Spis treści. ProPB.pl

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Spis treści. ProPB.pl"

Transkrypt

1 Lato 2013 PROGNOZOWANIE CEN ENERGII ELEKTRYCZNEJ DLA PRZEDSIĘBIORSTW Dr Robert ZAJDLER Celem raportu jest ukazanie tych zmiennych rynkowych, które mają największy wpływ na cenę energii elektrycznej w Polsce. Ich znaczenie zależy od obecnego modelu tego rynku i może ulegać zmianie wraz z pogłębianiem tendencji prorynkowych. Raport nadaje wartości tym zmiennym w oparciu o najbardziej aktualne dostępne na rynku dane, a dodatkowo wskazuje mechanizm szybkiej weryfikacji obecnej ceny energii elektrycznej. Zaprezentowany indeks WEX90 to indeks prognozujący zmianę ceny energii elektrycznej w okresie kolejnych 90 dni. Profesjonalne Publikacje Branżowe sp. z o.o.

2 Spis treści Wstęp... 3 I. Model rynku energii w Polsce Odbiorcy Sprzedawcy Wytwórcy Przesyłanie i dystrybucja Kontrola nad rynkiem... 6 II. Determinanty ceny energii elektrycznej Źródła pozyskania energii Towarowa Giełda Energii Kontrakty OTC Rynek bilansujący Koszty węgla Inwestycje w moce wytwórcze Koszty środowiskowe Konkurencja pomiędzy spółkami obrotu III. Index WEX Podsumowanie O Autorze

3 Wiedzę buduje się z faktów, jak dom z kamienia, ale zbiór faktów nie jest wiedzą, jak stos kamieni nie jest domem. Henri Poincare Wstęp Rynek energii elektrycznej w Polsce ukształtowany jest zarówno w oparciu o przyjęte rozwiązania regulacyjne na szczeblu krajowym (przepisy prawne, jak np. ustawa Prawo energetyczne, dokumenty strategiczne, jak np. Polityka energetyczna Polski do 2030 r.), na szczeblu Unii Europejskiej, jak również poprzez działania samych przedsiębiorstw (zwłaszcza odbiorców energii), którzy przez swoją aktywność na tym rynku wpływają na poziom jego konkurencyjności. Czynnikiem charakteryzującym rynek energii jest cena, za jaką odbiorcy nabywają energię elektryczną. Świadomość sposobu kształtowania tej ceny, a zatem czynników determinujących jej zmianę oraz wiedza na temat najbardziej prawdopodobnej jej zmiany w średnim i dłuższym horyzoncie czasu daje istotny potencjał do optymalizacji tego kosztu prowadzenia działalności gospodarczej. Widoczne jest to chociażby przez porównanie średniej ceny za 1 MWh płaconej przez odbiorców z różnych grup taryfowych. W IV kw r. średnia cena energii elektrycznej wyniosła dla odbiorców grupy taryfowej A PLN/MWh, grupy taryfowej B 272,4 PLN/MWh, grupy taryfowej C 329,2 PLN/MWh, co oznacza, różnicę na poziomie 30%. Różnica ta nie wynika tylko i wyłącznie z wolumenu odbieranej energii, ale również ze strategii zakupowej odbiorców. Uznanie energii elektrycznej za taki sam koszt prowadzenia działalności gospodarczej, jak koszty materiałów czy robocizny, a tym samym dążenie do optymalizacji tego kosztów obniża cenę, jaką przedsiębiorcy płacą za ten towar, a tym samym ma wpływ na rentowność prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Traktowanie energii elektrycznej jako sztywnego kosztu uniemożliwia optymalizację. Optymalizacja ceny wymaga wiedzy na temat czynników ją determinujących, Pozwalają one oszacować, gdzie i jaki jest potencjał do optymalizacji. Raport niniejszy ma na celu wskazanie tych składowych rynku energii elektrycznej, które wpływają na cenę, wskazuje również mechanizm prognozowania ceny w średnim okresie czasu indeks WEX90. I. Model rynku energii w Polsce Na rynku energii elektrycznej w Polsce funkcjonuje wiele podmiotów. Można je podzielić na dwie grupy. Pierwszą z nich są odbiorcy energii elektrycznej, podzieleni na grupy taryfowe A, B, C i G. Drugą są podmioty dostarczające energię elektryczną odbiorcom, których zakres działania uzależniony jest od ich miejsca w łańcuchu dostaw. Mamy zatem wytwórców energii elektrycznej, zajmujących się wytwarzaniem towaru, jakim jest energia, spółki obrotu zajmujące się sprzedażą energii elektrycznej odbiorcom, spółki dystrybucyjne oraz spółkę przesyłową (PSE S.A.), zajmujące się usługą transportu zakupionej przez odbiorców energii. Ta specjalizacja w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej ma 3

4 znaczenie dla optymalizacji kosztów tego elementu łańcucha dostaw, a tym samym finalnej ceny za MWh, która jest oferowana odbiorcom. 1. Odbiorcy Odbiorcy energii elektrycznej, których jest ok mln nie są grupą jednorodną, a ich podział zależy od ilości zużywanej energii elektrycznej oraz sieci elektroenergetycznej, do której są podłączeni (sieci wysokich i najwyższych napięć, sieci średnich napięć czy też sieci niskich napięć). Około 14.3 mln odbiorców to gospodarstwa domowe przyłączone do sieci niskich napięć (grupa taryfowa G). Kolejną grupę stanowią przedsiębiorcy w liczbie ok. 1.7 mln, którzy podobnie jak gospodarstwa domowe przyłączeni są do sieci niskich napięć (grupa taryfowa C). Prawie 30 tys. odbiorców podłączonych jest do sieci średnich napięć (grupa taryfowa B), a zaledwie ok. 300 do sieci wysokich napięć (grupa taryfowa A). Liczba odbiorców nie przekłada się jednak na zużycie prądu. Na podstawie danych z czwartego kwartału najwyższy udział w konsumpcji energii elektrycznej ma grupa taryfowa B, na drugim miejscu znajduje się najliczniejsza grupa klientów gospodarstwa domowe, na trzecim grupa A, a na końcu grupa C. Poniższy wykres przedstawia udział grup taryfowych w konsumpcji energii oraz liczbę odbiorców w ramach tych grup. Aktywność tych grup odbiorców jest różna na rynku energii. Z uwagi na znaczenie energii elektrycznej w kosztach produkcji najbardziej aktywni są odbiorcy grupy taryfowej A, gdyż koszt energii jest dla nich istotnym czynnikiem produkcji. Ich aktywność przekłada się również na najniższą cenę za MWh przez nich płaconą (o czym w dalszej części Raportu). Pozostałe grupy przedsiębiorstw (grupa taryfowa B i C) są stosunkowo mniej aktywnymi uczestnikami tego rynku. Widać jednak zmianę trendu, chociażby w postaci tworzenia tzw. grup zakupowych, które integrując indywidualnych przedsiębiorców w grupy zużywające większe ilości energii elektrycznej są w stanie wynegocjować z dostawcami energii dużo tańszą cenę za MWh. 4

5 2. Sprzedawcy Odbiorcy są zazwyczaj zaopatrywani w energię elektryczną przez sprzedawców, zwanych powszechnie spółkami obrotu 1. Spółki obrotu można podzielić na te, które wchodzą w skład zintegrowanych grup energetycznych, łączących w ramach jednego przedsiębiorstwa ( spółki matki ) działalność w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, obrotu oraz jej dystrybucji (np. Tauron Sprzedaż sp. z o.o. czy też PGE Obrót S.A.) oraz te, które są podmiotami niezależnymi od tych grup energetycznych, konkurując z nimi na rynku. Według stanu na początek sierpnia 2013 r. istnieje w Polsce ponad 370 spółek obrotu. Daje to odbiorcom energii elektrycznej potencjalne możliwości wyboru oferty, rodząc również konieczność śledzenia zmian na rynku energii, zwłaszcza w kontekście średnioterminowej zmiany ceny (1-3 lata), gdyż może to wpływać na podjęcie zobowiązań umownych do kupna energii powyżej ceny rynkowej. W tym celu przydatnym są wszelkie instrumenty mogące pomóc oszacować tendencje na tym rynku, jak np. WEX90 (zob. poniżej). Spółki obrotu zaopatrują się w energię elektryczną w trzech źródłach, tj: 1. na Towarowej Giełdzie Energii S.A % wolumenu, 2. bezpośrednio u wytwórcy, na podstawie umowy dwustronnej (tzw. kontrakty OTC) % wolumenu lub 3. na rynku bilansującym, służącym rozliczeniu różnicy pomiędzy zamówioną w danym dniu ilością energii elektrycznej a fizycznie odebraną energią przez odbiorcę, co coraz wyraźniej daje możliwość dostosowania ceny i warunków dostawy energii elektrycznej do potrzeb konkretnego odbiorcy, w tym zwłaszcza odbiorcy grupy taryfowej A i B. 3. Wytwórcy Polski rynek wytwórców energii elektrycznej jest jednakże mocno skoncentrowany. W 2012 r. pięciu największych wytwórców odpowiadało za ponad 75% wytworzonej energii elektrycznej. Należą do nich PGE, Tauron, EDF, Enea oraz PAK, co utrudniać może poszukiwanie tańszej energii na rynku, zwłaszcza dla odbiorców zużywających mniejsze ilości energii. Spółki obrotu poszukujące energii w dużych ilościach lub o jasno sprofilowanej charakterystyce konsumpcji mogą uzyskać lepsze warunki dla odbiorców mniejszych lub takich których konsumpcja jest mniej przewidywalna. Polski rynek energii posiada możliwości importu energii za pośrednictwem istniejących połączeń transgranicznych (tzw. interkonektorów). Od pięciu lat niezmiennie Polska jest eksporterem energii elektrycznej netto, jednak w relacjach z poszczególnymi państwami saldo bywa zarówno dodatnie, jak i ujemne, w zależności od wahań popytu i cen na rynkach ościennych. Daje to jednak możliwość zakupu tańszej energii z zagranicy. Konieczne jest jednak śledzenie trendów na zagranicznych rynkach energii. Znaczenie tego źródła dostaw będzie rosło w miarę rozbudowy możliwości importowych energii do Polski, co będzie następowało w najbliższych latach. 1 Część dostarczanej na rynek energii elektrycznej pochodzi bezpośrednio od wytwórców, stanowi to jednak ok 1.9 TWh, czyli 1% rynku. 5

6 4. Przesyłanie i dystrybucja Równolegle, obok instytucji związanych z wytwarzaniem i sprzedażą energii istnieją podmioty zajmujące się usługą fizycznej dystrybucji energii elektrycznej, do których należy jeden operator systemu przesyłowego (PSE S.A.) oraz 159 operatorów systemów dystrybucyjnych, spośród których 4 największe związane są grupami energetycznymi PGE, Enea, Tauron i Energa oraz RWE Polska (obsługująca aglomerację warszawską). Ten aspekt rynku energii ma pośrednie znaczenie dla odbiorców, gdyż opłaty płacone przez nich za usługi przesyłu i dystrybucji są administracyjnie regulowane przez Prezesa URE. Pomimo tego, świadomość własnego profilu konsumpcji może pozwolić na precyzyjne dostosowanie parametrów technicznych dostawy do potrzeb, co wpłynąć może na obniżenie tych opłat. 5. Kontrola nad rynkiem Organem nadzoru nad rynkiem energii elektrycznej jest Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (URE). Jego rolą jest dbanie o to, aby odbiorcy energii mieli adekwatną siłę i pozycję na rynku w stosunku do dostawców energii. Wszelkie działania mogące naruszać interesy odbiorców, zarówno co do warunków umownych, jak i co do ceny, podlegają monitorowaniu, a w pewnych sytuacjach interwencji ze strony Prezesa URE. Organ ten jest również odpowiedzialny za kształtowanie cen energii dla grupy taryfowej G, tj. gospodarstwa domowe. Cena przez nich płacona nie jest określana przez rynek, ale w drodze decyzji administracyjnej, co utrudnia wykształcenie się w pełni rynkowych mechanizmów. Powyżej wskazana charakterystyka rynku energii elektrycznej wpływa na czynniki determinujące jej cenę dla odbiorców. Poniżej przedstawione zostaną główne determinanty tej ceny. 6

7 II. Determinanty ceny energii elektrycznej W 2007 r. wprowadzono regulacje prawne w Polsce, na podstawie których odbiorcy energii (z wyłączeniem gospodarstw domowych) mogą samodzielnie ustalać cenę, za jaką kupują energię elektryczną. Biorąc pod uwagę, że np. w 2012 r. gospodarstwa domowe (grupa taryfowa G) odpowiadała za 24% konsumpcji energii elektrycznej, 76% energii elektrycznej na rynku (czyli ok. 93 TWh/r) było sprzedawanych po cenach rynkowych. Każdy element powyższego łańcucha dostaw na rynku energii elektrycznej ma wpływ na cenę energii płaconą przez odbiorcę. Cena energii elektrycznej składa się zasadniczo z dwóch składników: opłaty za towar, jakim jest energia elektryczna (w MWh) oraz opłaty za usługę dostarczenia tego towaru do miejsca konsumpcji (tzw. opłata dystrybucyjna). W związku z tym, że transport, tj. przesył i dystrybucja, energii elektrycznej opiera się na naturalnych monopolach, a taryfy spółek transportujących energię elektryczną do odbiorców zatwierdza Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w oparciu o wskaźniki uwzględnione w przepisach prawa, niniejszy Raport skupi się jedynie na tych elementach ceny energii elektrycznej, które związane są z samym towarem. 1. Źródła pozyskania energii Wyprodukowana energia elektryczna trafia na rynek poprzez jeden z trzech kanałów dostawy. Największy obecnie udział ma rynek giełdowy (administrowany przez Towarową Giełdę Energii S.A. (TGE), który odpowiadał w 2012 r. za 61,82% wolumenu dostawy energii elektrycznej wyprodukowanej w Polsce. Jedna trzecia wolumenu (32,9%) została zakontraktowana w umowach dwustronnych (ang. over-the-counter, OTC) zaś resztę stanowił rynek bilansujący. Te wielkości mają również znaczenie dla odbiorcy, ponieważ także przekładają się na cenę. Rynek giełdowy, który jeszcze w 2010 r. prawie nie istniał, a jego udział w całości wolumenu energii w Polsce wynosił zaledwie 4% stał się obecnie główną platformą transakcji między wytwórcami, spółkami obrotu i odbiorcami. Do niedawna istniały w Polsce dwie platformy giełdowe, na których cena energii elektrycznej była ustalana przez stronę popytową i podażową. Od końca I kw r. zniknęła z rynku Platforma Obrotu Energią Elektryczną, a TGE została jedynym podmiotem giełdowym w zakresie obrotu energią elektryczną. Wolumen obrotu oraz jego centralizacja wpływają na rynkowość ukształtowania ceny na tym rynku Towarowa Giełda Energii Na TGE funkcjonuje kilka rynków związanych pośrednio lub bezpośrednio z energią elektryczną. Kluczowym jest rynek dnia następnego (RDN), oprócz którego funkcjonuje również rynek terminowy. Odbiorcy kupują na tych rynkach energię elektryczną w ilościach odpowiadających wielokrotności MWh na określone okresy. Ceny energii elektrycznej na TGE podlegają wahaniom i są zależne od licznych czynników. Po pierwsze, warunkuje je koszt produkcji energii elektrycznej. Po drugie w związku z brakiem możliwości magazynowania energii elektrycznej, ceny na RDN odzwierciedlają popyt na energię w danym momencie. Obecnie brak jest na giełdzie znaczącego wpływu popytu innego niż krajowy, co jednak ulegnie zmianie wraz z większą praktyczną integracją 7

