FINANSOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU INFRASTRUKTURY TRANSPORTU W POLSCE W KONTEKŚCIE POLITYKI REGIONALNEJ UNII EUROPEJSKIEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "FINANSOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU INFRASTRUKTURY TRANSPORTU W POLSCE W KONTEKŚCIE POLITYKI REGIONALNEJ UNII EUROPEJSKIEJ"

Transkrypt

1 ALEKSANDRA KOŹLAK FINANSOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU INFRASTRUKTURY TRANSPORTU W POLSCE W KONTEKŚCIE POLITYKI REGIONALNEJ UNII EUROPEJSKIEJ Wprowadzenie Zmiany zachodzące we współczesnej gospodarce silnie oddziałują na uwarunkowania rozwoju regionalnego i w efekcie prowadzą do ewolucji założeń i celów polityki regionalnej realizowanej na różnych poziomach. Polityka regionalna odgrywa szczególną rolę w podnoszeniu konkurencyjności regionów, ponieważ dysponuje odpowiednimi instrumentami, zwłaszcza finansowymi. Poprawa stanu infrastruktury transportu jest jednym z priorytetów wymienianych we wszystkich dokumentach strategicznych dotyczących rozwoju Polski i jej regionów. Również dotychczasowe doświadczenia Unii Europejskiej w zakresie polityki regionalnej wskazują na podstawowe znaczenie inwestycji publicznych w infrastrukturę techniczną dla pobudzania rozwoju gospodarczego. Celem artykułu jest przedstawienie możliwości finansowych rozwoju infrastruktury transportu w Polsce, stworzonych przez politykę regionalną Unii Europejskiej, jak również barier w wykorzystaniu dostępnych środków. Pogłębionej analizie porównawczej poddano zakres i wielkość wydatków przewidywanych na infrastrukturę transportu w regionalnych programach operacyjnych na lata Rozwój infrastruktury transportu jako czynnik rozwoju społeczno-gospodarczego Sprawny system transportu wpływa na wzrost aktywizacji gospodarczej i większą mobilność społeczeństwa, w związku z czym jest jednym z podstawowych czynników stymulujących rozwój społeczno-gospodarczy. Powstanie nowych szlaków komunikacyjnych sprzyja rozwojowi produkcji, handlu, turystyki i wszelkiego rodzaju usług. Szczególnie ważna jest rola transportu w utrzymywaniu międzynarodowych stosunków gospodarczych, politycznych i społecznych. Wpływ transportu na działalność gospodarczą można rozpatrywać na kilku poziomach: - transport wpływa na likwidację barier handlowych dostęp do rynków zbytu poprzez poprawę systemu transportowego ma pozytywny wpływ na działalność gospodarczą (nasilenie konkurencji, produkcja na dużą skalę zapewnia większą efektywność działania), 1

2 - transport wywiera wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstw bezpośredni wpływ poprawy funkcjonowania transportu na koszty firm jest nieznaczny, ale usprawnienia transportowe mogą pozwolić na reorganizację i korzystać z dodatkowych oszczędności kosztowych, - transport wywiera wpływ na rynki pracy poprawa funkcjonowania transportu wpływa na skrócenie czasu dojazdu do/z pracy i powoduje, że ludzie są skłonni dojeżdżać do pracy z dalszych odległości. - transport może wpłynąć na rozprzestrzenianie się innowacji poprzez zwiększanie rynków zbytu, stymulowanie transferu technologii oraz przyciąganie zagranicznych inwestycji 1. Inwestycje transportowe tradycyjnie postrzegane są jako kluczowy instrument rozwoju regionalnego, chociaż w rozwiniętych krajach Europy Zachodniej, posiadających nowoczesną i gęstą sieć transportową, ten wpływ jest czasami kwestionowany, głównie ze względu na wysokie koszty zewnętrzne. Jednak dla regionów słabiej rozwiniętych, takich jak Polska, brak nowoczesnej infrastruktury transportowej i telekomunikacyjnej stanowi jedną z podstawowych barier rozwoju i wpływa ujemnie na ich konkurencyjność. Inwestycje w infrastrukturę transportu stanowią zarówno popytowy, jak i podażowy bodziec wzrostu gospodarczego, przyczyniający się do gospodarczej transformacji regionów. Wpływają one na zwiększenie efektywności produkcji i procesów dystrybucji, stwarzają możliwości korzystania z ekonomii skali, pogłębiają specjalizację produkcji, a także wywierają wpływ na rozwój systemów logistycznych i redukcję ich kosztów. Rozwój infrastruktury transportu jest niezbędny do obniżenia kosztów przewozu ładunków między regionami, szczególnie pomiędzy tymi, które leżą na peryferiach i regionami centralnymi. Realizacja nowych projektów infrastrukturalnych w sieci transportowej poprawia atrakcyjność wielu regionów dla nowych inwestorów, jednakże tylko stworzenie spójnej sieci transportowej może właściwie stymulować wzrost gospodarczy. Źródła finansowania infrastruktury transportu w Polsce Potrzeby inwestycyjne w odniesieniu do polskiej infrastruktury transportowej są znaczne. Wynika to zarówno z niedostatecznego poziomu jej rozwoju, wysokiego stopnia 1 M. Bąk: Strategie rozdzielenia wzrostu gospodarczego od popytu na transport oraz uwarunkowania ich realizacji w okresie transformacji gospodarczej. W: Funkcjonowanie i rozwój transportu. Red. D. Rucińska i E. Adamowicz. ZN UG Ekonomika Transportu Lądowego nr 29. Wydawnictwo UG, Gdańsk 2004, s

3 dekapitalizacji obiektów i urządzeń, jak i nie zawsze właściwego rozmieszczenia przestrzennego elementów sieci. Generuje to znaczne dysproporcje między regionami. Inwestycje infrastrukturalne w transporcie są w dużej części finansowane przez państwo, przy czym udział władz publicznych w finansowym wspomaganiu poszczególnych gałęzi transportu jest zróżnicowany. Generalnie środki finansowe na realizację inwestycji infrastrukturalnych mogą pochodzić z następujących źródeł 2 : budżet państwa i państwowe fundusze celowe, budżety samorządowe, fundusze Unii Europejskiej (PHARE, ISPA, Fundusz Spójności, fundusze strukturalne), kredyty Międzynarodowych Instytucji Finansowych: EBI, BŚ, EBOR, kapitały prywatne (np. w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego), środki własne przedsiębiorstw. Środki finansowe pochodzące z funduszy Unii Europejskiej są znaczącym źródłem finansowania inwestycji infrastrukturalnych w Polsce. Jeszcze w okresie przedakcesyjnym na inwestycje infrastrukturalne w transporcie wykorzystano środki pochodzące z funduszy PHARE i ISPA, a w pewnym stopniu również SAPARD, przeznaczonego na wspieranie rozwoju obszarów wiejskich. Od 1 maja 2004 środki pomocowe z budżetu Unii Europejskiej pochodzą z Funduszu Spójności, funduszy strukturalnych oraz budżetu sieci transeuropejskich TEN-T. W perspektywie finansowej środki na infrastrukturę transportu zostały przewidziane w trzech różnych programach operacyjnych, w zależności od funduszu, z którego one pochodziły i rangi infrastruktury. Łączna kwota funduszy krajowych i wspólnotowych zaplanowanych na rozwój transportu wyniosła ok mln euro 3. Środki pomocowe pochodzące z Funduszu Spójności mogły być przeznaczone na realizację tylko takich projektów, które służyły realizacji podstawowych priorytetów Narodowego Planu Rozwoju, dotyczyły sieci transportowych międzynarodowego znaczenia, a ich wartość wynosiła powyżej 10 mln euro. Natomiast przebudowa dróg krajowych realizowana była w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Transport (SPO-T) i współfinansowana z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego (ZPORR) w przeciwieństwie do pozostałych dwóch programów miał wymiar typowo regionalny, a wpływ na kierunki wykorzystania tych środków miały 2 A. Koźlak: Ekonomika transportu. Teoria i praktyka gospodarcza. Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2007, s Formy i metody finansowania infrastruktury transportu w Polsce. Red. A. S. Grzelakowski. Wyd. Akademii Morskiej w Gdyni, Gdynia 2005, s

