KRAKÓW IMPACT.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KRAKÓW IMPACT. www.krakowimpact.pl"

Transkrypt

1 KRAKÓW IMPACT Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii. Warsztaty szkoleniowo-konsultacyjne Kraków, listopada 2012 r. Materiały szkoleniowe Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej

2

3 KRAKÓW IMPACT Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii. Warsztaty szkoleniowo-konsultacyjne Kraków, listopada 2012 r. Materiały szkoleniowe

4 Materiały przygotowane merytorycznie przez Zespół Badawczy Fundacji Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie we współpracy z Instytutem Turystyki Uniwersytetu Nauk Stosowanych Zachodniej Szwajcarii HES-SO Valais, Biurem Kongresów UMK i Krakowskim Biurem Festiwalowym.

5 Spis treści 5 Informacja o projekcie 5 Cele projektu i korzyści dla branży 6 Definicje terminów przyjętych i wykorzystywanych w badaniu 8 Mnożnikowe efekty turystyki istota i logika liczenia 10 Badania ekonomicznego wpływu turystyki na gospodarkę wybrane podejścia metodyczne 12 Genewa destynacja turystyki biznesowej 14 Nowe badania dotyczące wpływu ekonomicznego na rozwój ekonomiczny kantonu Genewa 15 Badania POT i znaczenie tegorocznych wyników dla miasta Krakowa i projektu 18 Zespół projektowy notki biograficzne

6 podziękowania Zespół projektowy pragnie podziękować następującym osobom z branży przemysłu spotkań za poświęcony na tym etapie projektu czas; ich cenne uwagi merytoryczne oraz propozycje modyfikacji formularzy ankietowych będą wykorzystywane w dalszych etapach projektu. Anna Jędrocha, Prezes Symposium Cracoviense (rekomendowana firma PCO), Prezes Krakowskiej Izby Turystyki Ewa Woch, Wiceprezes Targów w Krakowie (rekomendowana firma PCO) Agata Osiak, Dyrektor ds. Sprzedaży i Marketingu Sheraton Kraków Hotel Jacek Legendziewicz, Prezes Jordan Group (Hotel Galaxy, Biuro Kongresów Jordan rekomendowana firma PCO)

7 Kraków Impact Materiały dla uczestników 5 Informacja o projekcie Cele projektu i korzyści dla branży Nazwa projektu Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii. Opis projektu Z roku na rok znaczenie krakowskiego przemysłu spotkań wydaje się rosnąć. Można tak wnioskować choćby na podstawie liczby kongresów i konferencji organizowanych w naszym mieście. W wyniku kilkuletniej współpracy Biura Kongresów UMK z Fundacją Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie oraz Krakowskim Biurem Festiwalowym zdecydowano się ubiegać o pozyskanie zewnętrznych środków finansowych na przeprowadzenie analizy faktycznego znaczenia przemysłu spotkań w Krakowie. Przygotowany wniosek projektowy znalazł się na pierwszym miejscu listy rankingowej wniosków zakwalifikowanych do sfinansowania. Uzasadnienie merytoryczne, przyjęta metodyka badań oraz doświadczenia partnerów z Polski i Szwajcarii potwierdziły wysoką wartość przedsięwzięcia i rzetelność planowanych prac. Głównym celem projektu jest ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii. Projekt realizuje cele Funduszu Partnerskiego: promowanie, tworzenie i wzmacnianie partnerstwa poprzez wymianę dobrych praktyk i know-how między polskimi jednostkami samorządu terytorialnego (Gmina Miejska Kraków, Urząd Miasta Krakowa lider projektu) i instytucjami (Fundacja Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i Krakowskie Biuro Festiwalowe partnerzy projektu) a instytucjami szwajcarskimi (Uniwersytet Nauk Stosowanych Zachodniej Szwajcarii (HES-SO Valais partner projektu). W 2009 r. Biuro Kongresów Urzędu Miasta Krakowa w porozumieniu z kluczowymi podmiotami związanymi z przemysłem spotkań w Krakowie rozpoczęło proces analizy liczby oraz struktury organizowanych w naszym mieście grupowych spotkań biznesowych. Badania były prowadzone w tym samym czasie, gdy Poland Convention Bureau Polskiej Organizacji Turystycznej oraz regionalne biura kongresów z wiodących ośrodków metropolitalnych w Polsce rozpoczęły podobne działania. Aby zmienić stereotypowe przekonanie o niewielkim znaczeniu przemysłu spotkań dla gospodarki, potrzebne są konkretne, wiarygodne dane pokazujące korzyści płynące z tej gałęzi gospodarki dla miast, regionów czy kraju. Przedstawiciele branży turystycznej (także z Krakowa) powszechnie utrzymują, że za mało uwagi poświęca się wspieraniu turystyki biznesowej; te opinie nie są jednak uzasadnione odpowiednimi danymi dowodzącymi wagi i wkładu tej branży w gospodarkę miasta. Brak takich danych wynika z faktu, że do 2011 r. właściwie nie podjęto odpowiednich działań zmierzających do ich opracowania! Zebranie ich i przeprowadzenie analizy dla Krakowa stało zatem u podstaw przedsięwzięcia, które realizujemy, a którego sukces zależy w dużej mierze od pomyślnej współpracy z branżą. Celem projektu Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii jest dostarczenie kluczowym instytucjom i organizacjom z naszego miasta wiedzy dotyczącej roli lokalnego przemysłu spotkań w gospodarce Krakowa. Realizacja tak zakreślonego celu nastąpi właśnie poprzez analizę i późniejszy monitoring tutejszego przemysłu spotkań. Kraków zabiega w ostatnich latach o silną pozycję w krajowych i międzynarodowych rankingach w tej dziedzinie. Miasto kreuje obraz atrakcyjnej, przygotowanej infrastrukturalnie i profesjonalnej destynacji, doskonałego miejsca spotkań dla światowych stowarzyszeń, organizacji i korporacji, a także dla podmiotów krajowych. Systematycznie budowany wizerunek stolicy Małopolski można obecnie wzmocnić poprzez pokazanie całemu krajowi i międzynarodowemu otoczeniu przedsięwzięcia opartego na doświadczeniach Szwajcarii, dającego

8 6 Kraków Impact Badanie znaczenia przemysłu spotkań w Krakowie merytoryczne argumenty dla nowych inwestycji w Krakowie i tworzącego jeszcze lepszy klimat dla prywatnych inicjatyw w przemyśle spotkań. Projekt w swojej istocie jest skierowany do podmiotów osadzonych w przemyśle spotkań. Wśród korzyści, jakich im dostarcza, wyliczmy: informacje o znaczeniu tego przemysłu w Krakowie szczególnie przydatne podczas tworzenia biznesplanów dla nowych inwestycji istotnych dla branży, przygotowanie konkretnych danych o znaczeniu lokalnego przemysłu spotkań dla zarządów krakowskich izb, stowarzyszeń i organizacji związanych z turystyką i usługami, wykorzystanie pozyskanych danych jako argumentu podczas tworzenia przyszłych strategii rozwoju miasta, strategii sektorowych i horyzontalnych, w przyszłym Małopolskim Regionalnym Programie Operacyjnym, zapoznanie się z doświadczeniami działań prowadzonych w przemyśle spotkań w Szwajcarii, ze specyfiką tego kraju i z uwarunkowaniami rozwoju tego przemysłu, wykorzystanie dobrych szwajcarskich praktyk w działalności poszczególnych podmiotów przemysłu spotkań, możliwość aktywnego włączenia się w działania projektowe oferujące uczestniczącym firmom których liczba jest ograniczona z uwagi na metodykę projektu dostęp do opracowanych wyników analiz (przed oficjalną publikacją raportu końcowego), udział w spotkaniach, warsztatach oraz konferencjach organizowanych w ramach projektu, podczas których pracownicy firm zyskują możliwość poszerzenia swojej wiedzy w zakresie objętym działaniami, zwiększenie popularności krakowskich obiektów konferencyjnych i pośredników w kraju i w Europie dzięki promocji projektu poświęconego przemysłowi spotkań, lepsza wymiana informacji, pozwalająca na koordynację działań rozwojowych w przemyśle spotkań, umieszczenie informacji o uczestnictwie firmy w projekcie (nazwisko osoby reprezentującej, adres witryny internetowej, logo firmy) na stronie projektu oraz w końcowym raporcie. Definicje terminów przyjętych i wykorzystywanych w badaniu DMC (ang. Destination Management Companies) firmy organizatorskie, które działają w miejscu docelowym spotkania (incoming agent). Dysponują szczegółową wiedzą na temat miejsca odbywania się imprezy, współpracują z lokalnymi dostawcami usług w celu zapewnienia noclegów, transferów czy imprez towarzyszących. Najczęściej działają na zlecenie zagranicznych biur PCO lub klientów korporacyjnych. Konferencje i kongresy z punktu widzenia celu projektu wyodrębniono jedną kategorię spotkań organizowanych dla m.in: wymiany poglądów, rozpowszechnienia informacji, otwarcia dyskusji lub przekazania w określonym środowisku opinii na temat konkretnego problemu albo zagadnienia. W realizowanym przedsięwzięciu termin konferencje i kongresy określa spotkania typu: konferencje, kongresy, zjazdy, sympozja, seminaria i konwencje. Organizatorzy podróży motywacyjnych (ang. incentive travel offices) biura organizujące podróże motywacyjne dla pracowników firm w nagrodę za ich wyniki lub w celu zmotywowania ich do lepszej pracy, a także często w celu związania pracownika z firmą. Podróże motywacyjne (ang. incentives) ekskluzywne podróże organizowane do atrakcyjnych turystycznie regionów (zazwyczaj poza dużymi aglomeracjami miejskimi), finansowane przez pracodawców w celu nagrodzenia pracowników za wyniki oraz zmotywowania ich do lepszej i wydajniejszej pracy. PCO Profesjonalni Organizatorzy Konferencji i Kongresów (ang. Professional Congress Organizers) to podmioty gospodarcze zajmujące się organizacją i kompleksową obsługą konferencji, kongresów oraz innych spotkań grupowych. PCO działają na zlecenie firm, instytucji rządowych i stowarzyszeń. Przemysł spotkań (ang. meeting industry) to całość zjawisk i procesów związanych z organizacją spotkań na danym terenie w określonym czasie. Zastosowanie terminu przemysł podkreśla gospodarcze (i w konsekwencji społeczne) znaczenie przeprowadzania spotkań dla danego obszaru (miasta, regionu, kraju). Pojęciem zamiennie używanym w przyjętej terminologii jest

