JAK WALCZYĆ Z PRZEMĘCZENIEM?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "JAK WALCZYĆ Z PRZEMĘCZENIEM?"

Transkrypt

1 NOWE METODY LECZENIA NATURALNEGO POTWIERDZONE NAUKOWO LISTOPAD 2014 (nr ) Raport specjalny JAK WALCZYĆ Z PRZEMĘCZENIEM? Czy jesteś zmęczony byciem zmęczonym? Mogę Cię pocieszyć, drogi Czytelniku, że nie jesteś w tym osamotniony. Zmęczenie to główny powód wizyt u lekarza w krajach rozwiniętych. Warto jednak wiedzieć, że przewlekłe zmęczenie, które wymaga wizyty u lekarza, rzadko jest objawem choroby. Stany chorobowe wymagające leczenia stwierdza się u mniej niż 10% osób uskarżających się na zmęczenie. Obecnie uważa się, że na zmęczenie cierpi od 20 do 40% populacji. W mniej więcej połowie przypadków lekarze nie są w stanie wyjaśnić przyczyn takiego stanu, który zazwyczaj samoistnie mija przed upływem trzech miesięcy. Jeżeli trwa dłużej, diagnoza jest mniej pomyślna, a lekarze czasem są bezradni. W tym numerze Dossier Naturalnych Terapii chciałbym wskazać przyczyny zmęczenia zarówno te łatwe do zlikwidowania, jak i te bardziej oporne. Pomyśl o lekach, które zażywasz Oto doskonała reguła, którą należy zastosować w przypadku wystąpienia takiego objawu jak zmęczenie (lub innego), który pojawia się nagle i utrudnia Ci codzienne funkcjonowanie. Zastanów się, jakie leki zażywasz. Czy na kilka tygodni lub miesięcy przed wystąpieniem tych objawów zacząłeś zażywać nowe preparaty? Skutki uboczne zażywania niektórych leków często powodują niewyjaśnione zmęczenie. Do leków tych należą: inhibitory pompy protonowej (IPP) przepisywane są pacjentom cierpiącym na refluks żołądkowo-przełykowy oraz zapalenie przełyku lub żołądka, leki przeciwhistaminowe (przeciw alergii), leki przeciwlękowe, kortykosteroidy, leki przeciwdepresyjne, leki na nadciśnienie, diuretyki (moczopędne), statyny (na obniżenie poziomu cholesterolu), antybiotyki. Osoby przyjmujące IPP przez ponad trzy miesiące narażone są na powstanie niedoborów magnezu, co może prowadzić do przewlekłego zmęczenia. Z tego powodu FDA (amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków) zaleca lekarzom zbadanie poziomu magnezu we krwi pacjenta przed przepisaniem mu inhibitorów pompy protonowej. Thierry Souccar to jeden z najlepszych specjalistów francuskich do spraw żywienia oraz biologii starzenia się. Jest członkiem American College of Nutrition i autorem licznych książek, spośród których prawdziwym hitem stało się Zdrowie, kłamstwa i propaganda, napisane wraz z adwokatem Isabelle Robbard. Thierry Souccar stworzył też pierwszą rubrykę na temat żywienia w Sciences & Avenir w Nouvel Observateur.

2 Leki przeciwlękowe z grupy benzodiazepin (Lexotan, Xanax, Relanium) mogą wywoływać zmęczenie, tłumiąc działanie niektórych partii mózgu. Podobnie jest w przypadku leków przeciwdepresyjnych, a w szczególności fluoksetyny (Prozac), paroksetyny (Seroxat), sertraliny (Zoloft) i wenlafaksyny (Efectin). Przyczyną jest zaburzanie przez te leki przepływu takich neuroprzekaźników jak serotonina i noradrenalina. Leki przeciwhistaminowe przepisuje się w przypadku wystąpienia objawów alergii. Najpopularniejsze są takie leki jak cetyryzyna (Zyrtec), loratadyna (Claritine) czy feksofenadyna (Telfast) - przepisywana często pacjentom uskarżającym się na katar sienny. Niestety przyjmowanie tych leków często prowadzi do zmęczenia i senności, szczególnie w przypadku osób starszych, których organizm gorzej radzi sobie z metabolizmem leku. Przez długi czas wmawiano pacjentom przyjmującym antybiotyki, że zmęczenie podczas kuracji wynika ze stanu zapalnego. Obecnie jednak wiadomo, że antybiotyki mogą powodować zmęczenie. Najwięcej przypadków tego typu zgłaszano w związku z sulfametoksazolem/trimetoprimem (Bactrim) i cefaleksyną (Keflex). Kwestia statyn jest dość skomplikowana, ponieważ zmęczenie pojawia się dopiero po kilku miesiącach od rozpoczęcia leczenia. Aby wykryć winnego, trzeba zabawić się w Sherlocka Holmesa. Jeśli jednak, podobnie jak miliony innych ludzi, zażywasz statyny, sprawa jest prosta. Badanie dotyczące wpływu statyn na zmęczenie z 11 czerwca 2012 r. dostarcza jednoznacznych wniosków. W badaniu wzięło udział 1016 zdrowych kobiet i mężczyzn. Jedna trzecia z nich otrzymywała co przez sześć miesięcy 20 mg simvastatyny (Zocor), jedna trzecia otrzymywała 40 mg prawastatyny (Pravator), a jedna trzecia placebo. Wyniki: poziom energii uczestników z grupy statyny był niższy niż uczestników z grupy placebo, zarówno w spoczynku, jak i po wysiłku. Dodatkowo zauważono, że kobiety wydawały się być bardziej podatne na zmęczenie niż mężczyźni. Wyjaśnienie: statyny powodują obniżenie stężenia koenzymu Q10, który wspomaga proces produkcji energii. Aby przekonać się, czy statyny wywołują zmęczenie, należy po uzgodnieniu tego z lekarzem przerwać ich stosowanie na pewien czas. Jeśli okaże się, że to one były powodem złego samopoczucia, warto pomyśleć nad ich całkowitym odstawieniem. Tę decyzję należy oczywiście skonsultować ze swoim lekarzem. Jeżeli zdecydujesz się na kontynuowanie leczenia, warto rozważyć zażywanie suplementów koenzymu Q10, co pozwoli przeciwdziałać negatywnemu wpływowi statyn na poziom energii i bóle mięśni. Czy zatem przyjrzałeś się swojej apteczce? Teraz omówię problemy zdrowotne, które mogą prowadzić do przewlekłego zmęczenia, ale które nie zawsze łatwo jest znaleźć. 2

3 SZEŚĆ UKRYTYCH PROBLEMÓW ZDROWOTNYCH, KTÓRE MOGĄ BYĆ PRZYCZYNĄ ZMĘCZENIA 1. Serce Jeżeli zmęczenie zaczyna przeszkadzać Ci w wykonywaniu prostych prac domowych lub podczas pracy w ogródku, może to oznaczać problemy z sercem. Gdy zauważysz, że coraz trudniej przychodzi Ci kończenie tego, co zacząłeś i jeśli wejście po schodach bardzo Cię męczy, powinieneś skonsultować się z lekarzem. Może na przykład okazać się, że masz problemy z działaniem jednej z zastawek. W takiej sytuacji musiałbyś zmienić tryb życia, a w ostateczności zacząć zażywać odpowiednie leki. Tutaj znowu pojawia się kwestia koenzymu Q10. W przypadku niewydolności serca często zapomina się o zażywaniu tej substancji. Koenzym Q10 można znaleźć w podrobach, wołowinie, sardynkach, makreli, orzeszkach ziemnych i oleju sojowym. Ciało człowieka wytwarza ten koenzym dzięki obecności aminokwasu zwanego L-tyrozyną i witamin (B2, B3, B5, B6, C, B9, B12), ale nie zawsze jest w stanie wyprodukować go tyle, ile trzeba. Tak więc podczas przewlekłych i trudnych do zwalczenia stanów zmęczenia warto zażywać suplement koenzymu Q10 w dawce od 50 do 150 mg na dobę. Badania wykazały, że stan zdrowia wielu pacjentów (lecz nie wszystkich) poddanych takiemu leczeniu poprawił się. Dotyczy to najprawdopodobniej tych, którzy mieli niski poziom wyjściowy koenzymu Q10. brakiem energii. Proste badanie krwi wykaże, czy masz podwyższony poziom cukru. Nie należy więc panikować. W większości przypadków (jeżeli trzustka nadal wytwarza insulinę) problem można rozwiązać, wprowadzając proste zmiany w stylu życia: zrzucając nadwagę, uprawiając aktywność fizyczną, jedząc pokarmy o niskim indeksie glikemicznym (unikaj żywności rafinowanej i słodzonej). 3. Tarczyca Tarczyca to niewielki gruczoł umiejscowiony u podstawy szyi. Kontroluje ona między innymi tempo, w jakim pokarm przekształcany jest w energię. Kiedy tarczyca przestaje wytwarzać wystarczającą ilość hormonów, czujemy się zmęczeni, jest nam zimno i przybieramy na wadze. Niedoczynność tarczycy dotyka zarówno kobiet, jak i mężczyzn; wśród kobiet w wieku sześćdziesięciu lat niemal jedna na pięć ma niedobory hormonów tarczycowych. Jeżeli tarczyca jest atakowana przez układ odpornościowy (badanie krwi wykazuje obecność przeciwciał), należy natychmiast wprowadzić dietę bezglutenową i niezawierającą nabiału. We wszystkich przypadkach można czasowo lub trwale zrekompensować zmniejszone wydzielanie naturalnych hormonów, zażywając leki na bazie hormonów tarczycowych (Eltroxin lub Euthyrox). Same suplementy diety nie wystarczą. 2. Wysoki poziom cukru we krwi U osób chorujących na cukrzycę lub też w stanach przedcukrzycowych cukier nie zostaje pobrany z krwi w celu przekształcenia go na energię. Wynikiem tego jest zmęczenie spowodowane 3

4 4. Utajone zakażenie układu moczowego Zakażenie układu moczowego nie zawsze objawia się bólem, pieczeniem przy oddawaniu moczu czy parciem na pęcherz. W niektórych przypadkach jedynym objawem jest nienaturalne zmęczenie. Badanie moczu pomoże zdiagnozować prawdziwą przyczynę. Czasami zleca się również badanie krwi. 5. Niedobór żelaza Pomiędzy okresem dojrzewania a menopauzą kobiety przyzwyczajają się do życia z niedoborem żelaza ze względu na comiesięczną utratę krwi. Mniejsza ilość hemoglobiny lub mniej czerwonych krwinek oznacza gorsze zaopatrzenie tkanek w tlen, co powoduje zmęczenie. Mężczyźni w zasadzie nie cierpią na niedobory żelaza, chyba że zdarzają im się drobne bezobjawowe krwotoki. Aby dowiedzieć się, czy brakuje Ci żelaza, przyjrzyj się spojówkom, błonie śluzowej jamy ustnej i paznokciom przy niedoborze żelaza będą one blade. Żelaza można dostarczyć wraz z pożywieniem, jedząc czerwone mięso, kaszankę czy warzywa strączkowe. W poważniejszych przypadkach trzeba zażywać leki zawierające żelazo. Nie zalecam przyjmowania suplementów witaminowych wraz z żelazem, ponieważ witamina C może wchodzić z nim w reakcję, uwalniając wolne rodniki. 6. Bezdech senny To dość powszechne zaburzenie snu: dotknięte nim osoby, kiedy śpią, przestają na moment oddychać (od 5 do 30 razy w ciągu godziny). Każda z takich przerw oznacza drobne wybudzenie, którego nie jesteśmy świadomi. Wynik: jesteś niewyspany, mimo że spędziłeś w łóżku osiem godzin. W takich przypadkach zaleca się zrzucenie nadwagi, zaprzestanie palenia, picie mniej alkoholu wieczorem oraz unikanie leków nasennych i przeciwlękowych. Można również poddać się badaniu u laryngologa, aby wykluczyć przewlekły stan zapalny, który może zaburzać funkcjonowanie układu oddechowego. Należy koniecznie wdrożyć odpowiedni protokół leczenia, który często okazuje się skuteczny mówi dr Marianne Cayatte (Montpellier). MOŻESZ BYĆ OSOBĄ W PODESZŁYM WIEKU I W DOBRYM ZDROWIU, ALE SZYBCIEJ SIĘ MĘCZYĆ Energia wytwarzana jest w naszych komórkach przez niewielkie organelle zwane mitochondriami ( elektrowniami ), które wykorzystują do tego celu produkty rozpadu pokarmu. Z wiekiem mitochondria produkują coraz mniej energii. Widać to doskonale na przykładzie starszych osób, które po wejściu po schodach muszą złapać oddech i które czują się zmęczone przez cały dzień. Naturalną reakcją jest zwiększenie ilości pożywienia: niezwykle logiczne (choć nie dla biochemika) jest dostarczanie komórkom więcej paliwa. Problem polega na tym, że elektrownie znajdujące się w komórkach działają gorzej, więc nadmiar pożywienia, który nie jest spalany, odkłada się pod postacią tłuszczu. Ponadto sprawi to, że mitochondria będą szybciej się zużywać. Stąd większe zmęczenie. Najlepszą strategią będzie jedzenie dokładnie tyle, ile nam potrzeba, aby mitochondria mogły odpocząć. Sekretem dobrej formy są dwie substancje: acetyl-l-karnityna (ALCAR) i kwas alfa-liponowy (ALA). Przyjmowane jako suplementy diety, substancje te poprawiają funkcjonowanie elektrowni komórkowych i chronią je przed zniszczeniem. Prace w tym zakresie prowadził profesor Bruce Ames z uniwersytetu Berkley w Kalifornii. Profesor znany jest na całym świecie z badania (nazwanego jego imieniem) pozwalającego na wykrycie potencjalnie rakotwórczych substancji 4