4 samorządy lokalne. Na rozwój i modernizację infrastruktury transportu o znaczeniu lokalnym i regionalnym oraz transport publiczny w aglomeracjach przeznaczono z tego programu około 1/3 funduszy. W ramach działania 1.1. ZPORR - Modernizacja i rozbudowa regionalnego układu transportowego - dominowały projekty polegające na modernizacji lub budowie dróg gminnych i powiatowych. Wśród dużych projektów (powyżej 10 mln zł dofinansowania z EFRR) najwięcej było projektów polegających na budowie, remoncie lub rozbudowie obiektów mostowych oraz wiaduktów i tuneli drogowych. Efektem rzeczowym realizacji tego programu było zmodernizowanie lub wybudowanie 3452,85 km dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych (stan na koniec I poł r.) 4. Źródła funduszy przeznaczonych na transport oraz programy, w ramach których je wydawano przedstawiono na rys. 1. FUNDUSZ SPÓJNOŚCI EFRR STRATEGIA WYKORZYSTANIA FUNDUSZU SPÓJNOŚCI 2089 mln euro SEKTOROWY PROGRAM OPERACYJNY TRANSPORT (SPO-T) 1163 mln euro ZINTEGROWANY PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU REGIONALNEGO (ZPORR) 983 mln euro* PRIORYTETY - Zrównoważony gałęziowo rozwój systemu transportowego - Rozwój bezpiecznej infrastruktury PRIORYTETY - Modernizacja i rozbudowa regionalnego układu transportowego - Rozwój transportu publicznego w aglomeracjach * Inwestycje w infrastrukturę transportu drogowego w ramach działań 1.1, 1.6, 3.1 i 3.2. Rys. 1. Fundusze na rozwój transportu w Polsce w perspektywie finansowej Źródło: opracowanie własne na podstawie Narodowy Plan Rozwoju MRR, Warszawa, 14 stycznia 2003, s. 138; Formy i metody finansowania op.cit., s Mimo początkowych obaw Komisji Europejskiej i pojawiających się problemów samorządy terytorialne zupełnie dobrze poradziły sobie z absorpcją unijnych funduszy. Według stanu na koniec I półrocza 2008 r., zdaniem Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, poziom zrealizowanych płatności był wystarczający do pełnego wykorzystania przyznanych środków. Zaawansowanie proces refundacji w przypadku działania 1.1 wynosił 95,81%, działania ,11%, działania ,76%, natomiast znacznie mniejszy poziom refundacji występował w działaniu ,66% 5. Dla porównania wysokość refundacji dla programu SPO-T w analogicznym okresie wyniosła 82,54% 6. 4 Sprawozdanie z realizacji programu ZPORR nr O-1/2008/ZPORR/00. MRR, Warszawa 2008, s. 6, Ibidem, s , Informacja o realizacji Sektorowego Programu Operacyjnego Transport na dzień 30 czerwca 2008 r. MRR, Warszawa 2008, s. 2. 4

5 W pierwszych latach członkostwa w Unii Europejskiej na dofinansowaniu infrastruktury drogowej najbardziej skorzystały województwa południowo-zachodniej części kraju oraz rejony Trójmiasta, Warszawy i Łodzi. Wsparcie dla Polski wschodniej i północnej (poza pomorskim) było wyraźnie słabsze. Inwestycje zrealizowane w transporcie drogowym poprawiły stan infrastruktury drogowej przede wszystkim w ciągu autostrad A-2 oraz A-4, a także wzmocniły układ komunikacyjny wewnątrz największych miast. Oceniając poprawność alokacji środków unijnych w tym okresie można zauważyć ich nadmierne rozdrobnienie. Było to spowodowane m. in. założeniami poszczególnych programów oraz niskim poziomem przygotowania inwestycji, co z kolei uniemożliwiało sprostanie ramom czasowym na wykorzystanie środków. Wysokość alokacji środków z poszczególnych funduszy na rozwój infrastruktury pokazuje, że priorytetowo potraktowano infrastrukturę o znaczeniu krajowym i międzynarodowym. Największe inwestycje drogowe dofinansowane z funduszy Unii Europejskiej skoncentrowano w głównych korytarzach transportowych, zwłaszcza zaliczanych do sieci TEN-T. Natomiast dla rozwoju regionalnego bardzo ważne są połączenia z infrastrukturą wyższej rangi oraz stan infrastruktury o znaczeniu lokalnym i regionalnym, gdyż decyduje ona o jakości życia w regionie i wpływa na funkcjonowanie zlokalizowanych w nim przedsiębiorstw. Znacznie większe środki finansowe w obecnej perspektywie finansowej pomogą w uzupełnieniu brakujących połączeń i poprawieniu stanu wielu istniejących. Wielkość środków przewidzianych na rozwój infrastruktury transportu w latach otworzyła przed Polską całkiem nowe możliwości w tym zakresie, gdyż z EFRR i Funduszu Spójności na ten cel zostanie przeznaczone ok ,3 mln euro. Duże inwestycje realizowane w ramach PO Infrastruktura i Środowisko stanowić będą swego rodzaju rdzeń (dofinansowanie ze środków wspólnotowych ,8 mln euro), wokół którego będą realizowane projekty infrastrukturalne w ramach 16 regionalnych programów operacyjnych oraz PO Rozwój Polski Wschodniej 7. Tabela 1 pokazuje strukturę funduszy przyznanych na poszczególne kategorie interwencji w zakresie infrastruktury transportu w podziale na poszczególne programy operacyjne. Wynika z niej, iż przeważająca część funduszy będzie przeznaczona na infrastrukturę transportu drogowego (69,2%) i kolejowego (21,2%). W przeciwieństwie do lat przeznaczono fundusze również na rozwój portów lotniczych (2,8%) i inteligentnych systemów transportowych (1,4%). Mimo promowania w 7 Dane liczbowe wynikają z wyliczeń zawartych w tabeli 1. 5

6 dokumentach programowych bardziej ekologicznych gałęzi transportu, to na żeglugę śródlądową i transport multimodalny przewidziano bardzo mało środków (poniżej 1%). Tabela 1 Dofinansowanie inwestycji w infrastrukturę transportową ze środków UE w latach (w mln euro) Kod Razem Kategoria interwencji PO IiŚ PO RPW RPO Kwota % 16 Kolej 553, 8 300,4 854,2 3,9 17 Kolej (sieci TEN-T) 3 819, ,9 17,3 20 Autostrady 1 880, ,0 8,5 21 Autostrady (sieci TEN-T) 7 775, ,3 35,3 22 Drogi krajowe 1 891,9 362,9 40, ,8 10,4 23 Drogi regionalne/lokalne 297, , ,3 15,0 24 Ścieżki rowerowe 42,5 59,3 101,8 0,5 25 Transport miejski 72,0 205,4 277,4 1,3 26 Transport multimodalny 80,8 80,8 0,4 27 Transport multimodalny (sieci TEN-T) 108,9 108,9 0,5 28 Inteligentne systemy transportowe 100,0 107,9 106,0 313,9 1,4 29 Porty lotnicze 396,0 224,8 620,8 2,8 30 Porty morskie 479,8 19,0 498,8 2,3 31 Śródlądowe drogi wodne (regionalne i lokalne) 95,2 19,2 114,4 0,5 Razem infrastruktura transportu ,8 882,8 4053, ,3 100% Źródło: opracowanie własne na podstawie PO Infrastruktura i Środowisko. MRR, Warszawa, 5 grudnia 2007 r., PO Rozwój Polski Wschodniej. MRR, Warszawa, 2 października 2007 r., regionalne programy operacyjne w wersji zatwierdzonej przez Komisję Europejską. W PO Infrastruktura i Środowisko stwierdzono, że w sektorze transportu priorytetowe będą inwestycje realizujące następujące cele: - poprawa dostępności komunikacyjnej Polski i połączeń międzyregionalnych w ramach sieci TEN-T poprzez powiązanie głównych ośrodków gospodarczych w Polsce siecią autostrad i dróg ekspresowych; - połączenie największych ośrodków miejskich Polski Wschodniej ze stolicą kraju; - rozwój gałęzi transportu stanowiących alternatywę dla transportu drogowego poprzez rozbudowę kolejowej sieci TEN-T, infrastruktury portów morskich i transportu intermodalnego; - poprawa stanu bezpieczeństwa oraz stanu połączeń międzyregionalnych poprzez inwestycje zwiększające bezpieczeństwo i płynność ruchu (np. inteligentne systemy transportowe) - rozwój sieci drogowych stanowiących uzupełnienie inwestycji realizowanych w ramach sieci TEN-T 8. 8 PO Infrastruktura i Środowisko. MRR, Warszawa, 5 grudnia 2007, s

