Warstwy, klasy, prestiż

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Warstwy, klasy, prestiż"

Transkrypt

1 Warstwy, klasy, prestiż Z Henrykiem Domańskim rozmawia Paweł Kłobukowski Czym są warstwy, klasy i prestiż? Jaka jest dzisiaj struktura społeczna w Polsce? O tym, na czym socjologowie znają się najlepiej, opowiada profesor Henryk Domański. Henryk Domański, prof. dr hab. (ur. 1952); absolwent socjologii UW (1976); profesor socjologii; dyrektor Instytutu Filozofi i i Socjologii PAN. Zajmuje się badaniem obiektywnych i świadomościowych aspektów uwarstwienia społecznego, ruchliwości społecznej, metodologią badań społecznych i międzynarodowymi badaniami porównawczymi. Autor lub współautor ok. trzydziestu książek, w tym: Zadowolony niewolnik: studium o nierównościach społecznych między mężczyznami i kobietami w Polsce, Społeczeństwa klasy średniej, Na progu konwergencji: stratyfi kacja społeczna w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, Prestiż, On the Verge of Convergence, Hierarchie i bariery społeczne w latach 90-tych, Women on the Polish Labour Market, Polska klasa średnia, Ubóstwo w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, O ruchliwości społecznej, Struktura społeczna, Inteligencja w Polsce, Zmiany stratyfi kacji społecznej. Redaktor naczelny Studiów Socjologicznych ( ) oraz czasopisma poświęconego metodologii badań socjologicznych Ask. Paweł Kłobukowski: Socjolodzy wiele mówią o strukturze społecznej. Dlaczego? Czym jest struktura społeczna, na jakiej zasadzie istnieje? Henryk Domański: Struktura społeczna to zróżnicowanie ról społecznych i przypisanych do nich pozycji, co oznacza, że oczekiwania, aspiracje i władza jednostek różnią się w zależności na przykład od płci, wieku, zawodu, wykształcenia czy sytuacji materialnej. Jest to niezbędny element organizacji każdego społeczeństwa bez tych kategorii, podziałów na mężczyzn i kobiety, na rządzących i rządzonych, bez różnych grup zawodowych i wykształcenia, bez tego zróżnicowania społeczeństwo nie mogłoby się obejść. W takim sensie właśnie struktura społeczna istnieje ona organizuje społeczeństwo. Po co socjologom takie pojęcie? Żeby wyjaśnić zachowania i stosunki społeczne, odpowiedzieć na pytanie, dlaczego więzi społeczne wytwarzają się łatwo i są silne między niektórymi

2 18 Warstwy, klasy prestiż ludźmi, a między innymi są słabe lub w ogóle się nie zawiązują, dlaczego powstają hierarchie społeczne. Pojęcie struktury społecznej jest takim pojęciem pierwotnym, pojęciem, którym wyjaśnia się te zjawiska. Fakt, że rodzimy się mężczyzną lub kobietą, wyjaśnia nam nasz cykl życiowy. Z tych przynależności w strukturze społecznej wynikają nasze zachowania, sposób myślenia, orientacje życiowe, styl życia, to, jak spędzamy wolny czas itd. W jakim celu wprowadzono pojęcie klasy? Czy samo podzielenie ludzi na klasy tworzy między nimi napięcia? Pojęcie klasy społecznej wprowadzono, by wyjaśnić, dlaczego istnieje hierarchia społeczna, dlaczego jedni ludzie są biedni, a drudzy zamożni. Wprowadzono, bo zwrócono uwagę, że pewne podziały między ludźmi są ważniejsze niż inne. Za najważniejszy z nich twórcy pojęcia klasy uznali podział według kryteriów ekonomicznych, czyli właśnie podział klasowy. Pojęcie to miało wyjaśniać właściwie wszystko: konflikty społeczne, napięcia między ludźmi itd. Prawdopodobnie rzeczywiście jest tak, że gdy ludzie uświadamiają sobie, że są członkami jakichś klas społecznych, że między klasami istnieją napięcia, bo jedna ma więcej czegoś, a druga mniej, i klasy te są w zwartej rywalizacji między sobą, to między członkami różnych klas może dochodzić do konfliktów. I w tym sensie niewątpliwie działalność socjologów badawcza i związana z popularyzacją pojęcia klasy społecznej może się przyczyniać do pewnej konfliktowości. Czy w Polsce jest klasa średnia? W Polsce jeszcze nie ma klasy średniej, ale się kształtuje. Kiedy o niej myślimy, to chodzi nam o taką klasę średnią jak w społeczeństwach zachodnich. Kiedy mówię, że ona się formuje, to mam na myśli, że tworzą się role zawodowe przede wszystkim powstają takie zawody jak wykwalifikowani specjaliści, odpowiednik naszej inteligencji, że powiększa się kategoria właścicieli firm, którzy są ważnym segmentem klasy średniej (zwanym starą klasą średnią ) i że podnosi się poziom zamożności społeczeństwa polskiego, a to jest konieczny warunek rozwoju klasy średniej. Nie tworzą się natomiast postawy i styl życia, które powinny towarzyszyć klasie średniej. Chodzi tu przede wszystkim o dążenie do sukcesu zawodowego, któremu się podporządkowuje swoją karierę życiową i które przekłada się na aspiracje i plany życiowe związane z własnymi dziećmi. Widać to dobrze na przykładzie Stanów Zjednoczonych, gdzie klasa średnia podporządkowuje celom dobrego kształcenia dzieci swoje plany życiowe, gdzie bywa tak, że rodzice przeprowadzają się do dzielnicy, w której mogą znaleźć lepsze szkoły dla dziecka. To mam na myśli, mówiąc o wzorach podporządkowywania swoich poczynań życiowych dążeniu do sukcesu. Nie ma w Polsce również świadomości przynależności do klasy średniej ani potrzeby posługiwania się tym pojęciem w języku codziennym pojęcie klasy średniej zostało stworzone, by do-