5 zgodnie z rodzajami uszkodzeń, które powodują w komórkach. Bruce Ames wykazał, że acetyl- -L-karnityna stymuluje produkcję energii przez mitochondria i pozwala na spalanie tłuszczów, pod warunkiem że nie przyjmuje się ich nadmiaru z pożywieniem. Powoduje to zwiększenie zasobów energii i złagodzenie zmęczenia. Jednak ta dodatkowa energia ma swoją cenę: podczas badań eksperymentalnych nad wysokimi dawkami ALCAR stwierdzono zwiększone powstawanie wolnych rodników, a tym samym uszkodzenie mitochondriów. Ames wpadł więc na pomysł, aby w tym samym czasie podawać pacjentom kwas alfa-liponowy. Substancja ta jest silnym antyoksydantem i bezpośrednio neutralizuje wolne rodniki powstające w procesie wytwarzania energii oraz chroni mitochondria. Ponadto substancja ta wspomaga na poziomie komórkowym inne antyoksydanty, które poddaje recyklingowi : witaminę C i glutation. Należy więc koniecznie zażywać te substancje razem. NAJCZĘSTSZĄ PRZYCZYNĄ PRZEMĘCZENIA JEST STRES Kompleksowy stan zapalny Główną przyczyną zmęczenia, która powoduje, że odwiedzamy lekarza, jest stres. Stres leży u podłoża przewlekłego zmęczenia, któremu towarzyszy brak motywacji, drażliwość, problemy z pamięcią i koncentracją oraz snem, a także zaburzenia trawienia (zespół jelita drażliwego). Często stres współwystępuje z wahaniami masy ciała, bólami mięśni, reakcjami skórnymi czy uogólnionym niepokojem. Jeżeli zmęczenia nie można przypisać żadnej sytuacji lub chorobie (takiej jak reumatoidalne zapalenie stawów, nowotwór, udar, stwardnienie rozsiane, borelioza i inne choroby zakaźne), to odpowiada za nie najprawdopodobniej układ regulacji stresu, który przestał działać poprawnie. Kiedy układ ten rozregulowuje się, jak to się dzieje w przypadku przewlekłego stresu, zaczynają pojawiać się reakcje niepożądane. Powodują one stany zapalne, reakcje autoimmunologiczne (układ odpornościowy zwalcza tkanki własnego organizmu), zaburzenia metabolizmu (wzrost stężenia cukru we krwi), a także różne rodzaje zaburzeń psychicznych i somatycznych. Stany zapalne związane są z wydzielaniem substancji zwanych cytokinami. Są one niezwykle silnymi mediatorami. Podczas wielu eksperymentów udowodniono, że mogą one wywoływać zmęczenie, anoreksję, gorączkę, letarg, bóle mięśni, problemy z pamięcią i koncentracją, zaburzenia snu i depresję. Można w sumie powiedzieć, że długotrwałe zmęczenie jest zawsze związane z uogólnionym stanem zapalnym. Jednym ze sposobów na wykrycie stanu zapalnego jest zbadanie stężenia białka C-reaktywnego (CRP) w osoczu. Im wyższe stężenie tego białka, tym intensywniejszy stan zapalny. Oczywiście przeprowadzono badanie potwierdzające występowanie podwyższonego stężenia CRP u osób cierpiących na przewlekłe zmęczenie nie tylko w najcięższych przypadkach (zespół przewlekłego zmęczenia), ale także w przypadkach lżejszych 1. Podczas tego badania 1. Raison CL, Lin JM, Reeves WC. Association of peripheral inflammatory markers with chronic fatigue in a population-based sample. Brain Behav Immun Mar;23(3): doi: /j.bbi Epub 2008 Dec 11. PubMed PMID:

6 stwierdzono także zwiększenie liczby białych krwinek u osób uskarżających się na przewlekłe zmęczenie, co dodatkowo potwierdza obecność stanu zapalnego. Wszystkie metody walki ze stresem, takie jak joga, medytacja czy kontrola rytmu pracy serca, pozwalają również zwalczać stany zapalne. Pomóc tu mogą także suplementy diety. Podczas przeprowadzonego na szeroką skalę amerykańskiego badania, którego wyniki opublikowano w 2012 roku, stwierdzono, że regularne zażywanie suplementów glukozaminy, chondroityny (często przepisywanych chorym na zapalenie stawów) i oleju rybiego (kwas tłuszczowy omega-3) wiąże się z obniżeniem stężenia CRP. Zbyt niski poziom kortyzolu Innym wspólnym problemem w przypadku różnych rodzajów zmęczenia jest niski poziom kortyzolu. Kortyzol (hydrokortyzon) to hormon syntetyzowany przez nadnercza w odpowiedzi na stres. Z części mózgu zwanej podwzgórzem uwalniany zostaje sygnał pod postacią hormonu zwanego CRH (kortykoliberyna - hormon uwalniający kortykotropinę). CRH stymuluje inny obszar mózgu, czyli przysadkę, która z kolei rozpoczyna wydzielanie innego hormonu ACTH (kortykotropiny). ACTH stymuluje wydzielanie kortyzolu przez nadnercza. Kortyzol ma działanie stymulujące: przygotowuje organizm do działania. Jest to hormon czuwania, wydzielany przez organizm pomiędzy piątą a szóstą rano. Tak więc nadejście poranka można porównać do sytuacji stresowej, która, dzięki kortyzolowi, pozwala nam na pokonywanie przeciwności dnia. Szczyt wydzielania kortyzolu przypada pomiędzy ósmą a dziewiątą rano; wydzielanie tego hormonu zmniejsza się następnie aż do dziesiątej Zespół przewlekłego zmęczenia Zespół przewlekłego zmęczenia diagnozuje się u osób, które uskarżają się na zmęczenie niezwiązane z żadną przyczyną przez ponad sześć miesięcy. Muszą występować co najmniej cztery z poniższych objawów: bóle mięśni, bóle stawów, ból gardła, tkliwość węzłów chłonnych, problemy z pamięcią i koncentracją, bóle głowy, złe samopoczucie po wysiłku, zaburzenia snu. wieczorem: wtedy zasypiamy. Tak właśnie przebiega ten proces, kiedy jesteśmy w dobrej formie. Gdy jednak cierpimy na przewlekłe zmęczenie, wygląda to zupełnie inaczej. Podczas badań prowadzonych z udziałem osób cierpiących na zespół przewlekłego zmęczenia stwierdzono, że w wielu przypadkach poziom kortyzolu był u nich niższy (a jego poranne wydzielanie zmniejszone) niż u zdrowych osób 2. Niskie stężenie kortyzolu wiąże się z zaburzeniami komunikacji pomiędzy podwzgórzem a nadnerczami, powiązanymi bezpośrednio ze stresem. Zdaję sobie sprawę, że paradoksalnym może wydawać się fakt, że stres, który powoduje wzmożone wydzielanie kortyzolu, może prowadzić do obniżenia jego poziomu. Należy rozróżnić epizodyczny stres, który skutecznie podnosi poziom kortyzolu, od stresu przewlekłego, który go trwale obniża. Moim zdaniem zjawisko to nadal pozostaje niewyjaśnione. Niektórzy naukowcy uważają, że przy- 2. Jerjes WK, Cleare AJ, Wessely et al. Diurnal patterns of salivary cortisol and cortisone output in chronic fatigue syndrome. J Affect Disord. 2005;87:

7 czyną niskiego poziomu kortyzolu jest sprzężenie zwrotne związane z hormonami przysadki. Inni z kolei winią za to zaprzestanie produkcji kortyzolu przez nadnercza w wyniku długotrwałej i nadmiernej ich stymulacji. Ostatnio naukowcy wysunęli hipotezę zakładającą, że niski poziom kortyzolu pojawia się u osób, które doświadczyły przedłużających się okresów przewlekłego stresu lub traumy 3. Nie wszystkie osoby cierpiące na zespół przewlekłego zmęczenia mają obniżony poziom kortyzolu. Gdy spróbujemy uszeregować te podgrupy, zauważymy, że osoby, które przeżyły silną traumę w dzieciństwie, mają obniżony poziom kortyzolu. Natomiast u osób, które cierpią na przewlekłe zmęczenie i miały spokojne dzieciństwo, stężenie kortyzolu jest normalne. 4 Zostało to potwierdzone podczas eksperymentów na zwierzętach: osobniki narażone na stres na początku życia miały później zbyt niski poziom kortyzolu 5. Kiedy brakuje nam kortyzolu, jesteśmy ciągle zmęczeni i mamy trudności z funkcjonowaniem. Aby dowiedzieć się, czy w naszym organizmie znajduje się wystarczająco dużo tego hormonu, należy zbadać jego poziom. Wystarczy do tego próbka śliny pobrana najlepiej rano lub na samym początku dnia. Bardziej szczegółowe badanie, na przykład ilości kortyzolu wydzielanego przez nadnercza, polega na zbadaniu próbki krwi. Osobom uskarżającym się na zmęczenie i mającym niski poziom kortyzolu lekarze zalecają zastępczą terapię hormonalną niskimi dawkami hydrokortyzonu (od 5 do 15 mg/dzień). Takie leczenie jest dość skuteczne. Podczas badania, którego wyniki opublikowano w 1999 roku, brytyjscy naukowcy podawali przez miesiąc zrekrutowanym do badania 32 pacjentom cierpiącym na zespół przewlekłego zmęczenia hydrokortyzon w dawce 5 lub 10 mg na dobę lub placebo. Wyniki: pacjenci przyjmujący hydrokortyzon zgłaszali znaczące zmniejszenie objawów zmęczenia 6. Jednakże taka forma leczenia niesie za sobą ryzyko całkowitego zaprzestania produkcji kortyzolu przez nadnercza. Kortyzol pomaga w utrzymywaniu prawidłowego ciśnienia krwi, poziomu cukru we krwi i utrzymywaniu odpowiedniego poziomu energii w przypadku poważnego stresu, takiego jak choroba czy doznanie obrażeń. Jeżeli nadnercza przestaną same produkować kortyzol z powodu przyjmowania tej substancji w postaci leku, to nie będą one w stanie odpowiednio zareagować w nagłej sytuacji takiej jak wypadek samochodowy. Konsekwencje mogą być niezwykle poważne. Należy w związku z tym zachować szczególną ostrożność podczas przyjmowania hydrokortyzonu (i informować o leczeniu lekarza w razie zachorowania lub konieczności hospitalizacji). Rola neuroprzekaźników Od kilku lat naukowcy badają hipotezę dotyczącą tego, że przewlekłe zmęczenie jest wynikiem zaburzeń równowagi pomiędzy dwoma neuroprzekaźnikami w mózgu: serotoniną i dopaminą. Serotoninie zawdzięczamy w nocy spokojny sen, natomiast podczas czuwania jesteśmy pod wpływem dopaminy. 7 Zgodnie z tą hipotezą zbyt wy- 3. Fries E, Hesse J, Hellhammer et al. A new view of hypocortisolism. Psychoneuroendocrinology. 2005;30: Heim C, Nater UM, Maloney E, Boneva R et al. Childhood trauma and risk for chronic fatigue syndrome: association with neuroendocrine dysfunction. Arch Gen Psychiatry.2009;66: Heim C, Ehlert U, Hellhammer DH. The potential role of hypocortisolism in the pathophysiology of stressrelated bodily disorders. Psychoneuroendocrinology. 2000;25: Cleare AJ, Low-dose hydrocortisone in chronic fatigue syndrome: a randomised crossover trial. Lancet Feb 6;353(9151): Meeusen R, Watson P, Hasegawa H et al. Central fatigue: the serotonin hypothesis and beyond. Sports Med. 2006;36:

8 soki stosunek serotoniny do dopaminy w mózgu przyspiesza pojawienie się objawów zmęczenia w ciągu dnia lub w odpowiedzi na wysiłek. Należy zauważyć, że hipoteza ta nie wyjaśnia zmęczenia, które pojawia się tuż po przebudzeniu. Przy podejrzeniu zaburzeń równowagi w poziomie neuroprzekaźników można zastosować wyłącznie jedną metodę leczenia, polegającą na zażywaniu suplementów L-tyrozyny, aminokwasu, który służy do wytwarzania dopaminy w mózgu. DWIE BEZPIECZNE SUBSTANCJE, KTÓRE MOŻNA WYPRÓBOWAĆ PRZY KAŻDYM RODZAJU ZMĘCZENIA Magnez W przypadku ciągłego zmęczenia najczęściej przepisuje się magnez. Co dziwne, nie ma zbyt wielu badań, których wyniki mogłyby potwierdzić skuteczność takiej kuracji, zalecanej przede wszystkim na podstawie informacji dotyczących fizjologii człowieka. Nie znaczy to, że nie należy próbować i tego sposobu. W 1991 roku naukowcy stwierdzili, że niektórzy pacjenci cierpiący na zespół przewlekłego zmęczenia mają obniżony poziom magnezu w czerwonych krwinkach, i uznali za zasadne zbadanie wpływu suplementacji magnezu na samopoczucie tych pacjentów. Trzydziestu dwu pacjentów podzielono na dwie grupy, którym przez sześć tygodni podawano placebo bądź zastrzyki domięśniowe z siarczanu magnezu. Wyniki: pacjenci, którzy otrzymywali magnez, zgłaszali zwiększenie poziomu energii, poprawę stanu emocjonalnego i zmniejszenie bólu związanego z zespołem przewlekłego zmęczenia 8. W ramach tego badania podawano magnez domięśniowo, ale można go również zażywać doustnie. Witamina B12 Badacze podawali pacjentom cierpiącym na przewlekłe zmęczenie zastrzyki z kobalaminy w dawce 8. Cox IM, Campbell MJ, Dowson D. Red blood cell magnesium and chronic fatigue syndrome.lancet. 1991;337(8744):

9 od 2500 do 5000 mg przez trzy dni. Wyniki: po kilku tygodniach leczenia od 50 do 80% biorących udział w badaniu ochotników zgłosiło poprawę stanu zdrowia 9. Walcz ze zmęczeniem aktywnie: ruszaj się! Kolejnym paradoksem związanym ze zmęczeniem jest fakt, że można mu zaradzić, uprawiając ćwiczenia fizyczne. Podczas jednego z badań naukowcy zrekrutowali 36 zdrowych młodych dorosłych uskarżających się na ciągłe zmęczenie i podzielili ich na trzy grupy. Pierwsze dwie grupy uprawiały ćwiczenia fizyczne przez dwadzieścia minut trzy razy w tygodniu, podczas gdy uczestnicy z trzeciej grupy nie robili nic. Wyniki: po sześciu tygodniach te osoby, które uprawiały sport, były mniej zmęczone. Zaobserwowano u nich zmniejszenie objawów zmęczenia o 65% i wzrost energii o 20% 10. Aktywność fizyczna wydaje się w niektórych sytuacjach być czymś w rodzaju szczepionki przeciwko zmęczeniu; tak dzieje się w przypadku osób, które dużo pracują. Podczas jednego z badań wykazano, że osoby, które uprawiają sport mniej więcej cztery godziny w tygodniu, niemal nigdy nie wypalają się i nie wpadają w depresje z powodu swojej pracy. Jeśli cierpisz na przewlekłe zmęczenie, możesz postępować w sposób podany poniżej, aby zacząć się intensywniej ruszać. Należy rozpocząć od rozplanowania minimum codziennych czynności, takich jak prasowanie, sprzątanie, zakupy, i podzielić je na krótkie i łatwe do wykonania partie. Nie powinno to spowodować pogorszenia objawów. Następnie można pomału wprowadzać ćwiczenia fizyczne. Trzeba zacząć od nieforsownych ćwiczeń, Koenzym Q10 około 100 mg Magnez około 300 mg Zalecane suplementy diety (dawkowanie orientacyjne; ze względu na przeciwwskazania należy skonsultować się z lekarzem) Witamina B12 Acetyl-L-karnityna Kwas alfa-liponowy L-tyrozyna 1 mg (doustnie) około 1000 mg około 400 mg od 500 do 1500 mg, między posiłkami Glukozamina/chondroityna około 1000/500 mg Olej rybi około 1000 mg 9. L app CW: The rationale for using high-dose cobalamin (vitamin B12). CFIDS Chronicle Physicians Forum 1993;Fall: Timothy W P, Sara S, et al. A Randomized Controlled Trial of the Effect of Aerobic Exercise Training on Feelings of Energy and Fatigue in Sedentary Young Adults with Persistent Fatigue, Psychother Psychos 2008;77:

10 stopniowo zwiększając ich intensywność. Można się rozciągać, spacerować, jeździć kilka minut na rowerze. Zazwyczaj takie ćwiczenia są dobrze tolerowane. Jeżeli jednak zmęczą Cię, następnym razem musisz mniej się forsować. Na tym etapie zaleca się także ćwiczenia z niewielkim obciążeniem. Można zacząć od podnoszenia kolejnych części ciała (rąk lub nóg), a następnie przejść do robienia pompek przy ścianie. Przed przejściem do ćwiczeń aerobowych takich jak szybki marsz, jogging, pływanie, jazda na rowerze czy gra w tenisa należy rozbudować mięśnie. Krótkie podsumowanie Długotrwałe zmęczenie (trwające ponad trzy miesiące) o nieznanych przyczynach jest trudne w leczeniu. Jednak często zdarza się, że znika lub staje się bardziej znośne bez leczenia. Podczas jednego z badań 40% pacjentów uskarżających się na zmęczenie odzyskiwało formę po sześciu miesiącach. Nawet przy zespole przewlekłego zmęczenia można mieć nadzieję. Holenderscy naukowcy z wydziału psychologii szpitala uniwersyteckiego w Nijmegen zbadali 246 pacjentów uskarżających się na ten rodzaj zmęczenia. Po 18 miesiącach tylko 3% pacjentów wróciło całkowicie do zdrowia, jednak 17% z nich zauważyło u siebie pewną poprawę 11. Podczas innego badania z udziałem 103 pacjentów, trwającego ok. 39 miesięcy, sześcioro z nich zgłosiło powrót do zdrowia, a 65 ogólną poprawę 12. Dossier Naturalnych Terapii Nowe metody leczenia naturalnego potwierdzone naukowo raport specjalny Autor: Thierry Souccar Redakcja: Jean-Marc Dupuis Konsultacja merytoryczna wydania polskiego: dr n. med. Małgorzata Sawicka Konsultacja farmaceutyczna: mgr farm. Marcin Adamski Redakcja wydania polskiego: Małgorzata Latawiec-Jóźwiak DTP: Kreatywne Media Poczta Zdrowia sp. z o.o. Kontakt: Adres: ul. Ogrodowa 31 lok. 19, Białystok NIP: KRS: Sąd Rejonowy w Białymstoku, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Kapitał zakładowy: zł Dossier Naturalnych Terapii jest chroniony prawem autorskim. Przedruk bez zgody wydawcy jest zabroniony, z wyjątkiem cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Informacje zawarte w Dossier Naturalnych Terapii są publikowane w celu informacyjnym i nie mogą być traktowane jako indywidualne porady lecznicze. Zalecamy, aby przed rozpoczęciem jakiejkolwiek kuracji skonsultować się z lekarzem lub terapeutą. Wydawca nie ma intencji wchodzenia ze swoimi Czytelnikami w relację lekarz pacjent. Wydawca nie odpowiada za niezawodność, skuteczność ani za poprawne korzystanie z informacji zawartych w Dossier Naturalnych Terapii, ani za problemy zdrowotne, które mogą wystąpić na skutek omawianych terapii. Poczta Zdrowia wydawca Dossier Naturalnych Terapii nie jest powiązana w jakikolwiek sposób z producentami preparatów, których nazwy są wymieniane w treści numeru. 11. Vercoulen JH. Prognosis in chronic fatigue syndrome: a prospective study on the natural course. J Neurol Neurosurg Psychiatry May;60(5): Joyce J. The prognosis of chronic fatigue and chronic fatigue syndrome: a systematic review. QJM Mar;90(3):

11 Wybrane preparaty dostępne w aptekach: Składnik aktywny Nazwa preparatu Producent/ Podmiot odpowiedzialny Skład Opakowanie i średnia cena Dawkowanie wg producenta Witamina B12 Apteo Witamina B12 Synoptis Wit. B12 0,01 mg 100 tabl. 15 zł 1 tabl. Witamina B12 Naturell Wit. B12 0,1 mg 100 tabl. 19 zł 1 tabl. Magnez Magne B6* Sanofi-Aventis Magnez 48 mg (dwuwodny mleczan magnezu), wit. B6 5 mg 50 tabl. 18 zł 2 4 tabl. Magne B6 Max Sanofi-Aventis Magnez 100 mg (cytrynian trójmagnezowy), wit. B6 2 mg 50 tabl. 19 zł 2 tabl. Magnezin Comfort Gedeon Richter Polska Magnez 125 mg (magnezu węglan ciężki) 60 tabl. 13 zł 1 3 tabl. Magnezin* Gedeon Richter Polska Magnez 130 mg (magnezu węglan ciężki) 60 tabl. 13 zł 2 3 tabl. Chela-Mag B6 Olimp Labs Magnez 100mg (diglicynian magnezu (chelat aminokwasowy magnezu) 30 kaps. 13 zł 60 kaps. 15 zł 1 kaps. po posiłku Magmax B6 Olimp Labs Magnez 110 mg (cytrynian magnezu), wit. B6 2 mg, wit. B1 1,1 mg 50 tabl. 13 zł 1 tabl. 1 2 razy po posiłku L-tyrozyna Swanson L-Tyrosine Swanson L-tyrozyna 500 mg 100 kaps. 26 zł 1 kaps. Hi-Tec L-Tyrozyna Hi Tec Nutrition L-tyrozyna 840 mg 100 tabl. 89 zł 1 tabl. Tran z dorsza Tran 500 mg Gal Tran z dorsza 500 mg, (w tym kwasy tłuszczowe: jednonienasycone 0,138 g, wielonienasycone 0,129 g, nasycone 0,083 g; witamina A 105 μg, cholecalciferolum 0,9 μg) 60 kaps. 9 zł 100 kaps. 12 zł 150 kaps. 18 zł 2 kaps. 2 razy Tran Naturell Olej z dorsza i innych ryb morskich 250 mg, w tym: nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 50 mg, wit. A 200 µg, wit. D3 2,5 µg, wit. E 6 mg 120 kaps. 15 zł 2 kaps. Tran z rekina Iskial Naturell Olej z wątroby rekina 250 mg, w tym: alkiloglicerol 55 mg, skwalen 4,3 mg, wit. D 1,25 µg 120 kaps. 22 zł 2 4 kaps. Ekogal Gal Olej z rekina grenlandzkiego 466 mg 150 kaps. 20 zł 2 kaps. 3 razy Rekinol Oleofarm Olej z wątroby rekina 1000 mg 30 kaps. 12 zł 1 kaps. Chondroityna Structum** Pierre Fabre Siarczan chondroityny 500 mg 60 kaps. 55 zł Chondrex Unipharm Siarczan chondroityny 500 mg 60 kaps. 50 zł wg przepisu lekarza 1-3 kaps. Recalcin Complex Hasco Wrocław Siarczan chondroityny 500 mg, siarczan glukozaminy 500 mg, Niacyna 6 mg, Selen 20 ug, 45 tabl. powl. 30 zł 1 tabl. 3 razy 11

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ Co to jest cholesterol? Nierozpuszczalna w wodzie substancja, która: jest składnikiem strukturalnym wszystkich błon komórkowych i śródkomórkowych wchodzi w

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle pomagają zachować sprawność, poprawiają odporność, wspomagają

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów.

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. 1 / 9 Pozbycie się grzybicy to proces, który wymaga czasu, cierpliwości i wytrwałości. Suplementacja

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL, 5 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc

Bardziej szczegółowo

Niedoczynność tarczycy typu Hashimoto jako współistniejąca choroba autoimmunizacyjna

Niedoczynność tarczycy typu Hashimoto jako współistniejąca choroba autoimmunizacyjna Niedoczynność tarczycy typu Hashimoto jako współistniejąca choroba autoimmunizacyjna Choroby autoimmunizacyjne grupa chorób, w których układ odpornościowy organizmu niszczy własne komórki lub tkanki jest

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DOŁĄCZONA DO OPAKOWANIA: INFORMACJA DLA PACJENTA

ULOTKA DOŁĄCZONA DO OPAKOWANIA: INFORMACJA DLA PACJENTA ULOTKA DOŁĄCZONA DO OPAKOWANIA: INFORMACJA DLA PACJENTA Biosteron, 5 mg, tabletki Biosteron, 10 mg, tabletki Biosteron, 25 mg, tabletki (Dehydroepiandrosteronum) Należy

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Miacalcic, 50 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań Miacalcic, 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań Calcitoninum salmonis Należy zapoznać się z treścią

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Dlaczego kwasy tłuszczowe są tak ważne? Kwasy tłuszczowe należą do grupy

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę.

Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę. Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę. Aneks III Poprawki do odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Izabela Dobrowolska ROLA ULTRACZYSTEGO EPA W LECZENIU STANÓW ZAPALNYCH I DEPRESJI

Izabela Dobrowolska ROLA ULTRACZYSTEGO EPA W LECZENIU STANÓW ZAPALNYCH I DEPRESJI Izabela Dobrowolska ROLA ULTRACZYSTEGO EPA W LECZENIU STANÓW ZAPALNYCH I DEPRESJI krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT) organizm nie jest w stanie ich produkować

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Bieganie. Moda czy sposób na zdrowie? mgr Wojciech Brakowiecki Kraśnik 2014 r.

Bieganie. Moda czy sposób na zdrowie? mgr Wojciech Brakowiecki Kraśnik 2014 r. Bieganie. Moda czy sposób na zdrowie? mgr Wojciech Brakowiecki Kraśnik 2014 r. 5:41.03 Bieganie korzyści. Bieganie jest najlepszym sposobem na podniesienie sprawności fizycznej, złapanie kondycji i może

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

NAPOJE ENERGETYCZNE- DZIECIAKOM TAKA MOC NIEPOTRZEBNA!

NAPOJE ENERGETYCZNE- DZIECIAKOM TAKA MOC NIEPOTRZEBNA! NAPOJE ENERGETYCZNE- DZIECIAKOM TAKA MOC NIEPOTRZEBNA! NAPOJE ENERGETYCZNE, ZWANE TEŻ ENERGY DRINKAMI, NAPOJAMI ENERGETYZUJĄCYMI LUB PSYCHODRINKAMI, SĄ BARDZO POPULARNE WŚRÓD POLSKIEJ MŁODZIEŻY. GŁÓWNYM

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA. MINIRIN Melt (Desmopressinum) 60 mikrogramów 120 mikrogramów 240 mikrogramów Liofilizat doustny

ULOTKA DLA PACJENTA. MINIRIN Melt (Desmopressinum) 60 mikrogramów 120 mikrogramów 240 mikrogramów Liofilizat doustny ULOTKA DLA PACJENTA Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 25 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

WITAMINY DLA DIABETYKÓW

WITAMINY DLA DIABETYKÓW WITAMINY DLA DIABETYKÓW Witaminy dla diabetyków: zestaw witamin i składników mineralnych dostosowany ilościowo i jakościowo do potrzeb osób chorych na cukrzycę jako uzupełnienie codziennej diety. Energia

Bardziej szczegółowo

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie 4 Choroby wysokogórskie PORADA 4 ROBERT SZYMCZAK Choroby wysokogórskie 4 4 Choroby wysokogórskie W rozdziale omówimy choroby związane ze zmniejszającą się dostępnością tlenu na wysokości: Ostrą Chorobę

Bardziej szczegółowo

Plan suplementacji ukierunkowany na redukcję tkanki tłuszczowej i kształtowanie rzeźby mięśni.

Plan suplementacji ukierunkowany na redukcję tkanki tłuszczowej i kształtowanie rzeźby mięśni. Plan suplementacji ukierunkowany na redukcję tkanki tłuszczowej i kształtowanie rzeźby mięśni. Dane otrzymane od Klienta, przez specjalny formularz: Rafał, wiek: 30 lat, waga: 84kg, wzrost: 179cm BMI:

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. ZYX, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. ZYX, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika ZYX, 5 mg, tabletki powlekane Levocetirizini dihydrochloridum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. FILOMAG B 6 40 mg jonów magnezu + 5 mg, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. FILOMAG B 6 40 mg jonów magnezu + 5 mg, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA FILOMAG B 6 40 mg jonów magnezu + 5 mg, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

LAMININE OMEGA +++ Informacje o produkcie

LAMININE OMEGA +++ Informacje o produkcie LAMININE OMEGA +++ Informacje o produkcie NAWIĄZUJĄC DO DANYCH GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO W POLSCE W 2011r. Z powodu chorób układu krążenia zmarło 440,9 na każde 100 tys. osób W Polsce wykryto cukrzycę

Bardziej szczegółowo

Lennard J.Davies. Dlaczego więc nie warto brać tych leków? Powód pierwszy:

Lennard J.Davies. Dlaczego więc nie warto brać tych leków? Powód pierwszy: Lennard J.Davies Przez ostatnie kilka lat, także w książce Obssesion: a history, kwestionowałem efektywność leków z grupy SSRI. Zwracałem uwagę, że gdy leki te weszły do użycia na początku lat 90-tych

Bardziej szczegółowo

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! POWIEDZ grypie STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ Jedną z najpowszechniej występujących i wciąż niedocenianych chorób jest grypa, choroba, która w sezonie

Bardziej szczegółowo

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 5/2012 z dnia 27 lutego 2012 r. w zakresie zakwalifikowania/niezasadności zakwalifikowania leku Valdoxan (agomelatinum)

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Karbis, 4 mg, tabletki Karbis, 8 mg, tabletki Karbis, 16 mg, tabletki Karbis, 32 mg, tabletki Candesartanum cilexetilum Należy zapoznać się z treścią ulotki

Bardziej szczegółowo

http://www.odkryjjakschudnac.pl

http://www.odkryjjakschudnac.pl 7 Pokarmów Automatycznie Spalających Tłuszcz Czy może to być możliwe, że jedzenie niektórych pokarmów może pomóc Ci schudnąć oraz automatycznie spalać tłuszcz bez ćwiczeń lub diet? Odpowiedź na to pytanie

Bardziej szczegółowo

Kategoria żywności, środek spożywczy lub składnik żywności. Warunki dla stosowania oświadczenia

Kategoria żywności, środek spożywczy lub składnik żywności. Warunki dla stosowania oświadczenia Kategoria, WITAMINY VITAMINS 1 Wiatminy ogólnie Vitamins, in general - witaminy pomagają w rozwoju wszystkich struktur organizmu; - witaminy pomagają zachować silny organizm; - witaminy są niezbędne dla

Bardziej szczegółowo

Ekskluzywna receptura wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię

Ekskluzywna receptura wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię /1/ Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E Omega-3 Ekskluzywna receptura wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię /2/ Dlaczego kwasy tłuszczowe Omega-3 są ważne? Kwasy tłuszczowe

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL WAŻNE INFORMACJE DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA: INSTANYL, AEROZOL DO NOSA LEK STOSOWANY W LECZENIU PRZEBIJAJĄCEGO BÓLU NOWOTWOROWEGO Szanowny Farmaceuto, Należy

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon VI.2 VI.2.1 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon Omówienie rozpowszechnienia choroby Deksametazonu sodu fosforan w postaci roztworu do wstrzykiwań stosowany jest

Bardziej szczegółowo

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK!

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! Jesień to niełatwy czas dla naszego samopoczucia mała ilość słońca i krótki dzień nie wpływają na nas pozytywnie. Co zatem zrobić, aby nie tracić energii i nie popadać w stany

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie Planu Zarządzania Ryzykiem przeznaczone do wiadomości publicznej

VI.2 Podsumowanie Planu Zarządzania Ryzykiem przeznaczone do wiadomości publicznej VI.2 Podsumowanie Planu Zarządzania Ryzykiem przeznaczone do wiadomości publicznej VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Nie dotyczy ogólnych zastosowań. VI.2.2 Podsumowanie korzyści wynikających

Bardziej szczegółowo

Żywienie a aktywność tarczycy. prof. dr hab. Danuta Rosołowska-Huszcz Katedra Dietetyki SGGW

Żywienie a aktywność tarczycy. prof. dr hab. Danuta Rosołowska-Huszcz Katedra Dietetyki SGGW Żywienie a aktywność tarczycy prof. dr hab. Danuta Rosołowska-Huszcz Katedra Dietetyki SGGW Podwzgórze TRH Przysadka Oś podwzgórzowo przysadkowo - tarczycowa TSH Tarczyca T 4, T 3, rt 3 Osoczowe białka

Bardziej szczegółowo

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta VICEBROL FORTE 10 mg, tabletki

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta VICEBROL FORTE 10 mg, tabletki Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta VICEBROL FORTE 10 mg, tabletki Vinpocetinum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

Instytut Sportu. Biochemiczne wskaźniki przetrenowania. Zakład Biochemii. mgr Konrad Witek

Instytut Sportu. Biochemiczne wskaźniki przetrenowania. Zakład Biochemii. mgr Konrad Witek Instytut Sportu Zakład Biochemii Biochemiczne wskaźniki przetrenowania Przetrenowanie (overtraining)- długotrwałe pogorszenie się dyspozycji sportowej zawodnika, na skutek kumulowania się skutków stosowania

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, której głównym objawem jest podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia). Stan taki

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 42 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

a problemy z masą ciała

a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała Badanie NATPOL PLUS (2002): reprezentatywna grupa dorosłych Polek: wiek 18-94 lata Skutki otyłości choroby układu sercowo-naczyniowego cukrzyca

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Multi-Sanostol Syrop

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Multi-Sanostol Syrop ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Multi-Sanostol Syrop Preparat wielowitaminowy dla dzieci. Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek

Bardziej szczegółowo

Interakcje leków z żywnością. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska

Interakcje leków z żywnością. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska Interakcje leków z żywnością Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska wchłanianie dystrybucja metabolizm synergizm wydalanie Efekty interakcji lek-pożywienie Osłabienie działania leku Wzmocnienie działania

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Powikłania cukrzycy Retinopatia PRZEWLEKŁE POWIKŁANIA CUKRZYCY Cukrzyca najczęściej z powodu wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania tak zwanych

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 25 czerwiec 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 25 czerwiec 2016 CIĄŻA I KARMIENIE PIERSIĄ > Model : 4075211 Producent : MERCK KGAA FEMINATAL N - Podwójne zdrowie dziecka i mamy Zestaw witamin i minerałów dla kobiet w ciąży i karmiących piersią - najczęściej stosowany

Bardziej szczegółowo

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku Ryby to organizmy zmiennocieplne. Temperatura środowiska wpływa na pobieranie

Bardziej szczegółowo

12 SQ-HDM Grupa farmakoterapeutyczna: Wyciągi alergenowe, kurz domowy; Kod ATC: V01AA03

12 SQ-HDM Grupa farmakoterapeutyczna: Wyciągi alergenowe, kurz domowy; Kod ATC: V01AA03 SUBSTANCJA CZYNNA (INN) GRUPA FARMAKOTERAPEUTYCZNA (KOD ATC) PODMIOT ODPOWIEDZIALNY NAZWA HANDLOWA PRODUKTU LECZNICZEGO, KTÓREGO DOTYCZY PLAN ZARZĄDZANIA RYZYKIEM 12 SQ-HDM Grupa farmakoterapeutyczna:

Bardziej szczegółowo

Lista rzeczy, które należy sprawdzić przepisując Isoderm ( ) (Kursywą przedstawione są informacje dotyczące wyłącznie kobiet)

Lista rzeczy, które należy sprawdzić przepisując Isoderm ( ) (Kursywą przedstawione są informacje dotyczące wyłącznie kobiet) Broszura dokumentacyjna z wykazem czynności kontrolnych opracowana na podstawie zaleceń Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych dla produktu leczniczego Isoderm

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Życie z Zespołem Miastenicznym Lamberta-Eatona

Życie z Zespołem Miastenicznym Lamberta-Eatona Życie z Zespołem Miastenicznym Lamberta-Eatona Zdiagnozowano u Pani/Pana Zespół Miasteniczny Lamberta- Eatona (LEMS). Ulotka ta zawiera informacje o chorobie, a dedykowana jest dla pacjentów i ich rodzin.