7 Większość krajów w początkowym okresie korzystania z pomocy unijnej najwięcej środków wydawała na rozwój infrastruktury, co jest całkowicie zrozumiałe w sytuacji jej niedoboru lub złego stanu technicznego. W takiej sytuacji realizacja inwestycji infrastrukturalnych jest warunkiem koniecznym zmniejszenia luki rozwojowej w stosunku do krajów zachodnioeuropejskich. Chociaż inwestycje w infrastrukturę przyspieszają wzrost gospodarczy kraju, to dla niektórych regionów wymagających wsparcia mogą oznaczać przejściowe pogorszenie sytuacji. Rozwój infrastruktury o znaczeniu regionalnym i lokalnym będzie kontynuowany przez samorządy terytorialne na podstawie opracowanych strategii rozwoju, przy wykorzystaniu funduszy przewidzianych w regionalnych programach operacyjnych oraz PO Rozwój Polski Wschodniej. Wielkość środków na rozwój infrastruktury transportu w regionach w latach jest prawie pięciokrotnie większa, niż w latach Do większego niż dotychczas wsparcia regionów najbiedniejszych przyczyniła się decyzja Rady UE w sprawie przyznania specjalnych środków dla pięciu regionów, wykazujących się najniższym PKB na mieszkańca w poszerzonej UE, którymi to regionami są województwa Polski północno-wschodniej. Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej obejmuje projekty i inicjatywy dodatkowo wzmacniające działanie innych programów. Podział pomocy unijnej na lata pomiędzy poszczególne województwa był przez wiele miesięcy przedmiotem dyskusji i sporów. Za instrument redystrybucji środków wspólnotowych uznawany jest algorytm podziału środków finansowych. Po konsultacjach społecznych rząd wybrał algorytm, zgodnie z którym wszystkie regiony uczestniczą w podziale tylko 80% ogółu środków, a kryterium podziału jest liczba ludności. Pozostałe 20% zostanie rozdysponowane tylko między te województwa, w których poziom PKB na 1 mieszkańca jest niższy od 80% średniej krajowej (tak zostało podzielonych 10% środków) i w których stopa bezrobocia jest wyższa od 150% średniej krajowej (również 10% środków). Wyraźnie postawiono na opcję wyrównawczą polityki regionalnej i dzięki temu algorytmowi regiony słabiej rozwinięte otrzymają wyższe alokacje funduszy - prawie 2,2 razy więcej pieniędzy na mieszkańca niż regiony o najniższym wsparciu 9. Regionalne programy operacyjne przewidują na projekty z dziedziny transportu w latach około 4460 mln euro, z tego ponad 4053 mln euro na rozwój i modernizację infrastruktury. We wszystkich województwach rozwój infrastruktury transportowej stanowi jeden z ważniejszych priorytetów, o czym świadczy skala wydatków zaplanowanych na ten 9 Środki unijne na lata podzielone pomiędzy regiony. PKPP Lewiatan z dnia

8 cel (tylko w województwie dolnośląskim jest to znacznie poniżej 20% całego RPO). Głównymi obszarami wsparcia są rozwój nowoczesnej infrastruktury o znaczeniu regionalnym i ponadregionalnym oraz systemów transportowych w skali lokalnej. W tabeli 2 przedstawiono kwotę środków wspólnotowych przewidzianych w poszczególnych RPO na rozwój infrastruktury oraz strukturę gałęziową tych wydatków. Tabela 2 Charakterystyka rozdysponowania funduszy UE na inwestycje transportowe w ramach RPO na lata Województwo Fundusze wspólnotowe na infrastrukturę transportu Fundusze na infrastrukturę transportu w ujęciu gałęziowym (% funduszy na inwestycje infrastrukturalne z RPO) w mln euro % z RPO Drogowa Kolejowa Porty lotnicze Pozostała Dolnośląskie 158,73 13,08 94,5 5,5 0,0 0,0 Kujawsko-pomorskie 233,67 24,57 66,4 8,8 10,2 14,6 Lubelskie 258,08 22,33 60,0 14,1 9,5 16,4 Lubuskie 111,59 25,41 75,8 14,9 3,4 6,0 Łódzkie 234,29 27,12 74,7 7,3 8,5 9,5 Małopolskie 251,96 21,95 92,1 0,0 2,0 5,9 Mazowieckie 503,08 27,47 88,2 0,0 4,0 7,8 Opolskie 102,76 24,06 91,9 0,0 7,3 0,8 Podkarpackie 275,87 24,28 65,4 17,6 8,5 8,5 Podlaskie 195,07 30,66 62,2 0,0 21,7 16,2 Pomorskie 278,62 31,48 50,7 16,5 0,0 32,8 Śląskie 334,42 21,29 91,9 6,0 0,0 2,1 Świętokrzyskie 180,47 24,87 95,1 0,0 0,0 4,9 Warmińskomazurskie 346,90 33,47 73,2 9,0 14,4 3,4 Wielkopolskie 347,69 27,32 69,2 11,4 2,4 17,0 Zachodniopomorskie 240,54 28,79 55,1 6,4 3,7 34,8 Średnia arytmetyczna 253,36 25,51 75,39 7,35 5,98 11,28 Odchylenie standardowe 99,7 4,8 15,1 6,3 6,1 10,4 Współczynnik zmienności 39,4 18,8 20,0 85,3 101,3 91,9 Źródło: opracowanie własne na podstawie regionalnych programów operacyjnych w wersji zatwierdzonej przez Komisję Europejską. Analizując wysokość środków unijnych na dofinansowanie infrastruktury transportu w przekroju wojewódzkim można zauważyć, że jest ona znacznie zróżnicowana, gdyż współczynnik zmienności wynosi 39,4%. Najwyższe wydatki w ujęciu kwotowym na ten cel na lata zaplanował samorząd województwa mazowieckiego 503,08 mln euro, co stanowiło 27,47% całej alokacji na realizację RPO. Natomiast procentowo największą część swojej puli z RPO na rozwój i modernizację infrastruktury przeznaczyły województwa warmińsko-mazurskie, pomorskie i podlaskie (każde z nich ponad 30%). Wiąże się to z niską dostępnością transportową tych regionów, zarówno w skali wewnątrzregionalnej, jak i krajowej. Najmniejsze wydatki na infrastrukturę transportu zaplanowano w województwie 8