9 Kraków Impact Materiały dla uczestników 7 Rys. 1. Przemysł spotkań a turystyka biznesowa Uczestnictwo w targach i wystawach gospodarczych Udział w szkoleniach, kursach, warsztatach Podróże motywacyjne TURYSTYKA BIZNESOWA Turystyka kongresowa Indywidualne podróże służbowe Konferencje Konwencje Związane z umowami obsługi, montażu, napraw Kongresy Sympozja PRZEMYSŁ SPOTKAŃ Związane z penetracją nowych rynków Seminaria Związane z zawieraniem kontraktów Źródło: Opracowanie własne na podstawie: R. Seweryn, Zachowania uczestników turystyki kongresowej (na podstawie wyników badań ruchu turystycznego w Krakowie), Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie 2006, nr 704, s. 42. turystyka MICE, której nazwa pochodzi od pierwszych liter angielskich słów: meetings, incentives, conventions, exhibitions/events. Przewoźnicy to podmioty segmentu profesjonalnych dostawców podróży służbowych reprezentowane przez: linie lotnicze, transport kolejowy, promowy, samochodowy, np. rent a car. Spotkanie/grupowe spotkanie biznesowe (ang. meeting) jest gromadzeniem się w jednym miejscu wielu ludzi w celu dyskutowania, debatowania, prezentowania poglądów i produktów, dzielenia się pomysłami i ideami oraz uczenia się i motywowania. Może to być jednorazowe spotkanie lub jedno z wielu o określonej częstotliwości według przyjętych wzorców typowych dla poszczególnych rodzajów: pod pojęciem spotkania w badaniu rozumiane są kongresy, konferencje, zjazdy, sympozja, seminaria, szkolenia, kursy, warsztaty, imprezy motywacyjne oraz targi i wystawy gospodarcze. Oznacza to, że w niniejszym projekcie termin grupowych spotkań biznesowych nie jest zawężany do kategorii spotkań firmowych/korporacyjnych. Spotkanie (zgodnie z CIC Convention Industry Council) musi spełniać następujące kryteria formalne: gromadzić co najmniej 10 uczestników na minimum cztery go dziny w wynajmowanym/zakontraktowanym obiekcie/miejscu. Spotkanie międzynarodowe w niniejszym projekcie rozumiane jako spotkanie, w którym bierze udział minimum 10 gości z co najmniej 3 różnych krajów, gdzie odsetek osób uczestniczących z zagranicy stanowi co najmniej 10% 1. Szkolenia imprezy, podczas których uczestnicy gromadzą się w określonym terminie i miejscu w celu doskonalenia swoich umiejętności lub uzyskania informacji na dany temat. Targi i wystawy (ang. fairs and exhibitions) imprezy o charakterze rynkowym, o określonym czasie trwania i częstotliwości, podczas których duża liczba firm prezentuje szeroki wachlarz produktów z jednej bądź kilku 1 Wartość przyjęta na podstawie doświadczeń branży z rynku krakowskiego.

10 8 Kraków Impact Badanie znaczenia przemysłu spotkań w Krakowie branż i przeważnie dokonuje sprzedaży tych dóbr i usług w oparciu o przedstawioną ofertę. Targi i wystawy mogą być skierowane do przedstawicieli branżowych (B2B) lub do segmentu konsumentów (B2C). Turystyka biznesowa/podróże służbowe (ang. business travel and tourism) to podróże odbywane przez pracowników i inne osoby w ramach ich pracy, obejmujące uczestnictwo w spotkaniach, konferencjach, wystawach etc. Turystyka biznesowa jest zatem pojęciem szerszym niż przemysł spotkań (por. rys. 1). Opracowanie własne na podstawie raportu Przemysł spotkań w Krakowie w 2011 r. autorstwa: Berbeka J., Borodako K., Klimek K., Niemczyk A., Seweryn R., wyd. Fundacja UEK, Kraków 2011 r. Mnożnikowe efekty turystyki istota i logika liczenia Jedną z ważniejszych konsekwencji turystyki w miejscach docelowych podróży jest fakt, że wywołuje ona przekształcenia w lokalnej gospodarce napływa do niej kapitał, firmy notują wyższe obroty, powstają nowe miejsca pracy, zwiększają się dochody mieszkańców, a do budżetu wpływają wyższe podatki 2. Zmiany te są następstwem procesów i działań realizowanych przez miejscowe podmioty przedsiębiorstwa turystyczne, lokalne władze, mieszkańców oraz różnego rodzaju instytucje i organizacje związane z ruchem turystycznym. Podejmowane przez nie przedsięwzięcia zmierzają do zapewnienia odwiedzającym zarówno możliwości realizacji motywów podróży, jak i najlepszych warunków pobytu. Niezbędna okazuje się zwłaszcza odpowiednia lokalna sfera różnorodnych dóbr i usług turystycznych. Dążenie do jej dopasowania do zmieniających się (obecnie bardzo szybko) potrzeb i preferencji turystów, jak też zapotrzebowanie zgłaszane przez personel bezpośrednio i pośrednio obsługujący gości odwiedzających destynację wywołują rozwój kolejnych branż lokalnej gospodarki. Stąd też mówi się o tzw. mnożnikowych funkcjach turystyki. Pierwotnym impulsem ekonomicznego rozwoju obszaru recepcji (czyli mnożnikowych funkcji turystyki) są wydatki odwiedzających dane miejsce, które przepływając przez lokalną gospodarkę mnożą się i rozkładają na wiele jej branż (dziedzin) i podmiotów. Pieniądze te stanowią nowy, dodatkowy dochód, który jest niejako wpompowany z zewnątrz do układu gospodarczego terenu recepcji, a którego nie byłoby, gdyby turyści nie odwiedzili tej destynacji 3. Przyjmuje się, że model mnożnikowych efektów ekonomicznych z turystyki na danym obszarze można przedstawić za pomocą równania 4 : K = a + b + c, gdzie: K mnożnikowy efekt ekonomiczny z turystyki na danym obszarze, a efekt bezpośredni, b efekt pośredni, c efekt indukowany. Bezpośredni efekt ekonomiczny uzyskiwany jest w tej części lokalnej gospodarki, która bezpośrednio zaspokaja popyt turystów przyjeżdżających do danego miejsca. Wydatki odwiedzających na zakwaterowanie, wyżywienie, zwiedzanie, komunikację, pamiątki itd. to przychody miejscowych firm turystycznych oraz płace (dochody) zatrudnionych w nich pracowników (mieszkańców). Zatem każdy wzrost wydatków turystów (popytu turystycznego) to wzrost lokalnych zysków i płac. Pośredni efekt ekonomiczny obejmuje z kolei przychody tej części lokalnej gospodarki, która tylko pośrednio związana jest z turystyką. Mianowicie przedsiębiorstwa turystyczne uzyskane od turystów pieniądze przeznaczają na różnego rodzaju wydatki, tj. na: zakupy przedmiotów pracy koniecznych do dalszego działania (surowców i materiałów do przygotowania posiłków i napojów, środków czystości, gazu, prądu, usług obcych itd.), podatki do budżetu państwa oraz 2 A. Niemczyk, R. Seweryn, Mnożnik turystyczny w Polsce jako regionie Zjednoczonej Europy (próba pomiaru) [w:] Turystyka jako czynnik wzrostu konkurencyjności regionów w dobie globalizacji, red. G. Gołembski, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań 2008, s Kompendium wiedzy o turystyce, red. G. Gołembski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Poznań 2002, s S. Milne, Tourism and Economic Development in Vanuatu, Singapore Journal of Tropical Geography 1990, nr 11, s. 13.

