Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE"

Transkrypt

1 Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE Valentina Todorovska-Sokolovska Orodek Rozwoju Edukacji Projekt: Polskie Forum Integracyjne jest wspófinansowany ze rodków Europejskiego Funduszu na Rzecz Integracji Obywateli Pastw Trzecich oraz z budetu pastwa.

2 Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE Na skutek migracji do szkó w krajach UE ucz szcza coraz wicej dzieci pochodzcych z innych krajów, z rónych krgów kulturowych i religijnych. Std, szkoy maj bardzo wan rol w adaptacji kulturowej i integracji spo ecznej dzieci imigrantów, poniewa przekazuj gówne elementy kultury kraju przyjmujcego: jzyk, wartoci, normy, zwyczaje, itd. Skuteczna integracja uczniów pochodzcych z imigranckich rodzin moe przeciwdziaa wykluczeniu spoecznemu tych uczniów, oznacza dobry start na rynku pracy ze zdobytymi umiejtnociami, kompetencjami, motywacj do aktywnego uczestnictwa w yciu spoecznym.

3 Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE Wiele krajów UE dowiadcza trudnoci w integracji dzieci imigrantów poprzez edukacj, takich jak: - bariery jzykowe - nieznajomo lub saba znajomo jzyka kraju przyjmujcego, - sabe wyniki szkolne zwizane z nieznajomoci jzyka, - ograniczone moliwoci porozumienia si ze swoimi rówienikami i z nauczycielami, - nieznajomo przepisów dotyczcych obowizku szkolnego, - nieznajomo jzyka i kultury kraju skd ucze pochodzi, - lk przed odmiennoci kulturow (obustronny), - odmienno lub niejasno wzajemnych oczekiwa, - niedostateczne przygotowanie nauczycieli i szkoy do pracy z dziemi z innych kultur, - trudnoci z nawizaniem kontaktu emocjonalnego z tymi dziemi, - trudnoci w porozumieniu si z rodzicami imigrantami, - trudnoci w opracowaniu materiaów edukacyjnych, - brak egzaminów przystosowanych dla tych uczniów, itp.

4 Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE Pierwsza Dyrektywa dotyczca edukacji dzieci pracowników-migrantów z krajów czonkowskich Wspólnoty Europejskiej zosta a przyjta 25 lipca 1977 r. Regulowaa takie kwestie, jak wsparcie w edukacji dzieci, moliwo uczenia si jzyka ojczystego oraz kultury pochodzenia. W latach 80-tych, Rada Europy wskaza a na potrzeb podjcia dziaa w zakresie integracji dzieci imigrantów w systemie edukacji, poprzez przystosowanie systemu do ich specjalnych potrzeb, wsparcie tych uczniów w nauczaniu jzyka i kultury kraju pochodzenia oraz doskonalenie nauczycieli i opracowanie materia ów edukacyjnych w zakresie edukacji midzykulturowej.

5 Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach UE W wikszoci krajów UE, uczniowie pochodzcy z rodzin imigranckich stanowi okoo 6% wszystkich uczniów. Wyjtkiem s Niemcy i Austria, gdzie jest ponad 10% uczniów-cudzoziemców oraz Luksemburg, gdzie jedna trzecia wszystkich uczniów do 15 roku ycia to dzieci imigrantów (Eurydice 2004). Wedug danych MEN w polskich szkoach w roku szkolnym 2006/2007 uczyo si uczniów z czego 3618 uczniów czyli 0,06% wszystkich uczniów stanowili uczniowiecudzoziemcy. Najwicej uczniów-cudzoziemców w roku szkolnym 2006/2007 uczyo si w województwie mazowieckim (1618 uczniów ogóem) a najmniej w województwie witokrzyskim (34 uczniów).

6 Publikacje dotyczce systemu edukacyjnego w jzyku ojczystym imigrantów - Publikacje w jzyku ojczystym imigrantów zawieraj informacje o systemie szkolnym w danym kraju: przyjmowania dzieci do szkoy, funkcjonowania szkoy na rónych poziomach, moduów nauczania, praw i obowizków ucznia, nauczycieli, rodziców, moliwoci wsparcia finansowego, wyjanienie poszczególnych sów uywanych w szkolnictwie, itp. - W Austrii wydawane s publikacje w jzykach: chorwackim/serbskim, polskim i tureckim, w Finlandii - w jzykach rosyjskim, estoskim, angielskim i somalijskim, w Kraju Basków (Hiszpania) broszura zostaa przetumaczona na 9 jzyków wiata: angielskim, francuskim, rosyjskim, rumuskim, portugalskim, hiszpaskim, baskijskim, arabskim i chiskim. - Broszura dotyczca systemu edukacyjnego w Polsce wydawana jest wycznie w jzyku angielskim

7 Nauka jzyka kraju przyjmujcego dla uczniów-cudzoziemców - Rola znajomoci jzyka kraju przyjmujcego ma najwiksze znaczenie w procesie adaptacji kulturowej i integracji spoecznej - Systemowe wsparcie jzykowe zwizane jest z osiganiem lepszych wyników w szkole - Dwa modele nauczania jzyka kraju przyjmujcego w zalenoci od stopnia znajomoci jzyka kraju: - model integracyjny dzieci imigrantów maj obowizek uczszczania na normalne zajcia edukacyjne, a lekcje jzykowe pobieraj dodatkowo - model separacyjn y dzieci imigrantów ucz si w oddzielnych klasach (klasy przygotowawcze) najczciej przez okres 12 miesicy dopóki nie naucz si jzyka w stopniu pozwalajcym na aktywny udzia w obowizkowych zajciach.

8 Nauka jzyka kraju przyjmujcego dla uczniów-cudzoziemców c.d. Systemy edukacyjne w Anglii i Hiszpanii przed rozpoczciem obowizkowej edukacji nie przewiduj przygotowawczych lekcji jzykowych. Uczniowie uczszczaj na obowizkowe zajcia i nie ma dla nich specjalnego programu wsparcia jzykowego. W Austrii, Portugalii i Niemczech organizowane s dodatkowe zajcia dla uczniów-imigrantów, które w niewystarczajcym stopniu znaj jzyk. Klasy przygotowawcze dla nowoprzybyych dzieci imigrantów organizowane s we Francji, Norwegii, Holandii, Grecji, Luksemburgu. W przypadku Grecji, klasy przygotowawcze mog trwa do 2 lat. Przez ten okres uczniowie z rodzin imigrantów ucz si jzyka greckiego oddzielnie, a w przypadku niektórych przedmiotów, takich jak: muzyka, wychowanie fizyczne, plastyka, jzyki obce doczaj do swoich greckich rówieników.

9 Nauka jzyka kraju przyjmujcego dla uczniów-cudzoziemców c.d. W Polsce funkcjonuje integracyjny model edukacji. Dzieci cudzoziemców maj obowizek uczestniczenia w normalnych zajciach szkolnych niezalenie od stopnia znajomoci polskiego, a dodatkowe zajcia jzykowe organizowane s po lekcjach (art. 94a Ustawy o systemie owiaty oraz Rozporzdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 4 padziernika 2001 r. w sprawie przyjmowania osób nie bdcych obywatelami polskimi do publicznych przedszkoli, szkó, zakadów ksztacenia nauczycieli i placówek) Dodatkowa nauka jzyka polskiego, organizowana ze strony gminy w formie kursu przygotowawczego (powyej 15 uczniówcudzoziemców) lub dodatkowych lekcji jzyka polskiego (mniej ni 15 uczniów-cudzoziemców) jest bezpatna i moe trwa nie duej ni przez okres 12 miesicy (przynajmniej 2 godziny tygodniowo).

10 Osignicia szkolne dzieci imigrantów w krajach UE Z powodu nieznajomoci jzyka kraju przyjmujcego dzieci imigrantów dowiadczaj wiele trudnoci w szkoach. W porównaniu z dziemi i modzie z krajów przyjmujcych imigrantów: mniejsza liczba dzieci imigrantów chodzi do przedszkola, z powodu nieznajomoci lub sabej znajomoci jzyka uczniowie z rodzin imigranckich umieszczani s w niszych klasach ni wskazuje ich wiek, niezalenie od poziomu rozwoju emocjonalnego lub w szkoach dla dzieci ze SPE, wiksza liczba uczniów z imigranckich rodzin chodzi do liceów z niszym poziomem nauczania oraz do szkó zawodowych, wiksza liczba dzieci imigrantów ma nisze osignicia szkolne, np. osignicia uczniów imigranckich w wieku 15 lat s nisze ni uczniów z krajów przyjmujcych imigrantów, dzieci imigrantów s liczne w grupie uczniów, która nie zdaje matury (Education and the Integration of Migrant Children, NESSE Report 2008).

11 Wspieranie w edukacji dzieci imigrant ów Nauka jzyka i kultury kraju pochodzeni a uczniówcudzoziemców - Kraje europejskie maj róne podejcia do nauki jzyka i kultury kraju pochodzenia dzieci imigrantów: - W szkoach w Luksemburgu, Austrii, Finlandii i Szwecji dziecicudzoziemcy mog wybra jzyk ojczysty jako przedmiot fakultatywny w ramach obowizkowej edukacji. Liczba uczniów niezbdna, aby zajcia nauczania jzyka ojczystego mogy si odby róni si w krajach UE, np. w Finlandii jeli zgosi zainteresowanie przynajmniej 4 uczniów, w Szwecja i na Litwie 5, w Grecji 7, w Estonii 10, w Austrii 12, w Polsce 15 uczniów. W Polsce szczegóy w tym zakresie okrela Rozporzdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 4 padziernika 2001 r. wedug którego placówki dyplomatyczne lub konsularne lub stowarzyszenia kulturalne mog na terenie szkoy zorganizowa nauk jzyka i kultury kraju pochodzenia cudzoziemców (do 5 godzin lekcyjnych tygodniowo) jeli zgosi zainteresowanie przynajmniej 15 uczniów cudzoziemskich.

12 Nauka jzyka i kultury kraju pochodzenia uczniów-cudzoziemców c.d. - W Belgii realizowane s projekty dotyczce nauczania rónych przedmiotów w jzyku ojczystym, np. po arabsku, turecku, hebrajsku, hiszpasku, grecku, wosku. Np % przedmiotów przekazywanych jest w jednym z tych jzyków i sukcesywnie jzyki ojczyste zastpowane s nauczaniem w jzyku kraju przyjmujcego. Te projekty realizowane s w celu uatwienia uczniom nauczenia si nowego jzyka. Bilateralne umowy dotyczce wsparcia jzykowego dzieci imigrantów, np. Niemcy, Francja, Belgia, Hiszpania, Luksemburg, Portugalia, Sowenia - kraj przyjmujcy zapewnia wyposaenie, a kraj pochodzenia dzieci zatrudnia nauczycieli. Jeli szkoy nie maj wystarczajco materiaów dotyczcych nauczania jzyka i kultury kraju pochodzenia, pomoc udzielaj ambasady i przedstawicielstwa konsularne. W innych krajach UE nauka jzyka ojczystego nie jest priorytetem edukacyjnym (Wielka Brytania, Dania, Portugalia, Holandia, Grecja) Np. w Danii od 1976 r. nauczanie jzyka ojczystego dla dzieci imigrantów byo obowizkowe. W 2002 r. Dania zrezygnowaa z takiego rodzaju wsparcia uczniów-cudzoziemców. W strategii edukacyjnej i integracyjnej Danii nie pojawia si rónorodno kulturowa ani edukacja midzykulturowa.

13 Asystent kulturowy Nowelizacja Ustawy o systemie owiaty (z dnia 19 marca 2009 r.) od 1 styczna 2010 r. wprowadza now instytucj w polskim systemie edukacji "asystent nauczyciela: Art. 94a. Ust. 4a. Osoby, o których mowa w ust.4, maj prawo do pomocy udzielanej przez osob wadajc jzykiem kraju pochodzenia, zatrudnion w charakterze pomocy nauczyciela przez dyrektora szkoy. Pomocy tej udziela si nie duej ni przez okres 12 miesicy. Zatrudnienie "asystenta nauczyciela pomoe: w zrozumieniu dziecka i wanych aspektów kultury, któr to dziecko przynosi ze sob, w porozumieniu i pokonywaniu trudnoci zwizanych z rónicami midzykulturowymi czy jzykowymi w relacjach pomidzy uczniami, nauczycielami a rodzicami-imigrantami. W krajach UE szkoy zatrudniaj konsultantów/mediatorów spoecznokulturowych (np. w Irlandii, Finlandii, Hiszpanii, Holandii, Luksemburgu, Portugalii, Woszech) zajmujcych si pokonywaniem trudnoci i nieporozumie pojawiajcych si z powodu rónic jzykowych i kulturowo-spoecznych.

