DODATEK O ZDROWIU. Jak powstają blaszki miażdżycowe?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DODATEK O ZDROWIU. Jak powstają blaszki miażdżycowe?"

Transkrypt

1 DODATEK O ZDROWIU Nr 3 Temat numeru Choroby układu krążenia Miażdżyca - zwana arteriosklerozą - to najczęstsza choroba układu krążenia i obejmuje niemal cały organizm. Rozwija się powoli, początkowo nie daje objawów, jest przyczyną 90% zawałów serca. Nieleczona może skończyć się udarem. Jej niszczące działanie rozpoczyna się w błonie wewnętrznej i środkowej tętnic, głównie w aorcie, tętnicach wieńcowych i mózgowych, gdzie odkładają się złogi cholesterolu. Miażdżyca częściej dotyczy mężczyzn, może być wykrywana już nawet u dzieci. Zła dieta, brak ruchu, długotrwały stres - oto najczęstsze przyczyny powstawania tej choroby. 03 kwietnia 2014 r. W numerze: Uwaga na nadciśnienie Gorączka u dzieci Biegunka u dzieci i niemowląt str. 2 str. 3 str. 4 Norbert Haładaj o historii zdrowia str. 6 Przyczyny powstawania miażdżycy Miażdżyca nazywana jest chorobą cywilizacyjną i w wielu przypadkach za jej występowanie odpowiada niezdrowy tryb życia, a w szczególności nadwaga. Zbyt tłuste czy też bardzo przetworzone jedzenie podwyższa pozom cukru, cholesterolu, insuliny oraz trójglicerydów we krwi. Wszystko to powoduje podwyższenie ciśnienia tętniczego i jednocześnie osłabienie ścian naczyń krwionośnych, gdzie tworzą się złogi cholesterolu. Miażdżyca najczęściej atakuje osoby z otyłością brzuszną, osoby palące papierosy lub narażone na długotrwały stres. Podczas utrzymujących się reakcji stresowych w organizmie dochodzi do silnych zmian neurohormonalnych powodujących zawężanie się naczyń krwionośnych, wzrost ciśnienia i utrudnienie przepływu krwi. W przypadku nałogowych palaczy obserwuje się największą ilość zawałów serca. Miażdżyca to także choroba cukrzyków i osób spożywających alkohol. Nie bez znaczenia jest też wiek i płeć - większość cierpiących na tę chorobę to mężczyźni po czterdziestym roku życia. Za rozwój miażdżycy odpowiedzialny jest cholesterol (to on powoduje powstawanie blaszek miażdżycowych i zatykanie tętnic) oraz podwyższone ciśnienie, które uszkadza ściany naczyń krwionośnych. Czasem bywa jednak, że styl życia czy nawyki żywieniowe nie mają tak dużego znaczenia w postępowaniu choroby, bo - jak się okazuje - miażdżyca może mieć też podłoże genetyczne. Wtedy jej pierwsze oznaki pojawiają się już w dzieciństwie. Jak powstają blaszki miażdżycowe? Blaszka miażdżycowa to miejsce maksymalnego rozwoju miażdżycy (choroby zapalnej naczyń tętniczych). To miejsce jest najbardziej narażone na powstawanie skrzeplin, które mogą prowadzić do zawału serca lub udaru. Blaszka miażdżycowa powstaje, kiedy uszkodzona zostaje błona wyściełająca światło naczynia - tzw. śródbłonek. Uszkodzenie to wywołane bywa najczęściej nadciśnieniem lub zbyt wysokim poziomem złego cholesterolu LDL. W wyniku przewlekłego uszkodzenia śródbłonka powstaje blizna pozapalna. W tym miejscu dochodzi do zwężenia tętnicy Zdrowie i uroda, akademia fitness str. 7 i gromadzenia się złogów cholesterolu, a w dalszym etapie - do zwapnienia. Blaszka miażdżycowa zatyka tętnicę i powoduje niedokrwienie przypisanego jej narządu (np. mózgu czy serca). Objawy i diagnozowanie miażdżycy Ta choroba zwykle rozwija się niezauważona przez wiele lat i wykrywana jest zazwyczaj przypadkiem, np. po przebytym zawale czy przy badaniu poziomu cholesterolu we krwi. Jednak czasem pojawiają się symptomy, których nie powinniśmy bagatelizować. Zaniepokoić powinien nas ból klatki piersiowej (przypominający ściskanie), który może promieniować do rąk czy szyi. U osób z miażdżycą mogą pojawić się: - zaburzenia rytmu serca; - problemy z oddychaniem; str. 1

2 DODATEK O ZDROWIU Nr 3 - zawroty głowy; - utrata przytomności; - zaburzenia wzroku i mowy; - bóle kończyn dolnych. Wówczas konieczna jest wizyta u lekarza! Najprostszym badaniem pomagającym zdiagnozowanie miażdżycy jest USG tętnic szyjnych, które pozwala ocenić zmiany miażdżycowe, obecność skrzeplin czy stan naczyń krwionośnych i przepływ krwi w naczyniu. Widoczne podczas badania pogrubienie ściany naczynia, zwłaszcza nieregularne, jest typowe dla miażdżycy. Stopień zwężenia światła naczynia oceniany jest na podstawie pomiaru prędkości przepływu krwi w miejscu zwężenia i (dla porównania) w miejscu niezmienionym. U osób narzekających na bóle w klatce piersiowej (w przypadku choroby niedokrwiennej serca) wykonuje się EKG spoczynkowe lub wysiłkowe. Jeśli mamy do czynienia z objawami typowymi dla niedokrwienia kończyn dolnych (zmniejszenie obwodu kończyny, bledsza i chłodniejsza skóra, występujące owrzodzenia) wykonuje się USG kończyn dolnych oraz pomiar ciśnienia skurczowego na stopie i przedramieniu, które pozwalają wykryć upośledzenie przepływu krwi. Lekarz Piotrkowskiego Centrum Zdrowia radzi... Leczenie miażdżycy Podstawową metodą leczenia miażdżycy jest zwalczanie jej przyczyn - czyli przede wszystkim zmiana stylu życia. Najważniejsze dla osoby z miażdżycą jest obniżenie ciśnienia tętniczego oraz poziomu złego cholesterolu we krwi. Najprostszym rozwiązaniem jest właściwa dieta oraz aktywność fizyczna. W codziennej diecie osoby ze stwierdzoną miażdżycą powinny znaleźć się: chude mięso, warzywa, produkty zbożowe oraz źródła kwasów omega 3, które hamują rozwój blaszek miażdżycowych i powstawanie zakrzepów, obniżają ciśnienie krwi. Wspomniane kwasy znajdziemy w rybach, orzechach, migdałach, pestkach dyni, oleju lnianym, rzepakowym czy arachidowym. Kwasy omega 3 można uzupełniać suplementami - między innymi tranem. Warto jednak skonsultować się z lekarzem, gdyż zbyt duża ilość tranu może powodować krwawienia. Szczególnie na ten suplement powinny uważać osoby przyjmujące preparaty rozrzedzające krew. Nieoceniona w leczeniu i profilaktyce miażdżycy oraz innych chorób układu krążenia jest aktywność fizyczna. Najlepsze będą umiarkowane ćwiczenia: spacer, pływanie, bieg czy jazda na rowerze. Trzeba pamiętać o tym, aby ćwiczenia wykonywać w tzw. środowisku tlenowym - czyli takim, kiedy nasze tętno utrzymuje się na poziomie 60-70% tętna maksymalnego (tętno maksymalne można obliczyć, korzystając ze wzoru: 220 Twój wiek = tętno max). W trakcie takich ćwiczeń nasz organizm spala tkankę tłuszczową, likwidując jedną z przyczyn powstawania miażdżycy. Osoby z chorobami układu krążenia nie powinny wykonywać ciężkich ćwiczeń siłowych lub takich, w których długo utrzymywane jest napięcie mięśniowe - takie ćwiczenia powodują wzrost ciśnienia tętniczego. Jeżeli zmiana stylu życia nie wystarczy, trzeba sięgnąć po leki. Istotną role odgrywają tutaj leki przywracające prawidłową gospodarkę lipidową w organizmie. Najczęściej stosuje się STATYNY, które hamują syntezę cholesterolu, obniżają poziom LDL (zły cholesterol), działają ochronnie na śródbłonek naczyniowy, zmniejszają stan zapalny ściany naczyniowej, zmniejszają ryzyko zakrzepów oraz stabilizują blaszkę miażdżycową, chroniąc ją przed pęknięciem. W leczeniu farmakologicznym stosuje się również żywice wiążące kwasy żółciowe, obniżające poziom złego cholesterolu oraz FIBRATY stosowane w celu obniżenia stężenia trójglicerydów. W leczeniu miażdżycy pomocne są również witaminy: -witamina PP (kwas nikotynowy) obniża stężenie cholesterolu LDL i trójglicerydów, powodując wzrost frakcji HDL. Jej stosowanie może jednak wiązać się z działaniami niepożądanymi w postaci kołatania serca i napadowego czerwienienia twarzy. - witamina B6, kwas foliowy obniżają stężenie homocysteiny uszkadzającej śródbłonek naczyniowy. - witaminy C, E mają działanie przeciwutleniające. dr n. med. Danuta Kopcik specjalista chorób wewnętrznych, kardiolog Lekarz udziela porad w Przychodni Lekarskiej Piotrkowskiego Centrum Zdrowia w środy w godz oraz w czwartki od do Piotrkowskie Centrum Zdrowia ul. Dmowskiego 38 Piotrków Trybunalski str. 2

3 DODATEK O ZDROWIU Nr 3 Uwaga na nadciśnienie! Nadciśnienie tętnicze to przewlekła choroba układu krążenia, która charakteryzuje się stale lub okresowo podniesionym ciśnieniem tętniczym krwi. Szacuje się, że na nadciśnienie tętnicze choruje w Polce blisko 9,5 mln ludzi i około 65% z nich nie zdaje sobie z tego sprawy. Problem w tym, że za rzadko sięgamy po ciśnieniomierz. O takie badanie warto jednak poprsić przy każdej wizycie kontrolnej u lekarza lub wykonać je samodzielnie w domu. Dlaczego? Nieleczone nadciśnienie może doprowadzić do choroby niedokrwiennej serca, udaru czy nawet zawału, a odpowiednio wcześnie wykryte można leczyć. Okazuje się, że tylko 30% pacjentów leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego krwi przyjmuje regularnie zalecone leki. Skąd się bierze nadciśnienie? Ponad 90 % przy p a d k ó w nadciśnienia to tzw. nadciśnienie pierwotne, czyli występujące bez uchwytnej przyczyny. Eksperci twierdzą jednak, że winowajcą jest zły styl życia (nieodpowiednia dieta, brak ruchu, przepracowanie, palenie papierosów, używki). Za 10% przypadków tej choroby (tzw. nadciśnieniu wtórnemu) odpowiedzialne są schorzenia nerek, serca czy schorzenia endokrynologiczne i neurologiczne. Nadciśnienie nie daje objawów, choć mogą się pojawić bóle i zawroty głowy, szum w uszach, bóle w klatce piersiowej, krwawienie z nosa czy w przypadku mężczyzn kłopoty z erekcją. Te symptomy mogą świadczyć także o innych schorzeniach i dlatego tak często są bagatelizowane. A tymczasem należy pamiętać, że nieleczone nadciśnienie może skończyć się udarem albo zawałem, ma też zły wpływ między innymi na wzrok powoduje krwawe wybroczyny na spojówce oka, doprowadza do zwyrodnienia plamki żółtej, choroby związanej z wiekiem i jednocześnie będącej najczęstszą przyczyną utraty wzroku u osób po 50 roku życia, a także sprzyja powstawaniu jaskry. ciśnienie prawidłowe w wieku lat: 120 mmhg - ciśnienie skurczowe 80 mmhg - ciśnienie rozkurczowe ciśnienie prawidłowe w wieku lat: 135 mmhg - ciśnienie skurczowe 90 mmhg - ciśnienie rozkurczowe łagodne nadciśnienie: 140 mmhg - ciśnienie skurczowe 90 mmhg - ciśnienie rozkurczowe poważne nadciśnienie: 160 mmhg - ciśnienie skurczowe 110 mmhg - ciśnienie rozkurczowe Jak obniżyć ciśnienie? 1. Unikaj stresu. Długotrwały stres powoduje poniesienie wartości ciśnienia skurczowego, ponadto znacznie przyczynia się do trwałego nadciśnienia. Uzupełniaj magnez, przyjmując suplementy lub uzupełnij dietę w bogate jego źródła, np.: - pestki dyni (w 100 gramach znajduje się 540 mg magnezu); - otręby pszenne ( w 100 gramach 490 mg magnezu); - kakao (w 100 gramach 420 mg magnezu); - migdały (w 100 gramach 269 mg magnezu). 2. Dbaj o prawidłową wagę. Szczupli mają niższe ciśnienie, u osób zmagających się z otyłością we krwi występuje zwykle więcej złego cholesterolu. Większa masa ciała wymaga większej ilości krwi do tego, aby rozprowadzić tlen i składniki odżywcze, a to podnosi ciśnienie w tętnicach. 3. Uprawiaj sport. Sport to samo zdrowie i w tym przypadku okazuje się pomocny - ćwiczenia najskuteczniej obniżają ciśnienie krwi (szczególnie we wczesnych stadiach choroby). Trening 3 razy w tygodniu potrafi zredukować nie tylko zbędne kilogramy, ale i wartość ciśnienia. Najlepiej zacząć od marszobiegu lub marszu w celu poprawienia wydolności, później można dodać inne formy treningowe, unikając jednak dużych obciążeń i ćwiczeń izometrycznych. 4. Ogranicz ilość soli, uzupełnij potas! Nadmierna ilość soli w diecie podnosi ciśnienie, jest jednak na to sposób. Wystarczy do codziennej diety dołączyć produkty bogate w potas, który wypłukuje nadmiar soli z organizmu. Oto lista najbogatszych w potas produktów: morele suszone (w 100 gramach 1666 mg potasu) figi suszone (w 100 gramach 938 mg potasu) awokado (w 100 gramach 600 mg potasu) banany (w 100 gramach 395 mg potasu). 5. Jedz więcej ryb. Zawarte szczególnie w rybach morskich kwasy omega 3 pomagają w pozbyciu się złego cholesterolu, dzięki czemu krew może swobodnie płynąć w tętnicach. Jeśli nie lubisz ryb, pij tran. 6. Pij mleko. Zawarty w mleku łatwo przyswajalny wapń zmniejsza napięcie tętnic, ponadto - podobnie jak potas - ułatwia usuwanie soli z organizmu. Jeśli nie tolerujesz zawartej w mleku laktozy, wybierz chude twarogi lub jogurty. PIOTRKOWSKIE CENTRUM ZDROWIA BEZPŁATNA RAHABILITACJA DLA NASZYCH PACJENTÓW BEZ KOLEJEK! ZAPRASZAMY WSZYSTKICH PACJENTÓW OD PONIEDZIAŁKU DO PIĄTKU W GODZINACH OD 8.00 DO Zapisy do przychodni i rejestracja pod nr tel ul. Dmowskiego 38, Piotrków Trybunalski str. 3

4 Biegunka u dzieci i niemowląt DODATEK O ZDROWIU Nr 3 Największa skłonność do odwadniania się organizmu u dzieci oraz do związanych z tym powikłań występuje we czesnym dzieciństwie. Otóż najwięcej zachorowań na biegunkę przypada w okresie między szóstym miesiącem, a drugim rokiem życia. Jej objawy to: - luźne, płynne stolce, - obecność w kale krwi lub śluzu, - gorączka, - ból i wzdęcie brzucha, - ból głowy, - brak apetytu, - złe samopoczucie, - wymioty, - bóle mięśniowe. W 50% biegunki wywołuje wirus nazwany rotawirusem. Obecnie można go unieszkodliwić, gdyż istnieje już szczepionka umożliwiająca zapobieganie tym niebezpiecznym, ostrym, wodnistym, często przebiegającym z gorączką i wymiotami przypadłościom u dzieci lub zmniejszenie ich uciążliwych objawów. Leczenie biegunki jest wyłącznie objawowe, bez antybiotyków. Należy również pamiętać o uzupełnianiu płynów doustnie, np. herbatą, rosołem, napojami bezkofeinowymi oraz dostępnymi w aptece płynami nawadniającymi w celu wyrównania niedoborów. W ostrym przebiegu choroby zabronione jest spożywanie produktów mlecznych, większości owoców i warzyw, czerwonego mięsa oraz dodawanie ostrych przypraw. Biegunki, których (w przypadku dzieci i niemowląt) nie można opanować leczeniem w przychodni, kończą się niestety leczeniem szpitalnym. Do tej pory zapobieganie polegało dotychczas przede wszystkim na przestrzeganiu czystości w otoczeniu dziecka i przy karmieniu piersią. Wprowadzenie szczepionki na rotawirusy dało jednak znacznie silniejsze oręże w walce o uchronienie naszych maluchów przed konsekwencjami biegunki. Lekarze zalecają więc szczepienie dziecka. Pamiętaj, że zapobieganie chorobie jest znacznie łatwiejsze niż jej leczenie! Gorączka u dzieci - co robić? Bardzo często rodzice, przychodzący ze swym maluchem na wizytę lekarską, jako jedyny objaw choroby u dziecka podają gorączkę. Na pytanie dotyczące wysokości gorączki odpowiedzi są przeróżne: "Nie wiem, bo nie mierzyliśmy, ale ma ciepłe czoło." "To było kilka dni temu i już przeszła. Teraz przyszliśmy tylko sprawdzić, czy dziecku nic nie jest". W czasie, gdy lekarz rozmawiam z rodzicami, "chore i gorączkujące dziecko" bardzo często biega uśmiechnięte po gabinecie i zagląda w każdy zakamarek. Jak nic, nabawi się jakiejś choroby dopiero tutaj w przychodni, gdzie najłatwiej o infekcję. Czy naprawdę od razu należy się niepokoić i biec na wizytę lekarską? O gorączce u dzieci mówimy dopiero wówczas, gdy temperatura pod pachą jest większa niż 38 C. Wysoka gorączka to ta powyżej 39,5 C. Temperatura 37-38,0 C nie jest gorączką, lecz stanem podgorączkowym. Nawet nie leczymy jej środkami na obniżenie temperatury. Co należy robić? Przede wszystkim uświadomić sobie podział na stan podgorączkowy i gorączkę. Gorączka jest naszym sprzymierzeńcem, ponieważ zabija czynnik wywołujący chorobę. Nie można podchodzić do niej jak do wroga! Większość dzieci dobrze znosi nawet wysoką gorączkę. Nie należy wpadać w panikę po jednorazowym zmierzeniu temperatury. Gorączkę należy sprawdzać co 4 godziny i zapisywać jej wynik wraz z podaniem godziny, o której była mierzona. Trzeba zwiększyć ilość napojów wypijanych przez dziecko. Jeżeli temperatura przekroczy 38 C, nie należy bać się zastosowania zimnego okładu lub kąpieli ochładzającej. W domowej apteczce powinien być zawsze lek przeciwgorączkowy, ponieważ dziecko może zagorączkować np. po szczepieniu. W razie wątpliwości proszę zadzwonić do przychodni, gdzie personel medyczny (niekoniecznie lekarz) po zebraniu wywiadu, co się dzieje, udzieli porady. Wystąpienie stanu podgorączkowe czy gorączki nie upoważnia rodziców lub opiekunów dziecka do podawania samemu antybiotyku jako lekarstwa na szybkie zbicie temperatury! Niezwłocznie udaj się do lekarza, gdy: - ogólny stan zdrowia uległ pogorszeniu, dziecko już nie jest rozbawione tylko apatyczne, - jeżeli gorączka przekroczy 40 C i nie spada mimo zastosowania leków przeciwgorączkowych, - jeżeli dziecko nie chce pić przy gorączce większej ilości płynów, - jeśli gorączka utrzymuje się przez 3-4 dni. str. 4

5 DODATeK o zdrowiu Nr 3 str. 5

6 NORBERT HAŁADAJ Rzymianie nie lubili lekarzy. Nie ma się czemu dziwić, bo któż lubi ich nawet i dzisiaj? Korzystamy z ich usług niechętnie, z konieczności, jednak darząc ich jednocześnie estymą i zaufaniem, powierzając im swoje życie, bo co nam innego pozostaje? W antycznym Rzymie wyglądało to nieco inaczej. Zawód lekarza w hierarchii społecznej był umieszczany gdzieś pomiędzy gladiatorem, folusznikiem, a hmm panią lekkich obyczajów. A to dlatego, że zazwyczaj lekarzami zostawali niewolnicy lub wyzwoleńcy (byli NORBERT HAŁADAJ O HISTORII ZDROWIA Nr 3 Przychodzi (starożytny) Rzymianin do lekarza niewolnicy), którzy próbowali bardzo szybko zrobić karierę. Drogą do niej było wymyślenie jakiejś kuracji i skuteczne zastosowanie jej u - najlepiej bogatego - chorego. W ten właśnie sposób doszedł do wysokiej pozycji grecki lekarz wyzwoleniec o nazwisku Musa. Tenże wyleczył Oktawiana Augusta z uporczywych dolegliwości, za których przyczynę uważano wrzód na wątrobie. Wprowadził mu dietę opartą na sałacie i kąpielach w lodowatej wodzie. O dziwo, dolegliwości cesarskie ustąpiły, co sprawiło, że uszczęśliwiony Oktawian zwolnił wszystkich lekarzy z obowiązku płacenia podatków po wsze czasy. Zanurzając się w bajeczny świat antyku rzymskiego, podziwiając osiągnięcia jego mieszkańców, zapominamy, że nie mieli oni lekko. Był to świat nieznający antybiotyków, gdzie niewielkie nawet zadrapanie mogło prowadzić do posocznicy zwanej także sepsą. Przypadłości, do których wyleczenia potrzebny jest dziś niewielki zabieg chirurgiczny, wtedy zazwyczaj kończyły się śmiercią (choćby zapalenie wyrostka robaczkowego). Swoją drogą, interesujące jest, że chirurgów nie uważano za lekarzy. Jakkolwiek właśnie chirurdzy próbowali odważnie leczyć wszelkiego rodzaju urazy, stosując metody, od których współcześnie jeży się włos na głowie. Zwichnięty staw barkowy, bardzo częsty skutek walk na arenie u zapaśników i gladiatorów, leczono poprzez wprowadzenie głęboko pod pachę rozgrzanego do białości długiego kawałka metalu, a następnie zatkaniu tej rany natłuszczoną szmatą. Uważano bowiem, że blizna powstała w wyniku takiego zabiegu lepiej utrzyma ramię na swoim miejscu i uniemożliwi w przyszłości podobne urazy. Pierwszy znany rzymski chirurg - niejaki Archagatos - potrafił przeprowadzać skutecznie trepanację czaszki. Był to, wbrew pozorom, bardzo często dokonywany w starożytności zabieg (oczywiście, z różną skutecznością). Inskrypcje opisują jak on wyglądał. Golono pacjentowi głowę lub po prostu zdejmowano z czaszki skórę (skalp). Miało to pomóc w oczyszczeniu rany i w dokładnym jej zlokalizowaniu. Następnie ranę zalewano mieszaniną jęczmiennej mąki i wrzącego octu. W dalszej kolejności ranę smarowano maściami, niejednokrotnie wykonując dodatkowe otwory w czaszce w celu odprowadzenia zbierającej się krwi i ropy. Dziurę w głowie zakrywano ostatecznie, o ile pacjent przeżył te działania, kawałkiem ołowianej blachy lub, jeżeli nie miała zbyt dużych gabarytów, monetą. Zapomniałbym dodać, że wszystkie te zabiegi dokonywano na świadomym pacjencie, bez znieczulenia. Znany jest przypadek chorego, który zgłosił się do lekarza z krzywym kręgosłupem, czego skutkiem był ogromny garb. Lekarz zaordynował położenie na chorym trzech ogromnych kamieni, które w efekcie zgniotły nieszczęśnika. Inskrypcja omawiająca ten przypadek dodaje też, że co prawda pacjent zmarł, ale już z prostymi plecami. Sporo wysiłku poświęcano profilaktyce. Katon Starszy uważał, że aby dziecko chowało się zdrowo, należy je kąpać w moczu człowieka odżywiającego się wyłącznie kapustą. Profilaktycznie zalecano także modlenie się i noszenie amuletów. Może nie pomogą, ale na pewno nie zaszkodzą. Wszelkie oparzenia leczono substancją, której głównym składnikiem była winogronowa tanina, zaś na ugryzienia i ukąszenia osobisty lekarz Nerona, niejaki Andromach (znowu Grek!), zalecał preparat theriac zawierający w dużej części woszczynę pochodzącą z ludzkich uszu. Może nie pachniała za pięknie, ale podobno była niezwykle skuteczna. Na ból zębów stosowano przykładanie makowych skórek. Zęby także wyrywano, a jakże, ale czyniono to jednak niechętnie. Dyplomowani lekarze zlecali to zazwyczaj swoim pomocnikom lub uczniom. Niekiedy zęby, które były mocno zjedzone przez próchnicę, aby przy ekstrakcji nie uległy zgnieceniu, zalewano wrzącym ołowiem. Niestety, nie starczyło już miejsca na napisanie o rzymskiej medycynie wojskowej, o aptekarzach i wielu innych arcyciekawych sprawach i sprawkach tamtego okresu. Jedno jest pewne - chorowali oni, chorujemy i my. Zmieniają się tylko leki i metody leczenia. str. 6

7 ZDROWIE I URODA Nr 3 AKADEMIA FITNESS TABATA - trening metaboliczny Wystarczą tylko 4 minuty intensywnego treningu, aby szybciej spalać tłuszcz, podkręcić swój metabolizm oraz zwiększyć wydolność aerobową i anaerobową. Wszystko to dzięki innowacyjnemu podejściu do treningu zapracowanych Japończyków. TABATA to tak naprawdę nazwisko japońskiego naukowca, który opracował krótką i skuteczną metodę treningu po to, aby w krótkim czasie pomóc swoim rodakom, sportowcom dojść do formy. Jest to trening uniwersalny dla każdej dyscypliny sportowej. Najważniejsze jest to, aby podczas ćwiczeń wykorzystywać maksimum możliwości swojego organizmu. Nie skracamy przerw i pilnujemy czasu. Kluczowy jest dobór odpowiednich ćwiczeń w taki sposób, aby angażowały one jak najwięcej grup mięśniowych i to w sposób równomierny. Ważne jest to, aby móc płynnie przechodzić do kolejnego ćwiczenia. Technika wykonywanie ćwiczeń powinna być prosta. Odpowiednie będą przysiady z wyskokiem, półprzysiady z wyciskaniem sztangi elków lub ze sztangą trzymaną z przodu, przeskoki, wykroki z obciążeniem lub bez oraz wyrzuty nóg w pozycji podpartej na rękach czy szybki bieg. Schemat działania 1. Wybieramy odpowiednie ćwiczenie. 2. W ciągu 20 sekund wykonujemy taką ilość powtórzeń, jaką jesteśmy w stanie wykonać. 3. Odpoczywamy 10 sekund. 4. Powtarzamy całość 7 razy. Zalecane jest wykonywanie TABATY 3 razy w tygodniu, nie łącząc tego treningu z inną metodą. Ten rodzaj ćwiczeń przetestowany został na zdrowych i sprawnych studentach wychowania fizycznego. Trening miał szybko zwiększyć ich wydolność i tak też zadziałał. Jednak wykonywanie codziennie ciężkich (choć krótkich) ćwiczeń może także powodować spowolnienie wzrostu siły mięśni lub ich niszczenie. TABATA nie jest więc dla każdego, choć może być świetnym uzupełnieniem planu treningowego dla osoby redukującej tkankę tłuszczową. Warto spróbować. str. 7

8 DODATEK O ZDROWIU Nr 3 PIOTRKOWSKIE CENTRUM ZDROWIA SPECJALIŚCI W RAMACH PRYWATNYCH GABINETÓW LEKARSKICH str. 8

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ Co to jest cholesterol? Nierozpuszczalna w wodzie substancja, która: jest składnikiem strukturalnym wszystkich błon komórkowych i śródkomórkowych wchodzi w

Bardziej szczegółowo

Ciśnienie tętnicze klucz do zdrowego serca. ciśnienia tętniczego składa się z dwóch odczytów ciśnienie skurczowe i rozkurczowe.

Ciśnienie tętnicze klucz do zdrowego serca. ciśnienia tętniczego składa się z dwóch odczytów ciśnienie skurczowe i rozkurczowe. Świadomość naszego zdrowia to oprócz odczuwania dolegliwości, wiedza na temat podstawowych parametrów pozwalających ocenić, czy nasz organizm funkcjonuje prawidłowo. Zapoznaj się z nimi i regularnie kontroluj

Bardziej szczegółowo

Cholesterol. Co powinieneś wiedzieć. Dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl

Cholesterol. Co powinieneś wiedzieć. Dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Cholesterol Co powinieneś wiedzieć Dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Wstęp Cholesterol jest substancją, której organizm potrzebuje do produkcji hormonów, witaminy D oraz przemian tłuszczów w organizmie.

Bardziej szczegółowo

Brak dolegliwości świadczy o tym, że ciśnienie krwi na pewno jest w normie.

Brak dolegliwości świadczy o tym, że ciśnienie krwi na pewno jest w normie. Codziennie miliony serc na całym świecie pompują krew zbyt mocno, narażając tętnice na groźne uszkodzenia. To zjawisko, nazywane nadciśnieniem tętniczym, jest najczęściej występującą chorobą układu krążenia.

Bardziej szczegółowo

... Dzienniczek Badań. Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010

... Dzienniczek Badań. Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010 ... Dzienniczek Badań Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010 ... lekarz prowadzący imię nazwisko wiek adres MASA CIAŁ A Masę ciała można ocenić na podstawie wskaźnika BMI

Bardziej szczegółowo

PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego

PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego ETAP I (wypełni pielęgniarka) Imię i nazwisko:... Adres:... PESEL Wzrost:...cm Wykształcenie:... Masa ciała:...kg Zawód wykonywany:... Obwód talii:...cm

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności.

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Zdrowy tryb życia Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Wyróżnia się: Zdrowie fizyczne prawidłowe funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Cholesterol. Cholesterol jest przenoszony w krwi przez cząsteczki zwane lipoproteidami. Ich trzy główne rodzaje to:

Cholesterol. Cholesterol jest przenoszony w krwi przez cząsteczki zwane lipoproteidami. Ich trzy główne rodzaje to: Cholesterol Wprowadzenie Cholesterol jest lipidem (tłuszczem). Jest wytwarzany w wątrobie z pokarmów zawierających tłuszcz; organizm potrzebuje go do normalnego funkcjonowania. Cholesterol znajduje się

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, której głównym objawem jest podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia). Stan taki

Bardziej szczegółowo

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY 10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY FAKT 1. Około 347 mln ludzi na świecie choruje na cukrzycę. Istnieje rosnąca globalna epidemia cukrzycy, u której podłoża leży szybki przyrost przypadków nadwagi i otyłości

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia chorób serca i naczyń

Epidemiologia chorób serca i naczyń Warszawa, 8.10.2007 Epidemiologia chorób serca i naczyń Codziennie w Polsce, na choroby układu sercowo-naczyniowego umiera średnio 476 osób. Co prawda w latach 90. udało się zahamować bardzo duży wzrost

Bardziej szczegółowo

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life.

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life. POWIKŁANIA Personal solutions for everyday life. Powikłania Cukrzyca występuje u osób, w przypadku których organizm nie potrafi sam kontrolować poziomu glukozy we krwi (określanego również jako poziom

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Dlaczego kwasy tłuszczowe są tak ważne? Kwasy tłuszczowe należą do grupy

Bardziej szczegółowo

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń Jan Z. Peruga, Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń wieńcowych II Katedra Kardiologii Klinika Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 1 Jednym

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Powikłania cukrzycy Retinopatia PRZEWLEKŁE POWIKŁANIA CUKRZYCY Cukrzyca najczęściej z powodu wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania tak zwanych

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

CO NALEŻY WIEDZIEĆ O MIAŻDŻYCY?

CO NALEŻY WIEDZIEĆ O MIAŻDŻYCY? Wstęp Miażdżyca jest dziś chorobą bardzo rozpowszechnioną. Schorzenie to należy do chorób cywilizacyjnych, ponieważ wiąże się z trybem życia, jaki prowadzą mieszkańcy krajów rozwiniętych, a zwłaszcza mieszkańcy

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego.

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Konferencja otwierająca realizację projektu. Wieruszów, 28.04.2015 DLACZEGO PROFILAKTYKA?

Bardziej szczegółowo

Lek. Zbigniew Gugnowski Konsultant Wojewódzki w Dziedzinie Medycyny Rodzinnej NZOZ Poradnia Lekarzy Medycyny Rodzinnej Giżycko

Lek. Zbigniew Gugnowski Konsultant Wojewódzki w Dziedzinie Medycyny Rodzinnej NZOZ Poradnia Lekarzy Medycyny Rodzinnej Giżycko Nadciśnienie Tętnicze Lek. Zbigniew Gugnowski Konsultant Wojewódzki w Dziedzinie Medycyny Rodzinnej NZOZ Poradnia Lekarzy Medycyny Rodzinnej Giżycko Definicja Nadciśnienie tętnicze, choroba nadciśnieniowa,

Bardziej szczegółowo

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Potrawy typu fast food a żywność przygotowywana w domu. Cele: uświadomienie różnic pomiędzy daniami typu fast food a żywnością przygotowywaną

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Wacław Karakuła Katedra i Klinika Chirurgii Naczyń i Angiologii U.M. w Lublinie Kierownik Kliniki prof. Tomasz Zubilewicz Lublin, 27.02.2016 Zespół