11 Kraków Impact Materiały dla uczestników 9 ewentualne inwestycje (usługi budowlane, wyposażenie itp.), generujące dodatkowe miejsca pracy, a tym samym kolejne wpływy do lokalnych gospodarstw domowych. Jest rzeczą oczywistą, że wydatki te to: przychody lokalnych dostawców firm turystycznych i płace zatrudnionych w nich pracowników, wpływy do budżetu lokalnego (w części także centralnego) i płace zatrudnionych w nich pracowników, przychody przedsiębiorstw realizujących inwestycje i płace ich pracowników. Następnie dostawcy (kooperanci) przedsiębiorstw turystycznych za otrzymane pieniądze dokonują zakupów przedmiotów pracy u swoich dostawców, ci u swoich dostawców itd. Wszyscy oni płacą wynagrodzenia swoim pracownikom (stanowiące wpływy miejscowych gospodarstw domowych), opłacają podatki do budżetu oraz finansują swoje inwestycje (tworzące nowe miejsca pracy, czyli kolejne dochody miejscowej ludności). Łańcuch ten nie kończy się dopóty, dopóki popyt zgłaszany przez kolejnych dostawców może być zaspokojony przez producentów z danego obszaru. Nie sposób pominąć też faktu, że z lokalnego budżetu finansowane są inwestycje (drogi, mosty, parkingi itp.), które nie tylko generują przychody firm je realizujących i płace ich pracowników, ale także po uruchomieniu tworzą kolejne miejsca pracy, a tym samym wpływy lokalnych gospodarstw domowych. Warto ponadto podkreślić, że pośrednie dochody z turystyki, występujące wtedy, gdy podmioty obsługujące ruch turystyczny dokonują zakupów w innych dziedzinach gospodarki (różne branże przemysłu, transport, handel, usługi itd.), są wyższe od efektów bezpośrednich, czyli tych, które są uzyskiwane w gospodarce bezpośrednio zaspokajającej popyt turystyczny. I wreszcie indukowany efekt ekonomiczny to przychody tej części lokalnej gospodarki (niejednokrotnie niemal wszystkich jej dziedzin), która nie jest związana z turystyką, choć jej działalność zostaje pobudzona przez ruch turystyczny. Miejscowa ludność zatrudniona w przedsiębiorstwach turystycznych, w urzędach, jak też u kolejnych dostawców i w firmach realizujących inwestycje przeznacza bowiem swoje dochody na jedzenie, ubranie, utrzymanie domu, zakup sprzętu itp. Dzięki temu przychody odnotowują przedsiębiorstwa je produkujące i oferujące, czyli takie, które z turystyką pozornie nie mają nic wspólnego. Gdyby jednak nie początkowy wydatek turysty i tym samym płace obsługujących go bezpośrednio lub pośrednio pracowników, przychody tych firm nie zostałyby odnotowane. Co więcej, wzrastające dzięki wydatkom turystów dochody firm turystycznych i powiązanych z nimi w kolejnych ogniwach łańcucha firm nieturystycznych, jak też firm oferujących dobra i usługi dla mieszkańców przyciągają zewnętrznych inwestorów, którzy realizując działalność na miejscowym rynku tworzą nowe miejsca pracy. Tym samym kolejni mieszkańcy uzyskują dochody, i dalej wydatkują je na różnego rodzaju dobra i usługi, przez co wpływy odnotowują następni wytwórcy/oferenci tych produktów. W ten sposób pierwotny wydatek turysty zatacza coraz większe kręgi i niejednokrotnie trudno jest odnaleźć związek pomiędzy nim a jego skutkami w bardzo odległych od turystyki dziedzinach lokalnej gospodarki 5. Należy dodać, że efekt pośredni wraz z indukowanym są wtórnymi efektami wydatków turystycznych i dopiero w połączeniu z bezpośrednim (pierwotnym) decydują o wysokości efektów mnożnikowych turystyki. W obiegu pieniądza przywiezionego i wydanego przez turystę na danym obszarze recepcji mogą jednak wystąpić tzw. wycieki, które prowadzą aż do zaniku faz obrotu. Jeśli bowiem przedsiębiorstwa turystyczne czy jakiekolwiek inne z nimi związane albo miejscowe władze lub też lokalna ludność zatrudniona bezpośrednio bądź pośrednio przy obsłudze turystów nie są w stanie nabyć poszukiwanych przez siebie dóbr i usług na danym obszarze, będą je kupować u producentów/oferentów poza destynacją (import dóbr i usług). Wywoła to odpływ pieniędzy z terenu recepcji i przeniesienie efektu mnożnikowego nastąpią ubytki efektu mnożnikowego na danym obszarze. Dopóki jednak popyt lokalnych przedsiębiorców, władz i mieszkańców może być zaspokojony przez producentów z terenu recepcji, to łańcuch pośrednich i indukowanych efektów nie kończy się. Dlatego też tak ważne jest, aby przemysł turystyczny destynacji łączył się z innymi lokalnymi dziedzinami gospodarki (co ma miejsce szczególnie w przypadku dużych obszarów oraz aglomeracji miejskich). 5 A. Konieczna-Domańska, Gospodarka turystyczna. Zagadnienia wybrane, Kanon, Warszawa 2007.

12 10 Kraków Impact Badanie znaczenia przemysłu spotkań w Krakowie Do oszacowania całkowitych efektów wydatków turystów odwiedzających dany obszar recepcji łącznie bezpośrednich (pierwotnych), pośrednich i indukowanych może być wykorzystany tzw. mnożnik turystyczny, czyli liczba, przez którą należy te wydatki pomnożyć. Efekty mnożnikowe są wówczas obliczane jako: K = Wt Mt, gdzie: nio i pośrednio przedsiębiorstw oraz organizacji, mnożnik nie będzie mógł być policzony, a co się z tym wiąże cel przedsięwzięcia nie zostanie osiągnięty. Badania ekonomicznego wpływu turystyki na gospodarkę wybrane podejścia metodyczne K mnożnikowy efekt ekonomiczny z turystyki na danym obszarze, Wt wydatki odwiedzających dany obszar, Mt mnożnik turystyczny. Mnożnik można m.in. uzyskać dzieląc sumę przychodów wynikającą z wszystkich transakcji przez wysokość pierwszego impulsu, tj. wydatków odwiedzających destynację 6. Pokazuje on bowiem efekt, jaki osiągnie się z każdej jednostki pieniężnej wydanej przez przyjeżdżającego do danego miejsca recepcji turysty na kupno dóbr i usług w turystyce, zanim opuści ona sferę lokalnego obrotu gospodarczego 7. Badanie wpływu ekonomicznego turystyki na gospodarkę nie jest przedsięwzięciem łatwym. Przesądza o tym trudność doboru danych, na podstawie których mnożnik jest liczony. Np. B. Archer 8, w swoim podejściu metodologicznym zobrazowania wpływu turystyki na gospodarkę wskazuje na cztery, jego zdaniem kluczowe, czynniki: charakter głównych obiektów przyjmujących turystów, liczba odwiedzających, wydatki przyjezdnych, stopień, w jakim wydatki turystyczne recyrkulują w gospodarce lokalnej. W przedsięwzięciu Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii, którego celem jest dostarczenie kluczowym instytucjom i organizacjom wiedzy dotyczącej roli przemysłu spotkań w gospodarce miasta, obliczenie wysokości mnożnika jest warunkiem koniecznym. Prowadzone w ramach projektu badania, pomimo swej reprezentatywności, dostarczą bowiem informacji tylko o pewnym procencie wydatków (tak turystów biznesowych, jak i obsługujących ich bezpośrednio i pośrednio firm oraz innych organizacji). Jeżeli natomiast oszacowana na podstawie wyników badań wysokość wydatków turystów biorących udział w krakowskich spotkaniach biznesowych zostanie zwielokrotniona przez mnożnik, można będzie określić całkowite efekty ekonomiczne, generowane przez przemysł spotkań w mieście. Wniosek jest zatem jeden bez znajomości wydatków w Krakowie, zarówno uczestników kongresów, konferencji, szkoleń, imprez motywacyjnych itd., jak i obsługujących ich bezpośred- 6 H.G. Clement, The Future of Tourism in the Pacific and Far East, Department of Commerce USA, 1961, [za:] R. Łazarek, Ekonomika turystyki, WSE, Warszawa 1999, s A. Niemczyk, R. Seweryn, op. cit., s Analogicznych zmiennych kształtujących wpływ turystyki na gospodarkę można doszukać się w innych podejściach obliczania efektów mnożnikowych w turystyce, zwłaszcza turystyce biznesowej. Mowa o metodologii MPI i DMAI, podobnie zresztą jak o IMPLAN, TRIMS, etc. Metodologia MPI CEIS (ang. Meeting Profesionals International Canadian Economic Impact Study) stosowana w Kanadzie, wylicza wartość mnożnika w skali kraju wykorzystując w tym celu badania pierwotne skierowane do podmiotów podaży rynku przemysłu spotkań: organizatorów, kierowników sal, a także do podmiotów popytu rynku przemysłu spotkań, tj.: prelegentów, uczestników imprez biznesowych, wystawców. W kwestionariuszach kierowanych do organizacji podażowych identyfikowane są m.in.: typ spotkania, jego długość, koszt, liczba uczestników itp., a odnośnie do partycypantów imprez biznesowych pytania koncentrują się głównie na wydatkach związanych z ich uczestnictwem w danym wydarzeniu 9. 8 B. Archer, The Impact of Domestic Tourism, Bangor Occasional Papers in Economics, Number 2, Univerzsity of Wales Press, Cardiff 1973; B. Archer, J. Fletcher, The Economic Impact of Tourism in the Seychelles, Annals of Tourism Research 1996, Nr 23(1), s Szerzej: The Economic Contribution of Meetings Activity in Canada, Maritz Research Canada for: Meeting Professionals International Foundation Canada, Dallas (USA) 2008,

13 Kraków Impact Materiały dla uczestników 11 Także metodologia DMAI (ang. Destination Marketing Association International) opiera się na pozyskiwaniu danych od podmiotów podaży rynku przemysłu spotkań, tj. hotelarzy, planistów spotkań, centrów kongresowych, lokalnych dostawców rynku. Dane, które stanowią nakłady w związku z wydarzeniem gospodarczym, obejmują takie kwestie jak: specyfikacja imprezy (typ spotkania, lokalizacja itp.), koszty uczestnictwa, koszty organizacyjne, lokalne podatki. Do tej pory ok. 80 Convention Bureaux aplikowało to narzędzie, pozwalające na oszacowanie ekonomicznego wpływu przemysłu spotkań na gospodarkę 10. Model IMPLAN (ang. IMpact analysis for PLANning) służy identyfikacji wpływu turystyki na gospodarkę regionu Vermont. Podstawą jest badanie wpływu wydatków turystów Vermont na gospodarkę regionu. Badane są wpływy w obszarze: zmian w produkcji przemysłowej, zmian w zatrudnieniu, zmian w wynagrodzeniach, zmian w podatkach. Dane do zobrazowania pierwotnego i wtórnego wpływu przemysłu turystycznego na gospodarkę są zebrane z różnych źródeł: z ankiet kierowanych do turystów ogółem i turystów biznesowych oraz z dostępnych danych IMPLAN. W efekcie poszukuje się mnożników: produkcji, dochodów, zatrudnienia i podatków 11. wydatki w dziedzinach związanych z turystyką, np. na produkty spożywcze, alkoholowe, obsługę biura, wynagrodzenia pracowników, marketing i reklamę, naprawę i konserwację; wydatki na inwestycje w turystyce, np. na budynki i renowację, maszyny i urządzenia, meble i wyposażenie, środki transportu, inne akcesoria. Niezależnie od wielości modeli idea określenia wpływu turystyki, w tym również przemysłu spotkań, na gospodarkę wyraża się w schemacie zaprezentowanym na rysunku 2, który jest zgodny z przesłaniem kreacji mnożnika w turystyce omówionym w punkcie 4. Podstawą jego wyznaczenia są wydatki poniesione w związku z uczestnictwem w spotkaniu biznesowym. Rys. 2. Istota badania wpływu przemysłu spotk ań Wydatki uczestników i organizatorów Noclegi Gastronomia Transport Rozrywka Rekreacja Inne Wpływ Bezpośredni Pośredni Indukowany Model TRIMS (ang. Tourism Regional Economic Impact Model) 12, pozwala oszacować wpływy bezpośrednie, pośrednie i indukowane turystyki na gospodarkę danego regionu, w sferach produkcji, płac i zatrudnienia. W tym celu pod uwagę brane są: Efekty Płace Miejsca pracy PKB Podatki wydatki odwiedzających, np. na: zakwaterowanie, wyżywienie (w sklepach, w restauracjach/barach), wypoczynek i rozrywkę, transport (publiczny, wynajem), zakupy (odzieży, inne); Źródło: opracowanie własne 10 Szerzej: event_impact_calculator_0316/#ixzz1qolt5kda (czerwiec 2012). 11 (czerwiec 2012). 12 (czerwiec 2012).