9 dolnośląskim, ale w zamian więcej środków, niż w większości województw zostanie spożytkowanych na zakup nowoczesnego, taboru dla regionalnego transportu kolejowego i ekologicznego taboru komunikacji miejskiej. Struktura gałęziowa alokacji środków wynika ze znaczenia poszczególnych rodzajów transportu dla gospodarki regionów oraz aktualnego stanu ilościowego i jakościowego infrastruktury transportu. Wysokość alokacji na infrastrukturę transportu w województwach oraz ich strukturę gałęziową pokazuje rysunek ,00 500,00 400,00 Pozostałe inwestycje Transport miejski 300,00 Porty lotnicze 200,00 100,00 0,00 Ifrastruktura kolejowa Infrastruktura drogowa Dolnośląskie Kujawsko-pomorskie Lubelskie Lubuskie Łódzkie Małopolskie Mazowieckie Opolskie Podkarpackie Podlaskie Pomorskie Śląskie Świętokrzyskie Warmińsko-mazurskie Wielkopolskie Zachodniopomorskie Rys. 2. Fundusze UE przeznaczone w RPO na inwestycje transportowe Źródło: regionalne programy operacyjne w wersji zatwierdzonej przez Komisję Europejską W zakresie podziału funduszy unijnych na poszczególne gałęzie transportu i kategorie interwencji, po analizie regionalnych programów operacyjnych, można przedstawić następujące wnioski: - we wszystkich województwach priorytetem jest rozwój i modernizacja infrastruktury drogowej (od 50,7% alokacji na infrastrukturę transportu w województwie pomorskim do 95,1% w województwie świętokrzyskim); - znaczne kwoty na rozwój infrastruktury kolejowej przeznaczono tylko w województwach podkarpackim i pomorskim (odpowiednio 48,6 mln euro i 46 mln euro), ale w pięciu województwach wcale nie zaplanowano dofinansowania projektów w tej gałęzi transportu; - w zakresie zaplanowanego dofinansowania regionalnych portów lotniczych wyróżniają się województwa podlaskie i warmińsko-mazurskie, co nie jest 9

10 zaskoczeniem, gdyż na mapie komercyjnych portów lotniczych województwa północno-wschodniej Polski stanowią białą plamę. Środki te zostaną przeznaczone na uruchomienie regionalnych portów lotniczych do obsługi ruchu pasażerskiego na lotniskach Olsztyn-Szczytno (Szymany) i Suwałki (Krywlany); - znaczenie transportu multimodalnego nie jest ogólnie doceniane i większe środki na tą formę transportu zaplanowano tylko w województwach pomorskim i zachodniopomorskim (stąd m.in. stosunkowo niski w tych województwach udział funduszy na infrastrukturę drogową). Wiąże się to z koniecznością zapewnienia lepszej obsługi portów morskich przez gałęzie transportu lądowego; - na projekty dotyczące dróg wodnych śródlądowych przewidziano fundusze tylko w trzech województwach: podlaskim, lubuskim i warmińsko-mazurskim (łącznie ok. 19 mln euro, czyli o ponad połowę mniej, niż np. w RPO wynosi alokacja na budowę ścieżek rowerowych); - w niektórych województwach ważnym zadaniem jest poprawa jakości komunikacji miejskiej, co wiąże się zarówno z rozbudową infrastruktury, zarządzaniem ruchem z zastosowaniem inteligentnych systemów transportowych, jak i wprowadzaniem nowego taboru. Największe dofinansowanie projektów w komunikacji miejskiej przewidziano w województwach wielkopolskim i zachodniopomorskim, natomiast inteligentnych systemów transportowych w województwie pomorskim (system TRISTAR dla Trójmiasta). Duże zróżnicowanie struktury gałęziowej projektów dofinansowywanych z funduszy unijnych w poszczególnych województwach wynika z analizy słabych i silnych stron regionalnych systemów transportowych i zidentyfikowania najpilniejszych działań, mających przyczynić się do rozwoju i poprawy konkurencyjności regionów. Bariery realizacji inwestycji infrastrukturalnych w transporcie Realizowane dotąd w Polsce inwestycje w infrastrukturę transportową można ocenić jako racjonalne, jednakże ze względu na ograniczoną ilość środków miały one z reguły charakter punktowy i nie utworzyły jeszcze kompleksowego i spójnego systemu powiązań transportowych. Pojawiały się też różnego typu problemy związane z absorpcją unijnych środków powodujące opóźnienia w ich realizacji, mimo iż od początku realizacji tych programów zainteresowanie beneficjentów środkami unijnymi było bardzo wysokie. Generalnie projekty infrastrukturalne w transporcie charakteryzują się długim okresem czasu, jaki upływa od momentu zaakceptowania wniosku o środki, a płatnością. Wynika to z 10

11 wieloetapowości całego procesu, restrykcyjnych procedur przetargowych, czy też wysokiej kapitałochłonności. Natomiast płatność następuje dopiero na podstawie wcześniej zapłaconych i zweryfikowanych faktur. Akcesja Polski do Unii Europejskiej wpłynęła na szereg rozwiązań prawnoinstytucjonalnych warunkujących rozwój infrastruktury transportowej, a zasady przygotowania inwestycji i wyboru jej lokalizacji zostały w znacznej mierze podporządkowane polityce ochrony środowiska. Ograniczeniem dla rozwoju infrastruktury stały się też zasady, na jakich dokonano w Polsce delimitacji obszarów sieci NATURA 2000, której towarzyszył całkowity brak koordynacji działań resortów infrastruktury i środowiska. Związane to było z brakiem pełnej inwentaryzacji obszarów Natura 2000 w momencie wejścia Polski do UE, a przez to wydłużeniem procedury zatwierdzania przez Komisję Europejską dużych projektów infrastrukturalnych zlokalizowanych w granicach obszaru z tzw. shadow list. Regulacje unijne w zakresie ochrony środowiska stały się barierą przy realizacji inwestycji zaprojektowanych lub nawet rozpoczętych przed akcesją. Najbardziej znanym przykładem konfliktu na tym tle był spór o budowę obwodnicy Augustowa na odcinku międzynarodowej drogi E-67, gdzie proponowany przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad przebieg trasy przecinał cenny przyrodniczo obszar Doliny Rospudy, objęty ochroną w ramach sieci NATURA Istotną barierą ograniczającą możliwości rozwoju infrastruktury był wzrost kosztów realizacji inwestycji infrastrukturalnych, jaki nastąpił w ostatnich latach. Wzrost ten rozpoczął się bezpośrednio po akcesji Polski do Unii Europejskiej w 2004 r. i był wynikiem: - wzrostu kosztów pracy, uwarunkowanych m.in. bardzo dużym odpływem robotników budowlanych do krajów Europy Zachodniej oraz zmniejszonym napływem pracowników z Europy Wschodniej na skutek wzmocnienia formalnych funkcji zewnętrznej granicy Unii Europejskiej; - wzrostu cen gruntów wykupywanych pod inwestycje; - wzrostu kosztów materiałów budowlanych wywołanego dobrą koniunkturą na rynku budowlanym 10. Bardzo negatywny wpływ na ilość środków dostępnych do wykorzystania w porównaniu z sytuacją wyjściową miało umacnianie się wartości złotego w stosunku do euro, które spowodowało zmniejszenie realnej wartości pomocy unijnej. Dopiero w ostatnich 10 Cztery lata członkostwa Polski w UE. Bilans kosztów i korzyści społeczno-gospodarczych. UKIE, Warszawa 2008, s

