MŁODZI EKONOMIŚCI WOBEC KRYZYSU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MŁODZI EKONOMIŚCI WOBEC KRYZYSU"

Transkrypt

1 UNIWERSYTET SZCZECIŃ SKI ZESZYTY NAUKOWE NR 569 EKONOMICZNE PROBLEMY USŁUG NR 43 MŁODZI EKONOMIŚCI WOBEC KRYZYSU GOSPODARKA. FINANSE. RYNEK PRACY SZCZECIN 2010

2 Rada Wydawnicza Urszula Chęcińska, Inga Iwasiów, Danuta Kopycińska, Izabela Kowalska-Paszt Piotr Niedzielski, Ewa Szuszkiewicz, Dariusz Wysocki Edward Włodarczyk przewodniczący Rady Wydawniczej Aleksander Panasiuk przewodniczący Senackiej Komisji ds. Wydawnictw Edyta Łongiewska-Wijas redaktor naczelna Wydawnictwa Naukowego Recenzenci dr hab. Beata Filipiak, prof. US prof. zw. dr hab. Stanisław Flejterski dr hab. Aleksander Panasiuk, prof. US dr hab. Małgorzata Słodowa-Hełpa, prof. UEP dr hab. Wiesław Starowicz, prof. PK dr hab. Edward Stawasz, prof. UŁ dr hab. Robert Tomanek, prof. AE dr hab. Elżbieta Załoga, prof. US Redaktorzy naukowi dr hab. Beata Filipiak, prof. US dr hab. Aleksander Panasiuk, prof. US dr hab. Elżbieta Załoga, prof. US Sekretarz redakcji mgr Izabela Ostrowska Redaktor Wydawnictwa Krzysztof Gołda Korektor Renata Bacik Skład komputerowy Ewa Radzikowska-Król Wydanie publikacji zrealizowano przy udziale środków finansowych z budżetu Województwa Zachodniopomorskiego Copyright by Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2010 ISSN ISSN X WYDAWNICTWO NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO Wydanie I. Ark. wyd. 20,0. Ark. druk 23,9. Format B5.

3 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 MARCIN BĘDZIESZAK Dochody gmin w sytuacji kryzysu gospodarczego 9 BEATA BLOCK Uelastycznienie rynku pracy jako remedium na kryzys gospodarczy ŁUKASZ BRZOSKO Rola i instrumenty banku centralnego w przeciwdziałaniu kryzysom finansowym MICHAŁ BZUNEK Analiza porównawcza portfeli akcyjnych zbudowanych z akcji spółek sektora energetycznego i paliwowego, w obliczu obecnych warunków rynkowych ŁUKASZ CHOLEWA Kryzys finansowy we współczesnych pismach ekonomistów heterodoksyjnych BOGDAN DYLONG Ocena finansowania infrastruktury ochrony środowiska w gospodarce wodnej RADOSŁAW FOLGA Rola dialogu i zaufania w jednostkach samorządu terytorialnego GABRIELA GURGUL Globalny kryzys finansowy a kondycja banków w Polsce w latach ELŻBIETA JĘDRUCZYK Wybrane strategie podatkowe małych i średnich przedsiębiorstw w warunkach kryzysu gospodarczego DARIUSZ JĘDRZEJKA Problemy rachunkowości instrumentów finansowych w czasie kryzysu ŁUKASZ KEMPA Rynek funduszy inwestycyjnych na świecie po wystąpieniu kryzysu na rynku kredytów hipotecznych w USA...121

4 4 MAGDALENA KONOPELKO Wartościowanie jako narzędzie racjonalizacji kierunków działań inwestycyjnych w gminach w warunkach kryzysu gospodarczego DOMINIKA KORDELA Kryzys na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie analiza i próba oceny PAULINA KRYSTOSIAK Odnawialne źródła energii w dobie kryzysu finansowego SYLWIA KWAŚNY Obciążenie podatkowe spółek z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu wypłaty dywidendyoraz sposoby jego minimalizacji MAGDALENA LAZAREK, PAWEŁ GÓRALSKI Integracja w rolnictwie grupy producenckie WOJCIECH LEWANDOWSKI Antropologiczna geneza kryzysu LUIZA MAŃKOWSKA-WRÓBEL Międzynarodowe uwarunkowania wprowadzania zasad zrównoważonego rozwoju w gospodarce wodno- -ściekowej ALEKSANDRA NACEWSKA-TWARDOWSKA Polityka handlowa Unii Europejskiej w warunkach kryzysu IZABELA NIEMIRSKA Migracje zarobkowe Polaków w dobie kryzysu ELŻBIETA OCIEPA-KICIŃSKA System emerytalny w Polsce w obliczu kryzysu ekonomicznego AGNIESZKA OPAŁKA Przedsiębiorstwa polskie w czasach kryzysu GRZEGORZ PAWŁOWSKI Kryzys globalne przyczyny a możliwe polskie rozwiązania na tle działań gospodarek innych krajów ŁUKASZ PAWŁYSZYN Strategie inwestycyjne i oferta depozytowa sektora polskiej bankowości dla klientów segmentu mass market zmiany w kontekście subprime crisis

5 WŁADYSŁAW PĘDZIWIATR Oblicze kryzysu gospodarczego w Polsce próba oceny w świetle badań empirycznych MAGDALENA POTAPIŃSKA Wpływ polityki finansowej państwa w dobie kryzysu gospodarczego na działalność jednostek samorządu terytorialnego MARCIN RATAJCZAK Wyniki finansowe małych i średnich podmiotów gospodarczych w Polsce w latach JOANNA RZEMPAŁA, ARTUR RZEMPAŁA Ceny transferowe dotyczące wartości niematerialnych i prawnych jako element zarządzania finansami grup kapitałowych KRZYSZTOF SOPOĆKO System emerytalny w Polsce a sprawiedliwość społeczna MIROSŁAW STARZYŃSKI Analizy przyczyn kryzysów ekonomicznych w pracach Raviego Batry AGNIESZKA SZEWCZUK Ubezpieczenie należności jako efektywny instrument zarządzania ryzykiem handlowym w warunkach kryzysu finansowego GRZEGORZ ŚWISZCZ Problematyka i modele nadzoru korporacyjnego JOANNA TREMBIŃSKA Działania podejmowane przez banki centralne w kontekście kryzysu finansowego BEATA WENTURA-DUDEK, GRAŻYNA MACIEJCZYK Efektywność aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu KATARZYNA ZIOŁO-GWADERA Leasing pracowniczy jako forma zatrudnienia w dobie kryzysu

6

7 WSTĘP Globalizacja jest procesem coraz wyraźniej oddziałującym na gospodarkę i życie społeczne. Jak silne powiązania ona wywołuje, unaocznił obecny kryzys gospodarki światowej. Teoria ekonomii i innych nauk odniesie się z pewnością do przyczyn i następstw tego światowego tąpnięcia, ale wielu ekonomistów zapowiada, że zasadniczo zmieni on dotychczasowe relacje gospodarcze i społeczne. Zjawiska kryzysowe są zawsze interesującym obszarem badań dla nauki. I tak stało się w przypadku tej publikacji. Młodzi naukowcy, doktoranci z różnych ośrodków akademickich w Polsce, podjęli próbę ustosunkowania się do światowego kryzysu końca pierwszej dekady XXI w., tuż po jego wybuchu. Wyniki swoich badań i przemyśleń przedstawili w październiku 2009 r. w Szczecinie podczas II Ogólnopolskiej Konferencji Doktorantów Młodzi ekonomiści wobec kryzysu, przygotowanej przez Uczelnianą Radę Samorządu Doktorantów Uniwersytetu Szczecińskiego. Owocem tej konferencji jest niniejsza publikacja. Obejmuje ona 35 artykułów poświęconych, ogólnie ujmując, gospodarce, finansom i rynkowi pracy. Kryzys, jako temat wiążący wymienione obszary badań, nadaje tej publikacji charakter monografii. Zróżnicowany zakres przedmiotowy poszczególnych artykułów z jednej strony obrazuje to, jak wszechobecne są skutki zmian koniunktury gospodarczej, z drugiej zaś wskazuje na obszar zainteresowań naukowych i badawczych młodych ekonomistów z Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Łódzkiego i Uniwersytetu Szczecińskiego. A za nimi stoją przecież konkretni naukowcy (promotorzy) i szkoły naukowego podejścia do analizy oraz oceny współczesnych zjawisk gospodarczych i społecznych. Ten czynnik należy także zauważyć, oceniając wartość naukową i poznawczą tej publikacji. Elżbieta Załoga

8

9 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 569 EKONOMICZNE PROBLEMY USŁUG NR MARCIN BĘDZIESZAK * DOCHODY GMIN W SYTUACJI KRYZYSU GOSPODARCZEGO Wprowadzenie Obecna sytuacja gospodarcza i jej negatywny wymiar dotknęły najpierw rynków finansowych, w dalszej kolejności przedsiębiorstw i osób fizycznych; aktualnie okazuje się, że także podmioty sektora finansów publicznych będą musiały sprostać mniejszym dochodom lub przychodom, w zależności od rodzaju funduszu publicznego. Mimo że Polska jest krajem, który w pierwszym kwartale 2009 r. zanotował najwyższy wzrost KPB wśród krajów Unii Europejskiej 1, skutki spowolnienia widoczne będą przede wszystkim w budżecie państwa, budżetach jednostek samorządu terytorialnego oraz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz Narodowego Funduszu Zdrowia. Celem artykułu jest określenie potencjalnych źródeł dochodów gmin, których osiągnięcie może być w znacznym stopniu zależne od koniunktury gospodarczej. * Marcin Będzieszak mgr, Katedra Finansów, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Uniwersytet Szczeciński. 1 PKB wzrósł powyżej oczekiwań, Gazeta Prawna, , artykuly/321389,pkb_wzrosl_powyzej_oczekiwan.html ( ); Polska odnotowała najwyższy wzrost PKB w całej UE, tamże, ( ).

10 10 Marcin Będzieszak Kategorie dochodów gmin a wzrost gospodarczy Konstytucja RP 2 zawiera trzy ważne stwierdzenia dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego, które będą istotne z punktu widzenia określenia wpływu pogorszenia się sytuacji gospodarczej na realizację dochodów: Dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa (art. 167). Jednostki samorządu terytorialnego mają prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie (art. 168). Jednostkom samorządu terytorialnego zapewnia się udział w dochodach publicznych odpowiednio do przypadających im zadań (art. 169). Z punktu widzenia możliwości wpływania na realizację dochodów przez organy odpowiednich szczebli samorządu istotne są tylko dochody własne. Subwencja ogólna z budżetu państwa dzielona jest na podstawie ściśle określonego algorytmu wynikającego z ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego 3 oraz rozporządzenia ministra właściwego ds. oświaty w sprawie podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego np. na rok 2009 przygotowane zostało Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku Dodatkowo w zakresie podziału subwencji wziąć trzeba pod uwagę rozporządzenie ministra właściwego ds. finansów publicznych o podziale części równoważącej subwencji ogólnej dla gmin i powiatów oraz części regionalnej subwencji ogólnej dla województw. Istnieją zatem sztywne zasady określające, jaką sumę środków finansowych otrzymać powinna określona gmina z tytułu poszczególnych części subwencji ogólnej. W wypadku dotacji celowych z budżetu państwa także nie istnieje element konstrukcyjny, dzięki któremu jednostka samorządu terytorialnego mogłaby wpływać na wysokość otrzymanych dotacji. W części pozycji stanowiących dochody własne jednostek samorządu terytorialnego istnieją również takie, na które nie mają wpływu odpowiednio: gmina, powiat lub województwo. W wypadku gmin wymienić należy w tym miejscu podatek od czynności cywilnoprawnych, podatek od spadków i darowizn; w wy- 2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483). 3 Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2003 r. Nr 203, poz. 1966). 4 Dz. U. z 2008 r. Nr 235, poz

11 Dochody gmin w sytuacji kryzysu gospodarczego 11 padku wszystkich szczebli samorządu będą to udziały w podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych. Dochody własne gmin podzielić można na cztery grupy, z punktu widzenia potencjalnego wpływu niekorzystnej sytuacji gospodarczej na wysokość zrealizowanych dochodów: 1) podatki lokalne i część opłat lokalnych w tym wypadku niższa realizacja wynikać może z dwóch sytuacji. Po pierwsze z niższej ściągalności tych dochodów w sytuacji spowolnienia gospodarczego; jest to konsekwencja, której nie da się dokładnie oszacować. Po drugie wynikać może ona z zamierzonego wykorzystania instrumentów wspierania przedsiębiorstw poprzez zmniejszanie obciążeń podatkowych w zakresie np. podatku od nieruchomości lub podatku od środków transportowych. Dochody te mają charakter stabilny. W grupie tej wystąpią, poza już wspomnianymi, podatek rolny i podatek leśny oraz opłaty: targowa, za użytkowanie wieczyste. Po trzecie w zakresie tego typu dochodów gminy mogą stosować obniżenie wysokości stawek, zwolnienia, umorzenie, co ostatecznie w obecnej sytuacji gospodarczej, w zależności od stosowanej wcześniej polityki dochodowej, może spowodować zastosowanie np. maksymalnych stawek podatków lokalnych, w celu uzupełnienia dochodów, jeśli wcześniej stosowane były stawki niższe, lub, co jest mniej prawdopodobne, obniżenie tych stawek przy założeniu zwiększenia ściągalności niższych podatków 5 ; 2) udziały w podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych. Na wysokość realizowanych z tego tytułu dochodów gmina nie ma bezpośredniego wpływu, a wpływ pośredni ograniczony jest do stwarzania warunków rozwoju przedsiębiorstw. Wysokość tych dochodów jednak w bardzo dużym stopniu zależy do sytuacji gospodarczej kraju, regionu, itd.; 3) dochody o charakterze gospodarczym wynikają z gospodarowania majątkiem posiadanym przez jednostkę samorządu terytorialnego. W tym wypadku, podobnie jak w grupie pierwszej, możemy mieć do czynienia z niższą realizacją dochodów, wynikającą z przyczyn leżących po stronie jednostki samorządu terytorialnego określanie stawek najmu i dzierżawy majątku, ceny wywoławczej nieruchomości, lub nieleżących po stronie samorządu problemy z regulacją czynszu dzierżawnego; 5 Założenie krzywej Laffera: S. Owsiak, Finanse publiczne. Teoria i praktyka, PWN, Warszawa 2005, s

12 12 Marcin Będzieszak 4) dochody nierytmiczne dochody, które trudno jest zaplanować ze względu na ich nieregularność lub brak wpływu na wysokość realizowanych dochodów darowizny, spadki, zapisy, odsetki za zwłokę, kary pieniężne, grzywny, podatek od czynności cywilnoprawnych, podatek od spadków i darowizn, opłata skarbowa, opłata od posiadania psów 6. Do tej kategorii dochodów zaliczyć należy także dochody związane z szeroko pojętą pomocą funduszy międzynarodowych lub zagranicznych (środki z funduszy strukturalnych UE i z Funduszu Spójności, środki z Mechanizmu Norweskiego, z Mechanizmu Szwajcarskiego etc) oraz dochody z Partnerstwa Publiczno-Prywatnego. Należy podkreślić, że wpływ sytuacji gospodarczej na wymienione dochody gmin będzie różny w różnych kategoriach gmin, tj. w sytuacji szybkiego wzrostu gospodarczego najwięcej zyskają gminy o charakterze miejskim, ze względu na relatywnie wysoki udział dochodów z tytułu udziału w podatkach dochodowych na poziomie 41% w roku 2008 oraz wysoki udział dochodów własnych w dochodach ogółem na poziomie 65%. W gminach miejsko-wiejskich udział dochodów z tytułu udziału w PIT i CIT wynosi już tylko 37%, a udział dochodów własnych w dochodach ogółem 51%. W wypadku gmin wiejskich udziały te wynoszą odpowiednio 34% i 39%. Zjawisko to związane jest z urynkowieniem budżetów gmin 7, czyli zjawiskiem silnego uzależniania dochodów budżetów samorządowych od dochodów podmiotów gospodarczych osób fizycznych i przedsiębiorstw. Skutkiem takiego postępowania jest po pierwsze znaczne zróżnicowanie regionalne wysokości osiąganych dochodów samorządowych, a po drugie zwiększanie siły finansowej tych samorządów, które mają charakter miejski 8. 7 lipca 2009 r. Rada Ministrów RP przyjęła uchwałę w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy budżetowej na rok 2009, tj. zmniejszenia dochodów ogółem o 30 mld zł, wydatków o 21 mld zł, a w konsekwencji o zwiększeniu planowanego deficytu o 9 mld zł 9. Zmiany w zakresie dochodów dotyczyły przede wszystkim podatków: zmniejszenie planowanych wpływów z VAT o ok. 20 mld zł, zmniejszenie planowanych wpływów z akcyzy o ok. 6 mld zł, 6 Do końca 2007 r. podatek od posiadania psów. 7 Budżet państwa i samorządów. Decentralizacja oświata studium porównawcze, red. T. Lubińska, Difin, Warszawa 2005, s Szczegółowe badania w tym zakresie przedstawiono w pracach: Budżet państwa i samorządów... oraz T. Lubińska, S. Franek, M. Będzieszak, Potencjał dochodowy samorządu w Polsce na tle zmian ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Difin, Warszawa ( ).

13 Dochody gmin w sytuacji kryzysu gospodarczego 13 zmniejszenie planowanych wpływów z PIT o ok. 9 mld zł, zmniejszenie planowanych wpływów z CIT o ok. 7 mld zł. Należałoby zatem oczekiwać także odpowiednich zmian w dochodach gmin (a także powiatów i województw). Trzeba jednak zauważyć, że system dochodów budżetu państwa różni się w sposób zasadniczy od systemu dochodów jednostek samorządu terytorialnego. W pierwszym wypadku mamy do czynienia z dochodami silnie zależnymi od koniunktury gospodarczej podatek VAT i akcyza zależne od konsumpcji. W wypadku gmin system jest bardziej stabilny, gdyż jedynymi dochodami, których wysokość wiązać się będzie bezpośrednio z sytuacją gospodarczą, będą wpływy w z tytułu udziału w podatkach dochodowych. Wykonanie dochodów gmin w latach a wzrost gospodarczy Ze względu na porównywalności katalogu dochodów gmin okresem badawczym są lata W roku 2003 uchwalona została ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego 10, która zastąpiła funkcjonującą od początku reformy samorządowej ustawę o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach Drugą z wspomnianych ustaw uchwalono początkowo na lata 1999 i 2003, a później wielokrotnie nowelizowano. Ustawa z roku 2003 wprowadziła jedną zasadniczą zmianę w katalogu dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego zwiększyła mianowicie udziały samorządu we wpływach z tytułu podatków dochodowych. W wypadku gmin zmiana ta polegała na podniesieniu wskaźnika udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych z 27,6% do 39,34% (docelowo, w roku 2009, wskaźnik ten wynosi 36,72%), a w wypadku podatku dochodowego od osób prawnych z 5% do 6,71%. Z uwagi na tę zmianę nie byłoby uzasadnione ukazywanie realizacji dochodów własnych gmin w latach wcześniejszych. W latach wzrost PKB wyniósł od 3,6% w 2005 r. do maksymalnie 6,6% w 2007 r. W tym samym czasie wpływy z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych wzrastały w tempie od 14,7 do 26% rocznie. Jeśli chodzi o udział w podatku dochodowych od osób prawnych, wzrost był podobny i wynosił od 11 do 31%. W tym samym okresie wpływy gmin z tytułu najważniejszego podatku lokalnego od nieruchomości rosły w stosunkowo 10 Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2003 r. Nr 203, poz. 1966). 11 Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 (Dz. U. z 1998 r. Nr 150, poz. 983 z późn. zm.).

14 14 Marcin Będzieszak stabilnym tempie 4 7% rocznie. W odniesieniu do pozostałych podatków lokalnych nie jest możliwe określenie stabilnej tendencji. Przeciętnie dochody własne, z wyłączeniem wpływów z tytułu udziału w podatkach dochodowych, wzrastają w tempie 7 15%. Odpowiednie dane przedstawiono w tabeli 1. Tabela 1 Dynamika wykonanych dochodów własnych gmin w stosunku do roku poprzedniego i wzrost PKB w latach (w %) Wyszczególnienie * Dochody własne ogółem, 14,0 14,7 9,9 15 6,0 7,6 z tego: podatek dochodowy od osób prawnych 77,6 11,0 13,3 31 0,2 8,9 podatek dochodowy od osób fizycznych 36,3 14,7 17,5 26 4,4 1,9 Dochody własne ogółem, z wyjątkiem udziałów w PIT i CIT 5,9 14,8 6,7 10 7,0 11,3 podatek rolny 4,9 4,8 16, ,0 0,9 podatek od nieruchomości 7,8 7,6 3,9 4 5,6 4,5 podatek leśny 0,2 15,2 10,8 4 8,7 1,9 podatek od środków transportowych 8,3 6,6 10,7 15 2,3 1,7 karty podatkowa 14,7 10,9 4,7 3 5,6 3,0 podatek od spadków i darowizn 20,1 5,4 15, ,0 23,5 podatek od czynności cywilnoprawnych 6,5 8,7 29, ,6 17,6 wpływy z opłaty skarbowej 46,4 4,4 3,1 6 1,5 2,0 wpływy z opłaty eksploatacyjnej 2,9 11,5 4,5 11 2,8 5,6 wpływy z opłaty targowej 3,5 0,2 4,8 1 2,8 2,0 dochody z majątku 10,4 1,8 26, ,0 33,2 pozostałe dochody 1,9 50,4 7,0 2 7,5 22,2 Wzrost PKB 5,3 3,6 6,2 6,6 4,8 * stosunek dochodów planowanych na rok 2009 do wykonanych w roku Źródło: opracowanie własne na podstawie sprawozdań z wykonania budżetów gmin za lata , Ministerstwo Finansów, sw=4&sub=sub5, projekty ustaw budżetowych na lata W roku 2008 widoczne są już pierwsze symptomy spowolnienia gospodarczego wpływy z tytułu CIT spadają w niewielkim stopniu, by plan na 2009 r. zakładał spadek tych dochodów o 9% w stosunku do roku poprzedniego. W wypadku podatku dochodowego od osób fizycznych widoczne jest spowolnienie wzrostu wpływów do odpowiednio 4,4% w 2008 r. i 1,9% w 2009 r., przy czym należy mieć na względzie to, iż wzrost na rok 2009 wynika z planu, który spo-

15 Dochody gmin w sytuacji kryzysu gospodarczego 15 rządzany był w większości wypadków w trzecim lub czwartym kwartale 2008 r., a zatem ostatecznie sytuacja może wyglądać inaczej. Lata w zakresie dochodów własnych innych niż udziały w podatkach dochodowym pokazują, że nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do lat ubiegłych, w których wzrost gospodarczy następował szybciej. Przeciętnie dochody te wzrosły w 2008 r. o 7% (podobnie jak w 2006 r.); planuje się, że w roku 2009 wzrosną o 11%. Nie jest także widoczna istotna zmiana w dynamice wpływów z tytułu podatku od nieruchomości. Dane, które przedstawiono w tabeli 2, prezentują wykonanie planu dochodów własnych gmin w latach Okres pierwszego kwartału roku budżetowego jest krytyczny, gdyż właśnie wtedy weryfikowane są założenia, na podstawie których powstał plan, co doprowadzić może do ewentualnej nowelizacji uchwały budżetowej. Jak wspomniano wcześniej, dochody własne gmin, z wyłączeniem udziałów w podatkach dochodowych, są dochodami bardzo stabilnymi, a co za tym idzie łatwymi w planowaniu zarówno w skali całego roku budżetowego, jak i okresów krótszych, co wynika ze ściśle określonego harmonogramu dokonywania płatności z tytułu podatków lokalnych np. podatek od nieruchomości płacony jest przez osoby fizyczne cztery razy w roku, tj. w marcu, maju, wrześniu i listopadzie, a przez osoby prawne miesięcznie. Z tego powodu dane o wykonaniu tych dochodów w pierwszym kwartale 2009 r. nie różnią się w sposób zasadniczy od wykonania w latach ubiegłych. Co może być zaskakujące z punktu widzenia danych przedstawionych w tabeli 1, potwierdzających spowolnienie gospodarcze widoczne we wpływach z tytułu podatków dochodowych pierwsze symptomy już w roku 2008 nie jest widoczna niższa realizacja tych dochodów w pierwszym kwartale 2009 r. w stosunku do planu. Możliwe są dwa wytłumaczenia tego zjawiska. Mniejsze dochody z tytułu udziału w podatkach dochodowych, wynikające ze spowolnienia gospodarczego, zostały już uwzględnione w planie tych dochodów. Założenie to może być prawdziwe dla podatku dochodowego od osób prawnych, który ze swojej natury jest bardziej podatny na sytuację gospodarczą. Wydaje się jednak, że mniejsza dynamika dochodów w tytułu udziałów w PIT wynika z obniżenia do 1 stycznia 2009 r. stawek tego podatku. Brak symptomów spowolnienia we wpływach z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wynika natomiast prawdopodobnie z konstrukcji tego podatku, a dokładnie z rozliczania przede wszystkim w pierwszym kwartale roku 16 mln osób, tj. 86% podatników 12. PIT 12 Informacja dotycząca rozliczenia podatku dochodowego od osób fi zycznych za 2007 rok, Ministerstwo Finansów Departament Podatków Dochodowych, Warszawa 2008, s. 6.

16 16 Marcin Będzieszak rozliczyło się za rok 2007 z dochodów niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (formularz PIT-37), a zatem w pierwszym kwartale realizowane były w urzędach podatkowych wpływy oraz wydatki związane z rokiem poprzednim. Wykonanie planu dochodów własnych przez gminy w pierwszym kwartale w latach (w %) Tabela 2 Wyszczególnienie Razem dochody własne, 23,6 23,1 22,6 24,4 23,5 21,8 z tego: podatek dochodowy od osób prawnych 49,4 40,0 34,8 25,9 37,1 30,3 podatek dochodowy od osób fizycznych 20,3 21,0 19,6 21,0 20,7 19,0 Dochody własne ogółem, 24,5 23,5 23,6 26,0 24,5 23,0 z wyjątkiem udziałów w PIT i CIT podatek rolny 28,3 28,9 30,0 31,6 30,9 31,8 podatek od nieruchomości 26,4 26,2 26,6 27,3 26,9 27,3 podatek leśny 29,5 31,0 31,3 30,7 31,1 31,1 podatek od środków transportowych 41,3 41,2 43,0 45,7 44,5 42,2 karta podatkowa 13,9 13,9 15,3 16,4 15,4 15,7 podatek od spadków i darowizn 30,4 26,0 31,4 38,0 36,2 31,1 podatek od czynności cywilnoprawnych 28,5 24,6 25,6 45,2 33,8 23,9 wpływy z opłaty skarbowej 22,6 28,2 22,4 26,1 23,9 18,6 wpływy z opłaty eksploatacyjnej 23,5 25,9 25,6 26,8 27,2 26,0 wpływy z opłaty targowej 16,8 16,7 15,0 18,0 18,4 16,4 dochody z majątku 20,5 17,8 20,0 23,6 19,3 13,9 pozostałe dochody 20,2 19,4 18,4 20,9 19,6 18,9 Źródło: opracowanie własne na podstawie sprawozdań z wykonania budżetów gmin za lata , Ministerstwo Finansów, sw=4&sub=sub5. Podsumowanie Istnieje możliwość utraty przez gminy części dochodów ze względu na sytuację gospodarczą. Obecnie jest ona nie tylko hipotetyczna 13, zwłaszcza że zmniejszone zostały plany realizacji dochodów z tytułu podatków dochodo- 13 Ł. Zalewski, Spadają dochody podatkowe gmin, Gazeta Prawna, , s. 4.

17 Dochody gmin w sytuacji kryzysu gospodarczego 17 wych w budżecie państwa. Zmiana ta automatycznie wskazuje na odpowiednio mniejsze dochody gmin, powiatów i województw samorządowych. Nie należy oczekiwać, że zasadniczo niższa będzie realizacja dochodów innych niż udziały w podatkach dochodowych. W wypadku gmin zarówno dochody z tytułu podatków lokalnych, jak i dochody o charakterze gospodarczym, takie jak z tytułu najmu majątku gminnego, są dochodami stosunkowo stabilnymi, a co za tym idzie w większym stopniu odpornymi na spowolnienie gospodarcze. W tej sytuacji gminy mają dwa możliwe rozwiązania, odnoszące się do tego, o czym nie wspominano w artykule, tj. do finansowania wydatków bez zwiększania uchwalonego wcześniej deficytu w budżecie gminnym. Część gmin z pewnością będzie musiała zrezygnować z ambitnych programów inwestycyjnych lub odsunie ich realizację w czasie. W chwili obecnej bowiem przeprowadzanie racjonalizacji wydatków bieżących byłoby w znacznym stopniu utrudnione ze względu na znaczny stopień sztywności tych wydatków. Po pierwsze, redukcja wydatków bieżących jest procesem i nie ma możliwości jej przeprowadzenia w zadawalającym stopniu w ciągu kilku miesięcy, możliwe jest natomiast nierozpoczynanie inwestycji, które nadal są jedynie planami. Po drugie, w części gmin, jeśli nastąpi spadek wpływów z tytułu podatków dochodowych, może on zostać zrekompensowany przez ustalenie maksymalnych stawek podatków lokalnych. Rezygnacja z czasowego stosowania władztwa podatkowego przez gminy może się okazać sposobem uzupełnienia dochodów gmin. Skutki zastosowania władztwa podatkowego w skali całej Polski to ok. 2,4 mld zł w 2007 r., a w ,8 mld zł, co stanowiło w 2007 r. 8,5% dochodów własnych przeciętnej gminy i 4,2% jej dochodów ogółem; w roku 2009 wartości te wynosiły odpowiednio: 9% i 4,4%. Streszczenie Celem artykułu jest określenie potencjalnych źródeł dochodów gmin, których wykonanie może być w znacznym stopniu zależne od koniunktury gospodarczej. W artykule zaproponowano podział dochodów gmin w zależności od potencjalnego wpływu sytuacji gospodarczej na wysokość wpływów z ich w tytułu. W dalszej części przedstawiono analizę realizacji dochodów gmin obecnie oraz w latach ubiegłych pod kątem zależności wysokości wpływów od sytuacji gospodarczej, w szczególności uwzględniając wpływy z tytułu udziału w podatkach dochodowych.

18 18 Marcin Będzieszak Summary MUNICIPALITIES REVENUES IN A STATE OF ECONOMIC CRISIS The aim of the article is to define potential municipalities incomes that can be dependent on economic situation. The article contains proposal of municipal incomes classification according to potential impact of economic situation on amount of revenues. Then, an analysis of municipal revenues execution now and some year earlier a relation between revenues and economic situation, particularly revenues from income taxes.

19 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 569 EKONOMICZNE PROBLEMY USŁUG NR BEATA BLOCK * UELASTYCZNIENIE RYNKU PRACY JAKO REMEDIUM NA KRYZYS GOSPODARCZY W ostatnich kilkunastu miesiącach słowa kryzys finansowy, recesja, spowolnienie gospodarcze zostały wypowiedziane w niemal wszystkich językach świata. Od jesieni 2008 r. pogorszenie koniunktury gospodarczej zaczęło być odczuwalne również w naszym kraju. Skutki spowolnienia ekonomicznego najbardziej widoczne stały się w obszarze przedsiębiorczości i zatrudnienia. Przedsiębiorstwa, chcąc zapobiec skutkom spadku produkcji i zamówień, zaczęły ograniczyć koszty działalności, obniżając nakłady na rozwój i modernizację czy redukując zatrudnienie. Fala zwolnień grupowych ruszyła już we wrześniu 2008 r., gdy 236 zakładów zgłosiło do urzędów pracy informację o wypowiedzeniu umów o pracę 15,6 tys. osób. O utrzymującej się negatywnej tendencji może świadczyć fakt, że w marcu 2009 r. już 437 przedsiębiorstw ogłosiło zwolnienie 21,2 tys. osób. Znajduje to swoje odbicie w stopie bezrobocia, która w marcu 2009 r. wyniosła 8,3%, a natężenie bezrobocia wzrosło w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku o 0,2 punkta procentowego, w stosunku zaś do poprzedniego kwartału zwiększyło się o 1,6 punkta procentowego 1. Nie są to najgorsze dane na tle całej Unii Europejskiej, gdzie ogólna stopa bezrobocia wynosiła 8,9%, jednak prognozy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej mówią, że pod koniec tego roku 11 12% Polaków pozostanie bez pracy. Niepokojące * Beata Block mgr, Wydział Ekonomii, Akademia Ekonomiczna im. Karola Adamieckiego w Katowicach. 1 GUS Kwartalna informacja o aktywności ekonomicznej ludności, rde/xbcr/gus/publ_pw_kwart_inf_aktywn_ekonom_ludnosci_1kw_2009.pdf (lipiec 2009).

20 20 Beata Block założenia dotyczą również wzrostu płac, które w bieżącym roku mają wzrastać wolniej z ponad 10% do 4,5%, co niewątpliwie zaowocuje zmniejszeniem konsumpcji, opartej przede wszystkim na funduszu płac, pociągając za sobą dalszy spadek zatrudnienia i pogorszenie sytuacji na rynku pracy. Obawiając się tych skutków, Konfederacja Pracodawców Polskich wzywa do niezwłocznego podjęcia działań w celu uelastycznienia polskiego rynku pracy, poprzez liberalizację przepisów kodeksu pracy oraz upowszechnienie elastycznych form zatrudnienia i organizacji czasu pracy, co według pracodawców ułatwiłoby im utrzymanie obecnego poziomu zatrudnienia oraz zatrzymanie wykwalifikowanych i przeszkolonych pracowników. Pojęcie elastyczności rynku pracy pojawia się już od dawna w debatach ekonomicznych. W ekonomii neoklasycznej przeciwstawiano je sztywności rynku, utożsamianego ze sztywnymi płacami i brakiem mobilności siły roboczej 2. Neoklasycy uważali, że brak równowagi na rynku pracy wynika z ograniczenia przepływu informacji oraz barier płynnego i uzależnionego od koniunktury dostosowania płac 3. Jednak na popularności pojęcie to zyskało pod koniec XX w., gdy w krajach europejskich szukano sposobu na rosnące bezrobocie związane z kryzysami naftowymi. Właśnie w liberalizacji rynku pracy, zastosowaniu elastycznych form zatrudnienia i organizacji czasu pracy upatrywano możliwość wyjścia z tej trudnej sytuacji. Pojęcie elastyczności rynku pracy w ujęciu ogólnym oznacza jego zdolność do szybkiego przystosowania się do zmiennych warunków rynkowych 4. Elastyczny rynek pracy to rynek, który ma zdolność dostosowania popytu i podaży pracy do zmian zaistniałych w gospodarce. Elastyczność rynku pracy rozpatrywana jest w aspekcie mikro- i makroekonomicznym. W skali mikro obejmuje wszystkie możliwości dostosowania polityki zatrudnienia do potrzeb przedsiębiorstwa. Suma działań jednostek gospodarczych, działających w warunkach elastycznego rynku pracy, pozwala osiągnąć elastyczność makroekonomiczną, mierzoną tempem i sposobem osiągnięcia równowagi na rynku pracy 5. Podłoże mikroekonomiczne akcentuje sposób, w jaki rynek pracy reaguje na stany okresowej nierównowagi, poprzez dostosowanie i zmiany w sferze płac oraz popytu na pracę i jej podaży. W tym ujęciu elastyczność jest przejawem relatywnie szybkich zmian 2 E. Kwiatkowski, Bezrobocie. Podstawy teoretyczne, PWN, Warszawa 2007, s A. Ziomek, Produkt krajowy a bezrobocie, Wydaw. Wyższej Szkoły Bankowej, Poznań 2006, s E. Kwiatkowski, Bezrobocie..., s A. Ziomek, Produkt krajowy..., s. 88.

zeszyty naukowe uniwersytetu szczecińskiego NR 646 finanse, rynki finansowe, ubezpieczenia nr 39 2010

zeszyty naukowe uniwersytetu szczecińskiego NR 646 finanse, rynki finansowe, ubezpieczenia nr 39 2010 zeszyty naukowe uniwersytetu szczecińskiego NR 646 finanse, rynki finansowe, ubezpieczenia nr 39 2010 Marcin Będzieszak Uniwersytet Szczeciński Władztwo dochodowe i dochody gmin W SYtuacji spowolnienia

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 Rady Gminy w Jasienicy Rosielnej z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Jasienica Rosielna na lata 2012-2025

Bardziej szczegółowo

Budżety jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r.

Budżety jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r. UWAGI OGÓLNE Niniejsze opracowanie zawiera informacje o dochodach, wydatkach i wynikach budżetów jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r. przygotowane na podstawie sprawozdań

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 Załącznik Nr 3 do uchwały Rady Gminy Kwilcz z dnia... 2012 r. Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 1. Założenia wstępne Wieloletnia Prognoza Finansowa

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018.

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. Obowiązek opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej w skrócie WPF wynika z art. 230 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wykonania budżetu miasta Zgierza za 20l0 rok

Sprawozdanie z wykonania budżetu miasta Zgierza za 20l0 rok Załącznik do uchwały Nr X/86/11 Rady Miasta Zgierza z dnia 30 czerwca 2011 r. Sprawozdanie z wykonania budżetu miasta Zgierza za 20l0 rok Id: IORNV-WMGVW-WDBSQ-RKBYQ-DQKSC. Podpisany Strona 2 z 142 Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 150/15

Zarządzenie Nr 150/15 Zarządzenie Nr 150/15 Wójta Gminy Mrągowo z dnia 30 października 2015 r. w sprawie: podania do publicznej wiadomości informacji o wykonaniu budżetu za III kwartał 2015 roku. Na podstawie art. 37 ust.1

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

WOJCIECH WYRZYKOWSKI PODATKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W POLSCE

WOJCIECH WYRZYKOWSKI PODATKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W POLSCE WOJCIECH WYRZYKOWSKI PODATKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W POLSCE GDAŃSK 2013 PRZEWODNICZĄCY KOMITETU REDAKCYJNEGO WYDAWNICTWA POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Janusz T. Cieśliński REDAKTOR PUBLIKACJI

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVI/146/16 RADY MIASTA PORĘBA. z dnia 25 kwietnia 2016 r.

UCHWAŁA NR XXVI/146/16 RADY MIASTA PORĘBA. z dnia 25 kwietnia 2016 r. UCHWAŁA NR XXVI/146/16 RADY MIASTA PORĘBA z dnia 25 kwietnia 2016 r. w sprawie wprowadzenia zmian w uchwale budżetowej nr XXV/140/2016 Rady Miasta Poręba na rok 2016. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR III/15/2010 RADY GMINY BODZECHÓW. z dnia 28 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu gminy na 2010 rok.

UCHWAŁA NR III/15/2010 RADY GMINY BODZECHÓW. z dnia 28 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu gminy na 2010 rok. UCHWAŁA NR III/15/2010 RADY GMINY BODZECHÓW w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu gminy na 2010 rok. Na podstawie art.18 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym / Dz.U. z 2001

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT I ŁĄCZNOŚĆ

TRANSPORT I ŁĄCZNOŚĆ Załącznik Nr 1 WYKONANIE DOCHODÓW ZA 2011r. (w zł) Dz. Rozdz. Treść Plan Wyk. % wyk. 1 2 3 4 5 6 7 010 ROLNICTWO I ŁOWIECTWO 950.046,66 408.299,04 42,98 01010 594.994,00 53.230,00 8,95 Infrastruktura wodociągowa

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZGIERZA. z dnia... 2010 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2038

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZGIERZA. z dnia... 2010 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2038 Projekt z dnia..., zgłoszony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZGIERZA z dnia... 2010 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2038 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU

INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU PREZYDENT MIASTA KATOWICE INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU Katowice, maj 2015 roku INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU Zatwierdzam:

Bardziej szczegółowo

5.1. Własny potencjał dochodowy

5.1. Własny potencjał dochodowy Grupa dochodów własnych jst obejmujących podatki, opłaty, wpływy z czynszów i dzierżawy powiększyła się o dochody z udziałów w PIT i CIT oraz ze źródeł związanych ze środkami unijnymi. Zmiany w ustawie

Bardziej szczegółowo

Opracował: Wydział Budżetu Miasta Urzędu Miasta Katowice na podstawie sprawozdań budżetowych i opisowych pod kierunkiem Skarbnika Miasta.

Opracował: Wydział Budżetu Miasta Urzędu Miasta Katowice na podstawie sprawozdań budżetowych i opisowych pod kierunkiem Skarbnika Miasta. PREZYDENT MIASTA KATOWICE INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA 3 KWARTAŁY 2014 ROKU Katowice, listopad 2014 r. INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA 3 KWARTAŁY 2014 ROKU Zatwierdzam:

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF. Wieloletnia Prognoza Finansowa obejmuje lata 2012-2018 Podstawą do opracowania

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa 2012-2020 SPIS TREŚCI

Wieloletnia Prognoza Finansowa 2012-2020 SPIS TREŚCI OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI W WIELOLETNIEJ PROGNOZIE FINANSOWEJ GMINY KOLBUSZOWA NA LATA 2012-2020 1 SPIS TREŚCI 1. Wstęp... 3 2. Założenia do Wieloletniej Prognozy Finansowej... 4 2.1. Założenia makroekonomiczne...

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW ST3/4820/21/2008 Warszawa, dnia 10 października 2008 r. Wójt Gminy Burmistrz Miasta i Gminy Burmistrz Miasta Prezydent Miasta Wszyscy Zgodnie z art. 33 ust.1 pkt

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta i Gminy Barcin na lata 2012-2030

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta i Gminy Barcin na lata 2012-2030 Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta i Gminy Barcin na lata 2012-2030 1. Założenia wstępne Wieloletnia Prognoza Finansowa Miasta i Gminy przygotowana została na lata 2012

Bardziej szczegółowo

MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA W POLSCE W OKRESIE ŚWIATOWEGO KRYZYSU EKONOMICZNEGO

MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA W POLSCE W OKRESIE ŚWIATOWEGO KRYZYSU EKONOMICZNEGO ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 677 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 43 2011 MARIA KOLA-BEZKA Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA W POLSCE

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR OR.0050.9.2014 BURMISTRZA BIAŁEJ z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie zmiany planu finansowego Gminy Biała na 2014 r.

ZARZĄDZENIE NR OR.0050.9.2014 BURMISTRZA BIAŁEJ z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie zmiany planu finansowego Gminy Biała na 2014 r. ZARZĄDZENIE NR OR.0050.9.2014 BURMISTRZA BIAŁEJ z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie zmiany planu finansowego Gminy Biała na 2014 r. Na podstawie art. 30, ust. 2, pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 109/2015 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ. z dnia 30 marca 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 109/2015 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ. z dnia 30 marca 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 109/2015 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ z dnia 30 marca 2015 r. w sprawie przedstawienia Radzie Miasta Racibórz i Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Katowicach sprawozdania z wykonania budżetu

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 5/14 WÓJTA GMINY BOĆKI. z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok

ZARZĄDZENIE NR 5/14 WÓJTA GMINY BOĆKI. z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok ZARZĄDZENIE NR 5/14 WÓJTA GMINY BOĆKI z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok Na podstawie art. 61 ust 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie

Bardziej szczegółowo

BURMISTRZ MIASTA CIESZYNA INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA CIESZYNA ZA I PÓŁROCZE 2014 ROKU ORAZ

BURMISTRZ MIASTA CIESZYNA INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA CIESZYNA ZA I PÓŁROCZE 2014 ROKU ORAZ BURMISTRZ MIASTA CIESZYNA INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA CIESZYNA ZA I PÓŁROCZE 2014 ROKU ORAZ INFORMACJA O KSZTAŁTOWANIU SIĘ WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ, W TYM O PRZEBIEGU REALIZACJI PRZEDSIĘWZIĘĆ

Bardziej szczegółowo

Plan dochodów budżetu miasta Słupcy na 2014 rok

Plan dochodów budżetu miasta Słupcy na 2014 rok Plan dochodów budżetu miasta Słupcy na 2014 rok Dział Rozdział T r e ś ć 1 2 3 4 500 Handel 50095 Pozostała działalność 0690 Wpływy z różnych opłat 600 Transport i łączność 60014 Drogi publiczne powiatowe

Bardziej szczegółowo

liczbę osób zamieszkującą na terenie naszej gminy i odprowadzających podatek PIT. W zakresie pozostałych dochodów bieżących zaplanowano również

liczbę osób zamieszkującą na terenie naszej gminy i odprowadzających podatek PIT. W zakresie pozostałych dochodów bieżących zaplanowano również OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2012 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. WSTĘP Dokument pod nazwą Wieloletnia

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych określa zasady opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz stopy procentowe składek na poszczególne

Bardziej szczegółowo

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Sytuacja gospodarcza Polski w 1989 r. W 1989

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

PLAN DOCHODÓW NA DZIEŃ 30.11.2014

PLAN DOCHODÓW NA DZIEŃ 30.11.2014 PLAN DOCHODÓW NA DZIEŃ 30.11.2014 Dział Rozdział Paragraf Treść Wartość 600 Transport i łączność 362 656,00 60016 Drogi publiczne gminne 347 101,00 0690 Wpływy z różnych opłat 315 101,00 0910 Odsetki od

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia przyjętych wartości.

Objaśnienia przyjętych wartości. Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr III/13/2010 Rady Gminy Sieroszewice z dnia 29 grudnia 2010 Objaśnienia przyjętych wartości. Do opracowania WPF wykorzystano historyczne materiały źródłowe dotyczące wykonania

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY PIONKI NA LATA 2014-2020

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY PIONKI NA LATA 2014-2020 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY PIONKI NA LATA 2014-2020 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF Wieloletnia Prognoza Finansowa została sporządzona zgodnie z art. 226-232

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ZA 2012 ROK

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ZA 2012 ROK BURMISTRZ GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ZA 2012 ROK Sporządziła: Alicja Turkiewicz Skarbnik Gminy i Miasta Lwówek Śląski Lwówek Śląski marzec

Bardziej szczegółowo

Dochody JST 2004 2012, perspektywa 2013 2020. Warszawa, 20 czerwca 2013 Senat RP

Dochody JST 2004 2012, perspektywa 2013 2020. Warszawa, 20 czerwca 2013 Senat RP Dochody JST 2004 2012, perspektywa 2013 2020 Warszawa, 20 czerwca 2013 Senat RP Dane: dochody wydatki majątkowe wynik rok 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Dochody ogółem Dochody ogółem UE Dochody

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym.

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym. BEZROBOCIE rodzaje, skutki i przeciwdziałanie 1 2 3 Bezrobocie problemem XXI wieku Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i

Bardziej szczegółowo

Skąd mamy i na co wydajemy pieniądze

Skąd mamy i na co wydajemy pieniądze Skąd mamy i na co wydajemy pieniądze PRZEJRZYSTA POLSKA Informator został przygotowany przez pracowników Urzędu Gminy w Dobromierzu w ramach udziału w akcji społecznej Przejrzysta Polska Chcąc przybliżyć

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH

OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH Jachranka, 19 stycznia 2010 r. www.sgb.pl PLAN PREZENTACJI Samorządy i przedsiębiorstwa strategicznymi partnerami

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

71035 Cmentarze 3 500,00 0,00

71035 Cmentarze 3 500,00 0,00 Rodzaj: Porozumienia z AR DOCHODY BUDŻETU GMINY NA 2015 ROK Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IV/17/14 Rady Gminy Czeremcha z dnia 30 grudnia 2014 r. Dział Rozdział Paragraf Treść Plan na 2015 rok 710 Działalność

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XV/100/11 RADY GMINY W BAĆKOWICACH. z dnia 30 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia budżetu Gminy Baćkowice na 2012 rok

UCHWAŁA NR XV/100/11 RADY GMINY W BAĆKOWICACH. z dnia 30 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia budżetu Gminy Baćkowice na 2012 rok UCHWAŁA NR XV/100/11 RADY GMINY W BAĆKOWICACH z dnia 30 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia budżetu Gminy Baćkowice na 2012 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4, pkt 9 lit. d, i ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Realizacja dochodów budżetowych gminy Brzeg Dolny w układzie działów, rozdziałów i paragrafów klasyfikacji budżetowej w okresie 1.01.- 31.12.2013r.

Realizacja dochodów budżetowych gminy Brzeg Dolny w układzie działów, rozdziałów i paragrafów klasyfikacji budżetowej w okresie 1.01.- 31.12.2013r. Realizacja dochodów budżetowych gminy Brzeg Dolny w układzie działów, rozdziałów i paragrafów klasyfikacji budżetowej w okresie 1.01.- 31.12.2013r. Dział Rozdział Paragraf Treść Plan Wykonanie 010 Rolnictwo

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 370/XXXIII/2013 RADY MIEJSKIEJ W RADZYMINIE. z dnia 17 grudnia 2013 r. Uchwała Budżetowa Gminy Radzymin na rok 2014

UCHWAŁA NR 370/XXXIII/2013 RADY MIEJSKIEJ W RADZYMINIE. z dnia 17 grudnia 2013 r. Uchwała Budżetowa Gminy Radzymin na rok 2014 UCHWAŁA NR 370/XXXIII/2013 RADY MIEJSKIEJ W RADZYMINIE z dnia 17 grudnia 2013 r. Uchwała Budżetowa Gminy Radzymin na rok 2014 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4, pkt 9 lit. d oraz lit. i ustawy z dnia 8

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt Wieloletniej prognozy finansowej Miasta Łowicza został sporządzony w szczegółowości określonej w art.226 ust.1

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLIII/400/2014 RADY MIEJSKIEJ W RZGOWIE. z dnia 19 marca 2014 r.

UCHWAŁA NR XLIII/400/2014 RADY MIEJSKIEJ W RZGOWIE. z dnia 19 marca 2014 r. UCHWAŁA NR XLIII/400/2014 RADY MIEJSKIEJ W RZGOWIE z dnia 19 marca 2014 r. zmieniająca uchwałę Nr XLII/391/2014 w sprawie uchwalenia budżetu Gminy Rzgów na rok 2014 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4, pkt

Bardziej szczegółowo

Wykonanie dochodów Gminy Oleśnica za I pół. 2006

Wykonanie dochodów Gminy Oleśnica za I pół. 2006 Wykonanie dochodów Gminy Oleśnica za I pół. 2006 020 Leśnictwo 7 000,00 4 406,86 62,96% 02001 Gospodarka leśna 7 000,00 0750 Dochody z najmu i dzierżawy składników majątkowych Skarbu Państwa, jednostek

Bardziej szczegółowo

Monitoring Branżowy. Analizy Sektorowe. Budżety JST 2015 * : koniec dotacji UE - regres w inwestycjach. Trendy bieżące.

Monitoring Branżowy. Analizy Sektorowe. Budżety JST 2015 * : koniec dotacji UE - regres w inwestycjach. Trendy bieżące. Analizy Sektorowe 8 kwietnia 216 Budżety JST 215 * : koniec dotacji UE - regres w inwestycjach Trendy bieżące W 215 r., pomimo korzystnej koniunktury (wzrost dochodów z podatków PIT i CIT w sektorze JST

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 TOMASZ KUJACZYŃSKI ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 Streszczenie: W artykule omówiono zmiany kosztów pracy zachodzące w gospodarce

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 11 czerwca 2014 r. Poz. 3302 SPRAWOZDANIE PREZYDENTA MIASTA ZAWIERCIE z dnia 21 marca 2014 r. z wykonania budżetu miasta Zawiercia wraz ze sprawozdaniem

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 8 maja 2013 r. Poz. 3763 SPRAWOZDANIE PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ z dnia 27 marca 2013 r. w sprawie wykonania budżetu miasta Racibórz za 2012r. Na

Bardziej szczegółowo

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2011 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. Prognoza Finansowa Gminy Strzyżewice

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt wieloletniej prognozy finansowej (WPF) na lata 2014-2019 opracowano głównie w oparciu o założenia przyjęte

Bardziej szczegółowo

Ekonomia 1 sem. TM ns oraz 2 sem. TiL ns wykład 06. dr Adam Salomon

Ekonomia 1 sem. TM ns oraz 2 sem. TiL ns wykład 06. dr Adam Salomon 1 sem. TM ns oraz 2 sem. TiL ns wykład 06 dr Adam Salomon : ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE 2 Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników, dotyczące ilości czasu, który chcą

Bardziej szczegółowo

Informacje, o których mowa w 1 przedstawia się Radzie Miejskiej Kalisza oraz Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Poznaniu.

Informacje, o których mowa w 1 przedstawia się Radzie Miejskiej Kalisza oraz Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Poznaniu. Zarządzenie Nr 382/2015 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawie przyjęcia informacji o przebiegu wykonania budżetu za I półrocze 2015 r. oraz informacji o kształtowaniu się wieloletniej

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 174/2014 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie przedstawienia sprawozdania z wykonania budżetu za 2013 rok.

Zarządzenie Nr 174/2014 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie przedstawienia sprawozdania z wykonania budżetu za 2013 rok. Zarządzenie Nr 174/2014 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie przedstawienia sprawozdania z wykonania budżetu za 2013 rok. Na podstawie art. 267 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A C J A z realizacji budżetu Miasta i Gminy Wleń za 2009 rok

I N F O R M A C J A z realizacji budżetu Miasta i Gminy Wleń za 2009 rok I N F O R M A C J A z realizacji budżetu Miasta i Gminy Wleń za 2009 rok Wleń, marzec 2010 r. WSTĘP Burmistrz Miasta i Gminy Wleń stosownie do postanowień art. 199 ust. 1, pkt. 2 ustawy o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Kraków, dnia 12 sierpnia 2014 r. Poz. 4470 SPRAWOZDANIE NR 1/2012 RADY GMINY BUDZÓW. z dnia 28 marca 2012 roku

Kraków, dnia 12 sierpnia 2014 r. Poz. 4470 SPRAWOZDANIE NR 1/2012 RADY GMINY BUDZÓW. z dnia 28 marca 2012 roku DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Kraków, dnia 12 sierpnia 2014 r. Poz. 4470 SPRAWOZDANIE NR 1/2012 RADY GMINY BUDZÓW z dnia 28 marca 2012 roku w sprawie wykonania budżetu gminy Budzów za 2011

Bardziej szczegółowo

PLAN FINANSOWY DOCHODÓW BUDŻETOWYCH NA ROK 2015

PLAN FINANSOWY DOCHODÓW BUDŻETOWYCH NA ROK 2015 PLAN FINANSOWY DOCHODÓW BUDŻETOWYCH NA ROK 2015 Załącznik nr 1 do Uchwały Nr... Rady Miejskiej w Lipnie z dnia... Dział Rozdział Paragraf Wyszczególnienie Plan roku 2014 Plan roku 2015 Procent 010 Rolnictwo

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2. Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Bielice na lata 2016-2035.

Załącznik nr 2. Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Bielice na lata 2016-2035. Załącznik nr 2 Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Bielice na lata 2016-2035. Obowiązek sporządzenia Wieloletniej Prognozy Finansowej jest jedną z zasadniczych zmian

Bardziej szczegółowo

Plan i wykonanie dochodów budżetowych Gminy Poniec na dzień 31 grudnia 2011 r.

Plan i wykonanie dochodów budżetowych Gminy Poniec na dzień 31 grudnia 2011 r. Zał. nr 1 do sprawozdania rocznego z budżetu za rok 2011 Plan i wykonanie dochodów budżetowych Gminy Poniec na dzień 31 grudnia 2011 r. Procent 010 Rolnictwo i łowiectwo 1 268 155,00 1 270 619,54 100,19%

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wałbrzych, marzec 2014 rok

Wałbrzych, marzec 2014 rok Sprawozdanie roczne z wykonania budŝetu Miasta Wałbrzycha za 2013 rok oraz sprawozdania roczne z wykonania planów finansowych instytucji kultury za 2013 rok Wałbrzych, marzec 2014 rok SPIS TREŚCI 1. budŝetu

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania 30.09.2014 r. Kontakt: e-mail: sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Internet:

Bardziej szczegółowo

Strona 1. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr XI/79/15 Rady Miejskiej w Mosinie z dnia 14 maja 2015 r. Budżet Gminy Mosina na 2015 r.

Strona 1. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr XI/79/15 Rady Miejskiej w Mosinie z dnia 14 maja 2015 r. Budżet Gminy Mosina na 2015 r. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr XI/79/15 Rady Miejskiej w Mosinie z dnia 14 maja 2015 r. Budżet Gminy Mosina na 2015 r. Dochody Dział rozdział paragraf 010 01010 Treść Plan Zmiana planu Plan po zmianach Rolnictwo

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, dnia 11 sierpnia 2014 r. Poz. 2233 SPRAWOZDANIE WÓJTA GMINY CHORKÓWKA. z dnia 14 marca 2014 r. z wykonania budżetu gminy za 2013 rok

Rzeszów, dnia 11 sierpnia 2014 r. Poz. 2233 SPRAWOZDANIE WÓJTA GMINY CHORKÓWKA. z dnia 14 marca 2014 r. z wykonania budżetu gminy za 2013 rok DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Rzeszów, dnia 11 sierpnia 2014 r. Poz. 2233 SPRAWOZDANIE WÓJTA GMINY CHORKÓWKA z dnia 14 marca 2014 r. z wykonania budżetu gminy za 2013 rok DOCHODY: Dział

Bardziej szczegółowo

Dochody własne w/g źródeł ich powstawania w podziale klasyfikacji budżetowej w zł

Dochody własne w/g źródeł ich powstawania w podziale klasyfikacji budżetowej w zł Sprawozdanie z wykonania budżetu Gminy Gryfino za 2012 rok - część tabelaryczna Tabela Nr 5 Dochody własne w/g źródeł ich powstawania w podziale klasyfikacji budżetowej w zł Dział Rozdział Paragraf Plan

Bardziej szczegółowo

010 ROLNICTWO I ŁOWIECTWO 5 000,00 01095 Pozostała działalność 5 000,00

010 ROLNICTWO I ŁOWIECTWO 5 000,00 01095 Pozostała działalność 5 000,00 DOCHODY 010 ROLNICTWO I ŁOWIECTWO 5 000,00 01095 Pozostała działalność 5 000,00 0750 Dochody z najmu i dzierżawy składników majątkowych Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub innych jednostek

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE do uchwały Nr XXX/262/2009 Rady Miejskiej w Opalenicy z dnia 29 grudnia 2009r.

UZASADNIENIE do uchwały Nr XXX/262/2009 Rady Miejskiej w Opalenicy z dnia 29 grudnia 2009r. UZASADNIENIE do uchwały Nr XXX/262/2009 Rady Miejskiej w Opalenicy z dnia 29 grudnia 2009r. Budżet na 2010r. opracowano zgodnie z następującymi przepisami, a mianowicie: 1. Ustawą z dnia 8 marca 1990r.o

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY Kowala NA LATA 2014 2017

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY Kowala NA LATA 2014 2017 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY Kowala NA LATA 2014 2017 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF Wieloletnia Prognoza Finansowa została sporządzona zgodnie z art. 226-232

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

010 ROLNICTWO i ŁOWIECTWO 32909,00 34546,83 104,98% 01095 Pozostała dzialalność 32909,00 34546,83 104,98%

010 ROLNICTWO i ŁOWIECTWO 32909,00 34546,83 104,98% 01095 Pozostała dzialalność 32909,00 34546,83 104,98% Załącznik nr 1 do informacji Burmistrza Kargowej Dochody z wykonania budżetu gminy za I półrocze 2007 r. Kwota Dz. Rozdz. Nazwa planu Wykonanie % [zł] [zł] wykonania 1 2 3 4 5 6 7 010 ROLNICTWO i ŁOWIECTWO

Bardziej szczegółowo

Budżet państwa. Polityka fiskalna

Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa Budżet państwa jest to plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa związane z realizacją przyjętej polityki społecznej, gospodarczej i obronnej.

Bardziej szczegółowo

Studia I stopnia (licencjackie) rok akademicki 2015/2016 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Finanse i rachunkowość

Studia I stopnia (licencjackie) rok akademicki 2015/2016 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Finanse i rachunkowość Studia I stopnia (licencjackie) rok akademicki 2015/2016 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Finanse i rachunkowość Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2015/2016 Wybór promotorów

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do informacji Wykonanie dochodów budżetu za III kwartał 2014 roku. Dział Rozdział Paragraf Treść Plan Wykonanie Procent

Załącznik Nr 1 do informacji Wykonanie dochodów budżetu za III kwartał 2014 roku. Dział Rozdział Paragraf Treść Plan Wykonanie Procent Załącznik Nr 1 do informacji Wykonanie dochodów budżetu za III kwartał 2014 roku Dział Rozdział Paragraf Treść Plan Wykonanie Procent 010 Rolnictwo i łowiectwo 317 868,26 317 951,06 100,03% 01042 Wyłączenie

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO Białystok, dnia 11 kwietnia 2012 r. Poz. 1126 ZARZĄDZENIE NR 214/12 BURMISTRZA MIASTA BIELSK PODLASKI z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o finansowaniu wspólnej polityki rolnej (druk nr 917)

do ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o finansowaniu wspólnej polityki rolnej (druk nr 917) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o finansowaniu wspólnej polityki rolnej (druk nr 917) USTAWA z dnia 27 sierpnia 2009 r. O

Bardziej szczegółowo

Proponowane tematy prac dyplomowych

Proponowane tematy prac dyplomowych KATEDRA ANALIZY SYSTEMOWEJ I FINANSÓW 1. Podatki i opłaty lokalne jako źródło dochodów własnych gminy 2. Analiza dochodów budżetowych jednostek samorządów terytorialnych na przykładzie gminy... w latach...

Bardziej szczegółowo

jedn. wzrost/spadek Wyszczególnienie

jedn. wzrost/spadek Wyszczególnienie Analizy Sektorowe czerwca 5 Budżety JST po q 5 r. na plusie: pomogły koniunktura i środki UE Trendy bieżące Wzrost dochodów JST w q 5 w porównaniu z q, przy słabszej dynamice (+,8% r/r vs. +6,5% w q ).

Bardziej szczegółowo

WYKONANIE DOCHODÓW ZA I PÓŁROCZE 2015 ROKU

WYKONANIE DOCHODÓW ZA I PÓŁROCZE 2015 ROKU Załącznik nr 1 do Informacji o przebiegu wykonania budżetu Gminy Wierzbinek za I półrocze 2015 roku WYKONANIE DOCHODÓW ZA I PÓŁROCZE 2015 ROKU DZIAŁ ROZDZIAŁ TREŚĆ PLANOWANA KWOTA NA 2015 WYKONANIE na

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii. Dr Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Akademia Ignatianum w Krakowie

Podstawy ekonomii. Dr Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Akademia Ignatianum w Krakowie Podstawy ekonomii Wykład IV-V-VI Dr Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Akademia Ignatianum w Krakowie Bezrobocie Bezrobocie zjawisko społeczne polegające na tym, że część ludzi zdolnych

Bardziej szczegółowo