3 Z Henrykiem Domańskim rozmawia Paweł Kłobukowski 19 starczyć ludziom psychologicznego wsparcia, bodźca i motywacji do sukcesu, a u nas nadal zwykle nie myśli się w tych kategoriach. W krajach zachodnich przynależność do klasy średniej stanowi dowód użyteczności, sprawdzenia się. Ten, kto jest w klasie średniej, może o sobie powiedzieć, że odniósł jakiś sukces. To jest bardzo ważne. Daje poczucie własnej wartości. Więc dopóki takiej samoświadomości nie będzie również w Polsce, dopóki nie wykształci się taka potrzeba i ludzie nie zaczną podporządkowywać swoich strategii życiowych dążeniu do bycia w klasie średniej, dopóty jej nie będzie, choć będzie istniał jakiś odpowiednik tej kategorii. Jak silny jest wpływ położenia klasowego na życie jednostki w Polsce? Badania, które prowadzimy odkąd istnieje socjologia w Polsce, zajmują się właściwie odpowiedzią na to pytanie i od kilkudziesięciu lat nic nie wskazuje na to, żeby ta zależność między położeniem społecznym, przynależnością klasową a tym, kim jesteśmy, osłabła. W dalszym ciągu istnieją różnice między chłopami, robotnikami, inteligencją, pracownikami umysłowymi niższego i wyższego szczebla oraz właścicielami firm, związane z tym, czy się słucha z chęcią muzyki poważnej czy jakiejś innej, bardziej rozrywkowej, w jaki sposób spędza się wolny czas, jak, co i o jakiej porze dnia się je, jakie się ma poglądy polityczne, jakie orientacje życiowe i w jakim stopniu jest się tolerancyjnym. To są często różnice w zachowaniu, w sposobie ubierania się, uchwytne gołym okiem, i choć nie da się tego wymiernie określić, związek ten jest znaczący. Jakie klasy wyróżniłby Pan w Polsce? Najogólniej rzecz biorąc, gdybym miał wyróżniać klasy społeczne, przez które w tym przypadku rozumiem kategorie odrębne od innych, a zarazem złożone z ludzi bardzo podobnych do siebie, to byłaby to, po pierwsze idąc od góry taka kategoria, która jest zalążkiem klasy wyższej w społeczeństwach zachodnich, a u nas to na razie elita biznesu, ludzie najbogatsi, oddzieleni ogromnym dystansem od reszty. To jeszcze nie klasa wyższa, bo nie jest ona legitymizowana ich wyższość nie jest powszechnie akceptowana, choć mają ogromne bogactwo. Poniżej jest kategoria, którą można określić mianem klasy rządzącej. To są ludzie związani z polityką, członkowie parlamentu, członkowie rządu, wojewodowie itd. Następna jest inteligencja, czyli ludzie wykonujący zawody wymagające na ogół wyższego wykształcenia: lekarze, naukowcy, prawnicy, inżynierowie itp. Dalej są niżsi pracownicy umysłowi, pozostali właściciele firm, pozostający poza rolnictwem średni i drobny biznes. Później mamy kategorię robotników wyróżniłbym robotników wykwalifikowanych i niewykwalifikowanych. Na końcu są dwie kategorie bardzo o siebie podobne, ale trzeba je odróżnić: chłopi albo właściciele gospodarstw mówiąc najogólniej, rolnych i robotnicy rolni, czyli ludzie, którzy pracują w tych gospodarstwach, ale nie są właścicielami, lecz pracownikami najemnymi. Takie

4 20 Warstwy, klasy prestiż w moim przekonaniu podstawowe są segmenty obecnej struktury społecznej, które można nazwać klasami. Co według Pana Profesora bardziej decyduje o pozycji jednostki: dochody czy prestiż? Z punktu widzenia tego, jak się zachowujemy na co dzień, to i to. Może rozstrzygnięciem tej kwestii byłoby określenie, bez czego dałoby się żyć łatwiej: bez prestiżu czy bez dochodu. Myślę, że jednak łatwiej bez prestiżu. Dochody są potrzebne, żeby się utrzymać i żeby po prostu jeść, zapewnić sobie warunki fizycznej egzystencji. Dochody są ważniejsze w sytuacji ekstremalnej. W warunkach społeczeństwa polskiego, które jest społeczeństwem stosunkowo zamożnym, myślę, że i prestiż, i dochody. W Afryce w jakiś plemionach w Czadzie naturalnie dochody. Czy pozycję społeczną dziedziczy się? I co się dziedziczy w ramach tej pozycji? Pozycję społeczną dziedziczy się w dużym stopniu, ale nie do końca. Z badań wynika, że większość ludzi w nowoczesnych społeczeństwach zajmuje inną pozycję społeczną niż ich rodzice. Natomiast dziedziczy się przed wszystkim zasoby materialne często jest tak, że rodzice stosunkowo zamożni przekazują dzieciom na przykład mieszkanie, pieniądze, nagromadzone oszczędności. Po pierwsze, dziedziczy się więc kapitał ekonomiczny. Po drugie, rzecz mniej uchwytna: dziedziczy się kapitał kulturowy. Jeżeli wychowujemy się w rodzinie inteligenckiej, to słyszymy, jak rodzice rozmawiają między sobą, zwracają się do nas. Rodzice w kontaktach z nami przekazują nam pewne wartości, sposób patrzenia na świat, rozumienia i wyjaśniania go, poglądy na to, co w życiu ważne, do czego warto dążyć to wszystko składa się na kapitał kulturowy. To jest mniej uchwytne, ale niejednokrotnie nie mniej ważne niż zasoby materialne, bo powoduje, że na przykład chce się nam uczyć i rozumiemy, że bez ukończenia wyższych studiów, i to na dobrym uniwersytecie, nie będziemy się liczyć. To jest właśnie kapitał kulturowy: przekazywanie wartości i aspiracji. Rodzice mogą nam przekazać także dobre kontakty, znajomości, dostęp do różnych środowisk czyli kapitał społeczny. Ten kapitał może nam dużo ułatwić: choćby zdobycie pracy. Czy są w Polsce ludzie bez szans na awans społeczny, ludzie skazani na biedę? Mówi się o takiej kategorii, w języku angielskim określa się ją mianem underclass, czyli ludzi będących poza systemem, wyłączonych z niego, nie mających żadnych szans. To są ludzie z jednej strony biedni, bez zasobów, a z drugiej bez woli lub chęci awansowania. To również się dziedziczy: przekonanie, że nie warto podejmować żadnych wysiłków, bo to i tak nie ma sensu. W Polsce ta kategoria dopiero zaczyna się tworzyć, w poprzednim systemie nie było ludzi zupełnie wykluczonych kategoria ta jest typowym produk-

5

6 Po co nam socjologia? Książka dla kandydatów na studia socjologiczne i studentów Rozmowy opracowali Tomasz Kukołowicz oraz Stanisław Maksymowicz, Dominika Michalak, Paula Płukarska, Piotr Kowalski, Paweł Kłobukowski przy współpracy Róży Sułek Ilustracje Piotr Kosiński Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Fundacja na rzecz Warsztatów Analiz Socjologicznych Warszawa 2009

PRZEDSIĘBIORCY NA TLE INNYCH GRUP SPOŁECZNYCH W POLSCE. POCHODZENIE SPOŁECZNE, DOŚWIADCZENIE ZAWODOWE I WIZERUNEK W SPOŁECZEŃSTWIE

PRZEDSIĘBIORCY NA TLE INNYCH GRUP SPOŁECZNYCH W POLSCE. POCHODZENIE SPOŁECZNE, DOŚWIADCZENIE ZAWODOWE I WIZERUNEK W SPOŁECZEŃSTWIE 2010 HENRYK DOMAŃSKI PRZEDSIĘBIORCY NA TLE INNYCH GRUP SPOŁECZNYCH W POLSCE. POCHODZENIE SPOŁECZNE, DOŚWIADCZENIE ZAWODOWE I WIZERUNEK W SPOŁECZEŃSTWIE Warszawa, 2 grudnia 2010 Struktura zawodowa w Polsce

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA SPOŁECZNA Czynniki wpływające na kształt struktury społecznej

STRUKTURA SPOŁECZNA Czynniki wpływające na kształt struktury społecznej Czynniki wpływające na kształt struktury społecznej poziom rozwoju techniki wytwarzania dóbr poziom rozwoju gospodarczego zasady podziału dochodu stosunki własnościowe Warunki ekonomiczne Warunki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

3/31/2016 STRATYFIKACJA SPOŁECZNA SYSTEM KLASOWY STRATYFIKACJA I KLASY SPOŁECZNE

3/31/2016 STRATYFIKACJA SPOŁECZNA SYSTEM KLASOWY STRATYFIKACJA I KLASY SPOŁECZNE STRATYFIKACJA I KLASY SPOŁECZNE dr Agnieszka Kacprzak STRATYFIKACJA SPOŁECZNA Jest to struktura nierówności między grupami społecznymi, dotycząca dostępu do korzyści materialnych i symbolicznych. Cztery

Bardziej szczegółowo

SOCJOLOGIA. Struktura społeczna. Społeczeństwa klasy średniej. Klasa średnia

SOCJOLOGIA. Struktura społeczna. Społeczeństwa klasy średniej. Klasa średnia SOCJOLOGIA Struktura społeczna. Społeczeństwa klasy średniej. Klasa średnia Struktura społeczna Struktura społeczna to system międzyludzkich i międzygrupowych zależności, dystansów i hierarchii zarówno

Bardziej szczegółowo

Jak motywować młodzież do planowania kariery i rozwoju zawodowego

Jak motywować młodzież do planowania kariery i rozwoju zawodowego Jak motywować młodzież do planowania kariery i rozwoju zawodowego Psycholog biznesu, menadżer, coach, asesor, trener. W latach 2012-1013 Członek zarządu IIC Polska (International Institute of Coaching).

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

, , MOBILNOŚĆ W ŚWIADOMOŚCI SPOŁECZNEJ WARSZAWA, MARZEC 95

, , MOBILNOŚĆ W ŚWIADOMOŚCI SPOŁECZNEJ WARSZAWA, MARZEC 95 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET: http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Gadu-Gadu i sieci społeczne

Gadu-Gadu i sieci społeczne Gadu-Gadu i sieci społeczne Z Dominikiem Batorskim rozmawia Tomasz Kukołowicz Czy da się wysłać list do osoby, której adresu nie znamy? Co łączy sieć komputerową i grupę przyjaciół? O zaskakujących rezultatach

Bardziej szczegółowo

Polityka. Z Ludwikiem Dornem rozmawia Piotr Kowalski

Polityka. Z Ludwikiem Dornem rozmawia Piotr Kowalski Polityka Z Ludwikiem Dornem rozmawia Piotr Kowalski Czy socjologia może być funkcjonalnym odpowiednikiem kłów i pazurów w polityce? Socjolog- -polityk, socjolog w polityce czy może polityk po socjologii?

Bardziej szczegółowo

Fundacja Edukacji Europejskiej

Fundacja Edukacji Europejskiej Scenariusz Indywidualnego Wywiadu Pogłębionego (IDI) ankieta badawcza na potrzeby innowacyjnego projektu pn. młodzieży wykluczonej lub zagrożonej wykluczeniem społecznym współfinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Nowe segmentacje czy to rewelacje? według E. Bendyka POLITYKA

Nowe segmentacje czy to rewelacje? według E. Bendyka POLITYKA 1 Nowe segmentacje czy to rewelacje? według E. Bendyka POLITYKA 2 Podstawowe segmenty wg. Prof. Domańskiego 1) kadry kierownicze, inteligencja, inżynierowie - ok. 9 proc. ludności 2) niżsi kierownicy,

Bardziej szczegółowo

4 [Q0004]4. Forma studiów * Proszę wybrać jedną odpowiedź z poniższych: studia stacjonarne studia niestacjonarne

4 [Q0004]4. Forma studiów * Proszę wybrać jedną odpowiedź z poniższych: studia stacjonarne studia niestacjonarne Załącznik nr 2 do Zarządzenia nr 26/2013r. Rektora PWSZ w Głogowie z dnia 17.06.2013r. w sprawie monitorowania karier zawodowych absolwentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Głogowie Ankieta badania

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Kim zostanę, gdy dorosnę? - moja strategia na przyszłość Wykład: Kariera zawodowa Praca - satysfakcja, stabilizacja, pieniądze, czy trzeba wybierać? Znaczenie pracy -

Bardziej szczegółowo

ZA5889. Flash Eurobarometer 373 (Europeans Engagement in Participatory Democracy) Country Questionnaire Poland

ZA5889. Flash Eurobarometer 373 (Europeans Engagement in Participatory Democracy) Country Questionnaire Poland ZA889 Flash Eurobarometer 7 (Europeans Engagement in Participatory Democracy) Country Questionnaire Poland FL 7 Participatory Democracy - PL D Ile ma Pan(i) lat? (ZAPISZ JEŚLI ODMOWA KOD 99 ) D Płeć respondenta

Bardziej szczegółowo

3/23/2015 STRATYFIKACJA SPOŁECZNA SYSTEM KLASOWY STRATYFIKACJA I KLASY SPOŁECZNE

3/23/2015 STRATYFIKACJA SPOŁECZNA SYSTEM KLASOWY STRATYFIKACJA I KLASY SPOŁECZNE STRATYFIKACJA I KLASY SPOŁECZNE dr Agnieszka Kacprzak STRATYFIKACJA SPOŁECZNA Jest to struktura nierówności między grupami społecznymi, dotycząca dostępu do korzyści materialnych i symbolicznych. Cztery

Bardziej szczegółowo

Szanse edukacyjne i zawodowe kobiet w okresie PRLu i transformacji systemowej

Szanse edukacyjne i zawodowe kobiet w okresie PRLu i transformacji systemowej Szanse edukacyjne i zawodowe kobiet w okresie PRLu i transformacji systemowej Alicja Zawistowska Instytut Socjologii UwB Szczecin 20/09/2014 Alicja Zawistowska ( Instytut Socjologii UwB) Szanse edukacyjne

Bardziej szczegółowo

SKANDYNAWSKI STYL ZARZĄDZANIA. (Kultura narodowa i organizacyjna- model Geert Hofstede)

SKANDYNAWSKI STYL ZARZĄDZANIA. (Kultura narodowa i organizacyjna- model Geert Hofstede) SKANDYNAWSKI STYL ZARZĄDZANIA (Kultura narodowa i organizacyjna- model Geert Hofstede) Porównanie różnić kulturowych pomiędzy krajami nordyckimi, USA,Polską i Włochami Dystans Władzy Indywidualizm Męskość

Bardziej szczegółowo

posiada podstawową wiedzę o instytucjonalnych uwarunkowaniach polityki społecznej.

posiada podstawową wiedzę o instytucjonalnych uwarunkowaniach polityki społecznej. Efekty kształcenia dla kierunku POLITYKA SPOŁECZNA studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Forma studiów: stacjonarne i niestacjonarne Wydział Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu Umiejscowienie

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Lp. K_W01 K_W02 Nazwa Wydziału: Wydział Filozoficzny Nazwa kierunku

Bardziej szczegółowo

Wykres 27. Często rozmawiasz z rodzicami na temat agresji, autoagresji lub innych problemów?

Wykres 27. Często rozmawiasz z rodzicami na temat agresji, autoagresji lub innych problemów? 1. Wpływ środowiska rodzinnego na zachowania autoagresywne Do czynników środowiskowych wskazujących na źródła agresji zalicza się rodzinę, także jej dalszy wpływ na wielopokoleniowe rodziny, przekazywanie

Bardziej szczegółowo

5/4/2015 PRACA PRACA I ZAWÓD POZYTYWNE ASPEKTY PRACY ZAWODOWEJ

5/4/2015 PRACA PRACA I ZAWÓD POZYTYWNE ASPEKTY PRACY ZAWODOWEJ PRACA dr Agnieszka Kacprzak POZYTYWNE ASPEKTY PRACY ZAWODOWEJ 1. Pieniądze 2. Aktywność 3. Urozmaicenie 4. Struktura czasu 5. Kontakty społeczne 6. Poczucie własnej tożsamości PRACA I ZAWÓD PRACA - zajęcia

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialna Przedsiębiorczość

Odpowiedzialna Przedsiębiorczość Odpowiedzialna Przedsiębiorczość Czym są warsztaty: Odpowiedzialna Przedsiębiorczość To cykl spotkań, które skupione wokół zagadnień związanych z przedsiębiorstwem, pokazują młodym osobom, w jaki sposób

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT EMANUELA (IT) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG

Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG Jerzy Bartkowski Uniwersytet Warszawski Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG Niepełnosprawni wśród osób w wieku powyżej 16

Bardziej szczegółowo

P O L S K I G E N E R A L N Y S O N D A Ż

P O L S K I G E N E R A L N Y S O N D A Ż I n s t y t u t S t u d i ó w S p o ł e c z n y c h im. P r o f e s o r a R o b e r t a B. Z a j o n c a U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i S t a w k i 5 / 7, 0 0-1 8 3 W a r s z a w a, t e l. 8

Bardziej szczegółowo

4/28/2016 PRACA PRACA I ZAWÓD POZYTYWNE ASPEKTY PRACY ZAWODOWEJ

4/28/2016 PRACA PRACA I ZAWÓD POZYTYWNE ASPEKTY PRACY ZAWODOWEJ PRACA dr Agnieszka Kacprzak POZYTYWNE ASPEKTY PRACY ZAWODOWEJ 1. Pieniądze 2. Aktywność 3. Urozmaicenie 4. Struktura czasu 5. Kontakty społeczne 6. Poczucie własnej tożsamości PRACA I ZAWÓD PRACA - zajęcia

Bardziej szczegółowo

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA Projektu systemowego z komponentem ponadnarodowym pn. Wsparcie kompetencji na starcie realizowanego przez Wojewódzki Urząd Pracy w Opolu w ramach Priorytetu VI Rynek pracy

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: STUDIA HISTORYCZNO-SPOŁECZNE

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: STUDIA HISTORYCZNO-SPOŁECZNE Załącznik nr 16 do Uchwały nr 21/2012 Senatu UPJPII z dnia 21 maja 2012 r., wprowadzony Uchwałą nr 6/2014 Senatu UPJPII z dnia 20 stycznia 2014 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH)

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku POLITYKA SPOŁECZNA

Efekty kształcenia dla kierunku POLITYKA SPOŁECZNA Efekty kształcenia dla kierunku POLITYKA SPOŁECZNA studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Forma studiów: stacjonarne i niestacjonarne Wydział Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu Umiejscowienie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE realizuje projekt WZMOCNIENIE POTENCJAŁU PWSZ W KONINIE DROGĄ DO WZROSTU LICZBY ABSOLWENTÓW KIERUNKU O KLUCZOWYM ZNACZENIU DLA GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO

MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO Szkolnictwo wyższe - przemiany lat 90-tych Spektakularny boom edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Młodzież 2010. Plany, dążenia i aspiracje Materialne warunki życia i dostęp do technologii informacyjnej Znajomości języków obcych

Młodzież 2010. Plany, dążenia i aspiracje Materialne warunki życia i dostęp do technologii informacyjnej Znajomości języków obcych Młodzież 2010 Plany, dążenia i aspiracje Materialne warunki życia i dostęp do technologii informacyjnej Znajomości języków obcych Barbara Badora, CBOS PLANY, DĄŻD ĄŻENIA I ASPIRACJE ŻYCIOWE MŁODZIEM ODZIEŻY

Bardziej szczegółowo

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną?