14 12 Kraków Impact Badanie znaczenia przemysłu spotkań w Krakowie Genewa destynacja Turystyki biznesowej biznesowe, zaś ¼ spotkań generowana jest dzięki obecności w Genewie organizacji międzynarodowych. Charakterystyka sektora turystycznego i branży spotkań w Genewie W przeciwieństwie do innych kantonów Szwajcarii, w Genewie dominuje głównie zagraniczna turystyka przyjazdowa. W roku 2011 przyjechało do Genewy 1,3 mln turystów, z czego tylko 320 tys. stanowili turyści krajowi. Genewa jest cenioną destynacją konferencyjną i kongresową, a także znanym miejscem targowym. Co roku w tym mieście organizowanych jest ok. 250 wydarzeń o międzynarodowej renomie. Najważniejsze imprezy kongresowe i korporacyjne z roku 2010 zestawiono w Tabeli 1. Z uwagi na międzynarodowy charakter popytu turystycznego, w Genewie turyści nocują głównie w bazie hotelowej. W roku 2011 turyści zagraniczni wygenerowali 2,2 mln noclegów, zaś turyści krajowi ponad 500 tys., łącznie o 1,3% więcej w stosunku do roku poprzedniego. Tabela 1. Ważniejsze imprezy kongresowe i korporacyjne w Genewie w roku Kongresy stowarzyszeń międzynarodowych Liczba uczestników ITI World Symposium, May Według ostatnich danych Kantonalnego Biura Statystycznego turyści zagraniczni nocujący w bazie hotelowej stanowili w minionym roku 79,1% wszystkich turystów. EURBICA European Regional Branch International Council of Archives, April 2010 ESMO-IASLC Conference, European Society of Medical Oncology, April/May Dominują turyści z krajów europejskich (m.in. Francji 8,5%, Wielkiej Brytanii 8%, Niemiec 4,3% i Rosji 3,5%) (zob. rysunek 3). Genewa to także destynacja ceniona przez turystów z Bliskiego Wschodu, którzy w poprzednim roku wygenerowali prawie 6% wszystkich noclegów 13. Jeśli chodzi o długość pobytu gości zagranicznych, ich pobyt w Genewie w minionym roku wynosił średnio 2,10 dnia, zaś turystów krajowych 1,8 dnia 14. Warto także wspomnieć, że Genewa ma najwyższy w Szwajcarii wskaźnik obłożenia pokoi hotelowych. Na koniec 2011 wyniósł on 65,1%, podczas gdy średnie obłożenie dla hoteli w Szwajcarii wyniosło 51,6% 15. Biorąc pod uwagę przyjazdy turystów według celów podróży należy zaznaczyć, że tylko ok. 22% stanowią podróże w celach wypoczynkowych, zaś 78% to przyjazdy biznesowe. Prawie połowę wszystkich podróży biznesowych stanowią indywidualne i korporacyjne przyjazdy 13 Office Cantonale de la statistique Bilan de l hôtellerie genevoise, en 2011, Genève Ibidem 15 Ibidem. Journée Francophones des IRM 1000 IUHPE World Conference on Health Promotion and Education, July 2010 WSAVA FECAVA Congress of the Small Animal Veterinary Association, June 2010 EACTS European Association for Cardio-Thoracic Surgery, September 2010 EFNS Congress of the European Federation of Neurological Societies Imprezy korporacyjne przedsiębiorstw Incentive Amway, March/April Eurofinance, October Traiblazers (workshop for 60 best suppliers from US) 100 Źródło: Genève Tourisme, Rapport Annuel 2010, Genève Znaczenie turystyki dla gospodarki kantonu Genewa W roku 2006 zostały opublikowane przez firmę konsultingową BAK Basel Economics wyniki badań, które dotyczyły wpływu ekonomicznego turystyki przyjazdowej na rozwój gospodarczy kantonu Genewa (Les impacts économiques du tourisme réceptif dans le canton de Genève). Badania te wykazały, że genewska branża turystyczna, która zdominowana jest przez przemysł spotkań, generuje rocznie ok. 2,5 miliarda CHF (efekty bezpośrednie i pośrednie) co stanowi ok. 3,7% regionalnego PKB.

15 Kraków Impact Materiały dla uczestników 13 Rys. 3. Krajowy i zagraniczny ruch turystyczny w Genewie w latach (w podziale na przyjazdy i noclegi w bazie hotelowej w tys.) Przyjazdy turystów krajowych Przyjazdy turystów zagranicznych Noclegi turystów krajowych Noclegi turystów zagranicznych Źródło: Office Cantonale de la statistique Bilan de l hôtellerie genevoise, en 2011, Genève Rys. 4. Noclegi w bazie hotelowej Genewy turystów krajowych i zagranicznych w latach (w mln) 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 Szwajcaria UE (27 krajów) Inne kraje europejskie Ameryka Afryka Azja i Oceania Źródło: Office Cantonale de la statistique Bilan de l hôtellerie genevoise, en 2011, Genève 2011.

16 14 Kraków Impact Badanie znaczenia przemysłu spotkań w Krakowie Rys. 5. Udział poszczególnych branż turystycznych w tworzeniu turystycznej wartości dodanej w kantonie Genewa (w %) Inne branże (transport, usługi finansowe, kultura, etc.) Hotelarstwo Handel detaliczny Restauracje Źródło: BAK Basel Economics, Les impacts économiques du tourisme réceptif dans le canton de Genève, rapport 2005, Basel, Efekty te generowane są przede wszystkim przez branże: hotelarską i gastronomiczną (45%) oraz inne branże (36%) (zob. rys. 5). Jeśli chodzi o zatrudnienie, turystyka i handel detaliczny generują w kantonie Genewa 7% wszystkich miejsc pracy 16. Turystyka generuje także efekty pośrednie, które pochodzą m.in. z podatków odprowadzanych przez przedsiębiorców. Przychody fiskalne dla kantonu Genewa i jego poszczególnych gmin szacowane są na poziomie 120 mln CHF rocznie 17. Jak można zauważyć, turystyka, a w szczególności sektor branży spotkań, odgrywa znaczącą rolę dla rozwoju gospodarczego kantonu i miasta Genewa. 16 BAK Basel Economics, Les impacts économiques du tourisme réceptif dans le canton de Genève, rapport 2005, Basel, Nowe badania dotyczące wpływu ekonomicznego na rozwój ekonomiczny kantonu Genewa W roku 2011 na zlecenie Genewskiego Stowarzyszenia Hotelarzy Instytut Turystyki działający przy Uniwersytecie Nauk Stosowanych HES-SO w kantonie Valais otrzymał zlecenie przeprowadzenia badania wpływu ekonomicznego branży hotelarskiej na rozwój gospodarczy kantonu Genewa. Celem badania była estymacja efektów mnożnikowych (bezpośrednich, pośrednich i indukowanych). Zespół opracował autorską koncepcję badań wzorując się na metodzie szwajcarskiego ekonomisty Georges a Fischera. Hotele, które wybrano do badania były obiektami 3-, 4- i 5-gwiazdkowymi (predestynowanymi dla branży spotkań). Badania koncentrowały się na danych z lat i objęły swym zasięgiem zarówno miasto, jak i kanton Genewa. 17 Ibidem.

17 Kraków Impact Materiały dla uczestników 15 Efekty ekonomiczne, które zbadano, były następujące: 1. Efekty bezpośrednie związane z przychodami hoteli oraz ich wydatkami i inwestycjami, dochodami i wydatkami zatrudnionych w nich pracowników oraz wydatkami turystów. 2. Efekty pośrednie i indukowane związane z konsumpcją pośrednią (oszacowano na bazie multiplikatorów regionalnych dla Szwajcarii) 3. Przychody dla kantonu Genewa 4. Efekty związane z zatrudnieniem 5. Efekty podatkowe Rezultaty tego badania będą omówione szczegółowo w trakcie warsztatów szkoleniowo-konsultacyjnych. Mamy nadzieję, że wyniki tych najnowszych badań branży hotelarskiej w Genewie zachęcą krakowską branżę turystyczną do udziału w realizowanym w Krakowie pionierskim projekcie pt: Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii. Jesteśmy przekonani o unikatowej w skali kraju randze tych badań, które dzięki szwajcarskim funduszom po raz pierwszy mają szanse być zrealizowane w Krakowie. Badania POT i znaczenie tegorocznych wyników dla miasta Krakowa i projektu Poland Convention Bureau, działające w ramach Polskiej Organizacji Turystycznej, od kilku lat stara się diagnozować wielkość i strukturę rynku przemysłu spotkań w Polsce: gromadzi dane, które stanowią podstawę przygotowania corocznych raportów Przemysł spotkań i wydarzeń w Polsce. Zestawione dane wykazują dynamikę zmian w naszym kraju. Doroczny raport jest prezentowany podczas ważnych, międzynarodowych imprez (np. Targi IMEX we Frankfurcie nad Menem, ICCA Research, Sales & Marketing Summit, MPI World Education Congress, Targi EIBTM Barcelona w tym roku w końcu listopada). Wyniki ukazują rangę Polski, jak również poszczególnych miast, na europejskim (światowym) rynku przemysłu spotkań. Jednym z przytaczanych wskaźników jest liczba organizowanych spotkań w danym roku, sumarycznie dla Polski, ale i w dezagregacji na poszczególne miejskie rynki. Poczynając od ubiegłego roku zestawia się ją z wcześniejszymi latami. Należy podkreślić, że w raporcie uwzględnia się tylko imprezy, o których informacje zostały przekazane przez podmioty rynku turystycznego. Do tej pory dane na temat Krakowa podawane były na podstawie wyników badań przeprowadzanych przez Zespół Fundacji Uniwersytetu Ekonomicznego, działający na zlecenie Biura Kongresów Urzędu Miasta Krakowa. Zestawienie dla roku 2010 przedstawiono na rys. 6, a dla 2011 roku na rys. 7. Wyniki pokazywały Kraków w bardzo dobrym świetle, jako największy w latach 2009 i 2010 lub drugi w kolejności (po Warszawie, 2011) obszar recepcji turystyki MICE w Polsce. Należy jednak zauważyć, jak zmieniła się pozycja Krakowa w przeciągu jednego roku. I trzeba mieć świadomość, że było to przede wszystkim efektem większej determinacji Warszawy w pozyskiwaniu danych.

18 16 Kraków Impact Badanie znaczenia przemysłu spotkań w Krakowie Rys. 6. Liczba spotkań w poszczególnych miastach w 2010 r. wg Raportu POT Katowice Kraków Poznań Szczecin Toruń Trójmiasto Warszawa Wrocław Inne Źródło: Przemysł spotkań i wydarzeń w Polsce Poland Meetings & Events Industry Report 2011, POT, Warszawa 2011, s. 23. Rys. 7. Liczba spotkań w poszczególnych miastach w 2011 r. wg Raportu POT Katowice Kraków Poznań Szczecin Toruń Trójmiasto Warszawa Wrocław Inne Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Przemysł spotkań i wydarzeń w Polsce/Poland Meetings and Events Industry Report 2012, POT, Warszawa 2012.

19 Kraków Impact Raport końcowy Final report 17 Tegoroczny raport (Przemysł spotkań i wydarzeń w Polsce 2013) będzie bazował na wynikach wprowadzanych online: zbieramy-statystyki/ O wprowadzanie proszone są obiekty posiadające możliwości organizacji spotkań oraz organizatorzy wydarzeń, jak również regionalne Biura Kongresów. Dane będą filtrowane, by uniknąć podwójnego liczenia tych samych imprez. Wypełnienie ankiety i przekazanie informacji o spotkaniach jest niezwykle ważne, ze względu na porównania liczby wydarzeń do wcześniejszych lat. Statystyki te będą kształtować wizerunek miasta na arenie międzynarodowej. Dane są również kluczowe dla realizacji niniejszego projektu, gdyż tylko na ich podstawie można będzie rzetelnie wyliczyć całkowity wpływ ekonomiczny przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa. Wypełnij ankietę online: lub prześlij dane do Cracow Convention Bureau w postaci pliku Excela (.xls).

20 18 Kraków Impact Badanie znaczenia przemysłu spotkań w Krakowie Zespół projektowy notki biograficzne Krakow Convention Bureau (Wydział Informacji, Turystyki i Promocji Miasta) Beata Paliś Kierownik Krakow Convention Bureau oraz Kierownik Generalny Zespołu Projektowego. Od kilkunastu lat związana z pracą na rzecz turystyki i promocji miasta. We wcześniejszych latach kierowała referatem promocji miasta w Urzędzie Miasta Krakowa. Koordynator wielu ważnych przedsięwzięć promocyjnych, imprez i wydarzeń rocznicowych odbywających się w Krakowie oraz kampanii reklamowych. Współpracowała przy tworzeniu pierwszej strategii promocji Krakowa i koordynowała jej wdrożenie. Pomysłodawca i kierownik projektu unijnego pt.: Produkt muzealny w wybranych miastach świata promocja szlaków muzeów w Europie, a także zastępca przewodniczącego Komitetu Programowego. Autor projektu planu działań w zakresie marketingu turystyki biznesowej dla Krakowa na lata Magdalena Jędrzejowska Zastępca Kierownika Zespołu Projektowego. Pracuje w Krakow Convention Bureau w Wydziale Informacji, Turystyki i Promocji Urzędu Miasta Krakowa. Posiada kilkuletnie doświadczenie pracy w urzędzie, między innymi przy realizacji spotkań biznesowych w ramach Prezydencji Polski w Radzie Unii Europejskiej czy projektów dofinansowanych w ramach środków zewnętrznych w obszarze turystyki, w tym Produkt muzealny w wybranych miasta świata promocja szlaków muzeów w Europie i wielu innych projektów z zakresu przemysłu spotkań. Krakowskie Biuro Festiwalowe Sara Lamik Członek Zespołu Projektowego z ramienia Krakowskiego Biura Festiwalowego. Pracuje na stanowisku Głównego Specjalisty ds. Centrum Kongresowego ICE Kraków odpowiada za działania sprzedażowe i marketingowe związane z Centrum oraz za pozyskiwanie klientów. Z Krakowskim Biurem Festiwalowym związana od 2004 roku. Posiada doświadczenie m.in. w zakresie realizacji imprez, działań promocyjnych, pozyskiwania sponsorów. Od dwóch lat uczestniczy w szkoleniach dotyczących przemysłu spotkań organizowanych przez międzynarodowe i polskie stowarzyszenia branżowe (AIPC, ECM SKKP, MPI Poland Club). Fundacja Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie dr Krzysztof Borodako Pracownik naukowy Katedry Turystyki na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Od 2009 r. kierownik zespołu eksperckiego badającego przemysł spotkań w Krakowie. W projekcie kierownik merytoryczny ze strony Fundacji Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Ekspert lub doradca w projektach finansowanych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka oraz Kapitał Ludzki. Członek komisji konkursowej oceniającej najciekawsze oferty imprez integracyjno-motywacyjnych w Krakowie i Małopolsce. W 2009 r. powołany przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego w skład Grupy Ekspertów Foresightu dla Wielkopolski, odpowiedzialnej za przygotowanie koncepcji realizacji foresightu regionalnego w tym województwie, a w 2012 r. w skład Zespołu Eksperckiego Wielkopolska Roku Autor i współautor wielu publikacji z zakresu turystyki biznesowej oraz foresightu. Prof. UEK dr hab. Jadwiga Berbeka Pracownik naukowy Katedry Turystyki na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Od 2009 r. członek zespołu eksperckiego badającego przemysł spotkań w Krakowie na zlecenie Urzędu Miasta. W projekcie członek zespołu Fundacji Uniwersytetu Ekonomicznego. Autor i współautor kilku publikacji nt. turystyki biznesowej. Recenzent raportów Przemysł spotkań i wydarzeń w Polsce (Poland Meetings & Events Industry Report 2011 oraz 2012) oraz doradca w zakresie przygotowywania kwestionariusza ankietowego do badań przemysłu spotkań w Polsce planowanych przez Poland Convention Bureau Ekspert w zakresie turystyki międzynarodowej wykłady na studiach I i II stopnia oraz studiach podyplomowych z zakresu międzynarodowych rynków turystycznych, a także w ramach programu Erasmus w San Sebastian (Hiszpania) i Porto (Portugalia).

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie:

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie:

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

Przemysł spotkań w Krakowie w 2011 r. Profesjonalni Organizatorzy Konferencji i Kongresów (PCO)

Przemysł spotkań w Krakowie w 2011 r. Profesjonalni Organizatorzy Konferencji i Kongresów (PCO) 2011 2011 Przemysł spotkań w Krakowie w 2011 r. Profesjonalni Organizatorzy Konferencji i Kongresów (PCO) Streszczenie Jadwiga Berbeka Krzysztof Borodako (Kierownik Zespołu) Katarzyna Klimek Agata Niemczyk

Bardziej szczegółowo

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie:

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ

STRATEGIA ROZWOJU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ STRATEGIA ROZWOJU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ na lata 2009-2016 1 WIZJA GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ... 2 2 MISJA GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ... 2 3 CELE STRATEGICZNE... 2 4 CELE OPERACYJNE...

Bardziej szczegółowo

Warszawa 5 listopada 2009 roku

Warszawa 5 listopada 2009 roku Warszawa 5 listopada 2009 roku na (im)pulsie rozwoju produktu turystyki biznesowej Katowic i Śląska Krzysztof Cieślikowski ciesliko@wp.pl Projekt Przeprowadzenie kampanii promocyjnej produktu turystyki

Bardziej szczegółowo

MECHANIZMY POZYSKIWANIA I ORGANIZACJI MIĘDZYNARODOWYCH KONGRESÓW ROLA PCO. Anna Jędrocha. Gdańsk, 28 marca 2014

MECHANIZMY POZYSKIWANIA I ORGANIZACJI MIĘDZYNARODOWYCH KONGRESÓW ROLA PCO. Anna Jędrocha. Gdańsk, 28 marca 2014 MECHANIZMY POZYSKIWANIA I ORGANIZACJI MIĘDZYNARODOWYCH KONGRESÓW ROLA PCO Anna Jędrocha Gdańsk, 28 marca 2014 PCO = Strategiczny partner Międzynarodowy Klient Podwykonawcy Lokalny Komitet Organizacyjny

Bardziej szczegółowo

UE DLA PROMOCJI TURYSTYKI nowa perspektywa budżetowa 2014-2020, koncepcja projektów Polskiej Organizacji Turystycznej.