12 miesiącach, w związku z ogólnoświatowym kryzysem gospodarczym nastąpiła zmiana tego trendu. Utrudnienia w terminowej realizacji projektów wynikają także z niewystarczających zasobów kadrowych, zaangażowanych w prace administracyjne związane z procesem inwestycyjnym (lokalne plany zagospodarowania przestrzennego, procedury oceny oddziaływania na środowisko), na poziomie centralnym i lokalnym 11. Podsumowanie Fundusze pomocowe Unii Europejskiej przeznaczone w latach na rozwój infrastruktury transportu są ok. pięciokrotnie większe niż w latach , co stanowi szansę na znaczną poprawę stanu infrastruktury w Polsce. Dotychczasowe korzystanie z funduszy unijnych odegrało istotną rolę edukacyjną i mobilizacyjną, zarówno dla beneficjentów, jak i instytucji zaangażowanych w proces wdrażania programów. Wiele barier o charakterze prawnym, proceduralnym lub organizacyjnym zostało złagodzonych. Doświadczenia we wdrażaniu funduszy strukturalnych pozwoliły na wypracowanie skuteczniejszych i bardziej przyjaznych dla beneficjentów i pracowników tych instytucji - norm, zasad i procedur obowiązujących w kolejnym okresie programowania. Uproszczono przepisy prawne związane z absorpcją środków unijnych w sektorze transportu, ale niezbędne są dalsze zmiany, szczególnie w zakresie zamówień publicznych i partnerstwa publicznoprywatnego. Dla poprawy efektywności wsparcia strukturalnego potrzebna jest też lepsza koordynacja zarządzania pomiędzy programami regionalnymi i krajowymi (sektorowymi). FINANCIAL DETERMINANTS OF TRANSPORT INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT IN POLAND IN THE CONTEXT OF EU REGIONAL POLICY The article presents financial opportunities of transport infrastructure development in Poland, created by the EU regional policy, as well as barriers in absorption available funds. The deeper comparative analysis covers a field of distribution and size of allocations predicted for the transport infrastructure in regional operating programs for BIBLIOGRAFIA 1. Bąk M.: Strategie rozdzielenia wzrostu gospodarczego od popytu na transport oraz uwarunkowania ich realizacji w okresie transformacji gospodarczej. W: Funkcjonowanie 11 Ocena postępów Polski w konwergencji z krajami UE oraz wpływ funduszy unijnych na gospodarkę w latach Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, lipiec 2008 r., s

13 i rozwój transportu. Red. D. Rucińska i E. Adamowicz. ZN UG Ekonomika Transportu Lądowego nr 29. Wydawnictwo UG, Gdańsk Cztery lata członkostwa Polski w UE. Bilans kosztów i korzyści społeczno-gospodarczych. UKIE, Warszawa Informacja o realizacji Sektorowego Programu Operacyjnego Transport na dzień 30 czerwca 2008 r. MRR, Warszawa Koźlak A.: Ekonomika transportu. Teoria i praktyka gospodarcza. Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk Narodowy Plan Rozwoju MRR, Warszawa, 14 stycznia 2003 r. 6. PO Infrastruktura i Środowisko. MRR, Warszawa, 5 grudnia 2007 r. 7. PO Rozwój Polski Wschodniej. MRR, Warszawa, 2 października 2007 r. 8. Regionalne programy operacyjne w wersji zatwierdzonej przez Komisję Europejską. 9. Sprawozdanie z realizacji programu ZPORR nr O-1/2008/ZPORR/00. MRR, Warszawa Środki unijne na lata podzielone pomiędzy regiony. PKPP Lewiatan z dnia Źródło: A. Koźlak: Finansowe uwarunkowania rozwoju infrastruktury transportu w Polsce w kontekście polityki regionalnej Unii Europejskiej. W: Ekonomiczne i organizacyjne instrumenty wspierania rozwoju lokalnego i regionalnego. Finanse, rachunkowość, Przedsiębiorczość. Tom I. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 530. Ekonomiczne Problemy Usług nr 31. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin

POLITYKA STRUKTURALNA UNII EUROPEJSKIEJ

POLITYKA STRUKTURALNA UNII EUROPEJSKIEJ BOGDAN EKSTOWICZ MAREK J. MALINOWSKI POLITYKA STRUKTURALNA UNII EUROPEJSKIEJ STYMULATOREM PROCESÓW MODERNIZACJI I ROZWOJU SPOŁECZNO-EKONOMICZNEGO POLSKI W LATACH 2007-2015 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach. Małgorzata Nejfeld

Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach. Małgorzata Nejfeld Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach Małgorzata Nejfeld KDG CIEŚLAK & KORDASIEWICZ ZAKRES DZIAŁALNOŚCI Główny przedmiot

Bardziej szczegółowo

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia.

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia. Możliwości finansowania projektów budowlanych w Polsce ze środków UE w świetle nowej perspektywy finansowania 2014-2020 Warszawa, 24 września 2013 r. 1 Dotychczasowe doświadczenia Skutecznie korzystamy

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności 2007-2013

Polityka spójności 2007-2013 Regionalne Programy Operacyjne jako źródło finansowania centrów nauki i wystaw interaktywnych Agnieszka Dawydzik Departament Koordynacji Programów Regionalnych Konferencja INTERAKCJA-INTEGRACJA INTEGRACJA

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich i w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE NARODOWEJ STRATEGII SPÓJNOŚCI INFORMACJA MIESIĘCZNA

WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE NARODOWEJ STRATEGII SPÓJNOŚCI INFORMACJA MIESIĘCZNA WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE NARODOWEJ STRATEGII SPÓJNOŚCI INFORMACJA MIESIĘCZNA Zgodnie z danymi wygenerowanymi z Krajowego Systemu Informatycznego KSI SIMIK 07-13 od początku uruchomienia programów realizowanych

Bardziej szczegółowo

Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13

Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13 Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13 wsparcie dla samorządów i organizacji pozarządowych Warszawa, 8 maja 2008 r. Zarys prezentacji środki finansowe na wspieranie

Bardziej szczegółowo

Priorytety i działania transportowe w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 MINISTERSTWO TRANSPORTU

Priorytety i działania transportowe w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 MINISTERSTWO TRANSPORTU Priorytety i działania transportowe w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 MINISTERSTWO TRANSPORTU ŚRODKI UNIJNE PRZEZNACZONE NA GAŁĘZIE TRANSPORTU W RAMACH PO IiŚ Gałęzie

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE NARODOWEJ STRATEGII SPÓJNOŚCI INFORMACJA MIESIĘCZNA

WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE NARODOWEJ STRATEGII SPÓJNOŚCI INFORMACJA MIESIĘCZNA WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE NARODOWEJ STRATEGII SPÓJNOŚCI INFORMACJA MIESIĘCZNA Zgodnie z danymi wygenerowanymi z Krajowego Systemu Informatycznego KSI SIMIK 07-13 od początku uruchomienia programów realizowanych

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE NARODOWEJ STRATEGII SPÓJNOŚCI INFORMACJA MIESIĘCZNA

WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE NARODOWEJ STRATEGII SPÓJNOŚCI INFORMACJA MIESIĘCZNA WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE NARODOWEJ STRATEGII SPÓJNOŚCI INFORMACJA MIESIĘCZNA Zgodnie z danymi wygenerowanymi z Krajowego Systemu Informatycznego KSI SIMIK 07-13 od początku uruchomienia programów realizowanych

Bardziej szczegółowo

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r.

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r. Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej Andrzej Regulski 28 września 2015 r. moduł 1 moduł 2 moduł 3 Analiza zmian społecznogospodarczych

Bardziej szczegółowo

Plany inwestycyjne dotyczące infrastruktury sieci TEN-T. Warszawa, 25-26 lutego 2014 r.

Plany inwestycyjne dotyczące infrastruktury sieci TEN-T. Warszawa, 25-26 lutego 2014 r. Plany inwestycyjne dotyczące infrastruktury sieci TEN-T Warszawa, 25-26 lutego 2014 r. 1 Uwarunkowania rozwoju kolejowej sieci TEN-T Podstawowy dokument UE dotyczący sieci TEN-T Rozporządzenie Parlamentu

Bardziej szczegółowo

Osie priorytetowe Gospodarka Innowacje Technologie Rozwój społeczeństwa informacyjnego Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej

Osie priorytetowe Gospodarka Innowacje Technologie Rozwój społeczeństwa informacyjnego Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej RPO WZ 2014-2020 Osie priorytetowe 1. Gospodarka Innowacje Technologie 2. Rozwój społeczeństwa informacyjnego 3. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej 4. Dostosowanie do zmian klimatu 5. Rozwój naturalnego

Bardziej szczegółowo

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl październik 2011 Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Pomoc przedakcesyjna począwszy od roku 2000 przyznana

Bardziej szczegółowo

Wstęp do polityki UE dot. infrastruktury transportowej i jej rewizji

Wstęp do polityki UE dot. infrastruktury transportowej i jej rewizji Wstęp do polityki UE dot. infrastruktury transportowej i jej rewizji 28 lutego 2012 1 Podstawa prawna Traktat o Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r., Nr. 90, poz. 864/30) Art. 3 cel UE to wspieranie spójności

Bardziej szczegółowo

Wykres 1. Wartość projektów oraz wydatki beneficjentów dla 16 RPO łącznie, środki UE (mld zł). 72,3 70,4 59,6 39,6

Wykres 1. Wartość projektów oraz wydatki beneficjentów dla 16 RPO łącznie, środki UE (mld zł). 72,3 70,4 59,6 39,6 1. P o s t ę p f i n a n s o w y Do końca stycznia 2015 r. w 16 programach regionalnych podpisano 35,4 tys. umów o dofinansowanie. Ich wartość wynosi 109,8 mld zł, w tym dofinansowanie UE 70,4 mld zł.