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? MEDIACJE Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? Konflikt to rozbieżność interesów lub przekonań stron. Ich dążenia nie mogą być zrealizowane równocześnie. Konflikt pojawia

Bardziej szczegółowo

Pozycja zawodowa i społeczna pielęgniarek, położnych w opinii przedstawicieli tych zawodów

Pozycja zawodowa i społeczna pielęgniarek, położnych w opinii przedstawicieli tych zawodów Pozycja zawodowa i społeczna pielęgniarek, położnych w opinii przedstawicieli tych zawodów Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych na przełomie czerwca i lipca 2009r. przeprowadziło

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności;

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności; PRAWA DZIECKA "Nie ma dzieci - są ludzie..." - Janusz Korczak Każdy człowiek ma swoje prawa, normy, które go chronią i pozwalają funkcjonować w społeczeństwie, państwie. Prawa mamy również my - dzieci,

Bardziej szczegółowo

Olga Łodyga Zawód jako kategoria badań socjologicznych

Olga Łodyga Zawód jako kategoria badań socjologicznych Olga Łodyga Zawód jako kategoria badań socjologicznych Prace Naukowe. Pedagogika 8-9-10, 165-171 1999-2000-2001 O lga Ł odyga (Częstochowa) Zawód jako kategoria badań socjologicznych Wprowadzenie Socjologia

Bardziej szczegółowo

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Próżnia socjologiczna Fakt, mit czy obsesja? dr Mikołaj Pawlak Instytut Profilikatyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytet Warszawski

Próżnia socjologiczna Fakt, mit czy obsesja? dr Mikołaj Pawlak Instytut Profilikatyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytet Warszawski Próżnia socjologiczna Fakt, mit dr Mikołaj Pawlak Instytut Profilikatyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytet Warszawski XVI Ogólnopolski Zjazd Socjologiczny, Gdańsk 14-17 września 2016 Struktura prezentacji

Bardziej szczegółowo

Świat się zmienia. maj TNS maj 2013 K.033/13

Świat się zmienia. maj TNS maj 2013 K.033/13 maj 01 TNS maj 01 K.0/1 Informacja o badaniu Termin badania: 6- kwietnia 01 r. Próba: ogólnopolska, reprezentatywna próba 00 mieszkańców Polski w wieku 15 i więcej lat. Cytowanie, publiczne odtwarzanie,

Bardziej szczegółowo

ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW

ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW Pracownia Badań i Ewaluacji Sp. z o.o. ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW Badania sondażowe 2014-05-28 Zawartość Metodologia badań... 3 Charakterystyka grupy badawczej... 4 Preferowane kierunki

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne kompetencje IT dla rynku pracy. Studia podyplomowe dla przedsiębiorców i pracowników przedsiębiorstw. Wybrane wyniki badania ewaluacyjnego

Nowoczesne kompetencje IT dla rynku pracy. Studia podyplomowe dla przedsiębiorców i pracowników przedsiębiorstw. Wybrane wyniki badania ewaluacyjnego Nowoczesne kompetencje IT dla rynku pracy. Studia podyplomowe dla przedsiębiorców i pracowników przedsiębiorstw Wybrane wyniki badania ewaluacyjnego Warszawa, 19 czerwca 2012 Cele badania Celem badania

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA OBSZAR NAUK HUMANISTYCZNYCH/SPOŁECZNYCH

EFEKTY KSZTAŁCENIA OBSZAR NAUK HUMANISTYCZNYCH/SPOŁECZNYCH Załącznik nr 4 do Uchwały nr 492/05/2015 Senatu UR z dnia 28 maja 2015 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek studiów Poziom kształcenia PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA studia stacjonarne i niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Temat: Moje zasoby moją szansą rozwoju kariery zawodowej i edukacyjnej.

Temat: Moje zasoby moją szansą rozwoju kariery zawodowej i edukacyjnej. Temat: Moje zasoby moją szansą rozwoju kariery zawodowej i edukacyjnej. (źródło: Moja przedsiębiorczość materiały dla nauczyciela, Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości) Cele: Zainspirowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Zmiana przekonań ograniczających. Opracowała Grażyna Gregorczyk

Zmiana przekonań ograniczających. Opracowała Grażyna Gregorczyk Zmiana przekonań ograniczających Opracowała Grażyna Gregorczyk Główny wpływ na nasze emocje mają nasze przekonania na temat zaistniałych faktów (np. przekonania na temat uprzedzenia do swojej osoby ze

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: PRACA SOCJALNA

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: PRACA SOCJALNA EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: PRACA SOCJALNA Poziom kształcenia Profil kształcenia Tytuł zawodowy absolwenta Obszar wiedzy Dziedzina Dyscyplina studia I stopnia praktyczny licencjat obszar nauk

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY WYCHOWAWCY KLASY III W ROKU SZKOLNYM 2014 / 2015

PLAN PRACY WYCHOWAWCY KLASY III W ROKU SZKOLNYM 2014 / 2015 I. PODSTAWA PRAWNA Statut Szkoły, PLAN PRACY WYCHOWAWCY KLASY III W ROKU SZKOLNYM 2014 / 2015 Program Wychowawczy, Program Profilaktyki Szkoły. II. ZADANIA WYCHOWAWCZE NA ROK SZKOLNY 2014 / 2015 1. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji A 399316 POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji pod redakcją Krzysztofa Zagórskiego i Michała Strzeszewskiego Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2005 Spis treści WSTĘP. OPINIA

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA TEORETYCZNE Na skrzydłach przyjaźni czyli o relacjach.

ZAŁOŻENIA TEORETYCZNE Na skrzydłach przyjaźni czyli o relacjach. ZAŁOŻENIA TEORETYCZNE Na skrzydłach przyjaźni czyli o relacjach. Powiedz mi, a zapomnę. Pokaż mi, a zapamiętam. Pozwól mi zrobić, a zrozumiem. Konfucjusz DIAGNOZA PROBLEMU Co powoduje, że grupa rówieśnicza

Bardziej szczegółowo

Raport: Oczekiwania studentów względem rynku pracy

Raport: Oczekiwania studentów względem rynku pracy Raport: Oczekiwania studentów względem rynku Wyniki badań Plany kariery Brak planów rozwoju zawodowego jest powszechnym problemem występującym w Polsce. Zdaniem ekspertów tego rodzaju plany powinny być

Bardziej szczegółowo

Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją?

Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją? Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją? test, BONUS SPECJALNY dla czytelniczek i klientek Inkubatora Kobiecych Pasji Autorka testu: Grażyna Białopiotrowicz Jaki jest poziom Twojej

Bardziej szczegółowo

Acta Universitatis Nicolai Copernici Pedagogika XXXI/2015 Nauki Humanistyczno-Społeczne Zeszyt 426. DOI:

Acta Universitatis Nicolai Copernici Pedagogika XXXI/2015 Nauki Humanistyczno-Społeczne Zeszyt 426. DOI: RECENZJE OMÓWIENIA Acta Universitatis Nicolai Copernici Pedagogika XXXI/2015 Nauki Humanistyczno-Społeczne Zeszyt 426 DOI: http://dx.doi.org/10.12775/aunc_ped.2015.010 Tomasz Różański Wydział Nauk Pedagogicznych

Bardziej szczegółowo

RZECZYWISTOŚĆ SPOŁECZNA: DZIAŁANIA SPOŁECZNE, GRUPA SPOŁECZNA, ZACHOWANIA ZBIOROWE, Jagoda Mrzygłocka-Chojnacka

RZECZYWISTOŚĆ SPOŁECZNA: DZIAŁANIA SPOŁECZNE, GRUPA SPOŁECZNA, ZACHOWANIA ZBIOROWE, Jagoda Mrzygłocka-Chojnacka RZECZYWISTOŚĆ SPOŁECZNA: DZIAŁANIA SPOŁECZNE, GRUPA SPOŁECZNA, ZACHOWANIA ZBIOROWE, Jagoda Mrzygłocka-Chojnacka DZIAŁANIA SPOŁECZNE Aktor społeczny jako podmiot działający (jednostka, grupa, zbiorowość)

Bardziej szczegółowo

`Propozycje uczestników międzynarodowego projektu Nic o Nas bez Nas, skierowane do autorytetów odpowiedzialnych za politykę młodzieŝową w Europie

`Propozycje uczestników międzynarodowego projektu Nic o Nas bez Nas, skierowane do autorytetów odpowiedzialnych za politykę młodzieŝową w Europie FUNDACJA SZCZĘŚLIWE DZIECIŃSTWO 20-113 Lublin, ul. Jezuicka 4/9 tel./fax:(0-81) 5329018, 5346631 e-mail: inter@fsd.lublin.pl; www. fsd.lublin.pl Ośrodek Edukacji Społecznej Motycz Leśny k. Lublina 22-30.08.2010

Bardziej szczegółowo

Człowiek - najlepsza inwestycja

Człowiek - najlepsza inwestycja Ewaluacja działań w ramach projektu Oprzyj się na OPOCE realizowanego na rzecz dzieci z łódzkich szkół podstawowych i gimnazjów Człowiek - najlepsza inwestycja Elżbieta Królikowska - Kińska Specjalista

Bardziej szczegółowo

ankieta dla dyrektora szkoły podstawowej

ankieta dla dyrektora szkoły podstawowej Instytut Badań Edukacyjnych Szkolne Uwarunkowania Efektywności Kształcenia ankieta dla dyrektora szkoły podstawowej Wypełnia ankieter NAZWA SZKOŁY KOD SZKOŁY NADANY NA POTRZEBY BADANIA Projekt wspófinansowany

Bardziej szczegółowo

Młodzi internauci - od paradygmatu ryzyka do paradygmatu szans. prof. UAM dr hab. Jacek Pyżalski Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu

Młodzi internauci - od paradygmatu ryzyka do paradygmatu szans. prof. UAM dr hab. Jacek Pyżalski Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu Młodzi internauci - od paradygmatu ryzyka do paradygmatu szans prof. UAM dr hab. Jacek Pyżalski Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu Paradygmat ryzyka Właściwie od początku badań internetu (por. Kraut)

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: Załącznik do uchwały nr 145/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Administracja studia drugiego stopnia poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy

Bardziej szczegółowo

Badanie uczestników projektów Inwestycja w kadry. Warszawa, grudzień 2011 r.

Badanie uczestników projektów Inwestycja w kadry. Warszawa, grudzień 2011 r. 2011 Badanie uczestników projektów Inwestycja w kadry Warszawa, grudzień 2011 r. Spis treści Informacje o badaniu Informacje o respondentach Sytuacja zawodowa Metryczka Udział w szkoleniu motywy, źródła,

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans w projektach PO KL

Zasada równości szans w projektach PO KL Zasada równości szans w projektach PO KL Warszawa, 11 kwietnia 2011 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Słownik GENDER Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Tolerancja (łac. tolerantia - "cierpliwa wytrwałość ) termin stosowany w socjologii, badaniach nad kulturą i religią. W sensie najbardziej ogólnym

Tolerancja (łac. tolerantia - cierpliwa wytrwałość ) termin stosowany w socjologii, badaniach nad kulturą i religią. W sensie najbardziej ogólnym TOLERANCJA Tolerancja (łac. tolerantia - "cierpliwa wytrwałość ) termin stosowany w socjologii, badaniach nad kulturą i religią. W sensie najbardziej ogólnym oznacza on postawę wykluczającą dyskryminację

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 ROK SZKOLNY 2016/2017

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 ROK SZKOLNY 2016/2017 PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 ROK SZKOLNY 2016/2017 Szkoła Podstawowa Nr 1 realizuje cele zawarte w Podstawie Programowej Kształcenia Ogólnego oraz w Statucie Szkoły Podstawowej Nr 1 ze szczególną

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Nauczanie wartości. Czym są wartości? Czy można nauczyć dziecko praktykować wartości? Dlaczego trzeba i jak uczyć wartości moralnych? Dwanaście najważniejszych wartości w praktyce. Prowadzący: mgr Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Paweł Grygiel O pracach domowych czyli, czy więcej znaczy lepiej?

Paweł Grygiel O pracach domowych czyli, czy więcej znaczy lepiej? Paweł Grygiel O pracach domowych czyli, czy więcej znaczy lepiej? Dlaczego zadawać? 1. utrwalanie w pamięci nabytej wiedzy, 2. lepsze zrozumienia materiału 3. kształtują umiejętność krytycznego myślenia

Bardziej szczegółowo

Paweł Gurgul. Wojciech Gurgul

Paweł Gurgul. Wojciech Gurgul Paweł Gurgul Założyciel i Członek Zarządu PGS Software SA Absolwent PWr inżynieria oprogramowania Programista -> Project Manager - > Sprzedawca -> Zarząd 25 lat doświadczenia w IT. Z tego 20 w firmach

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Kim zostanę, nim dorosnę? Moja strategia na przyszłość Hanna Micińska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 21 listopada 2016 Sześciu służących człowiek ma, dzięki nim

Bardziej szczegółowo

W razie pomyłki proszę przekreślić niewłaściwą odpowiedź i zaznaczyć poprawną.

W razie pomyłki proszę przekreślić niewłaściwą odpowiedź i zaznaczyć poprawną. Szanowny Panie, uprzejmie prosimy o wypełnienie poniższej ankiety. Jest ona częścią badania naukowego, którego celem jest lepsze zrozumienie szkolnych i rodzinnych uwarunkowań wyników nauczania polskich

Bardziej szczegółowo

Struktura społeczna. Tomasz A. Winiarczyk

Struktura społeczna. Tomasz A. Winiarczyk Struktura społeczna Tomasz A. Winiarczyk STRUKTURA układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość ść; budowa, ustrój; całość zbudowana w pewien sposób b z poszczególnych określonych elementów;

Bardziej szczegółowo

CO KAŻDA Z NAS MOŻE ZROBIĆ W TEMACIE SWOJEJ KARIERY? Nie możesz świadomie zarządzać czymś o czym nie wiesz, że istnieje.

CO KAŻDA Z NAS MOŻE ZROBIĆ W TEMACIE SWOJEJ KARIERY? Nie możesz świadomie zarządzać czymś o czym nie wiesz, że istnieje. CO KAŻDA Z NAS MOŻE ZROBIĆ W TEMACIE SWOJEJ KARIERY? Nie możesz świadomie zarządzać czymś o czym nie wiesz, że istnieje. Peter Drucker IWONA BOBROWSKA-BUDNY NADEJDA KIROVA NADEJDA KIROVA IWONA BOBROWSKA-BUDNY

Bardziej szczegółowo

Migracyjne nastroje ludności w Ukrainie

Migracyjne nastroje ludności w Ukrainie Migracyjne nastroje ludności w Ukrainie wrzesień 2016 BADANIE PRZEPROWADZONE NA ZLECENIE: Metodologia Ogólnokrajowe Badanie Reprezentatywne o Próba: ludność Ukrainy w wieku od 18 lat i starsi o Próba reprezentatywna

Bardziej szczegółowo

MOTYWACJA I ASPIRACJE UCZNIÓW SZKÓŁ ŚREDNICH BIORĄCYCH UDZIAŁ W PROJEKCIE PARTNERZY W NAUCE

MOTYWACJA I ASPIRACJE UCZNIÓW SZKÓŁ ŚREDNICH BIORĄCYCH UDZIAŁ W PROJEKCIE PARTNERZY W NAUCE PARTNERZY W NAUCE www.partnerzy-w-nauce.us.edu.pl partnerzy-w-nauce@us.edu.pl 40-007 Katowice, ul. Bankowa 5, pok. 224 tel. (32) 359 21 96 MOTYWACJA I ASPIRACJE UCZNIÓW SZKÓŁ ŚREDNICH BIORĄCYCH UDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa. Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com

30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa. Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com 30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com Witaj. Chciałbym dzisiaj podzielić się z Tobą moim kilkunastoletnim doświadczeniem

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE Typy szkół ponadgimnazjalnych Do wyboru są trzy typy szkół ponadgimnazjalnych: 1. liceum ogólnokształcące (LO) 2. technikum (T) 3. zasadnicza szkoła zawodowa (ZSZ) Każdy typ szkoły

Bardziej szczegółowo

Rozmowa z Wiceprezydentem Miasta Gdańska, absolwentem Czwórki - Piotrem Kowalczukiem

Rozmowa z Wiceprezydentem Miasta Gdańska, absolwentem Czwórki - Piotrem Kowalczukiem Rozmowa z Wiceprezydentem Miasta Gdańska, absolwentem Czwórki - Piotrem Kowalczukiem Jak wspomina Pan szkołę? Bardzo dobrze wspominam szkołę. To cztery lata naprawdę fantastycznych spotkań z rówieśnikami;

Bardziej szczegółowo

JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ

JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ 1. Polityk roku 2003 w Polsce i na Świecie. Badanie CBOS 1. Wyjaśnij kim są poszczególne osoby wymienione w sondażu; 2. Jakie wydarzenia sprawiły,

Bardziej szczegółowo

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS

Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS Jacy są, skąd przyjechali, co planują? - wyniki badania studentów z Ukrainy w UMCS prof. dr hab. Stanisław Michałowski Rektor UMCS Cel badań oraz charakterystyka respondentów 1. Badania miały na celu poznanie:

Bardziej szczegółowo

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu R A Z E M Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce czyli jak efektywnie ucząc dzieci mieć z tego przyjemność? Joanna Matejczuk Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Uczelnie

Bardziej szczegółowo

Podstawy balonowych kreacji

Podstawy balonowych kreacji Strona1 Jakub B. Bączek Podstawy balonowych kreacji Wydawnictwo: STAGEMAN POLSKA Copyright: Jakub B. Bączek Warszawa 2011 www.stageman.pl Strona2 WPROWADZENIE Animacja czasu wolnego to jeszcze słabo rozpowszechniony

Bardziej szczegółowo

O FUNDACJI. Fundacja Będę Kim Zechcę powstała w czerwcu 2013 r.

O FUNDACJI. Fundacja Będę Kim Zechcę powstała w czerwcu 2013 r. O FUNDACJI Fundacja Będę Kim Zechcę powstała w czerwcu 2013 r. Fundacja koncentruje się na dwóch najważniejszych kierunkach działań: Wyrównywaniu szans edukacyjnych młodych ludzi poprzez program stypendialny

Bardziej szczegółowo

Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży.

Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży. Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży. (Terapia Krótkoterminowa Skoncentrowana na Rozwiązaniu) Kontakt tel.: +48 600779294 e-mail: iwona@gabinetterapeutyczny.eu Iwona Czerwoniuk psychoterapeuta

Bardziej szczegółowo

Zmiany wynikające z nowelizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego w zakresie przygotowania dzieci do posługiwania się językiem obcym

Zmiany wynikające z nowelizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego w zakresie przygotowania dzieci do posługiwania się językiem obcym Nauczanie języka obcego w przedszkolu realizacja nowej podstawy programowej wychowania przedszkolnego w zakresie przygotowania dzieci do posługiwania się językiem obcym 18 grudnia 2015 Zmiany wynikające

Bardziej szczegółowo

Kobiety a polityka. obciążenie kobiet związane ze sferą prywatną 30% dyskryminacja kobiet w sferze politycznej 23%

Kobiety a polityka. obciążenie kobiet związane ze sferą prywatną 30% dyskryminacja kobiet w sferze politycznej 23% Kobiety Samorządu UW Prezentacja na posiedzeniu Parlamentu Studentów UW z badania partycypacji wyborczej studentek Uniwersytetu Warszawskiego w latach 2011-13 Kobiety a polityka 74% osób w Polsce uważa,