8 rynku krajowego z rynkiem energii UE, która nastąpi w momencie znaczniejszego rozwoju połączeń transgranicznych. Poniższy wykres przedstawia średnią ważoną cenę 1 MWh na TGE w okresie od stycznia 2010 r. do końca marca 2013 r. Można z niej odczytać sezonowość cen energii, ale i dużą zmienność cen w kolejnych miesiącach z widocznym trendem spadku od sierpnia 2012 r. oraz znacznym spadkiem w pierwszych trzech miesiącach 2013 r. Giełda daje rynkowi szansę na tworzenie ceny oparciu o liczne uwarunkowania. Im bardziej dojrzała giełda tym bardziej odzwierciedla rzeczywiste warunki na rynku. Już dzisiaj cena energii na TGE w znacznej mierze odpowiada realiom rynkowym, a opisane powyżej spadki cen energii znajdują swoje odzwierciedlenie w wydarzeniach wpływających na podaż i popyt Kontrakty OTC Kolejną możliwość zakupu energii elektrycznej dają odbiorcy umowy dwustronne (OTC), tj. bezpośrednio od wytwórcy, najczęściej funkcjonującego w ramach tej samej grupy kapitałowej, albo od spółki obrotu. O ile jeszcze w 2010 r. ten model zaopatrywania się w energię elektryczną był dominującym na polskim rynku, z udziałem na poziomie prawie 90%, o tyle w ciągu ostatnich 1-2 lat, udział ten stanowi ok. 1/3 rynku zbytu dla wytwórców. Ta zmiana wiąże się ze zmianą regulacji na polskim rynku, wymuszającą sprzedaż energii przez giełdę. Kontrakty OTC są kanałem zakupu, który gwarantuje spółce obrotu względną stałość ceny, ale jednocześnie przy skoncentrowanym rynku wytwarzania stwarza zagrożenie utrzymania realnego monopolu na rynku energii. Wymóg sprzedaży energii poprzez giełdę pozwala spółkom obrotu na zakup energii na giełdzie lub w hurcie po cenach bardziej odzwierciedlających realia rynkowe w danym momencie Rynek bilansujący Rynek bilansujący jest rynkiem technicznym mającym na celu bilansowanie w czasie rzeczywistym zapotrzebowania na energię oraz energii wprowadzonej do sieci w celu niezakłóconej realizacji zobowiązań. Rynek bilansujący stanowi niezbędny element systemu 8

9 rynku energii, a udział podmiotów nabywających energię jest na nim obowiązkowy. Wielkość tego rynku jest w miarę stała i nie stanowi dużego udziału w całości sprzedanej energii w Polsce. W 2012 r. na rynek bilansujący dostarczono ok. 4,8 TWh, czyli niewiele ponad 3% wolumenu sprzedanego w kraju. Ceny na rynku bilansującym nie mają dużego znaczenia dla odbiorcy końcowego, ponieważ jest to rynek o małym udziale w całości sprzedanej energii w kraju. Powyższa charakterystyka możliwości pozyskania energii przez odbiorcę pokazuje, iż podstawowym źródłem pozyskania energii staje się giełda. TGE wyznacza również trend w cenie energii elektrycznej na rynku, do którego odnoszą się umowy zawierane przez niektórych odbiorców (zazwyczaj z grupy taryfowej A), których cena umowna indeksowana jest do cen na TGE. Z uwagi na wolumen obrotu na giełdzie (wskaźnik churn na poziomie ok. 1,1), średnia cena na TGE nie jest jednoznacznie wskazywana za uzasadnioną. Dlatego też istotne są inne narzędzia analityczne (jak np. WEX90), które potwierdzać będą zasadność ceny generowanej przez TGE. Umowy zawierane w ramach OTC w przypadku coraz bardziej wiarygodnej wyceny MWh przez giełdę odnosić się będą docelowo do tego mechanizmu wyceny energii. 2. Koszty węgla Energia elektryczna wytwarzana jest w Polsce w 88,6% w oparciu o technologie węglowe. Udział węgla brunatnego wynosi ok. 40%, podczas gdy węgla kamiennego stanowi 60% wolumenu energii wytworzonej ze źródeł konwencjonalnych. W 2012 r. Polska była największym producentem węgla kamiennego oraz drugim największym producentem węgla brunatnego w Unii Europejskiej 2. Szacuje się, że koszty zakupu paliw stanowią ok. 2/3 całości kosztów wytworzenia energii elektrycznej przez elektrownie węglowe w Polsce. Jako dwa główne paliwa stanowią one istotny czynnik kosztowy jednostki energii sprzedawanej na polskim rynku energii elektrycznej. Wydobycie węgla brunatnego w Polsce skupione jest w ramach dwóch grup energetycznych, będących w gronie pięciu największych wytwórców energii elektrycznej. Ze względu na specyfikę węgla brunatnego, nie transportuje się go na duże odległości, a wydobycie w ramach grup kapitałowych służy zaspokojeniu potrzeb paliwowych tych grup. Brak rynkowości węgla brunatnego znajduje swoje odzwierciedlenie w tym, że jego cena jest uwarunkowana głównie czynnikami o charakterze lokalnym oraz kosztami produkcji. Zupełnie innym rynkiem jest rynek węgla kamiennego, który jako paliwo nietracące w istotnym stopniu na kaloryczności w transporcie, jest przedmiotem handlu międzynarodowego. Inna jest także specyfika podmiotów na rynku węgla kamiennego w Polsce. Produkcja węgla kamiennego odbywa się w znacznej mierze w podmiotach państwowych lub z większościowym udziałem Skarbu Państwa (82%). Poza wydobyciem w ramach grupy Tauron, stanowiącej 7% krajowej produkcji, węgiel wydobywa się w ramach grup niepowiązanych z podmiotami energetycznymi. Oznacza to z jednej strony, że cena węgla podlega mechanizmom rynku międzynarodowego, a zatem firmy górnicze konkurują o klienta energetycznego, nie mając zapewnionego rynku zbytu. Z drugiej strony, węgiel kamienny transportowany jest na znaczne odległości, co daje wytwórcom energii elektrycznej możliwość zakupu paliwa w odległych miejscach. Dowodem na poparcie tego 2 Eurocoal. 9

10 zjawiska jest największy udział węgla kamiennego w masie przewiezionych towarów w kolejowych przewozach towarowych (40% całości przewozów). Łatwość transportu i wysoki udział węgla kamiennego w polskim miksie energetycznym czyni nasz rynek atrakcyjnym dla zagranicznych podmiotów, co przy globalnej cenie węgla kamiennego niższej od ceny ze źródeł krajowych może skutkować zwiększaniem importu w wyniku działań optymalizacji kosztowej producentów energii elektrycznej. Import węgla do Polski wyniósł w 2012 r. ok. 11 mln ton. Długoterminowo jednak nie można spodziewać się znacznych obniżek na rynku węgla kamiennego ze względu na szybki rozwój państw azjatyckich, których gospodarki, podobnie jak Polska, w znacznej mierze opierają się na wykorzystaniu węgla. W świetle analiz The Boston Consulting Group 3, Chiny, Indie, Indonezja i kraje Ameryki Południowej będą odpowiadały za 90% wzrostu zapotrzebowania na energię do 2030 r. Węgiel stanowi istotny udział kosztu produkcji energii elektrycznej, który różni się w zależności od sprawności bloku energetycznego wytwarzającego energię elektryczną. Ceny węgla na polskim rynku nie odzwierciedlają w pełni cen na rynkach europejskich, za których wskaźnik uważa się cenę węgla ARA 4. Poniższy wykres obrazuje cenę węgla kamiennego w PLN w Polsce oraz cenę w UE (według wskaźnika ARA). O ile w ostatnich kwartałach cena w UE jest niższa od ceny w Polsce, o tyle zauważamy także okresy, w których węgiel polski był tańszy od węgla na innych rynkach. Niemałe znaczenie w tym porównaniu ma kurs polskiej waluty, który w ostatnim czasie ulegał znacznym wahaniom w odniesieniu do dolara amerykańskiego. Znajomość tych zależności ma znaczenie zwłaszcza dla odbiorców taryfowych A, pozwala bowiem na takie ustalenie ceny kupowanej energii elektrycznej, aby w największym stopniu wykorzystać powyższy trend. Zarówno cena węgla kamiennego i brunatnego, jak i cena produkcji energii elektrycznej uzależnione są od wysokości wynagrodzeń odpowiednio w sektorze górniczym i energetycznym. Stan zatrudnienia w polskich spółkach górnictwa węgla kamiennego to ok. 140 tyś. osób oraz mniej więcej drugie tyle osób w sektorze produkcji węgla brunatnego, wytwarzaniu i dystrybucji energii 5. 3 Monitor Rynku Energii 1/2013 [na:] 4 Cena węgla w portach Amsterdam, Rotterdam i Antwerpii, uznawana jest za wskaźnik dla ceny tego węgla w UE. 5 Wliczając dystrybucję gazu. 10

11 Cena za MWh energii elektrycznej wyznaczana przez TGE ma również znaczenie dla rynku węgla. Kontrakty na zakup węgla niejednokrotnie indeksowane są do cen energii elektrycznej na TGE. W wyniku tego mamy do czynienia z sytuacją, w której jeden z determinantów ceny energii elektrycznej, jakim jest koszt jej wytworzenia, związany jest z ceną tej energii. Może to skutkować brakiem zainteresowania wzrostem cen energii elektrycznej na TGE, gdyż będzie to rodziło dla wytwórców energii elektrycznej z węgla, często powiązanych kapitałowo ze spółkami obrotu, wyższe koszty pozyskania tego surowca. Znaczenie węgla w polskiej energetyce determinuje dążenie do stworzenia wiarygodnego mechanizmu rynkowej wyceny tego surowca. Powstały indeks węglowy byłby instrumentem rynkowej wyceny węgla w Polsce, determinującym zmiany cen w umowach dostawy tego surowca m.in. dla sektora energetyki Inwestycje w moce wytwórcze Kolejne czynniki mające wpływ na cenę energii elektrycznej dla odbiorców w Polsce to m.in. inwestycje w nowe bloki wytwórcze. Polska znajduje się w momencie, w którym inwestycje stanowią lub będą w najbliższym czasie stanowiły istotny czynnik kosztowy przy produkcji energii. W wyniku zobowiązań związanych z polityką energetyczną Unii Europejskiej, Polska zobowiązana została do dostosowania technologii wytwórczych do wysokich wymogów środowiskowych przy wytwarzaniu energii elektrycznej, w szczególności do inwestycji w odnawialne źródła energii oraz wygaszania starych bloków energetycznych. Skala wymaganych przedsięwzięć oceniana jest na dziesiątki miliardów złotych w nadchodzących latach, a źródła pozyskania finansowania nie zostały do końca określone. Jednym z nich jest opisany poniżej mechanizm otrzymywania dochodów związanych ze sprzedażą uprawnień do emisji dwutlenku węgla. 4. Koszty środowiskowe Istotne dla ceny płaconej przez odbiorców energii elektrycznej są również koszty środowiskowe, w tym w szczególności związane z emisją dwutlenku węgla (CO 2 ). Ich cena w ostatnich latach wahała się i mimo prognoz, które zakładały znaczny wzrost ceny pojedynczego uprawnienia, nadpodaż uprawnień na rynku wpłynęła na to, że dzisiaj cena uprawnienia jest dużo niższa niż zakładano. W tym aspekcie kluczowym zagadnieniem jest konieczność zakupu przez przedsiębiorstwa uprawnień do emisji dwutlenku węgla. W Polsce nie istnieje dzisiaj platforma handlu takimi uprawnieniami. Powoduje to dodatkowe ryzyka dla przedsiębiorstw zobowiązanych do ich zakupu. Są one otwarte na ryzyko walutowe oraz na konieczność znajomości procedur na rynku niemieckim, gdzie obecnie nabywane są uprawnienia. Powoduje również utracenie realnego przychodu budżetowego, który mógłby być przeznaczany na inwestycje proekologiczne, w efekcie których zmniejszyłaby się baza kosztowa wytwórców. Skutkiem tego braku polskiej platformy obrotu CO 2 i utraconych korzyści dla wytwórców będzie 6 Zob. wywiad z Ireneuszem Łazorem, Prezesem TGE, Monitor Rynku Energii 1/2013 [na:] 11

12 konieczność poszukiwania innych źródeł finansowania, a co za tym idzie zwiększenie udziału kosztów inwestycji proekologicznych w cenie energii płaconej przez odbiorcę końcowego 7. Pod względem uprawnień do emisji dwutlenku węgla Polska znajduje się w uprzywilejowanej pozycji względem innych krajów, ponieważ przewidziano dla Polski okres derogacyjny w latach , w którym liczba bezpłatnych uprawnień będzie malała z obecnych 70% do zera, podczas gdy w większości krajów całość uprawnień musi być kupiona w całości na rynku. W tym aspekcie polski klient nie zostanie obciążony dodatkowymi, zwiększonymi kosztami emisji. Zamysł derogacji ma jednak na celu stymulację inwestycji, a nie krótkotrwały upust dla odbiorców, zatem należy oczekiwać, iż będą miały one wpływ na cenę. Trend spadku cen uprawnień do emisji w UE spowodował działania na szczeblu UE mające na celu czasowe ograniczenie ilości uprawnień, zwane backloading. Mimo braku ograniczeń dzisiaj, można się spodziewać, że w najbliższym czasie zostaną podjęte kroki zmierzające do podniesienia ceny uprawnień. Nie pozostanie to bez wpływu na cenę energii w Polsce. Wyższa cena uprawnień to wyższy koszt produkcji, choć przy odpowiednim zarządzaniu wpływami z uprawnień na poziomie państwa zwyżka ta może zostać zbilansowana przez niższe koszty wymaganych inwestycji. Poniższy wykres w sposób zbiorczy przedstawia czynniki determinujące cenę energii elektrycznej w sektorze wytwarzania w Polsce. Analiza i oszacowanie wagi tych czynników wpływać może na przyjęcie strategii zakupowych energii elektrycznej, zwłaszcza przez odbiorców energochłonnych. 7 Zob. Karolina Mordasewicz, Zalety własnej platformy handlu emisjami, Monitor Rynku Energii 1/2013 [na:] 12

13 5. Konkurencja pomiędzy spółkami obrotu Kolejnym czynnikiem determinującym ceny energii elektrycznej dla odbiorców jest konkurencja pomiędzy spółkami obrotu, czyli podmiotami, które sprzedają energię elektryczną odbiorcom. Obecnie jest ich w Polsce ponad 370. Sprzedaż energii elektrycznej odbiorcom końcowym z grupy G odbywa się w Polsce w oparciu o taryfy zatwierdzone przez Prezesa URE. Sprzedaż pozostałym odbiorcom (grupy taryfowe A, B i C) od 2007 r. odbywa się w oparciu o ceny rynkowe. Przedsiębiorstwa obrotu zaopatrują się zasadniczo w trzech źródłach: w oparciu o kontrakty OTC w ramach grup kapitałowych, których są częścią (31%), w oparciu o kontrakty OTC poza swoją grupą kapitałową (26%) oraz bezpośrednio na giełdzie (39%). Brak taryfowania energii elektrycznej sprzedawanej przedsiębiorcom, w połączeniu z dostępem do sieci przesyłowej i dystrybucyjnej w oparciu o przejrzyste zasady (reguła Third Party Access - TPA) oraz możliwością zakupu energii na giełdzie, wpłynęła na stworzenie warunków do istnienia konkurencyjnego rynku energii elektrycznej. Zachęciło to spółki obrotu do działań mających na celu pozyskanie klienta poprzez konkurencję cenową i jakościową. Znajduje to odzwierciedlenie w coraz częstszych decyzjach klientów o zmianie spółki sprzedającej mu energię elektryczną. Spółki obrotu muszą konkurować o klienta. Znaczenia nabierają oferty składane przez spółki obrotu. Poniższe wykresy przedstawiają liczbę klientów TPA w ostatnich dwóch latach oraz wolumen energii elektrycznej dostarczony odbiorcom. Zarówno liczba gospodarstw domowych, jak i liczba przedsiębiorców, którzy zdecydowali się na zmianę sprzedawcy wzrosła w ostatnim roku wielokrotnie. Jednak gospodarstwa domowe odpowiedzialne na całym rynku za konsumpcję ok. 24% energii elektrycznej, w ramach TPA konsumują mniej niż 1%. Powodem znacznie większego zainteresowania po stronie przedsiębiorstw jest brak taryf i związana z tym konkurencja cenowa. Energia elektryczna sprzedawana klientom TPA to obecnie 33% całej energii sprzedawanej w Polsce. 13

14 Grupy taryfowe klientów płacą za energię elektryczną różne stawki, a ich umowy skonstruowane są bądź w oparciu o stały cennik (dla mniejszych klientów), bądź w oparciu o formuły indeksacyjne (powiązanie z ceną na TGE) bądź w oparciu o taryfę zatwierdzaną przez Prezesa URE (gospodarstwa domowe). Konsekwencją tego rozróżnienia jest funkcjonowanie na rynku różnych cen dla klientów z każdej z grup taryfowych. Cena energii elektrycznej dla klienta zwiększona jest o koszty tzw. świadectw pochodzenia (stanowiących mechanizm publicznego wsparcia dla niektórych form i źródeł wytwarzania) oraz o podatki, w szczególności podatek akcyzowy. Na wykresie poniżej przedstawiono różnice w cenach w omawianym kwartale i rok wcześniej. III. Index WEX90 Biorąc pod uwagę konsumpcję energii w poszczególnych grupach taryfowych można określić cenę energii elektrycznej dla odbiorców na rynku konkurencyjnym, która odzwierciedla wszelkie koszty i marże każdego z opisanych elementów łańcucha dostaw w danym okresie. Cena ta nie zawiera opłat dystrybucyjnych, które odbiorcy ponoszą w oparciu o taryfę zatwierdzaną przez Prezesa URE. Powyższa cena ma znaczenie dla odbiorców, gdyż pokazuje, w całym koszyku energii elektrycznej, który jest sprzedawany detalicznie, cenę, która stanowi sumę cen każdego z elementów łańcucha dostaw, a po której rynek, według stanu na dany moment w czasie, jest gotowy sprzedać i kupić tę energię. Przy istnieniu konkurencyjnego rynku energii, gra podaży i popytu znajdzie swoje odzwierciedlenie w cenie, którą odbiorcy zaakceptowali i są gotowi zapłacić. Na konkurencyjnym rynku zawyżenie ceny po stronie podażowej wpłynie na pojawienie się przedsiębiorstw oferujących niższe ceny. Tym samym, stworzenie indeksu cen energii pozwala na porównanie cen w wybranym okresie i odniesienie ich do innych opisanych wielkości. Takim indeksem jest indeks WEX90. Przedstawia on rynkową cenę energii po uwzględnieniu wszystkich opłat środowiskowych i doliczeniu należności podatku akcyzowego. Jest on wskaźnikiem przedstawiającym zmiany ważonej ceny energii elektrycznej w odniesieniu do okresu bazowego. Na podstawie zidentyfikowanych zależności rynkowych, indeks WEX90 pozwala także na prognozowanie cen energii w krótkim i średnim okresie. 14

15 Na wykresie poniżej przedstawione zostały zmiany i prognozy wartości trzech indeksów: indeksu WEX90, indeksu cen energii Rynku Dnia Następnego na TGE oraz indeksu cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla w PLN/t według kursu NBP. Wykorzystując powyższy mechanizm, można zauważyć, że zjawiskiem dającym zaobserwować się na polskim rynku energii w okresie od końca 2011 r. jest względna stałość rynkowej ceny energii z nieznacznym trendem spadkowym od końca 2012 r. Mierzona przez indeks cena rynkowa energii elektrycznej nie odzwierciedla dużo szybszego spadku cen na TGE, co świadczyć może o stale dosyć istotnym udziale kontraktów OTC, jak również o jeszcze niskiej dojrzałości polskiego rynku energii. Indeks cen uprawnień do emisji wskazuje ich ciągły spadek, a cena płacona za jedno uprawnienie dzisiaj jest o ponad połowę niższa niż cena sprzed półtora roku. Jednakże polskie przedsiębiorstwa energetyczne, w związku ze zmianami prawa unijnego i z wejściem w życie okresu derogacyjnego, zobowiązane są kupować coraz więcej uprawnień na rynku, a zatem dwukrotny spadek ceny uprawnienia nie znajduje przełożenia w dwukrotnie niższym koszcie zakupu uprawnień. Podsumowanie Dzisiejszy rynek energii elektrycznej jest rynkiem, który mimo znacznego wpływu największych grup energetycznych w kraju zmierza w kierunku konkurencyjności. Wprowadzenie obliga giełdowego na poziomie 15% dla jednostek wytwórczych poniżej 50 MW i 85% ponad 50MW, wykreowanie rynku giełdowego, na którym odbywają się zarówno transakcje typu spot, jak również funkcjonuje obrót instrumentami terminowymi i towarzyszące temu ułatwienie zmiany sprzedawcy, dają odbiorcy energii elektrycznej coraz większe możliwości wyboru, na jeszcze niedawno całkowicie zmonopolizowanym rynku. 15

16 Świadomość odbiorcy w kwestiach determinantów cen, trendów na rynkach i końcowej ceny na rynku energii elektrycznej wyrażonej w formie łatwo porównywalnego indeksu cenowego daje mu wiedzę, którą może wykorzystać zarówno przy krótkoterminowym planowaniu biznesowym jak i przy merytorycznej ocenie składanych mu ofert cenowych na dostawy energii elektrycznej. O Autorze dr Robert Zajdler, radca prawny adiunkt na Politechnice Warszawskiej, ekspert ds. energetycznych w Instytucie Sobieskiego, prowadzący kancelarię prawną świadczącą usługi dla sektora energetycznego (Zajdler Energy Lawyers). Wcześniej, pracując dla Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa był m.in. pełnomocnikiem Polski w postępowaniach arbitrażowych, w tym opartych na Traktacie Karty Energetycznej oraz regułach FIDIC. Pracując dla Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej zajmował się negocjacjami akcesyjnymi Polski do Unii Europejskiej oraz dostosowaniem prawa polskiego do wymogów prawa Unii Europejskiej. Pracował również dla Komisji Europejskiej. Wykładowca i autor licznych publikacji w dziedzinie energetyki (szerzej: 16

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Autor: Maciej Flakowicz, Agencja Rynku Energii, Warszawa ( Czysta Energia nr 4/2013) Niestabilne ceny praw majątkowych do świadectw pochodzenia OZE dowodzą, że polski

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku 0 Wydobycie Wytwarzanie Przesył Dystrybucja Sprzedaż Potencjał rynkowy PGE PGE po konsolidacji będzie liderem na polskim rynku elektroenergetycznym, obecnym

Bardziej szczegółowo

Monitoring rynku energii elektrycznej

Monitoring rynku energii elektrycznej Monitoring rynku energii elektrycznej Opracowano w Departamencie Promowania Konkurencji URE (Biuletyn URE 6/2001) Proces przekształceń rynkowych, jaki przechodzi obecnie sektor elektroenergetyczny w Polsce

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r.

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Polski rynek gazu - cechy. Jak dotąd większość polskiego rynku gazu objęta jest regulacją, prawie wszyscy

Bardziej szczegółowo

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu NEUF 2007 Nowa Energia- User Friendly październik 2007, Warszawa Konkurencja na REE czy da się konkurować

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Czynniki mające wpływ na kształtowanie się cen energii na rynku w Polsce

Czynniki mające wpływ na kształtowanie się cen energii na rynku w Polsce Czynniki mające wpływ na kształtowanie się cen energii na rynku w Polsce Robert Zajdler Marcin Gałczyński Warszawa, dnia września 25 r. Polski rynek energii elektrycznej jest obecnie dużym systemem stale

Bardziej szczegółowo

KONIEC TANIEJ ENERGII

KONIEC TANIEJ ENERGII INFORMACJA PRASOWA Audytel S.A. analizy audyt doradztwo KONIEC TANIEJ ENERGII SAMORZĄDY I NABYWCY INSTYTUCJONALNI MUSZĄ NASTAWIĆ SIĘ NA WIĘKSZE WYDATKI Ceny na Towarowej Giełdzie Energii rosną systematycznie

Bardziej szczegółowo

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm)

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Art. 3. Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej, ceny, koszty, kierunkowe prognozy, budowa portfela

Rynek energii elektrycznej, ceny, koszty, kierunkowe prognozy, budowa portfela Rynek energii elektrycznej, ceny, koszty, kierunkowe prognozy, budowa portfela Konrad Świderek PGE Obrót S.A. Oddział z siedzibą w Warszawie Jachranka, 22 października 2010 r. Plan prezentacji Kalkulacja

Bardziej szczegółowo

Strategia i model biznesowy Grupy ENERGA. Warszawa, 19 listopada 2012 roku

Strategia i model biznesowy Grupy ENERGA. Warszawa, 19 listopada 2012 roku Strategia i model biznesowy Grupy ENERGA Grupa ENERGA jest Na dzień 30 czerwca 2012 15,82% Jednym z czterech największych koncernów energetycznych w Polsce Obszar działalności dystrybucyjnej obejmuje ¼

Bardziej szczegółowo

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej?

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Wrocław 27.10.2010 r. RWE nazwa spółki 11/2/2010 STRONA 1 Grupa RWE: jedna z wiodących firm utilities na kontynencie europejskim* Główne rynki Grupy RWE

Bardziej szczegółowo

PRĄD TO TEŻ TOWAR procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej

PRĄD TO TEŻ TOWAR procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej PRĄD TO TEŻ TOWAR procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Magdalena Tokaj specjalista Kielce 2011 r. Wytwarzanie zakup Obrót Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych

Rynek energii. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych 8 Rynek energii Taryfy przedsiębiorstw energetycznych Z ostatniej chwili Biuletyn Branżowy URE Definicja taryfy (Prawo energetyczne) Taryfa zbiór cen i stawek opłat oraz warunków ich stosowania, opracowany

Bardziej szczegółowo

Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT)

Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT) Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT) Krzysztof Szczęsny, Maciej Chrost, Jan Bogolubow 1 Czym były KDT-y? Zawarte w latach 90-tych przez wytwórców energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Ponad 50% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 2011 r.

Ponad 50% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 2011 r. VII-XII 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 Informacja prasowa Warszawa, 18 stycznia212 Ponad 5% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 211 r. Obrót na wszystkich rynkach, dedykowanych energii

Bardziej szczegółowo

TAURON EKO Biznes. produkt szyty na miarę. Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego

TAURON EKO Biznes. produkt szyty na miarę. Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego produkt szyty na miarę Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego Warsztaty energetyczne 2013 Idea produktu Propozycja współpracy Idea produktu Zamiarem TAURON Sprzedaż jest propagowanie

Bardziej szczegółowo

FOEEiG Wiceprzewodniczący Daniel Borsucki

FOEEiG Wiceprzewodniczący Daniel Borsucki Nowe uwarunkowania zakupu energii elektrycznej przez odbiorców końcowych na rynku giełdowym, platformach obrotu - szanse i zagrożenia. Obowiązek sprzedaży energii elektrycznej przez wytwórców na rynku

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej oraz rynek gazu na Towarowej Giełdzie Energii w maju 2013 r.

Rynek energii elektrycznej oraz rynek gazu na Towarowej Giełdzie Energii w maju 2013 r. Warszawa, 7 czerwca 2013 r. Rynek energii elektrycznej oraz rynek gazu na Towarowej Giełdzie Energii w maju 2013 r. Informacja prasowa Łączny obrót energią elektryczną w maju br. wyniósł 11,592 TWh - wzrost

Bardziej szczegółowo

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG 51 DO 2020 DO 2050 Obniżenie emisji CO2 (w stosunku do roku bazowego 1990) Obniżenie pierwotnego zużycia energii (w stosunku do roku bazowego 2008) Obniżenie zużycia energii elektrycznej (w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE

Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE Leszek Prachniak Dyrektor Działu Notowań leszek.prachniak@tge.pl Warszawa 26.06.2013 Rynek giełdowy - rynkiem konkurencyjnym www.tge.pl Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej

Rynek energii elektrycznej Rynek energii elektrycznej -model a polska rzeczywistość Jacek Brandt Towarowa Giełda Energii SA Rynek energii w Polsce Debata Nagroda czy kara czyli jak regulować, Lis_2008 2 Cechy prawidłowo funkcjonującego

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Rynek świadectw pochodzenia energii

Rynek energii. Rynek świadectw pochodzenia energii 10 Rynek energii Rynek świadectw pochodzenia energii CO TAKIEGO PAKIET ENERGETYCZNO- KLIMATYCZNY UE? 3x20 do 2020 Cele pakietu do 2020 r. Obniżenie emisji gazów cieplarnianych, w tym CO 2 o co najmniej

Bardziej szczegółowo

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Agenda Prezentacja GCE jako partnera w zakresie efektywności energetycznej Potrzeba zwiększania

Bardziej szczegółowo

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Stalowa Wola, 23 kwietnia 2009 Program 1. Wprowadzenie 2. Co to jest i czemu służy

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Informacja prasowa Łączny obrót energią elektryczną: 13,789 TWh wzrost o 257 proc. r/r Warszawa, 11 marca 2013 r.

Bardziej szczegółowo

Konsekwentnie budujemy pozycję rynkową GK ENEA

Konsekwentnie budujemy pozycję rynkową GK ENEA Konsekwentnie budujemy pozycję rynkową GK ENEA IIIQ 2013 Krzysztof Zamasz CEO Dalida Gepfert CFO Warszawa, 13 listopada 2013 r. Krzysztof Zamasz CEO Utrzymujące się trendy na rynku energii są wyzwaniem

Bardziej szczegółowo

Giełda Nord Pool działająca na skandynawskim rynku energii (obejmującym Norwegię, Szwecję, Finlandię i Danię)

Giełda Nord Pool działająca na skandynawskim rynku energii (obejmującym Norwegię, Szwecję, Finlandię i Danię) Giełda Nord Pool działająca na skandynawskim rynku energii (obejmującym Norwegię, Szwecję, Finlandię i Danię) Opis rynku skandynawskiego Rynek skandynawski grupujący Norwegię, Szwecję, Finlandię i Danię

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PGNiG S.A. 1 kwartał 2006 r.

Wyniki finansowe PGNiG S.A. 1 kwartał 2006 r. Wyniki finansowe PGNiG S.A. 1 kwartał 26 r. Podstawowe wyniki finansowe Przychody ze sprzedaży Zysk brutto Zysk netto EBITDA (leasing) * 18 PLNm GK PGNiG S.A. w mln, MSSF Wyniki GK PGNiG S.A. 1437 1171

Bardziej szczegółowo

MAŁY TRÓJPAK. zmiany w ustawie Prawo energetyczne dotyczące Klientów biznesowych. dr Marzena Czarnecka Radca Prawny

MAŁY TRÓJPAK. zmiany w ustawie Prawo energetyczne dotyczące Klientów biznesowych. dr Marzena Czarnecka Radca Prawny MAŁY TRÓJPAK zmiany w ustawie Prawo energetyczne dotyczące Klientów biznesowych dr Marzena Czarnecka Radca Prawny Warsztaty energetyczne 2013 Plan prezentacji 1. Nowe definicje w ustawie Prawo energetyczne

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie pierwszego półrocza 2013 r. na Towarowej Giełdzie Energii

Podsumowanie pierwszego półrocza 2013 r. na Towarowej Giełdzie Energii Podsumowanie pierwszego półrocza 2013 r. na Towarowej Giełdzie Energii Warszawa, 5 lipca 2013 r. Łączny obrót energią elektryczną ze wszystkich transakcji w I półroczu 2013 r. wyniósł 72,310 TWh, co oznacza

Bardziej szczegółowo

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Rozwiązanie KDT a rozwój konkurencji na rynku energii elektrycznej Halina Bownik - Trymucha Departament Promowania

Bardziej szczegółowo

Masz wybór jak zmienić sprzedawcę energii elektrycznej. Henryk Kossak Radosław Prześlica

Masz wybór jak zmienić sprzedawcę energii elektrycznej. Henryk Kossak Radosław Prześlica Masz wybór jak zmienić sprzedawcę energii elektrycznej Henryk Kossak Radosław Prześlica Wrocław, 2011 1 ul. Chłodna 64, 00 872 Warszawa www.ure.gov.pl 2 2 W skład Urzędu wchodzą oddziały terenowe Adres:

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań)

adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań) adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań) Konferencja Rynek energii w Polsce BIG BANG roku 2010 13 kwietnia 2011, Warszawa Obowiązek publicznego obrotu energią elektryczną w nowelizacji ustawy Prawo energetyczne

Bardziej szczegółowo

S t a n r y n k u. Warszawa, 1 września 2009 r.

S t a n r y n k u. Warszawa, 1 września 2009 r. Warszawa, 1 września 2009 r. Informacja uzupełniająca Prezesa URE w sprawie warunków i perspektyw zwolnienia przedsiębiorstw obrotu z obowiązku zatwierdzania taryf na obrót energią elektryczną dla odbiorców

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A.

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak poprawić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Rozwiązanie KDT Transparentność rynku Przejrzystość

Bardziej szczegółowo

RE Giełda Energii. Wykład 4

RE Giełda Energii. Wykład 4 RE Giełda Energii Wykład 4 Rynek konkurencyjny i regulowany Trzy możliwości sprzedaży (rynek hurtowy) Kontrakt dwustronny Giełda Energii Rynek Bilansujący Giełda Energii Giełda Rynek Dnia Następnego System

Bardziej szczegółowo

oferty kupujących oferty wytwórców

oferty kupujących oferty wytwórców Adam Bober Rybnik, styczeń Autor jest pracownikiem Wydziału Rozwoju Elektrowni Rybnik S.A. Artykuł stanowi wyłącznie własne poglądy autora. Jak praktycznie zwiększyć obrót na giełdzie? Giełda jako jedna

Bardziej szczegółowo

DOM MAKLERSKI W GIEŁDOWYM OBROCIE ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ

DOM MAKLERSKI W GIEŁDOWYM OBROCIE ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ DOM MAKLERSKI W GIEŁDOWYM OBROCIE ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ. PODSTAWOWE REGULACJE DOTYCZĄCE WSPÓŁPRACY DOMU MAKLERSKIEGO I JEGO KLIENTÓW Ustawa z 29.07.2005 o obrocie instrumentami finansowymi Ustawa z 29.07.2005

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZA NA PRAKTYCZNE WARSZTATY

ZAPRASZA NA PRAKTYCZNE WARSZTATY ZAPRASZA NA PRAKTYCZNE WARSZTATY UMOWY W ENERGETYCE Termin: 29-30 marca 2011 Miejsce: Centrum Szkolenia Gazownictwa, ul. Kasprzaka 25, Warszawa www.onpromotion.pl GRUPA DOCELOWA WARSZTATÓW: Warsztaty są

Bardziej szczegółowo

Rozliczenia za energię elektryczną. Piotr Furdzik Starszy specjalista Urząd Regulacji Energetyki

Rozliczenia za energię elektryczną. Piotr Furdzik Starszy specjalista Urząd Regulacji Energetyki Rozliczenia za energię elektryczną Piotr Furdzik Starszy specjalista Urząd Regulacji Energetyki Katowice, 2013 przedsiębiorstwo energetyczne Spółka obrotu Tauron Sprzedaż sp. z o.o. Tauron Sprzedaż GZE

Bardziej szczegółowo

Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe?

Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe? Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe? Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu Towarowa Giełda Energii S.A. POWER RING 2007 w stronę europejskiej energetycznej platformy handlowej

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I kwartał 2016 roku. 9 maja 2016 r.

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I kwartał 2016 roku. 9 maja 2016 r. Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I kwartał 2016 roku 9 maja 2016 r. Wysokie wolumeny sprzedaży we wszystkich segmentach oraz spadek cen ropy i gazu ziemnego 12 495 10 980 10 169 8 587 2 326 2 393 1 662

Bardziej szczegółowo

Handel energią. Hurtowy zakup energii. Marek Kulesa dyrektor biura TOE. II PANEL: Handel energią. Czeladź, 14 marca 2013 r.

Handel energią. Hurtowy zakup energii. Marek Kulesa dyrektor biura TOE. II PANEL: Handel energią. Czeladź, 14 marca 2013 r. Handel energią. Hurtowy zakup energii II PANEL: Handel energią. Hurtowy zakup energii Marek Kulesa dyrektor biura TOE Czeladź, 14 marca 2013 r. Zakres prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Wybrane uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze energetyki

Obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze energetyki Obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze energetyki Zachodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Poznaniu Prezentacja przygotowana na podstawie materiałów zgromadzonych w Urzędzie

Bardziej szczegółowo

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Stabilne podwaliny dla przyszłego porządku ciepłowniczego Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu IGCP Debata : Narodowa Mapa Ciepła - Warszawa 22 listopada 2013 Struktura

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy zasad rynku energii elektrycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zasady TPA.

Wybrane elementy zasad rynku energii elektrycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zasady TPA. Wybrane elementy zasad rynku energii elektrycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zasady TPA. Jachranka, 20.10.2006 r. Marek Kulesa dyrektor biura TOE Zakres prezentacji 1 2 3 4 Wstęp (jak zwykle

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT PRASOWY LW BOGDANKA S.A. PO I KWARTALE 2014 ROKU: WZROST WYDOBYCIA I SOLIDNE WYNIKI FINANSOWE POMIMO TRUDNYCH WARUNKÓW RYNKOWYCH

KOMUNIKAT PRASOWY LW BOGDANKA S.A. PO I KWARTALE 2014 ROKU: WZROST WYDOBYCIA I SOLIDNE WYNIKI FINANSOWE POMIMO TRUDNYCH WARUNKÓW RYNKOWYCH Bogdanka, 8 maja 2014 roku KOMUNIKAT PRASOWY LW BOGDANKA S.A. PO I KWARTALE 2014 ROKU: WZROST WYDOBYCIA I SOLIDNE WYNIKI FINANSOWE POMIMO TRUDNYCH WARUNKÓW RYNKOWYCH Grupa Kapitałowa Lubelskiego Węgla

Bardziej szczegółowo

5 sierpnia 2013 r. Szanowni Państwo,

5 sierpnia 2013 r. Szanowni Państwo, Szanowni Państwo, W związku z licznymi pytaniami dot. świadectw pochodzenia i opartych na nich prawa majątkowych, które otrzymaliśmy po publikacji wyników za II kw. 2013 r., prezentujemy rozszerzony materiał

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw.