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

Działania planowane w Polsce, w ramach których możliwa będzie budowa bądź modernizacja oświetlenia zewnętrznego

Działania planowane w Polsce, w ramach których możliwa będzie budowa bądź modernizacja oświetlenia zewnętrznego www.mojregion.eu www.rpo.dolnyslask.pl Działania planowane w Polsce, w ramach których możliwa będzie budowa bądź modernizacja oświetlenia zewnętrznego Regionalne Programy Operacyjne (RPO) na lata 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Wykres 1. Wartość projektów oraz wydatki beneficjentów dla 16 RPO łącznie, środki UE (mld zł). 71,6 69,0 54,0 35,0. 0 20 40 60 80 mld PLN

Wykres 1. Wartość projektów oraz wydatki beneficjentów dla 16 RPO łącznie, środki UE (mld zł). 71,6 69,0 54,0 35,0. 0 20 40 60 80 mld PLN 1. P o s t ę p f i n a n s o w y Do końca lipca 214 r. w 16 programach regionalnych podpisano 34,4 tys. umów o dofinansowanie. Ich wartość to ponad 18 mld zł, w tym dofinansowanie UE - 68,9 mld zł. Tym

Bardziej szczegółowo

Archiwa państwowe a nowa perspektywa finansowa UE na lata 2014-2020

Archiwa państwowe a nowa perspektywa finansowa UE na lata 2014-2020 Narada Dyrektorów AP Archiwa państwowe a nowa perspektywa finansowa UE na lata 2014-2020 Daniel Wiciński Doradca Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych Warszawa, 29.11.2013 r. Fundusze Europejskie 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r.

Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r. Główne założenia i komplementarność Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r. RPO WŁ na lata 2014-2020 Konstrukcja RPO WŁ 2014-2020: LP. WOJEWÓDZTWO

Bardziej szczegółowo

Kierunki realizacji polityki spójności w Polsce (stan na koniec czerwca 2006)

Kierunki realizacji polityki spójności w Polsce (stan na koniec czerwca 2006) Kierunki realizacji polityki spójności w Polsce (stan na koniec czerwca 2006) Monika Dołowiec Instytucja Zarządzająca Podstawami Wsparcia Wspólnoty Ministerstwo Rozwoju Regionalnego 19 września 2006 Informacje

Bardziej szczegółowo

Inwestycje kolejowe w latach 2014 2023 Warszawa 16 kwietnia 2014 r.

Inwestycje kolejowe w latach 2014 2023 Warszawa 16 kwietnia 2014 r. Inwestycje kolejowe w latach 2014 2023 Warszawa 16 kwietnia 2014 r. Źródła finansowania inwestycji kolejowych w latach 2014 2023 1) FS/POIiŚ2014-2020 uzupełnienie i zakończenie inwestycji na ciągach, na

Bardziej szczegółowo

Stan wdraŝania Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (na dzień 30 września 2006 r.)

Stan wdraŝania Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (na dzień 30 września 2006 r.) Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Departament WdraŜania Programów Rozwoju Regionalnego Stan wdraŝania Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (na dzień

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ. Andrzej Massel Podsekretarz Stanu. Kraków, 16 X 2012 r.

MINISTERSTWO TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ. Andrzej Massel Podsekretarz Stanu. Kraków, 16 X 2012 r. MINISTERSTWO TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ Andrzej Massel Podsekretarz Stanu Kraków, 16 X 2012 r. Strategiczne podstawy podejmowanych działań sanacyjnych M a s t e r P l a n d l a t r a

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013

Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013 Konferencja Polityka spójności na rzecz rozwoju obszarów wiejskich Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013 dr Hanna Jahns Sekretarz

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia IZ RPO WZ we współpracy z organizacjami rowerowymi w perspektywie 2007-13 i w programowaniu nowej perspektywy

Doświadczenia IZ RPO WZ we współpracy z organizacjami rowerowymi w perspektywie 2007-13 i w programowaniu nowej perspektywy Doświadczenia IZ RPO WZ we współpracy z organizacjami rowerowymi w perspektywie 2007-13 i w programowaniu nowej perspektywy Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego współfinansowany przez Szwajcarięw ramach szwajcarskiego

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy Wspólnotowe

Inicjatywy Wspólnotowe Inicjatywy Wspólnotowe INTERREG III Podstawowe informacje i dokumenty AUTOR: DOMINIKA RARÓG-OŚLIŹLOK 1.06.2004 Opracowano na podstawie informacji z Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach, MGPiPS oraz stron

Bardziej szczegółowo

Regionalne Programy Operacyjne Inwestycje lotnicze INWESTYCJE LOTNICZE W REGIONALNYCH PROGRAMACH OPERACYJNYCH

Regionalne Programy Operacyjne Inwestycje lotnicze INWESTYCJE LOTNICZE W REGIONALNYCH PROGRAMACH OPERACYJNYCH INWESTYCJE LOTNICZE W REGIONALNYCH PROGRAMACH OPERACYJNYCH Lp. Województwo Wyszczególnienie Zaprogramowane wykorzystanie wkładu EFRR w RPO (w EUR) 1 1. Dolnośląskie - brak - 2. Kujawsko-Pomorskie Projekt

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Wyniki aktualizacji list projektów indywidualnych

Wyniki aktualizacji list projektów indywidualnych Wyniki aktualizacji list projektów indywidualnych Informacja prasowa, 28 lutego 2011 r. Zakończyła się kolejna aktualizacja list projektów indywidualnych. To najważniejsze inwestycje, które w najbliższych

Bardziej szczegółowo

VI, VII, VIII POIiŚ. Centrum Unijnych Projektów Transportowych. 27 stycznia 2010

VI, VII, VIII POIiŚ. Centrum Unijnych Projektów Transportowych. 27 stycznia 2010 Stan realizacji projektów w ramach priorytetów VI, VII, VIII POIiŚ Centrum Unijnych Projektów Transportowych 27 stycznia 2010 UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ SPÓJNOŚCI EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Projekty

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności instrumentem wsparcia rozwoju regionów w perspektywie 2014-2020. Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu MIiR

Polityka spójności instrumentem wsparcia rozwoju regionów w perspektywie 2014-2020. Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu MIiR Polityka spójności instrumentem wsparcia rozwoju regionów w perspektywie 2014-2020 Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu MIiR Lublin, 8-9 października 2014 Dotychczasowy wpływ polityki spójności na rozwój

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

Stan budowy projektów szerokopasmowych finansowanych ze środków UE

Stan budowy projektów szerokopasmowych finansowanych ze środków UE Stan budowy projektów szerokopasmowych finansowanych ze środków UE Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji Departament Funduszy Strukturalnych 1 Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej Dotychczas w ramach

Bardziej szczegółowo

Regietów, 20 stycznia 2010

Regietów, 20 stycznia 2010 OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU TRANSPORTU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO NA LATA 2010-2030 2030 Regietów, 20 stycznia 2010 PLAN PREZENTACJI Część I: Rola Strategii Rozwoju Transportu w planowaniu systemu transportowego