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT SARAH (UK) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ORIENTACJI ZAWODOWEJ III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. UNII LUBELSKIEJ W LUBLINIE

SYSTEM ORIENTACJI ZAWODOWEJ III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. UNII LUBELSKIEJ W LUBLINIE SYSTEM ORIENTACJI ZAWODOWEJ III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. UNII LUBELSKIEJ W LUBLINIE CELE: Kształtowanie umiejętności samopoznania, rozpoznawania swoich możliwości i predyspozycji zawodowych Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Kształcenie nieformalne w pracy zawodowej nauczyciela akademickiego

Kształcenie nieformalne w pracy zawodowej nauczyciela akademickiego Kształcenie nieformalne w pracy zawodowej nauczyciela akademickiego 16.05.2014 TRAIN PROFESSORS TO TEACH Prof. dr hab. Jerzy BOLAŁEK Uniwersytet Gdański Wydział Oceanografii i Geografii Cechy osobowe nauczyciela

Bardziej szczegółowo

Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości

Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Treści nauczania Czynniki warunkujące wybór zawodu, droga kształcenia kwalifikacje niezbędne do wykonywania wybranego zawodu,

Bardziej szczegółowo

Rynek narkotykowy zmienia się, pojawiają się nowe substancje. Od 3 lat obserwujemy na światowym rynku ekspansję nowego typu środków

Rynek narkotykowy zmienia się, pojawiają się nowe substancje. Od 3 lat obserwujemy na światowym rynku ekspansję nowego typu środków Rynek narkotykowy zmienia się, pojawiają się nowe substancje. Od 3 lat obserwujemy na światowym rynku ekspansję nowego typu środków zwanych,,dopalaczami. Zaczęto je używać w krajach Europy Zachodniej już

Bardziej szczegółowo

Symbol: USZJK-VI Data: 19.12.2013 r.

Symbol: USZJK-VI Data: 19.12.2013 r. PWSZ w Sandomierzu Procedura Zakres procedury: Podmiot odpowiedzialny: Zasady postępowania: Akty prawne związane z procedurą Symbol: USZJK-VI Data: 19.12.2013 r. MONITOROWANIA KARIERY ZAWODOWEJ ABSOLWENTA

Bardziej szczegółowo

TEST TKK TWÓJ KAPITAŁ KARIERY

TEST TKK TWÓJ KAPITAŁ KARIERY 0 Rozpoznawanie predyspozycji zawodowych i zainteresowań - życiowym drogowskazem dla młodzieży TEST TKK TWÓJ KAPITAŁ KARIERY KLASA III 1 Zestaw testów powstał w wyniku realizacji projektu: Rozpoznawanie

Bardziej szczegółowo

Zatrudnianie osób niepełnosprawnych w opiniach przedstawicieli zakładów pracy

Zatrudnianie osób niepełnosprawnych w opiniach przedstawicieli zakładów pracy Zatrudnianie osób niepełnosprawnych w opiniach przedstawicieli zakładów pracy dr Paweł Rydzewski Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie 1 Cele badania Określenie cech jakimi charakteryzują

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 NA ROK SZKOLNY 2014/2015 MISJA SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 NA ROK SZKOLNY 2014/2015 MISJA SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Szkoła Podstawowa Nr l realizuje cele zawarte w Podstawie Programowej Kształcenia Ogólnego oraz w Statucie Szkoły Podstawowej Nr l ze

Bardziej szczegółowo

MOTYWACJA I PROFIL MENEDŻERA REALIZUJĄCEGO WYKUP

MOTYWACJA I PROFIL MENEDŻERA REALIZUJĄCEGO WYKUP MOTYWACJA I PROFIL MENEDŻERA REALIZUJĄCEGO WYKUP Czy menedżer może być dobrym właścicielem? Dokument przygotowany przez AVALLON Sp. z o.o. Specjalistyczny podmiot działający w obszarze wykupów menedżerskich

Bardziej szczegółowo

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28 Z Olgierdem Bagniewskim*, szefem zespołu analityków niemieckiego instytutu East Stock Informationsdienste GmbH w Hamburgu, rozmawia Iwona Bartczak. I.B.: Brak równowagi finansów publicznych jest znanym

Bardziej szczegółowo

Aktywne poszukiwanie pracy. Asertywność

Aktywne poszukiwanie pracy. Asertywność Aktywne poszukiwanie pracy rozeznanie w sytuacji na rynku pracy, poznanie źródeł i metod poszukiwania pracy, nabycie wiedzy o wymogach pracodawców wobec potencjalnych pracowników. poznanie i identyfikacja

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: HISTORIA

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: HISTORIA Załącznik nr 2 do Uchwały nr 21/2012 Senatu UPJPII z dnia 21 maja 2012 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: HISTORIA Tabela odniesień kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Wybór zawodu wyznacza kierunek kształcenia wyznacza kierunek i stopień rozwoju osobowości umożliwia przynależność

Bardziej szczegółowo

Lekcje z PISA Maciej Jakubowski Evidence Institute Uniwersytet Warszawski

Lekcje z PISA Maciej Jakubowski Evidence Institute Uniwersytet Warszawski Lekcje z PISA 2015 Maciej Jakubowski Evidence Institute Uniwersytet Warszawski Grudzień 2016 Po co nam PISA? To największe badanie umiejętności uczniów na świecie Dostarcza nie tylko rankingów Przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

OSOBISTY PLANER KARIERY

OSOBISTY PLANER KARIERY OSOBISTY PLANER KARIERY Załącznik nr 16 Ćwiczenia Ćwiczenie 8 Schemat indywidualnego Planu Działania Kim jestem? Moje zainteresowania i zdolności: Zainteresowania (krótki opis): Zdolności, preferencje

Bardziej szczegółowo

Kobiety dla kobiet. Zrównoważony rozwój.

Kobiety dla kobiet. Zrównoważony rozwój. Kobiety dla kobiet. Zrównoważony rozwój. Aleksandra Rzepecka Ambasador Fundacji Instytut Rozwoju Przedsiębiorczości Kobiet Zrównoważony rozwój Na obecnym poziomie cywilizacyjnym możliwy jest rozwój zrównoważony,

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O SYTUACJI NA RYNKU PRACY BS/126/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, LIPIEC 2002

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O SYTUACJI NA RYNKU PRACY BS/126/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, LIPIEC 2002 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo