest ukierunkowana nie tylko na gości, ale przede wszystkim na obywateli miasta. Jeżeli chcemy aby czaplineckie dzieci, ich rodzice, a także przywożący pieniądze goście, zażywali w spokoju uroków wody, należy maksymalnie zadbać o ich bezpieczeństwo. Czaplinecki WOPR wymaga zdecydowanej poprawy warunków bazowania i pracy. Własnymi siłami nie wybuduje nowego hangaru, nie wyremontuje slipu, nie uporządkuje terenu. Ci ludzie są przeznaczeni do ratowania życia tak jak lekarze w szpitalu. Niezbędne staje się przeprowadzenie kapitalnego remontu przystani WOPR i jej wyposażenia oraz zakupienie nowej łodzi (najlepiej typu RIB) z przyczepą do szybkiego przemieszczenia jej na każdy akwen i wodowania w każdych warunkach.

4 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007 Wydaje się celowym aby w ramach LOT, Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Pojezierza Drawskiego lub jako grupa niezależna, powstał formalny zespół o charakterze społecznym, mający głos doradczo-konsultacyjny dla władz miasta i gminy przy podejmowaniu decyzji odnośnie infrastruktury wodno-turystycznej. Zespół ten mógłby również opracować wytyczne do oceny obecnego stanu technicznego i organizacyjnego wodnej bazy turystycznej oraz ocenę standardów konkretnych, istniejących i nowopowstających obiektów z uwzględnieniem warunków bezpieczeństwa, a także zająć się energicznym budowaniem świadomości społecznej o wartości wody i środowiska naturalnego oraz turystyki wodnej, w tym żeglarskiej. Paniom Katarzynie Szlońskiej Spiryn, Alinie Karolewicz oraz Panom Andrzejowi Cogielowi, Krzysztofowi Czubakowi, Marcinowi Jurewiczowi, Wiesławowi Krzywickiemu, Maciejowi Lorencowi, Robertowi Rycerskiemu i wspaniałej Załodze Sławogrodu dziękuję za pomoc, wyjątkową cierpliwość i wyrozumiałość. Marek Andrzej Halter Pan M. A. Halter jest stałym współpracownikiem miesięcznika ŻAGLE - znamienitego polskiego czasopisma żeglarskiego o nakładzie 40 tys. egz. Młodzi ambasadorzy Czaplinka Jak Cię widzą, tak Cię piszą. Wszyscy o tym wiemy, dlatego niektórzy dbają o to, aby widziano ich dobrze. Mamy wśród naszych mieszkańców ludzi, którzy poprzez swoją pracę rozsławiają również Czaplinek. Już 10. raz Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Szczecinku ogłosiła konkurs ekologiczny pod nazwą Poznajemy Las. Konkurs kierowany jest do dzieci i młodzieży szkolnej. Zadaniem startujących grup jest obserwowanie, zmieniającego się na przestrzeni różnych pór roku, fragmentu lasu. Stało się już tradycją, że w konkursie bierze udział grupa młodzieży z Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Czaplinku. Nie inaczej było i w tym roku. Czteroosobowa grupa w składzie: Karolina Gołuch, Justyna Rachańska, Przemysław Kozioł, Mirosław Smuk przystąpiła do konkursu pod opieką p. Jerzego Kuca wychowawcy z internatu. Opisywany fragment lasu znalazł się na półwyspie Rękawica w leśnictwie Piaseczno. Od początku roku szkolnego uczniowie wiele razy udawali się do lasu. Sporządzali kronikę, robili zdjęcia, zbierali eksponaty. Opłaciło się! Podczas finału konkursu odbytego na początku czerwca w Technikum Leśnym w Warcinie, praca naszej młodzieży oceniona została najwyżej w najstarszej kategorii wiekowej. Radość była tym większa, że na zwycięzców czekały fantastyczne nagrody: rowery górskie oraz tygodniowy wyjazd na tzw. Zieloną Szkołę do Orzechowa Morskiego i okolic. Podczas pobytu młodzież wraz z wychowawcą zwiedziła Słowiński Park Narodowy, Muzeum Pomorza Środkowego, Muzeum Bursztynu w Słupsku, Muzeum Chleba w Ustce i wiele innych atrakcji turystycznych. Wszyscy wrócili zadowoleni, a młodsi uczniowie już myślą o następnej edycji konkursu. W ubiegłym roku uczniowie z tejże szkoły również zajęli pierwsze miejsce. W poprzednich latach dwukrotnie drugie. O receptę na sukces zapytałem opiekuna szkolnego, p. Jerzego Kuca, który od wielu lat angażuje się we wspomniane przedsięwzięcie. Kurier Czaplinecki: Jak Pan to robi, że wśród ogólnego narzekania na młodzież, corocznie udaje się znaleźć zespół chętny do udziału w konkursie? Jerzy Kuc: Młodzież z internatu to już dojrzali ludzie. Wiedzą, czego chcą. Zawsze znajdzie się grupa zapaleńców, którym udaje mi się zaszczepić przyrodniczego bakcyla. Tym bardziej, że od dwóch lat nagrody są znakomite. To również przyciąga młodych ludzi. Może też to, że jestem tylko wychowawcą w internacie. Uczniowie nie mają do mnie urazy za złe oceny, czy niezapowiedzianą klasówkę. K.C.: Wasza praca była fantastyczna. Ile w tym było pracy zespołu, a ile pańskiej? J.K.: Moi podopieczni wykazywali się ogromnym zaangażowaniem. Dużo czasu poświęcili, żeby praca wyglądała jak najlepiej. Nie ukrywam, że część musiałem zrobić sam, ale kiedy widać zaangażowanie młodych, to aż się chce pracować. Na szczególną pochwałę zasłużył Mirek Smuk, który wykazał się ogromną wiedzą przyrodniczą i zaangażowaniem. Pozostali spisali się równie dobrze. Szkoda, że ze względu na przyczyny osobiste, Mirek nie mógł pojechać na finał konkursu, ani do Orzechowa. K.C.: Skąd wzięło się u Pana takie zamiłowanie do przyrody? Posiada Pan wiedzę, której nie powstydziłby się niejeden student leśnictwa, czy ochrony przyrody? J.K. Wychowałem się we wsi Łąka, skąd do lasu był przysłowiowy rzut beretem. Długie spacery z mamą na łonie natury musiały zaowocować. Kiedy byłem starszy, sam uciekałem z domu do lasu, aby posłuchać ptaków, czy nazbierać grzybów. I tak mi zostało do dziś. K.C.: Skąd zatem zawód nauczyciela? J.K.: Po skończeniu szkoły podstawowej chciałem uczyć się dalej w Technikum Leśnym w Warcinie. Gdyby tylko było bliżej. Niestety przywiązanie do rodziny sprawiło, że wybrałem Liceum Ogólnokształcące w Czaplinku, do którego uczęszczał mój brat. Gdyby wtedy szkoła leśna lub drzewna była na miejscu, pewnie bym skorzystał. Czasami bardzo przyziemne argumenty decydują o naszej przyszłości. Z pracy z młodzieżą jestem bardzo zadowolony, toteż łez nie wylewam. A pasje przyrodnicze realizuję poza pracą. Czasami udaje się obie sprawy pogodzić. K.C.: Wróćmy jeszcze na chwilę do konkursu Poznajemy Las. Czy koledzy i koleżanki z pracy podzielają zainteresowanie tą formą edukacji? J.K.: Na początku nie zdawałem sobie sprawy, że nam kibicują. Dopiero przed wyjazdem na finał konkursu i ogłoszenie wyników dała o sobie znać ciekawość moich koleżanek. Ciągle pytały, czy nie znam wyników? Na wiadomość o zwycięstwie zareagowały bardzo spontanicznie. Poczułem, że to nasz wspólny sukces. Naszej młodzieży. Należy również podziękować dyrekcji szkoły, za wsparcie i zrozumienie. Otrzymaliśmy pieniądze na materiały, dojazdy i niezbędne akcesoria. Wypożyczono nam też aparat fotograficzny, dzięki któremu praca mogła być ciekawsza. Kiedy wokół ludzie dobrze ci życzą, sukces to kwestia czasu. Dla nas ten czas nadszedł w ubiegłym roku po wieloletnich próbach. Teraz obroniliśmy tytuł zwycięzcy, z czego cieszę się podwójnie. K.C.: Czy zatem występ w następnej edycji konkursu jest już przesądzony? J.K.: To jasne jak słońce! Chętni już się zgłaszają. K.C.: Zatem pozostaje życzyć dalszych sukcesów i miłego letniego wypoczynku na łonie natury. Dziękuję za rozmowę. J.K.: Cieszę się, że ktoś spoza naszego grona zauważył nasz sukces. Również serdecznie dziękuję. Rozmawiał: Marcin Kowalski

5 Kurier Czaplinecki - Lipiec Budowa obwodnicy m. Czaplinka Motto: By rzeczywistość była piękniejsza od marzeń Działania prowadzone w kierunku budowy czaplineckiej obwodnicy podejmowane były już w latach 70-tych ub. wieku. Obecnie niepodjęcie działań na rzecz budowy obwodnicy będzie poczytane przez przyszłe pokolenia jako grzech zaniechania, prowadzący do deprecjacji podstawowego atutu Czaplinka, jakim jest atrakcyjność turystyczno-rekreacyjna oraz walory przyrodnicze. To właśnie Czaplinek jest ważnym węzłem drogowym na mapie w płd-wsch. części woj. zachodniopomorskiego. Pomimo swojej niewielkiej liczby mieszkańców charakteryzuje się stosunkowo dużym ruchem kołowym, którego znaczną część stanowi tranzyt. Tędy wiedzie droga krajowa nr 20 Stargard Szczeciński Gdynia, która jest alternatywną trasą do dróg nr 6 i 22 pomiędzy Europą Zachodnią, a wschodnimi rubieżami Unii Europejskiej, w północnej części Polski. Droga wojewódzka nr 163 Kołobrzeg Wałcz to część historycznego szlaku solnego, która szczególnie w sezonie letnim jest preferowana przez kierowców podążających na zachodnie plaże Bałtyku. Tu ma swój kres droga wojewódzka nr 171 z Bobolic, a swój początek droga wojewódzka nr 177 w kierunku Wielenia. Rozwój gospodarczy Pomorza wymusza zwiększenie przepustowości w/w dróg, m.in. poprzez budowę obwodnic miast. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad uważa, że w ciągu dróg krajowych powinno powstać jak najwięcej obwodnic miast, a więc i Czaplinka! Cel inwestycji Zasadniczym celem powstania obwodnicy jest znacząca poprawa płynności i bezpieczeństwa ruchu drogowego. Realizacja drogi obwodowej umożliwi skierowanie znacznej części uciążliwego ruchu tranzytowego poza granice miasta. Korzyści z powstania obwodnicy Do podstawowych korzyści społeczno-gospodarczych realizacji obwodnicy Czaplinka należy zmniejszenie uciążliwości ruchu drogowego po przez wyprowadzenie go od zwartych terenów miasta. Nastąpi znaczna poprawa bezpieczeństwa ruchu na drogach położonych w mieście. Zmniejszy się emisja komunikacyjnych zanieczyszczeń powietrza i hałasu i związanych z nimi uciążliwościami. Zmniejszy się ryzyko zagrożenia życia i zdrowia ludności mogącego powstać w wyniku zdarzenia niebezpiecznego: kolizji i awarii komunikacyjnych, wycieków, rozlania substancji. Tym samym poprawią się warunki życia i wypoczynku, zarówno mieszkańców jak i turystów. Obwodnica miasta to również wizja ożywienia gospodarki i rozwoju naszej gminy. Należy się spodziewać wzrostu zainteresowania podmiotów gospodarczych inwestowaniem w obiekty koncentrujące się wzdłuż dróg bezpośrednio połączonych z węzłami drogowymi. Minusy powstania obwodnicy Mniej kierowców tranzytowych w mieście, strata dla podmiotów usługowych i handlowych. Miasto wielkości Czaplinka, odrzucone od głównego krwioobiegu, jakim są drogi, traci na znaczeniu i zamiera /absurd!/ Przesłanki do powstania obwodnicy obecne natężenie ruchu pojazdów wjeżdżających do miasta i wyjeżdżających z miasta wynosi ok. 15 tys. pojazdów w ciągu doby (pomiar z 2005r. kierunek: Szczecinek , Złocieniec , Wałcz , Połczyn , Mirosławiec , Barwice - 856), natomiast średni dobowy ruch w 2015 roku wyniesie ok. 20 tys. (prognoza wzrostu 3-4 % w stosunku rocznym); prognozowany jest wzrost ciężkiego ruchu samochodowego, zwłaszcza tranzytowego; prognoza szybkiego wyczerpania przepustowości na odcinkach ulic położonych w ciągach istniejących dróg: krajowej i wojewódzkich; brak realizacji obwodnicy stanowi zagrożenie całkowitego zablokowania centrum Czaplinka; znaczny wzrost poziomu emitowanego hałasu; wzrost emisji szkodliwych składników spalin i tym samym znaczne skażenie powietrza atmosferycznego, które zagrażałoby zdrowiu i życiu mieszkańców miasta; infrastruktura mieszkalna ulega degradacji; wypłaty odszkodowań za destrukcję budynków pochodzą pośrednio z budżetu państwa, który my również tworzymy; zmniejszenie zużycia paliw; poprawa komfortu podróży i czasu jej trwania; wzrasta szansa powstania i racja bytu lotniska turystycznego w Broczynie; lepsze użytkowanie przestrzeni miejskiej. Bilans zysków i strat przemawia za tym, by obwodnica powstała. Długość dróg: krajowej i wojewódzkich w granicach gminy / miasta / Nr 20-16,143 km /ok. 2,2 km/ Nr ,919 km /ok. 4,7 km/ Nr 171-9,416 km / / Nr 177-8,310 km /ok. 2,7 km/ Razem - 67,788 km /ok. 9,6 km/ Przebieg obwodnicy - lokalizacja inwestycji a) projekt z lat 70-tych zdezaktualizowany, nie ma sensu do niego wracać; b)obecna propozycja przeprowadzenie analizy mapy ze zdjęć lotniczych /ortofotomapy/ ze sprawdzeniem jej w terenie, z uwzględnieniem warunków środowiskowych, gruntowo-wodnych, obecny stan zagospodarowania terenu. Wypracowanie wariantów przebiegu obwodnicy. Jednym z tańszych rozwiązań jest wykorzystanie dróg istniejących. Parametry drogi - dane techniczne: Długość - zależna od projektu. Większość obwodnic budowana jest w standardzie drogi ekspresowej. Nawierzchnie, podobnie jak w Unii Europejskiej, powinny być dostosowane do nacisku 115 kn/oś (pojazdy do 35 t), co powinno wystarczyć na lat eksploatacji, do czasu remontu bądź modernizacji. Projektowana prędkość 90 km/h Koszt inwestycji: Ok. 4 mln zł/km (na podstawie porównań z podobnie usytuowanymi obwodnicami miast oraz wzrostu cen materiałów i robocizny w ostatnim okresie) Możliwości pozyskania funduszy Dotacje z Unii Europejskiej (możliwość skorzystania tylko do 2015r. włącznie!) w wysokości do 75% inwestycji, przy 25% udziale środków własnych (województwo i ewentualnie powiat, gmina): Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego TRANSPORT, program PHARE, program EBI. Ponadto: Krajowy Fundusz Drogowy, Fundusz Spójności. Czas realizacji: Pierwszą czynnością w procedurze administracyjnej na etapie gminy jest sporządzenie Planu zagospodarowania terenu. Kolejna czynność zmierzająca do budowy obwodnicy to opracowanie Studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego, uwzględniającego kryteria: funkconalno-przestrzenno-ekonomiczne; środowiskowe; społeczne /konsultacje z mieszkańcami, uruchomienie forum dyskusyjnego na temat obwodnicy na stronach internetowych UMiG /. a) prace planistyczne (przygotowanie projektu, uzyskanie pozwolenia na budowę, wykup gruntów i nieruchomości, wyło- nienie wykonawcy w drodze przetargu) W krajach europejskich procedury przygotowawcze, tj. od pomysłu do wejścia na plac budowy trwają ok. 10 lat, w Polsce 7-8 lat. Zdaniem ekspertów jest to zbyt długi okres w stosunku do potrzeb. b) prace wykonawcze Ok. 500m drogi / miesięcznie. Mając na uwadze powyższe uwarunkowania oraz budowę infrastruktury drogowej w związku z EURO 2012 można zakładać optymistyczny termin wykonania obwodnicy do 2015 r. Inwestor: GDDKiA w Szczecinie. Wykonawca: wyłoniony w drodze przetargu, Lobby wspierające: Stowarzyszenie Przyjaciół Czaplinka, Społeczny Komitet Obywatelski w/s Obwodnicy, UMiG Czaplinek, Starostwo Powiatowe Drawsko Pomorskie, ZZDW Koszalin, posłowie, senatorowie woj. zachodniopomorskiego, Urząd Marszałkowski w Szczecinie. Programy wspierające Gambit 2005 służy poprawie bezpieczeństwa na drogach, dostosowując warunki do wytycznych unijnych. Droga zaufania - droga nr 20 będzie nim objęta w 2009r., Ochrona środowiska Uwarunkowania środowiskowe inwestycji oraz środki zapobiegawcze i działania chroniące środowisko wymagają sporządzenia Raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Zasady nabywania nieruchomości pod budowę obwodnicy Powinny być jasno przedstawione, by nie dochodziło do spekulacji, bądź posądzeń, itp. Znaczenie dróg w systemie obronnym państwa Węzeł drogowy w Czaplinku stanowi istotną rolę ze względu na poblisko usytuowane lotniska wojskowe w Mirosławcu i Świdwinie, jeden z największych poligonów Europy - Centralny Ośrodek Szkolenia Wojsk Lądowych Drawsko Pomorskie, 2 Brygadę Zmechanizowaną w Złocieńcu. Pytania bez odpowiedzi Jaki jest wskaźnik liczby ofiar śmiertelnych wypadków na mieszkańców dla Czaplinka, gdy dla Polski wynosi 1,7? Jaki jest wskaźnik motoryzacji mieszkańców miasta i gminy oraz jakie są prognozy na najbliższe 10 lat, gdy dla Polski przewiduje się wzrost o 30%? Czy następuje wzrost wypadków, kolizji w naszej gminie? Podjęcie działań na rzecz budowy obwodnicy miasta Czaplinka należy do Władz miasta wraz z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad, Zachodniopomorski Zarząd Dróg Wojewódzkich. Przy konstrukcji budżetu gminy Czaplinek na 2008r. i kolejne lata, należy uwzględnić i zabezpieczyć środki na prace przygotowawcze i projektowe oraz ubiegać się o nie w starostwie powiatowym i sejmiku wojewódzkim. By potwierdzić tezę potrzeby obwodnicy Czaplinka, należy podeprzeć się profesjonalnymi badaniami (ostatnie z 2005r.), o które należy wystąpić do GDD- KiA lub je zlecić niezależnej instytucji (podobnie jak w przypadku marketu, np. studentom Uniwersytetu A. Mickiewicza w Poznaniu - potrafią to zrobić). Powyższym artykułem chciałbym wywołać konstruktywną dyskusję na temat obwodnicy miasta Czaplinka. Zapewne wiele tematów nie zostało poruszonych, o których wiedzą profesjonaliści. Są to wiadomości i przemyślenia, jakie udało mi się zebrać pisząc artykuł. Do wymiany poglądów na łamach Kuriera Czaplineckiego zapraszam zarówno zwolenników, jak i przeciwników tej idei. Zbigniew Dudor cd.

6 6 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007 P.S. Minister Transportu Jerzy Polaczek 5 lipca br. podczas konferencji prasowej powiedział: Ministerstwo Transportu opracowało projekt Programu Budowy Dróg Krajowych na lata Projekt Programu przeszedł już etap konsultacji międzyresortowych i 6 lipca br. będzie skierowany na Komitet Stały Rady Ministrów, a następnie pod obrady rządu w celu zatwierdzenia w formie uchwały Rady Ministrów, jako program wieloletni. Program przewiduje m.in. budowę 62 obwodnic miast o łącznej długości 487 km. Powstanie 1000 km autostrad, prawie 3000 km dróg ekspresowych, a wszystko ma kosztować 164 mld zł. W woj. zachodniopomorskim, zgodnie z tym planem, nie powstanie nawet kilometr drogi! Od dnia 20 lipca prezydenci, burmistrzowie, wójtowie z naszego województwa mogą zgłaszać swoje postulaty do Wieloletniego Planu Inwestycyjnego na lata realizowanego przez Zachodniopomorski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Koszalinie. Plan musi być gotowy w październiku, by móc ubiegać się o dotacje z Unii Europejskiej. Dotychczas zaplanowano 17 inwestycji na kwotę 337 mln zł, w tym 101 mln od samorządu województwa, reszta to fundusze unijne. W planie ujęto m.in. budowę 4 obwodnic (Goleniowa, Trzebiatowa, Gościna, Połczyna Zdroju) oraz wzmocnienie drogi Wałcz- Czaplinek. Szanowna Pani Burmistrz złączmy wspólne wysiłki w walce na rzecz budowy obwodnicy Czaplinka! To jest ostatnia szansa! lecie Starostwa Drahimskiego W dniach 6-8 lipca obchodziliśmy uroczyście 600-lecie ustanowienia przez Władysława Jagiełłę Starostwa Drahimskiego. Centralnym dniem była sobota 7 lipca, kiedy to odbyła się w kościele pw. Świętej Trójcy konferencja pn. Między joannitami, krzyżakami, brandenburczykami i Pomorzem. Drahim - północna rubież dawnej Rzeczpospolitej w 600-lecie Starostwa Drahimskiego. W konferencji uczestniczyło sporo zaproszonych gości, reprezentujących władze wojewódzkie, powiatowe, ościennych gmin oraz z zaprzyjaźnionych miast niemieckich. Ponadto była część radnych i pracowników gminnej administracji. Było także trochę młodzieży szkolnej i bardzo mało mieszkańców. Po pięknym występie zespołu wokalnego pod kierunkiem Pani Anny Karolewicz, konferencję otworzyła Pani Burmistrz, witając imiennie zaproszonych gości...także tych którzy nie przybyli, o czym jej nie powiadomiono. Okolicznościowy, bardzo interesujący wykład o historii Starostwa, miał Pan prof. Waldemar Łazuga, Rektor Wyższej Szkoły Humanistycznej i Dziennikarskiej w Poznaniu. Niestety połowę czasu przeznaczonego na wykład zabrało tłumaczenie na niemiecki, dla przybyłych z zagranicy gości. Czemu nie dano im tłumaczenia na piśmie, lub słuchawek do odbioru bieżącego tłumaczenia? W trakcie wykładu młodzież zachowała się skandalicznie, opuszczając gremialnie kościół. Może ktoś wyjaśni, kto tych podrostków przysłał i po co, i kto sprawował nad nimi pieczę? A także dlaczego nie zaproszono czaplineckich historyków, a także innych działających w mieście organizacji i stowarzyszeń zainteresowanych kulturą i dziedzictwem narodowym. Dlaczego nazwano ten króciutki wykład (efektywnie Profesor Łazuga mówił nie dłużej niż 35 minut) szumnie - konferencją? Prof. Waldemar Łazuga Zostały więc po konferencji niedosyt i zażenowanie oraz złość na organizatorów za zmarnowanie tak wspaniałej okazji upowszechnienia w społeczności czaplineckiej wiedzy o pięknej i dramatycznej historii Starostwa Drahimskiego, oraz pozyskania uznania i sympatii przybyłych gości. Całkowicie zabrakło jakichkolwiek wydawnictw okolicznościowych. Chyba ciągle pokutuje w Czaplinku przekonanie, że ziemie te są poniemieckie, i że zdobyliśmy je, a nie odzyskaliśmy. W przeszłości, np. z okazji 700-lecia Czaplinka, na rok przed rocznicą, powołano społeczny komitet, który ze znacznym społecznym zaangażowaniem, perfekcyjnie, przygotował program uroczystości. Obecne działania władz świadczą albo o nieudolności, albo o lekceważeniu czaplineckiej społeczności i historii naszej małej ojczyzny. Lepiej wypadło otwarcie w Izbie Muzealnej wystawy Wykopaliska archeologiczne Zamku Drahim. Niestety eksponaty nie mieszczą się już w skromnych pomieszczeniach Izby, a dla gości całkiem brakuje miejsca (pora pomyśleć o większej siedzibie). Bardzo ciekawie o wykopaliskach i pracy archeologów mówili mgr Jacek Borkowski, Kier. Dz. Archeologii Muzeum w Koszalinie i mgr Ignacy Skrzypek, który kierował pracami wykopaliskowymi na zamku Drahim w latach siedemdziesiątych, czego niestety połowa gości nie mogła dosłyszeć, zagłuszona przez tłumacza. Dużą atrakcją dla młodzieży i nielicznych mieszkańców i turystów (och ta pogoda) były odbywające się w dniach 6-8 lipca na Zamku Drahim ekspozycje, pokazy walk rycerskich, szturm na zamek, pokazy sztucznych ogni i wiele innych atrakcji. Ostatniego dnia uroczystości (w niedzielę) odbył się na rynku w Czaplinku pokaz rzemiosła średniowiecznego, a wieczorem piękny koncert organowy w małym kościele w wykonaniu dr hab. Radosława Marca, adiunkta w klasie organów Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy. Redakcja Taka była frekwencja na konferencji

7 Kurier Czaplinecki - Lipiec Kartki z historii Broczyna Kilka dni temu uroczyście obchodziliśmy wspaniały jubileusz 600-lecia Starostwa Drahimskiego. Za nami kolejne lokalne święto Dni Czaplinka. Przy okazji takich uroczystości, choć na chwilę można oderwać się od rzeczywistości, która nas otacza, zajrzeć do historycznej przeszłości naszej gminy, choćby tej niezbyt odległej w czasie. A przeszłość ta jest bogata i ciekawa, nie do końca poznana. Niewiedza o tej przeszłości dotyczy wielu wsi gminy ze względu na brak lub niewystarczającą ilość przekazów, kronik czy roczników. O historii wsi Broczyno pisałem na łamach czaplineckiego Grajdoła, opierając się na rodzimych przekazach. Tym razem chcę pokazać życie byłych mieszkańców Broczyna przed rokiem 1945, na przykładzie gospodarki rybackiej na naszym jeziorze. Jezioro Broczyno nazywane było wielkim jeziorem, było też w okolicy i małe jezioro o tej samej nazwie. Według najdawniejszych przekazów j. Broczyno rozciągało się poniżej wsi na długości 1625 m. Na środku jeziora były dwie wyspy. Jego powierzchnia wynosiła 100 morgów (1 morga = 0, 56 ha), a szerokość od 75 do 225 m. W ciągu godziny można było je okrążyć. Właścicielką jeziora była Ulrike von Wissman, której zamek został wybudowany naprzeciw kościoła i przy jeziorze zwanym Zamkowym. Rybak Fran Heimann wydzierżawił jezioro, a oprócz opłaty za dzierżawę musiał także tygodniowo dostarczać 5 funtów (1 funt = 0, 45 kg) szczupaka do zamkowej kuchni. Heimann wydzierżawił również małe jezioro Broczyno i dwa jeziora w Machlinach. Plonem jego połowów były wspaniałe karpie, szczupaki, leszcze, węgorze, okonie i płocie, po jeziorze pływały wówczas dzikie kaczki, łyski i łabędzie. Łodzie rybaka Heimanna znajdowały się na podwórzu Paula Drewanza, naprzeciw wyspy, gdzie znajdowały się skrzynie rybackie. W nich część złowionych ryb była przechowywana żywa, by przy takich uroczystościach jak Wielkanoc, Boże Narodzenie, móc je sprzedać mieszkańcom wsi. Podczas uroczystości weselnych ryba była również popularną potrawą. Miejscowi wędkarze z wielką niechęcią patrzyli na bogate połowy Heimanna (można się oczywiście domyślać z jakich powodów). Z kolei młodzi chłopcy z własnoręcznie zrobionymi wędkami często wybierali się na płocie i okonie, lecz ich łupy były zazwyczaj małe, w związku z czym nie mogli zaszkodzić wielkiemu imperium rybackiemu. Bardzo ciężko było prowadzić rybołówstwo zimą. Między małą wyspą a końcem jeziora wykuwano otwory w lodzie, a ryby podpływały do nich, by zaczerpnąć powietrza. W czasie długiej i mroźnej zimy w 1942r. ogromna ilość ryb udusiła się pod lodem. Wiosną, gdy lód ustąpił, przystąpiono do usuwania martwych ryb, szczupaków, węgorzy, karpi, wtedy można było zobaczyć, jak wiele ryb tu żyło Tuż po zakończeniu wojny jezioro nadal było dostawcą ryb dla głodujących mieszkańców Broczyna. Zmieniły się zasady gospodarki na jeziorze, gdy nad jego brzegami w 1945r. stanęli żołnierze radzieccy, w ruch poszły granaty, a jezioro zostało usłane masą martwych ryb. Jak w dzisiejszych czasach wygląda gospodarka na naszym jeziorze widzimy wszyscy ja osobiście wolałbym tę sprzed roku Ryszard Mrówka Windsurfing i globalne ocieplenie Znów piszę do Kuriera Czaplineckiego, ale tym razem nie tylko o mojej pierwszej pasji, którą jest windsurfing. 2006r. był dla mnie wyjątkowo udany, bo w Pucharze Europy w Szwajcarii, zawody ukończyłem na 4 miejscu w klasyfikacji generalnej i zaliczony zostałem do Kadry Olimpijskiej na Igrzyska w Pekinie w 2008r. W tym startowałem już, o czym pisałem, w Hiszpanii i Portugalii. Obecnie przygotowuję się do Allegro Cup - Formuła Windsurfing, które odbędą się w Polsce od 1 do 5 sierpnia. Zapraszam Czapliniaków na to piękne i emocjonujące widowisko. Zaraz po zaliczeniu egzaminów z finansów i z filozofii jadę trenować do Łeby. Jednak najważniejsze dla mnie zawody w tym roku, to Mistrzostwa Świata w Formule Windsurfing, które odbędą się w Brazylii na początku listopada. Dzięki sponsorom, a w szczególności firmie Kabel Technik Polska, mogę lepiej się przygotować do czekających mnie zawodów, uczestnicząc w większej ilości zgrupowań. Oprócz tej sportowej pasji mam inną - od dłuższego czasu interesuje mnie zagadnienie Odnawialnych Źródeł Energii oraz ogromny problem, jakim jest Globalne Ocieplenie. W ubiegłym roku założyłem firmę zajmującą się produkcją zrębków energetycznych oraz brykietów drzewnych i słomianych. Na prowadzenie tej działalności otrzymałem dotację Unii Europejskiej. Planuję pod koniec września rozpocząć produkcję brykietu drzewnego. W tej chwili moja firma oferuje wycinkę drzew i krzewów, czyszczenie terenu oraz sprzedaż zrębków energetycznych. Na dniach otworzę portal internetowy w którym informował będę o działalności firmy, jak również o innych moich działaniach w walce z globalnym ociepleniem. W przyszłości zamierzam zająć się również instalowaniem systemów do wykorzystywania energii geotermalnej oraz słonecznej. Współpracuję z władzami naszej gminy i razem planujemy rozpropagować Odnawialne Źródła Energii, przekonywać rolników do zakładania upraw energetycznych oraz instalowania kotłowni na biomasę. Zagrożenia wynikające z Globalnego Ocieplenia są ogromne, i na całym świecie podejmuje się energiczne działania dla powstrzymania grożącej katastrofy. W Kioto większość państw świata podpisała protokół, w którym zobowiązała się sukcesywnie ograniczać emisję gazów cieplarnianych, a przede wszystkim dwutlenku węgla. Unia Europejska przyjęła w tej kwestii rygorystyczne normy. Okazało się, że nawet w Stanach Zjednoczonych (które nie podpisały protokółów z Kioto), jest wielu polityków, którzy zdecydowanie walczą z Globalnym Ociepleniem. Gubernator Kalifornii Arnold Schwarzenegger twierdzi nawet, że walka z Globalnym Ociepleniem stanie się niedługo swego rodzaju modą wśród firm i instytucji. Natomiast były wiceprezydent USA Al Gore, namawia całą Amerykę do zdecydowanego ograniczania emisji gazów cieplarnianych. Ostatnio, oglądając wyścigi Formuły 1, można zauważyć, że team Hondy włączył się w walkę z Globalnym Ociepleniem i wymalował na swoim bolidzie obrazy kuli ziemskiej oraz utworzył portal internetowy poświęcony tej tematyce. Chcę i ja przyczynić się do walki z Globalnym Ociepleniem, nie tylko jako przedsiębiorca zajmujący się Odnawialnymi Źródłami Energii, ale także jako sportowiec. Zamierzam stworzyć team windsurfingowy eksponujący, tak jak Honda w Formule 1, problemy globalnego ocieplenia. Windsurfing jest sportem typowo ekologicznym - potrzebny jest tylko wiatr i woda. Zamierzam okleić cały swój sprzęt (żagiel i deskę) w widoki kuli ziemskiej tak, aby stale przypominać oglądającym zawody widzom i mediom, o grożącej Ziemi katastrofie, jeśli nie powstrzymamy Globalnego Ocieplenia. Kuba Guzdek Z ostatniej chwili W dniach lipca odbywały się w Pobierowie zawody o Błękitny Sekstans Pobierowa w ramach Pucharu Polski w formule Windsurfing. Uczestniczył w nich Kuba Guzdek zajmując II miejsce. Startowało 40 zawodników, a wśród nich były pięciokrotny mistrz świata Wojtek Brzozowski. Wiatry były słabe, a tych Kuba nie lubi, ale był dobrze przygotowany, miał nowy dobry sprzęt no i dopisało mu szczęście. Pływał na żaglu o powierzchni 12 m 2 (Omega ma 15 m 2 ). Kolejne zawody za tydzień w Sopocie, a potem na Helu. Życzymy Kubie samych sukcesów. Redakcja

8 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007 Ku pożytkowi wodniaków Ucieszy wodniaków przyjeżdżających do Czaplinka wiadomość, że gwoli ich pożytkowi, powstała nowa firma obsługi jachtów. Założył ją Pan Radosław Filipczak, znany wodniakom bosman z Ośrodka Sportów Wodnych. Firma nazywa się... jakże by inaczej - BOSMAN i zajmować się będzie: klarowaniem, malowaniem i remontem jachtów, oraz drobnymi pracami szkutniczymi i żaglomistrzowskimi; przewozem jachtów, uzbrajaniem i rozbrajaniem oraz wodowaniem i slipowaniem; dozorem kotwiczących i parkujących jachtów; zaopatrzeniem jachtów, w tym w: paliwo, gaz, ładowanie akumulatorów oraz sprzedaż materia- łów szkutniczych, itp.; pośrednictwem w wynajmowaniu i sprzedaży oraz ubezpieczeniach jachtów; wynajmowaniem i przewozem kajaków; organizacją imprez wodniackich i szkoleń, a także informacją turystyczną; oraz wszelkimi innymi wodniackimi sprawami, którymi nikt dotąd się nie zajmował. Pan Radek ma wszelkie niezbędne kwalifikacje, a przy tym kocha żeglarstwo, więc jestem pewien, że sobie świetnie poradzi, a jego klienci będą zawsze zadowoleni. W Czaplinku nikt większości wymienionych usług nie oferował, co zapewne niejednego wodniaka zniechęciło do ponownego odwiedzenia naszych akwenów. Może w przyszłości Pan Radek podejmie się przewozu jachtów z jeziora na jezioro (o czym pisze w tym numerze KURIERA Pan Marek A. Halter, stały współpracownik ŻAGLI), a wtedy ruch turystyczny na naszych jeziorach będzie mógł się podwoić). Działalność s.c. BOSMAN nie jest konkurencyjna w stosunku do istniejących firm działających w turystyce, a jedynie wypełnia istniejąca w usługach niszę. Powinna więc spotkać się ze strony tych firm z życzliwością i pomocą. Żagle pełne wiatru i stopy wody pod kilem BOSMANIE! Wiesław Krzywicki Pielgrzymka do Kotliny Kłodzkiej i Pragi W Tygodniu projektów gimnazjalnych znalazł się pomysł wyjazdu do Marianówki i Pragi Czeskiej. Dzięki pomocy Pani Burmistrz, MGOPS oraz zakładów pracy, nasi gimnazjaliści mogli zrealizować swój plan. Wyjazd trwał od czerwca br. a brało w nim udział razem 51 osób. Baza noclegowa znajdowała się w Domu Wypoczynkowym Księży Salezjanów w Marianówce Kotlina Kłodzka. Celem wyjazdu był udział w odpuście w sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej na górze Iglicznej, który odbywa się w przedostatnią niedzielę czerwca. Ponadto wyprawiliśmy się po złoto do kopalni złota w Złotym Stoku, byliśmy w stolicy Czech - Pradze, podziwialiśmy ogród bajek w Międzygórzu, wodospad Wieliczki, Czarną Górę i kolorową, grającą fontannę w Polanicy Zdroju, zwiedziliśmy muzeum Ziemi i weszliśmy do sztolni fluorytu w starej kopalni uranu w Kletnie. W drodze powrotnej zobaczyliśmy jeszcze Góry Stołowe, odwiedziliśmy kaplicę czaszek w Czermnej i źródełko Maryi w Zielonej Dolinie. Pokłoniliśmy się Matce Bożej Wambierzyckiej Królowej Rodzin, oraz zobaczyliśmy ruchomą szopkę bożonarodzeniową. Bogactwo tego terenu pozostawiło jeszcze wiele rzeczy do odkrycia i podziwiania na Ziemi Kłodzkiej. Dziękuję naszej młodzieży za przygotowanie tego projektu, opiekunom za pomoc w jego realiza- Ostatnimi miesiącami mamy możliwość doświadczyć tych wrażeń. Grupą entuzjastów wybieramy się na quadowe wycieczki poznając okolice. Przyznam się, że mieszkam tu już 25 lat, ale w kilku miejscach byłem po raz pierwszy, a to z racji, że ani rowerkiem ani na spacerku nie niosło mnie w te ugory i łąki. Oprócz walorów turystycznych, takie wycieczki mogą być pożyteczne dla ogółu społeczeństwa. Udało się nam raz spłoszyć potencjalnych kłusowcji, a wszystkim sponsorom za pamięć i finansowe wsparcie. Każdy wyjazd ubogaca człowieka, mówi o jego pięknie i osobowości, uczy odpowiedzialności jeden za drugiego, zauważamy wzajemną kulturę bycia i życia. ks. Jarosław Kobiałka Wszędołazy (quady) Człowiek w kasku na czterokołowym pojeździe, nasuwającym skojarzenie z księżycowym wehikułem. Taki obraz zadomowił się już u nas w kraju i zdobywa coraz większe grono zwolenników i sympatyków. Popularny staje się też w naszych turystycznych, w wielu miejscach jeszcze dzikich, okolicach. Quad motocykl na czterech kółkach, przeznaczony głównie do uprawiania sportu i rekreacji. Poprzez szerokie, niskociśnieniowe opony, daje sobie radę w ciężkim terenie, na piaszczystych drogach i plażach, na grząskich peryferiach bagien. Nie straszne mu śniegi i zaspy. Jego walory doceniły służby specjalistyczne GOPR - ratownictwa górskiego, ale też rolnicy i leśnicy. Gdyby chcieć zawrzeć charakterystykę quada w jednym słowie - po prostu WSZĘDOŁAZ. Okolice Czaplinka, wśród których nie brak post PGR-ich ugorów, polnych dróżek prowadzących w nieznane, małych oczek wodnych, jeziorek ukrytych i oddalonych od szlaków, są idealne do turystyki na quadach. ników, było to nocą nad jednym jeziorkiem, a miny mieli nietęgie. Niestety można też natknąć się na świeżo wysypane śmieci i nielegalne wysypiska, o których należy zawiadomić odpowiednie organy władzy. Nieobca nam też rywalizacja sportowa, gdzie na ciekawszych obszarach i wycinkach tras, przy odrobinie pomysłowości, na chwilę wcielamy się w zawodników walczących o satysfakcję i smak zwycięstwa. Frajda taka do najtańszych nie należy (sprzęt, serwis). Ale czterokołowce stają się coraz popularniejsze i bardziej dostępne (wypożyczalnie). Stają się już stałym elementem wszelkiego rodzaju imprez integracyjnych i festynów. Zachęcamy więc do skorzystania z okazji i zasmakowania w tej nowej odmianie turystyki aktywnej. Informacje uzyskać można u Bogusława Guzdka - Skutery i Quady - ul.wałecka 55 tel.: i , a także pod adresem: Jan Grzymała