Bardziej szczegółowo

II POSIEDZENIE ZESPOŁU

II POSIEDZENIE ZESPOŁU Posiedzenie zespołu ds. opracowania projektu krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii oraz optymalizacji zasad ich finansowania II POSIEDZENIE ZESPOŁU

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego http://www.zporr.gov.pl/

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego http://www.zporr.gov.pl/ Oficjalne serwisy poświęcone funduszom pomocowym Fundusze strukturalne http://www.funduszestrukturalne.gov.pl/ Fundusz Spójności http://www.funduszspojnosci.gov.pl/ Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

dr Jarosław Pasek Dyrektor Departamentu Funduszy UE, Ministerstwo Infrastruktury

dr Jarosław Pasek Dyrektor Departamentu Funduszy UE, Ministerstwo Infrastruktury dr Jarosław Pasek Dyrektor Departamentu Funduszy UE, Środki UE przeznaczone na transport Wielkość środków UE w sektorze transportu [w mld EUR] 20,0 15,0 10,0 5,0 0,0 4,0 mld 19,4 mld Kwota środków UE przeznaczona

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Wpływ Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich

Wpływ Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich Wpływ Programu na lata 2007-2013 na zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich Realizacja Programu na lata 2007-2013, zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich oraz przyszłość

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa. Kraków, 20 kwiecień 2012

Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa. Kraków, 20 kwiecień 2012 Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa Kraków, 20 kwiecień 2012 1 Projekt krajowy brutto na km2 Bank Światowy Reshaping Economic Geography 2 Produkt krajowy

Bardziej szczegółowo

Regionalny system transportowy w województwie pomorskim

Regionalny system transportowy w województwie pomorskim Regionalny system transportowy w województwie pomorskim doświadczenia i perspektywy MIECZYSŁAW STRUK Wicemarszałek Województwa Pomorskiego Konferencja pt. Sektorowy Program Operacyjny Transport 2004-2006

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Znaczenie funduszy pomocowych Unii Europejskiej dla spójności społeczno-gospodarczej polskich regionów

Znaczenie funduszy pomocowych Unii Europejskiej dla spójności społeczno-gospodarczej polskich regionów 174 MAŁGORZATA STEC Dr Małgorzata Stec Zakład Statystyki i Ekonometrii Uniwersytet Rzeszowski Znaczenie funduszy pomocowych Unii Europejskiej dla spójności społeczno-gospodarczej polskich regionów WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju infrastruktury transportu drogowego w województwie śląskim w perspektywie roku 2020. Katowice, 8 maja 2013 r.

Kierunki rozwoju infrastruktury transportu drogowego w województwie śląskim w perspektywie roku 2020. Katowice, 8 maja 2013 r. Kierunki rozwoju infrastruktury transportu drogowego w województwie śląskim w perspektywie roku 2020 Katowice, 8 maja 2013 r. System transportowy w województwie śląskim Główne problemy i cechy Na podstawowy

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu FIO na lata 2014-2020 Kontynuacja

Projekt Programu FIO na lata 2014-2020 Kontynuacja 1 PROGRAM FUNDUSZ INICJATYW OBYWATELSKICH NA LATA 2014-2020 2020 Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament PoŜytku Publicznego 2 Projekt Programu FIO na lata 2014-2020 Kontynuacja Projekt jest

Bardziej szczegółowo

Rola miast w polityce spójności

Rola miast w polityce spójności Rola miast w polityce spójności Plan prezentacji 1. Zintegrowane Inwestycje Terytorialne podstawy prawne i cele wdrażania instrumentu 2. Zintegrowane Inwestycje Terytorialne Warszawskiego Obszaru Funkcjonalnego

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Projekt MAŁOPOLSKA 2015 -przygotowania do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013

Projekt MAŁOPOLSKA 2015 -przygotowania do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013 Projekt MAŁOPOLSKA 2015 -przygotowania do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013 Bożena PIETRAS-GOC Koordynator projektu Kancelaria Zarządu Województwa Małopolskiego Kontekst projektu

Bardziej szczegółowo

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 5 października 2009 r. (06.10) (OR. en) 14075/09 TRANS 373 MAR 136 AVIATION 156 ENV 634 ENER 320 IND 121 NOTA Od: Do: Nr wniosku Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny Rady

Bardziej szczegółowo

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego XXXVI posiedzenie Komisji Wspólnej Samorządów Terytorialnych i Gospodarczych Małopolski Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Kluczowe zadania dla Regionu: 1. Finalizacja pakietu planowania strategicznego

Bardziej szczegółowo

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Katowice, 24.03.2015 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje przedsiębiorczośd

Bardziej szczegółowo

Aglomeracja Wałbrzyska

Aglomeracja Wałbrzyska Aglomeracja Wałbrzyska Prezydent Wałbrzycha dr Roman Szełemej Nowa Ruda, wrzesień 2014 AGLOMERACJA WAŁBRZYSKA 400 000 mieszkańców 22 gminy - sygnatariusze porozumienia AW 10% powierzchni Dolnego Śląska

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę.

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. 1 Ministerstwo Europejska Agenda Cyfrowa Narodowy Plan Szerokopasmowy przyjęty przez Radę Ministrów 08.01.2014 r. 2 NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY

Bardziej szczegółowo

Fundusze Europejskie. Strategia zmiany. Marek Sowa. Członek Zarządu Województwa Małopolskiego. Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego 1

Fundusze Europejskie. Strategia zmiany. Marek Sowa. Członek Zarządu Województwa Małopolskiego. Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego 1 Fundusze Europejskie Strategia zmiany Marek Sowa Członek Zarządu Województwa Małopolskiego Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego 1 Cele programu regionalnego: wzmocnienie pozycji konkurencyjnej

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne w ochronie środowiska. Podsekretarz Stanu

Fundusze unijne w ochronie środowiska. Podsekretarz Stanu Fundusze unijne w ochronie środowiska dotychczasowe Januszdoświadczenia Mikuła Podsekretarz Stanu Wieliczka, 1 grudnia 2008 Finansowanie polityki spójności Instrument pomocy przedakcesyjnej ISPA (2000

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Inwestycji Infrastrukturalnych w Transporcie w latach 2004-2006

Finansowanie Inwestycji Infrastrukturalnych w Transporcie w latach 2004-2006 Finansowanie Inwestycji Infrastrukturalnych w Transporcie w latach 2004-2006 Targi InfraTech 2004 Konferencja: Narodowy Program Rozwoju Infrastruktury 1 września 2004, Warszawa Marek Krawczyk Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR XIX Forum Ciepłowników Polskich Międzyzdroje, 13-16 września

Bardziej szczegółowo

Koncepcja systemowego wsparcia przedsiębiorczości na obszarach wiejskich Opinie, wnioski i rekomendacje

Koncepcja systemowego wsparcia przedsiębiorczości na obszarach wiejskich Opinie, wnioski i rekomendacje Koncepcja systemowego wsparcia przedsiębiorczości na obszarach wiejskich Opinie, wnioski i rekomendacje Dr inż. Paweł Chmieliński Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

EFRR 129 517 902,00. Nośność wybudowanej/przebudowanej drogi (kn/oś) Całkowita długość nowych dróg (km) Długość wybudowanych dróg wojewódzkich (km)

EFRR 129 517 902,00. Nośność wybudowanej/przebudowanej drogi (kn/oś) Całkowita długość nowych dróg (km) Długość wybudowanych dróg wojewódzkich (km) 1. Numer i nazwa osi priorytetowej 5. Nowoczesna komunikacja 2. Cele szczegółowe osi priorytetowej Zwiększona dostępność transportowa i poprawa bezpieczeństwa regionalnej sieci drogowej uzupełniającej