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

www.polfawarszawa.pl ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa, tel. (0-22) 691 39 00, fax (0-22) 691 38 27

www.polfawarszawa.pl ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa, tel. (0-22) 691 39 00, fax (0-22) 691 38 27 Polfa Warszawa S.A. dziękuje Pani doc. dr hab. Idalii Cybulskiej wieloletniemu lekarzowi Instytutu Kardiologii w Aninie za pomoc w opracowaniu niniejszego materiału. ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

http://www.odkryjjakschudnac.pl

http://www.odkryjjakschudnac.pl 7 Pokarmów Automatycznie Spalających Tłuszcz Czy może to być możliwe, że jedzenie niektórych pokarmów może pomóc Ci schudnąć oraz automatycznie spalać tłuszcz bez ćwiczeń lub diet? Odpowiedź na to pytanie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do materiałów informacyjnych PRO

Załącznik nr 3 do materiałów informacyjnych PRO SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚWIADCZEŃ I ZASAD ICH UDZIELANIA ORAZ WYMAGANIA WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW W PROGRAMIE PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA 1. OPIS ŚWIADCZEŃ 1) objęcie przez świadczeniodawcę Programem świadczeniobiorców,

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania.

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania. Upały Zbyt intensywny wysiłek w czasie gorącego dnia, spędzanie zbyt długiego czasu na słońcu albo zbyt długie przebywanie w przegrzanym miejscu może spowodować uraz termiczny. Aby móc skutecznie zapobiegać

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA Jest to dowolna forma ruchu ciała lub jego części, spowodowana przez mięsień szkieletowy,

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

potrzebujemy ich 1 g, by nasz organizm dobrze funkcjonował.

potrzebujemy ich 1 g, by nasz organizm dobrze funkcjonował. Specjaliści od zdrowego żywienia biją na alarm. Jemy za mało ryb morskich, co oznacza, że w organizmie przeciętnego Polaka brakuje nienasyconych kwasów Omega 3, uważanych przez wielu naukowców za złoty

Bardziej szczegółowo

Trening zdrowotny seniorów

Trening zdrowotny seniorów Dr hab. Elżbieta Biernat Trening zdrowotny seniorów Choroby układu krążenia (schorzenia dotyczące narządów i tkanek wchodzących w skład układu krążenia, a w szczególności serca, tętnic i żył). W Polsce

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH Co mam zrobić gdy podopieczny skarży się na boleści? Co zrobić gdy zachoruje? Jak opiekować się osobą z Alzheimerem, Demencją czy inna chorobą? Jakie problemy mogą

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL, 5 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA WPŁYW STYLU ŻYCIA NA ROZWÓJ CHORÓB SERCA

PROFILAKTYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA WPŁYW STYLU ŻYCIA NA ROZWÓJ CHORÓB SERCA PROFILAKTYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA WPŁYW STYLU ŻYCIA NA ROZWÓJ CHORÓB SERCA Dr Radosław Sierpiński Instytut Kardiologii w Warszawie WARSZAWA 25.08.2015 PODSTAWOWE CHOROBY SERCA Niewydolność serca Choroba

Bardziej szczegółowo

Powiedz rakowi: NIE!!!

Powiedz rakowi: NIE!!! Powiedz rakowi: NIE!!! Internetowe wydanie gazetki ekologicznej NR 5- wrzesień 2015 W V numerze naszej gazetki poruszymy: Nawyki żywieniowe dzisiejszych nastolatków, czyli domowe pizzerki Kleszcze, czyli

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE - CO KAśDY PACJENT POWINIEN WIEDZIEĆ

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE - CO KAśDY PACJENT POWINIEN WIEDZIEĆ Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej im. dr Janusza Daaba NADCIŚNIENIE TĘTNICZE - CO KAśDY PACJENT POWINIEN WIEDZIEĆ Projekt Edukacji Pacjentów realizowany w ramach systemu jakości

Bardziej szczegółowo

Bieganie dla początkujących

Bieganie dla początkujących Bieganie dla początkujących Plan Treningowy PRZYKŁADOWY FRAGMENT Spis treści Wstęp...2 Rola diety...3 Plan Treningowy...5 Zasady treningu:...6 Dni z zalecanym odpoczynkiem lub innym sportem...7 Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka. udaru mózgu

Profilaktyka. udaru mózgu Profilaktyka udaru mózgu Opracowanie: mgr Marcin Potępa Konsultacja: dr n. med. Mirosław Dziki Udar mózgu to zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Nitraty -nitrogliceryna

Nitraty -nitrogliceryna Nitraty -nitrogliceryna Poniżej wpis dotyczący nitrogliceryny. - jest trójazotanem glicerolu. Nitrogliceryna podawana w dożylnym wlewie: - zaczyna działać po 1-2 minutach od rozpoczęcia jej podawania,

Bardziej szczegółowo

LAMININE OMEGA +++ Informacje o produkcie

LAMININE OMEGA +++ Informacje o produkcie LAMININE OMEGA +++ Informacje o produkcie NAWIĄZUJĄC DO DANYCH GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO W POLSCE W 2011r. Z powodu chorób układu krążenia zmarło 440,9 na każde 100 tys. osób W Polsce wykryto cukrzycę

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, której głównym objawem jest podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia). Stan taki

Bardziej szczegółowo

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia?

