VOL. 19, NO 7 (213) JULY/LIPIEC 2011

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "VOL. 19, NO 7 (213) JULY/LIPIEC 2011"

Transkrypt

1 P POLISH a n o r a m a Niezalezny magazyn kulturalny Independent Cultural Magazine POLSKA VOL. 19, NO 7 (213) JULY/LIPIEC 2011 Edmonton Indy, lipca, 2011, Edmonton Municipal Airport. Fot. Jacek Dastych

2 2 July / Lipiec 2011 Strona Internetowa Polonii Kanadyjskiej w Edmontonie Mis & Mis LLP Barristers & Solicitors Stephen Mandel (w środku) burmistrz Edmontonu z żoną w towarzystwie prof. 40 lecie Towarzystwa Edwarda Możejko z żoną oraz prezeski TKP Joanny Ciapka-Sangster z mężem (z prawej). Kultury Polskiej w Edmonton Towarzystwo Kultury Polskiej w Edmonton ma już 40 lat. Z tej okazji 5 czerwca br. odbył się bankiet w Domu Polskim. Uroczystość zaszczycili swą obecnością min. Stephen Mandel, burmistrz stolicy Alberty, John Szumlas, konsul honorowy RP w Edmonton i Halina Madej, wiceprezes Kongresu Polonii Kanadyjskiej, Okręg Alberta. Podczas bankietu wystąpili również artyści: Anna Domańska, fortepian, Tatiana Warszyńska, skrzypce, Maja Budzińska skrzypce, oraz zespół taneczny Polonez. Na przestrzeni 40 lat, Towarzystwo włożyło ogromny wkład w życie kulturalne nie tylko społeczności polonijnej, ale również w życie kulturalne miasta i prowincji. Do sukcesów Towarzystwa przyczyniła się Anna Domańska, fortepian i Maja Budzinska, skrzypce. corporate commercial income tax real estate wills & estate planning Suite 2107, Avenue Edmonton, Alberta T5J 2Z1 Tel: (780) Fax: (780)

3 July / Lipiec współpraca z podobnymi organizacjami w Calgary i Vancouver, a także z organizacjami i instytucjami akademickimi w Kanadzie i poza jej granicami. Towarzystwo skupia ludzi rozmiłowanych w kulturze polskiej, artystów malarzy, rzeźbiarzy, muzyków, poetów, miłośników literatury i wszystkich zamiłowanych w pięknej i jakże bogatej kulturze polskiej. Głównym celem Towarzystwa jest ochrona, promowanie i rozwój kultury polskiej, tradycji, języka i obyczajów w bogatej mozaice kanadyjskiej wielokulturowości. Ze szczególną troską wspiera polskie szkoły oraz inicjatywy artystyczne młodzieży. TKP organizuje festiwale, koncerty, wystawy, wieczory poezji i pokazy polskich filmów, które przyciągają liczne rzesze ludzi, nie tylko Polaków. Co roku organizuje cykl imprez w ramach Dni Kultury Polskiej, starając się pokazać to, co jest najcenniejsze w kulturze polskiej. Przykładem były imprezy Chopin 2010, z okazji 200 rocznicy urodzin Fryderyka Chopina. Koncerty muzyki tego wielkiego polskiego kompozytora spotykały się z gorącym przyjęciem publiczności. To największe przedsięwzięcie organizacyjne w dotychczasowej działalności TKP swój sukces zawdzięcza wielu wolontariuszom, którzy poświęcili wiele godzin na przygotowanie tej imponujacej imprezy. Pamiątkowa, starannie opracowana publikacja Chopin 2010 Alberta, wydana w tym roku, zawiera między innymi gratulacje, podziękowania i życzenia dalszych sukcesów przekazane TKP przez Ambasadora RP w Ottawie. Podczas bankietu podziękowano wieloletnim członkom Towarzystwa oraz wręczono im wyróżnienia. Zasługują oni na najwyższe słowa uznania. Zygmunt Cynar Wyróżnieni członkowie TKP Serenity Funeral Service Princess Elizabeth Avenue NW Edmonton, AB T5G 0X9 Tel Fax YOUR COMMUNITY OWNED NOT-FOR-PROFIT SOCIETY

4 4 Sezon sportów zimowych zakończył się w Vancouver 15 czerwca, kiedy to w 7, decydującym meczu finału Pucharu Stanleya zespół Boston Bruins pokonał drużynę Vancouver Canacks mającą nadzieję na pierwsze w historii klubu zwycięstwo. Ironią losu jest, iż w zespole z Bostonu na 26 zawodników tylko trzech pochodzi ze Stanów Zjednoczonych, 5 z Europy a cała reszta to Kanadyjczycy. Od 18 lat, kiedy to Montreal Canadians zwycieżyli w tej rywalizacji, żadnej drużynie z Kanady nie udało się potwierdzić faktu, że najlepsi na świecie są właśnie oni. Rywalizacja w tym roku była wyjątkowo wyrównana, o czym świadczy fakt, iż większość pojedynków rozstrzygała się dopiero w 7 meczu. Fragment zeszłorocznego meczu Emonton Eskimos z Toronto Argonauts. Fot. Jacek Dastych Sportowa zmiana roku Gold. Po zakończeniu kariery zawodniczej pracował na różnych stanowiskach niemal we wszystkich klubach CFL. Miejmy nadzieję, że jego doświadczenie pozwoli zespołowi Eskimos na odzyskanie zaufania kibiców a co więcej na odegranie roli lidera w rozgrywkach CFL. Najlepszy strzelec FC Edmonton Kyle Porter. Fot. Jacek Dastych July / Lipiec 2011 Tony Kanaan na trasie zeszłorocznego Indy. Fot. Jacek Dastych Za kilka tygodni na torze wyścigowym przy lotnisku miejskim odbędzie się największa impreza sportowa lata w Edmonton - wyścigi klasy Indy. Po wielu perturbacjach zapadła decyzja, która moim zdaniem jest bardzo korzystna dla naszego miasta. Grupa Octan z Montrealu będzie glównym sponsorem organizacyjnym jak i finansowym, co było najważniejszym elementem przetargowym w organizacji tej imprezy. Jak co roku w zawodach udział zapowiedzieli wszyscy najlepsi, łącznie z weteranem Kanadyjczykiem Paulem Tracy. Wyścig odbędzie się na zmodyfikowanym, znacznie szybszym torze. Dodatkową atrakcją będzie udział drugiej kobiety za sterami bolidu. Obok Danicy Patrick pojawi się reprezentantka Szwajcari Ana Beatriz. Bedziemy więc świadkami rywalizacji przedstawicielek płci pięknej z panami. Zawody odbędą się w dniach lipca br. a bilety (tańsze niż w latach ubiegłych) można już nabywać za pośrednictwem Ticket Master. Jacek Dastych Czerwiec to również okres przygotowań do sezonu oraz gier kontrolnych zespołu Edmonton Eskimos. Sezon zaczyna się 3 lipca meczem na wyjeździe, z finalistą zeszłorocznego Grey Cup, zespołem z Saskatchewan. Pierwszy mecz u siebie Eskimosi zagrają 9 lipca z drużyną z Hamilton. Po ostatnim, bardzo nieudanym sezonie, w zespole Edmonton Eskimos nastąpiło wiele zmian zawodników oraz zmiana głównego trenera drużyny. Zastał nim Kavis Reed, były zawodnik popularnych w latach , Green and Mówiąc o sportach letnich warto zauważyć, że w Edmonton mamy ponownie profesjonalny zespół piłki nożnej. Jest nim drużyna FC Edmonton grająca w lidze NASL. Jest to ciekawy zespół a dla fanów tej dyscypliny sportu jest okazja do podziwiania dobrego futbolu. Po 11 kolejkach gier drużyna zajmuje drugie miejsce w tabeli. Mecze odbywają się na stadionie Foot Field na boisku uniwersyteckiego zespołu Golden Bears. Dr ANITA DORCZAK ADWOKAT / NOTARIUSZ ODSZKODOWANIA POWYPADKOWE CALGARY Tel lub (bezpłatne) EDMONTON Tel Services also available in Spanish

5 July / Lipiec 2011 Żyjąc w epoce przeinformowania na każdy wyobrażalny temat, ci z nas którzy chcieliby nieco więcej poczytać na tematy finansowe, nie mają łatwego wyboru. Jeśli mówimy o wydawnictwach książkowych to zauważalny jest podział na te, które poświęcone są inwestowaniu na giełdach oraz te które poruszają szerzej finanse osobiste i opisują sposoby osiągnięcia stabilności w tej dziedzinie. To właśnie ta druga grupa powinna być lekturą obowiązkową dla mieszkańców Ameryki Północnej i innych krajów rozwiniętych. Autorzy tych publikacji nie sugerują że każdy powinien samodzielnie inwestować na giełdzie, a raczej promują rozsądek finansowy. Przytaczają wiele przykładów na to że nie musimy być zawodowymi inwestorami ale trzymać się wypróbowanych metod, które mogą doprowadzić nas do dobrobytu. Wśród autorów są tacy którzy już od lat mają swoje prace wznawiane i uznawani są niemalże za klasyków. Kto z nas dla przykładu nie słyszał choćby o książce pod tytułem Wealthy Barber? To już ponad dwadzieścia lat od jej pierwszej edycji, oczywiscie nie napisał jej fryzjer ale publicysta finansowy David Chilton. Ponieważ jesienią tego roku ma wyjść uaktualniona wersja Bogatego Fryzjera to w zapowiedziach wydawniczych można zauważyć główne podobieństwa i różnice w przesłaniu autora. Tak pierwsza jak i nowa wersja jest adresowana do szerokiej rzeszy czytelników. Originalne wydanie było oparte na regule, że najpierw powinniśmy płacić sobie samemu. Przewija się to w pracach wielu publicystów finansowych, którzy interpretują go na kilka sposobów. Najłatwiejszym do zrozumienia i najbardziej realistycznym jest interpretowanie tego pomysłu zakładając że powinniśmy przez cały czas naszej pracy zawodowej oszczędzać 10% naszych zarobków i inwestować je w zbalansowane portfolio. Po prostu z każdej wypłaty odkładamy 10% (czyli płacimy samemu sobie) a resztę wydajemy na bieżące wydatki. Koncepcja niemalże nierealistyczna dla zadłużonych po uszy Amerykanów czy Kanadyjczyków. Zastanówmy się, czy nie było to bardziej realne na początku naszej kariery zawodowej? Oczywiście odkładane sumy byłyby mniejsze, ale tak naprawdę ich wysokość na tym etapie jest drugoplanowa. Nabyty i ewentualnie kontyuowany nawyk jest o wiele bardziej wartościowy. Pamiętajmy że inwestowanie to proces długoterminowy, należy zaczynać wcześnie i kontynuować systematycznie. W wydaniu uaktualnionym oczekuje się, że autor nie będzie namawiał do oszczędzania. I to nie dlatego że Wygoda może być kosztowna większość z nas rozumie już tę potrzebę. Tym razem David Chilton będzie zachęcał do zwolnienia tempa zadłużania się. Jak się okazuje, należy on również do tych, którzy uważają że brak oszczędności to tylko połowa problemu przeciętnego Kanadyjczyka. Drugą i to bardziej bolesną jest rosnące zadłużenie. Wielu przyszłych czytelników nowej wersji ksiażki może być zaskoczonych tym że autor uważa tak zwane Lines of credit za najgorszy trend ostatnich dwudziestu lat. Można by zapytać: jak ta wygodna i tania forma pożyczania może szkodzić potencjalnemu klientowi? A jednak, w rzeczywistości okazuje się że łatwy dostęp do taniego kredytu wcale nie oznacza zmniejszenia kosztów zadłużenia. Statystyki potwierdzają że słaba wola i brak doświadczenia klienta powoduje, że pozornie