Bardziej szczegółowo

Związek ZIT jako Instytucja Pośrednicząca

Związek ZIT jako Instytucja Pośrednicząca Związek ZIT jako Instytucja Pośrednicząca II Posiedzenie Komitetu Sterującego Związku ZIT Bydgosko-Toruńskiego Obszaru Funkcjonalnego Bydgoszcz,18.03.2015 r. CO TO JEST INSTYTUCJA POŚREDNICZĄCA (IP) IP

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA INWESTYCJI DROGOWYCH W ZAŁOŻENIACH PROJEKTU PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. WIELKOPOLSKA 2020+

REALIZACJA INWESTYCJI DROGOWYCH W ZAŁOŻENIACH PROJEKTU PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. WIELKOPOLSKA 2020+ REALIZACJA INWESTYCJI DROGOWYCH W ZAŁOŻENIACH PROJEKTU PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. WIELKOPOLSKA 2020+ TOMASZ KUŹNIAR WIELKOPOLSKIE BIURO PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO

Bardziej szczegółowo

i Środowisko. Projekt nr 4 z 25 maja br.

i Środowisko. Projekt nr 4 z 25 maja br. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko. Projekt nr 4 z 25 maja br. Priorytet XIII Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia Ministerstwo Zdrowia Centrum Systemów Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

Wstępny projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020. Lublin, 26.06.2013 r.

Wstępny projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020. Lublin, 26.06.2013 r. Wstępny projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Lublin, 26.06.2013 r. Logika procesu programowania RPO WL na lata 2014-2020 Główne założenia wydatkowania środków

Bardziej szczegółowo

Program dla Europy Środkowej 2007-2013

Program dla Europy Środkowej 2007-2013 Warszawa, 15 stycznia 2014 r. Program dla Europy Środkowej 2007-2013 Teresa Marcinów Departament Współpracy Terytorialnej, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Obszar programu UE Polska, Republika Czeska,

Bardziej szczegółowo

Projekt Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014-2020 główne założenia dr Marzena Breza - DAS

Projekt Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014-2020 główne założenia dr Marzena Breza - DAS Projekt Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014-2020 główne założenia dr Marzena Breza - DAS Posiedzenie Rady ds. Polityki Senioralnej Warszawa, 18 czerwca 2013 r.

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Ferenc Prezydenta Miasta Rzeszowa

Tadeusz Ferenc Prezydenta Miasta Rzeszowa Fundusze Europejskie - dla rozwoju Polski Wschodniej Budowa systemu integrującego transport publiczny miasta Rzeszowa i okolic - prezentacja projektu i działań komplementarnych Tadeusz Ferenc Prezydenta

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020

WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020 WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020 Jarosław Komża doradca strategiczny ds. funduszy europejskich 1 WYMIAR TERYTORIALNY Nowe regulacje europejskiej

Bardziej szczegółowo

PO Polska Wschodnia 2014 2020

PO Polska Wschodnia 2014 2020 PO Polska Wschodnia 2014 2020 Cel główny POPW wsparcie MŚP w zakresie działalności innowacyjnej tworzenie warunków sprzyjających powstawaniu innowacyjnych MŚP w Polsce Wschodniej tworzenie nowych modeli

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania inwestycji w gospodarce odpadami ze środków Unii Europejskiej

Możliwości finansowania inwestycji w gospodarce odpadami ze środków Unii Europejskiej Możliwości finansowania inwestycji w gospodarce odpadami ze środków Unii Europejskiej Aleksandra Malarz Z-ca Dyrektora Departament Integracji Europejskiej Ministerstwo Środowiska Katowice, 23 marca 2004

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 Prezentacja programów unijnych NEXUS Consultants Sp. z o.o. ul. Waszyngtona 34/36, 81-342 Gdynia tel.: (+4858) 66 18 300, 66 18 289, 66 18 515 fax (+4858) 621 78

Bardziej szczegółowo

Rozwój innowacyjności regionów w Polsce uwarunkowania, stan obecny i perspektywy

Rozwój innowacyjności regionów w Polsce uwarunkowania, stan obecny i perspektywy 2013 2012 dr Joanna Hołub Iwan Rozwój innowacyjności regionów w Polsce uwarunkowania, stan obecny i perspektywy REGIONALNE SYSTEMY INNOWACJI W POLSCE doświadczenia i perspektywy Warszawa, 8 lutego 2013

Bardziej szczegółowo

danych statystycznych dokumentów absorpcji środków badania ankietowego

danych statystycznych dokumentów absorpcji środków badania ankietowego W ramach niniejszego projektu przeprowadzono analizy: - ogólnodostępnych danych statystycznych z siedmiu zakresów tematycznych, - najważniejszych dokumentów programowych, planistycznych i strategicznych

Bardziej szczegółowo

MAPA FUNDUSZY POŻYCZKOWYCH

MAPA FUNDUSZY POŻYCZKOWYCH MAPA FUNDUSZY POŻYCZKOWYCH MAREK MIKA Polski Związek Funduszy Pożyczkowych Dane na 31.12 2011r. LICZBA POZIOM KAPITAŁU ROZKŁAD TERYTORIALNY Pierwszy fundusz pożyczkowy powstał w 1992 roku. Obecnie w Polsce

Bardziej szczegółowo

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie. Krok po kroku do sukcesu. Dorota Szkudlarek

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie. Krok po kroku do sukcesu. Dorota Szkudlarek Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie Krok po kroku do sukcesu Dorota Szkudlarek Sieć Punktów Funduszy Europejskich w całej Polsce Projekt System informacji o Funduszach Europejskich Ministerstwa

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie środków europejskich do rozwoju kraju: Co należy zrobić inaczej w latach 2014-2020

Wykorzystanie środków europejskich do rozwoju kraju: Co należy zrobić inaczej w latach 2014-2020 Wykorzystanie środków europejskich do rozwoju kraju: Co należy zrobić inaczej w latach 2014-2020 dr Jerzy Kwieciński Fundacja Europejskie Centrum Przedsiębiorczości VI Forum Polskiego Kongresu Drogowego

Bardziej szczegółowo

Zasady realizacji Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych w Polsce. Departamentu Koordynacji Polityki Strukturalnej MRR

Zasady realizacji Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych w Polsce. Departamentu Koordynacji Polityki Strukturalnej MRR Zasady realizacji Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych w Polsce Departamentu Koordynacji Polityki Strukturalnej MRR 1 Cele realizacji ZIT w Polsce Wynikają z projektu UP oraz Zasad realizacji ZIT w

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego 2014-2020 projekt Projekt przyjęty Uchwałą nr 196/2816/2013 Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 8 listopada 2013 r. Minimalne poziomy koncentracji

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Stan wdrażania ania PO KL w województwie sko-mazurskim. Olsztyn, 17 listopada 2010 r.

Stan wdrażania ania PO KL w województwie sko-mazurskim. Olsztyn, 17 listopada 2010 r. Stan wdrażania ania PO KL w województwie warmińsko sko-mazurskim Olsztyn, 17 listopada 2010 r. Postęp p finansowy Postęp p wdrażania ania PO KL wg stanu na 15.11.2010 r. 100 000 250% 90000 80000 70000

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

Działania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w obszarze ppp

Działania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w obszarze ppp Działania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w obszarze ppp Robert Kałuża Dyrektor Departamentu Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 23

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Główne wnioski Wartość nakładów wewnętrznych 1 ogółem na działalność badawczo-rozwojową

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej I N F O R M A C J A o gospodarowaniu środkami w wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej w roku 27 Warszawa, maj 28 SPIS TREŚCI:

Bardziej szczegółowo

Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę?

Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę? Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę? Magdalena Bednarska - Wajerowska Dyrektor Wydziału Koordynacji Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Budżet Unii

Bardziej szczegółowo

Stan przygotowania do realizacji Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych w Polsce.

Stan przygotowania do realizacji Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych w Polsce. Stan przygotowania do realizacji Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych w Polsce. Piotr Zygadło Departament Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Rzeszów, 16 grudnia 2014 r. Harmonogram i propozycje

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo