moduł 4 Finanse w organizacji pozarządowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "moduł 4 Finanse w organizacji pozarządowej"

Transkrypt

1 moduł 4 Finanse w organizacji pozarządowej

2

3

4

5 Finanse w organizacji pozarządowej

6

7 WSTĘP (7) Spis rzeczy TEORIA Paweł Łukasiak, Agata Stafiej-Bartosik METODA K3 A PLANOWANIE STRATEGII POZYSKIWANIA FUNDUSZY (11) Kapitał ludzki (13) Kapitał społeczny (13) Kapitał materialny (14) Budowanie strategii fundraisingowej z wykorzystaniem metody K3 (15) Budowanie kapitału ludzkiego (15) Budowanie kapitału społecznego (16) Budowanie kapitału materialnego (17) Dlaczego K3? (20) WYBRANE METODY I TECHNIKI POZYSKIWANIA FUNDUSZY (21) Darowizna (22) Sponsoring (23) Wymiana barterowa (24) Umowa o współpracy z firmą (24) Odpisy od wynagrodzeń (25) Działalność statutowa odpłatna (28) Działalność gospodarcza (28) Inwestycje finansowe (29) Zlecanie/powierzanie realizacji zadań organizacjom przez podmioty publiczne (29) Składki członkowskie (29) Zbiórki publiczne (30) Charytatywne sms-y (31) Spadki, zapisy (33) Loterie (33) Marketing wiązany (34) Tele-fundraising (34) Odpis 1% podatku dochodowego od osób fizycznych na rzecz organizacji pożytku publicznego (34) 10 KROKÓW, CZYLI JAK PRZYGOTOWAĆ PLAN ZBIERANIA FUNDUSZY (37)

8 Dorota Głażewska LOKALNA ORGANIZACJA FILANTROPIJNA (51) Iwona Olkowicz, Anna Iwińska 4 5 FINANSOWE MECHANIZMY WSPIERANIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNYCH PRZEZ ORGANIZACJE POZARZĄDOWE (55) Rola i cele oraz znaczenie programów grantowych i stypendialnych (56) Przykładowe formy działalności grantowej i stypendialnej (56) Przygotowanie do uruchomienia programu grantowego/stypendialnego (58) Przygotowanie merytoryczne (58) Przygotowanie proceduralno-prawne (60) Budowanie koalicji lokalnej na rzecz programu grantowego/stypendialnego (62) Komisje grantowe/stypendialne rola i zasady działania (62) Realizacja programu wsparcia (62) Monitoring działań beneficjentów (64) Ewaluacja programu grantowego/stypendialnego (65) Promocja programu grantowego/stypendialnego (65) Inne mechanizmy wsparcia dla organizacji pozarządowych, instytucji, grup nieformalnych (65) Beata Tokarz, Tomasz Bruski KAPITAŁ ŻELAZNY (69) Potrzeba tworzenia kapitałów żelaznych (70) Kapitał żelazny w funduszach lokalnych (70) Struktura kapitału żelaznego (71) Budowanie kapitału żelaznego (72) Katarzyna Adamska-Dutkiewicz PLANOWANIE I ROZLICZANIE FINANSE W ORGANIZACJACH POZARZĄDOWYCH (77) Obowiązki i odpowiedzialność zarządu (78) Prawne skutki zaniedbań (79) Odpowiedzialność osoby prowadzącej księgowość (80) Jak wybierać osobę prowadzącą księgowość? (80) Obowiązki i zadania osoby prowadzącej księgowość (82)

9 Współpraca zarządu z działem finansowym (księgowością) (84) Przepływ informacji finansowo-księgowych w organizacji (84) Obieg dokumentów (umowy, rachunki, zestawienia) (85) Co wie i o co pytać dział księgowy? (85) Spis rzeczy Co powinien zapewnić zarząd, aby organizacja dobrze funkcjonowała od strony rachunkowej? (86) Polityka rachunkowości (89) Jak stworzyć taki dokument? (90) Plan kont jako podstawa do dobrego rozliczenia organizacji (90) Z czego składa się plan kont? (90) Jakie elementy są niezbędne? (90) Który układ kosztów jest najlepszy? (91) Modyfikacje planu kont (93) Dostosowanie planu kont do budżetu projektu (93) Plan finansowy w organizacji (94) Dlaczego warto tworzyć plan finansowy? (94) Rodzaje planów (94) Budżetowanie kosztów i przychodów (95) Definicja (95) Metody budżetowania (97) Strona kosztowa (97) Strona przychodowa (98) O czym warto pamiętać? (99) Podział kosztów wspólnych (99) Zarządzanie aktywami (100) Sprawozdawczość finansowa (102) Zasady sporządzania i składania sprawozdań finansowych (102) Elementy sprawozdania (103) Kalendarium obowiązków sprawozdawczo-finansowych (105) Badanie sprawozdań finansowych audyt (109) Zakończenie (109)

10 PRAKTYKA Odpisy od wynagrodzeń Stowarzyszenie Nidzicki Fundusz Lokalny Siła tabliczki mnożenia (26) Zbiórki publiczne Fundacja Elbląg Fundusz Lokalny Regionu Elbląskiego, Regionalne Centrum Wolontariatu Grosz do grosza (32) Odpis 1% Sokólski Fundusz Lokalny Mały wielki procent (36) Programy stypendialne Stowarzyszenie Wspierania Rozwoju Powiatu Człuchowskiego (66) 6 7 Kapitał żelazny Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Biłgorajskiej (73) Księgowość Fundacja Rozwoju Śląska oraz Wspierania Inicjatyw Lokalnych Dobra praktyka (87) Opisy organizacji zostały opracowane przez Dorotę Głażewską, Beatę Tokarz i Joannę Tokarz na podstawie wywiadów z liderami organizacji i raportów z badań przeprowadzonych w ramach projektu Wiedza i doświadczenie. SŁOWO O AUTORACH (110) SŁOWNIK (113) ZAŁĄCZNIKI (120) ODNOŚNIKI (141) SŁOWO O AKADEMII (147) WIEDZA I DOŚWIADCZENIE (148)

11 wiedza i doświadczenie Spis rzeczy Organizacja, która dąży do samowystarczalności, potrafi dostosowywać się do zmian. Stale prowadzi analizę i podejmuje ocenę swoich działań tak, by poprawić ich efektywność. Wsłuchując się w opinie różnych środowisk, uczy się i umiejętnie rozpoznaje potrzeby lokalne, dzięki czemu skutecznie odpowiada na nowe zapotrzebowania społeczne. Tymczasem niewiele polskich organizacji pozarządowych może pochwalić się takimi dokonaniami. Wiele małych lokalnych fundacji i stowarzyszeń opiera swoją pracę na jednorazowych projektach akcjach, które nie zapewniają im ciągłości działania. Chcemy zachęcić organizacje do poszukiwania rozwiązań problemów poprzez rozpoznawanie możliwości istniejących w społeczności lokalnej, a tym samym do konsekwentnego dążenia do stabilności i efektywności prowadzonych działań społecznych. Bardzo ważnym elementem w procesie budowania samowystarczalności jest więc zdobycie niezbędnej wiedzy i praktycznego doświadczenia, które pozwolą organizacji osiągnąć stan zapewniający jej trwały rozwój. Wstęp.finanse dla początkujących i bardziej doświadczonych Wydana przez nas publikacja skierowana jest przede wszystkim do tych, którzy dopiero podejmują działalność społeczną. Może służyć jako użyteczny przewodnik, zwłaszcza dla mniej doświadczonych fundacji i stowarzyszeń, które chciałyby zdobyć przydatną wiedzę i umiejętności. Sądzimy też, że również dla tych z większym doświadczeniem okaże się ważnym źródłem informacji i będzie wykorzystywana w bieżących działaniach organizacji. Elastyczność działania, pomysłowość, brak biurokracji, nieszablonowe rozwiązania to cechy organizacji pozarządowych często decydujące o ich sile i skuteczności. Organizacje potrafią wiele swoich działań realizować niskim kosztem, korzystając na przykład z pracy wolontariuszy. Jednak w wielu wypadkach pieniądze są niezbędne, przy czym większość fundacji i stowarzyszeń musi pozyskiwać je od zewnętrznych darczyńców, a duża część ma z tym spore problemy. O tym, jak zbierać środki, jak je rozliczać, jak budować stabilny system finansowy organizacji, piszemy w module czwartym. W publikacji przedstawiamy również doświadczenia lokalnych organizacji filantropijnych, które skutecznie zbierają pieniądze, angażując przy tym różne podmioty firmy, instytucje publiczne i mieszkańców, prowadzą programy stypendialne i grantowe, efektywnie rozliczają się z pozyskiwanych środków, budują stabilny system finansowy. Na konkretnych przykładach Nidzicy, Elbląga, Sokółki, Opola, Człuchowa i Biłgoraja prezentujemy pomysły i rozwiązania, które sprawdziły się i przynoszą organizacjom spodziewane efekty. Odsyłając także do innych źródeł informacji, zachęcamy do konsekwentnego poszerzania wiedzy z zakresu pozyskiwania, planowania i rozliczania finansów w organizacjach pozarządowych. Zapraszamy do lektury i do praktycznego wykorzystania wiedzy zawartej w publikacji. Zespół Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce wstęp

12 i ocena własnych działań 8 9 Zarządzanie, planowanie Prawne warunki działania organizacji pozarządowych półpraca z otoczeniem W Ws Finanse w organizacji pozarządowej

13 Tekst

14

15 Metoda K3 a planowanie strategii pozyskiwania funduszy Paweł Łukasiak, Agata Stafiej-Bartosik

16 F u n d r a i s i n g (ang.) zaplanowane pozyskiwanie środków finansowych na działania społeczne. F u n d r a i s e r (ang.) osoba zajmująca się zbieraniem pieniędzy (w większych organizacjach jest to często wydzielone stanowisko pracy). Słowo fundraising oznacza pozyskiwanie środków na rzecz organizacji lub inicjatyw społecznych. W krajach zachodnich fundraising uznawany jest za naukę, a nawet sztukę. Jak wynika z badań i licznych opracowań na temat polskiego sektora organizacji pozarządowych, kondycję (zwłaszcza finansową) tylko niewielkiej części z nich nazwać można stabilną. Budżet organizacji, obok takich czynników zewnętrznych jak strategia państwa wobec trzeciego sektora, polityka podatkowa, dostępne programy pomocowe czy zamożność społeczeństwa, zależy przede wszystkim od podejmowanych przez nią wysiłków i wytrwałości w pozyskiwaniu funduszy, wiedzy i umiejętności z zakresu zbierania pieniędzy i budowania trwałych relacji z darczyńcami. Zebrane fundusze mają zaś podstawowe znaczenie dla możliwości prowadzenia działań społecznych. Poszukiwanie darczyńców jest wielkim wyzwaniem dla fundacji i stowarzyszeń, szansą natomiast jest to, że mogą one korzystać z bardzo różnorodnych źródeł finansowania. Wsparcie pochodzić może od członków organizacji, zewnętrznych darczyńców indywidualnych i firm, od instytucji publicznych oraz od innych organizacji krajowych i zagranicznych. Źródłem dochodów bywa prowadzenie działalności gospodarczej lub zyski z posiadanego majątku, np. kapitału wieczystego. Istotnym i perspektywicznym źródłem pozyskiwania środków na działania prospołeczne staje się także środowisko biznesu. Sprzyjające warunki tworzy tu szerokie popularyzowanie społecznej odpowiedzialności i społecznego zaangażowania biznesu. Przedsiębiorcy coraz częściej traktują także działania społeczne jako inwestycję niezbędną dla osiągnięcia trwałego sukcesu komercyjnego. Społeczne zaangażowanie przybiera coraz ciekawsze formy, takie jak wspólne programy społeczne, kampanie, marketing społecznie zaangażowany (tzw. cause related marketing) i co szczególnie istotne z punktu widzenia organizacji często przeradza się Dla 77,3% organizacji pozarządowych najpoważniejszym problemem w prowadzeniu działalności społecznej są trudności w pozyskiwaniu funduszy [wg Stowarzyszenie Klon/Jawor, 2004]. w trwałą współpracę pomiędzy firmami a organizacjami. Współpracę, która w konsekwencji stanowić może jeden z najskuteczniejszych sposobów na osiągnięcie przez te ostatnie stabilności finansowej, tym samym gwarantować ich rozwój i stałe polepszanie jakości działań, a co za tym idzie realizację stawianych sobie celów. Podejście do tego wyzwania zależy od potrzeb i możliwości organizacji, sukces zaś opiera się na jej społecznym zapleczu, albo innymi słowy, na kapitale społecznym. Pozyskiwanie przez organizacje środków poprzez doraźne, partyzanckie akcje z przeznaczeniem na konkretny, pojedynczy cel przestaje mieć sens z punktu widzenia długofalowej strategii instytucji. Fundraising staje się poważnym wyzwaniem, wymagającym planowania, metodycznego podejścia, wiedzy i o ile to możliwe doświadczenia. Dlatego liderzy organizacji i instytucji publicznych zaczynają traktować fundraising z coraz większym zainteresowaniem. Poszukiwani są specjaliści funddraiserzy. Jednak wśród kadr zarządzających oczekiwania wobec fundraisingu wciąż częściej są oparte na mitach i stereotypach niż na praktyce i wiedzy. Rozpoczęliśmy więc, na podstawie wieloletnich doświadczeń autorów niniejszego opracowania, poszukiwania metody pozwalającej na możliwie proste i realistyczne przedstawienie zawiłości budowania skutecznych strategii fundraisingowych. Opracowaliśmy metodę K3, ponieważ uważamy, że skuteczne kampanie fundraisingowe wymagają dysponowania trzema rodzajami kapitału. Klasyczne podejście opiera się głównie na kapitale finansowym, od lat siedemdziesiątych także na kapitale ludzkim. Naszym zdaniem, rozwiązanie takie jest niepełne i nie gwarantuje trwałego powodzenia organizacji, jeśli jej menedżerowie nie dysponują trzecim typem kapitału kapitałem społecznym. Dopiero połączenie trzech kapitałów finansowego, ludzkiego i społecznego stanowi realną podstawę solidnej i perspektywicznej pozycji organizacji w obszarze działań społecznych, a także wyposaża organizację w niezbędną w dzisiejszych czasach możliwość trwałego funkcjonowania w zmiennych warunkach. Opracowanie to dotyczy pozyskiwania funduszy przez organizacje pozarządowe, będziemy więc w nim używać dalej określenia kapitał materialny zamiast finansowy, jako bardziej odpowiedniego w tym wypadku.

17 Naszym zdaniem strategia fundraisingowa, aby była skuteczna, powinna być oparta na metodzie K3, czyli zorientowana na tworzenie i czerpanie z trzech kapitałów: ludzkiego, społecznego i materialnego. W takiej też kolejności (kapitał ludzki, społeczny, materialny) należy nad nimi pracować. Kapitał ludzki Na pierwszym etapie powinniśmy skoncentrować się na tworzeniu zespołu, z którym wypracujemy rozwiązania operacyjne i będziemy je później realizować. Fundraising w żadnym wypadku nie jest zadaniem dla jednej osoby. Po pierwsze, efekty działań fundraisingowych pojawiają się najwcześniej po kilku miesiącach. Po drugie, większość działań fundraisingowych wymaga pracy zespołowej i precyzyjnego podziału zadań. Zespół możemy oprzeć na pracy osób zatrudnionych w organizacji albo wolontariuszy. Jego siłą będzie wspólnie wypracowana misja. Aby uruchomić zasoby wiedzy, doświadczenia, energii i entuzjazmu, musimy zdefiniować wartości, które cały zespół podziela i dla których postanawia zrealizować zadanie, a następnie określić, co jest naszym motorem działań w co wspólnie wierzymy tak mocno, że postanowiliśmy razem pracować. Dlatego na etapie budowania kapitału ludzkiego komunikację kierujemy do wewnątrz. Komunikacja wewnętrzna jest nastawiona na zakontraktowanie zespołu, czyli określenie wspólnej misji, celów, norm, zasad i planu działania. Na tym etapie możemy korzystać adekwatnie do wielkości naszego zespołu z tak zwanych metod HR-owskich metod zarządzania zasobami ludzkimi. Kapitał społeczny Kapitał społeczny w socjologii i ekonomii jest pojęciem stosunkowo nowym, zróżnicowanym pod względem definicji w zależności od szkoły. W metodzie K3 używamy go do określenia potencjału tkwiącego w sieciach kontaktów opartych na zaufaniu, normach i współpracy. I chociaż mamy świadomość umownego charakteru tego zwrotu, jesteśmy przekonani, że zastosowanie go do tworzenia strategii fundraisingowych będzie bardzo pomocną innowacją. W metodzie K3 najważniejszy jest właściwy charakter relacji międzyludzkich (oraz relacji pomiędzy innymi podmiotami instytucjonalnymi stworzonymi przez i z ludzi), prosty i udowodniony poprzez wiele uznanych eksperymentów, a opisany w tekstach naukowych. Relacje te i sieci z nich zbudowane powinny być traktowane jak kapitał, a więc coś, z czego nie tylko można czerpać zyski, ale także w co można inwestować oraz co da się przekazywać (z pokolenia na pokolenia, od osoby do osoby itp.). Zbliża to nieco definicję kapitału społecznego do kapitału ludzkiego, przy czym różnica polega na tym, że siła kapitału ludzkiego tkwi w jednostkach, a społecznego w relacjach pomiędzy nimi. Podstawową różnicą w budowaniu i czerpaniu z kapitału ludzkiego i kapitału społecznego jest zmiana kierunku komunikacji z do wewnątrz organizacji na na zewnątrz organizacji jak i samego komunikatu. Kapitał społeczny uruchamiamy, oczywiście opierając się na naszej misji, ale niekoniecznie jest ona głównym komunikatem kierowanym do sieci (innych podmiotów) na zewnątrz organizacji. Jednym z głównych czynników budujących kapitał społeczny jest zaufanie. Naszym zadaniem jest więc taka komunikacja i taka prezentacja naszych celów, aby osoby i instytucje niepołączone z nami tymi samymi wartościami i poczuciem misji, lecz ogólnie wrażliwe, zechciały zaufać nam i wybrać nasz projekt jako najskuteczniejszy i wart wsparcia. Dlatego komunikacja powinna być nastawiona na budowanie naszej wiarygodności i zaufania otoczenia poprzez poparcie dla konkretnych celów i planowanych przez nas rezultatów. Więcej zob. I. Gosk, K. Herbst, Zarządzanie organizacją pozarządową, [w:] Zarządzanie, planowanie i ocena własnych działań, Warszawa: ARFP, T. Kaźmiercak, Kapitał społeczny a rozwój społeczno-ekonomiczny. Przegląd podejść, Warszawa: [na prawach rkpsu], teoria: Metoda K3 a planowanie strategii pozyskiwania funduszy

18 14 15 Budując kapitał społeczny, stosujemy często zasady i techniki z zakresu PR. Dobór narzędzi będzie tu rzecz jasna wynikał z charakteru otoczenia projektu. Wielokrotnie należy oprzeć ten etap np. na serii indywidualnych spotkań służących nawiązaniu kontaktu z pewnymi osobami liderami opinii, lokalnymi autorytetami czy decydentami (przedstawicielami samorządu, środowiska kultury czy biznesu). To czas, gdy nasze działania skupiają się na budowaniu sieci współpracy i relacji. Liczne doświadczenia organizacji pokazują, że długoletnia praca nad budowaniem kapitału społecznego owocuje rezultatami w postaci sukcesów w pozyskiwaniu środków. Przykładowo, jednym z nich było przekazanie znacznej dotacji od darczyńców indywidualnych, którzy postanowili ustanowić fundusz imienny (rodziny Wróblewskich) w ramach programu stypendialnego Agrafka (program Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce). Należy podkreślić, że państwo Wróblewscy osobiście nie mieli wcześniej kontaktów ani z Akademią jako instytucją, ani z jej pracownikami, a decyzja przeznaczenia znacznych, jak na polskie warunki, oszczędności na cel społeczny podyktowana była wyłącznie dobrymi opiniami ich znajomych na temat dotychczasowej działalności ARFP. Podstawowe zatem znaczenie ma oparcie wysiłków fundraisingowych o kapitał społeczny, który jest nieocenionym zasobem i pozwala wyjaśnić wiele zjawisk w rozwoju społecznoekonomicznym różnych społeczności. Kapitał materialny Choć część ta zatytułowana jest kapitał materialny, to oczywiście dotyczy różnych zasobów. Dopiero dobrze przygotowany zespół (adekwatnie do planowanych działań) oraz odpowiednio duży kapitał społeczny będący do dyspozycji realizatorów projektu, pozwalają nam przejść do trzeciego etapu strategii fundraisingowej, czyli budowania kapitału materialnego. Kapitał materialny nie jest jedynie kwestią pieniędzy, ale przede wszystkim zaangażowania ludzi, ich wiedzy i doświadczeń, a więc kapitału ludzkiego, który uruchamia kapitał społeczny (kontakty, dostęp do informacji, podzielane z innymi wartości) w celu pozyskania kapitału materialnego, a co więcej na realizację działań wzmacniających tenże kapitał społeczny. I już mamy 3 x K! PR (ang. public relations) planowa, świadoma i trwała działalność organizacji polegająca na przekazywaniu informacji w celu wytworzenia w jej otoczeniu pożądanego obrazu. PR służy lepszej integracji organizacji ze środowiskiem, a tym samym ułatwia jej funkcjonowanie.

19 W tej części, zgodnie z metodą K3, nasza komunikacja jest zorientowana zarówno do wewnątrz (do partnerów, sojuszników, interesariuszy), jak i na zewnątrz (do otoczenia). Komunikacja może być również prowadzona poprzez reklamę społeczną lub kampanię marketingu społecznego. Istnieją społeczności, w których najlepszym sposobem działania okazuje się pospolite ruszenie prosty, masowy komunikat, nie ma on jednak na celu budowania kontaktów, ale uruchomienie wartości wyznawanych przez istniejące już sieci. Można też wykorzystać działania częściej wpisywane w metody i techniki budowania wizerunku organizacji, takie jak bale, koncerty, imprezy sportowe. Odwołując się do podzielanych potrzeb rozrywki towarzyskiej, fizycznej czy pożywki estetycznej lub intelektualnej, apelują one także do ogólnie uznanych wartości społecznych. Tu możemy rozwinąć wodze fundraisingowej fantazji, oczywiście pamiętając o odmiennych wymaganiach poszczególnych grup odbiorców naszych kampanii. Dopiero na tym etapie formułujemy konkretne oczekiwania, jakie ma spełniać budowany przez nas kapitał społeczny, jak i kierujemy je do otoczenia uruchamiamy kampanię fundraisingową. Budowanie strategii fundraisingowej z wykorzystaniem metody K3 Budowanie kapitału ludzkiego Fundraising stanowi wyzwanie, którego nie można powierzyć przypadkowej osobie. Co więcej, nawet dobrze przygotowany, profesjonalny fundraiser ma niewielkie szanse na sukces, jeśli będzie działał sam. Musimy więc zatrudnić albo wyszkolić kilka, w zależności od wielkości i potrzeb organizacji, osób odpowiedzialnych za pozyskiwanie środków na jej działalność. Zespół fundraiserów rozpocznie swoją działalność od opracowania komunikatu odwołującego się do misji organizacji. Odwołanie się do wspólnych wartości będzie służyć skupieniu wokół nich zespołu pracowników i wolontariuszy. Tworzenie zespołu polega ponadto na działaniach, takich jak wypracowanie sposobu komunikowania się (np. newsletter, lista dyskusyjna), zapewnienie miejsca pracy zespołu. teoria: Metoda K3 a planowanie strategii pozyskiwania funduszy

20 16 17 Zespół oraz jego poszczególni członkowie uczą się i doskonalą umiejętności pracy w grupie w trakcie prac nad różnymi aspektami strategii fundraisingowej. Najważniejsze z nich to określanie potrzeb, budżetu i harmonogramu. Potrzeby organizacji powinny wynikać z przyjętej strategii. Określają, co jest niezbędne, aby zrealizować zaplanowane cele i osiągnąć spodziewane rezultaty. Potrzeby organizacji dzielimy na: instytucjonalne (związane z rozwojem organizacji), programowe (związane z wypełnianiem misji, działalnością). Organizacja może oczekiwać nie tylko wsparcia finansowego, ale także darowizn rzeczowych, nieodpłatnych usług (np. druk, transport, szkolenia, doradztwo), bezpłatnego udostępnienia sprzętu, urządzeń, pomieszczeń, wykwalifikowanego personelu (wolontariusze, oddelegowani pracownicy firm), zniżek na produkty lub usługi, nieodpłatnej reklamy. Kolejnym etapem pracy zespołu fundraisingowego jest przygotowanie budżetu organizacji (ewentualnie poszczególnych programów/projektów). Budżet organizacji przygotowuje się zazwyczaj w perspektywie rocznej od stycznia do grudnia. Całkowity budżet powinien przedstawiać roczne planowane koszty oraz źródła ich finansowania. Należy także pamiętać i uwzględnić w budżecie koszty prowadzenia samych działań fundraisingowych. Harmonogram wykracza poza działania służące tworzeniu kapitału ludzkiego, uwzględnia także budowanie kapitału społecznego i materialnego. Budowanie kapitału społecznego Przygotowany i wyposażony zespół, czyli kapitał ludzki, może skupić się na budowaniu kapitału społecznego. Celem naszych działań na tym etapie jest więc budowanie: zaufania, sieci kontaktów, wartości, zasad i norm współpracy w szeroko rozumianym otoczeniu organizacji. Błędem wielu strategii fundaisingowych jest ograniczenie adresatów działań do grona potencjalnych darczyńców. Budując kapitał społeczny, powinniśmy kierować nasz komunikat do szerszego kręgu odbiorców, do osób i instytucji sojuszników i partnerów, spośród których w przyszłości część zostanie naszymi darczyńcami. Ponieważ potencjalni darczyńcy to z reguły grupa bardzo zróżnicowana oprócz tego, że jej członkowie stanowią otoczenie naszej organizacji zwykle trudno znaleźć dla niej wspólne cechy. Dlatego ważne jest, by zespół opracował komunikat oparty na mierzalnych, oczekiwanych rezultatach oraz na związanych z nimi wartościach. Budowanie kapitału społecznego to proces składający się z kilku etapów: 1. Analiza potrzeb i mapowanie społeczności/feasibility study projektu, czyli zanim zaczniemy komunikować na zewnątrz, powinniśmy poznać: potrzeby otoczenia; stan kapitału społecznego na zewnątrz, czyli: kto zna kogo, kto lubi kogo, kto z kim pracuje, kto komu ufa, co ludzi w danej społeczności szczególnie łączy, co ludzi w danej społeczności szczególnie antagonizuje. 2. Określenie sojuszników, przyjaciół oraz osób i grup ważnych dla realizacji projektu. 3. Na podstawie wyników pierwszego etapu opracowanie planowanych, mierzalnych rezultatów naszych działań określenie, jakie wartości (materialne, duchowe, etyczne) przemówią najlepiej do otoczenia. 4. Na podstawie poznanych norm i wartości otoczenia opracowanie komunikatu. 5. Dotarcie z komunikatem do grupy docelowej poprzez wykorzystanie dróg dostępu i sieci kapitału społecznego projektu. Identyfikacja sojuszników to dopiero początek procesu budowania kapitału społecznego. Jest to zadanie w miarę proste i jednorazowe. Stanowi wstęp do budowania sieci kontaktów.

21 Następnie należy zastanowić się, co łączy grupę zidentyfikowanych sojuszników i za pomocą jakich narządzi możemy się z nimi komunikować. Pojawi się także pytanie, czy ze wszystkimi możemy komunikować się za pomocą tych samych narzędzi, czy też powinniśmy przygotować tak zwane tailor-made media, a więc środki przekazu dostosowane do potrzeb, możliwości i oczekiwań poszczególnych grup odbiorców. Mogą do tego służyć np. newsletter, owa lista dyskusyjna, specjalna gazeta, a także indywidualne spotkania i grupowe spotkania towarzyskie. Czasem niezbędne okazuje się również zorganizowanie jakiegoś wydarzenia na większą skalę, na które zaproszeni zostaną sojusznicy, ambasadorowie i/lub potencjalni darczyńcy organizacji. Celem może być przypomnienie im o działaniach naszej organizacji i podziękowanie za wsparcie, ale także stworzenie okazji do spotkania i zachęcenie naszych sojuszników do dalszego wspierania naszych wysiłków. Przykładowo, działaniom fundraisingowym Fundacji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy sprzyja organizacja dużych, prestiżowych imprez, takich jak: zbieranie funduszy podczas koncertu WOŚP i podziękowanie wolontariuszom i sojusznikom poprzez Przystanek Woodstock. Impreza organizowana przez organizację cieszącą się zaufaniem danej społeczności ma szansę stać się także wydarzeniem, na którym wypada bywać. Tak stało się w przypadku spotkań przyjaciół Fundacji im. Stefana Batorego i balu charytatywnego organizowanego przez Nidzicki Fundusz Lokalny. Wreszcie ważne jest otwarte komunikowanie wartości i zasad, wyznawanych przez naszą organizację, a pośrednio uznawanych także przez naszych sojuszników. Prawidłowo zastosowane wartości, takie jak uczciwość, przejrzystość, solidność, terminowość dają poczucie bezpieczeństwa w kontaktach z naszą organizacją, co sprzyja budowaniu zaufania do nas potencjalnych partnerów i darczyńców. Współpracując z nami, partner musi mieć pewność, że bierzemy pełną odpowiedzialność za powodzenie wspartego przezeń projektu i że dołożymy wszelkich starań, aby jego inwestycja przyniosła korzyści zarówno nam, jak i przede wszystkim jemu. Historia współpracy biznesu i organizacji społecznych pełna jest wypadków, w których brak rzetelności i niskie standardy ze strony organizacji osłabiły zaufanie darczyńcy i nie tylko zaprzepaściły możliwość dalszej współpracy i otrzymania wsparcia, ale także negatywnie wpłynęły na reputację organizacji, utrudniając jej współpracę z innymi darczyńcami. Musimy wykazać się solidnością, przejrzystością finansową, udowodnić nasz profesjonalizm. Jednocześnie nie możemy jednak zapominać, że biznes zaprasza nas do współpracy, gdyż poszukuje czegoś więcej niż tylko partnera biznesowego naszym zadaniem jest wniesienie do wspólnych projektów wartości altruistycznych i społecznych, takich jak solidarność, bezinteresowność, pomoc potrzebującym. Komunikacja na zewnątrz powinna uczciwie, ale i w sposób bardzo zaplanowany, balansować pomiędzy twardymi dowodami naszej solidności a wartościami, które leżą u podłoża naszej misji i motywują nasze działania. Dążąc do profesjonalizmu w fundraisingu, nie zapominajmy, po co pozyskujemy fundusze. Budowanie kapitału materialnego Kapitał społeczny naszej organizacji zapewnia nam poparcie szerokiego grona sojuszników. Spośród nich, dzięki naszym kolejnym działaniom, wyłonimy grupę osób i instytucji, którzy udzielą nam bezpośredniego wsparcia, czyli naszych darczyńców. Motywacje darczyńców mogą być różne, np.: społeczna odpowiedzialność, chęć niesienia pomocy i rozwiązywania istotnych problemów; polepszenie relacji ze społecznością lokalną; identyfikacja z celami organizacji; realizacja polityki wspierania celów społecznych przez daną firmę/instytucję; budowanie dobrego wizerunku, prestiżu firmy/ instytucji/osoby; reklama, chęć zdobycia rozgłosu; wewnętrzna potrzeba (pobudki religijne, chęć pozostawienia po sobie czegoś trwałego, podtrzymanie dobrego samopoczucia i osiągnięcie osobistej satysfakcji); podtrzymywanie tradycji; moda; teoria: Metoda K3 a planowanie strategii pozyskiwania funduszy

22 korzyści materialne (np. odpisy podatkowe); nacisk ze strony opinii publicznej; wiele innych. pieniędzy, to znaczy dopasowania ich do potrzeb, oczekiwań i profilu potencjalnych darczyńców, a także do możliwości naszej organizacji Organizacje pozarządowe starając się o fundusze, często w pewnym stopniu rywalizują ze sobą. Trzeba zatem przekonać darczyńcę, że nasza propozycja jest unikalna i najlepsza. Powinniśmy więc sporządzić listę potencjalnych darczyńców, a następnie usystematyzować i scharakteryzować wyodrębnione grupy. Najłatwiej będzie przekonać do udzielenia wsparcia tych, którzy znajdują się najbliżej naszej organizacji, a potem darczyńców w mniejszym stopniu związanych z jej działaniami. Potencjalni darczyńcy to osoby i instytucje, które: znajdują się najbliżej organizacji (np. członkowie zarządu i rady organizacji, współpracujący eksperci, główni darczyńcy, członkowie i pracownicy organizacji); znają działania i misję organizacji, doceniają jej pracę (np. odbiorcy i aktywni uczestnicy programów organizacji, partnerzy i sojusznicy, a także ludzie, którzy chociaż raz wsparli działania organizacji); nie były dotychczas proszone o wsparcie, ale powinny być zainteresowane działaniami naszej organizacji (np. firmy i instytucje przeznaczające środki na cele zbliżone do naszych działań, firmy mogące wynieść korzyści marketingowo-promocyjne). W szczegółowej analizie należy wziąć pod uwagę wszystkie możliwe źródła finansowania. Na liście potencjalnych darczyńców znajdą się: lokalne i regionalne organizacje grantodawcze, ogólnopolskie organizacje wspierające, organizacje zagraniczne, fundusze europejskie, przedsiębiorstwa, jednostki administracji publicznej (samorządy lokalne, administracja państwowa), darczyńcy indywidualni itd. Do zadań naszego zespołu należał będzie także wybór odpowiednich metod i technik zbierania pieniędzy. Ich lista jest bardzo długa. Wybór zależy od pomysłowości i dobrego rozpoznania środowiska, w którym działa organizacja. Ważna jest umiejętność doboru najbardziej efektywnych sposobów zbierania Zwykle określona technika zbierania pieniędzy pociąga za sobą określone konsekwencje prawne, dlatego przed rozpoczęciem działań należy sprawdzić, jakie wymogi formalno-prawne organizacja powinna spełnić (np. uzyskać pozwolenie od stosownych organów administracyjnych, podpisać umowę, odprowadzić podatek itp.). Na tym etapie osoby odpowiedzialne za pozyskiwanie funduszy nawiązują kontakt z darczyńcą. Przed przystąpieniem do rozmów z potencjalnymi darczyńcami upewnijmy się, jakie programy wymagają finansowania i w jakiej wysokości, co stanie się z pozyskanymi pieniędzmi, jak zostaną rozliczone, jakie będą mierzalne efekty sfinansowanych działań. W fundraisingu ważna jest umiejętność słuchania, zwłaszcza wsłuchiwania się w potrzeby, problemy i oczekiwania darczyńców. Pamiętajmy także, że bardzo istotne jest pierwsze wrażenie, jakie robi osoba pozyskująca fundusze. Z darczyńcami kontaktujemy się na różne sposoby: listownie, telefonicznie, a także, co jest bodajże najważniejsze, podczas spotkań. Kilka podstawowych zasad obowiązujących w kontaktach z darczyńcą. 1. Poznanie darczyńcy. Zanim zwrócimy się do firmy/ instytucji o wsparcie, warto zapoznać się z jej działalnością. W miarę możliwości sprawdzić, ilu pracowników jest w niej zatrudnionych, jaka jest kondycja finansowa firmy/instytucji, na jakich zasadach można uzyskać środki na realizację programów społecznych, jak wygląda dotychczasowa komunikacja firmy (reklama, artykuły, wystąpienia publiczne jej przedstawicieli), co mówią o niej ludzie. Zastanówmy się także, czy nie znamy nikogo, kto pracuje w firmie lub zna kogoś, kto tam pracuje to jest właśnie korzyść płynąca z sieci! Pamiętajmy, zawsze należy być szczerym, aby nie stworzyć sytuacji niejasnej i niewygodnej dla naszego rozmówcy. 2. Liczy się pierwsze wrażenie. Rozmowa telefoniczna czy spotkanie z darczyńcą wymaga starannego przygotowania. Jeśli wywrzemy dobre wrażenie, Zob. s. 21

moduł 4 Finanse w organizacji pozarządowej

moduł 4 Finanse w organizacji pozarządowej moduł 4 Finanse w organizacji pozarządowej Finanse w organizacji pozarządowej WSTĘP (7) Spis rzeczy TEORIA Paweł Łukasiak, Agata Stafiej-Bartosik METODA K3 A PLANOWANIE STRATEGII POZYSKIWANIA FUNDUSZY

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIAT W BIZNESIE

WOLONTARIAT W BIZNESIE WOLONTARIAT W BIZNESIE 75,3 % największych firm udziela wsparcia finansowego dla ngo. Średnie wsparcie finansowe firm dla ngo wynosi 1,2 % rocznego przychodu firmy Małe i średnie firmy przeznaczają 6 razy

Bardziej szczegółowo

MISJA STRUKTURA ZARZĄDZANIE ZASADY WSPÓŁPRACA EFEKTY. Barbara Margol, Krzysztof Margol

MISJA STRUKTURA ZARZĄDZANIE ZASADY WSPÓŁPRACA EFEKTY. Barbara Margol, Krzysztof Margol MISJA STRUKTURA ZARZĄDZANIE ZASADY WSPÓŁPRACA EFEKTY Barbara Margol, Krzysztof Margol ETAPY TWORZENIA FUNDUSZU LOKALNEGO 1. MISJA I CELE 2. OKREŚLENIE PROGRAMU, STRUKTURA ORGANIZACYJNA, FORMALNO-PRAWNA

Bardziej szczegółowo

Wyzwania. Pozyskiwanie środków finansowych na działalność statutową jest wciąż największym wyzwaniem, przed jakim stoi Związek.

Wyzwania. Pozyskiwanie środków finansowych na działalność statutową jest wciąż największym wyzwaniem, przed jakim stoi Związek. Wyzwania Uważam, że jednym z ważniejszych problemów Związku jest brak wiedzy i umiejętności z zakresu pozyskiwania funduszy na prowadzone przez nie działania. W konsekwencji wiele cennych inicjatyw nie

Bardziej szczegółowo

Sztuka pozyskiwania wsparcia

Sztuka pozyskiwania wsparcia Sztuka pozyskiwania wsparcia Irena Krukowska Szopa Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja Szkolenie dla liderów społecznej odpowiedzialności biznesu Karczowiska, 25-27 kwietnia 2012r. Szkolenie realizowane

Bardziej szczegółowo

OFERTA PROJEKTU CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ

OFERTA PROJEKTU CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ OFERTA PROJEKTU CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ Centrum Aktywności Lokalnej to projekt oferujący kompleksowe wsparcie dla organizacji pozarządowych oraz grup nieformalnych działających na terenie województwa

Bardziej szczegółowo

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE MODELU LBG W FUNDACJACH KORPORACYJNYCH Warszawa, 11 września 2014r. Małgorzata Greszta, SGS Polska NASZA EKSPERCKA WIEDZA W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Propozycje na początek spotkania FILARY FUNDRAISINGU Granty Sponsoring Darczyńcy Działalność gospodarcza 23 metody finansowania trzeciego sektora Sponsoring Składki Granty Skarbonka Działalność gospodarcza

Bardziej szczegółowo

Kurs Zawodowych Fundraiserów

Kurs Zawodowych Fundraiserów Kurs Zawodowych Fundraiserów Sylabus CFR6 Zgodnie ze standardem kształcenia opracowanym przez Europejskie Stowarzyszenie Fundraisingu, tematyka zajęć kursowych obejmuje cztery zasadnicze obszary. Są to:

Bardziej szczegółowo

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu perspektywa małego i średniego biznesu Czy to tylko kwestia pieniędzy? Jak jest rozumiany

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLEŃ REALIZOWANYCH PRZEZ POLSKIE STOWARZYSZENIE FUNDRAISINGU:

OFERTA SZKOLEŃ REALIZOWANYCH PRZEZ POLSKIE STOWARZYSZENIE FUNDRAISINGU: OFERTA SZKOLEŃ REALIZOWANYCH PRZEZ POLSKIE STOWARZYSZENIE FUNDRAISINGU: Zapraszamy do udziału w szkoleniach organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Fundraisingu. Pokazujemy jak skutecznie pozyskać

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

Wizerunek organizacji pozarządowych. najważniejsze fakty 16% 24% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1

Wizerunek organizacji pozarządowych. najważniejsze fakty 16% 24% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1 Wizerunek organizacji pozarządowych najważniejsze fakty 24% 16% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1 Kiedy Polacy słyszą organizacja pozarządowa to myślą 79% 77% zajmują się głównie pomaganiem

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska PR jest bezpłatny PRowiec bez budżetu PRowiec rzecznik prasowy, ktoś, kto się tłumaczy, reaguje na

Bardziej szczegółowo

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Warszawa, listopad 2012 O badaniu i o prezentacji Najważniejsze informacje zebrane w badaniach: ilościowym i jakościowym (lipiec-wrzesień

Bardziej szczegółowo

powiat jeleniogórski

powiat jeleniogórski powiat jeleniogórski Rozwój uzdrowisk szansą rozwoju organizacji pozarządowych w powiatach jeleniogórskim, kłodzkim i wałbrzyskim To projekt, którego głównym celem jest wzmocnienie potencjału organizacji

Bardziej szczegółowo

BEZPŁATNA AKADEMIA ABC Lidera Ekonomii Społecznej W RAMACH PROJEKTU

BEZPŁATNA AKADEMIA ABC Lidera Ekonomii Społecznej W RAMACH PROJEKTU BEZPŁATNA AKADEMIA ABC Lidera Ekonomii Społecznej W RAMACH PROJEKTU Sieć MOWES Małopolskie Ośrodki Wsparcia Ekonomii Społecznej na rzecz wzmocnienia potencjału i rozwoju sektora ES w regionie DLA ORGANIZACJI

Bardziej szczegółowo

Metodologia Badanie ankietowe

Metodologia Badanie ankietowe Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Biuro Pełnomocnika ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi BADANIE POTENCJAŁU ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH Realizator badań Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Program nauczania a podstawa programowa

Program nauczania a podstawa programowa Program nauczania a podstawa programowa Program nauczania Młodzieżowe miniprzedsiębiorstwo a podstawa programowa przedmiotu uzupełniającego ekonomia w praktyce Temat lekcji Treści z programu nauczania

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie organizacją pozarządową aspekty prawne, finansowe i społeczne

Zarządzanie organizacją pozarządową aspekty prawne, finansowe i społeczne Zarządzanie organizacją pozarządową aspekty prawne, finansowe i społeczne 1. Podstawy zarządzania organizacjami non-profit Prowadzący: prof. dr hab. Ewa Stańczyk-Hugiet Celem tego modułu jest wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Lista najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi na temat Programu Wolontariatu Pracowniczego Grupy Górażdże Aktywni i Pomocni

Lista najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi na temat Programu Wolontariatu Pracowniczego Grupy Górażdże Aktywni i Pomocni Lista najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi na temat Programu Wolontariatu Pracowniczego Grupy Górażdże Aktywni i Pomocni Czym jest Program Wolontariatu Pracowniczego Grupy Górażdże Aktywni i pomocni?

Bardziej szczegółowo

USTAWA O ZBIÓRKACH PUBLICZNYCH. I inne możliwości finasowania organizacji pozarządowych

USTAWA O ZBIÓRKACH PUBLICZNYCH. I inne możliwości finasowania organizacji pozarządowych USTAWA O ZBIÓRKACH PUBLICZNYCH I inne możliwości finasowania organizacji pozarządowych I. ZBIÓRKI - STAN OBECNY Obowiązuje ustawa z 15 marca 1933 roku o zbiórkach publicznych, która wymagała : - Pozwolenia

Bardziej szczegółowo

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań Konkurs Młody Przedsiębiorca Żagań 2010 I. POJĘCIE BIZNESPLANU Biznes plan (ang business plan, corporate plan) jest dokumentem planistycznym związanym

Bardziej szczegółowo

Rola i miejsce rodziców w szkole, czyli jak zbudować partnerskie relacje?

Rola i miejsce rodziców w szkole, czyli jak zbudować partnerskie relacje? Rola i miejsce rodziców w szkole, czyli jak zbudować partnerskie relacje? Krótki przewodnik dla zainteresowanych opracowany przez: Elżbietę Piotrowską-Gromniak, Dorotę Wróblewską oraz Bożenę Jaszczuk.

Bardziej szczegółowo

Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego

Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Współpraca Biznes NGO: stan wiedzy, dotychczasowe doświadczenia, postawy i oczekiwania Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Plan prezentacji Plan prezentacji O czym będzie mowa? 1. Informacje

Bardziej szczegółowo

Tomasz Schimanek. Najważniejsze wnioski z paneli ekspertów organizowanych w ramach cyklu seminariów "Rola i modele fundacji w Polsce i w Europie"

Tomasz Schimanek. Najważniejsze wnioski z paneli ekspertów organizowanych w ramach cyklu seminariów Rola i modele fundacji w Polsce i w Europie Tomasz Schimanek Najważniejsze wnioski z paneli ekspertów organizowanych w ramach cyklu seminariów "Rola i modele fundacji w Polsce i w Europie" Zakładanie fundacji i likwidacja Rozwiązania prawne, które

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK ZGŁOSZENIOWY Nr... * / 2015

WNIOSEK ZGŁOSZENIOWY Nr... * / 2015 WNIOSEK ZGŁOSZENIOWY Nr... * / 2015 w kategorii Strategia społecznego zaangażowania Uprawnione do złożenia wniosku zgłoszeniowego są przedsiębiorstwa prywatne i państwowe oraz fundacje firm mających siedzibę

Bardziej szczegółowo

Public Relations. Programu Trzymaj Formę. Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP

Public Relations. Programu Trzymaj Formę. Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP Public Relations Programu Trzymaj Formę Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP Czym jest partnerstwo? Osoby fizyczne i organizacje reprezentujące sektor publiczny, pozarządowy oraz biznes, które angażują

Bardziej szczegółowo

Fundrasing Moduł 5. Materiały do Bazy Wiedzy. http://ekongo.pl

Fundrasing Moduł 5. Materiały do Bazy Wiedzy. http://ekongo.pl Fundrasing Moduł 5 Materiały do Bazy Wiedzy Autor: Jacek Sańko Publikacja została opracowana w ramach projektu Zrównoważony rozwój w organizacji kluczem do wzmocnienia potencjału realizowanego przez Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Jeśli nie wiadomo o co chodzi Finanse w NGO

Jeśli nie wiadomo o co chodzi Finanse w NGO Konferencja Lokalne Grupy Rybackie szansą czy tylko nadzieją? Jeśli nie wiadomo o co chodzi Finanse w NGO Gdańsk - Polfish czerwiec - 2011 r www.ngr.pila.pl Ziemowit Pirtań NGO społecznie czy profesjonalnie?

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK ZGŁOSZENIOWY Nr... * / 2012

WNIOSEK ZGŁOSZENIOWY Nr... * / 2012 WNIOSEK ZGŁOSZENIOWY Nr... * / 2012 w kategorii Strategia społecznego zaangażowania firmy Uprawnione do złożenia wniosku zgłoszeniowego są przedsiębiorstwa prywatne i państwowe oraz fundacje firm, mających

Bardziej szczegółowo

Klinika Biznesu. rozwój i innowacja. biznesu. Kompilator finansowy Moderator kooperacyjny. Virtual spot. Menadżer finansowy

Klinika Biznesu. rozwój i innowacja. biznesu. Kompilator finansowy Moderator kooperacyjny. Virtual spot. Menadżer finansowy KLINIKA biznesu pl Menadżer finansowy Virtual spot Kompilator finansowy Moderator kooperacyjny Klinika Biznesu rozwój i innowacja rozwój i innowacja Czy projekt jest dla Ciebie? Tak, jeżeli jesteś MIKRO

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów Wprowadzenie Rozdział I. Organizowanie instytucji kultury

Wykaz skrótów Wprowadzenie Rozdział I. Organizowanie instytucji kultury Wykaz skrótów... Wprowadzenie... Rozdział I. Organizowanie instytucji kultury... 1 1. Kompetencje organizatora instytucji kultury... 1 1.1. Kompetencje w zakresie tworzenia instytucji kultury... 2 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji 1 Najwyższa jakość działania [kultura osobista, lojalność, prawość i uczciwość, dbałość o ład i porządek, terminowość] Wyznacza oczekiwania dbając o ład

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Temat (rozumiany jako lekcja) 1. Etapy projektu 2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) wie na

Bardziej szczegółowo

KORPORACJE I DZIAŁALNOŚĆ SPOŁECZNA FOTO KRZYSZTOF KACZMAR

KORPORACJE I DZIAŁALNOŚĆ SPOŁECZNA FOTO KRZYSZTOF KACZMAR KORPORACJE I DZIAŁALNOŚĆ SPOŁECZNA FOTO KRZYSZTOF KACZMAR Akademia Liderów Rynku Kapitałowego Krzysztof Kaczmar Dyrektor Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy od 2001 roku, związany z Fundacją od 1997

Bardziej szczegółowo

1. Misja Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A.

1. Misja Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. 2 SPIS TREŚCI: 1. Misja Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A... 3 2. Cele polityki charytatywnej i sponsoringowej MARR S.A.........4 3. Obszary działalności charytatywnej i sponsoringowej MARR

Bardziej szczegółowo

BIZNES I NGO. dobre praktyki

BIZNES I NGO. dobre praktyki BIZNES I NGO dobre praktyki Biznes a dobroczynność Biznes Dobroczynność Interes Zysk Działalność gospodarcza Wizerunek Efektywność produkcji i usług Bezinteresowność Nie nastawiona na zysk Działalność

Bardziej szczegółowo

Centrum Wsparcia Organizacji. SIECIOWANIE ORGANIZACJI/INSTYTUCJI/G RUP (praca z lokalnymi liderami instytucjonalnymi)

Centrum Wsparcia Organizacji. SIECIOWANIE ORGANIZACJI/INSTYTUCJI/G RUP (praca z lokalnymi liderami instytucjonalnymi) Rozumienie środowiskowej pracy: Praca środowiskowa to działania aktywizujące, integrujące i budujące wspólnotę lokalną, które są podejmowane w społeczności lokalnej. Działania Powinny opierać się na aktywności

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa a program nauczania

Podstawa programowa a program nauczania Podstawa programowa a program nauczania Podstawa programowa przedmiotu uzupełniającego ekonomia w praktyce a program nauczania Młodzieżowe miniprzedsiębiorstwo Treści z podstawy programowej przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo lokalne a rozwój lokalny

Partnerstwo lokalne a rozwój lokalny Partnerstwo lokalne a rozwój lokalny Damian Dec 16 października 2009 Misja Regionalnego Centrum Wspierania Inicjatyw Pozarządowych Wspieranie społeczności Dolnego Śląska w sferze pożytku publicznego na

Bardziej szczegółowo

Centrum Wspierania Inicjatyw Pozarządowych Razem

Centrum Wspierania Inicjatyw Pozarządowych Razem Centrum Wspierania Inicjatyw Pozarządowych Razem Okres realizacji projektu: 01.01.2012 30.06.2014 Obszar: powiat złotoryjski, kamiennogórski, dzierżoniowski Raport potrzeb i możliwości podmiotów integracyjno-społecznych

Bardziej szczegółowo

20-007 Lublin e-mail: kgalka@axontax.pl kom.: 601 617 942

20-007 Lublin e-mail: kgalka@axontax.pl kom.: 601 617 942 Projekt Specjalista w zakresie rozliczeń podatkowych - kompleksowe szkolenie zawodowe dla osób o niskich kwalifikacjach realizowany przez AxonTax Sp. z o.o. współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Żebracy czy liderzy zmiany, marzyciele czy rzemieślnicy?

Żebracy czy liderzy zmiany, marzyciele czy rzemieślnicy? Żebracy czy liderzy zmiany, marzyciele czy rzemieślnicy? O mitach i faktach na temat pracy w trzecim sektorze i zbieraniu pieniędzy na cele społeczne i ekologiczne. Andrzej Pietrucha UWCBŚ, 24 lutego 2015

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce dla klas szkół ponadgimnazjalnych autor mgr inż. Jolanta Kijakowska ROK SZKOLNY 2014/15 (klasa II d) Temat (rozumiany

Bardziej szczegółowo

1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców]

1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców] 1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców] Obligatoryjny udział pracodawców na etapie przygotowania programów studiów

Bardziej szczegółowo

Diagnoza współpracy w projekcie pn: Wspólnie budujmy kapitał społeczny Kalisza wdrożenie standardów współpracy NGO i JST

Diagnoza współpracy w projekcie pn: Wspólnie budujmy kapitał społeczny Kalisza wdrożenie standardów współpracy NGO i JST KWESTIONARIUSZ ANKIETY Szanowni Państwo, serdecznie zapraszamy do udziału w badaniu, którego celem jest pozyskanie informacji nt. współpracy kaliskich organizacji pozarządowych (fundacji i stowarzyszeń)

Bardziej szczegółowo

Realne pieniądze na realne potrzeby, czyli fundraising w praktyce. Kongres Uniwersytetów Dziecięcych 26 marca 2015 Andrzej Pietrucha

Realne pieniądze na realne potrzeby, czyli fundraising w praktyce. Kongres Uniwersytetów Dziecięcych 26 marca 2015 Andrzej Pietrucha Realne pieniądze na realne potrzeby, czyli fundraising w praktyce. Kongres Uniwersytetów Dziecięcych 26 marca 2015 Andrzej Pietrucha Dziś opowiem: o fundacjach korporacyjnych w Polsce kogo i jak wspierają

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: PRZYGOTOWUJĄCE DO PODJĘCIA PRACY NA STANOWISKU JUNIOR ACCOUNTANT W MIĘDZYNARODOWYCH CENTRACH USŁUG BPO BPO/SSC

SZKOLENIE: PRZYGOTOWUJĄCE DO PODJĘCIA PRACY NA STANOWISKU JUNIOR ACCOUNTANT W MIĘDZYNARODOWYCH CENTRACH USŁUG BPO BPO/SSC BEZPŁATNE SZKOLENIE Przygotowujące do podjęcia pracy na stanowisku Junior Accountant w międzynarodowych centrach usług BPO/SSC WWW.WSB.PL DOWIEDZ SIĘ CZYM ZAJMUJĄ SIĘ DZIAŁY BPO I SSC I DLACZEGO POSZUKUJĄ

Bardziej szczegółowo

Załącznik 3. Uszczegółowione efekty kształcenia dla zawodu technik (fragment dotyczący przedmiotu realizującego efekty PDG)

Załącznik 3. Uszczegółowione efekty kształcenia dla zawodu technik (fragment dotyczący przedmiotu realizującego efekty PDG) Załącznik 3. Uszczegółowione efekty kształcenia dla zawodu technik (fragment dotyczący przedmiotu realizującego efekty PDG) Efekty kształcenia z podstawy programowej Uczeń: Działalność gospodarcza w. PDG(1)

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

W ramach cyklu każdy uczestnik weźmie udział w 96h szkoleń Podczas szkoleń uczestnicy będą pracować na programie księgowym REWIZOR GT

W ramach cyklu każdy uczestnik weźmie udział w 96h szkoleń Podczas szkoleń uczestnicy będą pracować na programie księgowym REWIZOR GT ZAPRASZAMY DO UDZIAŁU W CYKLU SZKOLEŃ, JEŚLI CHCESZ: nauczyć się lub pogłębić swoją wiedzę z zakresu prowadzenia księgowości w NGO, samodzielnie prowadzić księgowość w swojej organizacji, stworzyć lub

Bardziej szczegółowo

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Opis szkoleń planowanych do realizacji w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Jak poprawić wizerunek firmy?

Jak poprawić wizerunek firmy? Jak poprawić wizerunek firmy? Public Relations Poradnik dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Część 1 Komunikacja w firmie Celem komunikowania się jest: Przekazanie istotnych z punktu widzenia nadawcy

Bardziej szczegółowo

Zaangażowanie społeczne firm z branży paliwowej, energetycznej i wydobywczej w Polsce. Warszawa, 7 grudnia 2011 r.

Zaangażowanie społeczne firm z branży paliwowej, energetycznej i wydobywczej w Polsce. Warszawa, 7 grudnia 2011 r. Zaangażowanie społeczne firm z branży paliwowej, energetycznej i wydobywczej w Polsce Warszawa, 7 grudnia 2011 r. 1 Kontekst badania W tegorocznej edycji 4 firmy z 18 uczestników, w tym zwycięzca - PKN

Bardziej szczegółowo

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO PREAMBUŁA Przedsięwzięcie społeczne to przede wszystkim wielka odpowiedzialność wobec tych, na rzecz których działamy. To działanie powinno być trwałe i

Bardziej szczegółowo

Pokłady możliwości. Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020

Pokłady możliwości. Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020 Pokłady możliwości Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020 O Strategii Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KGHM Niniejszy dokument stanowi Strategię KGHM w obszarze

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich zaprasza do złożenia oferty cenowej z uwzględnieniem poniższych warunków:

ZAPYTANIE OFERTOWE. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich zaprasza do złożenia oferty cenowej z uwzględnieniem poniższych warunków: ZAPYTANIE OFERTOWE Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich zaprasza do złożenia oferty cenowej z uwzględnieniem poniższych warunków: 1. Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest wykonywanie zadań

Bardziej szczegółowo

Zaangażowanie społeczne instytucji finansowych w Polsce

Zaangażowanie społeczne instytucji finansowych w Polsce Zaangażowanie społeczne instytucji finansowych w Polsce Warszawa, 19 kwietnia 2011 r. 1 Kontekst badania W dotychczasowych czterech edycjach konkursu Liderzy Filantropii najwięcej uczestników reprezentowało

Bardziej szczegółowo

Firmowe media społecznościowe dla pracowników

Firmowe media społecznościowe dla pracowników Firmowe media społecznościowe dla pracowników Raport z badania Maciej Dymalski, Szymon Góralski Wrocław, 2012 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA JAKO NARZĘDZIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PLACÓWKĄ ZARZĄDZANIE PO WROCŁAWSKU prof. UWr Kinga Lachowicz-Tabaczek Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, HR Projekt Wrocław

Bardziej szczegółowo

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim 1 Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim Regionalne Centrum Ekonomii Społecznej raport z działalności 2010-2011 Toruń, maj 2011 roku Projekt jest współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Pozyskiwanie Funduszy zewnętrznych dla organizacji fundraising i sponsoring. Ewa Visan, Fundacja MY Pacjenci

Pozyskiwanie Funduszy zewnętrznych dla organizacji fundraising i sponsoring. Ewa Visan, Fundacja MY Pacjenci Pozyskiwanie Funduszy zewnętrznych dla organizacji fundraising i sponsoring Ewa Visan, Fundacja MY Pacjenci Definicja fundraisingu wg Wikipedii Fundraising proces zdobywania funduszy poprzez proszenie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH

Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH w roku 2011 1) Nazwa fundacji: siedziba: adres: Instytut Inicjatyw Pozarządowych Warszawa ul. Przybyszewskiego 32/34, 01-824 Warszawa

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ CZYM JEST PLAN DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (BIZNES-PLAN), I DO CZEGO JEST ON NAM POTRZEBNY? Plan działalności gospodarczej jest pisemnym dokumentem,

Bardziej szczegółowo

Organizacje pozarządowe lider ekonomii społecznej. Program wykładów szkoleniowych dla organizacji pozarządowych

Organizacje pozarządowe lider ekonomii społecznej. Program wykładów szkoleniowych dla organizacji pozarządowych Program wykładów szkoleniowych dla L.p. Temat wykładu Ogólny zarys merytoryczny wykładu Liczba godzin wykładowych Wykładowca Moduł I: Zagadnienia społeczne Wykluczenie społeczne podstawowe zagadnienia

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIAT ZMIENIA FIRMĘ. Program wolontariatu pracowniczego TAK od serca w Kredyt Banku

WOLONTARIAT ZMIENIA FIRMĘ. Program wolontariatu pracowniczego TAK od serca w Kredyt Banku WOLONTARIAT ZMIENIA FIRMĘ Program wolontariatu pracowniczego TAK od serca w Kredyt Banku Szczecin, 24 listopada 2011 Wolontariat pracowniczy Stworzenie możliwości i zachęcanie pracowników do nieodpłatnych,

Bardziej szczegółowo

Tomasz Schimanek. nowy wymiar współpracy finansowej. samorządu z organizacjami. pozarządowymi

Tomasz Schimanek. nowy wymiar współpracy finansowej. samorządu z organizacjami. pozarządowymi Tomasz Schimanek REGRANTING: nowy wymiar współpracy finansowej samorządu z organizacjami pozarządowymi VI FORUM PEŁNOMOCNIKÓW DS. NGO Kraków, 24 czerwca 2015r. 1. Regranting i praktyka jego stosowania

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIAT PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY

WOLONTARIAT PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY Człowiek jest wspaniałą istotą nie z powodu dóbr, które posiada, ale jego czynów. Nie ważne jest to co się ma, ale czym się dzieli z innymi - Jan Paweł II PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY WOLONTARIAT - program społeczny

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Monika Kos, radca ministra Departament Polityki Wydatkowej Warszawa, 13 stycznia 2015 r. Program prezentacji

Bardziej szczegółowo

Program Wolontariatu Pracowniczego Kredyt Banku i WARTY. TAK od serca. zaangażować? Szczecin, 19 listopada 2010

Program Wolontariatu Pracowniczego Kredyt Banku i WARTY. TAK od serca. zaangażować? Szczecin, 19 listopada 2010 Program Wolontariatu Pracowniczego Kredyt Banku i WARTY TAK od serca - dlaczego warto się zaangażować? Szczecin, 19 listopada 2010 Czym nie jest CSR? CSR to nie jest: wyłącznie filantropia i wspieranie

Bardziej szczegółowo

Na terenie miasta aktywnie działa ok. 150 organizacji pozarządowych z czego 26 ma status organizacji pożytku publicznego 1. 1 Dane z marca 2015 r.

Na terenie miasta aktywnie działa ok. 150 organizacji pozarządowych z czego 26 ma status organizacji pożytku publicznego 1. 1 Dane z marca 2015 r. Sprawozdanie z realizacji przez Gminę Miasto Ostrów Wielkopolski programu współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH

Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH w roku 2010 1) Nazwa fundacji: siedziba: adres: Instytut Inicjatyw Pozarządowych Warszawa ul. Przybyszewskiego 32/34, 01-824 Warszawa

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Rozdział I Postanowienia ogólne

WSTĘP. Rozdział I Postanowienia ogólne PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU PISKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 UST. 3 USTAWY Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 R. O DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO I O WOLONTARIACIE,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie

PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie I. Postanowienia ogólne 1. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Świdwinie jest jednostką finansów publicznych realizującą zadania

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego

Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego Paweł Trochimiuk Prezes Partner of Promotion Warszawa, 20.11.2013r. Agenda Definicje Public Relations Rodzaje komunikacji Komunikacja

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I INFORMACJE O ORGANIZACJI

CZĘŚĆ I INFORMACJE O ORGANIZACJI numer wniosku: data wpłynięcia: Program Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce Przed wypełnieniem wniosku prosimy upewnić się, czy siedziba Państwa

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE FUNDACJI ROZWOJU BIZNESU STARTER Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZA ROK 2013

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE FUNDACJI ROZWOJU BIZNESU STARTER Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZA ROK 2013 Fundacja Rozwoju Biznesu STARTER Al. Wyścigowa 14 lok. 402 02-681 Warszawa tel./fax 22 436 10 98 KRS 0000320647 Warszawa, 19 grudnia 2014 roku Podstawa prawna sporządzenia sprawozdania: 1) Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl BIZNESPLAN Każda działalność gospodarcza, nawet najmniejsza, musi zostać skrupulatnie zaplanowana. Plan przedsięwzięcia gospodarczego konstruuje się zazwyczaj w formie biznesplanu. Biznesplan 1 (ang. business

Bardziej szczegółowo

Efektywne pozyskiwanie 1% z Programem PIT Projekt PITax.pl dla OPP

Efektywne pozyskiwanie 1% z Programem PIT Projekt PITax.pl dla OPP Efektywne pozyskiwanie 1% z Programem PIT Projekt PITax.pl dla OPP Dotacje na innowacje Inwestujemy w Waszą przyszłość. Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w

Bardziej szczegółowo

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy 1. Wstęp Niniejszy raport został opracowany celem przedstawienia potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy w całej Polsce

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE. Celem projektu jest wprowadzanie zmian proekologicznych w sektorze MSP.

ZAPROSZENIE. Celem projektu jest wprowadzanie zmian proekologicznych w sektorze MSP. ZAPROSZENIE Stowarzyszenie Rozwoju Edukacji Ustawicznej Transfer ogłasza otwarty konkurs ofert polegający na przygotowaniu imprezy promocyjnej z okazji Światowego Dnia Wody dla projektu LIFE/3 x Środowisko

Bardziej szczegółowo

Opracowanie wniosków i rekomendacji na Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych. Rola trzeciego sektora w rozwoju kraju

Opracowanie wniosków i rekomendacji na Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych. Rola trzeciego sektora w rozwoju kraju Opracowanie wniosków i rekomendacji na Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych Rola trzeciego sektora w rozwoju kraju Diagnoza Po odzyskaniu przez Polskę wolności w 1989 r. nastąpił dynamiczny rozwój

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ WNIOSKU O DOFINANSOWANIE W KONKURSIE FUNDUSZU INICJATYW OBYWATELSKICH MIKRODOTACJE-MAŁE INICJATYWY LOKALNE

FORMULARZ WNIOSKU O DOFINANSOWANIE W KONKURSIE FUNDUSZU INICJATYW OBYWATELSKICH MIKRODOTACJE-MAŁE INICJATYWY LOKALNE FORMULARZ WNIOSKU O DOFINANSOWANIE W KONKURSIE FUNDUSZU INICJATYW OBYWATELSKICH MIKRODOTACJE-MAŁE INICJATYWY LOKALNE I. WNIOSKODAWCA I REALIZATOR PROJEKTU PROSZĘ WSTAWIĆ ZNAK X PRZY PRAWIDŁOWYM: Młoda

Bardziej szczegółowo

USŁUGI RACHUNKOWE I FINANSOWE ODPOWIEDŹ NA INDYWIDUALNE POTRZEBY KLIENTA GWARANCJA PROFESJONALNYCH ROZWIĄZAŃ

USŁUGI RACHUNKOWE I FINANSOWE ODPOWIEDŹ NA INDYWIDUALNE POTRZEBY KLIENTA GWARANCJA PROFESJONALNYCH ROZWIĄZAŃ USŁUGI RACHUNKOWE I FINANSOWE ODPOWIEDŹ NA INDYWIDUALNE POTRZEBY KLIENTA GWARANCJA PROFESJONALNYCH ROZWIĄZAŃ Spis treści: Kim jesteśmy... 3 Czym się zajmujemy... 4 Korzyści ze współpracy z FIN-CON... 5

Bardziej szczegółowo

Obywatele dla Demokracji. Projekty systemowe

Obywatele dla Demokracji. Projekty systemowe Obywatele dla Demokracji Projekty systemowe Projekty tematyczne i rozwój instytucjonalny Kwota przeznaczona na dotacje: 26,5 mln EUR i rozwój instytucjonalny Obywatele dla Demokracji Program finansowany

Bardziej szczegółowo

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Opracowała Janina Nowak WOM Gorzów Wlkp. 2006 Co to jest projekt edukacyjny

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOPOLSKA FEDERACJA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH 00-031 Warszawa, ul. Szpitalna 5/5 REGON 015678615 NIP 525-23-00-193

OGÓLNOPOLSKA FEDERACJA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH 00-031 Warszawa, ul. Szpitalna 5/5 REGON 015678615 NIP 525-23-00-193 OGÓLNOPOLSKA FEDERACJA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH 00-031 Warszawa, ul. Szpitalna 5/5 REGON 015678615 NIP 525-23-00-193 Wprowadzenie do sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2011 I. Ogólnopolska Federacja

Bardziej szczegółowo

Miejski Klub Sportowy Pogoń Miechów ul. Marii Konopnickiej 19, 32-200 Miechów. Szanowni Państwo,

Miejski Klub Sportowy Pogoń Miechów ul. Marii Konopnickiej 19, 32-200 Miechów. Szanowni Państwo, Miejski Klub Sportowy Pogoń Miechów ul. 32-200 Miechów Szanowni Państwo, w imieniu Zarządu Miejskiego Klubu Sportowego Pogoń Miechów, mam zaszczyt zaprosić Państwa do współpracy z jednym z najstarszych

Bardziej szczegółowo

Fundacje korporacyjne i ich fundatorzy IV. Seminarium Forum Darczyńców w Polsce z cyklu Standardy działania fundacji korporacyjnych

Fundacje korporacyjne i ich fundatorzy IV. Seminarium Forum Darczyńców w Polsce z cyklu Standardy działania fundacji korporacyjnych Fundacje korporacyjne i ich fundatorzy IV. Seminarium Forum Darczyńców w Polsce z cyklu Standardy działania fundacji korporacyjnych Bogdan Benczak, Prezes Zarządu Fundacji PZU Izabela Rakuć-Kochaniak,

Bardziej szczegółowo

2. realizacja projektu W kuźni talentów twórczość uczniów na rzecz społeczności lokalnej dofinansowanego przez Urząd Gminy w Zabierzowie,

2. realizacja projektu W kuźni talentów twórczość uczniów na rzecz społeczności lokalnej dofinansowanego przez Urząd Gminy w Zabierzowie, 5. wyszukiwanie szczególnie uzdolnionych młodych ludzi oraz pomoc i wsparcie ich edukacji, w szczególności poprzez: a) nagradzanie lub sponsorowanie dzieci i młodzieży na rzecz których działa Fundacja,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU PISKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 UST. 3 USTAWY Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 R.

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU PISKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 UST. 3 USTAWY Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 R. PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU PISKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 UST. 3 USTAWY Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 R. O DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO I O WOLONTARIACIE,

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorcy mają wybór: skorzystać z prawa do odliczenia VAT naliczonego, czy zaliczyć daną darowiznę w koszty uzyskania przychodu.

Przedsiębiorcy mają wybór: skorzystać z prawa do odliczenia VAT naliczonego, czy zaliczyć daną darowiznę w koszty uzyskania przychodu. Przedsiębiorcy mają wybór: skorzystać z prawa do odliczenia VAT naliczonego, czy zaliczyć daną darowiznę w koszty uzyskania przychodu. Od wielu lat podnoszony był problem producentów żywności związany

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r.

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r. Strategia CSR Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Sierpień 2015 r. Misja i wartości Grupy Kapitałowej GPW Misja Grupy Kapitałowej GPW Naszą misją jest rozwijanie efektywnych mechanizmów

Bardziej szczegółowo