Szkolenie w zakresie anestezjologii obejmować powinno w bloku operacyjnym nie tylko

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Szkolenie w zakresie anestezjologii obejmować powinno w bloku operacyjnym nie tylko"

Transkrypt

1 SZKOLENIE ANESTEZJOLOGICZNE DLA PERSONELU BLOKU OPERACYJNEGO Tadeusz Szreter STRESZCZENIE Szkolenie w zakresie anestezjologii obejmować powinno w bloku operacyjnym nie tylko personel anestezjologiczny, lecz także inne zespoły. Takie działanie ma za zadanie współpracę zespołową konieczną w czasie normalnej pracy ale także w wypadku powikłań. Organizacja szkolenia należy do obowiązków kierownika bloku operacyjnego i pielęgniarki oddziałowej zespołu anestezjologicznego. Szkolenie takie powinno być ciągłe i obowiązkowe. Zakres szkolenia Tematyka szkolenia powinna obejmować tematy z zakresu programu specjalizacji w zakresie anestezjologii (lekarskiej i pielęgniarskiej), lecz musi być dostosowana do warunków danego bloku operacyjnego i wiedzy uczestników. Tematy szkoleń powinny mieć charakter praktyczny. Prowadzenie szkoleń oddzielnie dla lekarzy i pielęgniarek nie zawsze jest możliwe, ma to miejsce jedynie w dużych zespołach. Najbardziej wartościowe szkolenia powinny dotyczyć postępowania zespołowego. Działania w bloku operacyjnym obejmują współpracę wielu zespołów które wzajemnie powinny się ze sobą właściwie porozumieć i uzgodnić swoje działania przed (a nie w trakcie) wykonaniem pracy lub określonego zadania. Przykładowe problemy szkoleniowe mogą dotyczyć: a. określanie ryzyka poszczególnych działań i ich etapów, b. typowe i zalecane postępowanie w określonych sytuacjach, c. omawianie poszczególnych standardów ze wskazaniem udziału określonych osób w ich wykonaniu,

2 d. analizowanie powikłań ze wskazaniem na przyczyny ich powstawanie, e. zachowania się poszczególnych osób w sytuacjach zagrożenia (symulacje takich sytuacji), f. prowadzenia dokumentacji bieżącej i sposobu jej wykonywania. Sposoby i metody szkolenia Ze względu na charakter pracy w bloku operacyjnym organizacja szkoleń, szczególnie różnych zespołów, jest trudna. Szczególnie trudne jest włączenie do szkoleń osób z zespołów zabiegowych. Plan pracy bloku operacyjnego powiniene być tak ułożony aby pozwalał na regularne prowadzenie szkoleń, najlepiej w określonych odstępach czasu. Konieczny jest plan szkoleń podawany z wyprzedzeniem i znany wszystkim osobom. Szkolenia powinny mieć charakter praktyczny dostosowany do warunków pracy danego bloku operacyjnego. Należy zawsze poprosić określoną osobę której zadaniem jest krótkie wprowadzenie w omawiany temat. Najważniejszą rolę spełnia prowadzący szkolenie (lekarz lub pielęgniarka), który powinien podsumować i przedstawić wnioski możliwe do realizacji. W wielu zagadnieniach korzystne jest dopuszczanie firm (farmaceutycznych i sprzętowych), których możliwości prezentacji są bardzo zaawansowane. Procedury i standardy postępowania Procedury i standardy postępowania mogą stanowić znakomity materiał szkoleniowy, pod warunkiem że są spisane i dostępne dla pracowników bloku operacyjnego. Procedury i standardy powinny obejmować zasady postępowania w określonych sytuacjach oraz postępowanie w róznych metodach znieczulenia. Obowiązkiem kierownika bloku operacyjnego i pielęgniarki oddziałowej jest zmiana standardów zgodnie z postępem wiedzy i dostosowywanie ich do aktualnych wymagań danego bloku operacyjnego.

3 Raporty, brefingi Dobrym zwyczajem w bloku operacyjnym jest codzienna odprawa (brefing) przed rozpoczęciem dnia pracy. Celem takiej odprawy jest rozdział obowiązków zgodnie z planem operacyjnym oraz omówienie sytuacji szczególnych. Odprawy takie można również wykorzystać do celów szkoleniowych, przekazując odpowiednie zalecenia. Zjazdy, sympozja, konferencje szkoleniowe Spełniają bardzo ważną rolę, jednak są najtrudniejsze w realizacji głównie z powodu wysokich ich kosztów. W tego rodzaju szkoleniach biorą zazwyczaj udział nieliczne osoby, stąd bardzo ważne jest przekazywanie nabytej wiedzy w zespole. Symulacja jako metoda szkolenia w anestezjologii i intensywnej terapii Symulacja (simulatio) to sztuczne odtwarzanie właściwości danego obiektu, zjawiska lub przestrzeni występujących w naturze lecz trudnych do obserwowania, zbadania, powtórzenia, umożliwia prowadzenie pomiarów, badań, nauki, treningów w wybranym miejscu i czasie 1 Symulacja jest standardową metodą uczenia, sprawdzania poprawności wykonywania pewnych złożonych czynności i od dawna już stosowana jest w lotnictwie, astronautuce, dozorze elektrowni atomowych, kolejnictwie, wojsku oraz w medycynie. Symulacja polega na odtworzeniu rzeczywistego przebiegu określonego powikłania występującego w przebiegu znieczulenia lub innego zabiegu np. epizodu hipertermii złośliwej. W danej sesji ćwiczone jest jedynie jedno powikłanie. Anestezjolog szkolony pracuje w normalnym stanowisku znieczulenia w sali operacyjnej i wykonuje takie czynności

4 jak w przebiegu normalnego znieczulenia. Przed symulacją zaznajamiany jest z pacjentem i jego problemami, rodzajem wykonywanego zabiegu i szczególnymi problemami. Przebieg określonego powikłania tworzy scenariusz symulacji. Scenariusz taki w języku programowania wprowadzany jest do systemu komputerowego a następnie odtwarzany w czasie rzeczywistym w przebiegu symulacji. Dochodzi do zmian parametrów monitorowanych odczytywanych z ekranu aparatury monitorującej. Na podstawie tych zmian anestezjolog musi podjąć określone decyzje zgodne z posiadaną wiedzą i wykonać określone czynności. Sposób wykonania tych czynności jest zapisywany (obraz, dźwięk). W czasie debrifingu następuje otworzenie tych danych i omówienie postępowania anestezjologa. Postępowanie takie ma wyłącznie charakter szkoleniowy. Praca anestezjologa, stanowisko pracy, sposoby podejmowania decyzji. Podobieństwo pracy pilota i anestezjologa jest tak duże, że stanowisko znieczulenia określa się mianem kokpitu anestezjologicznego. W nim bowiem zgromadzone są wszystkie informacje jak i elementy sterowania procesami które wykonują zarówno pilot jak i anestezjolog. Istota pracy obydwu tych specjalistów polega na współpracy z urządzeniami technicznymi które generują informacje ale także przyjmują polecenia na wykonanie określonych czynności. Takie połączenie człowieka z urządzeniami technicznymi odbywa się poprzez tzw. interface człowiek/urządzenie. Zarówno w kokpicie pilota jak w kokpicie anestezjologicznym poszczególne elementy wyposażenia zawsze znajdują się w odpowiednim i tym samym miejscu zaś system prezentowanych informacji posiada (lub powinien posiadać) ten sam format. Tylko wtedy odczyt informacji jak i wykonywanie czynności może odbywać się w sposób właściwy, szybki i bezbłędny.

5 Wypadki i ich przyczyny Wypadki powstają w 80% z powodu błędu człowieka, w 20 % w wyniku błędu sprzętu. Taka zależność utrzymuje się w lotnictwie, podobne zależności stwierdzono w anestezjologii. Błędy można podzielić na 3 rodzaje: a. Pomyłka gdy zamierzone działanie jest prawidłowe jednak wykonanie jest złe. b. Błąd zamierzone działanie jest od początku złe c. Zaniedbanie gdy nie podjęto działania chociaż takie działanie było niezbędne. Powyższe rodzaje błędów występują głównie w wyniku braku odpowiedniej wiedzy lub niemożliwości podjęcia właściwego działania. Sama znajomość odpowiednich algorytmów postępowania nie jest w takich sytuacjach wystarczająca, należy mieć jeszcze pewność, że w określonej sytuacji zostanie podjęte odpowiednie postępowanie i że będzie ono poprawne. Temu celowi ma służyć symulacja. Przyczyny błędów są bardzo różne głównie jednak wynikają one z nieprawidłowego działania człowieka (anestezjologa). Jako przyczyny powstawania błędów uznaje się następujące sytuacje: brak wiedzy, niemożność wykorzystania wiedzy, niemożność zaakceptowania wniosków wypływających z analizy sytuacji, zła ocena sytuacji. Metody szkolenia Anestezjolog nawet bez posiadania specjalizacji przechodzi przeszkolenie teoretyczne i po zapoznaniu się ze sprzętem (bez zdefiniowania ani procedury ani czasu) wykonuje znieczulenia każdym rodzajem aparatu bez posiadania licencji. W wypadku wystąpienia powikłań zdobywa doświadczenie czyli uczy się na swoich błędach. Z tego powodu mimo

6 wprowadzenia nowoczesnej aparatury i leków częstość występowania powikłań nie zmniejszyła się znacząco. Pilot = szkolenie symulacja praca Anestezjolog = szkolenie praca Metody szkolenia lekarzy w tym również anestezjologów opierają się na zasadzie szkolenia podyplomowego. W założeniu stwierdza się, że jest to szkolenie ciągłe, jednak realizacja tej zasady ciągłości nie jest możliwa do sprawdzenia. Praktycznie lekarz po otrzymaniu dyplomu i uzyskaniu specjalizacji może w ogóle nie zetknąć się z żadną formą szkolenia. Szczególnie obecnie, gdy za szkolenie coraz częściej obowiązuje odpłatność i konieczność czasowej nieobecności w pracy (praktyce prywatnej) anestezjolodzy nie są zainteresowani formami szkolenia podyplomowego. Szkolenie anestezjologów odbywa się wyłącznie teoretycznie, polegając na wysłuchaniu mniej lub bardziej kompetentnych wykładowców. Forma szkolenia z nielicznymi wyjątkami nie jest oceniania zarówno przez słuchaczy czy gremia odpowiedzialne za proces szkolenia. Protokoły postępowania Dla ujednolicenia postępowania szczególnie w sytuacjach nagłych modne obecnie stało się wprowadzanie protokołów postępowania i algorytmów. Są to dokumenty których należy się nauczyć i według nich postępować. Nikt jednak nie sprawdza czy dany lekarz umie i czy postępuje według nich w sytuacji gdy powinny być użyte. Jedyną metodą sprawdzenia poprawności użycia tych zasad byłoby wytworzenie określonej sytuacji powikłań i sprawdzenie poprawności postępowania lekarza. Temu celowi służy symulacja.

7 Symulacja W sali operacyjnej zadania wykonuje zespół (operacyjny, anestezjologiczny), podobnie dzieje się w czasie lotu. Istotnym jest, aby w sytuacji krytycznej poszczególni członkowie zespołu wiedzieli jak należy prawidłowo postąpić. Wykrycie tych zależności doprowadziło do opracowania programów zarządzania zasobami ludzkimi (crew resource management CRM). Głównym celem CRM jest doprowadzenie do zespołowego działania załogi/zespołu oraz do uświadomienia znaczenia współpracy jako środka zapobiegającego powstawaniu błędów. 2 Scenariusze Przebieg symulacji czyli przebiegu określonego powikłania tworzy scenariusz symulacji. Scenariusz taki w specjalnym języku komputerowym wprowadzany jest do systemu komputerowego a następnie odtwarzany w czasie rzeczywistym w przebiegu symulacji. W wyniku działania scenariusza dochodzi do zmian parametrów monitorowanych odczytywanych z ekranu aparatury monitorującej. Na podstawie tych zmian anestezjolog musi podjąć określone decyzje zgodne z posiadaną wiedzą i wykonać określone czynności. Sposób wykonania tych czynności zapisywany jest na taśmie wideo a polecenia zapisywane na taśmie magnetofonowej tworząc dokumentację symulacji. W czasie debrifingu następuje otworzenie tych źródeł i omówienie postępowania anestezjologa. Można tworzyć nieograniczoną liczbę scenariuszy dotyczącą praktycznie wszystkich występujących powikłań. Anestezjolog ma więc możliwość sprawdzenia swojego postępowania w rzadko występujących powikłaniach w których ze względu na rzadkość nie posiada dostatecznego praktycznego doświadczenia.

8 Ośrodki symulacji Po potwierdzeniu skuteczności szkolenia metodą symulacji bardzo szybko, szczególnie w USA zaczęły powstawać ośrodki symulacji (Center for Medical Simulation). 6 Obecnie na świecie działa ponad 200 ośrodków symulacji dla potrzeb anestezjologii, większość w USA, Japonii, Szwajcarii, Holandii, Anglii, Danii. Najczęściej stosowany jest system symulacji firmy METI lub Liman firmy Laerdal. Celem tych ośrodków jest szkolenie anestezjologów i lekarzy innych specjalności, demonstracje i praca na sprzęcie określonych firm oraz ekspertyzy dla potrzeb firm ubezpieczeniowych. Organizacyjnie ośrodki symulacji stanowią część zespołów anestezjologicznych lub tworzą fundacje niezależne finansowo. Certyfikaty tych ośrodków honorowane są jako dorobek szkoleniowy przez narodowe Towarzystwa Anestezjologii i włączone są do systemu szkolenia ciągłego. 7,8 Organizacja symulacji Układ funkcjonalny symulatora. Symulator jest urządzeniem pozwalającym wytworzyć sytuacje powikłań i posiadającym realny interface użytkownika. W wypadku symulatora anestezjologicznego jest to sztuczny pacjent (manekin) posiadający możliwość intubacji, kontroli oddechu, podawania leków, wykonywania różnych zabiegów (np. defibrylacji, masażu serca i innych). Stanowisko anestezjologiczne wyposażone jest w aparat do znieczulenia, system monitorowania, respirator operacyjny oraz cały niezbędny sprzęt do prowadzenia znieczulenia (pompy, podgrzewacze krwi i płynów, leki, defibrylator). Anestezjolog prowadzi typową dokumentację przebiegu znieczulenia. Ośrodek symulacji składa się z 3 zasadniczych części: a. sali symulacji