9 Kurier Czaplinecki - Lipiec Szanujmy wodę! Życie na ląd wyszło z wody z bezkresnych oceanów i istnieć będzie tak długo, aż jej nie zabraknie, chyba że człowiek nieroztropnymi decyzjami doprowadzi do samozagłady. Polska mimo pozorów, należy do krajów świata o najuboższych zasobach wodnych. Mamy jej tyle, ile Egipt, który w ¾ jest pustynią. W Europie pod względem zasobów wodnych mamy drugie miejsce od końca. Na zasoby wodne składają się: rzeki, jeziora, drobne cieki, zbiorniki wodne, ale przede wszystkim stan wód podziemnych, skala opadów atmosferycznych, rozłożenie ich w czasie, ich wielkość w poszczególnych regionach kraju. Braki odczuwamy szczególnie w ostatnich latach w dobie globalnego ocieplenia klimatu, gdy duże połacie kraju cierpią dotkliwą suszę, a w innych paradoksalnie, są powodzie. Dotyczy to zwłaszcza południowych połaci kraju. Rozumiano to dobrze w tym niedobrym PRL, więc budowano zbiorniki, zapory, tamy, zbiorniki retencyjne regulujące poziom wód w czasie nieprzewidzianych wezbrań wód, przy okazji budując elektrownie, dostarczające ekologicznej energii elektrycznej. Takie inwestycje są we Włocławku, Solinie, Żarnowcu, Otmuchowie, Czorsztynie, Rożnowie, nawet w naszym koszalińskim Żydowie, oraz w wielu innych pomniejszych miejscowościach. Zapobiegły lub łagodziły niektóre skutki klęski powodzi. Tych inwestycji jest jednak za mało, o czym świadczy wielka powódź w 1997r. Lepiej chyba nie będzie, bo stare się dekapitalizują, a kolejne rządy III RP nie mają pieniędzy nawet na naprawę grobli przeciwpowodziowych. Najbardziej interesuje mnie nasze czaplineckie podwórko, Pojezierze Drawskie, Wybrzeże Środkowe. Do Czaplinka trafiłem w 1959r. Będąc zapalonym wędkarzem poznałem nasze wody, jak to się mówi - do gruntu. W przekroju prawie 50 lat dokonywałem w kilku jeziorach pomiarów batymetrycznych. Stan naszych wód oceniłbym jako średni. Mamy wody I i II klasy czystości, ale są i klasy III V. Są zamknięte jeziora perełki, otoczone pięknymi lasami, gdyby jeszcze nie ten smród od wschodu z Byszkowa. Do nich należą m.in. jeziora Krzemno Duże i Małe, Ciemniak, Kaleńsko. Jeziora na naszym terenie są pochodzenia polodowcowego, dość głębokie, więc nie tak szybko ulegają degradacji i wpływowi zlewni z lasów, pól oraz ścieków z otoczenia. Nie ma jednak róży bez kolców. Stan wód gruntowych jest katastrofalny, w ciągu ostatnich 15 lat lustro jezior obniżyło się o ponad 1 metr. Linia brzegowa skurczyła się od 5 10 m, straciliśmy setki ha powierzchni jezior, co Widok na j. Młotowo przekłada się na ponad milion m3 wody. Mimo, że w olbrzymiej większości jeziora otoczone są lasami, które stanowią naturalną gąbkę zatrzymującą wodę, zwłaszcza tę opadową. Wolne brzegi przyroda zagospodarowała szybko - wyrosły olchy. Podejrzewam, że przyczyna tkwi w prawie całkowitym zaniechaniu prac melioracyjnych pól, łąk i drobnych ścieków. Przedsiębiorstwa melioracyjne zbankrutowały, bo zbankrutowali główni zleceniodawcy, czyli PGR-y, a państwo wstrzymało dopływ pieniędzy. Gmina zaś zawsze ma pilniejsze potrzeby. W tych mrocznych czasach PRL, o zgrozo, zelektryfikowano wszystkie wsie i osiedla. Z naszego czaplineckiego POM-u pod nadzorem Władka Kowalskiego zelektryfikowano dużą połać woj. koszalińskiego. Wspominam o tym, bo dzięki temu mógł podjąć pracę Wodrol przedsiębiorstwo zbudowało studnie głębinowe, które pozwoliły na zaopatrzenie wsi w wodę, oraz ich skanalizowanie. Studnie podwórkowe, nierzadko skażone gnojowicą, praktycznie zniknęły. Dla Czaplinka przełomem był rok uruchomiono oczyszczalnię ścieków komunalnych, a zmodernizowano w 2000r. przy pomocy dotacji z UE. Piękne j.drawsko dostało drugie życie. Pojawił się nawet rak szlachetny, świadczący o skali czystości wody. Poza oczyszczalnią do jeziora odprowadzana jest woda z kanalizacji burzowej. Stałą atrakcję w postaci akcji wozu asenizacyjnego i straży pożarnej, wypompowującej wodę z piwnic i studzienek po każdej większej ulewie, stanowi nie zawsze sprawna kanalizacja na rogu ulic Wałeckiej i Poznańskiej. Ładowane latami pieniądze w przebudowę nie dają efektów. Do jeziora spływa także woda z pól i lasów, która niesie związki toksyczne i chemiczne. Niebezpieczne są w nadmiarze związki azotu i fosforu, odpowiadające za nadmierny zakwit wód oraz środki ochrony roślin. Na szczęście nie tak toksyczne i szkodliwe jak te produkowane na bazie DDT z lat Nie ma niebezpiecznych glonów i sinic. J.Drawsko ma inny problem, to przepływająca przez nie rzeka Drawa, która niebezpiecznie zarasta. Kajakarze z maczetami chyba sobie poradzą. Nie poradzą sobie, będące już prawie na wymarciu węgorze z plagą kormoranów, siejących spustoszenie w niektórych częściach jeziora. J.Czaplino jest przykładem przysłowia: co cię nie zabije, to cię wzmocni. Ścieki komunalne, z mleczarni, z rzeźni, a przede wszystkim z fermy bydła w Wełnicy w latach , całkowicie zdewastowały jezioro. Pomogła transformacja ustrojowa, która zmiotła te zakłady z życia gospodarczego miasta. Jest to przykład, jak nie pomogło to mieszkańcom, to przywróciło normalną równowagę ekologiczną jeziora, które ma teraz wodę krystalicznie czystą. Wraca niektóra roślinność wodna, mam nadzieję, że i rybostan z lat pięćdziesiątych. Jest w Czaplinku jezioro, które umiera to Młotowo. Prowadzające kiedyś do niego wody melioracyjne, zostały bowiem skierowane na stawy, które można wykorzystać dopiero po ponownej rekultywacji, bo po prostu zarosły. Cała nadzieja, że może kiedyś zbudują tam swoje żeremia bobry i przywrócą stan pierwotny. Czego tam nie ma, są kłusownicy, wydry, czaple i kormorany. Biocenoza zmieniła się całkowicie, zanikają szlachetne rośliny, a rozpanoszyła się moczarka kanadyjska, glony opadają na dno, gniją, powodują zagrożenie przyduchą (brak tlenu), życie podtrzymują PGR-y, pompujące wodę z j.czaplino, aby zapewnić wystarczającą ilość wody utlenionej na aparaty wylęgowe ikry. Pikanterią jest fakt, że j.młotowo jest traktowane jako łowisko specjalne (dodatkowa opłata), chyba za wąchanie smrodu - metanu i siarkowodoru. W naszej gminie istnieje także problem oddziaływania na środowisko ferm w Byszkowie, ale to temat na osobne omówienie. Nas mieszkańców interesuje to, co nam codziennie cieknie z kranów. W końcu lat siedemdziesiątych zbudowano i uruchomiono ujęcie wody z prawdziwego zdarzenia. Korzysta z niego całe miasto. Mamy wodę czystą, smaczną, niechlorowaną, wydaje mi się, że mającą za dużo żelaza. Niestety lata lecą, i zbyt często szwankuje. Do napisania tego felietonu o wodzie skłoniła mnie uciążliwość, jaką niedawno było ciągłe przerywanie dostaw. Bo każde włączenie powoduje, że nasze liczniki szaleją z powodu tłoczonego powietrza, a trzeba jeszcze spuścić wodę brudną. Płacimy potrójnie, bo dochodzą ścieki, za to w zakładzie komunalnym kasa się zgadza. Ostatnio, na szczęście, nie ma kłopotów z wodą, i złość mi prędko minęła, więc apel szanujmy wszyscy nasze największe bogactwo wodę. Józef Antoniewicz

10 10 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007 Odchodzą bohaterowie II Wojny Światowej 28 maja 2007r. zmarła Jadwiga Danczewska z domu Awsiukiewicz. Przyszła na świat r. w Oszmianie (woj. wileńskie), jako pierworodna córka w rodzinie Edwarda i Zofii z d. Monit. Ojciec, hallerczyk i legionista, za zasługi w walce o niepodległość otrzymał od rządu polskiego 15 ha ziemi w Oszmianie. Jadzia, gdy podrosła, pomaga rodzicom na gospodarstwie i opiekuje się młodszym rodzeństwem. A jest kim, bo do wojny przychodzi na świat sześcioro rodzeństwa - Helena, Pelagia, Janina, Irena, Benedykta i Roman. Kończy szkołę podstawową, a gdy ma szesnaście lat wybucha II wojna światowa. 17 września 1939r. wkraczają do Polski sowieci, którzy rychło uznają rodzinę Jadzi za kułaków i pozbawiają gospodarstwa. 10 lutego 1940r. całą rodzinę, jako specpieresieleńców, wywożą w nieznanym kierunku, w nieludzkich warunkach, w bydlęcych wagonach. Po długiej, dramatycznej podróży zostają wyładowani w Rudniku Andrejewskim w Krasnojarskim Kraju. Tam na Syberii rodzi się ostatnie z dzieci Awsiukiewiczów - córka Maria. Osiemnastoletnia Jadwiga wraz z ojcem katorżniczo pracuje w kopalni złota, za przysłowiową kromkę chleba. Następuje zawał i dziewczynę przysypuje urobek, ale jest twarda i przeżywa. Po dwóch latach, 23 kwietnia 1942r. wywożą rodzinę do sowchozu Podkamień - Saralińskij Rajon, gdzie musi pracować jako drwal. To praca ponad siły zabiedzonej dziewczyny. Przy zrębie ulega wypadkowi, ale znów przeżywa. Ma niewiele ponad 20 lat, kiedy 29 sierpnia 1943r. dostaje, wraz z młodszą o 2 lata siostrą Heleną, powołanie do tworzącej się 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Żegnane łzami i matczynym błogosławieństwem, jadą do Sielc nad Oką, gdzie dostają przydział do batalionu kobiecego im. Emilii Plater. Kiedy po trzech miesiącach rekruckich ćwiczeń stają do przysięgi - w sieleckim obozie zjawia się ich ojciec, także w mundurze. Nie mogło zabraknąć starego legionisty w walce z hitlerowcami. Jadwiga z lewej Po przysiędze siostry decydują się pójść na kurs szoferski. Trzy miesiące uczą się dziewczęta tej męskiej specjalności. Kierowca frontowy musi umieć nie tylko prowadzić ciężarowy samochód po najgorszych wojennych drogach, ale także umieć go naprawić i zamaskować. Wreszcie egzaminy i zielone książeczki prawa jazdy III klasy, z datą 13 grudnia 1943r. przechowywane po wojnie jak najcenniejsze dokumenty. Po egzaminach, nierozłączne siostry Awsiukiewicz otrzymały skierowanie do 1 Samodzielnego Pułku Łączności przy sztabie 1 Armii WP. W kompanii samochodowej siostry zrobiły furorę wśród żołnierzy. Tego jeszcze nie było! Przysyłają szoferów w spódnicach! Przydzielono im nowe półtoratonowe samochody GAZ-AA. Początkowo z dziewcząt drwiono, ale potem zaczęto zazdrościć, bo z kobiecą starannością dbały o samochody, a te odpłacały im swoją wiernością - nie zawodząc w trudnych sytuacjach. Wdzięczne dziewczęta ofiarowały swym maszynom kawałek serca i nieraz, w tajemnicy, zwierzały się im ze swych frontowych trosk. Opowiadała kiedyś po wojnie Jadwiga, jak w czasie forsowania Wieprza, wielu kierowców mężczyzn zalało silniki, a wszystkie dziewczęta sprawnie przejechały przez rzekę, za co otrzymały gratulacje dowództwa i...polecenie wyholowania z wody niefortunnych kolegów. Ich szlak bojowy, jeszcze jako kursantek, zaczął się pod Lenino. Latem 1944r. ich jednostka przekroczyła Bug, a wkrótce potem uczestniczyła w walkach o Warszawę. Dalsza frontowa droga prowadziła przez Bydgoszcz, Złotów, Jastrowie, Mirosławiec, Wałcz, Drawsko Pomorskie, do Kołobrzegu i - po forsowaniu Odry - do Berlina. Samochody wiernie służyły dziewczętom na wszystkich trudnych frontowych drogach. Od Sielc do Berlina przejechały nimi ponad 50 tysięcy kilometrów. Bez kapitalnych remontów, bez większych defektów. Dzisiaj wydaje się to niewiele, ale to były frontowe kilometry, po lasach, bezdrożach i wybojach. Wszędzie tam, gdzie trzeba było wykonać zadanie. W czasie wykonywania tych zadań Jadwiga przeżyła wiele dramatycznych chwil. Podczas walk na Pomorzu dowoziła drużynę zwiadu pod samą linię frontu, ukrywała swój samochód w lesie, pilnowała go z bronią w ręku do czasu powrotu żołnierzy. Często wracali ranni, wówczas opatrywała im rany i odwoziła do frontowego szpitala. Podczas walk o Złotów, Jadwiga pojechała na pierwszą linię frontu ze zwiadowcami, którzy wzięli do niewoli 10 SSmanów z dywizji Lettland, których ona musiała odwieźć do sztabu gen. Popławskiego. Niedługo potem Jadwiga przeszła swoją pierwszą, w pełni bojową akcję. Wracała leśnymi drogami z pierwszej linii frontu, kiedy nagle z przydrożnych krzaków wyszedł młody essesman i podniósł ręce do góry. Dziewczyna nie zlękła się, wyskoczyła z samochodu z karabinem w rękach, przeszukała hitlerowca, kazała mu wsiadać do samochodu i pełnym gazem zawiozła do sztabu swego pierwszego jeńca. Podczas walk o Wał Pomorski Jadwiga pojechała nocą po benzynę do bazy. Po przejechaniu mostu na rzece zwątpiła czy dobrze jedzie, więc zawróciła i o mało nie stoczyła się do rzeki, bo most był już wysadzony w powietrze. Została tam do świtu, słyszała niemiecką mowę i bała się, że ją odnajdą Niemcy. Rano znalazła bród i przeprawiła się do swoich. W zdobytym Wałczu przeżyła wraz z siostrą ciężkie chwile. Przez kilkanaście godzin trwały naloty wroga, które również kierowcy-dziewczęta, odpierały ogniem z broni ręcznej. Samochody ocalały dzięki doskonałemu zamaskowaniu gałęziami. Jadwiga jechała swym samochodem również przez Czaplinek. Postanowiła wrócić tu po wojnie. Gdy Niemcy podpisały akt bezwarunkowej kapitulacji była 100 km za Berlinem. Z radości, na wiwat, wystrzelała cały posiadany zapas amunicji do swego karabinka. Po demobilizacji we wrześniu 1945r. zdawała wóz w idealnym stanie - nie na darmo posiadała tytuł WZOROWEGO KIEROWCY. Za waleczność została odznaczona wieloma bojowymi medalami, a między innymi: Medalem Zwycięstwa i Wolności, Brązowym Medalem Zasłużonym na Polu Walki, Medalem za Warszawę, Odrę Nysę i Bałtyk, Medalem za udział w walkach o Berlin. Po zdjęciu munduru Jadwiga zamieszkała wraz z rodzicami w Żelisławiu, gdzie otrzymali oni gospodarstwo rolne. Któregoś dnia st. szer. rezerwy Jadwiga Awsiukiewicz, na weselu swej przyjaciółki, poznała frontowego towarzysza pana młodego. Był to kpr. Witold Danczewski, którego całym majątkiem był spłowiały mundur i odznaczenia bojowe. Młodzi przypadają sobie do serca i w 1947r. biorą ślub. W ich życiu nastaje czas pokoju, stabilizacji, zapuszczania korzeni w dawną polską ziemię, zdobytą trudem i bohaterstwem ich i innych polskich żołnierzy. Zamieszkują w Czaplinku. Także tutaj zamieszkały cztery siostry Jadwigi. Natomiast jej młodsza siostra Helena, towarzysz frontowych dróg, zamieszkała w Drawsku Pomorskim. Jadwiga pracuje jako wzorowa sprzedawczyni w GS Samopomoc Chłopska aż do przejścia na rentę. Urodziła trzy córki, doczekała się 4 wnuków i 2 prawnuków. Była działaczem ZBOWiD i aktywnie uczestniczyła w życiu społecznym miasta. Oprócz odznaczeń i medali wojskowych otrzymała: Helena i Jadwiga Awsiukiewicz Odznaki Wzorowego Sprzedawcy III i II stopnia; Odznakę honorową ZA ZASŁUGI W ROZWO- JU WOJEWÓDZTWA KOSZALIŃSKIEGO ; Srebrny Krzyż Zasługi; Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski; Odznakę Honorową Sybiraka; Krzyż Zesłańców Sybiru. 18 marca 2002r. Jadwiga Danczewska mianowana została na podporucznika Wojska Polskiego. Odznaczenia i medale wojenne, które otrzymała st. szer. Jadwiga Awsiukiewicz - dzielny frontowy kierowca - znajdują się w zbiorach Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu. Na podstawie noty biograficznej napisanej przez córkę i artykułów prasowych - opracował W. Krzywicki.

11 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007 Interesujące badania w sprawie marketu 11 Od dłuższego czasu trwają w Czaplinku polemiki w sprawie budowy kolejnego (po Biedronce) marketu. W Kurierze ukazały się w tej sprawie listy Zrzeszenia Kupców i Przedsiębiorców - przeciwnych budowie i czytelnika opowiadającego się za budową. Aby spór pomiędzy zwolennikami, a przeciwnikami rozstrzygnąć, władze miejskie zaprosiły studentów Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu do przeprowadzenia badań zachowań konsumenckich w tej sprawie. W dniach czerwca br. 30 studentów III roku Gospodarki Przestrzennej UAM, pod kierunkiem dr Z. Kamińskiego i dr B. Maćkiewicza, odwiedziło 2074 gospodarstwa domowe w mieście i gminie. W ponad połowie z nich (50,7%) przeprowadzono badania ankietowe. Wyniki tych badań są bardzo interesujące i powinny zostać szeroko wykorzystane przez władze samorządowe. Z braku miejsca przedstawiamy tylko najważniejsze, syntetyczne wyniki badań: 1. Stopień akceptacji budowy dużego marketu: w mieście: za budową - 84 % przeciw budowie - 11 % brak zdania - 5 % na wsi: za budową - 90 % przeciw budowie - 7% brak zdania - 3% 2. Proponowana przez ankietowanych struktura branżowa nowego marketu: spożywcza - 90,8 %, odzieżowa i obuwnicza - 86 %, wyposażenie mieszkań - 83,7 %, RTV i AGD - 83,4 %, kosmetyczno - drogeryjna - 77,8 %. 3. Korzyści z budowy nowego marketu: niższe ceny - 87 %, większy wybór towarów - 79,4 %, promocje - 61,7 %, miejsca pracy - 58 %, bliskość położenia - 46,8 %. 4. Deklarowane dochody na osobę w gospodarstwie domowym: poniżej 500 zł - 21 %, od 501 do 1000 zł - 43 %, od 1001 do 2000 zł - 19 %, powyżej 2000 zł - 5%, brak odpowiedzi - 12 %. 5. Potencjalna lokalizacja marketu: Pławieńska - Poznańska - 35 % Wałecka - Słowackiego - 37 % obie lokalizacje dobre - 23 % brak zdania - 5 % A może by rozważyć trzecią lokalizację - przy trasie przyszłej obwodnicy? Zapewne przybliżyło by to realizację tej oczekiwanej od lat przez większość mieszkańców inwestycji. Redakcja Złote gody W kwietniu w Urzędzie Stanu Cywilnego w Czaplinku, z okazji 50-lecia pożycia małżeńskiego, odbyła się uroczystość wręczenia Listu Gratulacyjnego od Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego i udekorowania Janiny i Jana Podsiadło Medalami za długoletnie pożycie małżeńskie. Dekoracji dokonała Pani Barbara Michalczik, Burmistrz Miasta i Gminy, w obecności Kierownika USC, Pani Bożeny Bujnowskiej oraz licznych gości. Państwo J.J. Podsiadłowie poznali się w Broczynie, gdzie Pan Jan po ukończeniu Liceum Pedagogicznego w Złotowie, rozpoczął pracę zawodową jako nauczyciel i kierownik szkoły podstawowej. Jan Podsiadło kierował szkołą do 1984r. Za wieloletnią, wzorowo wykonywaną pracę, został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Janina Podsiadło za pracę w administracji czaplineckiej oświaty została wyróżniona Medalem 40-lecia Polski Ludowej. Janina i Jan Podsiadłowie wychowali czworo dzieci. Cieszą się szczęściem szóstki wnucząt. Uroczystość związaną z godami zakończyły życzenia od Pani Burmistrz, poprzedzone wręczeniem Dostojnym Jubilatom kosza kwiatów. Były również życzenia i kwiaty od dzieci, wnuków, rodzeństwa Pani Janiny z rodzinami oraz delegacji ze Szkoły Podstawowej w Czaplinku, a także przedstawicieli Sekcji Emerytów i Rencistów ZNP. Dostojnym Jubilatom życzymy dużo zdrowia. Redakcja UWAGA! Oszuści ubezpieczeniowi Nie ulega wątpliwości, że korzystnie jest ubezpieczyć siebie i swoje mienie od wszelkich plag ziemskich i różnych przykrych, a nieprzewidzianych zdarzeń. Jedne ubezpieczenia są obowiązkowe, inne dobrowolne. Za wszystkie jednak musimy płacić sami, i to niemałe pieniądze. Szukając ubezpieczycieli, kierujemy się więc przede wszystkim cennikiem. Łatwo dajemy wiarę reklamom i oferowanym w nich rewelacyjnym warunkom ubezpieczenia. Na szczęście, do przeszłości należą już umowy, w których drobnym druczkiem zamieszczano różne wyłączenia i zobowiązania niekorzystne dla klienta. Co podpisaliśmy, okazywało się dopiero wówczas, kiedy należało się jakieś odszkodowanie. Ostatnio na terenie sąsiednich powiatów, i także w Czaplinku, wyszły na jaw oszustwa, których dopuścili się nieuczciwi agenci, mamiąc ubezpieczających swoje mienie znakomitymi warunkami umów. Oszukanych zostało kilkaset osób na sumę kilkuset tysięcy zł. Proceder był prosty. Agenci wystawiali polisy, pobierali należności, ale pieniędzy nie odprowadzali do ubezpieczyciela. Było to możliwe, ponieważ polisy były skserowanymi kopiami, a agenci byli byłymi agentami określonych firm ubezpieczeniowych. Uzyskanie w takim przypadku ewentualnego odszkodowania jest niemożliwe, ponieważ umowy są bezwartościowe. Mało tego, wykorzystywano dane osobowe niektórych osób do zawierania umów kredytowych. Ofiara dowiadywała się o tym, kiedy trzeba było spłacać kredyt lub przychodził komornik. Do organów ścigania w Drawsku Pom. i Szczecinku ciągle zgłaszają się kolejni poszkodowani. Sprawa jest rozwojowa. Aby nie zostać oszukanym pamiętaj o podstawowych zasadach: sprawdź, czy polisa jest drukiem oryginalnym; żądaj od agenta, przed podpisaniem umowy, okazania aktualnego pełnomocnictwa danej firmy ubezpieczeniowej; pamiętaj, że oferta najtańsza, wcale nie znaczy iż jest najlepsza jak mówi stare przysłowie: chytry dwa razy traci; dokładnie przeczytaj warunki umowy przed jej podpisaniem, trud dokładnego czytania i zrozumienia treści na pewno się opłaci; wybieraj agentów, którzy cieszą się dobrą opinią na rynku, którzy już długo prowadzą swoją działalność, i z usług których już korzystałeś z dobrym skutkiem. Rozwaga jeszcze nikomu nie zaszkodziła! Adam Kośmider

12 12 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007 Szanowni Czytelnicy! Dr Andrzej G. Kruszewicz żyje wśród ptaków od wczesnego dzieciństwa. Hoduje je, leczy, wypuszcza na wolność, podpatruje i podróżuje za nimi po całym świecie. Napisał o nich kilkaset artykułów, kilkanaście książek, a ponad dwadzieścia niemieckich i angielskich dzieł o ptakach przetłumaczył dla polskich czytelników. Ptaki towarzyszą mu w codziennym życiu, otaczają go w domu i pracy, w ogrodzie i na urlopie. Pomaga im w Azylu dla Ptaków, stworzonym w tym celu w warszawskim ZOO, gdzie rocznie przyjmuje około 2 tys. skrzydlatych pacjentów. W 2005r. Oficyna Wydawnicza MULTICO wydała niezwykłe dwutomowe dzieło, które tak scharakteryzował Główny Konserwator Przyrody: Ptaki Polski Andrzeja G. Kruszewicza to niezwykła opowieść. Niezwykła nie tylko dlatego, że pokazuje nam ptaki - odwieczną fascynację ludzi - ale też dlatego, że jest to opowieść piękna, pisana językiem duszy. To co w innych książkach podane jest w postaci suchej, naukowej informacji, tu jest tak przedstawione, że zafascynowany Czytelnik zapomina o upływie czasu. Wiedzę i pasję Autora dzielnie wspiera wydawnictwo, nie szczędząc środków na piękne ilustracje zebrane od najznamienitszych polskich fotografików. Ptaki Polski polecam nie tylko miłośnikom ptaków, ale przede wszystkim studentom biologii, ochrony środowiska, szkół rolniczych oraz wszystkim tym, którzy chcą lepiej poznać i chronić naszą przyrodę. Redakcja Kuriera Czaplineckiego uzyskała zgodę Pana Andrzeja G. Kruszewicza na publikację, na łamach miesięcznika, fragmentów tej wspaniałej książki, za co serdecznie dziękujemy Autorowi. Oto list który od niego otrzymaliśmy: Bardzo dziękuję za miły list i czasopisma. Oczywiście, bardzo proszę wykorzystać fragmenty Ptaków Polski, promując tę książkę. Dobrze byłoby podać tytuł, autora i wydawcę. Po sezonie lęgowym i migracyjnym, np. jesienią, może sam coś dla tego sympatycznego czasopisma skrobnę. Andrzej Kruszewicz KORMORAN (Phalacorcorax carbo) W naukowej nazwie kormorana słowo Phalacorcorax pochodzi z greki, przy czym phalakros oznacza kogoś łysogłowego, a corax wronę lub kruka. Słowo carbo pochodzi z języka łacińskiego i oznacza węgiel, co niewątpliwie odnosi się do ubarwienia tego ptaka. Długość ciała cm. Rozpiętość skrzydeł cm. Masa ciała g. Samice są mniejsze i lżejsze od samców. Jesienią kormorany są dużo cięższe (bardziej otłuszczone) niż w sezonie lęgowym. Osobniki młodociane, w przeciwieństwie do dorosłych, mają jasny, niemal biały brzuch. Dorosłe na początku sezonu cd. na stronie 19 Z wodą za pan brat Lato w pełni, a przed Tobą wiele przygód, zabaw nad wodą. Kilka poniższych rad pomoże Ci obcować bezpiecznie z wodą i ostrzeże przed niewłaściwym zachowaniem na kąpielisku. PAMIĘTAJMY! 1. Kąpiemy się tylko w miejscach odpowiednio zorganizowanych i oznakowanych. Stosujemy się do regulaminu kąpieliska i poleceń ratowników. nie posiadając karty pływackiej możesz poruszać się tylko do linii żółtych bojek. Głębokość wody wynosi około 1,2-1,3 metra; czerwone bojki wyznaczają granicę kąpieliska. Z tej strefy korzystają dobrzy pływacy. 2. Wiemy, że woda - nawet ta najspokojniejsza jest groźnym, niebezpiecznym żywiołem. Większość utonięć jest rezultatem lekkomyślności ludzi. 3. Nie wolno wchodzić do wody: wbrew zakazowi ratownika oraz w czasie gdy wywieszona jest flaga czerwona; w miejscach, gdzie obowiązuje zakaz kąpiel; bezpośrednio po zjedzeniu posiłku; po wypiciu alkoholu; będąc rozgrzanym zabawą, wysiłkiem fizycznym lub dłuższym opalaniem, przedtem ochłodź wodą kark, klatkę piersiową i głowę. 4. Nigdy nie skacz na głowę do nieznanej wody i do wody płytszej niż 2,5 metra. 5. Niosąc pomoc tonącemu nigdy nie wskakuj do wody bez zabezpieczenia. 6. Jeśli ci zimno, chwytają dreszcze - natychmiast wyjdź z wody! Przebiegnij się lub wykonaj kilka ćwiczeń gimnastycznych, wytrzyj ciało, zmień strój kąpielowy. 7. Wypożyczając sprzęt, zapoznaj się z regulaminem jego użytkowania. Przed wypłynięciem załóż kapok lub kamizelkę ratunkową! 8. Płynąc pod żaglami zawsze ustąp płynącym pod wiatr, i tym którzy mają wiatr z prawej burty. 9. Udzielając pomocy tonącemu rzuć mu najpierw sprzęt ratunkowy. 10. Udzielając bezpośredniej pomocy tonącemu unikaj kontaktu z nim (tonący brzytwy się chwyta!) 11. Pierwsza pomoc: przy omdleniu - ułożyć chorego na plecach w cieniu, unieść nogi lekko do góry, rozluźnić ubranie; przy porażeniu słonecznym - ułożyć chorego w spokojnym, zaciemnionym miejscu, udostępnić dopływ powietrza, stosować zimne okłady na głowę; przy oparzeniu słonecznym - ochłodzić oparzoną powierzchnię ciała zimną i czystą wodą, podawać duże ilości płynów do picia; przy urazie kręgosłupa - trzymać poszkodowa- nego płasko na powierzchni wody, za pomocą koców, desek przenieść na brzeg przez kilka osób, dopilnować aby ranny nie ruszał się. Koniecznie wezwać pogotowie ratunkowe!!!; przy zatrzymaniu akcji oddechowej - dokonać próby opróżnienia z wody górnych dróg oddechowych, po czym niezwłocznie przeprowadzić akcję sztucznego oddychania, wdmuchując w jego jamę ustną co 4-5 sekund powietrze (metoda usta-usta). Koniecznie wezwać pogotowie ratunkowe!!!; przy zatrzymaniu akcji serca - niezwłocznie podjąć akcję pośredniego masażu serca, to jest, po ułożeniu ratowanego na wznak na twardym podłożu, rytmicznie uciskać mostek w tempie uciśnięć na minutę, tak aby jego poziom obniżał się o 3-5 cm. Drugi z ratowników powinien w tym czasie prowadzić reanimację oddechową. Koniecznie wezwać pogotowie ratunkowe!!! 12. Telefony alarmowe: POGOTOWIE RATUNKOWE 112 WOPR - OGÓLNOKRAJOWY WOPR - CZAPLINEK Marcin Jurewicz KURIER CZAPLINECKI - miesięcznik lokalny, kolportowany bezpłatnie. Redaktor Naczelny: Romuald Czapski. Redaguje Zespół. Adres redakcji: Czaplinek, ul. Grunwaldzka 6A, tel Wydawca: Stowarzyszenie Przyjaciół Czaplinka, adres: Czaplinek, ul. Pięciu Pomostów 1b, tel , Konto: Pom. Bank Spółdz. O/Czaplinek , NIP , REGON , Nr rej. sąd.: Ns-Rej Pr 25/06. Nakład: 1200 egz. Druk: TEMPOPRINT, Szczecinek, ul. Harcerska 2, tel/fax Redakcja zastrzega sobie prawo zmiany tytułów, skracania i redagowania otrzymanych tekstów, selekcjonowania i kolejności publikacji. Nie zwracamy materiałów nie zamówionych i nie ponosimy odpowiedzialności za treść listów, reklam i ogłoszeń. Drukujemy tylko materiały podpisane, można zastrzec personalia tylko do wiadomości redakcji. Nadesłane i publikowane teksty i listy nie muszą odpowiadać poglądom redakcji. Ceny reklam: moduł podstawowy (10,3 x 4,5) w kolorze 50 zł, czarno biały 25 zł.

13 Kurier Czaplinecki - Lipiec Tak było... Historia Liceum Ogólnokształcącego im. 3 Dywizji Strzelców Karpackich w Czaplinku Są miejsca, do których wracamy niczym krople nut ułożonych w melodię wspomnień. Pamiętamy chwile spędzone w szkole i zamykamy je w sercu kluczem przyjaźni na całe życie. Czaplinek to miasteczko położone pomiędzy dwoma jeziorami: Drawsko i Czaplino. Wiele w nim miejsc zasługuje na uwagę. Jednym z nich jest Liceum Ogólnokształcące im. 3 Dywizji Strzelców Karpackich. Szkoła sytuuje się blisko parku, którego drzewa są świadkami jej historii... W formującej się powojennej społeczności czaplineckiej (mieszkańcy i ówczesna władza lokalna) pojawiła się potrzeba utworzenia szkoły średniej. Marzenia o niej spełniły się w 1965r., kiedy to powstała filia szczecineckiego Liceum Ogólnokształcącego im. Księżnej Elżbiety. Mieszkańcy Czaplinka z dumą przyjęli ten fakt. Dyrektor Szkoły Podstawowej Stanisław Czajka, jako jeden z inicjatorów, dążył do usamodzielnienia się szkoły. Jego starania spotkały się z aprobatą czaplineckiej społeczności oraz Kuratorium. 1 września 1967r. powstała samodzielna szkoła średnia - Liceum Ogólnokształcące w Czaplinku. Osoby zaangażowane wówczas w rozwój liceum napotkały na wiele trudności, związanych m. in. z pozyskaniem wykwalifikowanej kadry pedagogicznej oraz pomocy dydaktycznych. Dzięki wytrwałości i poświęceniu udało się sprostać stawianym wymaganiom. Szkoła do dzisiaj mieści się w poniemieckim budynku, znajdującym się przy ulicy Parkowej 2. W 1967r. władze miejskie zadecydowały, że należy rozbudować budynek, aby mógł pomieścić wszystkich chętnych do nauki. W tym celu powstał Społeczny Komitet Dobudowy Pawilonu Szkolnego, którego członkami zostali: Stanisław Czajka, Władysław Warmiński, Józef Komorowski, Gustaw Chamarczuk, Ireneusz Majster, Szczepan Jabłoński. Przedsięwzięcie to zostało zakończone w 1972r. W latach 90-tych miały miejsce kolejne inwestycje, m.in. dobudowano dodatkowe sale edukacyjne. Szkoła nieustannie jest modernizowana. O jej zmianach po 2000r. będzie można przeczytać już wkrótce... DYREKTORZY W LATACH Pierwszym dyrektorem Liceum Ogólnokształcącego w Czaplinku, jako samodzielnej placówki, został pan Zdzisław Wieliczko. Pełnił tę funkcję w latach Następnie przejął ją pan Jacek Majewski, który kierował szkołą do 1975r. W tym roku dyrektorem została pani Danuta Majewska. Jednak wkrótce przejęła ona obowiązki Gminnego Dyrektora Szkół i przystąpiła do tworzenia w 1976 r. Zespołu Szkół Ogólnokształcących, w skład którego weszły wszystkie szkoły podstawowe z miasta i gminy Czaplinek oraz Liceum Ogólnokształcące. Obowiązki zastępcy dyrektora w liceum przejęła wówczas pani Zofia Kłaczkowska. W latach dyrektorem Zespołu Szkół Ogólnokształcących została pani Barbara Rudawska, natomiast funkcję dyrektora liceum pełniła nadal pani Zofia Kłaczkowska. W 1983r. na dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących powołano panią Alicję Szczepańską, która pełniła tę funkcję do 1986r. W 1987r. powstaje Zespół Szkół w skład, którego wchodzi Liceum Ogólnokształcące i Zasadnicza Szkoła Zawodowa. Do roku 1993 dyrektorem Zespołu jest pan Andrzej Rogowski. W tym czasie obowiązki dyrektora liceum pełnili kolejno: pan Cyryl Turczyk (1986/1989), pan Marian Cuber (1989/1990), pan Andrzej Świszczewski (1990/ 1991), pani Teresa Rokita (1991/1993). Ona też w 1993r. stanęła na czele Zespołu Szkół, a funkcję dyrektora liceum powierzyła panu Cyrylowi Turczykowi, który pozostał na tym stanowisku do 2002r., kiedy to został Burmistrzem Miasta i Gminy Czaplinek. W 2002r. Zespół Szkół został ponownie przekształcony, tym razem otrzymał nazwę Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych. W 2003r. dyrektorem Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Czaplinku został pan Andrzej Połoński, a dyrektorem Liceum Ogólnokształcącego pani Violetta Cylkowska, która pełni tę funkcję do chwili obecnej. PIERWSZA KADRA PEDAGOGICZNA Pierwsze posiedzenie Rady Pedagogicznej odbyło się 2 września 1967r. Najważniejszym punktem porządku obrad było odczytanie orzeczenia o powstaniu Liceum Ogólnokształcącego w Czaplinku. Kadrę pedagogiczną tworzyli: Badziągowski Marian (zajęcia praktycznotechniczne, język niemiecki), Borysionek Romuald (chemia, fizyka), Grzegorzewska Irena (wychowanie fizyczne, chór szkolny), Kiersk Maria (matematyka), Koremba Michał (biologia, wychowanie fizyczne), Młyński Brunon (historia, przysposobienie obronne), Pokorska Helena (język rosyjski), Redosz Maria (język niemiecki), Suchoń Józef (geografia), Wieliczko Zdzisław (język polski). Istotnym elementem życia szkoły był regulamin uczniowski, którego projekt zatwierdzono na pierwszym posiedzeniu Rady Pedagogicznej. Uchwalono, że uczniom nie wolno chodzić do miejscowej restauracji bez opiekunów, do kawiarni mogą chodzić tylko przed godz. 20-tą, a w dni dancingów- przed 18- tą (oczywiście bez prawa spożywania tam napojów alkoholowych). Uczniom nie wolno chodzić samodzielnie do kina na seanse o godz. 20- tej. Dziewczynki mają chodzić w fartuszkach, ubranie chłopców ma być czyste i schludne. Fryzury uczniów nie mogą być nadmiernie długie. Na zjeździe absolwentów będzie można podyskutować m. in. o celującym przestrzeganiu regulaminu uczniowskiego, o pilnym uczeniu się do późnych godzin nocnych oraz o wielu wzorowych sytuacjach szkolnych, bo tylko takie miały miejsce... naprawdę??? ZAPRASZAMY!!! Przygotowały: Joanna Mączkowska Violetta Cylkowska

14 14 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007 Przebudzony talent czerwca odbył się w Izbie Muzealnej wernisaż unikatowych obrazów Pani Teresy Turowskiej, wy- 12 konanych haftem krzyżykowym i gobelinowym. Twórczyni wykonuje swe piękne prace od 10 lat, po przejściu na emeryturę i zamieszkaniu w Bornem Sulinowie. Wykonała dotychczas ponad sto obrazów, które były wystawiane w Szczecinie, Drawsku Pomorskim, Szczecinku, Świdwinie i w Bornem Sulinowie. Obrazy cieszą się dużym uznaniem i z łatwością znajdują nabywców w Polsce i w Niemczech. Tematy obrazów to kwiaty, krajobrazy i portrety. Część wzorów stanowią, opracowane wspólnie z mężem, zdjęcia. We wspaniały nastrój wystawy wprowadziła swą grą na skrzypcach Pani Julia Godziemba-Trytek, absolwentka Szkoły Muzycznej I stopnia w Cieszynie. Gości powitały Panie Katarzyna Szlońska-Spiryn sekretarz gminy i Janina Gąszcz dyrektor CzOK, a Pani Wiesława Ilkowska, reprezentująca twórców z Bornego Sulinowa, przybliżyła zebranym postać artystki. Wystawa trwała do 15 lipca i warto było ją obejrzeć, by nacieszyć wzrok pięknem obrazów i zastanowić się, czy i ja nie mam jakiegoś uśpionego talentu. Jolanta Banaszek Poprawa bezpieczeństwa drogowego na ul. Drahimskiej W ostatnich latach nastąpił lawinowy wzrost zmotoryzowania naszego społeczeństwa. Natomiast istniejąca infrastruktura drogowa nie spełnia w pełni swojej funkcji. Czaplineckie ulice stają się coraz bardziej niebezpieczne. Jedną z nich jest ul. Drahimska. Na odcinku stacja paliw Bliska - rozwidlenie dróg wojewódzkich nr 163 i 171, nie ma żadnego przejścia dla pieszych! Kierowcy nagminnie łamią przepisy ruchu drogowego przekraczając dozwoloną obowiązującą prędkość 50 km/h, powodując częste wymuszenia pierwszeństwa przejazdu. Nierówności chodników związane m.in. z wymianami i układaniem nowych instalacji podziemnych oraz ponownym niestarannym położeniem płyt, stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia, szczególnie w warunkach zimowych. Usytuowane za wysoko bądź za nisko, studzienki kanalizacyjne i burzowe, umilają żywot zarówno kierowcom jak i mieszkańcom swoją kakofonią dźwięków, rujnując zawieszenia pojazdów. W w/w obszarze oraz jego pobliżu, znajdują się następujące miejsca użyteczności publicznej: amfiteatr, bar, boisko sportowe, kemping, Liceum Ogólnokształcące, osada średniowieczna Sławogród, nowobudowane Osiedle Wiejska, park, parking, plaża miejska, posterunek Policji, przystanek PKS po obu stronach jezdni, stacja paliw, stadion miejski, siedziba Zarządu Dróg Obwód Drogowy, zaprojektowane obiekty sportowo-rekreacyjne. Nie tylko w moim odczuciu, ale i wielu mieszkańców, zagrożenia są poważne, wyrazem czego było wielokrotne kierowanie tej kwestii pod adresem poprzednich władz miasta, które nic nie uczyniły w tej sprawie! Dlatego też w dn r., w imieniu 192 osób, jako członek Zarządu Osiedla Nr 1, wystosowałem wniosek do kierownika Rejonu Dróg Wojewódzkich w Drawsku Pomorskim, w sprawie poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego w obszarze ul. Drahimskiej. Jednocześnie przekazałem w/w wniosek do wiadomości: Starosty Drawskiego, Przewodniczącego Rady Powiatu Drawskiego, Burmistrza Miasta i Gminy, Przewodniczącego Rady Miejskiej, Przewodniczącego Zarządu Osiedla Nr 1, Naczelnika Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji, Komendanta Komisariatu Policji w Czaplinku, Stowarzyszenia Przyjaciół Czaplinka, prosząc o poparcie wniosku i przedstawienie swojego stanowiska w powyższej sprawie. W dniu br. poparł wniosek Przewodniczący Ireneusz Rogowski w imieniu Zarządu Osiedla Nr 1. W dn br. podobnego poparcia udzielił Prezes Adam Kośmider w imieniu Stowarzyszenia Przyjaciół Czaplinka. W dn br. Radna Ewa Sobczak przedstawiła ten problem na forum Rady Miejskiej w formie wniosku. W dn br. zastępca naczelnika Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego KPP podkomisarz Norbert Gorzyński również pozytywnie ustosunkował się do wniosku, sugerując ustawienie słupa pod fotoradar lub jego atrapy, co w większym stopniu poprawiłoby bezpieczeństwo. Odpowiedź na wniosek w dn br. udzieliła kierownik RDW Pani mgr inż. Anna Rejman informując m.in., że: przejścia dla pieszych zostaną wyznaczone i wykonane zgodnie z przedstawioną propozycją do dn. 31 lipca 2007 r.; nawierzchnie chodników będą wymieniane sukcesywnie w miarę posiadania środków finansowych (oby uwzględnione były w planie na 2008 rok). Ponadto Pani Burmistrz Barbara Michalczik wystosowała w tej sprawie pismo do RDW w Drawsku Pom. w dn br. W dn br. na sesji Rady Miejskiej przedstawiłem w/w odpowiedzi na mój wniosek, prosząc o rozwiązanie kwestii nieszczęsnych studzienek. Dyrektor ZGK Pan Marian Rutowicz zobowiązał się do dn. 31 sierpnia 2007 r. dostosować studzienki do ruchu pojazdów do 35 t, co powinno rozwiązać problem. Pozostaje nam uzbroić się w cierpliwość i czekać na efekty, o których poinformujemy na łamach Kuriera. A więc od września bezpieczniej na Drahimskiej. Zbigniew Dudor

15 Kurier Czaplinecki - Lipiec Zaproszenie na zjazd absolwentów LO Komitet Organizacyjny obchodów 40-lecia Liceum Ogólnokształcącego w Czaplinku zaprasza na uroczystości rocznicowe, które odbędą się 29 września 2007 roku w siedzibie szkoły przy ulicy Parkowej. Serdecznie zapraszamy absolwentów Liceum Ogólnokształcącego, Liceum Zawodowego i Liceum Profilowanego. Absolwentów prosimy o kontakt osobisty w sekretariacie szkoły lub telefonicznie (tel./fax. 0 94/ ). Wiadomość można również przesłać pocztą na adres szkoły lub drogą elektroniczną na adres gazeta.pl Dodatkowe informacje o Zjeździe Absolwentów można uzyskać na stronie naszej szkoły:www.zspczaplinek.pl Wszystkich Absolwentów odwiedzających stronę prosimy o wypełnienie ankiety potwierdzającej udział Absolwenta w części oficjalnej Zjazdu i/lub w Balu Absolwentów. Zgłoszenia osób chętnych do wzięcia udziału w części oficjalnej i/lub Balu przyjmowane będą do 25 sierpnia 2007 roku. Koszt udziału: - część oficjalna/wpisowe 70 zł - bal absolwentów 100 zł Wpłaty prosimy dokonywać na konto: Komitet Rodzicielski przy Liceum Ogólnokształcącym w Czaplinku Pomorski Bank Spółdzielczy Nr konta: Koniecznie z dopiskiem Obchody 40-lecia Szkoły Jednocześnie prosimy wszystkich Absolwentów odwiedzających naszą stronę o weryfikację swojego nazwiska na listach Absolwentów w zakładce Absolwenci. Jakiekolwiek nieścisłości prosimy zgłaszać osobiście lub telefonicznie w sekretariacie szkoły lub pocztą elektroniczną na adresy podane powyżej. ORGANIZATORZY Kolonia w Stasikówce Tegoroczne kolonie dla dzieci i młodzieży z naszej parafii odbyły się w Stasikówce koło Zakopanego, w dniach od 29 czerwca do 8 lipca. Udział w nich wzięły 53 osoby łącznie z opiekunami. Celem wyjazdu była zmiana klimatu, uczenie się odpowiedzialności jeden za drugiego, nauka wspólnoty, czynny odpoczynek oraz poznawanie bogactwa tego regionu Polski. Plan i program został tak przemyślany i realizowany, aby poznać różnorodność przyrody, geografii, historii, sztuki, muzyki oraz kultury. Obejmował następujące szlaki turystyczne: Morskie Oko, obejście go i zabawa w śnieżki, dla wytrwałych wodospad Siklawa, Dolina Pięciu Stawów Polskich, Dolina Roztoki. Kolejnego dnia udaliśmy się na uroczystą Mszę Świętą Góralską do Poronina, dalej na Krupówki, wejście na Gubałówkę i Papieskim Szlakiem do najwyżej położonej parafii Ząb. Mając nieco siły następnego dnia kroczyliśmy do sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej na Krzeptówkach, aby modlić się o potrzebne łaski i dary dla nas wszystkich, w dalszą drogę udaliśmy się do Doliny Kościeliskiej, później do Możnej Jaskini, a kończyliśmy w schronisku na Hali Ornaka. Wtorek był dniem odpoczynku, czasem na sprzątanie, pranie oraz pomoc w układaniu kamieni na schodach prowadzących do góry na taras widokowy u państwa Pradziadów. Po południu udaliśmy się do sanktuarium Matki Bożej Ludźmierskiej Gaździny Podhala. Po zwiedzeniu całego obiektu sakralnego i wspólnym różańcu oraz zakupie pamiątek, udaliśmy się do miejsca zakwaterowania. Następnego dnia wyruszyliśmy na Nosal, zatrzymując się w kościółku na Jaszczurówkach i podziwiając różne rysunki malowane na szkle. Mimo mżystej pogody zdobyliśmy szczyt i zawędrowaliśmy do Kuźnic, a następnie do klasztoru sióstr Albertynek i pod Krokwie. Czwartek był dniem wyjazdowym, gdyż pojechaliśmy do Niedzicy na zamek, płynęliśmy gondolą po zalewie do Czorsztyna, zobaczyliśmy zaporę i elektrownię wodną na Dunajcu. W drodze powrotnej zwiedziliśmy zabytkowy kościółek w Dębnie Podhalańskim. W kolejny dniu udaliśmy się do Bachledówki ojców Paulinów, którzy są opiekunami przepięknej drewnianej świątyni z rezetą Matki Bożej Jasnogórskiej Pani. Tam również podziwialiśmy cały teren Tatr. Zjechaliśmy autobusem do Zakopanego, aby każdy mógł zobaczyć legendarnego Koziołka Matołka przy muzeum Kornela Makuszyńskiego. Mając sporo werwy, w sobotę zwiedziliśmy Gęsią Szyję, kapliczkę Matki Bożej Jaworzyńskiej i Złotym Potokiem zakończyliśmy wędrowanie po górach. Dzieci i młodzież codziennie po obiadokolacji grała w siatkówkę, koszykówkę lub piłkę nożną, dla najmłodszych były piłkarzyki i tenis stołowy. Dla najmłodszych opiekunowie czytali wieczorami różne góralskie opowiadania i legendy. W tym czasie w Stasikówce również przebywała grupa Romów z koła teatralnego oraz pieśni i tańca z Krakowa. Wieczorami byliśmy zapraszani na ich krótkie występy teatralno-taneczne. Tradycyjnie każdy dzień rozpoczynał się i kończył modlitwą, Mszą Świętą, słówkiem, wszystko w duchu Świętego Jana Bosko. Dziękuję dzieciom i młodzieży, wszystkim Opiekunom, Panu Kierowcy, Państwu Pradziadom, że mogliśmy doświadczyć tyle dobra i miłości. Wrócić ubogaceni i tym bogactwem dzielić się z innymi. Była to kolejna szkoła życia wspólnotowego w dążeniu do świętości i wzajemnego dzielenia się zdobytą wiedzą z życia. ks. Jarosław Kobiałka Uwaga, taaka ryba!!! W poprzednim numerze, redakcja wspólnie z właścicielem sklepu wędkarskiego ESOX p. Maciejem Bernatem, ogłosiła konkurs, na rybę miesiąca. Niestety, do 13 lipca nie wpłynęło żadne zgłoszenie. Być może to wynik niesprzyjającej aury. Mamy nadzieję, że w następnym miesiącu wędkarze będą mogli się poszczycić wielkimi okazami. Jeszcze raz serdecznie zapraszamy do konkursu. Przypominamy, że zgłoszeń należy dokonywać w sklepie ESOX przy ul. Wałeckiej 3. Redakcja

16 16 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007 WOPR i Szkoła - czyli pierwsza wyprawa i wrażenia 12 czerwca młodzież z gimnazjum wraz z nauczycielami i ratownikami WOPR oraz studentami i pedagogami z Politechniki Radomskiej wybrała się na wspólną wyprawę po j.drawsko. Przed rejsem otrzymaliśmy mapki jeziora oraz informacje i rady na temat spędzania wolnego czasu nad wodą. Z ośrodka Drawtur popłynęliśmy Aquariusem i motorówkami WOPR do Zatoki Rękawickiej, gdzie w Ośrodku WAJK, Pan Wiesław Krzywicki opowiadał o Drawskim Parku Krajobrazowym, ochronie środowiska i o ciekawostkach naszego pojezierza. Dalsza trasa wycieczki zawiodła nas do zatoki Siemczyńskiej, gdzie przy ognisku piekliśmy kiełbaski. Po kilku godzinach wróciliśmy do przystani w Drawturze. Tak właśnie wyglądała nasza pierwsza wspólna z WOPR wyprawa, która okazała się doskonałym pomysłem. Zaplanowane są następne podróże drogą lądową i wodną, w celu badania środowiska, nauki pływania, czy też zdobywania wiedzy. Możliwość spędzenia na świeżym powietrzu letnich dni tworzy wspaniałą perspektywę i jest o wiele lepsze dla zdrowia, niż siedzenie w domu nad komputerem. Przy okazji można również dowiedzieć się wielu interesujących rzeczy o swojej małej ojczyźnie. Sądzę, że pomysł WOPR jest świetną propozycją dla gimnazjalistów, Voca ubogacał śpiew liturgiczny wykonywany w języku łacińskim. Przewielebny ks. Inspektor Zbigniew Łepko, podziękował za sześcioletnią pracę na rzecz wspólnoty i parafii ustępującemu ze stanowiska dyrekktórzy są ciekawi nowych wyzwań i przygód. Dzień tej wyprawy uważam za udany i godny powtórzenia. Moje koleżanki i koledzy mają podobne zdanie. Mam więc nadzieję, że w najbliższym czasie, odbędzie się następna wyprawa, która będzie cieszyła się jeszcze większym zainteresowaniem, i że pogoda dopisze jak tamtego dnia. Aneta Nowicka Pożegnanie i powitanie proboszczów W pierwszą niedzielę wakacji w uroczystość świętego Jana Chrzciciela, odbyło się podniosłe przekazanie władzy nowemu dyrektorowi i proboszczowi ks. Kazimierzowi Chudzickiemu oraz podziękowanie za sześcioletnią pracę w naszej parafii ks. proboszczowi i dyrektorowi Wiesławowi Pluto-Prądzyńskiemu. Powierzanie władzy odbyło się podczas wieczornej Eucharystii, której przewodniczył przełożony Salezjańskiej Inspektorii z siedzibą w Pile ks. Zbigniew Łepko oraz ks. Dziekan Zbigniew Witka-Jeżewski i księża zdający i przyjmujący władzę parafialną duszpasterską. Licznie zgromadzeni parafianie wraz z miejscowym chórem Voca, wszystkimi grupami parafialnymi, byli świadkami wyznania wiary i podpisania go przez nowego ks. dyrektora i proboszcza Kazimierza Chudzickiego, które jest przepisane prawem kościelnym. Podczas Mszy Świętej w czasie homilii ks. Inspektor postawił każdemu z nas trzy najważniejsze pytania: Jaka jest moja wiara? Czy ja żyję swoją wiarą? Jak się realizuję jako chrześcijanin? Postawione pytania dawały dużo do logicznego myślenia i znaczenia człowieczeństwa i chrześcijaństwa oraz odnosiły się do posługi każdego człowieka wobec bliźniego. Chór tora i proboszcza ks. Wiesławowi Pluto-Prądzyńskiemu oraz życzył nowo mianowanemu ks. dyrektorowi i proboszczowi Kazimierzowi Chudzickiemu wszelkiej pomyślności i Bożego Błogosławieństwa w duchu świętego Jana Bosko. Do życzeń dołączyła się Pani Burmistrz Barbara Michalczik oraz poszczególne grupy parafialne i parafianie, składając liczne życzenia, kwiaty i drobne upominki. Na zakończenie życzeń parafianie odśpiewali na stojąco, specjalnie przygotowaną pieśń pt. Na pożegnanie Księdza Proboszcza na melodię Tak niedawno żeśmy się poznali, gdzie zapanowało głębokie wzruszenie. Po uroczystej Eucharystii odbyła się wspólnotowa kolacja, spotkanie ze współbraćmi i przekazanie władzy i opieki nad parafią p/w Świętej Trójcy w Czaplinku dla ks. Kazimierza i podziękowanie dla ks. Wiesława, życząc wiele dobra i radości w realizacji posłannictwa salezjańskiego. ks. Jarosław Kobiałka Nazbierało mi się! (cz. III) Nie zamierzałem w trzeciej części niniejszego cyklu, zajmować się jeszcze planowaniem przestrzennym ale muszę. W części pierwszej i drugiej starałem się wyjaśnić, dlaczego nie podoba mi się i jakimi błędami obarczony jest system organizacji planowania przestrzennego, zarówno miasta jak i gminy Czaplinek. Postawiłem ciężkie zarzuty merytoryczne i faktyczne i co? i nic! Do dnia dzisiejszego redakcja nasza nie otrzymała żadnego wyjaśnienia czy repliki, a przecież prawo prasowe zawiera jednoznaczny nakaz odpowiedzi na krytykę prasową. Wygląda to na próbę przeczekania i stworzenia faktów dokonanych. Zważywszy na wagę stawianych zarzutów jest to jednak metoda i nieskuteczna i niebezpieczna. Po tym niezbyt miłym ale koniecznym wstępie, możemy zająć się już problemami, którymi zamierzam zainteresować Czytelników w tej części cyklu. Mam na myśli organizację ruchu kołowego w historycznym centrum Czaplinka, a więc rynku i okolic. Muszę przyznać, że do zajęcia się tą sprawą sprowokowała mnie nagła i niespodziewana, oraz na pewno nieprzemyślana, decyzja władz miejskich o zamknięciu ul.ogrodowej. Jest to decyzja błędna i szkodliwa, a żeby było śmieszniej, podjęta jako eksperyment, na razie tylko na okres sezonu turystycznego, czyli w czasie największego nasilenia ruchu. Takie eksperymenty to się robi na modelach żywy organizm miejski nie jest niczyją zabawką, stosowaną do celów dydaktycznych. O tym, że lepiej jest uczyć się w szkole niż na błędach, nie trzeba chyba nikogo przekonywać. Jeśli już mowa o szkole, to podam Państwu kilka podstawowych zasad, które trzeba zawsze mieć na uwadze, gdy projektuje się organizację ruchu drogowego w mieście. Zasada główna brzmi pojazdy mechaniczne powinny możliwie jak najdłużej pozostawać w bezruchu, a gdy już muszą jechać, żeby swój cel osiągały na jak najkrótszej trasie. Samochód jadący, jest przedmiotem bardzo niebezpiecznym dla ludzi i szkodliwym dla środowiska. Każdy, niepotrzebnie przejechany metr drogi, to większe możliwości wypadku i więcej spalin w powietrzu. Wszystkie pozostałe zasady i prawidła wynikają właściwie z zasady głównej i są tylko jej rozwinięciem. Już na pierwszy rzut oka widać, że organizacja ruchu w obrębie rynku, jest zupełnie niedostosowana do bieżących potrzeb. Rynek taki jak nasz, jest specyficznym połączeniem rozległego skrzyżowania i systemu

17 Kurier Czaplinecki - Lipiec parkingów. Z tym faktem musimy się pogodzić, choć stwarza on wiele problemów. Proponowane przez niektórych pięknoduchów, wyłączenie rynku z ruchu, jest jeszcze przez wiele lat niewskazane ze względu na brak dobrej alternatywy. Zamknięcie rynku byłoby załatwieniem problemu przez jego likwidację jak w starym dowcipie o pacjencie, który skarżąc się na bóle przy oddychaniu, usłyszał od lekarza nie oddychać! Jeżeli uświadomimy sobie, że rynek jest skrzyżowaniem, to oczywistym jest, iż należy pojazdom znajdującym się w obrębie rynku, umożliwić jak najszybsze jego opuszczenie czyli należy wprowadzić ruch okrężny, jak na rondzie. Aby pojazdy nie kręciły się jak po przeręblu, należy bezwzględnie otworzyć wszystkie ulice wychodzące z rynku. Nie ma do tego żadnych przeciwwskazań technicznych ani funkcjonalnych. Argumenty, że ruch kołowy zagraża ruchowi pieszych, są o tyle absurdalne, że przecież w całym mieście są ulice dla pojazdów i chodniki dla pieszych i nic szczególnego się nie dzieje. Jest poza tym starą prawdą, że wzmożony ruch powoduje wzmożoną uwagę najpoważniejsze wypadki zdarzają się nie tam gdzie jest ciasno, lecz na wydzielonych pasach szybkiego ruchu. O ile mi wiadome, na ul. Ogrodowej nie było nigdy żadnego groźniejszego incydentu, a właściwie nie słyszałem o żadnym. Moja propozycja dot. organizacji ruchu w obrębie rynku przedstawia się więc następująco: 1. wprowadzić na rynku ruch okrężny: 2. otworzyć natychmiast ul. Ogrodową, zachowując ruch jednokierunkowy z rynku, rozważyć możliwość wykonania drugiego chodnika; 3. otworzyć dla ruchu uliczkę pod kościołem - po uprzednim wykonaniu chodnika dla pieszych; 4. na odcinku ul. Moniuszki, od ul. Rynek do ul. Jagiellońskiej przywrócić drugi kierunek ruchu. Przedstawione wyżej rozwiązanie wydaje się optymalne, zarówno z punktu widzenia płynności ruchu jak i bezpieczeństwa pieszych. Parkingi na rynku wymagają odrębnego omówienia, więc z braku miejsca zajmę się nimi w kolejnym artykule. Andrzej Szwaja WIEŚCI Z SESJI Na poprzedniej, IX Sesji RM, pytałem w sprawie utrzymania terenów zielonych na terenie miasta i gminy. Jako że pytanie było bardzo proste, wyczerpującej odpowiedzi na sesji nie otrzymałem. Urzędnicy potrzebowali tylko 22 dni, aby zebrać następujące dane: na terenie miasta jest ponad 30 ha terenów zielonych i duża ilość żywopłotów, ich utrzymaniem zajmuje się 3 pracowników posiadających możliwości obsługi wykaszarek, którzy pracują od 7.00 do 15.00, wykaszając dziennie od 0,3 do 0,5 ha terenu. Pracowników tych udało się wyłonić spośród zatrudnionych w ramach prac interwencyjnych. Zatem, z wyliczeń matematycznych wynika, że trawniki mogą być koszone tylko raz na miesiąc, o ile prace będą prowadzone 7 dni w tygodniu. Tereny zielone w centrum miasta są utrzymane bardzo ładnie, natomiast poza centrum, a zwłaszcza poza granicami administracyjnymi, są zaniedbane i zarastają. Np. jeszcze w dniu 11 lipca na Bielawie, miejsca wyznaczone na biwakowanie, były zarośnięte pokrzywami, że nie wspomnę o koszach przepełnionych śmieciami i paskudnie śmierdzącym WC. Strach pomyśleć, jak wyglądałyby tereny zielone, gdyby nie udało się wyłonić pracowników z kwalifikacjami do obsługi wykaszarek? Czy w Gminie może funkcjonować cokolwiek na zasadzie uda się lub nie uda? Wspomniane 22 dni przypadły akurat w dzień X Sesji, kiedy to w trakcie jej trwania, przed punktem Wolne wnioski i zapytania, otrzymałem od Pana M.Smyka pismo z cytowaną powyżej odpowiedzią. Przypomina to praktyki z czasów słusznie minionej kadencji, kiedy w taki sam sposób zatykano gęby upominającym się o informacje. W taki właśnie sposób okazuje się pogardę i lekceważenie cymbałom, przeszkadzającym urzędnikom w pracy. Na myśl przychodzi refleksja burmistrzowie się zmienili, ale przecież urzędnicy pozostali ci sami, i praktyki też. Zgodnie z KPA, odpowiedź w tak banalnej sprawie powinna zostać udzielona bez zbędnej zwłoki, chyba że problematyka przerosła urzędników. Poza tym, Ustawa o dostępie do informacji publicznej powiada, że odpowiedzi należy udzielić w ciągu 14 dni. Po tym terminie pytający może dochodzić swego nawet w Sądzie! W tym kontekście miejmy nadzieję, że Ratusz weźmie sobie do serca wystąpienie na sesji nowego Proboszcza, który złożył całej władzy życzenia owocnej pracy na rzecz społeczności Czaplinka, a zwłaszcza skutecznych działań na rzecz dzieci i młodzieży. Niepotrzebnym zgrzytem było narzucenie i wymuszenie na zebranych kościelnej celebry. Ci, którzy zdecydowali o przyjęciu takiej formuły na forum Rady Miejskiej, powinni się wpierw zastanowić czy wszystkim będzie to odpowiadać, czy wszyscy gotowi są obnosić się publicznie ze swoją wiarą, czy może są wśród zebranych wyznawcy innych wyznań niż katolickie lub niewierzący, czy może urazi się w ten sposób czyjeś uczucia religijne. Czy wreszcie, jak się to ma do zasady rozdziału Kościoła od państwa i swobód, zagwarantowanych w Konstytucji? Najwidoczniej zabrakło tu wyobraźni. Problem jakości dróg, znajdujących się na terenie gminy, wyraźnie zdominował tematykę sesji. Zaczęło się od tego, że Straż Pożarna na skutek fatalnego stanu drogi przybyła do gaszenia pożaru w Czarnem Małym z kilkuminutowym opóźnieniem. Mieszkańcy i sołtysi obecni na sesji, podnosili sprawę remontów nawierzchni ulic w mieście oraz dróg gminnych i powiatowych. Obszernie na temat dróg powiatowych mówił Stanisław Mikołajczyk, Przewodniczący Rady Powiatu. Zasadniczą przeszkodą w utrzymaniu należytego stanu dróg jest brak odpowiednich środków finansowych. Np. nasza gmina przeznacza w tym roku tylko 16 tys. zł na wymianę studzienek. Osobna sprawa to monitoring sieci drogowej. Pani Burmistrz była zdziwiona stanem drogi do Czarnego Małego, na której dzisiaj urywa się nawet zawieszenia. Dlaczego gospodarz gminy nie jest zorientowany w tej materii, kto za to odpowiada? Może celowym byłoby opracować raport o stanie dróg na terenie miasta i gminy? Miłym akcentem sesji było wręczenie przez Panią Zofię Snarską upominku Panu Czesławowi Podkowiakowi, radcy prawnemu UMiG, za kulturę przyjmowania krytyki. Niechże Magistrat bierze przykład z prawnika! Adam Kośmider STO LAT! 26 lipca Pani Helena Wyzińska z Ostroroga kończy 81 lat. Urodziła się w Osikowie koło Berdyczowa. W 1942r. została wywieziona na przymusowe roboty do Kazachstanu, skąd po roku uciekła, ratując się przed głodową śmiercią. Przebyła 3 tys. kilometrów do rodzinnego domu, gdzie już czekało na nią NKWD. Uwięziono ją w Żytomierzu, skąd na początku 1943r. została powołana do 2 Armii Wojska Polskiego. Najpierw była sanitariuszką, a potem przeszkolono ją na regulirow- szczyka i wcielono do Samodzielnego Batalionu, który podążał za frontem. Ciężka i niebezpieczna była to służba. Zima 1944/45 była wyjątkowo sroga, a bezpośrednio za frontem było bardzo niebezpiecznie. Jej szlak bojowy prowadził od Lwowa przez Wrocław do Berlina. Jesienią 1945r. została zdemobilizowana i przyjechała do Liszkowa, gdzie osiedliła się jej starsza siostra z mężem. Po repatriacji rodziców z ZSRR w 1947r., zamieszkuje z nimi w Ostrorogu. W 1950r. wychodzi za mąż i przejmuje od rodziców gospodarkę, na której pracuje do przejścia na rentę w 1984r. Doczekała się 3 córek, 7 wnuków i 6 prawnuków. W 1999r. umiera mąż i Pani Helena mieszka samotnie. Wojenne trudy nadwyrężyły kręgosłup i Pani Helena z trudnością chodzi. Za wzorową służbę wojskową w czasie wojny otrzymała wiele medali i odznaczeń. Redakcja KURIERA CZAPLINECKIGO i Stowarzyszenie POKOLENIA życzą zasłużonej solenizantce zdrowia, pogody ducha, radości z dzieci, wnuków i prawnuków oraz stu lat życia.

18 18 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007 Srebro we włosach, a w sercu maj... Na łamach Kuriera Czaplineckiego staram się zaprezentować działania członków koła Polskiego Związku Emerytów i Rencistów w Czaplinku. Przede wszystkim piszę o aktywności społecznej i intelektualnej, czego przykładem są np. kursy komputerowe Internet dla 50+, które ukończyło kilkudziesięciu seniorów, jako kontynuacja edukacji w wieku emerytalnym. Piszę o tych, którzy uczestniczą w imprezach urozmaiconych tańcami, konkursami, śpiewami. Każde spotkanie zaczynamy naszym hymnem, którego refren brzmi: Emeryci żyją Miód i wino piją Z góry spoglądają Wszystko w nosie mają Rozstajemy się śpiewając pieśń pożegnalną: Upływa szybko życie, Jak potok płynie czas, Za rok, za dzień, za chwilę Razem nie będzie nas Proste, wzruszające słowa mówiące o przemijaniu. W trakcie tych spotkań ludzie się spełniają, bo mogą rozmawiać. Myślenie narracyjne odgrywa ważną rolę w indywidualnym życiu człowieka, np. nawiązywaniu przyjaźni. Jest to głębokie przekonanie, że ludziom podobnym do nas zdarzają się podobne opowieści. Sama umiejętność opowiadania i słuchania historii jest uniwersalna dla gatunku człowieka. W życiu codziennym bezustannie oddajemy się słuchaniu historii. Co zdarzyło się wczoraj naszej sąsiadce? Jak potoczyła się ta czy inna historia miłosna w naszym otoczeniu? Jaka jest historia sukcesu lub porażki naszych znajomych? Kto zachorował i jakie są szanse na jego wyleczenie? Narracje mają nieodparty urok i są wszechobecne w naszym życiu. Właśnie w ten sposób przyswajamy wiedzę potrzebną do funkcjonowania w swoim otoczeniu, dostarczamy sobie motywacji do osiągnięcia celów i uczymy się całego szeregu umiejętności niezbędnych, aby żyć ze sobą. Niemożność opowiadania staje się cierpieniem. Nasz związek czy Klub Seniora pomagają ludziom osamotnionym i wyobcowanym z łańcucha międzyludzkich opowieści poprzez włączenie ich w działalność zbiorową, a więc różnego rodzaju imprezy, wycieczki, spotkania rocznicowe, itp. W 2007r. było ich wiele. W każdym uczestniczyło osób. Jedna impreza w miesiącu, a więc: 26 stycznia - Dzień Babci i Dziadka, 16 lutego Walentynki, 6 marca - Dzień Kobiet, 11 kwietnia Wielkanoc, 26 maja - Dzień Matki, 23 czerwca - Wieczór Świętojański, niezapomniany, beztroski, radosny zakończony puszczaniem wianków, stateczków i zniczy na jezioro Czaplino, 11 lipca - wycieczka na trasie Malbork - Sztutowo - Stegna. Dla 50 uczestników stanowiła ona zetknięcie się z historią i poznaniem kilku najpiękniejszych i najciekawszych miejsc Polski. Dla jednej z uczestniczek, pani Stefaniak, było to wstrząsające przeżycie. Ze łzami w oczach opowiadała o strasznych scenach, których była świadkiem jako więźniarka hitlerowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof. Przebywała w nim kilka miesięcy 1945r. Na szczęście razem z grupą innych więźniów udało jej się uciec i uniknąć ewakuacji oraz marszu śmierci. Dobrym obyczajem jest pielęgnowanie takich opowieści, zwłaszcza przekazywanie dzieciom historii ich własnej rodziny. 26 maja odbyło się również zebranie sprawozdawczo-wyborcze Koła PZERiI. Wybrano zarząd w składzie: Brunon Bronk - przewodniczący, Krystyna Orłowska - zastępca przewodniczącego, Helena Słoma - księgowa, Maria Kozak -skarbnik, Henryka Nagórska - sekretarz, Irena Zalewska - członek, Alfreda Piechowska - członek. Kiedy dobrze znamy historie naszej przeszłości i zastanawiamy się nad nimi, mamy więcej możliwości radzenia sobie w życiu, a czasem także krytycznego ustosunkowania się do przekazanych nam wzorców. Możemy czerpać siłę z korzeni, a także próbować nie powtarzać starych błędów. Nie każdy z nas ma rodzinę, nie każdy posiada wnuki. Nie wszyscy lubią wysiłek fizyczny, przebywanie w dużym gronie osób albo pracę w późnym wieku. Dla tych wszystkich seniorów i dla każdego z osobna, życie proponuje wiele różnych form działania - wystarczy tylko przełamać obawy i uwierzyć, że starość nie oznacza oczekiwania na odejście... Brunon Bronk Ruszyła budowa ronda Na początku lipca rozpoczęły się prace związane z budową ronda na Placu 3-go Marca. Inwestorem zadania jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie. Generalnym wykonawcą zadania jest firma Grupa Kapitałowa POLDRÓG. I etap prac obejmie rejon ul. Złocienieckiej, II etap rejon ul. Zbożowej, ul. Długiej, i jeden pas na ul. Wałeckiej (sierpień, wrzesień br.), III etap - rejon ul. Wałeckiej drugi pas jezdni i ul. Dąbrowskiego (październik br.). Należy oczekiwać, że rondo usprawni ruch i bezpieczeństwo w tym kluczowym rejonie miasta, do czasu wybudowania obwodnicy Czaplinka, a na pewno poprawi estetykę w tym miejscu. Zbigniew Dudor Skrzyżowanie ulic Wałeckiej i Złocienieckiej z 1923r.

19 Kurier Czaplinecki - Lipiec cd. ze strony 12 lęgowego mają biało ubarwiony tył głowy, boki szyi i kark, ale białe końce piór szybko ścierają się i białe pozostają jedynie policzki. Poza tym dorosłe ptaki mają owalne, jaskrawobiałe plamy w okolicy stawów biodrowych. Kormorany w 6 podgatunkach (chociaż niektórzy badacze rozróżniają tylko 2) zasiedlają rozległe obszary wszystkich kontynentów, z wyjątkiem Ameryki Południowej i Antarktydy. Kormoran suszący skrzydła po nurkowaniu W Polsce jeszcze w latach 70. kormorany uchodziły za rzadkie. Ostatnio obserwuje się jednak ekspansję tego gatunku w głąb kraju. Zdarza się nawet, że kormorany próbują zimować na niezamarzających odcinkach dużych rzek lub zbiornikach zaporowych. Zimą 2001/2002 spore stado tych ptaków chciało przezimować na Wiśle w granicach Warszawy, lecz styczniowa fala mrozów i zamarznięcie rzeki zmusiły je do poszukiwania lepszego miejsca. W okolicach zasobnych w pokarm, czyli obfitujących w ryby, pojawiają się grupy młodych kormoranów, które jeśli nie są niepokojone, mogą nawet przystępować do lęgów w głębi kraju. Nadal jednak najliczniejsze i największe kolonie lęgowe są rozmieszczone na wybrzeżu i na Mazurach. Tak z bliska wygląda konkurent wędkarzy W koloniach lęgowych kormorany pojawiają się w drugiej połowie marca. W kwietniu przystępują do lęgów i wtedy dzieje się tam najwięcej. Ptaki podkradają sobie nawzajem budulec na gniazdo, przepychają się, hałasują, ale pomimo pozornego rozgardiaszu kończą budowę gniazd, składają jaja (zwykle 3-4, ale może ich być 2-6) i wysiadują je dni. Młode opuszczają gniazda mniej więcej po 50 dniach, ale jeszcze tyleż dni pozostają pod opieką rodziców, którzy swoje potomstwo regularnie dokarmiają. Średni sukces lęgowy kormoranów to zaledwie 1,2-1,6 młodego na parę rocznie, ale wobec długowieczności tego gatunku (znane są obrączkowane ptaki w wieku co najmniej 18 lat), szybkiego dojrzewania płciowego (w wieku 3 lat, sporadycznie wcześniej, czasem później) i zmniejszonej śmiertelności zimowej (dzięki możliwości żerowania na zbiornikach wodnych z niezamarzającą wodą w pobliżu miast i np. elektrociepłowni), po spadku liczebności w latach 70. odbudował on w znacznym stopniu swą populację lęgową i stale zwiększa jej liczebność. Na skutek tego rozlega się coraz więcej głosów wzywających do redukowania liczebności kormoranów w pobliżu stawów rybnych i np. Zatoki Gdańskiej. Ptaki te w ostatnich latach przestały być postrzegane przez wędkarzy jako sympatyczny dodatek do mazurskiej przyrody, coraz częściej natomiast są przepędzane jako konkurenci. Kormoran jest przykładem ptaka, który wyraźnie skorzystał na działalności człowieka i biologicznym zanieczyszczeniu wód. W czystej i przejrzystej wodzie niełatwo mu polować na ryby, tym bardziej że i ryby w takich wodach są z reguły mniej liczne niż w żyźniejszych i z reguły bardziej mętnych rzekach, a zwłaszcza jeziorach. Odprowadzanie ścieków komunalnych do rzek i jezior sprawia, że przybywa w nich azotanów i fosforanów, które spełniają funkcje nawozów organicznych. Wskutek tego najpierw wzrasta ilość bakterii i pierwotniaków, potem planktonu roślinnego i zwierzęcego, a następnie ryb planktonożernych, tzw. spokojnego żeru, czyli niedrapieżnych. Tych ostatnich jednak przybywa dopiero pod warunkiem, że wraz ze wzrostem zanieczyszczenia organicznego nie ujawniają się niekorzystne zjawiska z nim związane i nie wzrasta przy okazji chemiczne skażenie wody. Śmiertelność młodych ryb w pierwszych latach życia jest ogromna. Stąd gigantyczne ilości jaj składanych przez płocie, karasie, liny czy leszcze. Tylko nieliczne osobniki mają szansę dożyć pierwszego tarła. W ubogich środowiskach ryby składają mniej jaj, są mniejsze i wolniej rosną. Kiedy przybywa substancji odżywczych, rosną szybciej, składają więcej jaj i więcej narybku przeżywa pierwsze tygodnie, ale i tak stosunkowo niewiele osobników dożywa wieku rozrodczego. W międzyczasie bowiem wiele ryb ginie z powodu chorób i pasożytów oraz pada ofiara drapieżników. Kormoran jest jednym z wielu rybożernych zwierząt, które wykorzystują nadwyżki populacyjne różnych gatunków ryb, zjadają je, karmią nimi potomstwo i w efekcie zwiększają swoją liczebność. Obserwowana w ostatnich latach eksplozja liczebności krajowej populacji kormoranów ma więc związek ze skażeniem wód. Wraz ze spadkiem liczebności kormoranów ubyło też bielików, ich naturalnych wrogów. W najbliższych latach należy oczekiwać ustabilizowania się liczebności jednego i drugiego, chociaż bieliki korzystają z wielu źródeł pokarmu i poszukują go nie tylko w koloniach lęgowych kormoranów czy czapli. Inwestowanie w oczyszczalnie ścieków powinno dość szybko doprowadzić do spadku liczebności kormoranów, mew i krzyżówek. Nie mają zatem sensu akcje odstrzeliwania kormoranów Kormorany są zawsze skore do sprzeczek na terenie stawów rybnych, tym sposobem bowiem można tylko doraźnie ograniczyć lokalną populację, i to na krótko. Poprawa jakości wód ma o wiele lepszy skutek. Z kormoranami i szkodami wyrządzanymi przez nie w rybostanie była kiedyś związana pewna audycja radiowa. Poproszono mnie o zabranie głosu, gdyż jeden z wędkarzy przeklinał te ptaki i psioczył, że na Mazurach można sobie godzinami stać na brzegu i nic nie złapać, bo wszędzie pełno kormoranów, które wszystko zjadają. Zdenerwowanemu słuchaczowi jeszcze dołożyłem, gdyż wyjaśniłem, że skoro są kormorany, to musi być też ryba. I że tylko człowiek potrafi łowić tam, gdzie ich nie ma. Kormoran nie może sobie pozwolić na takie marnotrawienie czasu. Skoro wędkarz nie może złapać ryb, to niech ma pretensję do siebie, a nie do kormorana, bo ten świetnie sobie radzi. Nie wiem, jak te uwagi zniósł słuchacz, ale może, obserwując kormorany, czegoś się nauczy. Andrzej G. Kruszewicz (PTAKI POLSKI Ofic. Multico 2005)

20 20 Kurier Czaplinecki - Lipiec 2007

Nazwa Imprezy Data Organizatorzy Gmina Czaplinek Opera na Zamku Szczecin. czerwca )

Nazwa Imprezy Data Organizatorzy Gmina Czaplinek Opera na Zamku Szczecin. czerwca ) Czerwiec 2011 OPEROBUS Od stycznia do czerwca Opera na Zamku Szczecin Rejsy stateczkiem spacerowym od maja do końca OSW OW Drawtur Europa i Drawtur sierpnia Dzień Dziecka festyn w 1 czerwiec Sołectwo Kołomąt

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? www.nowytarg.pl Broszura informacyjna dla mieszkańców Nowego Targu Edycja 2005 Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie mieszkańcom miasta Nowego Targu w prosty

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA REWITALIZACJI I ROZBUDOWY DROGI WODNEJ MIĘDZY WIELKIMI JEZIORAMI MAZURSKIMI A KANAŁEM AUGUSTOWSKIM NA I WARMIŃSKO MAZURSKIEGO

KONCEPCJA REWITALIZACJI I ROZBUDOWY DROGI WODNEJ MIĘDZY WIELKIMI JEZIORAMI MAZURSKIMI A KANAŁEM AUGUSTOWSKIM NA I WARMIŃSKO MAZURSKIEGO KONCEPCJA REWITALIZACJI I ROZBUDOWY DROGI WODNEJ MIĘDZY WIELKIMI JEZIORAMI MAZURSKIMI A KANAŁEM AUGUSTOWSKIM NA OBSZARZE WOJEWÓDZTW PODLASKIEGO I WARMIŃSKO MAZURSKIEGO SYGNOTARIUSZE UMOWY WOJEWÓDZTWO

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo

P R O T O K Ó Ł Nr XIII/15. nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej w Nisku odbytej w dniu 27 października 2015r w sali narad Urzędu Gminy i Miasta w Nisku

P R O T O K Ó Ł Nr XIII/15. nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej w Nisku odbytej w dniu 27 października 2015r w sali narad Urzędu Gminy i Miasta w Nisku P R O T O K Ó Ł Nr XIII/15 nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej w Nisku odbytej w dniu 27 października 2015r w sali narad Urzędu Gminy i Miasta w Nisku Nadzwyczajną sesję Rady Miejskiej w Nisku otworzył

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY???

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY??? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY??? Działalność Powiatu, w tym oczywiście finanse są jawne. Mówi o tym art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Bardziej szczegółowo

Protokół Nr XVII/2015

Protokół Nr XVII/2015 Protokół Nr XVII/2015 z XVII sesji Rady Powiatu Średzkiego V kadencji zwołanej w trybie nadzwyczajnym, która odbyła się w dniu 2 listopada 2015 roku o godz. 10.30 w sali 107 Starostwa Powiatowego w Środzie

Bardziej szczegółowo

jako okazję do świętowania i wyrażenia naszej nadziei na dobrą spokojną i pożyteczna przyszłość, ale także jako okazję

jako okazję do świętowania i wyrażenia naszej nadziei na dobrą spokojną i pożyteczna przyszłość, ale także jako okazję Szanowni Państwo, Dzisiejsze przywitanie Nowego Roku wykorzystujemy nie tylko jako okazję do świętowania i wyrażenia naszej nadziei na dobrą spokojną i pożyteczna przyszłość, ale także jako okazję do podsumowania

Bardziej szczegółowo

KSSE - Podstrefa Tyska OFERTA NR 1/2011. teren inwestycyjny nieruchomość gruntowa w Lędzinach

KSSE - Podstrefa Tyska OFERTA NR 1/2011. teren inwestycyjny nieruchomość gruntowa w Lędzinach KSSE - Podstrefa Tyska Szanowni Państwo, Mamy przyjemność przedstawić: OFERTA NR 1/2011 teren inwestycyjny nieruchomość gruntowa w Lędzinach Przedmiotem oferty jest sprzedaż całości lub części niezabudowanej

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia.

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia. Możliwości finansowania projektów budowlanych w Polsce ze środków UE w świetle nowej perspektywy finansowania 2014-2020 Warszawa, 24 września 2013 r. 1 Dotychczasowe doświadczenia Skutecznie korzystamy

Bardziej szczegółowo

KURS NA PRZYSZŁOŚĆ. Strategia i kierunki rozwoju Pomorskiego Związku Żeglarskiego (PoZŻ) na lata 2014-2016. Gdynia, 12 października 2014 r.

KURS NA PRZYSZŁOŚĆ. Strategia i kierunki rozwoju Pomorskiego Związku Żeglarskiego (PoZŻ) na lata 2014-2016. Gdynia, 12 października 2014 r. KURS NA PRZYSZŁOŚĆ Strategia i kierunki rozwoju Pomorskiego Związku Żeglarskiego (PoZŻ) na lata 2014-2016 Gdynia, 12 października 2014 r. SPIS TREŚCI: 1. WPROWADZENIE 2. OBSZARY STRATEGICZNE 3. PODSTAWY

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VIII/40/2015 RADY POWIATU GNIEŹNIEŃSKIEGO. z dnia 26 marca 2015 r.

UCHWAŁA NR VIII/40/2015 RADY POWIATU GNIEŹNIEŃSKIEGO. z dnia 26 marca 2015 r. UCHWAŁA NR VIII/40/2015 RADY POWIATU GNIEŹNIEŃSKIEGO z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie: wprowadzenia ograniczeń i zakazów używania jednostek pływających napędzanych silnikami spalinowymi na jeziorach Powiatu

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020.

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. ANKIETA Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. Szanowni Państwo! W związku z rozpoczęciem prac nad opracowaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK Projekt Rozbudowa sieci kanalizacyjnej Gminy Łask jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie projektów rozwoju społeczno-gospodarczego w celu tworzenia nowych miejsc pracy na terenie powiatu giŝyckiego

Przedstawienie projektów rozwoju społeczno-gospodarczego w celu tworzenia nowych miejsc pracy na terenie powiatu giŝyckiego Przedstawienie projektów rozwoju społeczno-gospodarczego w celu tworzenia nowych miejsc pracy na terenie powiatu giŝyckiego Grupa 4 EKO-śEGLARSTWO GiŜycko, 27 kwietnia 2010 r. CUDA POD śaglami MAZURY CUD

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wycieczki do Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego.

Sprawozdanie z wycieczki do Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego. Sprawozdanie z wycieczki do Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego. W ramach realizacji projektu Dolnośląska szkoła liderem projakościowych zmian w polskim systemie edukacji, do którego przystąpiła nasza szkoła,

Bardziej szczegółowo

STUDIUM TECHNICZNO EKONOMICZNO ŚRODOWISKOWE BUDOWY DROGI EKSPRESOWEJ S6 LĘBORK CHWASZCZYNO (GDYNIA WIELKI KACK)

STUDIUM TECHNICZNO EKONOMICZNO ŚRODOWISKOWE BUDOWY DROGI EKSPRESOWEJ S6 LĘBORK CHWASZCZYNO (GDYNIA WIELKI KACK) STUDIUM TECHNICZNO EKONOMICZNO ŚRODOWISKOWE BUDOWY DROGI EKSPRESOWEJ S6 LĘBORK CHWASZCZYNO (GDYNIA WIELKI KACK) Projektowany odcinek drogi S6 na tle docelowej sieci autostrad i dróg ekspresowych A autostrada,

Bardziej szczegółowo

Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII. Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015

Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII. Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015 Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015 Przede mną nowy rok szkolny. Dużo myślałam podczas wakacji o tym, jak powinien on wyglądać. Kolejny raz przeczytałam

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚĆ EDUKACJI, CZYLI JAK EFEKTYWNIE FINANSOWAĆ EDUKACJĘ

PRZYSZŁOŚĆ EDUKACJI, CZYLI JAK EFEKTYWNIE FINANSOWAĆ EDUKACJĘ PRZYSZŁOŚĆ EDUKACJI, CZYLI JAK EFEKTYWNIE FINANSOWAĆ EDUKACJĘ I JAK PLANOWAĆ DZIAŁANIA (STRATEGIA)? II Międzynarodowe Forum Ekologiczne Kołobrzeg, 17.09.2015 r. Małgorzata Skupińska RAZEM MOŻEMY WIĘCEJ.

Bardziej szczegółowo

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości!

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Gmina Pleśna bierze udział w projekcie Samorząd z inicjatywą realizowanym przez Fundację Biuro

Bardziej szczegółowo

WODNA PRZYGODA!!! ORGANIZACJA URODZIN DLA DZIECI OD 10 LAT

WODNA PRZYGODA!!! ORGANIZACJA URODZIN DLA DZIECI OD 10 LAT WODNA PRZYGODA!!! ORGANIZACJA URODZIN DLA DZIECI OD 10 LAT Proponujemy wielką, ciekawą i niezapomnianą nadmorską przygodę! Podczas rejsów w specjalnie odwiedzanych miejscach utrzymujemy odpowiednie warunki

Bardziej szczegółowo

Korzyści z inwestowania w Podstrefie Koszalin SSSE:

Korzyści z inwestowania w Podstrefie Koszalin SSSE: Koszalin położony jest w województwie zachodniopomorskim w Polsce, w odległości 6 km w linii prostej od Morza Bałtyckiego. Koszalin to ważny węzeł komunikacyjny, przez który przebiega międzynarodowa trasa

Bardziej szczegółowo

Działanie nr 7 - druga wymiana.

Działanie nr 7 - druga wymiana. Realizacja projektu "MAM PRAWO! Transfer nowoczesnych programów i metod terapii i edukacji dzieci i młodzieży niepełnosprawnej do Centrum dla dzieci niepełnosprawnych ORIONI w Zestafoni" Działanie nr 7

Bardziej szczegółowo

Popyt w rozwoju sieci drogowej czyli jak to jest z tym ruchem. Michał Żądło GDDKiA-DPU

Popyt w rozwoju sieci drogowej czyli jak to jest z tym ruchem. Michał Żądło GDDKiA-DPU Popyt w rozwoju sieci drogowej czyli jak to jest z tym ruchem Michał Żądło GDDKiA-DPU Ruch jest wynikiem realizacji potrzeby przemieszczania ludzi lub towarów Czym jechać? Ruch jest wynikiem realizacji

Bardziej szczegółowo

" Chór to nie tylko szkoła śpiewu, to sposób na życie wesołe i radosne..."

 Chór to nie tylko szkoła śpiewu, to sposób na życie wesołe i radosne... " Chór to nie tylko szkoła śpiewu, to sposób na życie wesołe i radosne..." Chór szkolny skupia uczniów lubiących łączyć swoje pasje, talent z artystycznym sposobem wyrażania siebie. To bardzo wymierny

Bardziej szczegółowo

Analiza SWOT. Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów

Analiza SWOT. Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów Ewelina Szantyka Cel strategiczny: Osiągnięcie trwałego rozwoju społecznego i gospodarczego, przy utrzymaniu uzdrowiskowego charakteru Nałęczowa, poprzez wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia WSPOMNIENIA Z LAT 70 NA PODSTAWIE KRONIK SZKOLNYCH. W ramach Internetowego Projektu Zbieramy Wspomnienia pomiędzy końcem jednych, a początkiem drugich zajęć wybrałam

Bardziej szczegółowo

Szczecińska Stocznia Remontowa GRYFIA. Nieruchomość gruntowa rekreacyjna na sprzedaż. Szczecińska Stocznia Remontowa GRYFIA SA

Szczecińska Stocznia Remontowa GRYFIA. Nieruchomość gruntowa rekreacyjna na sprzedaż. Szczecińska Stocznia Remontowa GRYFIA SA Nieruchomość gruntowa rekreacyjna na sprzedaż GRYFIA 2011 SA Nieruchomość gruntowa na sprzedaż Gryfia S.A. ( Sprzedający ) oferuje na sprzedaż prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości gruntowej niezabudowanej,

Bardziej szczegółowo

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE KSI-4111-01-07/2012 K/12/001 Warszawa, dnia 10 grudnia 2012 r. Pan Krzysztof Chojniak Prezydent Miasta Piotrkowa Trybunalskiego WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia

Bardziej szczegółowo

Jar w Ochojcu i co dalej? Korzyści dla mieszkańców Katowic płynące z projektu REURIS: dziś i jutro

Jar w Ochojcu i co dalej? Korzyści dla mieszkańców Katowic płynące z projektu REURIS: dziś i jutro Jar w Ochojcu i co dalej? Korzyści dla mieszkańców Katowic płynące z projektu REURIS: dziś i jutro Główny Instytut Górnictwa Miasto Katowice This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme

Bardziej szczegółowo

Piknik Rodzinny w Zwierzynie.

Piknik Rodzinny w Zwierzynie. Piknik Rodzinny w Zwierzynie. Data realizacji Cele operacji Partnerzy i uczestnicy operacji Liczba uczestników SPRAWOZDANIE Z IMPREZY Piknik Rodzinny w Zwierzynie. 14-16 czerwca 2013 roku promocja informacji

Bardziej szczegółowo

"Budowa południowej obwodnicy Morawicy w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 766 do skrzyżowania z projektowaną obwodnicą DK73.

Budowa południowej obwodnicy Morawicy w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 766 do skrzyżowania z projektowaną obwodnicą DK73. 1 SPIS TREŚCI 1. PRZEDMIOT OPRACOWANIA... 2 2. LOKALIZACJA INWESTYCJI... 2 3. ZAKRES INWESTYCJI... 2 4. CEL INWESTYCJI... 2 5. WARIANTY INWESTYCYJNE... 3 5.1 WARIANT 1 (czerwony)...5 5.2 WARIANT 2 (żółty)...7

Bardziej szczegółowo

Środki unijne napędzają rozwój gminy

Środki unijne napędzają rozwój gminy Środki unijne napędzają rozwój gminy Kończy się powoli kadencja w samorządzie. Myślę, że na jej zakończenie jesteśmy winni mieszkańcom informacje, co zostało zrobione w tym czasie, z jakich pieniędzy były

Bardziej szczegółowo

More Baltic Biogas Bus Project 2013 2014. www.balticbiogasbus.eu 1

More Baltic Biogas Bus Project 2013 2014. www.balticbiogasbus.eu 1 More Baltic Biogas Bus Project 2013 2014 1 Autobusy napędzane biometanem i eco-driving dr inż. Wojciech Gis, ITS mgr Mikołaj Krupiński, ITS Jonas Forsberg, Biogas Öst dr inż. Jerzy Waśkiewicz, ITS dr inż.

Bardziej szczegółowo

Cel główny A Gmina o wysokim poziomie rozwoju gospodarczego

Cel główny A Gmina o wysokim poziomie rozwoju gospodarczego V. PLAN OPERACYJNY Plan operacyjny to element strategii, który szczegółowo określa sposób jej realizacji poprzez przypisanie wyznaczonym celom głównym odpowiednich celów operacyjnych oraz konkretnych zadań.

Bardziej szczegółowo

O FIRMIE. Serdecznie zapraszamy!!! Bartosz Obracaj. Wojciech Obracaj

O FIRMIE. Serdecznie zapraszamy!!! Bartosz Obracaj. Wojciech Obracaj O FIRMIE Firma Polconn - Complete Sailing Service to przedsięwzięcie bazujące na naszym wieloletnim doświadczeniu żeglarskim, skierowane do wszystkich pasjonatów tego sportu, zarówno osób prywatnych jak

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu: Wstęp. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Zanieczyszczenia wód. Odpady stałe

Plan wykładu: Wstęp. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Zanieczyszczenia wód. Odpady stałe Plan wykładu: Wstęp Klasyfikacja odpadów i zanieczyszczeń Drogi przepływu substancji odpadowych Analiza instalacji przemysłowej w aspekcie ochrony środowiska Parametry charakterystyczne procesu oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

Gmina K oronowo w opinii turystów i odwiedzających

Gmina K oronowo w opinii turystów i odwiedzających Gmina K oronowo w opinii turystów i odwiedzających Projekt badawczy realizowany przez Wyższą Szkołę Gospodarki w Bydgoszczy we współpracy z Urzędem Miasta Koronowo oraz Bydgoską Lokalną Organizacją Turystyczną

Bardziej szczegółowo

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "LIWOCZ" zaprasza wszystkich zainteresowanych na bezpłatne szkolenie pt. "Małe projekty - sposób na aktywizację społeczności lokalnej" dotyczące przygotowania wniosków

Bardziej szczegółowo

Przyjęto następujący porządek obrad:

Przyjęto następujący porządek obrad: P R O T O K Ó Ł NR 15/2012 ze wspólnego posiedzenia: Komisji Ochrony Środowiska, Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Terenami z Komisją Komunikacji, Transportu i Bezpieczeństwa Publicznego odbytego w dniu

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

POWIAT STARGARDZKI. tel./fax. + 48 91 48-04-800/48-04-801 www.powiatstargardzki.eu e-mail: starostwo@powiatstargardzki.pl

POWIAT STARGARDZKI. tel./fax. + 48 91 48-04-800/48-04-801 www.powiatstargardzki.eu e-mail: starostwo@powiatstargardzki.pl POWIAT STARGARDZKI Starostwo Powiatowe w Stargardzie Szczecińskim ul. Skarbowa 1, 73-110 Stargard Szczeciński tel./fax. + 48 91 48-04-800/48-04-801 www.powiatstargardzki.eu e-mail: starostwo@powiatstargardzki.pl

Bardziej szczegółowo

Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki

Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki Trasa Augustów-Suwałki a Via Baltica Trasa Augustów-Suwałki to część planowanej transeuropejskiej trasy tranzytowej Via Baltica. Będzie to najkrótsza droga

Bardziej szczegółowo

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali:

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali: Na www.lca.pl napisali: Gminy łączą siły 2008-05-09 12:05:47 Podlegnickie gminy chcą wspólnie sięgnąć po unijne pieniądze. Wójtowie czterech gmin podpisali w piątek deklarację współpracy. Deklaracje współpracy

Bardziej szczegółowo

Oferta edukacyjna. w Tucholskim Parku Krajobrazowym. Dorota Borzyszkowska. Bydgoszcz, dnia 14 listopada 2014 r.

Oferta edukacyjna. w Tucholskim Parku Krajobrazowym. Dorota Borzyszkowska. Bydgoszcz, dnia 14 listopada 2014 r. Oferta edukacyjna w Tucholskim Parku Krajobrazowym Dorota Borzyszkowska Bydgoszcz, dnia 14 listopada 2014 r. 36. 983 ha 11.323 ha 25.660 ha 2 PWR fot. Marcin Karasiński PWR fot. Marcin Karasiński PWR

Bardziej szczegółowo

Zespół ds. dotacji unijnych All-grants.pl DZIAŁANIE 311. Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej

Zespół ds. dotacji unijnych All-grants.pl DZIAŁANIE 311. Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej DZIAŁANIE 311 Kto może zostać beneficjentem działania Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej?...2 Na jakie operacje może być przyznana pomoc?...3 Jaki jest zakres działalności nierolniczych

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE

SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE PROGRAM ZAJĘĆ Kamila Wyleżek ROK SZKOLNY 2015/2016 CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU Program zajęć szkolnego koła przyrodniczego przeznaczony jest dla uczniów klas gimnazjum oraz I przysposabiającej

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 6 Kształtowanie produktu turystycznego dr Edyta Gołąb-Andrzejak MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Najważniejsze składniki produktu turystycznego

Bardziej szczegółowo

Postawa obronna w przypadku ataku psa

Postawa obronna w przypadku ataku psa Zadanie 3. Przeprowadzenie spotkań uczniów z przedstawicielami Policji, Straży Pożarnej, Pogotowia Ratunkowego, organizacji społecznych etc. nt. Bezpieczne zachowanie w szkole, domu, na ulicy; zagrożenia,

Bardziej szczegółowo

O FIRMIE. Serdecznie zapraszamy!!! Bartosz Obracaj. Wojciech Obracaj

O FIRMIE. Serdecznie zapraszamy!!! Bartosz Obracaj. Wojciech Obracaj O FIRMIE Firma Polconn - Complete Sailing Service to przedsięwzięcie bazujące na naszym wieloletnim doświadczeniu w pracy w żeglarstwie, skierowane do wszystkich pasjonatów tego sportu, zarówno osób prywatnych

Bardziej szczegółowo

Cykl życia sprzętu elektrycznego i elektronicznego

Cykl życia sprzętu elektrycznego i elektronicznego Cykl życia sprzętu elektrycznego i elektronicznego Spis treści: 1. Wstęp. 2. Cykl życia urządzeń elektrycznych i elektronicznych. 3. Cykl życia mojego starego komputera w porównaniu z kosztami eksploatacyjnymi.

Bardziej szczegółowo

Cennik działek rolnych - osada nad jeziorem Zaleckim

Cennik działek rolnych - osada nad jeziorem Zaleckim Cennik działek rolnych - osada nad jeziorem Zaleckim Nr Powierzchnia w m2 Cena zł / m 2 Cena łączna w zł Status 25/4 3002 59,0 177 118 dostępna 25/5 3002 59,0 177 118 dostępna 25/6 3002 59,0 177 118 dostępna

Bardziej szczegółowo

Dom Ani Mój dom znajduje się w niewielkiej wsi 20km od Ostródy. Dla mnie jest miejscem niezwykłym, chyba najwspanialszym na świecie. To z nim wiążą się moje przeżycia z dzieciństwa, gdyż mieszkam tu od

Bardziej szczegółowo

inwestycji? Co kierowało tymi, którzy już

inwestycji? Co kierowało tymi, którzy już Dlaczego warto inwestycji? wybrać Karlino na miejsce swoich Co kierowało tymi, którzy już zdecydowali się tutaj zainwestować? Dla każdego przedsiębiorcy inny czynnik jest najważniejszy, ale nawet najbardziej

Bardziej szczegółowo

Warunki I konkursu wniosków w ramach programu priorytetowego Edukacja ekologiczna w 2013 r.

Warunki I konkursu wniosków w ramach programu priorytetowego Edukacja ekologiczna w 2013 r. Warunki I konkursu wniosków w ramach programu priorytetowego Edukacja ekologiczna w 2013 r. 1. Termin naboru wniosków od 02.04.2013 r. do 06.05.2013 r. 1. Konkurs ogłoszony w ośmiu kategoriach. 2. Całkowita

Bardziej szczegółowo

W posiedzeniu udział brali:

W posiedzeniu udział brali: P r o t o k ó ł 26/13 z posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej Gminy Kłecko odbytego w dniu 29 sierpnia 2013 r. w godzinach od 8.00 do 9.50 w sali posiedzeń Urzędu Miejskiego w Kłecku. W posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

Kluczowe problemy energetyki

Kluczowe problemy energetyki Kluczowe problemy energetyki Aspekty ekologiczne Ryszard Sobański PROJEKT NR POIG.01.01.01-00-005/08 TYTUŁ PROJEKTU: Strategia rozwoju energetyki na Dolnym Śląsku metodami foresightowymi PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 1. Organizacja konkursu: Konkurs Piękna Wieś 2012, zwany dalej Konkursem, organizowany jest w kategoriach Wieś i Zagroda i dotyczy wsi oraz zagród położonych w granicach

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA WSTĘP Rośnie nasza świadomość ekologiczna, coraz bardziej jesteśmy przekonani, że zrównoważony

Bardziej szczegółowo

Spotkanie rozpoczęło się od występu zespołu Niefies z Krymu, który zaprezentował tańce narodowe Tatarów krymskich.

Spotkanie rozpoczęło się od występu zespołu Niefies z Krymu, który zaprezentował tańce narodowe Tatarów krymskich. EDUKACJA NA WESOŁO Dobra zabawa połączona z edukacją na rzecz bezpieczeństwa to główny cel, jaki przyświecał organizatorom Dnia Otwartego Centrum Szkolenia Policji. Spontanicznie przekazywane opinie na

Bardziej szczegółowo

NADWARCIAŃSKA ROWEROWA WIOSKA - ROWEREM WZDŁUŻ WARTY

NADWARCIAŃSKA ROWEROWA WIOSKA - ROWEREM WZDŁUŻ WARTY NADWARCIAŃSKA ROWEROWA WIOSKA - ROWEREM WZDŁUŻ WARTY Otwarcie wypożyczalni rowerów przez Sołtysa, członków Rady Sołeckiej oraz najstarszego i najmłodszego uczestnika rajdu Rozpoczęcie rajdu 1.06 2013 Na

Bardziej szczegółowo

Wydział Współpracy Społecznej

Wydział Współpracy Społecznej Wydział Współpracy Społecznej Wzmacnianie mechanizmu partycypacji społecznej w m.st. Warszawie Urząd Miasta Stołecznego Warszawy Centrum Komunikacji Społecznej Anna Petroff-Skiba Konsultacje społeczne

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O PRZETARGU. - max. okres spłaty kredytu do 7 lat - możliwość ustalenia indywidualnego oprocentowania. www.gbsstrzelin.

OGŁOSZENIE O PRZETARGU. - max. okres spłaty kredytu do 7 lat - możliwość ustalenia indywidualnego oprocentowania. www.gbsstrzelin. DEBATY Lądeckie - pewne informacje [153/2012] nr 511[148/2012] REKLAMA Gospodarczy Bank Spółdzielczy w Strzelinie Oddział Lądek Zdrój KREDYT GOTÓWKOWY www.gbsstrzelin.pl - max. okres spłaty kredytu do

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKA NA NARTY I SNOWBORD

WYCIECZKA NA NARTY I SNOWBORD WYCIECZKA NA NARTY I SNOWBORD Celem realizacji zajęć wychowania fizycznego w Publicznym Gimnazjum nr 1 w Chrzanowie jest wdrażanie do dbałości o sprawność fizyczną i prawidłowy rozwój, do troski o zdrowie

Bardziej szczegółowo

JADWIGA SYRKO-BOLACZEK

JADWIGA SYRKO-BOLACZEK JADWIGA SYRKO-BOLACZEK e-mail: mailto:twinbass@tlen.pl NAUCZYCIELKA BIOLOGII GIMNAZJUM IM. MACIEJA RATAJA W ŻMIGRODZIE TYTUŁ: DZIAŁANIA EKOLOGICZNE W SZKOLE - Jak zainteresować młodzież gimnazjalną ekologią?

Bardziej szczegółowo

Wniosek w sprawie ustalenia wykazu i planu finansowego wydatków, które nie wygasają z upływem roku budżetowego 2009 oraz terminu ich realizacji.

Wniosek w sprawie ustalenia wykazu i planu finansowego wydatków, które nie wygasają z upływem roku budżetowego 2009 oraz terminu ich realizacji. Łomża,dnia 17.12.2009 r Rada Miejska Łomży Wniosek w sprawie ustalenia wykazu i planu finansowego wydatków, które nie wygasają z upływem roku budżetowego 2009 oraz terminu ich realizacji. Proszę o uchwalenie

Bardziej szczegółowo

Związek Komunalny Gmin Czyste Miasto, Czysta Gmina

Związek Komunalny Gmin Czyste Miasto, Czysta Gmina Związek Komunalny Gmin Czyste Miasto, Czysta Gmina Część I Przepływ opłaty śmieciowej pomiędzy gminą/związkiem, a Regionalną Instalacją Przetwarzania Odpadów Komunalnych w praktyce. Region X Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Program Centrum Edukacji Obywatelskiej Szkoła pełna energii

Program Centrum Edukacji Obywatelskiej Szkoła pełna energii Program Centrum Edukacji Obywatelskiej Szkoła pełna energii ENERGIA a ZRÓWNOWAŻONY TRANSPORT Michał Wolny Warszawa, 7 października 2010 r. Czym jest ZRÓWNOWAŻONY TRANSPORT? Zmniejsza transport szkodliwy

Bardziej szczegółowo

Farma wiatrowa Założenia przyjęte przez Unię Europejską w dziedzinie produkowanej energii są takie, że do 2020

Farma wiatrowa Założenia przyjęte przez Unię Europejską w dziedzinie produkowanej energii są takie, że do 2020 E X P R ES S Nr 5/2012 Do rywal( )i Farma wiatrowa Założenia przyjęte przez Unię Europejską w dziedzinie produkowanej energii są takie, że do 2020 roku 20 procent energii ma pochodzić z odnawialnych źródeł.

Bardziej szczegółowo

tel. 68 384 36 75 fax. 68 384 38 38 e-mail: zsrpowodowo@poczta.onet.pl www.zsritpowodowo.pl

tel. 68 384 36 75 fax. 68 384 38 38 e-mail: zsrpowodowo@poczta.onet.pl www.zsritpowodowo.pl tel. 68 384 36 75 fax. 68 384 38 38 e-mail: zsrpowodowo@poczta.onet.pl www.zsritpowodowo.pl Nasza szkoła mieści się w malowniczo położonym Powodowie. ZSRiT POWODOWO od lat stanowi centrum kształcenia rolniczego

Bardziej szczegółowo

Regulamin Ogólnopolskiego Konkursu Krasomówczego Dzieci i Młodzieży Szkolnej

Regulamin Ogólnopolskiego Konkursu Krasomówczego Dzieci i Młodzieży Szkolnej Regulamin Ogólnopolskiego Konkursu Krasomówczego Dzieci i Młodzieży Szkolnej I Założenia ogólne konkursu Celem konkursów krasomówczych jest zwrócenie uwagi dzieci i młodzieży na potrzebę pielęgnacji języka

Bardziej szczegółowo

SKRÓCONY OPIS IMPREZ TARGOWYCH, W KTÓRYCH UCZESTNICZYŁO MIASTO SOPOT 2006

SKRÓCONY OPIS IMPREZ TARGOWYCH, W KTÓRYCH UCZESTNICZYŁO MIASTO SOPOT 2006 SKRÓCONY OPIS IMPREZ TARGOWYCH, W KTÓRYCH UCZESTNICZYŁO MIASTO SOPOT 2006 Międzynarodowy Salon Turystyczny Tour Salon 2006 W dniach 26-28 października 2006 Stowarzyszenie Turystyczne Sopot promowało miasto

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

P R O T O K Ó Ł Nr XXX/2009 XXX Sesji Rady Miejskiej w Pasymiu z dnia 16 listopada 2009 roku

P R O T O K Ó Ł Nr XXX/2009 XXX Sesji Rady Miejskiej w Pasymiu z dnia 16 listopada 2009 roku P R O T O K Ó Ł Nr XXX/2009 XXX Sesji Rady Miejskiej w Pasymiu z dnia 16 listopada 2009 roku Obrady XXX Sesji Rady Miejskiej w Pasymiu otworzył Przewodniczący Rady Miejskiej Pan Ryszard Żuk, witając przybyłych

Bardziej szczegółowo

REWITALIZACJA TERENÓW DWORCA PKP W SOPOCIE ORAZ SĄSIADUJĄCYCH Z NIM TERENÓW PRZY UDZIALE PARTNERA PRYWATNEGO

REWITALIZACJA TERENÓW DWORCA PKP W SOPOCIE ORAZ SĄSIADUJĄCYCH Z NIM TERENÓW PRZY UDZIALE PARTNERA PRYWATNEGO REWITALIZACJA TERENÓW DWORCA PKP W SOPOCIE ORAZ SĄSIADUJĄCYCH Z NIM TERENÓW PRZY UDZIALE PARTNERA PRYWATNEGO OPIS PRZEDSIĘWZIĘCIA Przedsięwzięcie, o wartości ca. 100 mln zł, ma na celu rewitalizację terenów

Bardziej szczegółowo

DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa)

DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji Urząd Miejski w Elblągu Adam Witek Wiceprezydent Elbląga www.elblag.eu DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) Elbląg leży na skrzyżowaniu krajowych dróg

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu TR.SIS408 Ochrona środowiska w transporcie Wersja przedmiotu 2013/14 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Budowa mostu na rzece Odrze w m. Brzeg Dolny wraz z drogami dojazdowymi

Budowa mostu na rzece Odrze w m. Brzeg Dolny wraz z drogami dojazdowymi Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013, priorytet

Bardziej szczegółowo

WYPADKI I KOLIZJE DROGOWE

WYPADKI I KOLIZJE DROGOWE WYPADKI I KOLIZJE DROGOWE WYPADKI DROGOWE Wypadek drogowy określenie zdarzenia w ruchu drogowym, gdzie jeden lub więcej uczestników ruchu drogowego bierze udział w zdarzeniu, w wyniku którego uczestnik

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie krajobrazu dla przyrody i rozwoju regionalnego: Możliwości zielonej infrastruktury

Kształtowanie krajobrazu dla przyrody i rozwoju regionalnego: Możliwości zielonej infrastruktury Kształtowanie krajobrazu dla przyrody i rozwoju regionalnego: Możliwości zielonej infrastruktury Warsztaty 4-5 listopada 2014, Biebrzański Park Narodowy Małgorzata Siuta, CEEweb for Biodiversity Plan warsztatów

Bardziej szczegółowo

Program Czyste Lasy. Gdańsk, 19 stycznia 2013 roku.

Program Czyste Lasy. Gdańsk, 19 stycznia 2013 roku. Program Czyste Lasy Gdańsk, 19 stycznia 2013 roku. 2 Czyste Lasy - Porządne Pomorze. 3 Czyste Lasy - Porządne Pomorze. 4 Czyste Lasy Porządne Pomorze Powierzchnia leśna województwa pomorskiego 659,9 tys.

Bardziej szczegółowo

Aby chronic trzeba poznać

Aby chronic trzeba poznać Szkolne Koło LOP przy Szkole Podstawowej nr 3 w Wieliczce Aby chronic trzeba poznać Główne założenia programu działalności koła: pogłębianie wiedzy o środowisku przyrodniczym, potrzebie i sposobach jego

Bardziej szczegółowo

Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze.

Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze. Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze. Hydrosfera składa się z kilku wyraźnie różniących się od siebie elementów będących zarazem etapami cyklu obiegu

Bardziej szczegółowo

Postępowanie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zakres KIP

Postępowanie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zakres KIP Karta informacyjna przedsięwzięcia art. 3 ust. 1 pkt. 5 ustawy z 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

Bardziej szczegółowo

Inwestycje zrealizowane w latach 2011 2014 na terenie Gminy Boleszkowice

Inwestycje zrealizowane w latach 2011 2014 na terenie Gminy Boleszkowice JEDNOSTKI I PROGRAMY, Z KTÓRYCH UZYSKANO DOTACJE NA REALIZACJĘ INWESTYCJI ORAZ JEDNOSTKI, Z KTÓRYMI PROWADZONO WSPÓŁPRACĘ W CELU REALIZACJI INWESTYCJI Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Bardziej szczegółowo

Turystyczne Zdjęcie Roku 2013

Turystyczne Zdjęcie Roku 2013 Turystyczne Zdjęcie Roku 2013 w kategorii impreza turystyczno krajoznawcza tytuł: Zdrowo, wesoło i turystycznie autor: Krzysztof Saracen Morski Klub Płetwonurków FLOTA DYPLOM WYRÓŻNIENIE Płetwal Roku 2013

Bardziej szczegółowo

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2011 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. Prognoza Finansowa Gminy Strzyżewice

Bardziej szczegółowo

III Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego

III Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego III Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego Warszawa, 22-23 IX 2014 Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ! www.miastadlarowerow.pl

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? Broszura informacyjna Urzędu Miasta i Gminy Wschowa Marzec 2006 WSTĘP Szanowni Państwo Już drugi raz przekazujemy na Państwa ręce publikację pt.: Skąd mamy pieniądze

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi System finansowania ochrony środowiska w Polsce 50% 20% 40% 70% 10% 10% Nadwyżka 35% 100% 65% 2 Działalność

Bardziej szczegółowo