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (druk nr 548) USTAWA z dnia 10 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji)

Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji) Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji) Warsztaty ws. Programu Uwalniania Gazu Warszawa, 28 maja 2012 r. Oczekiwania uczestników rynku gazu Stworzenie

Bardziej szczegółowo

Wpływ spadku cen zielonych certyfikatów na rozwój rynku peletów w Polsce. Marek Cecerko

Wpływ spadku cen zielonych certyfikatów na rozwój rynku peletów w Polsce. Marek Cecerko POLSKA IZBA BIOMASY Wpływ spadku cen zielonych certyfikatów na rozwój rynku peletów w Polsce 1 Marek Cecerko Plan prezentacji Informacja o prelegencie Definicje System i rynek zielonych certyfikatów Rynek

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania działalności odbiorcy końcowego na rynku energii elektrycznej po wejściu w życie styczniowej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne

Uwarunkowania działalności odbiorcy końcowego na rynku energii elektrycznej po wejściu w życie styczniowej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne Uwarunkowania działalności odbiorcy końcowego na rynku energii elektrycznej po wejściu w życie styczniowej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne dr Filip M. Elżanowski Uniwersytet Warszawski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

RE TPA i odbiorcy końcowi. Wykład 7

RE TPA i odbiorcy końcowi. Wykład 7 RE TPA i odbiorcy końcowi Wykład 7 TPA Third Party Access Jednym z kluczowych elementów umożliwiających odbiorcom dostęp do rynku energii jest tzw. zasada dostępu stron trzecich do sieci - zasada TPA (z

Bardziej szczegółowo

Promowanie konkurencji

Promowanie konkurencji Promowanie konkurencji Autorzy: Robert Guzik, Zdzisław Muras, Departament Promowania Konkurencji URE (Biuletyn URE 5/2001) Lato w polskiej energetyce to okres zmniejszonego popytu na energię, planowanych

Bardziej szczegółowo

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne

Bardziej szczegółowo

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe Otoczenie międzynarodowe Globalne wskaźniki ekonomiczne pokazują, że rok 2008 był kolejnym okresem wzrostu gospodarczego. Jednak charakter tego wzrostu nie był jednolity - już na początku roku wystąpiły

Bardziej szczegółowo

Taryfa dla obrotu energii elektrycznej

Taryfa dla obrotu energii elektrycznej Taryfa dla obrotu energii elektrycznej Zatwierdzona uchwałą nr 1/2015 Zarządu Miejskiej Energetyki Cieplnej spółka z o.o. w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 02.02.2015 Taryfa dla obrotu energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Warszawa 22.10.2015r Polska jest dobrym kandydatem na pozycję lidera rozwoju wysokosprawnej

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania formalno prawne rynku energii elektrycznej w II połowie 2011 r. oraz latach następnych

Uwarunkowania formalno prawne rynku energii elektrycznej w II połowie 2011 r. oraz latach następnych Uwarunkowania formalno prawne rynku energii elektrycznej w II połowie 2011 r. oraz latach następnych Jachranka, 19.09.2011 r. Marek Kulesa dyrektor biura TOE Unijna perspektywa zmian na rynku energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Koncepcja notowania białych certyfikatów

Koncepcja notowania białych certyfikatów Koncepcja notowania białych certyfikatów Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu Towarowa Giełda Energii SA Warszawa, 05 kwietnia 2006 www.polpx.pl polpx@polpx.pl Debata BIAŁE CERTYFIKATY wysoka efektywność

Bardziej szczegółowo

RE Wprowadzenie. Wykład 1

RE Wprowadzenie. Wykład 1 RE Wprowadzenie Wykład 1 Specyfika systemu elektroenergetycznego Nie ma możliwości magazynowania energii Konieczność bilansowania produkcja-odbiór Duże ograniczenia techniczne (wytwarzanie, przesył) Zależność

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

System wsparcia OZE i rola TGE

System wsparcia OZE i rola TGE System wsparcia OZE i rola TGE Marek Szałas Dyrektor Rejestru Świadectw Pochodzenia Towarowa Giełda Energii S.A rejestr@tge.pl Główne założenia systemu świadectw pochodzenia Gdzie sprzedać samą energię

Bardziej szczegółowo

Energia wiatrowa w twojej gminie 24 czerwca 2010, hotel Mercure, Wrocław. Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju

Energia wiatrowa w twojej gminie 24 czerwca 2010, hotel Mercure, Wrocław. Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju Dr. Markus Reichel, Friedrich Czambor Wrocław, 24.06.2010 KRÓTKO O DREBERIS 1998 Założenie firmy w Zittau/Niemcy i we Wrocławiu 1999 Przeniesienie

Bardziej szczegółowo

PORÓWNYWARKA CEN ENERGII ELEKTRYCZNEJ ZOBACZ ILE MOŻESZ ZAOSZCZĘDZIĆ

PORÓWNYWARKA CEN ENERGII ELEKTRYCZNEJ ZOBACZ ILE MOŻESZ ZAOSZCZĘDZIĆ PORÓWNYWARKA CEN ENERGII ELEKTRYCZNEJ ZOBACZ ILE MOŻESZ ZAOSZCZĘDZIĆ PORÓWNYWARKA JAK OBNIŻYĆ RACHUNKI za energię elektryczną? Wybór sprzedawcy prądu jest Twoim prawem! Od 2007 roku możesz swobodnie wybierać

Bardziej szczegółowo

Rynek Dnia Bieżącego. linia biznesowa energia elektryczna

Rynek Dnia Bieżącego. linia biznesowa energia elektryczna Rynek Dnia Bieżącego linia biznesowa energia elektryczna TGE kim jesteśmy? Nowy rynek na TGE - Rynek Dnia Bieżącego I slide 2 Pełna liberalizacja rynku energii elektrycznej - przed którą nie ma w Polsce

Bardziej szczegółowo

Rynki Energii. Polska i świat

Rynki Energii. Polska i świat Rynki Energii Polska i świat Zima (24.11.06) Lato (lipiec 07) Jesień (pazdz. 07) Wytwarzanie prognoza (Moce w systemie po planowanych wycofaniach oraz zapotrzebowanie na moc) 50000 Moc osiągalna brutto

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ LABORATORIUM RACHUNEK EKONOMICZNY W ELEKTROENERGETYCE INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce Power RING 2009, Dec 2009 2 Ostatnia lekcja z prywatyzacji. 1. Wejście PGE SA na Giełdę

Bardziej szczegółowo

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 18.11.2015 r. COM(2015) 496 final ANNEXES 1 to 2 ZAŁĄCZNIKI Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie europejskiej statystyki dotyczącej cen gazu

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany. Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu

System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany. Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu Miejsce OZE w bilansie energetycznym Zastosowanie OZE ma na celu: wykorzystanie lokalnie dostępnych zasobów

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 31 grudnia 2015 r. Poz. 2365 USTAWA z dnia 29 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz ustawy Prawo energetyczne 1)

Bardziej szczegółowo

Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. ul. Zamknięta 18 80 955 Gdańsk

Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. ul. Zamknięta 18 80 955 Gdańsk Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. ul. Zamknięta 18 80 955 Gdańsk Taryfa dla ciepła Zatwierdzona Uchwałą Zarządu ZMPG S.A. Nr 400/2013 z dnia 25.09.2013r. i obowiązuje od dnia 01.10.2013r. październik

Bardziej szczegółowo

Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich. Lipiec 2014 r.

Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich. Lipiec 2014 r. Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich Lipiec 2014 r. Agenda TGE kim jesteśmy? TGE o nas Struktura przychodów Grupy GPW w 2013 r. Roczne przychody ze sprzedaży TGE Grupa TGE

Bardziej szczegółowo

Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości

Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 27.09.2012 r. ZAKRES PREZENTACJI 1. Wprowadzenie - wybrane

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej

Zmiany na rynku energii elektrycznej Zmiany na rynku energii elektrycznej Autor: Przemysław Zaleski Trudne początki Rynek energii elektrycznej swoje początki wiąże z dostrzeżeniem konieczności liberalizacji rynku energii elektrycznej. Niewątpliwie

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Zmienna opłata sieciowa. Zmienna opłata. Koszty przesyłu. przes.

Zmienna opłata sieciowa. Zmienna opłata. Koszty przesyłu. przes. Henryk Kaliś, pełnomocnik zarządu ds. zarządzania energią elektryczną i pomiarami ZGH "Bolesław" SA I. Koszty energii elektrycznej ponoszone przez dużych odbiorców przemysłowych w 2008 r. Ile i za co płacimy.

Bardziej szczegółowo