UE DLA PROMOCJI TURYSTYKI nowa perspektywa budżetowa 2014-2020, koncepcja projektów Polskiej Organizacji Turystycznej. UE DLA PROMOCJI TURYSTYKI nowa perspektywa budżetowa 2014-2020, koncepcja projektów Polskiej Organizacji Turystycznej. Piotr Tatara Polska Organizacja Turystyczna 9 maja 2013 roku Projekty systemowe Polskiej

Bardziej szczegółowo

KRAKÓW IMPACT Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie.

KRAKÓW IMPACT Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie. KRAKÓW IMPACT Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie. Ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych Praktyk ze Szwajcarii PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY

Bardziej szczegółowo

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie:

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja lokalnych sieci przemysłu spotkań dla potrzeb badania dzielenia się wiedzą (work-in-progress)

Identyfikacja lokalnych sieci przemysłu spotkań dla potrzeb badania dzielenia się wiedzą (work-in-progress) Identyfikacja lokalnych sieci przemysłu spotkań dla potrzeb badania dzielenia się wiedzą (work-in-progress) Piotr Zmyślony, Grzegorz Leszczyński, Marek Zieliński Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu PEMES

Bardziej szczegółowo

Tym razem spotykamy się, by spojrzeć na nasz potencjał, to jak oceniamy go sami i jak widzą go eksperci zewnętrzni.

Tym razem spotykamy się, by spojrzeć na nasz potencjał, to jak oceniamy go sami i jak widzą go eksperci zewnętrzni. PATRONI KONFERENCJI: Katowice 18 maja 2009 roku Zaproszenie Mili Państwo. Z prawdziwą satysfakcją pragnę zaprosić do wzięcia udziału w konferencji promującej produkt markowy Katowice MICE Energia Spotkań.

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSKA ORGANIZACJA TURYSTYCZNA, 17 września 2014. Spotkanie członków WOT dyskusja o inicjatywach WOT i miasta

WARSZAWSKA ORGANIZACJA TURYSTYCZNA, 17 września 2014. Spotkanie członków WOT dyskusja o inicjatywach WOT i miasta WARSZAWSKA ORGANIZACJA TURYSTYCZNA, 17 września 2014 Spotkanie członków WOT dyskusja o inicjatywach WOT i miasta 1 11 września 2014 na terenie siedziby Zarządu Tramwajów Warszawskich odbyło się spotkanie

Bardziej szczegółowo

Konferencje i obiekty konferencyjne na Dolnym Śląsku. Szanowni Państwo!

Konferencje i obiekty konferencyjne na Dolnym Śląsku. Szanowni Państwo! Szanowni Państwo! Głównym celem działania Convention Bureau jest spowodowanie wzrostu liczby organizowanych na Dolnym Śląsku spotkań. Wiąże się to ze wzrostem liczby klientów biznesowych, a tym samym rozwojem

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Koncepcja międzyinstytucjonalnego ośrodka wspierania badań Dominika Walec Uniwersytet Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Gdańsk Convention Bureau GOT

Gdańsk Convention Bureau GOT GOT Konferencja Bursztyn złoto Bałtyku kultura turystyka rekreacja w ramach VII Forum Europa Nostra Bursztyn jako wyróżnik turystyczny i biznesowy Gdańska i Regionu Anna Górska Prezes Zarządu Gdańska Organizacja

Bardziej szczegółowo

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne POLSKI ZWIĄZEK PRYWATNYCH PRACODAWCÓW TURYSTYKI LEWIATAN I INSTYTUT TURYSTYKI W KRAKOWIE SP. Z O. O. ZAPRASZAJĄ PRZEDSIĘBIORCÓW I ICH PRACOWNIKÓW DO UDZIAŁU W PROJEKCIE Wzrost adaptacyjności mikro, małych

Bardziej szczegółowo

Streszczenie Raportu Przemysł spotkań w Krakowie oraz Małopolsce w 2012 roku

Streszczenie Raportu Przemysł spotkań w Krakowie oraz Małopolsce w 2012 roku 2011 2012 Streszczenie Raportu Przemysł spotkań w Krakowie oraz Małopolsce w 2012 roku Jadwiga Berbeka Krzysztof Borodako (Kierownik zespołu) Agata Niemczyk Renata Seweryn Kraków Zespół autorski: J. Berbeka,

Bardziej szczegółowo

Katowice jako miejsce wielkich wydarzeń? Janusz Mitulski. Partner, Horwath HTL Polska

Katowice jako miejsce wielkich wydarzeń? Janusz Mitulski. Partner, Horwath HTL Polska Katowice jako miejsce wielkich wydarzeń? Janusz Mitulski Partner, Horwath HTL Polska Agenda I Wskaźniki hotelowe- rentowność biznesu hotelowego w Katowicach i województwie śląskim II Poziom usieciowienia

Bardziej szczegółowo

Statystyki mogą być sexy czyli Gdańsk i Pomorze w świetle badań Polskiej Organizacji Turystycznej. dr Krzysztof Celuch

Statystyki mogą być sexy czyli Gdańsk i Pomorze w świetle badań Polskiej Organizacji Turystycznej. dr Krzysztof Celuch Statystyki mogą być sexy czyli Gdańsk i Pomorze w świetle badań Polskiej Organizacji Turystycznej dr Krzysztof Celuch JAKI JEST CEL ZBIERANIA DANYCH? CHCEMY SIĘ WYRÓŻNIAĆ! CHCEMY OBCINAĆ KOSZTY! CHCEMY

Bardziej szczegółowo

Handel internetowy w Polsce 2015 Analiza i prognoza rozwoju rynku e-commerce na lata 2015-2020

Handel internetowy w Polsce 2015 Analiza i prognoza rozwoju rynku e-commerce na lata 2015-2020 2 Język: polski, angielski Data publikacji: wrzesień 2015 Format: pdf Cena od: 1800 Sprawdź w raporcie Jakie zmiany czekają rynek e-commerce w Polsce w 2020 roku? Jakie decyzje zakupowe podejmują Polacy?

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA Osoba kontaktowa: dr Ewa Markiewicz e.markiewicz@ue.poznan.pl Gospodarka Turystyczna to międzynarodowy biznes turystyczny Branża turystyczna w Polsce i na świecie Wpływy

Bardziej szczegółowo

na sukces sieci hotelowej

na sukces sieci hotelowej ... polska recepta na sukces sieci hotelowej styczeń 2015 r. Misja firmy Stworzenie sieci najbardziej przyjaznych hoteli oferujących wyjątkową jakość w przystępnych cenach Cel: pozycja polskiego lidera

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. Publikacja ogłoszeń prasowych w branżowej prasie polskiej i zagranicznej na potrzeby Krakowskiego Biura Festiwalowego

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. Publikacja ogłoszeń prasowych w branżowej prasie polskiej i zagranicznej na potrzeby Krakowskiego Biura Festiwalowego OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 5 do SIWZ Publikacja ogłoszeń prasowych w branżowej prasie polskiej i zagranicznej na potrzeby Krakowskiego Biura Festiwalowego 1. Przedmiotem zamówienia jest zamieszczenie

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE NA KONFERENCJĘ DLA FIRM RODZINNYCH. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

ZAPROSZENIE NA KONFERENCJĘ DLA FIRM RODZINNYCH. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPROSZENIE NA KONFERENCJĘ DLA FIRM RODZINNYCH Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Sukcesja w firmie rodzinnej Firma rodzinna to coś więcej niż miejsce

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE. Turystyka MICE w Krakowie w 2010 roku. Raportu Końcowego. Kraków, 2009

STRESZCZENIE. Turystyka MICE w Krakowie w 2010 roku. Raportu Końcowego. Kraków, 2009 Kraków, 2010 Turystyka MICE w Krakowie w 2010 roku STRESZCZENIE Raportu Końcowego Kraków, 2009 Autorzy: Jadwiga Berbeka Krzysztof Borodako (Kierownik Zespołu) Katarzyna Klimek Agata Niemczyk Renata Seweryn

Bardziej szczegółowo

Konferencja promująca produkt markowy Katowice MICE Energia Spotkań

Konferencja promująca produkt markowy Katowice MICE Energia Spotkań Konferencja promująca produkt markowy Katowice MICE Energia Spotkań 29 czerwca 2010 r. Hotel Angelo w Katowicach P r o je k t P r z e p r o w a d z e n ie k a m p a n ii p r o m o c y j n e j p r o d u

Bardziej szczegółowo

Plan raportu. Podstawowe pojęcia. Charakterystyka grupy badawczej. Analiza wyników badań

Plan raportu. Podstawowe pojęcia. Charakterystyka grupy badawczej. Analiza wyników badań Plan raportu Podstawowe pojęcia W literaturze W badaniach warszawskich (Poland Convention Bureau - PCB) Charakterystyka grupy badawczej Porównanie próby badawczej Charakterystyka grupy badawczej Katowice

Bardziej szczegółowo

Świat jest wspaniałą ksiąŝką, z której ci co nigdy nie oddalili się od domu, przeczytali tylko jedną stronę. Augustyn z Hippo

Świat jest wspaniałą ksiąŝką, z której ci co nigdy nie oddalili się od domu, przeczytali tylko jedną stronę. Augustyn z Hippo Specjalności: ci: ^Turystyka międzynarodowa ^Hotelarstwo i gastronomia Świat jest wspaniałą ksiąŝką, z której ci co nigdy nie oddalili się od domu, przeczytali tylko jedną stronę. Augustyn z Hippo A wszystko

Bardziej szczegółowo

Do 2013 roku wartość polskiego rynku usług turystycznych sprzedawanych online sięgnie 1,7 mld USD

Do 2013 roku wartość polskiego rynku usług turystycznych sprzedawanych online sięgnie 1,7 mld USD Press release Do 2013 roku wartość polskiego rynku usług turystycznych sprzedawanych online sięgnie 1,7 mld USD Warszawa, Polska, 23 października 2012 r.: W 2011 roku 29 proc. usług turystycznych zostało

Bardziej szczegółowo

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska INTERIZON NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Branża ICT: informatyka, elektronika, telekomunikacja Interizon dawniej Pomorski

Bardziej szczegółowo

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Załącznik nr 1 do Regulaminu Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Kryteria podstawowe (podstawa dopuszczenia): aplikująca destynacja stanowi obszar, który spełnia

Bardziej szczegółowo

Rozwój koopetycji w przemyśle spotkań

Rozwój koopetycji w przemyśle spotkań Rozwój koopetycji w przemyśle spotkań Hotele jako kluczowe podmioty w kształtowaniu oferty konferencyjnej dr Krzysztof Cieślikowski Warszawa 17-03-2016 Wybrane dylematy zarządzania w turystyce TURYSTYKA

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ Stowarzyszenie Klon/Jawor to wiodąca polska organizacja zajmująca się badaniami sektora pozarządowego. Naszą

Bardziej szczegółowo

Przyszłość tworzymy dzisiaj! www.akademiaefc.pl

Przyszłość tworzymy dzisiaj! www.akademiaefc.pl Przyszłość tworzymy dzisiaj! 2016 www.akademiaefc.pl Akademia EFC Inicjatywa Europejskiego Kongresu Finansowego skierowana do studentów i młodych absolwentów. Motywuje i inspiruje do podejmowania wyzwań

Bardziej szczegółowo

Eventy w oczach przedsiębiorców

Eventy w oczach przedsiębiorców Eventy w oczach przedsiębiorców Justyna Piesiewicz 11 marca, 2009 All rights reserved Accreo Taxand 1 Czy eventy są ważne; Skuteczna komunikacja w event marketingu; Podsumowanie; Q&A. Agenda All rights

Bardziej szczegółowo

Jan Paradysz Nowe źródła danych w klasycznym paradygmacie informacji statystycznej

Jan Paradysz Nowe źródła danych w klasycznym paradygmacie informacji statystycznej Jan Paradysz Nowe źródła danych w klasycznym paradygmacie informacji statystycznej STATYSTYKA WIEDZA ROZWÓJ KONFERENCJA Z OKAZJI MIĘDZYNARODOWEGO ROKU STATYSTYKI ŁÓDŹ 17-18 X 2013 roku Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Budownictwo kolejowe w Polsce 2015-2020. Inwestycje - Firmy - Statystyki - Prognozy - Ceny

Budownictwo kolejowe w Polsce 2015-2020. Inwestycje - Firmy - Statystyki - Prognozy - Ceny 2 Język: polski, angielski Data publikacji: czerwiec 2015 Format: pdf Cena od: 1000 Sprawdź w raporcie Jaka jest obecna wartość rynku budownictwa kolejowego? Jakie są perspektywy rozwoju rynku budownictwa

Bardziej szczegółowo

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego NOWOCZESNY UNIWERSYTET - kompleksowy program wsparcia dla doktorantów i kadry dydaktycznej Uniwersytetu Warszawskiego Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego Mały Dziedziniec Kampusu Centralnego,

Bardziej szczegółowo

Serdecznie zachęcamy do udziału w warsztatach pt.: PRZYGOTOWANIE WNIOSKÓW APLIKACYJNYCH W RAMACH PO WER PRZY WYKORZYSTANIU PLATFORMY SOWA

Serdecznie zachęcamy do udziału w warsztatach pt.: PRZYGOTOWANIE WNIOSKÓW APLIKACYJNYCH W RAMACH PO WER PRZY WYKORZYSTANIU PLATFORMY SOWA Serdecznie zachęcamy do udziału w warsztatach pt.: PRZYGOTOWANIE WNIOSKÓW APLIKACYJNYCH W RAMACH PO WER PRZY WYKORZYSTANIU PLATFORMY SOWA ADRESACI WARSZTATÓW DO UDZIAŁU W WARSZTATACH ZAPRASZAMY: wszystkie

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie, usługi i infrastruktura ICT w małych i średnich firmach w Polsce 2010 Na podstawie badania 800 firm z sektora MŚP

Oprogramowanie, usługi i infrastruktura ICT w małych i średnich firmach w Polsce 2010 Na podstawie badania 800 firm z sektora MŚP Oprogramowanie, usługi i infrastruktura ICT w małych i średnich firmach w Polsce 2010 Na podstawie badania 800 firm z sektora MŚP Data wydania: maj 2010 Języki raportu: polski, angielski www.itandtelecompoland.com

Bardziej szczegółowo

Budynki biurowe w Polsce 2015-2020. Inwestycje - Firmy - Statystyki - Prognozy - Ceny

Budynki biurowe w Polsce 2015-2020. Inwestycje - Firmy - Statystyki - Prognozy - Ceny 2 Język: polski, angielski Data publikacji: kwiecień 2015 Format: pdf Cena od: 1000 Sprawdź w raporcie Jaka jest obecna wartość rynku budownictwa biurowego? Jakie są perspektywy rozwoju rynku na najbliższe

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO

ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO projekt realizowany przez Powiat Świdnicki w Świdniku w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROGRAMU REKOMENDACJI ORGANIZATORÓW PODRÓŻY MOTYWACYJNYCH Poland Convention Bureau (Poland Convention Bureau Incentive Travel Company)

REGULAMIN PROGRAMU REKOMENDACJI ORGANIZATORÓW PODRÓŻY MOTYWACYJNYCH Poland Convention Bureau (Poland Convention Bureau Incentive Travel Company) REGULAMIN PROGRAMU REKOMENDACJI Poland Convention Bureau Celem Programu Rekomendacji Profesjonalnych Organizatorów Podróży Motywacyjnych jest identyfikowanie i wspieranie podmiotów, które świadczą fachowe

Bardziej szczegółowo

Projekt zmiany Planu Działania Sekretariatu Regionalnego Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2010-2011

Projekt zmiany Planu Działania Sekretariatu Regionalnego Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2010-2011 Załącznik do Uchwały Nr 61/762/11/IV Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 listopada 2011 r. Projekt zmiany Planu Działania Sekretariatu Regionalnego Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Województwa

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra...

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra... Załącznik nr 2 do ZZW Kwestionariusz dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012 A. CHARAKTERYSTYKA KLASTRA 1. Nazwa klastra... 2. Rok utworzenia klastra (podjęcia inicjatywy lub

Bardziej szczegółowo

Handel internetowy w Polsce 2014. Analiza i prognoza rozwoju rynku e-commerce na lata 2014-2019

Handel internetowy w Polsce 2014. Analiza i prognoza rozwoju rynku e-commerce na lata 2014-2019 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Q4 Format: pdf Cena od: 1800 Sprawdź w raporcie Jaka będzie wartość sprzedaży internetowej w Polsce w 2019 roku? Jakie marki uruchomiły lub planują uruchomić

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia objęte patronatem Doliny Lotniczej Czy chcesz poznać odpowiedzi na pytania: Co to jest inteligentna specjalizacja - IS (ang. smart

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 Załącznik 4 - Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 NR WNIOSKU KSI: INSTYTUCJA

Bardziej szczegółowo

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Całkowita alokacja: do 10 milionów franków szwajcarskich W danym obszarze ma zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Wpływ turystyki na gospodarkę Gdańska. uzupełnienie raportu: TURYSTYKA GDAŃSKA Raport z badania przeprowadzonego w 1 kwartale 2015 r.

Wpływ turystyki na gospodarkę Gdańska. uzupełnienie raportu: TURYSTYKA GDAŃSKA Raport z badania przeprowadzonego w 1 kwartale 2015 r. Wpływ turystyki na gospodarkę Gdańska uzupełnienie raportu: TURYSTYKA GDAŃSKA Raport z badania przeprowadzonego w 1 kwartale 2015 r. MAJ 2015 1 Spis treści WSTĘP... 3 1. IDENTYFIKACJA BENEFICJENTÓW BEZPOŚREDNICH...

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie do wzięcia udziału w Pawilonie Szwajcarskim

Zaproszenie do wzięcia udziału w Pawilonie Szwajcarskim Zaproszenie do wzięcia udziału w Pawilonie Szwajcarskim Wspólne stoisko firm szwajcarskich Organizatorzy: Polsko-Szwajcarska Izba Gospodarcza Swiss Business Hub Polska Partner projektu: SWISSMEM Dostęp

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Mój region w Europie

Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Mój region w Europie Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego Harmonogram konkursów 2013 Działanie 4.3 Rozwój komercyjnych e-usług. Nabór wniosków 27.05.2013 7.06.2013 Celem działania jest zwiększenie

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Borodako, Jadwiga Berbeka, Agata Niemczyk, Renata Seweryn. Wpływ ekonomiczny przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa

Krzysztof Borodako, Jadwiga Berbeka, Agata Niemczyk, Renata Seweryn. Wpływ ekonomiczny przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa Krzysztof Borodako, Jadwiga Berbeka, Agata Niemczyk, Renata Seweryn Wpływ ekonomiczny przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa Krzysztof Borodako, Jadwiga Berbeka, Agata Niemczyk, Renata Seweryn Wpływ

Bardziej szczegółowo

MARKETING TERYTORIALNY

MARKETING TERYTORIALNY MARKETING TERYTORIALNY PROJEKT PROGRAMU STRATEGICZNEGO Posiedzenie Komisji ds. Budowy Marki Małopolski oraz Organizacji Imprez Sportowych o Zasięgu Międzynarodowym SWM 16 kwietnia 2013 r. Program strategiczny

Bardziej szczegółowo

SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW. Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa

SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW. Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa Partnerzy: Swiss Business Hub Polska przy Ambasadzie Szwajcarii w Warszawie we współpracy z Polską

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O OFERENCIE

INFORMACJE O OFERENCIE INFORMACJE O OFERENCIE Doradztwo i Szkolenia Europejskie 91-426 Łódź, ul. Wierzbowa 4/20 Telefon/fax: (+42) 678 57 34, Telefon komórkowy: 604 477 754 e-mail: m.feter@dise.com.pl www: www.dise.com.pl Działalność

Bardziej szczegółowo

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r.

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r. wmałopolsce branże IT i B&R Kraków, 18 grudnia 2008 r. CEL BADANIA: uzyskanie informacji na temat sytuacji przedsiębiorstw oraz na temat zapotrzebowania na kadry wśród podmiotów gospodarczych działających

Bardziej szczegółowo

OPINIE MIESZKAŃCÓW CZĘSTOCHOWY NA TEMAT ROZWOJU I PROMOCJI MIASTA JAKO CENTRUM TURYSTYCZNEGO

OPINIE MIESZKAŃCÓW CZĘSTOCHOWY NA TEMAT ROZWOJU I PROMOCJI MIASTA JAKO CENTRUM TURYSTYCZNEGO OPINIE MIESZKAŃCÓW CZĘSTOCHOWY NA TEMAT ROZWOJU I PROMOCJI MIASTA JAKO CENTRUM TURYSTYCZNEGO Raport z badań przeprowadzonych na zlecenie Urzędu Miasta Częstochowy w ramach projektu COESIMA Dr hab. Felicjan

Bardziej szczegółowo

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!!

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Głównym celem projektu jest umożliwienie podmiotom z sopockiej

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 ERASMUS+ Nowy program Unii Europejskiej na lata 2014-2020 Połączył w jedną całość 7 dotychczasowych programów: 2014 2020 E R

Bardziej szczegółowo

KONKURENCYJNOŚĆ FIRM REGIONU ŁÓDZKIEGO NA RYNKACH MIĘDZYNARODOWYCH.

KONKURENCYJNOŚĆ FIRM REGIONU ŁÓDZKIEGO NA RYNKACH MIĘDZYNARODOWYCH. Konferencja naukowa Oddziału Łódzkiego PTE Franciszek Sitkiewicz KONKURENCYJNOŚĆ FIRM REGIONU ŁÓDZKIEGO NA RYNKACH MIĘDZYNARODOWYCH. W dniach 9 i 10 czerwca 2006r. w hotelu MOŚCICKI w Spale odbyła się

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z realizacji projektu InTraMed-C2C Seminarium w ramach Małopolskiego Festiwalu Innowacji

Doświadczenia z realizacji projektu InTraMed-C2C Seminarium w ramach Małopolskiego Festiwalu Innowacji Doświadczenia z realizacji projektu InTraMed-C2C Seminarium w ramach Małopolskiego Festiwalu Innowacji Lek. med. Krzysztof Bederski Zastępca Dyrektora ds. Lecznictwa / Project Manager Krakowski Szpital

Bardziej szczegółowo

Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej

Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej Elżbieta Kantor Dyrektor Departamentu Turystyki, Sportu i Promocji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego 1 Działania

Bardziej szczegółowo

Specyfika i zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych fakultatywnych

Specyfika i zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych fakultatywnych Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Działanie 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej Specyfika i zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, styczeń 2010 r. DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW W LATACH 2006-2008 W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM Wyniki badania działalności innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. 1.12.2010 do 31.12.2013 r.

KARTA PROJEKTU. 1.12.2010 do 31.12.2013 r. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Tytuł projektu Okres realizacji Utworzenie sieci firm w sektorze budownictwa w południowo-zachodniej Wielkopolsce jako szansa wzrostu ich konkurencyjności i innowacyjności

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Rynek HoReCa w Polsce 2013. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2013-2015

Rynek HoReCa w Polsce 2013. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2013-2015 Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2013-2015 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Q2 Format: pdf Cena od: 2500 Sprawdź w raporcie Które rodzaje placówek gastronomicznych mają największe perspektywy

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Przeprowadzana w ramach przygotowywanego projektu pt. Program rozwoju turystyki na obszarach wiejskich w Polsce

ANKIETA. Przeprowadzana w ramach przygotowywanego projektu pt. Program rozwoju turystyki na obszarach wiejskich w Polsce ANKIETA Przeprowadzana w ramach przygotowywanego projektu pt. Program rozwoju turystyki na obszarach wiejskich w Polsce Ankieta jest skierowana do PODMIOTÓW KREUJĄCYCH PODAŻ NA RYNKU TURYSTYKI WIEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

w drodze na NewConnect 27 września 2012 r.

w drodze na NewConnect 27 września 2012 r. w drodze na NewConnect 27 września 2012 r. Systemy motywacji i aktywizacji sprzedaży Programy lojalnościowe Programy badawczorozwojowe Produkty i usługi zwiększające sprzedaż oraz motywację zespołów biznesowych.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Kierownik Katedry Dr hab. Krystyna Krzyżanowska prof. SGGW

Kierownik Katedry Dr hab. Krystyna Krzyżanowska prof. SGGW Kierownik Katedry Dr hab. Krystyna Krzyżanowska prof. SGGW Zakład Komunikowania Społecznego i Doradztwa Zakład Turystyki i Rozwoju Wsi Zakład Organizacji i Ekonomiki Edukacji Kierownik: Dr inż. Ewa Jaska

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska wspiera eksport mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa wielkopolskiego

Unia Europejska wspiera eksport mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa wielkopolskiego Unia Europejska wspiera eksport mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa wielkopolskiego Dnia 20.08.2015 r. został ogłoszony konkurs w ramach poddziałania 1.4.1 Kompleksowe wsparcie działalności

Bardziej szczegółowo

Systematyka pojęć oraz działań niezbędnych przy tworzeniu strategii rozwoju turystyki w NASZYM MIEŚCIE Zagadnienia na potrzeby użytku kameralnego

Systematyka pojęć oraz działań niezbędnych przy tworzeniu strategii rozwoju turystyki w NASZYM MIEŚCIE Zagadnienia na potrzeby użytku kameralnego Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wielkopolskim Systematyka pojęć oraz działań niezbędnych przy tworzeniu strategii rozwoju turystyki w NASZYM MIEŚCIE Zagadnienia na potrzeby użytku kameralnego

Bardziej szczegółowo

www.innowacyjna-wielkopolska.pl Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego

www.innowacyjna-wielkopolska.pl Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego 01 02 03 Wielkopolska Rada Trzydziestu (WR 30) Organ opiniotwórczo-doradczy powołany w maju 2009 r. w ramach projektu PO KL Budowa Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY PROJEKTU Nr 1 Styczeń 2010

RAPORT KWARTALNY PROJEKTU Nr 1 Styczeń 2010 Strona1 Miasteczko Multimedialne Sp. z o.o. Stowarzyszenie Klaster Multimediów i Systemów Informacyjnych Projekt Kapitał na start w innowacje - promocja innowacji w środowisku biznesowym i naukowym RAPORT

Bardziej szczegółowo

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski SILNA MARKA ZIELONA MARKA Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE Silna Marka Zielona Marka to projekt: szkoleniowo - doradczy ogólnopolski otwarty dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF.

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Gdańsk This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Dlaczego przemysły kreatywne są ważne? Sektory kreatywne mają wymierny wpływ na poziom rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Screening i ranking technologii

Screening i ranking technologii Screening i ranking technologii Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Screening i ranking Selekcja idei, technologii, opcji, możliwości, rynków, Na wczesnych etapach rozwoju przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Jubileusz 10 lat. Wielkopolskiej Organizacji Turystycznej

Jubileusz 10 lat. Wielkopolskiej Organizacji Turystycznej Jubileusz 10 lat Wielkopolskiej Organizacji Turystycznej Konferencja Prasowa 27 maja 2014 2000 System POT- ROT - LOT 2003 Wielkopolska Organizacja Turystyczna powstała jako 10. organizacja regionalna w

Bardziej szczegółowo

EFG European Financial Guide- Ekspert w doborze produktów finansowych

EFG European Financial Guide- Ekspert w doborze produktów finansowych Zadbaj o swoją przyszłość zawodową i stań się liderem na rynku pracy. Nowy zawód EFG European Financial Guide- Ekspert w doborze produktów finansowych KTO MOŻE APLIKOWAĆ NA SZKOLENIE EFG? W Studium mogą

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT 80 Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Możliwość rozwoju produkcji żywności wysokiej jakości. 2. Korzystna struktura wielkości gospodarstw. 3. Korzystne warunki przyrodnicze

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER EKLASTER O nas Fundacja eklaster powstała z inicjatywy środowisk reprezentujących MŚP oraz samorządowców i naukowców województwa małopolskiego. Duży i wciąż w niewielkim stopniu wykorzystany potencjał

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r.

UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r. UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r. w sprawie: zatwierdzenia regulaminu świadczenia usług brokerskich, realizowanych w ramach zadań projektu systemowego pn. Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Omówienie specyfiki i zasad przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych fakultatywnych

Omówienie specyfiki i zasad przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych fakultatywnych Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Działanie 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej Omówienie specyfiki i zasad przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych

Bardziej szczegółowo

Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych Współpraca Ministerstwa Spraw Zagranicznych z organizacjami pozarządowymi i samorządami przy realizacji wybranych zadań z zakresu współpracy międzynarodowej Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji

Bardziej szczegółowo

Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP

Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP 2014 Joanna Podgórska Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP Wsparcie klastrów na poziomie krajowym i regionalnym Konferencja

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej

Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej Wrocław, 02.06.2010 Materiał prasowy Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej W sprawnym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa coraz większego znaczenia nabierają zintegrowane systemy informatyczne.

Bardziej szczegółowo

INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW. Idea Inkubatora i projekty UE. Misja Inkubatora

INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW. Idea Inkubatora i projekty UE. Misja Inkubatora INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW Kraków, 12 marca 2008 r. Łukasz Frydrych Krakowski Park Technologiczny Sp. z o.o. Idea Inkubatora i projekty UE Siećwspółpracy

Bardziej szczegółowo