Bardziej szczegółowo

PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA. OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk

PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA. OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk ALKOHOLIZM Alkoholizm - nazywany jest również zespołem uzależnienia od alkoholu, chorobą alkoholową

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sirdalud MR Kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde, 6 mg. Tizanidinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sirdalud MR Kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde, 6 mg. Tizanidinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Sirdalud MR Kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde, 6 mg Tizanidinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować

Bardziej szczegółowo

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA Soki 100% naturalne MALINA Sok z malin 100 % jest doskonałym uzupełnieniem codziennej diety. Zawiera bogactwo witamin: C, E, B1, B2, B6, PP oraz minerały: magnez, potas, wapń i żelazo. W jego składzie

Bardziej szczegółowo

PHARMA FREAK ANABOLIC FREAK - DAA

PHARMA FREAK ANABOLIC FREAK - DAA PHARMA FREAK ANABOLIC FREAK - DAA Bardzo silny booster testosteronu. Nowa, specjalnie zaprojektowana formuła suplementu diety zawiera składniki wspomagające powysiłkową produkcję naturalnych hormonów.

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum)

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum) ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum) Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

Naturalne składniki stale potrzebne milionom naszych komórek organizmu do życia i optymalnego działania

Naturalne składniki stale potrzebne milionom naszych komórek organizmu do życia i optymalnego działania 1. Czym są komórki? Budulec naszego organizmu i jego narządów Jednostki, których funkcjonowanie jest uzależnione wyłącznie od narządów Najmniejsze jednostki budulcowe i funkcyjne w ludzkim organizmie 2.

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA 1

ULOTKA DLA PACJENTA 1 ULOTKA DLA PACJENTA 1 ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Alermed, 10 mg, tabletki powlekane (Cetirizini dihydrochloridum) Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zażyciem leku. - Należy

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sirdalud Tabletki, 4 mg. Tizanidinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sirdalud Tabletki, 4 mg. Tizanidinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Sirdalud Tabletki, 4 mg Tizanidinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją

Bardziej szczegółowo

Wysoki poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c)

Wysoki poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c) Wysoki poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c) Cukrzyca wieku dziecięcego Ulotka informacyjna dla pacjentów Wprowadzenie Otrzymaliście Państwo tę ulotkę ze względu na wysoki poziom hemoglobiny glikowanej

Bardziej szczegółowo

<logo podmiotu odpowiedzialnego> ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Biosteron, 5 mg, tabletki Biosteron, 10 mg, tabletki (Dehydroepiandrosteronum) Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ

Bardziej szczegółowo

MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA Jest to dowolna forma ruchu ciała lub jego części, spowodowana przez mięsień szkieletowy,

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

Kinga Janik-Koncewicz

Kinga Janik-Koncewicz Kinga Janik-Koncewicz miażdżyca choroby układu krążenia cukrzyca typu 2 nadciśnienie choroby układu kostnego nowotwory Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że około 7-41% nowotworów jest spowodowanych

Bardziej szczegółowo

Septolete plus, (10 mg + 2 mg)/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej. Benzocainum + Cetylpyridinii chloridum

Septolete plus, (10 mg + 2 mg)/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej. Benzocainum + Cetylpyridinii chloridum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Septolete plus, (10 mg + 2 mg)/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej Benzocainum + Cetylpyridinii chloridum Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ

Bardziej szczegółowo

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47 Spis treści Przedmowa... 9 1. Ustalanie zapotrzebowania energetycznego w róŝnych stanach chorobowych (Danuta Gajewska)... 11 Wiadomości ogólne... 11 Całkowita przemiana materii... 12 Wprowadzenie... 12

Bardziej szczegółowo

SEH Ulotka SOR Ryzyka związane z nadużywaniem alkoholu

SEH Ulotka SOR Ryzyka związane z nadużywaniem alkoholu SEH Ulotka SOR Ryzyka związane z nadużywaniem alkoholu Jeżeli podczas badań przesiewowych okaże się, że jest mowa o nadmiernym spożyciu alkoholu, jesteście Państwo wówczas narażeni na większe ryzyko problemów

Bardziej szczegółowo

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY 10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY FAKT 1. Około 347 mln ludzi na świecie choruje na cukrzycę. Istnieje rosnąca globalna epidemia cukrzycy, u której podłoża leży szybki przyrost przypadków nadwagi i otyłości

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Biosteron lekam, 25 mg, tabletki. (Dehydroepiandrosteronum)

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Biosteron lekam, 25 mg, tabletki. (Dehydroepiandrosteronum) ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Biosteron lekam, 25 mg, tabletki (Dehydroepiandrosteronum) Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zażyciem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie

Bardziej szczegółowo

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych.

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. WIRUS GRYPY Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. Wirus grypy przenosi się drogą kropelkową poprzez kichanie, kaszel, rozmowę. W czasie kichnięcia wirus grypy porusza

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

Paracetamol Biofarm Paracetamolum 500 mg, tabletki

Paracetamol Biofarm Paracetamolum 500 mg, tabletki Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Paracetamol Biofarm Paracetamolum 500 mg, tabletki Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Multi-Sanostol, syrop

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Multi-Sanostol, syrop Preparat wielowitaminowy dla dzieci. Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Multi-Sanostol, syrop Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

Brak dolegliwości świadczy o tym, że ciśnienie krwi na pewno jest w normie.

Brak dolegliwości świadczy o tym, że ciśnienie krwi na pewno jest w normie. Codziennie miliony serc na całym świecie pompują krew zbyt mocno, narażając tętnice na groźne uszkodzenia. To zjawisko, nazywane nadciśnieniem tętniczym, jest najczęściej występującą chorobą układu krążenia.

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY. www.calivita.com.pl

BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY. www.calivita.com.pl BIOLOGICZNIE AKTYWNY SUPLEMENT DIETY WOLNE RODNIKI TO AKTYWNE ATOMY LUB CZĄSTECZKI, KTÓRE ZGUBIŁY JEDEN ELEKTRON. PRÓBUJĄC GO ODZYSKAĆ, SZYBKO WCHODZĄ W REAKCJE Z RÓŻNYMI ELEMENTAMI KOMÓREK, USZKADZAJĄC

Bardziej szczegółowo