9 Jest to normalna sala operacyjna z pełnym stanowiskiem do znieczulenia (aparat do znieczulenia, aparatura monitorująca, leki, aparatura pomocnicza, dokumentacja). Zamiast pacjenta znajduje się na stole operacyjnym manekin, na którym można wykonać intubację, wentylować płuca, podawać leki. Działania chirurga wykonuje najczęściej osobna osoba. Działania anestezjologa obserwowane są przez dwie kamery TV i nagrywane na taśmę. Podobnie nagrywane są wszystkie rozmowy. b. pomieszczenia kontrolnego W pomieszczeniu tym znajduje się system komputerowy generujący określone scenariusze powikłań transmitowane do aparatury monitorującej. Sytuacja z sali operacyjnej wyświetlana jest na monitorze TV. c. pomieszczenia do omówienia symulacji (debrefing room). Po zakończeniu symulacji następuje jej odtworzenie i omówienie. Błędy zostają skorygowane. Przeprowadzenie symulacji wymaga działania kilku osób: a. instruktora który koordynuje całość scenariusza b. operatora obsługującego system komputerowy c. chirurga lub osoby zastępującej (np. pielęgniarki operacyjnej). d. Pielęgniarki anestezjologicznej. Szkolony anestezjolog prowadzi normalną dokumentację znieczulenia, wykonuje wszystkie czynności manualne i podaje leki i płyny. Czas trwania jednego scenariusza wynosi najczęściej ok. 30 min. W podobny sposób można prowadzić symulację intensywnej terapii

10 Symulator anestezjologiczny SIMA W Ośrodku Szkolenia i Symulacji Kliniki Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytutu Pomnika Centrum Zdrowia Dziecka oraz Klinice Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytutu Onkologii w Warszawie szkolenie zorganizowane jest zgodnie z wyżej podanymi zasadami. Kursy pt. Powikłania w anestezjologii (4 rocznie) prowadzone są z uzyciem metod symulacji. Jako symulator anestezjologiczny został użyty symulator SIMA, wypożyczony z firmy Math Tech, Kopenhaga, Dania. Symulator ten składa się z następujących elementów: a) Komputera PC (procesor Celeron 500 MHz, dysk twardy 8 Gb, karta sieciowa, monitor 17. System operacyjny Windows 98. b) Oprogramowania SIMA wersja 1.0 c) Interface z urządzeniami monitorującymi w systemie sieci Ethernet. d) System monitorowania Hewlett Packard. Istota symulacji jest wytworzenie określonego ciągu zdarzeń, zaprogramowanych według scenariusza a następnie odtworzenie ich w czasie rzeczywistym. Zdarzenia te dotyczą zmian w parametrach monitorowanych odtwarzanych następnie w systemie monitorowania anestezjologicznego. Oprogramowanie symulacyjne SIMA wersja 1.0 Oprogramowanie stanowi najważniejszą część składową każdego symulatora. W systemie SIMA opiera się ono na: a. modelu hemodynamicznym b. skryptach Model hemodynamiczny realizuje zgodnie z zaprogramowanymi algorytmami zmiany w układzie krążenia zależne od wprowadzanych zmian poszczególnych parametrów (częstości

11 tętna, ciśnienia krwi systemowego i ośrodkowego, rzutu serca, zaburzeń rytmu i innych). Zmiana jednego parametru powoduje zmiany innych zgodnie z działaniem modelu. Podanie określonego leku powoduje również zmiany poszczególnych parametrów hemodynamicznych. Model hemodynamiczny może być użyty lub wyłączony. System skryptów pozwala na zaprogramowanie w czasie rzeczywistym określonych zmian parametrów. Skrypty pisane zgodnie z regułami Visual Basic, pozwalają więc na grupowanie sekwencji zmian czyli tworzenie określonych scenariuszy. Scenariusz taki zostanie następnie zrealizowany w sesji symulacji, przy czym operator ma możliwość ręcznej modyfikacji scenariusza w trakcie jego wykonywania. Najczęściej stosuję się wykonywanie scenariusza w połączeniu z działaniem modelu hemodynamicznego. Istotną rolę odgrywa inferace operatora systemu. Został on napisany w konwencji okien, o zmiennej konfiguracji które wywoływane są za pomocą zagnieżdzonych menu myszką. System posiada możliwość śledzenia przebiegu sesji w czasie rzeczywistym, można również zmienić szybkość odtwarzania przebiegu (płynnie). Przebieg sesji jest dokładnie monitorowany a jej wykonanie zapisywane w pliku tekstowym. Zalety symulatora SIMA a. użycie prostego komputera PC b. realizacja modelu hemodynamicznego c. jasny i przejrzysty interface operatora d. możliwość programowania scenariusza e. prosty język programowania skryptów. Symulator SIMA nie posiada jednak możliwości automatycznego rozpoznawania leków i ich dawek, podanie leku musi być wprowadzone przez operatora na podstawie zaobserwowania

12 faktu wstrzyknięcia leku przez anestezjologa. Fakt ten przekazywany jest przez instruktora operatorowi systemu. Czas trwania jednego scenariusza wynosi min. Scenariusz obejmuje dokładnie zdefiniowane zdarzenie np. epizod hipertermii złośliwej, wstrząs anafilaktyczny, zatrzymanie czynności serca, błąd techniczny w aparacie do znieczulenia i nigdy nie kończy się niepowodzeniem np. zgonem. W trakcie symulacji zapisywany jest na taśmie video przebieg symulacji (z kamery), zapis rozmów pomiędzy szkolonym, instruktorem i operatorem systemu, anestezjolog prowadzi kartę znieczulenia. Debrefing polega na odtworzeniu z powyższych źródeł przez instruktora przebiegu powikłania oraz omówieniu postępowania prawidłowego. W ten sposób uzyskuje się cel szkoleniowy. Symulator SIMA może być zainstalowany w każdej sali operacyjnej, gdzie można prowadzić szkolenie w warunkach znanych personelowi. Taka forma szkolenia jest szeroko stosowana np. w krajach skandynawskich. Wyniki symulacji Wyniki symulacji są bardzo zachęcające wykazując, że w następnych sesjach szkoleniowych szkolący popełniali dwukrotnie mniej błędów. Z tego powodu symulacja jako metoda została włączona do nauki anestezjologii i pomocy doraźnej dla studentów i rezydentów oraz do nauki z zakresu fizjologii i farmakologii. Wnioski Symulacja jako metoda szkolenia, przeniesiona z lotnictwa do anestezjologii, stanowi skuteczną metodę szkolenia ciągłego i została włączona do programu szkolenia. Najważniejsze jest szkolenie zorientowane na działania zespołowe. W wielu krajach szybko

13 zwiększa się liczba ośrodków symulacji. Pierwsze tego typu ośrodki w Polsce działają w Klinice Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytutu Centrum Zdrowia Dziecka oraz Klinice Anestezjologii Instytutu Onkologii w Warszawie i oparte są na symulatorze Sima 1,0. Ryc. 1. Ogólny widok symulatora oraz stanowiska anestezjologicznego. Ryc. 2. Stanowisko operatora

14 . Ryc. 3. Omówienie symulacji.

15 Ryc. 4. Stanowisko symulacji w intensywnej terapii Ryc. 5. Schemat blokowy symulatora SIMA

16 Kamera TV Aparatura monitorująca Interface Magnetofon TV Magnetowid Komputer komputer Ryc. 6. Symulator anestezjologiczny METI ((USA). Piśmiennictwo 1. Encyklopedia PWN, 1976,str, 332.