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? A. Jarosz Woda głównym składnikiem ciała i podstawowym składnikiem pożywienia stanowi 50 80 %masy ciała zasoby wodne organizmu muszą być stale

Bardziej szczegółowo

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

CHOLESTEROL NA CENZUROWANYM

CHOLESTEROL NA CENZUROWANYM CHOLESTEROL NA CENZUROWANYM Wszyscy doskonale wiemy, że utrzymanie prawidłowej i pełnowartościowej diety u osób przewlekle dializowanych i po przeszczepie nerki jest rzeczą bardzo ważną, ale również niezmiernie

Bardziej szczegółowo

Aktywność fizyczna na receptę. Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl

Aktywność fizyczna na receptę. Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl Aktywność fizyczna na receptę Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl Cel prezentacji Podzielenie się zdobytą wiedzą i doświadczeniem Przedstawienie programów treningowych dla poszczególnych grup docelowych

Bardziej szczegółowo

WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE

WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE www.profilaktyka-przasnysz.pl Profilaktyka chorób układu krążenia szansą na poprawę sytuacji zdrowotnej mieszkańców powiatu przasnyskiego w ramach Programu PL13 Ograniczanie społecznych

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2

PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2 Załącznik Nr 1 do Umowy Nr z dnia PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2 Łódź, listopad 2009 rok Podstawa prawna: Art. 55 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ Dodatkowe informacje: FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ lek. med. Laura Grześkowiak prom. zdrowia Alina Łukaszewicz Data wypełnienia: DANE OSOBOWE Imię:... Nazwisko:... Adres:... Tel. kontaktowy:

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku Nadwaga i otyłość - najważniejszy problem zdrowia publicznego. Istnieje ok. 80 chorób powstających na tle wadliwego

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę Nadciśnienie tętnicze Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę EPIDEMIOLOGIA: Odsetek nadciśnienia tętniczego w populacji Polski w wieku średnim (36-64 lat) wynosi 44-46% wśród mężczyzn i 36-42%

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę

Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2016 Kilka słów o historii Każdego roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wybiera temat przewodni Światowego Dnia Zdrowia.

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa - rosnący problem współczesnej kardiologii

Choroba wieńcowa - rosnący problem współczesnej kardiologii Choroba wieńcowa - rosnący problem współczesnej kardiologii Choroby układu sercowo - naczyniowego stanowią przyczynę około połowy wszystkich zgonów w Polsce. W 2001 r. z powodu choroby wieńcowej zmarło

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem Dlaczego walczymy z rakiem? Nowotwory są drugą przyczyną zgonów w Polsce zaraz po zawałach i wylewach. Liczba zachorowao na nowotwory złośliwe w Polsce to ponad 140,5 tys.

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

DuŜo wiem, zdrowo jem

DuŜo wiem, zdrowo jem DuŜo wiem, zdrowo jem Projekt edukacyjny: Pogadanki do dzieci w przedszkolach, szkołach podstawowych i gimnazjach oraz prezentacje do ich rodziców Cel projektu: Podniesienie świadomości na temat odżywiania

Bardziej szczegółowo

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie 4 Choroby wysokogórskie PORADA 4 ROBERT SZYMCZAK Choroby wysokogórskie 4 4 Choroby wysokogórskie W rozdziale omówimy choroby związane ze zmniejszającą się dostępnością tlenu na wysokości: Ostrą Chorobę

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

Centrum Medyczne Ostrołęka. dr Piotr Pierzyński. Szanowni Państwo,

Centrum Medyczne Ostrołęka. dr Piotr Pierzyński. Szanowni Państwo, Centrum Medyczne Ostrołęka dr Piotr Pierzyński Szanowni Państwo, Proszę o wydrukowanie i wypełnienie załączonego poniżej formularza wizyty oraz zabranie go ze sobą na konsultację. Proszę też pamiętać o

Bardziej szczegółowo

Cywilizacja a zdrowie choroby cywilizacyjne

Cywilizacja a zdrowie choroby cywilizacyjne Anna Brzezińska Cywilizacja a zdrowie choroby cywilizacyjne Rozwój cywilizacyjny przyniósł ogromny postęp w nauce i technice oraz znaczną poprawę warunków życia ludzi, ale stał się jednocześnie przyczyną

Bardziej szczegółowo

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka 10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka Krok pierwszy - pełnowartościowa dieta Drogi Rodzicu, prawidłowo dobrana dieta jest podstawowym czynnikiem, który pomoże w zapobieganiu chorobom. Konieczne jest

Bardziej szczegółowo

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta)

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) Dzień dobry państwu! Dziś naszym gościem w audycji Dbajmy o siebie jest pani doktor Irena Kamieńska, która z zawodu i z zamiłowania jest lekarzem

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Zdrowotnej

Program Profilaktyki Zdrowotnej Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IX/56/2011 Program Profilaktyki Zdrowotnej Realizowany w roku 2011 pod nazwą Badania wad postawy wśród dzieci klas pierwszych szkół podstawowych miasta Tczewa w ramach programu

Bardziej szczegółowo

PLECY OKRĄGŁE choroba kręgosłupa

PLECY OKRĄGŁE choroba kręgosłupa PLECY OKRĄGŁE To choroba kręgosłupa, której cechą charakterystyczną jest nadmierne wygięcie kręgosłupa ku tyłowi w odcinku piersiowym i krzyżowym. Nieleczona kifoza może nie tylko się pogłębić i doprowadzić

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA WPŁYW STYLU ŻYCIA NA ROZWÓJ CHORÓB SERCA. Dr Radosław Sierpiński Instytut Kardiologii w Warszawie

PROFILAKTYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA WPŁYW STYLU ŻYCIA NA ROZWÓJ CHORÓB SERCA. Dr Radosław Sierpiński Instytut Kardiologii w Warszawie PROFILAKTYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA WPŁYW STYLU ŻYCIA NA ROZWÓJ CHORÓB SERCA Dr Radosław Sierpiński Instytut Kardiologii w Warszawie WŁODAWA 14-17.07.2015 SERCE I ROZUM? SERCE CZY ROZUM?! PODSTAWOWE CHOROBY

Bardziej szczegółowo