14 Asystent kulturowy c.d. Osoby opiekujce si dzieckiem z imigranckiej rodziny to nauczyciel, inny pracownik szkoy, osoba z lokalnego departamentu edukacji odpowiedzialna za wsparcie rodzin imigranckich. Ciekawym przykadem jest Szwecja, gdzie istnieje wspólna opieka wszystkich nauczycieli nad uczniami pochodzcymi z innych krajów. W Anglii zosta wprowadzony mentoring programme polegajcy na wsparciu i pomocy dla nowoprzybyych uczniów-cudzoziemców ze strony jednego nauczyciela, starszego kolegi, osoby ze spoecznoci lokalnej, najczciej z tej samej grupy etnicznej co ucze. W Hiszpanii w Kraju Basków, gdzie jest dua liczba uczniów z poudniowej Ameryki pracownicy spoeczny zwizany s ze szkoami w poszczególnych regionach kraju i opiekuj si dziemi z grup podwyszonego ryzyka, u których istnieje niebezpieczestwo wykluczenia spoecznego, m.in. dziemi imigrantów. Tam równie w kontaktach z nowoprzybyymi imigrantami korzysta si z pomocy rodziców uczniów, którzy ju zaadaptowali si w nowym spoeczestwie. W Austrii funkcjonuj poradnie p-p dla uczniów-cudzoziemców i ich rodzin

15 Edukacja midzykulturowa Edukacja midzykulturowa ma due znaczenie w ksztatowaniu umiejtnoci i wartoci niezbdnych w codziennym yciu szkoy, do której uczszczaj dzieci pochodzce z innych kultur. To sposób na wzajemne poznanie, zrozumienie, akceptacj, sposób na integracj spoeczn/kulturow. Dziki edukacji midzykulturowej, szkoy lepiej sobie radz z rónorodnoci kulturow oraz z wyzwaniami i trudnociami z ni zwizanymi W celu aby rónice kulturowe nie doprowadziy do konfliktów, warto wypracowa rozwizania, które uwzgldniayby specyfik kraju, szkoy i potrzeb dzieci imigrantów.

16 Edukacja midzykulturowa c.d. Wiele dokumentów europejskich wskazuje na znaczenie problematyki dotyczcej kompetencji i kwalifikacji nauczycieli w zakresie edukacji midzykulturowej, m.in.: Deklaracja Edukacja midzykulturowa w nowym kontekcie europejskim (2003 r., tzw. Deklaracja ateska) Rady Europy Dokument Komisji Europejskiej Wspólne europejskie zasady dotyczce kompetencji i kwalifikacji nauczycieli z 2005 r. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 kwietnia 2009 r. w sprawie ksztacenia dzieci imigrantów. Rosnca rónorodno wród spoecznoci uczniowskiej, bdca wynikiem rosncej imigracji, stanowi wyzwanie dla nauczycieli, którzy nie s odpowiednio szkoleni w zakresie prawidowego postpowania w obliczu tej nowej rónorodnoci w klasie.

17 Edukacja midzykulturowa c.d. Dla niektórych krajów UE edukacja midzykulturowa jest priorytetem edukacyjnym, czci programu nauczania w ramach poszczególnych przedmiotów, np. w historii i geografii, jzyków obcych, religii, jzyka ojczystego, wiedzy o spoeczestwie, lub jako cieka midzy-przedmiotowa W Niemczech, Francji i Grecji, edukacja midzykulturowa rozumiana jest jako potrzeba uczniów z innych krajów, a nie jako priorytet w edukacji wszystkich uczniów. W Polsce edukacja midzykulturowa pojawia si w dyskursie publicznym w latach dziewidziesitych ubiegego stulecia Pomimo obecnoci tej tematyki w podstawie programowej, traktowana jest ona w sposób drugorzdny i nie jest wprowadzana na szerok skal (analiza rónych bada w M.Kubiszyn Edukacja wielokulturowa w rodowisku lokalnym. s )

18 Kompetencje midzykulturowe w programach ksztacenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli W wikszoci krajów UE instytucje edukacyjne rekomenduj ksztacenie i doskonalenie zawodowe nauczycieli w zakresie rozwijania kompetencji midzykulturowych W Holandii i Wielkiej Brytanii kady nauczycieli pracujcy w klasie wielokulturowej powinien umie zaplanowa i zarzdza lekcjami z uczniami pochodzcymi z rónych kultur i krajów (standardy kompetencji nauczycieli). Podobnie jest w Portugalii, Finlandii, Norwegii. Opracowywane s przewodniki dla nauczycieli oraz materiay do nauczania w zakresie edukacji midzykulturowej (Irlandia, Austria, Sowenia, Szwecja i in.) W Grecji i Niemczech nie ma specjalnych wymaga dla nauczycieli pracujcych w klasie rónorodnej kulturowo ani oferty szkoleniowej w zakresie edukacji midzykulturowej

19 Kompetencje midzykulturowe w programach ksztacenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli c.d. Obecnie w Polsce nie istnieje systemowe wsparcie nauczycieli w zakresie kompetencji midzykulturowych Niezbdne jest przygotowanie kadry szkoleniowej nauczycieli konsultantów i doradców metodycznych do wdraania w placówkach problematyki midzykulturowoci poprzez szkolenia i dziaania edukacyjne projekty. Tylko odpowiednio wyedukowani nauczyciele mog pomóc dzieciom z innych krgów kulturowych, w procesie adaptacji kulturowej i integracji spoecznej. Nauczyciele rozumiejcy istot kompetencji midzykulturowych s w stanie wyksztaci u uczniów (zarówno polskich jak i cudzoziemskich) umiejtnoci psychospoeczne, niezbdne w dialogu kulturowym i religijnym, we wzajemnym szacunku i akceptacji, w przeamywaniu stereotypów i uprzedze, w przeciwdziaaniu wykluczeniu spoecznemu.

20 Dzikuj za uwag kontakt: vtodorovs

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. Projekt z dnia 8 listopada 2006 r. ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zada umoliwiajcych

Bardziej szczegółowo

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej ! " 1 Wstp Praca dotyczy projektu midzyprzedmiotowego, jaki moe by zastosowany na etapie nauczania gimnazjum specjalnego. Powyszy projekt moe zosta przeprowadzony na zajciach z przedmiotów: informatyka

Bardziej szczegółowo

MODELE NAUCZANIA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ W SZKOŁACH EUROPEJSKICH. Kamila Ordowska

MODELE NAUCZANIA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ W SZKOŁACH EUROPEJSKICH. Kamila Ordowska MODELE NAUCZANIA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ W SZKOŁACH EUROPEJSKICH Kamila Ordowska PRIORYTET zaangażowanie obywateli w życie polityczne i społeczne Zachęcanie obywateli do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym

Bardziej szczegółowo

Angielski z dojazdem do Ciebie

Angielski z dojazdem do Ciebie Angielski z dojazdem do Ciebie Co ró#ni mobile ENGLISH od zwyk$ej szko$y j!zykowej? ! Co nas wyró!nia?! komfort nauki Uczysz si! kiedy chcesz gdzie chcesz i ile chcesz Zaj!cia mog% odbywa" w dowolne dni

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r.

Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r. Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r. Informacja o I etapie wdroenia 4 godziny wychowania fizycznego w województwie podlaskim (klasa IV SP) oraz warunkach realizacji wychowania fizycznego w szkołach

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM NR 1 Z ODDZIA AMI INTEGRACYJNYMI IM. JANA PAW A II W OZORKOWIE

KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM NR 1 Z ODDZIA AMI INTEGRACYJNYMI IM. JANA PAW A II W OZORKOWIE Zacznik nr 1 do uchway Rady Pedagogicznej Nr 10/81/VII/2010/2011 z dn. 8. 12. 2010 r. KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM NR 1 Z ODDZIAAMI INTEGRACYJNYMI IM. JANA PAWA II W OZORKOWIE 1. Rozporzdzenie Ministra Edukacji

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W GRZDZICACH

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W GRZDZICACH PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W GRZDZICACH Grzdzice 2013r. 1. Pomoc psychologiczno - pedagogiczna jest wiadczona dobrowolnie i nieodpłatnie

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY rok szkolny 2015/2016. Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Stefana Kardyna a Wyszy skiego

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY rok szkolny 2015/2016. Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Stefana Kardyna a Wyszy skiego Kada rzecz wielka musi kosztowa i by trudna. Tylko rzeczy mae i liche satwe. Stefan Kardyna Wyszyski SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY rok szkolny 2015/2016 Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Stefana Kardynaa Wyszyskiego

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ROK SZKOLNY 2015/2016. Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Stefana Kardyna a Wyszy skiego

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ROK SZKOLNY 2015/2016. Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Stefana Kardyna a Wyszy skiego Prawdziwa wiedza to znajomo przyczyn" Francis Bacon SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ROK SZKOLNY 2015/2016 Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Stefana Kardynaa Wyszyskiego w cucie I. Nadrzdny cel profilaktyki: Zadaniem

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKRUTACJI UCZNIÓW DO IM. MIKO AJA KOPERNIKA W NOWEM

ZASADY REKRUTACJI UCZNIÓW DO IM. MIKO AJA KOPERNIKA W NOWEM ZASADY REKRUTACJI UCZNIÓW DO LICEUM OGÓLNOKSZTACEGO IM. MIKOAJA KOPERNIKA W NOWEM I. Podstawa prawna. 1. Art. 9 ust. 2, art. 10 ust. 1 i ust. 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 roku o zmianie ustawy o systemie

Bardziej szczegółowo

Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach Unii Europejskiej wnioski dla Polski. Valentina Todorovska-Sokolovska

Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach Unii Europejskiej wnioski dla Polski. Valentina Todorovska-Sokolovska Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach Unii Europejskiej wnioski dla Polski Valentina Todorovska-Sokolovska Integracja i edukacja dzieci imigrantów w krajach Unii Europejskiej wnioski dla Polski

Bardziej szczegółowo

Wynik badania ankietowego dotyczącego szkolenia z zakresu spójności społecznej integracji uczniów z innych kręgów kulturowych w polskich szkołach

Wynik badania ankietowego dotyczącego szkolenia z zakresu spójności społecznej integracji uczniów z innych kręgów kulturowych w polskich szkołach Wynik badania ankietowego dotyczącego szkolenia z zakresu spójności społecznej integracji uczniów z innych kręgów kulturowych w polskich szkołach Określenie problemu Wiele aktów prawnych (zobacz: Prawo)

Bardziej szczegółowo

Instrumenty rynku pracy dla osób poszukuj cych pracy, aktualnie podlegaj cych ubezpieczeniu spo ecznemu rolników w pe nym zakresie.

Instrumenty rynku pracy dla osób poszukuj cych pracy, aktualnie podlegaj cych ubezpieczeniu spo ecznemu rolników w pe nym zakresie. Instrumentyrynkupracydlaosóbposzukujcychpracy, aktualniepodlegajcychubezpieczeniuspoecznemurolnikówwpenymzakresie. Zdniem1lutego2009r.weszywycieprzepisyustawyzdnia19grudnia2008r. o zmianie ustawy o promocji

Bardziej szczegółowo

SZKOA PODSTAWOWA NR 20 IM. STEFANA BATOREGO. Os. Rzeczypospolitej 44 61-395 Pozna+ tel. 61 877-56-31

SZKOA PODSTAWOWA NR 20 IM. STEFANA BATOREGO. Os. Rzeczypospolitej 44 61-395 Pozna+ tel. 61 877-56-31 SZKOA PODSTAWOWA NR 20 IM. STEFANA BATOREGO Os. Rzeczypospolitej 44 61-395 Pozna+ tel. 61 877-56-31 KONCEPCJA ROZWOJU SZKOY PODSTAWOWEJ NR 20 W POZNANIU W LATACH 2011-2014 Koncepcja rozwoju szkoy zostaa

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna mobilność kadry edukacji szkolnej TYTUŁ: Kompetencje kluczowe w nauczaniu szkolnym nr umowy 2014-1-PL01-KA101-000468

Zagraniczna mobilność kadry edukacji szkolnej TYTUŁ: Kompetencje kluczowe w nauczaniu szkolnym nr umowy 2014-1-PL01-KA101-000468 Zagraniczna mobilność kadry edukacji szkolnej TYTUŁ: Kompetencje kluczowe w nauczaniu szkolnym nr umowy 2014-1-PL01-KA101-000468 Projekt Zagraniczna mobilność kadry edukacji szkolnej realizowany jest w

Bardziej szczegółowo

Europejska karta jakości staży i praktyk

Europejska karta jakości staży i praktyk Europejska karta jakości staży i praktyk www.qualityinternships.eu Preambu!a Zwa!ywszy,!e:! dla m"odych ludzi wej#cie na rynek pracy po zako$czeniu edukacji staje si% coraz trudniejsze m"odzi ludzie s&

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania europejskie dotyczące edukacji dzieci migranckich

Rozwiązania europejskie dotyczące edukacji dzieci migranckich Polskie Biuro Eurydice Fundacja RSE ul. Mokotowska 43 Warszawa Rozwiązania europejskie dotyczące edukacji dzieci migranckich Opracowanie Beata Płatos na postawie raportów Eurydice: Integracja dzieci-imigrantów

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 9 lutego 2000 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 9 lutego 2000 r. Dz.U.00.12.146 2001-12-08 zm. Dz.U.01.134.1511 1 ROZPORZDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 9 lutego 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia porednictwa pracy, poradnictwa zawodowego,

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załcznik do Uchwały Nr XXVIII/75/03 Rady Powiatu Pabianickiego z dnia 13 listopada 2003 r. (w zakresie : rehabilitacji społecznej, rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYSZEGO 1) z dnia 12 padziernika 2006 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYSZEGO 1) z dnia 12 padziernika 2006 r. Dz.U.06.190.1406 ROZPORZDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYSZEGO 1) z dnia 12 padziernika 2006 r. w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkole oraz ich uczestniczenia w badaniach

Bardziej szczegółowo

Regulamin wyjazdów studenckich na stypendia w ramach Programu Erasmus na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM

Regulamin wyjazdów studenckich na stypendia w ramach Programu Erasmus na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM Regulamin wyjazdów studenckich na stypendia w ramach Programu Erasmus na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM Zasady ogólne 1. Stypendium Erasmus przyznawane jest w oparciu o umowy bilateralne podpisane

Bardziej szczegółowo

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr.

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr. AMBASADY i KONSULATY AUSTRIA Ambasada Republiki Austrii Warszawa, ul. Gagarina 34 telefon: 22 841 00 81-84 fax: 22 841 00 85 e-mail: warschau-ob@bmeia.gv.at Internet: www.ambasadaaustrii.pl BELGIA Ambasada

Bardziej szczegółowo

Komitet Redakcyjny. Zam. 230/2010 nakład 600 egz.

Komitet Redakcyjny. Zam. 230/2010 nakład 600 egz. Komitet Redakcyjny Zam. 230/2010 nakład 600 egz. PRZEDMOWA - - - - - - - - - PRZEDMOWA johoka shakai - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Przez program profilaktyczny rozumie si działania psychoedukacyjne, których celem jest zapobieganie zachowaniom ryzykownym uczniów i szkodom wynikajcym z problemów w ich otoczeniu.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WDROENIA MIDZYNARODOWEGO PROJEKTU WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU SOCRATES COMENIUS 1

PROGRAM WDROENIA MIDZYNARODOWEGO PROJEKTU WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU SOCRATES COMENIUS 1 Renata Salecka Zespół Szkół nr 2 w Kraniku Szkolny koordynator projektu Socrates Comenius 1 PROGRAM WDROENIA MIDZYNARODOWEGO PROJEKTU WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMU SOCRATES COMENIUS 1 EUROPEJSKIE TRADYCJE

Bardziej szczegółowo

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Wiedza o teatrze A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Wiedza o teatrze A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Załcznik nr 110 Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Wiedza o teatrze A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia pierwszego stopnia trwaj nie krócej ni 6 semestrów. Liczba godzin zaj

Bardziej szczegółowo

S T A T U T GIMNAZJUM NIEPUBLICZNEGO NR 1 Ul. Skrajna 10 w Warszawie

S T A T U T GIMNAZJUM NIEPUBLICZNEGO NR 1 Ul. Skrajna 10 w Warszawie S T A T U T GIMNAZJUM NIEPUBLICZNEGO NR 1 Ul. Skrajna 10 w Warszawie ROZDZIAŁ I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Gimnazjum Niepubliczne nr 1, zwane dalej Szkoł, jest szkoł niepubliczn w rozumieniu ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

NARODOWY PROGRAM ZDROWIA 2007-2015

NARODOWY PROGRAM ZDROWIA 2007-2015 Teresa Karwowska 1 z 6 NARODOWY PROGRAM ZDROWIA 2007-2015 1 : Okrela gówne kierunki polityki zdrowotnej pastwa Jest prób zjednoczenia wysików rónych organów administracji rzdowej, organizacji pozarzdowych

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

EP io default website

EP io default website 26-01-2015 Od regulacji Internetu po bezpieczestwo publiczne debata na temat dylematów ochrony danych Nowoczesna gospodarka opiera si w duej mierze na przetwarzaniu danych, dlatego potrzebne s jasne reguy,

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2013 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 Wprowadzenie Główny

Bardziej szczegółowo

Wewn trzszkolny System Doradztwa Zawodowego

Wewn trzszkolny System Doradztwa Zawodowego Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego 12 XI 2015 Spis treci I. Podstawy prawne dotyczce doradztwa zawodowego II. Cele wewntrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego III. Uczestnicy Wewntrzszkolnego

Bardziej szczegółowo

Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna-

Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna- II raport okresowy z ewaluacji projektu: Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna- - Malbork, padziernik 2007 - opracował: Jakub Lobert Projekt dofinansowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NADZORU PEDAGOGICZNEGO

WYDZIAŁ NADZORU PEDAGOGICZNEGO WYDZAŁ NADZORU PEDAGOGCZNEGO RAPORT Realizacja modułu wychowanie do aktywnego udziału w yciu gospodarczym oraz podstaw przedsibiorczoci w szkołach województwa podlaskiego. Podlaskie Kuratorium Owiaty w

Bardziej szczegółowo

POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW

POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW W dniu l stycznia weszły w ycie przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie owiaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób

Bardziej szczegółowo

23.2. Liczba studentów

23.2. Liczba studentów 23.1. Wprowadzenie Ju w latach 60. XX w. podjte zostały istotne badania dotyczce efektywnoci inwestycji w kształcenie. Efektywno ta dotyczyła głównie skali makroekonomicznej i odnosiła si w szczególnoci

Bardziej szczegółowo

Czechy. Dania. Niemcy

Czechy. Dania. Niemcy Belgia axation/vat_ec/belgium/vat_ec_be-en.htm - Vademecum VAT na stronie http://minfin.fgov.be - strona Ministerstwa Finansów http://www.fisconet.fgov.be/fr/?frame.dll&root=v:/fisconetfra.2/&versie= 04&type=btw-com!INH&&

Bardziej szczegółowo

Valentina Todorovska-Sokolovska. Dzieci imigrantów. Nowe edukacyjne wyzwanie dla polskich szkół

Valentina Todorovska-Sokolovska. Dzieci imigrantów. Nowe edukacyjne wyzwanie dla polskich szkół Valentina Todorovska-Sokolovska Dzieci imigrantów. Nowe edukacyjne wyzwanie dla polskich szkół Proces globalizacji (społecznej, politycznej i ekonomicznej) związany jest z mobilnością ludności. Ludzie

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Historia

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Historia Załcznik nr 42 Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Historia A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia pierwszego stopnia trwaj nie krócej ni 6 semestrów. Liczba godzin zaj nie powinna

Bardziej szczegółowo

SPECJALNY ORODEK SZKOLNO- WYCHOWAWCZY im. Polskich Olimpijczyków w Warlubiu. Program Profilaktyki Szkolnej

SPECJALNY ORODEK SZKOLNO- WYCHOWAWCZY im. Polskich Olimpijczyków w Warlubiu. Program Profilaktyki Szkolnej SPECJALNY ORODEK SZKOLNO- WYCHOWAWCZY im. Polskich Olimpijczyków w Warlubiu Program Profilaktyki Szkolnej PODSTAWA PRAWNA Podstaw prawn do wprowadzenia działa profilaktycznych w ramach szkolnego programu

Bardziej szczegółowo

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny Wyniki Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2002, 2011. Wskaźnik NEET w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego?

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? Cz I Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? 1. Podstawowe definicje wprowadzenie!" # " " $ % % & &%'# " (& )#&!* *! "(* *! "(* ł ł $ % # &+,"% + & ", *! "(*! " #$% $ % # &!

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNO KARANA NIELETNICH

ODPOWIEDZIALNO KARANA NIELETNICH ODPOWIEDZIALNO KARANA NIELETNICH Odpowiedzialno karn nieletnich reguluje w zasadniczej czci ustawa o postpowaniu w sprawach nieletnich i kodeks karny. 1. USTAWA z dnia 26 padziernika 1982 r. o postpowaniu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 17-18 czerwca 2013

Warszawa, 17-18 czerwca 2013 Szkolenie dla Koordynatorów Wojewódzkich oraz osób pełniących rolę Punktów Kontaktowych programu Uczenie się przez całe życie i inicjatywy Europass Warszawa, 17-18 czerwca 2013 Plan prezentacji Wstępne

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski NIEPEŁNOSPRAWNI W EUROPIE Około 83,2 mln ogółu ludności Europy to osoby z niepełnosprawnością (11,7%

Bardziej szczegółowo

Cel g ówny: Diagnoza umiej tno ci cichego czytania ze zrozumieniem. Cel po redni: Sprawdzenie umiej tno ci uwa nego s uchania oraz pracy w grupie.

Cel g ówny: Diagnoza umiej tno ci cichego czytania ze zrozumieniem. Cel po redni: Sprawdzenie umiej tno ci uwa nego s uchania oraz pracy w grupie. Scenariusz zaj Hospitacja diagnozujca po realizacji cyklu tematycznego: Witaj, wiosno! Imi i nazwisko: Elbieta Gontarczyk Data hospitacji: 10.04.2008 r. Klasa : I,, a Szkoa Podstawowa nr 1 w Beycach Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Załcznik do uchwały nr 39/2006 Rady Ministrów z dnia 28 marca 2006 r. Wstp

Załcznik do uchwały nr 39/2006 Rady Ministrów z dnia 28 marca 2006 r. Wstp Załcznik do uchwały nr 39/2006 Rady Ministrów z dnia 28 marca 2006 r. RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA SZANS EDUKACYJNYCH UCZNIÓW POCHODZCYCH Z RODZIN BYŁYCH PRACOWNIKÓW PASTWOWYCH PRZEDSIBIORSTW GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIA PRZYJACIÓ! DZIECI S!O!CA

STOWARZYSZENIA PRZYJACIÓ! DZIECI S!O!CA Statut STOWARZYSZENIA PRZYJACIÓ! DZIECI S!O!CA z siedzib! w Poznaniu tekst jednolity! Rozdzia! I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie nosi nazw!: Stowarzyszenie Przyjació" Dzieci S"o#ca w dalszych postanowieniach

Bardziej szczegółowo

Adresaci? absolwenci studiów I i II stopnia kierunku pedagogika. Liczba semestrów 2. Cena za semestr 1400 z? ??WYKAZ PRZEDMIOTÓW

Adresaci? absolwenci studiów I i II stopnia kierunku pedagogika. Liczba semestrów 2. Cena za semestr 1400 z? ??WYKAZ PRZEDMIOTÓW Mo?liwo?ci pracy? prowadzenie zaj?? z terapii pedagogicznej (zaj?cia dydaktyczno-wyrównawcze, korekcyjno-kompensacyjne) w przedszkolach, szko?ach, placówkach o?wiatowych i opieku?czo-wychowawczych zajmuj?cych

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA KONCEPCJI PRACY PRZEDSZKOLA NR 5 POD GRZYBKIEM W RAWICZU NA OKRES OD 2014 DO 2017

MODYFIKACJA KONCEPCJI PRACY PRZEDSZKOLA NR 5 POD GRZYBKIEM W RAWICZU NA OKRES OD 2014 DO 2017 MODYFIKACJA KONCEPCJI PRACY PRZEDSZKOLA NR 5 POD GRZYBKIEM W RAWICZU NA OKRES OD 2014 DO 2017 Niech umiech dziecka bdzie najwiksz nagrod i najwyszym uznaniem za wszelkie trudy w realizacji koncepcji pracy

Bardziej szczegółowo

WYJAZDY INDYWIDUALNE UCZNIÓW

WYJAZDY INDYWIDUALNE UCZNIÓW Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe Ŝycie WYJAZDY INDYWIDUALNE UCZNIÓW Program COMENIUS konkurs 2011 Zaproszenie do składania wniosków 2012 cele akcji Uczniowie

Bardziej szczegółowo

Samorz dy lokalne dla zdrowia mieszka ców program Zdrowe Miasta wiatowej Organizacji Zdrowia. Iwona Iwanicka Stowarzyszenie Zdrowych Miast Polskich

Samorz dy lokalne dla zdrowia mieszka ców program Zdrowe Miasta wiatowej Organizacji Zdrowia. Iwona Iwanicka Stowarzyszenie Zdrowych Miast Polskich Realizacja przez Iwona Iwanicka 1 z 6 Samorzdy lokalne dla zdrowia mieszkaców program Zdrowe Miasta wiatowej Organizacji Zdrowia Iwona Iwanicka Cele programu Zdrowe Miasta Poprawa warunków zdrowotnych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 IM. DBICKICH SAPERÓW W DBICY

REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 IM. DBICKICH SAPERÓW W DBICY REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 9 IM. DBICKICH SAPERÓW W DBICY Dbica, padziernik 2003 roku Rozdzia! I 1. Rada rodziców w Publicznej Szkole Podstawowej Nr 9 im. Dbickich Saperów

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KOŁA TEATRALNEGO

PROGRAM KOŁA TEATRALNEGO Renata Salecka Opiekun koła teatralnego w jzyku angielskim Zespół Szkół nr 2 w Kraniku PROGRAM KOŁA TEATRALNEGO I. Adresat Program jest adresowany do uczniów, którzy przejawiaj wraliwo na pikno literatury,

Bardziej szczegółowo

STATUT SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. TADEUSZA KOCIUSZKI W DBNICY KASZUBSKIEJ Tekst jednolity

STATUT SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. TADEUSZA KOCIUSZKI W DBNICY KASZUBSKIEJ Tekst jednolity STATUT SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. TADEUSZA KOCIUSZKI W DBNICY KASZUBSKIEJ Tekst jednolity SPIS TRECI I. NAZWA I TYP SZKOŁY 3 II. ORGAN PROWADZCY SZKOŁ 3 III. ORGANY SZKOŁY I ICH KOMPETENCJE 3 IV. CELE I ZADANIA

Bardziej szczegółowo

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 UNIWERSYTET RZESZOWSKI Promotor: dr Magdalena Cyrek Mariola Banach STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 przedstawienie istoty ubóstwa i wykluczenia

Bardziej szczegółowo

Czym jest nauczanie dwujęzyczne?

Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Języka obcego nauczymy się lepiej kiedy będzie nam on służył do przyswojenia sobie czegoś więcej niż tylko jego samego Jean Duverger Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Od pewnego czasu można zauważyć wzrost

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXIV/313/05. Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich z dnia 27 kwietnia 2005 r.

Uchwała Nr XXXIV/313/05. Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich z dnia 27 kwietnia 2005 r. Uchwała Nr XXXIV/313/05 Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich z dnia 27 kwietnia 2005 r. w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów w gminie Strzelce Opolskie

Bardziej szczegółowo

Pakiet informacyjny ECTS Mechanika i budowa maszyn

Pakiet informacyjny ECTS Mechanika i budowa maszyn Pakiet informacyjny ECTS Mechanika i budowa maszyn 4. REKRUTACJA NA STUDIA 4.1. Podstawy prawne rekrutacji STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Studia wojskowe: 1) Uchwaa nr 44/III/2009 Senatu WAT z dnia 23 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1 D: Lepiej przygotowa do egzaminów

Zadanie 1 D: Lepiej przygotowa do egzaminów Zadanie 1 D: Lepiej przygotowa do egzaminów Nauczyciele zastanawiaj si, jak lepiej pomaga uczniom przygotowa si do sprawdzianów wewntrzszkolnych i egzaminów zewntrznych. Mona np. przeprowadza próbne egzaminy

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N. Warsztatów Szkolnych Zespołu Szkół Nr 10 im. Bolesława Chrobrego w Koszalinie

R E G U L A M I N. Warsztatów Szkolnych Zespołu Szkół Nr 10 im. Bolesława Chrobrego w Koszalinie R E G U L A M I N Warsztatów Szkolnych Zespołu Szkół Nr 10 im. Bolesława Chrobrego w Koszalinie I. Informacje o Warsztatach Szkolnych 1. Pełna nazwa i adres: Zespół Szkół Nr 10 im. Bolesława Chrobrego

Bardziej szczegółowo

Dostęp rodziców do informacji szkolnej dotyczącej ich pełnoletnich dzieci (na podstawie wybranych systemów oświaty UE)

Dostęp rodziców do informacji szkolnej dotyczącej ich pełnoletnich dzieci (na podstawie wybranych systemów oświaty UE) Dostęp rodziców do informacji szkolnej dotyczącej ich pełnoletnich dzieci (na podstawie wybranych systemów oświaty UE) Opracowanie: Beata Maluchnik WSTĘP W dniu 21 sierpnia, na zlecenie Ministerstwa Edukacji

Bardziej szczegółowo

Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE

Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE Próba podsumowania Urszula Budzich-Tabor, FARNET Support Unit Warszawa, 25 czerwca 2013 r. Co trzeba wiedzieć o Osi 4 w UE, żeby ją zrozumieć? Gdzie jesteśmy

Bardziej szczegółowo

Liceum Ogólnokszta ce im. Powsta ców skich 43-150 Bieru ul. Licealna 17 SZKOLNY SYSTEM ZAPEWNIANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ

Liceum Ogólnokszta ce im. Powsta ców skich 43-150 Bieru ul. Licealna 17 SZKOLNY SYSTEM ZAPEWNIANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ Liceum Ogólnoksztace im. Powstaców skich 43-150 Bieru ul. Licealna 17 SZKOLNY SYSTEM ZAPEWNIANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ Bieru 2013 SZKOLNYSYSTEMZAPEWNIANIAPOMOCYPSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

obejmuje usług w zakresie tłumacze (z jzyka polskiego na jzyk obcy, a take z jzyka obcego

obejmuje usług w zakresie tłumacze (z jzyka polskiego na jzyk obcy, a take z jzyka obcego Warszawa: wiadczenie usług w zakresie tłumacze jzykowych ZP_9_2012 Numer ogłoszenia: 43569-2012; data zamieszczenia: 23.02.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowizkowe. Ogłoszenie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓ FINANSOWANY PRZEZ UNI EUROPEJSK ZE RODKÓW EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPO ECZNEGO

PROJEKT WSPÓ FINANSOWANY PRZEZ UNI EUROPEJSK ZE RODKÓW EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPO ECZNEGO PROJEKT WSPÓFINANSOWANY PRZEZ UNI EUROPEJSK ZE RODKÓW EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOECZNEGO Obowizujeod02listopada2013r ZASADY ROZLICZANIA KOSZTÓW OPIEKI NAD DZIEMI DO LAT SIEDMIU I OSOBAMI ZALENYMI W RAMACH

Bardziej szczegółowo

STATUT SZKO Y PODSTAWOWEJ IM. ST.SIER. MIECZYS AWA MAJCHRZAKA W KALISKACH

STATUT SZKO Y PODSTAWOWEJ IM. ST.SIER. MIECZYS AWA MAJCHRZAKA W KALISKACH STATUT SZKO Y PODSTAWOWEJ IM. ST.SIER. MIECZYS AWA MAJCHRZAKA W KALISKACH (Tekst jednolity) Na podstawie ustawy z dn. 7 wrzenia 1991 r. o systemie owiaty z pón. zmianami), Rozporzdzenie MEN z dnia 9 lutego

Bardziej szczegółowo

72 Beata STACHOWIAK Uniwersytet Miko!aja Kopernika w Toruniu POTRZEBY EDUKACYJNE MIESZKA!CÓW WSI A RYNEK PRACY W SPO"ECZE!STWIE INFORMACYJNYM Pocz"tek XXI wieku dla Polski to czas budowania nowego spo!ecze#stwa,

Bardziej szczegółowo

I. Podstawa prawna. II. Cele Programu Profilaktyki:

I. Podstawa prawna. II. Cele Programu Profilaktyki: !" I. Podstawa prawna Podstaw prawn dla Programu Profilaktyki stanowi ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych

Bardziej szczegółowo

Ź ń Ł Ę ź ń ć ć ć ć ć ć ć ć ć ń Ń ń ń Ę ź Ę ń Ę Ę ń Ń ń ń ń ń ć Ę Ń Ń Ń ć ź ź Ę ń ź ń Ę ź ć ń ń ń ń ź ń Ń ń Zńczn k do UchwaĘ nr 39/01412015 Senatu Akademickiego Ignatianum z dnia 26 maja015 r, uprawnienie

Bardziej szczegółowo

Polskość poza granicami Rzeczpospolitej

Polskość poza granicami Rzeczpospolitej Międzynarodowa konferencja naukowa Polskość poza granicami Rzeczpospolitej ORGANIZATORZY: Ministerstwo Edukacji Narodowej Stowarzyszenie Wspólnota Polska Polonijne Centrum Nauczycielskie w Lublinie Katedra

Bardziej szczegółowo

Ocena dowiadcze pracy wolontarystycznej w perspektywie pracy zawodowej Projekt AVE, projekt Leonardo da Vinci (2003-2006) Raport z Polski

Ocena dowiadcze pracy wolontarystycznej w perspektywie pracy zawodowej Projekt AVE, projekt Leonardo da Vinci (2003-2006) Raport z Polski Ocena dowiadcze pracy wolontarystycznej w perspektywie pracy zawodowej Projekt AVE, projekt Leonardo da Vinci (2003-2006) Raport z Polski Podstawowe informacje o badaniu Centrum Wolontariatu, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie...

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Maych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie... SPIS TRE%CI Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9 Streszczenie... 11 1. Zmiany makroekonomiczne w Polsce w latach

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej zamawiaj cego: www.przewozyregionalne.pl

Adres strony internetowej zamawiaj cego: www.przewozyregionalne.pl Szczecin: Usuga polegajca na zorganizowaniu imprez kulturalnorozrywkowych dla pracowników, emerytów oraz rencistów Zamawiajcego i ich rodzin. Numer ogoszenia: 361404-2012; data zamieszczenia: 24.09.2012

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PRZEDSZKOLNA W POLITYCE UNII EUROPEJSKIEJ. Mirela Nawrot

EDUKACJA PRZEDSZKOLNA W POLITYCE UNII EUROPEJSKIEJ. Mirela Nawrot EDUKACJA PRZEDSZKOLNA W POLITYCE UNII EUROPEJSKIEJ Mirela Nawrot Wczesne lata życia to najważniejszy etap rozwoju dziecka. Równy start dzieci i dobry początek, od wczesnej edukacji, daje dzieciom szansę

Bardziej szczegółowo

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Filologia A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Filologia A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Załcznik nr 29 Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Filologia A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia pierwszego stopnia trwaj nie krócej ni 6 semestrów. Liczba godzin zaj nie powinna

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ

TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ 1. Ile państw jest obecnie w UE? a) 15 b) 25 c) 27 2. Głównymi instytucjami UE są: a) Komisja Europejska, Rada UE, Parlament Europejski, Rada Europejska b) Komisja Europejska,

Bardziej szczegółowo

13-17 lat Londyn Rodzina goszcz?ca/ Obóz letni EC

13-17 lat Londyn Rodzina goszcz?ca/ Obóz letni EC EASY LANGUAGES 13-17 lat Londyn Rodzina goszcz?ca/ Obóz letni EC Dlaczego ten program? Od 13 do 17 lat 20 lekcji angielskiego tygodniowo Zaj?cia rekreacyjne z opiekunami Zakwaterowanie u rodziny z pe?nym

Bardziej szczegółowo

Spis treêci str. Wykaz skrótów... 11 Spis tabel... 15 Przedmowa... 19 Rozdzia 1. Wybrane teorie rozwoju regionalnego... 23 1.1. Teorie lokalizacji...

Spis treêci str. Wykaz skrótów... 11 Spis tabel... 15 Przedmowa... 19 Rozdzia 1. Wybrane teorie rozwoju regionalnego... 23 1.1. Teorie lokalizacji... Spis treêci str. Wykaz skrótów............................................. 11 Spis tabel............................................... 15 Przedmowa............................................... 19 Rozdzia

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ Wymiana studentów w Erasmus+ obejmuje: wyjazdy na część studiów do zagranicznej uczelni wyjazdy na praktykę do zagranicznego przedsiębiorstwa, instytucji lub

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH Kobiecy styl zarządzania dr Ewa Lisowska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Konferencja Czas na nas Plan prezentacji 1. Szklany sufit

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2014 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

Resocjalizacja jako szansa na powrót do spo ecze stwa

Resocjalizacja jako szansa na powrót do spo ecze stwa Resocjalizacja jako szansa na powrót do spoeczestwa Perspektywa psychospoeczna dr Robert Porzak Fundacja Masz Szans Resocjalizacja sposób przeciwdziaania wykluczeniu spoecznemu (marginalizacji) Wykluczenie

Bardziej szczegółowo

Polityka językowa warianty rozwiązań w krajach europejskich

Polityka językowa warianty rozwiązań w krajach europejskich Hanna Komorowska 1) Warszawa Polityka językowa warianty rozwiązań w krajach europejskich Polityka jêzykowa w rozumieniu Rady Europy w Strasburgu i Unii Europejskiej w Brukseli to zestaw za³o eñ i priorytetów

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.2013 Informacje o projektodawcy Nazwa

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKO Y

KONCEPCJA PRACY SZKO Y KONCEPCJA PRACY SZKOY ZESPÓ SZKÓ PONADGIMNAZJALNYCH W NOWEM KoncepcjaPracySzkozostaopracowanaprzezzespóskadzie: J.Chmielecka,D.Jankiewicz,P.Kalinowski,E.Wojtania przyjtadorealizacjiuchwaradypedagogicznej

Bardziej szczegółowo

Świat stoi otworem. Informacje o możliwościach realizacji studiów częściowych w innej uczelni w kraju i za granicą

Świat stoi otworem. Informacje o możliwościach realizacji studiów częściowych w innej uczelni w kraju i za granicą Świat stoi otworem Informacje o możliwościach realizacji studiów częściowych w innej uczelni w kraju i za granicą mgr Katarzyna Rotter-Jarzębińska, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej katarzyna.rotter@uj.edu.pl

Bardziej szczegółowo

PLAN WYCHOWAWCZY GIMNAZJUM NR 2 IM. A. PRĄDZYŃSKIEGO WE WRZEŚNI ROK SZKOLNY 2015/ 2016

PLAN WYCHOWAWCZY GIMNAZJUM NR 2 IM. A. PRĄDZYŃSKIEGO WE WRZEŚNI ROK SZKOLNY 2015/ 2016 PLAN WYCHOWAWCZY GIMNAZJUM NR 2 IM. A. PRĄDZYŃSKIEGO WE WRZEŚNI ROK SZKOLNY 2015/ 2016 KLASY I 1. Zapewnienie uczniom poczucia bezpieczeństwa w szkole i na terenie szkolnych obiektów sportowych. 2. Adaptacja

Bardziej szczegółowo

Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego w Chobrzanach

Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego w Chobrzanach Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego w Chobrzanach Rekrutacja na rok szkolny 2013/2014 Liceum oferuje absolwentom gimnazjów naukę w pięciu blokach rozszerzeń. Szkoła przygotowuje do zdawania

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie. Program Comenius

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie. Program Comenius Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Fundacja Rozwoju Agencja Programu Systemu Edukacji Uczenie się przez całe życie Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Comenius Możliwości

Bardziej szczegółowo

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Załcznik nr 19 Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia pierwszego stopnia trwaj nie krócej

Bardziej szczegółowo