17 2. Gaba DM, DeAnda A: A comprehensive anesthesia simulating envoirment recreating the operating room for research and training. Anesthesiology 1988; 69: Gaba DM, DeAnda A: The response of anesthesia trainees to simulated critical incidents. Anesth Analg 1989; 68: Chopra V, Engbers FHM, Geerts MJ, Filet WR, Bovill JG, Spierdijk J: The Leiden anaesthesia simulator. Br J Anaest. 1994; 73: Schaefer HG, Helmreich RL: The importance of human factors in the operating room. Anesthesiology 1994; 80: Helmreich RL: Błędy lotników - jak zapobiec katastrofom. Świat Nauki 1997; 7: Byrick RJ: Realistic simulation in education: The Canadian perspective. WCA 2000 Proceedings. Montreal 2000, str Kurrek M, Devitt JH: The cost of construction and operation of a simulation center. Can J. Anaesth. 1997; 44:

W A R U N K I D L A O D D Z I A Ł Ó W A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y WN E J T E R A P I I ORAZ ODDZIAŁÓW ANESTEZJOLOGII W SZPITALACH

W A R U N K I D L A O D D Z I A Ł Ó W A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y WN E J T E R A P I I ORAZ ODDZIAŁÓW ANESTEZJOLOGII W SZPITALACH Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia.. w sprawie standardów postępowania medycznego w dziedzinie anestezjologii i intensywnej i intensywnej terapii dla podmiotów leczniczych (Dz..) Załącznik

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4 ROKU STUDIÓW

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4 ROKU STUDIÓW PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4 ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : ZAAWANSOWANA SYMULACJA MEDYCZNA 2.

Bardziej szczegółowo

Irmina Śmietańska. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UNIWERSYTET MEDYCZNY W GDAŃSKU

Irmina Śmietańska. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UNIWERSYTET MEDYCZNY W GDAŃSKU Irmina Śmietańska Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UNIWERSYTET MEDYCZNY W GDAŃSKU Iniekcje mięśniowe Patient control analgesia PCA Analgezja zewnątrzop onowa Umiarkowaniesilne dolegliwości

Bardziej szczegółowo

Jak używać funkcji prostego udostępniania plików do udostępniania plików w systemie Windows XP

Jak używać funkcji prostego udostępniania plików do udostępniania plików w systemie Windows XP Jak używać funkcji prostego udostępniania plików do udostępniania plików w systemie Windows XP System Windows XP umożliwia udostępnianie plików i dokumentów innym użytkownikom komputera oraz innym użytkownikom

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ OCENY JAKOŚCI PROCEDUR WYSOKOSPECJALISTYCZNYCH FINANSOWANYCH Z BUDŻETU PAŃSTWA ZA OKRES OD DO

KWESTIONARIUSZ OCENY JAKOŚCI PROCEDUR WYSOKOSPECJALISTYCZNYCH FINANSOWANYCH Z BUDŻETU PAŃSTWA ZA OKRES OD DO ul. Kapelanka 60, 30-347 Kraków tel./fax: 12 423 20 88, 12 427 81 70 e-mail: sekretariat@cmj.org.pl KWESTIONARIUSZ OCENY JAKOŚCI PROCEDUR WYSOKOSPECJALISTYCZNYCH FINANSOWANYCH Z BUDŻETU PAŃSTWA ZA OKRES

Bardziej szczegółowo

Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows

Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows Grzegorz Trześniewski kl 1Tia 26.05.08r. Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows Prof. Artur Rudnicki Uruchamiianiie ii zamykaniie Należy monitorować oprogramowanie ładowane podczas uruchamiania

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA SYSTEM LIVE STREAMING

OFERTA NA SYSTEM LIVE STREAMING JNS Sp. z o.o. ul. Wróblewskiego 18 93-578 Łódź NIP: 725-189-13-94 tel. +48 42 209 27 01, fax. +48 42 209 27 02 e-mail: biuro@jns.pl Łódź, 2015 r. OFERTA NA SYSTEM LIVE STREAMING JNS Sp. z o.o. z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Karta TV PVR-TV 713X

Karta TV PVR-TV 713X Karta TV PVR-TV 713X SPIS TREŚCI Ver 2.0 Rozdział 1 : Instalacja sprzętowa karty PVR-TV 713X TV...2 1.1 Zawartość opakowania...2 1.2 Wymagania systemowe...2 1.3 Instalacja sprzętu...2 Rozdział 2. Instalacja

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu. BlazeVideo HDTV Player v6

Instrukcja obsługi programu. BlazeVideo HDTV Player v6 Instrukcja obsługi programu BlazeVideo HDTV Player v6 Spis treści 1. Opis programu...3 1.1 Wprowadzenie...3 1.2 Funkcje programu...3 1.3 Wymagania sprzętowe...4 2. Wygląd interfejsu...4 3. Obsługa programu...6

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ. z dnia 27 lutego 1998 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ. z dnia 27 lutego 1998 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ z dnia 27 lutego 1998 r. w sprawie standardów postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu anestezjologii i

Bardziej szczegółowo

Video Recording Manager export Wizard Version 1.0. Instrukcja obsługi oprogramowania

Video Recording Manager export Wizard Version 1.0. Instrukcja obsługi oprogramowania Video Recording Manager export Wizard Version 1.0 pl Instrukcja obsługi oprogramowania Video Recording Manager export Wizard Spis treści pl 3 Spis treści 1 Wstęp 4 2 Ogólne informacje o systemie 4 3 Instalacja

Bardziej szczegółowo

Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej kwalifikacje personelu. Jezierska Karolina

Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej kwalifikacje personelu. Jezierska Karolina Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej kwalifikacje personelu Jezierska Karolina uprawnienia zawodowe szkolenia z zakresu ochrony radiologicznej

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Inteligentnego Głośnika 3

1 Moduł Inteligentnego Głośnika 3 Spis treści 1 Moduł Inteligentnego Głośnika 3 1.1 Konfigurowanie Modułu Inteligentnego Głośnika........... 3 1.1.1 Lista elementów Modułu Inteligentnego Głośnika....... 3 1.1.2 Konfigurowanie elementu

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie. DMS Lite. Podstawowa instrukcja obsługi

Oprogramowanie. DMS Lite. Podstawowa instrukcja obsługi Oprogramowanie DMS Lite Podstawowa instrukcja obsługi 1 Spis treści 1. Informacje wstępne 3 2. Wymagania sprzętowe/systemowe 4 3. Instalacja 5 4. Uruchomienie 6 5. Podstawowa konfiguracja 7 6. Wyświetlanie

Bardziej szczegółowo

Vivotek ST3402 Skrócona instrukcja uŝytkownika

Vivotek ST3402 Skrócona instrukcja uŝytkownika Vivotek ST3402 Skrócona instrukcja uŝytkownika Spis treści Instalacja...3 1.1 Wymagania sprzętowe... 3 1.2 Instalacja oporgramowania... 3 Pierwsze uruchomienie...9 1.1 Zabezpieczenia programu... 9 Konfiguracja

Bardziej szczegółowo

Algorytmika i programowanie usystematyzowanie wiadomości

Algorytmika i programowanie usystematyzowanie wiadomości Temat 1. Algorytmika i programowanie usystematyzowanie wiadomości Cele edukacyjne Usystematyzowanie podstawowych pojęć: algorytm, program, specyfikacja zadania, lista kroków, schemat blokowy, algorytm

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów Departament Informatyzacji Usług Publicznych

Ministerstwo Finansów Departament Informatyzacji Usług Publicznych Ministerstwo Finansów Instrukcja programu epit WALIDATOR Grudzień Historia modyfikacji Data Wersja Opis Autor 2003 1 Utworzenie dokumentu DI/NWK 2007 Aktualizacja RI/GST/JNM 2008 Aktualizacja RI/GST/JNM

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS PROBLEMY TECHNICZNE Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS Jeżeli stwierdziłeś występowanie błędów lub problemów podczas pracy z programem DYSONANS możesz skorzystać

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz...... 13 ROZDZIAŁ 2 CELE ZNIECZULENIA I MOŻLIWOŚCI WSPÓŁCZESNEJ ANESTEZJOLOGII

Bardziej szczegółowo

1. Brak zapisu mówiącego: 1 pielęgniarka 1 stanowisko znieczulenia

1. Brak zapisu mówiącego: 1 pielęgniarka 1 stanowisko znieczulenia Warszawa, 17.05.2012r Ministerstwo Zdrowia Departament Pielęgniarek i Położnych Szanowni Państwo, Wyrażamy głębokie ubolewanie nad poszczególnymi paragrafami projektu Rozporządzenia w sprawie standardów

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016 Pracownia nr 1 (21/23.09.2015) Rok akademicki 2015/2016, Pracownia nr 1 2/22

Bardziej szczegółowo

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu Wprowadzenie Memeo Instant Backup pozwala w łatwy sposób chronić dane przed zagrożeniami cyfrowego świata. Aplikacja regularnie i automatycznie tworzy kopie zapasowe ważnych plików znajdujących się na

Bardziej szczegółowo

Podręcznik administratora systemu

Podręcznik administratora systemu Podręcznik administratora systemu Medtronic MiniMed Northridge, CA 91325 USA 800-646-4633 (800-MiniMed) 818.576.5555 www.minimed.com Przedstawiciel w Unii Europejskiej Medtronic B.V. Earl Bakkenstraat

Bardziej szczegółowo

Ksenos - kompletny systemem monitoringu IP

Ksenos - kompletny systemem monitoringu IP Ksenos - kompletny systemem monitoringu IP Główne cechy Do 96 kamer konwencjonalnych lub IP w dowolnej konfiguracji (wersja programu Ksenos) Do 32 jednoczesnych dostępów przez programy klienckie (program

Bardziej szczegółowo

Warsztatowa forma szkoleń pielęgniarek operacyjnych

Warsztatowa forma szkoleń pielęgniarek operacyjnych Warsztatowa forma szkoleń pielęgniarek operacyjnych Szczecin 12 września 2014 Ewa Zamojska-Kościów Szkolenie warsztatowe Rodzaj nauki łączący trening i edukację. Ma formę ćwiczeń, podczas których uczestnicy

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI OPROGRAMOWANIA MICROSOFT LYNC 2010 ATTENDEE ORAZ KORZYTANIA Z WYKŁADÓW SYNCHRONICZNYCH

INSTRUKCJA INSTALACJI OPROGRAMOWANIA MICROSOFT LYNC 2010 ATTENDEE ORAZ KORZYTANIA Z WYKŁADÓW SYNCHRONICZNYCH INSTRUKCJA INSTALACJI OPROGRAMOWANIA MICROSOFT LYNC 2010 ATTENDEE ORAZ KORZYTANIA Z WYKŁADÓW SYNCHRONICZNYCH Wstęp Warunkiem uczestnictwa w wykładzie zdalnym jest zainstalowanie na komputerze ucznia uczestnika

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Projektowanie układów nadzoru systemu mechatronicznego (SCADA) Project of Supervisory Control for Mechatronic Systems Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności:

Bardziej szczegółowo

Pierwsze instrumentariuszki

Pierwsze instrumentariuszki Maria Ciuruś 1 Pierwsze instrumentariuszki nie zawsze były pielęgniarkami, czasem były one szkolone przez lekarzy chirurgów a następnie przystępowały do egzaminu państwowego i otrzymywały dyplom pielęgniarki.

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics Wersja 23. Konfigurowanie ułatwień dostępu

IBM SPSS Statistics Wersja 23. Konfigurowanie ułatwień dostępu IBM SPSS Statistics Wersja 23 Konfigurowanie ułatwień dostępu Spis treści Oprogramowanie technologii pomocniczych............ 1 Oprogramowanie dla systemu Windows....... 1 Oprogramowanie dla systemu Mac

Bardziej szczegółowo

Rok szkolny 2015/16 Sylwester Gieszczyk. Wymagania edukacyjne w technikum

Rok szkolny 2015/16 Sylwester Gieszczyk. Wymagania edukacyjne w technikum Lp. 1 Temat 1. Konfigurowanie urządzeń. Uzyskiwanie dostępu do sieci Internet 2 3 4 5 Symulatory programów konfiguracyjnych urządzeń Konfigurowanie urządzeń Konfigurowanie urządzeń sieci Funkcje zarządzalnych

Bardziej szczegółowo

Szkolenie BLS/AED PIERWSZA POMOC

Szkolenie BLS/AED PIERWSZA POMOC Szkolenie BLS/AED PIERWSZA POMOC (Basic Live Support/Automated External Defibrillator) Podstawowe Zabiegi Resuscytacyjne Europejskiej i Polskiej Rady Resuscytacji Dla pracowników instytucji Cele: Ratownik

Bardziej szczegółowo

Wykorzystywanie funduszy Unii Europejskiej na rzecz rozwoju Szpitala Wolskiego. Podnoszenie jakości świadczeń zdrowotnych i bezpieczeństwa pacjenta

Wykorzystywanie funduszy Unii Europejskiej na rzecz rozwoju Szpitala Wolskiego. Podnoszenie jakości świadczeń zdrowotnych i bezpieczeństwa pacjenta Wykorzystywanie funduszy Unii Europejskiej na rzecz rozwoju Szpitala Wolskiego Podnoszenie jakości świadczeń zdrowotnych i bezpieczeństwa pacjenta Warszawa, czerwiec 2014 Szpital Wolski jest szpitalem

Bardziej szczegółowo

Karta TV PVR-TV 883 SPIS TREŚCI. Ver 2.0

Karta TV PVR-TV 883 SPIS TREŚCI. Ver 2.0 Karta TV PVR-TV 883 SPIS TREŚCI Ver 2.0 Rozdział 1 : Instalacja sprzętowa karty PVR-TV 883 TV...2 1.1 Zawartość opakowania...2 1.2 Wymagania systemowe...2 1.3 Instalacja sprzętu...2 Rozdział 2. Instalacja

Bardziej szczegółowo

InPro BMS InPro BMS SIEMENS

InPro BMS InPro BMS SIEMENS InPro Siemens OPC InPro BMS Produkt InPro BMS jest w sprzedaży od 2000 roku. W ostatnich kilku latach staliśmy się liderem wśród dostawców informatycznych rozwiązań dla systemów bezpieczeństwa. Oferowane

Bardziej szczegółowo

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Temat szkolenia: Gryfikacja i inne innowacyjne metody

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji i konfiguracji bazy danych SQL SERVER 2008 EXPRESS R2. Instrukcja tworzenia bazy danych dla programu AUTOSAT 3. wersja 0.0.

Instrukcja instalacji i konfiguracji bazy danych SQL SERVER 2008 EXPRESS R2. Instrukcja tworzenia bazy danych dla programu AUTOSAT 3. wersja 0.0. Instrukcja instalacji i konfiguracji bazy danych SQL SERVER 2008 EXPRESS R2 Instrukcja tworzenia bazy danych dla programu AUTOSAT 3 wersja 0.0.4 2z12 1. Wymagania systemowe. Przed rozpoczęciem instalacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE

PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE I. Wprowadzenie Klasyczna synteza kombinacyjnych i sekwencyjnych układów sterowania stosowana do automatyzacji dyskretnych procesów produkcyjnych polega na zaprojektowaniu

Bardziej szczegółowo

Kształcenie w ramach procesu specjalizacji lekarzy deficytowych specjalności, tj. onkologów, kardiologów i lekarzy medycyny pracy

Kształcenie w ramach procesu specjalizacji lekarzy deficytowych specjalności, tj. onkologów, kardiologów i lekarzy medycyny pracy Kształcenie w ramach procesu specjalizacji lekarzy deficytowych specjalności, tj. onkologów, kardiologów i lekarzy medycyny pracy Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie 1 Okres realizacji

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU WERYFIKATOR KRD

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU WERYFIKATOR KRD 2016 INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU WERYFIKATOR KRD MATEUSZ STYRCZULA Spis treści 1. Opis biznesowy... 2 2. Zawartość raportu... 3 3. Instalacja... 4 4. Jak korzystać?... 5 4.1 Akceptacja licencji... 5 4.2

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ1

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ1 05-090 Raszyn, ul Gałczyńskiego 6 tel (+48) 22 101-27-31, 22 853-48-56 automatyka@apar.pl www.apar.pl Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ1 wersja 3.x 1. Opis Aplikacja ARSOFT-WZ1 umożliwia konfigurację i

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Prawna.WEB - POMOC

Kancelaria Prawna.WEB - POMOC Kancelaria Prawna.WEB - POMOC I Kancelaria Prawna.WEB Spis treści Część I Wprowadzenie 1 Część II Wymagania systemowe 1 Część III Instalacja KP.WEB 9 1 Konfiguracja... dostępu do dokumentów 11 Część IV

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10.1. Zmiana sposobu uruchamiania usług

Ćwiczenie 10.1. Zmiana sposobu uruchamiania usług Rozdział 10. Zarządzanie komputerem Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale prezentują najważniejsze narzędzia służące do konfigurowania i monitorowania pracy komputera. Ponieważ system Windows XP został opracowany

Bardziej szczegółowo

Rezydentura w Wielkiej Brytanii. Katarzyna Skuza Addenbroke s Hospital, Cambridge

Rezydentura w Wielkiej Brytanii. Katarzyna Skuza Addenbroke s Hospital, Cambridge Rezydentura w Wielkiej Brytanii Katarzyna Skuza Addenbroke s Hospital, Cambridge Staż do specjalizacji trwa 7 lat, rotacja następuje w obrębie wielu szpitali danego okręgu, rezydenci ubiegają się o rotację

Bardziej szczegółowo

ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej

ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej ViLab jest samodzielnym programem służącym do prowadzenia obliczeń charakterystyki

Bardziej szczegółowo

ICD Wprowadzenie. Wprowadzenie. Czym jest In-Circuit Debugger? 2. O poradniku 3. Gdzie szukać dodatkowych informacji? 4

ICD Wprowadzenie. Wprowadzenie. Czym jest In-Circuit Debugger? 2. O poradniku 3. Gdzie szukać dodatkowych informacji? 4 ICD 2 Czym jest In-Circuit Debugger? 2 O poradniku 3 Gdzie szukać dodatkowych informacji? 4 ICD 1 ICD 25.08.2009 Czym jest In-Circuit Debugger? Większość procesorów dostarcza systemów debugowania (ang.

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA PRACOWNI INFORMATYCZNEJ. Przygotowały pod kierunkiem dr Edwarda Bryniarskiego Alicja Furtan Dorota Lip

ORGANIZACJA PRACOWNI INFORMATYCZNEJ. Przygotowały pod kierunkiem dr Edwarda Bryniarskiego Alicja Furtan Dorota Lip ORGANIZACJA PRACOWNI INFORMATYCZNEJ Przygotowały pod kierunkiem dr Edwarda Bryniarskiego Alicja Furtan Dorota Lip 1 Pracownie komputerowe powoli stają się codziennością w wielu polskich szkołach. Pozwalają

Bardziej szczegółowo

P R Z E T W A R Z A N I E S Y G N A Ł Ó W B I O M E T R Y C Z N Y C H

P R Z E T W A R Z A N I E S Y G N A Ł Ó W B I O M E T R Y C Z N Y C H W O J S K O W A A K A D E M I A T E C H N I C Z N A W Y D Z I A Ł E L E K T R O N I K I Drukować dwustronnie P R Z E T W A R Z A N I E S Y G N A Ł Ó W B I O M E T R Y C Z N Y C H Grupa... Data wykonania

Bardziej szczegółowo

Opis szybkiego uruchomienia programu APBSoft

Opis szybkiego uruchomienia programu APBSoft Opis szybkiego uruchomienia programu APBSoft www.telmatik.pl Program APBSoft należy instalować z otrzymanej płyty CD albo pobrać ze strony www.telmatik.pl. W drugim przypadku program dostarczany jest w

Bardziej szczegółowo

TELETRONIKA. Aplikacje sieciowe CALLNET - instrukcja modułu SMS (11.2) www.teletronika.pl

TELETRONIKA. Aplikacje sieciowe CALLNET - instrukcja modułu SMS (11.2) www.teletronika.pl TELETRONIKA www.teletronika.pl Aplikacje sieciowe CALLNET - instrukcja modułu SMS (11.2) W ramach oddzielnej licencji, oferowany jest moduł oprogramowania dla aplikacji 'Callnet-serwer' umożliwiający wysyłanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 2 ROKU STUDIÓW

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 2 ROKU STUDIÓW PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 2 ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Resuscytacja krążeniowo-oddechowa 2.

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNIK SZYBKIE WPROWADZENIE

PODRĘCZNIK SZYBKIE WPROWADZENIE PODRĘCZNIK SZYBKIE WPROWADZENIE pl 2 SPIS TREŚCI pl 1 Konfiguracja urządzenia... 4 1.1 Podstawowe ustawienia... 4 1.2 Tryby i widoki... 4 1.3 Nawigacja w menu... 5 2 Trening z monitorem tętna... 6 2.1

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie IPCCTV. ipims. Podstawowa instrukcja obsługi

Oprogramowanie IPCCTV. ipims. Podstawowa instrukcja obsługi Oprogramowanie IPCCTV ipims Podstawowa instrukcja obsługi Spis treści 1. Informacje wstępne 3 2. Wymagania sprzętowe/systemowe 4 3. Instalacja 5 4. Uruchomienie 6 5. Podstawowa konfiguracja 7 6. Wyświetlanie

Bardziej szczegółowo

Dziewięć dziesiątych w obliczu mechatronizacji techniki

Dziewięć dziesiątych w obliczu mechatronizacji techniki Dziewięć dziesiątych w obliczu mechatronizacji techniki PRELEGENT: dr inż. Krzysztof Smółka krzysztof.smolka@p.lodz.pl Instytut Mechatroniki i Systemów Informatycznych WEEIA, Politechnika Łódzka PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Skrócona instrukcja obsługi programu Cisco ViewMail for Microsoft Outlook (wersja 8.5 i nowsze)

Skrócona instrukcja obsługi programu Cisco ViewMail for Microsoft Outlook (wersja 8.5 i nowsze) Skrócona instrukcja obsługi Skrócona instrukcja obsługi programu Cisco ViewMail for Microsoft Outlook (wersja 8. i nowsze) Program Cisco ViewMail for Microsoft Outlook (wersja 8. i nowsze) Informacje o

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu CMS Dla rejestratorów HANBANG

Instrukcja obsługi programu CMS Dla rejestratorów HANBANG Instrukcja obsługi programu CMS Dla rejestratorów HANBANG 1. Wymagania sprzętowe: Minimalne wymagania sprzętowe: System operacyjny: Windows Serwer 2003 Standard Edition SP2 Baza danych: Mysql5.0 Procesor:

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z informatyki

Przedmiotowy system oceniania z informatyki Przedmiotowy system oceniania z informatyki Przedmiotowy system oceniania został skonstruowany w oparciu o następujące dokumenty: Rozporządzenie MEN z dnia 7 września 2004 roku w sprawie zasad oceniania,

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE I ROLA POCT W OIT. Andrzej Kübler Katedra i I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu

MIEJSCE I ROLA POCT W OIT. Andrzej Kübler Katedra i I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu MIEJSCE I ROLA POCT W OIT Andrzej Kübler Katedra i I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu CO OZNACZA POCT POCT (Point-of-care testing) - oznacza wykonywanie

Bardziej szczegółowo

komputerze, może pracować na wybranym komputerze ze studentem, a pozostali mogą w tym czasie wykonywać inne zadania na swoich komputerach.

komputerze, może pracować na wybranym komputerze ze studentem, a pozostali mogą w tym czasie wykonywać inne zadania na swoich komputerach. Doświadczenia naukowe pokazują, że efektywne nauczanie to połączenie przedstawienia tematu w sposób ciekawy i intrygujący z technikami wizualnymi, które lepiej przemawiają do świadomości każdego człowieka.

Bardziej szczegółowo

ArtPlayer oprogramowanie do odtwarzania plików video sterowane Artnet/DMX V1.0.1

ArtPlayer oprogramowanie do odtwarzania plików video sterowane Artnet/DMX V1.0.1 Instrukcja obsługi ArtPlayer oprogramowanie do odtwarzania plików video sterowane Artnet/DMX V1.0.1 1 ArtPlayer to proste oprogramowanie umożliwiające odtwarzanie plików video i ich wybór poprzez protokół

Bardziej szczegółowo

System realizacji prezentacji multimedialnych i zarządzania treścią. MODUS S.J. Wadowicka 12 30-415 Kraków, Polska. www.modus.pl

System realizacji prezentacji multimedialnych i zarządzania treścią. MODUS S.J. Wadowicka 12 30-415 Kraków, Polska. www.modus.pl System realizacji prezentacji multimedialnych i zarządzania treścią 1 1. O systemie DISPLAYER jest systemem audiowizualnej prezentacji informacji multimedialnej na ekranach plazmowych, LCD, monitorach

Bardziej szczegółowo

SecureFile. Podręcznik użytkownika

SecureFile. Podręcznik użytkownika SecureFile Podręcznik użytkownika Program SecureFile został opracowany przez firmę Engine ON sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część niniejszej dokumentacji nie może być powielana, przechowywana

Bardziej szczegółowo

Divar - Archive Player. Instrukcja obsługi

Divar - Archive Player. Instrukcja obsługi Divar - Archive Player PL Instrukcja obsługi Divar Odtwarzacz Instrukcja obsługi PL 1 Divar Digital Versatile Recorder Divar Odtwarzacz Instrukcja obsługi Spis treści Rozpoczęcie pracy........................................2

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SYSTEMIE AMBULATORYJNYM

PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SYSTEMIE AMBULATORYJNYM Załącznik Nr 2 PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SYSTEMIE AMBULATORYJNYM PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SCHORZENIACH NARZĄDU RUCHU w systemie ambulatoryjnym 1. WYMAGANIA WSPÓLNE DLA ŚWIADCZENIODAWCÓW

Bardziej szczegółowo

Projekt 1877. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. 1245 i 1635 oraz z 2014 r. poz. 1802 i

Projekt 1877. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. 1245 i 1635 oraz z 2014 r. poz. 1802 i Projekt USTAWA z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ustawy o działalności leczniczej oraz ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw

Bardziej szczegółowo

Jak ustawić cele kampanii?

Jak ustawić cele kampanii? Jak ustawić cele kampanii? Czym są cele? Jest to funkcjonalność pozwalająca w łatwy sposób śledzić konwersje wygenerowane na Twojej stronie www poprzez wiadomości email wysłane z systemu GetResponse. Mierzenie

Bardziej szczegółowo

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro.

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Rynek sterowników programowalnych Sterowniki programowalne PLC od wielu lat są podstawowymi systemami stosowanymi w praktyce przemysłowej i stały

Bardziej szczegółowo

DBE DataBase Engineering

DBE DataBase Engineering Loader PI dla mmedica Instrukcja instalacji interfejsu Przychodni Internetowej (Loader PI) w wersji DEMO dla programu mmedica. DBE DataBase Engineering Firma z którą pracują najlepsi Wrocław 2009 PL-PI-INS001-122009

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie reumatologii za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie reumatologii za rok 2014 Marzena Olesińska Instytut Reumatologii Klinika i Poliklinika Układowych Chorób Tkanki Łącznej Ul. Spartańska 1 02-637 Warszawa Tel. 22.844 57 26 Fax. 22 646 78 94 Email: marzena.olesinska@vp.pl Warszawa

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji programu e STOMis wraz z pakietem Microsoft SQL Server 2005 Express Edition. e STOMis

Instrukcja instalacji programu e STOMis wraz z pakietem Microsoft SQL Server 2005 Express Edition. e STOMis Instrukcja instalacji programu e STOMis wraz z pakietem Microsoft SQL Server 2005 Express Edition e STOMis Strona:1 z 10 I. Wymagania sprzętowe i wymagania w zakresie programowania systemowego. Wymagania

Bardziej szczegółowo

Intensywna terapia, medycyna ratunkowa, krew i przetaczanie krwi

Intensywna terapia, medycyna ratunkowa, krew i przetaczanie krwi Intensywna terapia, medycyna ratunkowa, krew i przetaczanie krwi Wydanie pod redakcją prof. dr. hab. med. Janusza Andresa i dr. hab. med. Rafała Drwiły Kraków 4 7 grudnia 2013 r. Redakcja naukowa: prof.

Bardziej szczegółowo

1. Opis. 2. Wymagania sprzętowe:

1. Opis. 2. Wymagania sprzętowe: 1. Opis Aplikacja ARSOFT-WZ2 umożliwia konfigurację, wizualizację i rejestrację danych pomiarowych urządzeń produkcji APAR wyposażonych w interfejs komunikacyjny RS232/485 oraz protokół MODBUS-RTU. Aktualny

Bardziej szczegółowo

ZNIECZULENIE OKIEM PRAWNIKA

ZNIECZULENIE OKIEM PRAWNIKA Dr n. praw. Radosław Tymiński, radca prawny ZNIECZULENIE OKIEM PRAWNIKA JAK SOBIE RADZIĆ W TRUDNYCH SYTUACJACH? ZASTRZEŻENIA 1. Wykład bazuje na interpretacji prawa, która może się zmieniać. 2. Wszystkie

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics dla systemu Windows Instrukcje dotyczące instalacji (jeden użytkownik)

IBM SPSS Statistics dla systemu Windows Instrukcje dotyczące instalacji (jeden użytkownik) IBM SPSS Statistics dla systemu Windows Instrukcje dotyczące instalacji (jeden użytkownik) Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics wersji 19 przy użyciu licencja dla jednego

Bardziej szczegółowo

Veronica. Wizyjny system monitorowania obiektów budowlanych. Instrukcja oprogramowania

Veronica. Wizyjny system monitorowania obiektów budowlanych. Instrukcja oprogramowania Veronica Wizyjny system monitorowania obiektów budowlanych Instrukcja oprogramowania 1 Spis treści 1. Aplikacja do konfiguracji i nadzoru systemu Veronica...3 1.1. Okno główne aplikacji...3 1.2. Edycja

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics dla systemu Windows Instrukcje dotyczące instalacji (jeden użytkownik)

IBM SPSS Statistics dla systemu Windows Instrukcje dotyczące instalacji (jeden użytkownik) IBM SPSS Statistics dla systemu Windows Instrukcje dotyczące instalacji (jeden użytkownik) Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics wersji 21 przy użyciu licencja dla jednego

Bardziej szczegółowo

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Dr n. med. Krzysztof Powała-Niedźwiecki Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 1. Do OIT będą

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED Podręcznik użytkownika Katowice 2010 Producent programu: KAMSOFT S.A. ul. 1 Maja 133 40-235 Katowice Telefon: (0-32) 209-07-05 Fax:

Bardziej szczegółowo

Instrukcja szybkiego uruchomienia

Instrukcja szybkiego uruchomienia Instrukcja szybkiego uruchomienia Rejestrator IP NVR-009 Przed włączeniem zapoznaj się z treścią niniejszej instrukcji. Zaleca się zachować instrukcję na przyszłość. Spis treści 1. Złącza i przyciski urządzeń...3

Bardziej szczegółowo

KOMPLEX. Metodyka instruktażu stanowiskowego

KOMPLEX. Metodyka instruktażu stanowiskowego KOMPLEX Metodyka instruktażu stanowiskowego ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE Pracodawca jest zobowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prowadzić okresowe

Bardziej szczegółowo

9.1.2. Ustawienia personalne

9.1.2. Ustawienia personalne 9.1.2. Ustawienia personalne 9.1. Konfigurowanie systemu Windows Systemy z rodziny Windows umożliwiają tzw. personalizację ustawień interfejsu graficznego poprzez dostosowanie wyglądu pulpitu, menu Start

Bardziej szczegółowo

1.1 Współpraca Modułu Dźwiękowego z jednostka

1.1 Współpraca Modułu Dźwiękowego z jednostka 1 Moduł Dźwiękowy Moduł Dźwiękowy umożliwia odtwarzanie plików muzycznych (w formatach *.wav oraz *.mp3) wykorzystując do tego kartę dźwiękową zainstalowaną w komputerze. Pozwala także na identyfikację

Bardziej szczegółowo

BIOS, tryb awaryjny, uśpienie, hibernacja

BIOS, tryb awaryjny, uśpienie, hibernacja BIOS, tryb awaryjny, uśpienie, hibernacja Wykład: BIOS, POST, bootstrap loader, logowanie, uwierzytelnianie, autoryzacja, domena, tryb awaryjny, stan uśpienia, hibernacja, wylogowanie, przełączanie użytkownika,

Bardziej szczegółowo

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący Przedmiotowy system oceniania Zawód: Technik Informatyk Nr programu: 312[ 01] /T,SP/MENiS/ 2004.06.14 Przedmiot: Systemy Operacyjne i Sieci Komputerowe Klasa: pierwsza Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry

Bardziej szczegółowo

Układ krzepnięcia a znieczulenia przewodowe

Układ krzepnięcia a znieczulenia przewodowe Układ krzepnięcia a znieczulenia przewodowe We wszystkich obecnie dyscyplinach zabiegowych obowiązuje standard profilaktyki przeciwzakrzepowej z zastosowaniem heparyn (zwłaszcza drobnocząsteczkowych).

Bardziej szczegółowo

ViewIt 2.0. System Monitoringu i Zarządzania Sygnalizacjami Świetlnymi. Funkcje

ViewIt 2.0. System Monitoringu i Zarządzania Sygnalizacjami Świetlnymi. Funkcje ViewIt 2.0 System Monitoringu i Zarządzania Sygnalizacjami Świetlnymi Funkcje Monitoring urządzeń: > sterowniki sygnalizacji świetlnej, > kamery, > stacje metrologiczne, > inne Zdalne sterowanie funkcjami

Bardziej szczegółowo

Skrócony przewodnik OPROGRAMOWANIE PC. MultiCon Emulator

Skrócony przewodnik OPROGRAMOWANIE PC. MultiCon Emulator Wspomagamy procesy automatyzacji od 1986 r. Skrócony przewodnik OPROGRAMOWANIE PC MultiCon Emulator Wersja: od v.1.0.0 Do współpracy z rejestratorami serii MultiCon Przed rozpoczęciem użytkowania oprogramowania

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Druk DNiSS nr PK_IIIF NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Intensywna terapia i pielęgniarstwo

Bardziej szczegółowo

Instrukcja oprogramowania PowerVCR do obsługi tunera TV

Instrukcja oprogramowania PowerVCR do obsługi tunera TV Instrukcja oprogramowania PowerVCR do obsługi tunera TV Podstawowe funkcje Wyłącza program PowerVCR. Minimalizuje PowerVCR. Włącza pomoc Online (wymaga połączenia z Internetem). Informacje o programie

Bardziej szczegółowo

11. Rozwiązywanie problemów

11. Rozwiązywanie problemów 11. Rozwiązywanie problemów Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pokaŝą, jak rozwiązywać niektóre z problemów, jakie mogą pojawić się podczas pracy z komputerem. Windows XP został wyposaŝony w kilka mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Na komputerach z systemem Windows XP zdarzenia są rejestrowane w trzech następujących dziennikach: Dziennik aplikacji

Na komputerach z systemem Windows XP zdarzenia są rejestrowane w trzech następujących dziennikach: Dziennik aplikacji Podgląd zdarzeń W systemie Windows XP zdarzenie to każde istotne wystąpienie w systemie lub programie, które wymaga powiadomienia użytkownika lub dodania wpisu do dziennika. Usługa Dziennik zdarzeń rejestruje

Bardziej szczegółowo

Program powszechnego dostępu do wczesnej pomocy medycznej na Lotnisku Chopina

Program powszechnego dostępu do wczesnej pomocy medycznej na Lotnisku Chopina Program powszechnego dostępu do wczesnej pomocy medycznej na Lotnisku Chopina Zespół Medycyny Ratunkowej Warszawa, 11-02-2009 Skróty używane w prezentacji AED - Automatic External Defibrillator automatyczny

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Modułu Payu dla Moodle 2.x

Instrukcja obsługi Modułu Payu dla Moodle 2.x Instrukcja obsługi Modułu Payu dla Moodle 2.x Wersja z 10 lutego 2015r. Spis treści 1. Wymagania............................................ 1 2. Instalacja.............................................

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie i realizacja projektów systemu Microsoft SharePoint 2010

Zarządzanie i realizacja projektów systemu Microsoft SharePoint 2010 Zarządzanie i realizacja projektów systemu Microsoft SharePoint 2010 Geoff Evelyn Przekład: Natalia Chounlamany APN Promise Warszawa 2011 Spis treści Podziękowania......................................................

Bardziej szczegółowo

Program dla praktyki lekarskiej. Instrukcja wdrożenia dla POZ i AOS

Program dla praktyki lekarskiej. Instrukcja wdrożenia dla POZ i AOS Program dla praktyki lekarskiej Instrukcja wdrożenia dla POZ i AOS Copyright Ericpol Telecom sp. z o.o. 2011 1 Spis treści 1. Wymagania systemowe... 3 2. Pobranie instalatora systemu oraz instalacja systemu....

Bardziej szczegółowo

JUŻ ZA 1400,00 ZŁ BRUTTO MOŻESZ MONITOROWAĆ I KONTROLOWAĆ SWOJĄ FIRMĘ LUB MIESZKANIE ZA POMOCĄ TELEFONU KOMÓRKOWEGO

JUŻ ZA 1400,00 ZŁ BRUTTO MOŻESZ MONITOROWAĆ I KONTROLOWAĆ SWOJĄ FIRMĘ LUB MIESZKANIE ZA POMOCĄ TELEFONU KOMÓRKOWEGO Przedsiębiorstwo Innowacyjno-Wdrożeniowe KOMSERWIS sp. z o. o. 15-044 Białystok, ul. Piasta 16 tel. 85 744-30-30, 85 744-28-63, fax. 85 744-30-30 KRS Nr 0000148643 w SR Białystok, XII Wydz. Gosp., Kapitał

Bardziej szczegółowo

UNIFON podręcznik użytkownika

UNIFON podręcznik użytkownika UNIFON podręcznik użytkownika Spis treści: Instrukcja obsługi programu Unifon...2 Instalacja aplikacji Unifon...3 Korzystanie z aplikacji Unifon...6 Test zakończony sukcesem...9 Test zakończony niepowodzeniem...14

Bardziej szczegółowo