dobry plan na obniżenia kosztów kredytu doprowadza do pogorszenia sytuacji. Weźmy dla przykładu tak popularną konsolidację zadłużenia. Czyli przeniesienie wszystkich długów do jednego konta o najniższym oprocentowaniu. Kontem tym jest najczęściej właśnie linia kredytowa. W takiej sytuacji bankier czy doradca finansowy widzi że mamy ten sam dług tylko płacimy mniej w związku z czym możemy spłacić go szybciej. Pech jednak chce że zbyt wielu klientów w tym samym momencie myśli, że jeśli do tej pory byli w stanie płacić więcej to zamiast obniżyć te spłaty mogą więcej pożyczyć. Jest to zbyt łatwe, zwłaszcza jeśli nasza linia kredytowa nie jest jeszcze w pełni wykorzystana. O tym że konsolidacja długów rzadko przynosi pożądane efekty wie każdy bankier ale wytyczne jego firmy wymagają aby intensywnie forsował zapożyczanie się każdego klienta mieszczącego się w kryteriach danego banku. Katastrofa naszych czasów polega na zmianie sposobu operowania systemu bankowego. W przeszłości odpowiedzialni klienci mogli starać się o pożyczki w banku. Dzisiaj odpowiedzialni finansowo klienci bronią się przed pożyczkami oferowanymi im przez banki i inne organizacje. To ta często niezauważana zmiana w sposobie operowania banków przyczyniła się do ostatniej recesji. Oczywiście recesja ta nie byłaby tak bolesna gdyby więcej z nas nie zapożyczało się ponad miarę. Ale jak wiemy, nie jest to takie łatwe w dzisiejszych warunkach. Na nasze nieszczęście żyjemy w społeczeństwie które dało sobie wmowić że zasłużyliśmy na dosłownie wszystko co człowiek wymyślił a dokładniej mówiąc wszystko co można sprzedać. Dopóki nasz kredyt wytrzymuje (często właśnie linia kredytowa) pozwalamy marketerom na zaśmiecanie naszego życia w każdy możliwy sposób, począwszy od banalnie kiczowatych drobiazgów domowych do drogich zmotoryzowanych zabawek na wodę, śnieg czy błoto. Jeśli zastanowimy się przez chwilę to zauważymy że trzydzieści lat temu na wszystkie te zbyteczne w naszym życiu wynalazki zasługiwali ci którzy na nie już wcześniej zarobili. Dzisiejsze społeczeństwo chce mieć wszystko i to najchętniej od razu, a zapłatę odwlekać jak najdłużej, a jeszcze lepiej jej uniknąć jeśli jest na to szansa. Nie trudno jest zauważyć jak destrukcyjny wpływ na wartości moralne jednostek i problemy rodzin ma takie podejście do rzeczywistości. Tak się składa że ten numer Panoramy Polskiej jest przygotowany do druku kiedy masowe protesty spowodowane obcięciami świadczeń społecznych, doprowadziły do zamieszek w Grecji i protestów w Wielkiej Brytanii. Mówi się już nie tylko o bankructwie poszczególnych państw ale możliwości upadku waluty europejskiej czy nawet samej unii. Czy to zbieg okoliczności że dobrodziejstwa kredytu są przekleństwem dla jednostek ale też mogą doprowadzić do ruiny całe państwa? Ilu z nas dostrzeże rzeczywistość i wyciągnie prawidłowe wnioski a ilu będzie nadal korzystać z taniego kredytu i łudzić się że ktoś za nas zapłaci? Mieczysław Piórkowski (780)

6 6 July / Lipiec 2011 Uroczyste zakończenie roku szkolnego w szkole im. H. Sienkiewicza W sobotę 11 czerwca br. w Polskiej Szkole Sobotniej im. H. Sienkiewicza odbyła się uroczystość zakończenia roku szkolnego 2010/2011. Zakończenie nauki to ważny moment nie tylko dla uczniów, ale również dla nauczycieli i rodziców. Nagrodzeni uczniowie z młodszych klas. Wyróżnieni uczniowie ze starszych klas. Szkoła ta powstała w 1954 r, kiedy po zakończeniu II wojny światowej do Kanady przyjechało ponad 60 tysięcy Polaków, głównie żołnierzy polskich jednostek wojskowych walczących na froncie zachodnim. W trosce o dzieci urodzone w Kanadzie, za jeden z najważniejszych celów szkoły uznano wychowanie dzieci w duchu polskości oraz zachowanie języka ojczystego rodziców. W tym roku głównym akcentem uroczystości była niedawna Beatyfikacja Jana Pawła II. Przybyłych na tę uroczystość powitała pani Krystyna Dembowska, kierowniczka szkoły. Wśród dostojnych gości był Tomasz Lukaszuk, Minister Zatrudnienia i Emigracji w rządzie Alberty i pani Teresa Zejda z Polski, autorka publikacji o Polonii w witrynie Stowarzyszenia Wspólnota Polska oraz przedstawiciele edmontońskich organizacji polonijnych: pani Janina Muszyńska (Stowarzyszenie Polskich Kombatantów, Koło Nr 6 w Edmonton), pani Ewa Miles-Dixon (Federacja Polek w Kanadzie, Ogniwo Nr 3 Edmonton) i Stefan Lebelt (Towarzystwo Polsko-Kanadyjskie). Podczas uroczystości podziękowano rodzicom, organizacjom polonijnym i instytucjom prywatnym popierających działalność szkoły. Na zakończenie roku uczniowie otrzymali wyróżnienia za dobre wyniki w nauce, wzorowe zachowanie, osiągnięcia w konkursach, reprezentowanie szkoły na uroczystościach polonijnych. Nie zabrakło też wyróżnień dla nauczycieli i rodziców. Na zakończenie zaproszono wszystkich na poczęstunek z ciastem, kawą i herbatą. Zygmunt Cynar Grono pedagogiczne szkoły im. H. Sienkiewicza.

7 July / Lipiec 2011 Chór Polonia w Nowym Jorku i New Jersey Staje się tradycją, że chór Polonia jest zapraszany na różnego rodzaju uroczystości polonijne, czy inne imprezy nie tylko w Kanadzie, ale i do sąsiadów zza południowej granicy. W tym roku zostaliśmy zaproszeni przez Polonie z New Jersey, aby uświetnić swoim śpiewem Mszę Św. i część artystyczną dorocznego Festiwalu Polonijnego. Na lotnisku w Nowym Jorku powitał nas p. Tomasz Kazalski, który pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego tegorocznego festiwalu. Impreza ta o nazwie Polish Heritage Festival organizowana jest corocznie przez Polish-American Heritage League. Tegoroczny festiwal odbył się 5 czerwca w PNC Art Center w Holmdel, New Jersey i był już 39 z kolei. Teren PNC Bank Art Center zlokalizowany jest w ogromnym parku, leżącym w odległości około 1.5 godz. jazdy autobusem z centrum Nowego Jorku. Jest to impreza podobna do edmontońskiego Festiwalu Narodów, lecz w nieco mniejszej skali, jako, że organizatorami są jedynie Polacy z New Jersey. Tradycja każe, że wszelkie polonijne uroczystości rozpoczynają się Mszą Św. Nie inaczej było i tym razem. Mszę Św. w języku polskim i angielskim odprawił ks. Janusz Szczepanik z polskiej parafii Św. Szczepana w South River, N.J., a my, czyli chór Polonia pieśniami religijnymi śpiewanymi po polsku sprawiliśmy, że wszyscy poczuli się jak jedna polska rodzina. Główny celebrant podziękował nam za to, zaraz po zakończeniu Mszy Św. Jak wszędzie na świecie, Polacy przy okazji religijnych uroczystości starają się uczcić papieża - Polaka, Jana Pawła II, a w tym roku szczególnie, co związane jest z beatyfikacją naszego wielkiego Rodaka. Pieśń Barka, którą śpiewaliśmy na rozpoczęcie Mszy Św., ulubiona pieśń papieża, była również podchwycona przez ludzi uczestniczących w liturgii. Na zakończenie była oczywiście pieśń Boże coś Polskę, oraz na specjalną prośbę organizatorów God bless America. Jak zwykle na tego rodzaju festiwalach nie może zabraknąć specjalności kuchni etnicznych. Podobnie było i tutaj. Wiele firm, nie tylko polonijnych, których właściciele wywodzą się z narodów europejskich oferowało specjalności swoich kuchni narodowych, oraz wyroby ludowe. Ciekawostką, kóra różniła ten amerykańsko-polonijny festiwal od edmontońskiego była wystawa starych samochodów. Można było zobaczyć pojazdy z lat 30-tych, 40-tych i 50-tych. Wszystkie auta, w idealnym stanie, lśniące przykuwały oczy zwiedzających. Kto wie, może i u nas ktoś wpadnie na pomysł zorganizowania podobnej wystawy. Program artystyczny rozpoczął się po poludniu odśpiewaniem przez miejscowego solistę hymnów narodowych: polskiego i amerykańskiego. Nasz chór został poproszony o zaśpiewanie hymnu kanadyjskiego, aby podkreślić, że w tym roku gośćmi festiwalu są Polacy z Kanady. Oprócz chóru Polonia wystąpili również: ludowy zespół taneczny, muzyczny zespół estradowy z wokalistami i solistą instrumentalnym, oraz inni. Nasz repertuar składał się z pieśni ludowych (m.in. Kukułeczka, Śpiewki opoczyńskie, Ej przeleciał ptaszek, Krakowiak), oraz piesni o wydźwięku patritycznym (m.in. Kochasz ty dom, Twój kraj, Maki). Występ nasz został przyjęty owacyjnie. Warty podkreślenia jest fakt, że Polish-American Heritage League przyznaje stypendium wyróżniającym się studentom polskiego pochodzenia. W czasie tegorocznego festiwalu wręczona została nagroda - stypendium jednemu ze studentów. Będąc w Nowym Jorku nie mogliśmy zaprzepaścić okazji, aby zwiedzić to największe miasto amerykańskie. Ci z nas, którzy po raz pierwszy byli w tym mieście byli zaskoczeni tłumami ludzi przemierzającymi na nogach ulice Manhattanu. My wcale nie byliśmy od nich gorsi i również włączyliśmy się w tę ludzką rzekę depczących chodniki Fifth Avenue i Broadway u. Oczywiście musieliśmy korzystać ze środków komunikacji miejskiej, jak metro, czy autobusy, aby zobaczyć i zwiedzić te najważniejsze miejsca, charakterystyczne dla amerykańskiej metropolii jak: katedry Św. Patryka i Św. Jana, Miejska Biblioteka Publiczna, Ground Zero z budującym się wieżowcem na miejscu zniszczonych wież World Trade Centre, Brooklyn Bridge, Carnegie Hall, Budynki ONZ, Muzeum Sztuki Współczesnej, Empire State Building, Wall Street z budynkiem Giełdy, Grand Central Station. Statuę Wolności podziwialiśmy z pokładu statku wycieczkowego opływającego Manhattan dookoła. Byliśmu również widzami musicalu w teatrze muzycznym na Broadway u, oraz na przedstawieniu American Ballet Theatre Dama Kameliowa z muzyką F. Chopina w Metropolitan Opera House w Lincoln Centre. Pomimo że każdy z nas chodził po mieście po 10 i więcej godzin dziennie, to co zobaczylismy, było oczywiście kroplą w morzu wszystkich atrakcji Nowego Jorku. Na zobaczenie innych, ciekawych miejsc trzeba się wybrać ponownie, ale już tylko i wyłącznie na zwiedzanie tego olbrzymiego, ale jakże ciekawego miasta. Andrzej Łabędź Bezstresowe KURSY JĘZYKA ANGIELSKIEGO dla osób starszych Aktualnie dostępne w Edmonton: - bezpłatny kurs dla początkujących, - bezpłatny kurs dla średniozaawansowanych. W przygotowaniu kurs dla zaawansowanch. Nr telefonu kontaktowego: (780)

8 8 Government increases minimum wage in Alberta July / Lipiec 2011 "Increasing minimum wage Minimum wage in our province will rise from $8.80 per hour to $9.40 per hour on September 1, A new minimum wage of $9.05 per hour will be introduced for workers who serve alcohol as part of their regular job, recognizing that these employees also earn tips. The new minimum wage rates represent a 6.8% increase for general workers and a 2.8% increase for liquor servers. The changes will benefit 20,000 people. For more information, please contact the Employment Standards Contact Centre at , or toll-free at , or visit SFW/1224.html Addressing sexually transmitted infections As Minister of Health and Wellness, I recently announced an aggressive $14 million, 5-year provincial action plan to reduce high rates of sexually transmitted infections (STIs) and encourage Albertans to protect themselves from being infected. The rates of STIs in Alberta are the highest in Canada and that s just unacceptable; so we are taking aggressive and coordinated action on this very serious public health issue. The strategy includes education, awareness, prenatal testing, an expanded system for contact tracing and hiring more prevention workers. Our Government is committed to dramatically reducing our rates of infection and bringing Alberta below the national rate. Hon. Gene Zwozdesky Report from the Alberta Legislature As part of the strategy, we are launching an awareness campaign on the risks of syphilis and other STIs. The campaign includes TV ads, posters and video boards at bars and nightclubs, as well as online information. Part 1 of the campaign called Don t You Get It has already begun, while part 2 is being rolled out this month. For more information, visit or call the toll-free STI/HIV line: Further information is also available at Enhancing access to health info Our Government has recently launched a new online health tool that connects Albertans to health care information on nearly 9,000 health topics. The site represents the first phase of Alberta s personal health portal. Once complete, the portal will give Albertans secure online access to their personal health information. The next phase of MyHealthAlberta will allow people to track their own personal health data such as blood pressure readings, insulin levels, weight, immunizations, and much more. A new Alberta Wait Times Reporting website, has also been launched, showing wait times for surgeries and diagnostic tests. Helping volunteer firefighters Amendments to the Workers Compensation Act, as proposed in Bill 20, will mean that the recently updated Workers Compensation Board list of cancers presumed to be work-related will also apply to Alberta s 10,000 volunteer, part-time and casual firefighters, along with our 3,500 fulltime firefighters. Bill 20, which came into force on May 13, 2011, allows volunteer, part-time and casual firefighters to receive compensation for 14 presumptive cancers without shouldering the burden of proof, provided they have been regularly exposed to the hazards of a fire scene. Our volunteer firefighters are the backbone of fire services throughout our province and I am pleased that our Government has extended this coverage. For more information, visit: Hon. Gene Zwozdesky is the Member of the Legislative Assembly of Alberta for Edmonton Mill Creek, the Minister of Health & Wellness and Deputy Government House Leader Edmonton Mill Creek Constituency Office 8207, Argyll Road Edmonton, Alberta T6C 4B2 Tel: working with you and for you! M A R L I N T R AV E L Petroleum Plaza Street Edmonton, AB T5K 1G8 Mec. Szymon Trela Specjalizacja we wszystkich sprawach emigracyjnych. Wszystkie sprawy kryminalne: odzyskiwanie prawa jazdy, przemoc domowa, narkotyki, kradzieże i rabunki. Usługi w języku polskim, niemieckim i rosyjskim. #268 Heritage Court 150 Chippewa Road, Sherwood Park, Alberta T8A 6A2 tel: Pleasantview Professional Bldg. Suite 300, Avenue Edmonton, Alberta T6H 5B4 Fax: (780) (780) We speak English, Polish, and Russian Dr. Margaret Pokroy Dr. Mila Lutsky FAMILY DENTISTS Dr. Malgorzata (Margaret) Nowak przyjmuje pacjentów w Clearview Aestiva Dental Center Str. Edmonton Tel

9 July / Lipiec Wiersze poety deklamuje Martyna Stryjski uczennica Polskiej Szkoły Sobotniej im. H. Sienkiewcza. Kazimierz Wegrzyn w Edmonton 5 czerwca br. znany polski poeta Kazimierz Józef Wegrzyn był gościem edmontońskiej Polonii. Poeta przyjechał do Edmontonu w towarzystwie ks. Kazimierza Hanzlika, proboszcza z Kalnej koło Żywca, dr. Jacka Pieczyraka z Politechniki Śląskiej w Gliwicach, Jerzego Palubickiego z Seatlle i Zdzislawa Radomskiego, wiceprezesa Kongresu Polonii Kanadyjskiej, Okręg Brytyjska Kolumbia z Vancouver, organizatora tourne po Ameryce Północnej. Spotkanie z poetą odbyło się w sali parafialnej kościoła Różańca Świętego i wywołało duże zainteresowanie. Recytacja wierszy przez osoby z różnych grup wiekowych była dla poety najmilszą niespodzianką. Spotkanie z odśpiewaniem piosenki Bo najpiękniejsze są polskie kwiaty miało charakter patriotyczny, nacechowany troską o losy Ojczyzny. Po spotkaniu poeta był oblegany przez łowców autografów. Poniżej wiersz poety, w którym wyraża obawy o przyszłość narodu polskiego. Zygmunt Cynar Obowiązkiem Narodu jest Obrona Krzyża idziemy w stronę piekła przepaści i klęski zabrakło nam instynktu co życie ocala K.J. Węgrzyn podpisuje swe książki szydzimy z wiary Boga i naszej Ojczyzny szatan nas coraz mocniej podstępem zniewala karczma jest naszym niebem łatwym do zdobycia prawo Unii rozgrzesza z podłości sumienia głośno dzwoni mamona zamiast sygnaturki pasterze pobłądzili w drodze do zbawienia Panie Jezu zatrzymaj zakażenie grzechem stań proszę mieęzy nami a groźną chorobą bo tylko Ty potrafisz zatrzymać szatana gdy będziemy się szarpać o krzyż między sobą otwórz nam Chryste oczy narodowej duszy serce niech w nas zapłacze na widok cierpienia Wśród słuchaczy nie zabrakło młodzieży. kto zostawił Ojczyznę w najwyższej potrzebie temu niech będą cierniem wyrzuty sumienia bo nikt nas nie rozgrzeszy z podłości i zdrady z obowiązku Boga Ojczyzny Honoru bo szyderstwo z Krzyża jest szyderstwem z Polski tylko z Krzyżem pójdziemy dokonać wyboru obowiązkiem Narodu jest obrona Krzyża bo on jest fundamentem i sercem wolności jeśli krzyż nam odbiorą wrogowie Kościoła i Bóg nam nie okaże w potrzebie litości Kazimierz Józef Węgrzyn

10 10 Sztuka kochania Chciwość jest siostrą pychy, bo podobnie motywuje nas do zdobywania ale nie zawsze uprawnionego. Mówi się również, że chciwość jest korzeniem pychy a ponieważ korzenie są zazwyczaj ukryte to często wydaje się, że akurat nas to nie dotyczy. Chciwość bowiem ubiera się w pozory, a często w piękne pozory, np.: jestem przezorny i muszę się zabezpieczyć... muszę oszczędzać, bo nie wiem, co mnie jeszcze może spotkać... Pożądamy zatem dobra doczesne w sposób nieraz bezwzględny co powoduje, że ta troska o wygodniejsze życie i posiadanie tego, co posiadają inni, walka o zaszczyty i stanowiska, staje sie po prostu chciwością. Wiadomo, że żadnego grzechu nie przynosimy ze sobą, poza pierworodnym, który jest niejako przypisany do ludzkiej natury i tłumaczy większą skłonność człowieka do zła aniżeli do dobra. Można powiedzieć, że grzech jest produktem powstającym w czasie wychowywania w domu i oddziaływania środowiskowego, a więc - wzorców osobowych. Należy wspomnieć tutaj o często zdarzających się przypadkach, w których np. udzielamy pomocy komuś, za którą później żądamy - albo spodziewamy się rekompensaty... kiedy to dokładnie liczymy nasze uczynki skierowane do osoby nieraz bliskiej, a wobec braku reakcji zaczynamy oddalać się... a nawet zrywać kontakty - będąc zawiedzionymi. Tymczasem pomoc nie może być przecież sprzedawana! To nie jest transakcja! Pomoc zawsze powinna być bezinteresowna - w myśl tego, co głosił Seneka: Wyświadczajmy dobrodziejstwa lecz nie czyńmy z nich przedmiotu lichwy; człowiek, który dając myśli o zapłacie, zasługuje na oszukanie. Jak widać grzech ten nie jedno ma imię i często jest schowany w głębokiej świadomości. Nie zdajemy sobie sprawy, że grzeszymy chciwością, gdy prowokujemy bliskich do pomocy - Chciwości nabywa się przez... nos tylko dlatego, że chcemy sobie ułatwić sytuacje i nie ponosić wysiłku. Często nie zwracamy uwagi na zachowanie dziecka, które wyciąga od nas pieniądze na coś, co jest mu zbędne, a ukrywa to pod pozorem niezbędności i traktujemy to jako rzecz normalną... bo od kogo ma dzieciak oczekiwać zaspokojenia potrzeby? albo gdy za mocno żałujemy poniesionej straty, lub gdy wybuchamy gniewem za każdą wyrządzoną szkodę. Zaskoczę Państwa... ale także praca w niedzielę po to tylko, żeby więcej zarobić bez specjalnej potrzeby, ale dla samej zasady zarabiania - by mieć więcej od innych, by się wyróżnić... to też objaw chciwości. Św. Bazyli mówił: Żądza posiadania napełnia lasy zbójami, mieszkania złodziejami, targi oszustami, a domy dobrych ludzi nędzą... chciwość łamie jedność, różni rodzeństwo i podkopuje miłość dzieci ku rodzicom. Nie zawsze grzech ten daje poczucie satysfakcji z osiąganych dóbr, bo chciwość nigdy nie ma końca; rodzi jednak nowe niebezpieczeństwo zazdrość. Jest to grzech, który wynika z niezadowolenia z tego, co już posiadamy - w stosunku do tego, co posiadają inni. Groza zazdrości polega na tym, że może ona wyzwolić agresję. Wśród dzieci i młodzieży będą to szturchańce i dokuczanie tym, którzy mogą wykazać sie lepszymi wynikami w nauce, albo modniejszym ubiorem. W świecie dorosłych, jak wiemy - może doprowadzić nawet do zbrodni. Mówi się potocznie, że chciwości nabywa się przez... nos. Najpierw uczymy się odczuwać zapach banknotów! Dzieci od najmłodszych lat bawią się w gry i zabawy, które uczą posiadać. Należy tu wspomnieć o dosyć popularnej modzie organizowania 6 10 letnim dzieciom tak zwanych sklepików przydomowych oferujących do sprzedaży stare, niepotrzebne już zabawki... ale za prawdziwe pieniądze! Tu dziecko osiąga sukces wtedy, kiedy uda mu July / Lipiec 2011 sie wziąć pieniądze za zabawkę, która dla niego nie ma już żadnego znaczenia. To są pieniądze, które my powiedzielibyśmy, że leżą na ulicy. One leżą na stoliku, trzeba tylko przekonać Kasię czy Jasia, żeby kupił... a potem dziecko triumfalnie oświadcza w domu: - ale zrobiłem interes! i radość ogarnia wszystkich w domowników. Do dziecięcych głów wtłacza się elementy wolnego rynku: kto da więcej. Nie jest ważne - jaką to przedstawia wartość. Ważne jest - za ile się to sprzeda. Powstaje dziecięcy bank pieniędzy. Dzieci pracują w domu - za pieniądze... a właściwie - za pieniążki... bo to dziecko przecież. Za pomoc w sprzątaniu dostają zapłatę do skarbonki, za dobrą ocenę w szkole pieniążki, za sprzątnięte łóżeczko pieniążki.., pieniążki, pieniążki,... potem już: moje pieniążki, a niebawem słychać będzie: tylko moje pieniążki! A być może - kochane pieniążki. Tak więc już od dzieciństwa uczymy się zaradności w zdobywaniu pieniędzy często ku uciesze rodziców, dumnych ze sprawności i zaradności swoich pociech. W ten sposób rodzi się potrzeba posiadania i niezdrowej rywalizacji w pogoni za łatwym sukcesem. Dziecko nie ocenia przecież obiektywnie wartości czegokolwiek ono zdobywa: najpierw zabawki, a potem - w zabawie - pieniążki i odkrywa, że sukces odnosi się wtedy, kiedy potrafi się dobrze sprzedać to, co jest już niepotrzebne. W starych gawędach mówi się, że istnieją trzy główne bramy, przez które wchodzimy do piekła: pożądliwość oczu, pożądliwość ciała i pycha żywota czyli: chciwość, pycha i nieczystość. Jest takie starodawne powiedzenie, że szatan ożenił się z bezbożnością i miał z nią kilka córek, które powydawał za mąż za różne stany. - Pychę za szlachcica. - Skąpstwo za chłopa a Oszustwo za kupca. Zazdrość dostała się dworakom. Dariusz Spanialski Z dumą wspieramy edmontońską Polonię Kontakt w języku polskim Zofia Kathy servuscu.ca

11 July / Lipiec 2011 Odpowiedzialność Nauczyciel pyta uczniów: Co oznacza słowo odpowiedzialność? Czy poda mi ktoś przykład? Zgłasza się uczeń i mówi: owszem, proszę pani! Odpadły mi przy spodniach wszystkie guziki z wyjątkiem jednego. Na tym jednym ciąży cała odpowiedzialność (Nasza Sprawa z 17 kwietnia 1938 r.) Według Małego Słownika Języka Polskiego, słowo odpowiedzialność to obowiązek moralny lub prawny odpowiadania za swoje czyny i ponoszenia za nie konsekwencji. Tak pięknie sprecyzowano owe słowo. Czy, jednak rząd, który wybierany jest demokratycznie bierze na siebie odpowiedzialność za swoją nieudolności? Ba, czy rządem jest rząd, który powiększa tzw. szarą strefę podnosząc podatki dla średniozamożnych obywateli? Cwaniaki i tak wyjdą na swoje, tylko ci co nie potrafią i nie chcą kombinować zapłacą za głupotę rządzących, a większość pracujących robotników wierzy jeszcze w uczciwość, którą wyniosła z domu. Dlaczego obarcza się, tych którzy ledwo wiążą koniec z końcem? To nie najbogatsi płacą haracz na państwo? Oni potrafią wymyślić darowizny czy też fundacje, w których piorą swoje pieniądze. Czemu nie wprowadzi się podatku liniowego, od dochodu (PO czwarka przecież to obiecywała)? Im więcej zarabiasz, tym więcej płacisz, chyba to jest sprawiedliwe. Przecież robotnik nie udźwignie wszystkich podatków, zwłaszcza, że zostawiono elity z uprawnieniami marzącymi się wszystkim pracującym. Jeżeli lekarz przyjmuje prywatnie (a nie są to kwoty małe), to czemu w gabinecie nie ma kasy fiskalnej (no i nie tylko ten problem dotyczy lekarzy, jest sporo zawodów dla wybrańców, których można jeszcze sprawiedliwie opodatkować)? Ba, czemu mundurówka, może dalej korzystać z różnego rodzaju przywilejów a pracownicy zmianowi, którzy muszą poświęcić swój czas dla zakładu nie mają takich udogodnień? Pracodawca nawet nie chce słyszeć o przewlekłych chorobach wynikających z pracy na zmiany (nie będę tu wspominał gratyfikacji finansowej, bo ta w większości przedsiębiorstw gdzie owe systemy istnieją jest po prostu żenadą). Dzisiejszy rząd zamiast walczyć z biurokracją, zwiększając ją, doprowadzając do szału normalnych ludzi, którzy muszą coś w owych urzędach załatwić. Byle z duperelą normalny człowiek musi zmarnować pół dnia by coś tam załatwić. Lata z urzędu do urzędu, marnując czas, i nerwy. Ba, żeby było ciekawiej to jeden urząd ten sam paragraf interpretuje po swojej myśli (pewnie żeby interesantowi się nie nudziło). A wracając do odpowiedzialności. Z sekundy na sekundą dług publiczny rośnie w zastraszającym tempie, pytam się kto za debilizm polityków beknie, czy znowu robotnicy będą zmuszeni wyjść na ulicę i przelać krew w walkach bratobójczych? Rząd mówiący o zaciśnięciu pasa podnosi podatki i zamraża podwyżki w sferze budżetowej. A tu naraz niespodzianka, jak podawał Fakt z 15 kwietnia, urzędnicy Kancelarii Premiera otrzymają nagrody (ciekawe za co!) średnio na głowę po 1723 zł? I co ciekawe, w moim zakładzie, gdzie na czysto wypracowano w 2010 roku przeszło 200 mln złotych zysku, po półrocznej przepychance z pracodawcą najwyższa podwyżka wynosiła 150 zł i to od kwietnia 2011 (bez wyrównania od stycznia), a tu z moich pieniędzy lekką ręką wydaje się 1723 złote, przecież taki czyn to złodziejstwo w biały dzień. Po prostu nóż się otwiera. Czy jednak rządzący jak w powyższym kawale cytowanym wyżej, mają wiarę, że ów guzik jednak wytrzyma do wyborów, a później to niech się inni martwią? Oni po wyborach już nie muszą być odpowiedzialni, bo przecież guzik wytrzymał i portki nie opadły. Marek Kopaczyk I would like to take this opportunity to say a big THANK YOU to everyone who made the project CHOPIN2010 Alberta possible. This year s team including committee and honorary members, advisors, partners and many helpers was full of dedication, talent and enthusiasm. Each of them although busy in their lives and professions volunteered countless hours to bring this fantastic event to life; and in doing so enriched everyone s life through the celebration of music, art, culture and friendship. A very special thank you goes to Mr. Szumlas for his insight and sharing of ideas as well as his great support. To the Board of Directors of Polish Culture Society of Edmonton, our past president Felix Plawski, and Joanna Ciapka-Sangster acting president and artistic advisor of committee for their support and involvement. To the WEBski Team, Asia Zawaduk and Antoni Kowalczewski for their wonderful and creative work. Beata Kurpinski for the beautiful logo and design work. Iwona Faferek, Ilona Pradzinski, Zbigniew Plawski, Tadeusz Warszynski and Asia Zawaduk for creating our beautiful posters. To the Calgary, Grande Prairie and Red Deer teams for their collaboration. For the beautiful photographs and recordings: Giuseppe Albi, Artur Cegielski, Zygmunt Cynar Jacek Dastych, Marek Domaradzki, Dean Frey, Piotr Guzik, Bogdan Konikowski, Kris Krol, Anita Lisiecki, Agnieszka Majewska-Sydoryk, Aleksandra Olejnik, Ilona Pradzinska, Andy Rutkowski, Kamila Sikorski, Grazyna Sobieraj, Urszula Szkudlarek, Jeff Vanelle, Andrzej Walny and Ava Zeidler. Thank you to the many helpers for their dedication, involvement, time, heart and great effort to get the project up and running. And, to name a few without whom it would be not possible: Marian Brant, Joanna Ciapka-Sangster, Anna Domanska, Eric Hansen, Agniesza Majewska-Sydoryk, Liz Lepper, Ilona Pradzinski, Irena Slatnik, Gabriella Sikorski, Grazyna Sobieraj, Maria Szymocha, Nancy Woldnik, Andrzej and Nina Walny. Many thanks to my family for their limitless support and patience with me. Most importantly, I want to say to everyone who was involved in so many activities, a very gracious thank you from the bottom of THANK YOU Zygmunt Cynar my heart for helping make the CHOPIN2010 Alberta the great success it was. Sincerely, Elzbieta Sikorski In our Legacy Album report of year long activities, in our haste to meet printing deadlines we missed the following errors: Polish text missed name Anna Domanska Page 91; date should read 15 & 16 Page 104; we misspelled the artist s last name, it should read Czesław Czapliński Page 119; top picture name should read Zuzana Simurdova instead of Tatiana Warszynski Page 121; time should read 7PM Page 138: top left picture name should read Joanna Jung and right bottom picture name should read Wolfgang Zeidler We wish to extend our sincere apologies for these errors and any other if missed. Thank You, Liz Meat Products & Delicatessen ACADIA SHOPPNG CENTRE 347 Heritage Drive S.E. Calgary, Alberta, Canada T2H 1H8 Tel: (403) lat społecznego zaangazowania w utrzymanie polskiego słowa na obczyźnie na łamach Panoramy Polskiej.

12 12 Władysław Filipek (urodzony w roku 1926, mieszkaniec Lipówki) w latach (zabrany 1 grudnia 1944, powrócił 3 marca 1946 r.) przebywał w obwodzie nowogrodzkim nr 270- Borowicze. W Borowiczach więziono około 16 tysięcy ludzi, głównie jeńców wojennych: Niemców, Austriaków, Węgrów i Estończyków. Przez Borowicze przeszło też 5795 Polaków. Internowanych Polaków przetrzymywano w 5 podobozach i szpitalu specjalnym nr przeczytałam w IV części książki Uwięzieni w Borowiczach (pod redakcją Anny Dzienkiewicz), która znajduje się w domu u Pana Filipka. Borowiczanom, żołnierzom Armii Krajowej, postawiono krzyż w Jogle (24 sierpnia 1992 r.) i tablicę pamiątkową w cerkwi. Na tablicy czytamy napis: ŚP Polakom, żołnierzom AK, zamęczonym i zmarłym w łagrach NKWD okręgu Borowicze w latach , koledzy i rodziny, sierpnia 1993 r. odbyła się uroczystość poświęcenia cmentarza i pomnika żołnierzy AK: 5200 żołnierzom AK, więzionym w latach oraz 530 zmarłym i pochowanym w Ustie, Borowiczach, Jogle, Opocznie, Szibotowie, na terenach szpitala ewakuacyjnego nr 3180, Ojczyzna. Cześć ich pamięci. Borowicze- Jogła, 4 VIII Będąc małym chłopcem przypatrywałem się ilustracji w książce z historii, przedstawiającej Rosjan, goniących polskich Powstańców na wschód. Mnie spotkał podobny los. Gonili nas, tysiąc ludzi, z obozu do obozu, przez górzysty teren. Myślał: Boże, jak przypomina mi się ten obrazek z powstańcami. Władysław Filipek, żołnierz AK, po rozwiązaniu AK wrócił do rodzinnych stron w kolonii Zamądycze. Zaczęły się aresztowania na tych terenach, czterech AK-owców wywieziono do Ostaszkowa. Filipek ukrywał się do 16 listopada 1944 r, ale NKWD-ziści przyjeżdżali tu trzykrotnie. 16 listopada duży oddział NKWD z milicjantami z Sosnowicy aresztował Filipka z ojcem Feliksem. Ojciec był byłym żołnierzem POW. Aresztowano także AKowców: Stanisława Fedorowicza, Wspomnienia więźnia NKWD Władysława Filipka Jana Golucha, Karola Golucha, Stanisława Wawrysika i Tadeusza Pilarsa (tych pięciu ludzi powróci potem ze Wschodu do Polski). Zawieziono ich do Sosnowicy, a następnego dnia piechotą - około 25 km - szli do Parczewa, gdzie przebywali tydzień czasu. W Parczewie zostali załadowani na samochody, około 40 osób, i zawiezieni do Sokołowa Podlaskiego, 30 listopada załadowani do pociągów towarowych po 40 osób w wagonie, 1 grudnia wyruszyli... W pociągu nie palono w piecach przez 10 dni. 11 grudnia dojechali do Borowicz. Prowadzeni przez most żelazny na rzece Msta. Za obozem zrobiło się ciemno - wspomina Pan Filipek. Około 300 osób zostało odłączonych od transportu i zagonionych do obozu Szibotowo (Pan Filipek mówi Szepietowo, tak jak kiedyś w tamtejszym obozie), pozostali do obozu Jegolsk. Do Szibotowa szli nocą po deskach, ponieważ teren był grząski; brali z kaleni (bajorek) brudną wodę do picia. W obozowym baraku, podzielonym na dwie części, nie było światła. Każda dziesiątka osób świeciła szczypkami; we znaki dawały się pluskwy. W Szybotowie przydzielano na jedna osobę wodę w puszce po konserwie i 40 dkg chleba dziennie. Na obiad dawali zupę - z naciną, kapustą, w której było dużo piachu (początkowo wiele osób zwracało ten posiłek), wieczorem - pół litra zupy z kaszą pszenną. Tu w Szibotowie nie chodzono do pracy (była to tzw. kwarantanna), ale jednej nocy, około 20 grudnia, wielu wysłano nocą do lasu - około 40 km drogi - po drzewo. Na miejscu Rosjanie rozdzielali po jednej szczapie drzewa do niesienia do obozu. W czasie Świąt Bożego Narodzenia Józef Żuchowski z Białki koło Parczewa uciekł z obozu. Sowieci zastrzelili go, a ciało przywieźli na sankach do obozu i wszystkim kazali biec obok niego. Komendant Józef Draws ganiał obóz przez cały dzień. W styczniu Pan Władysław trafił do obozu kopalnianego Ustie Szachtlagier. Tu panował rygor, zdarzało się, że na apelu przetrzymywali do północy. Codziennie trzeba było pracować, Pan Filipek popadł do grupy Żelazo-droga, gdzie zwożono żwir i ziemię na tory (tory prowadziły do szybu kopalnianego). Ojciec Pana Władysława, jako niezdolny do pracy, został zwolniony z pracy i pozostał w baraku. Pierwszego dnia wiosny pchałem wózek z ziemią, nogi odmówiły mi posłuszeństwa, przewróciłem się, nie dałem rady wstać - mówi Pan Władysław. Od tego dnia przebywał w szpitalu. Chory na dystrofię, drugiego dnia dostał krwawej dyzenterii, czerwonki, leżał w szpitalu nazywanym przez Niemców szajs izolatores. Tam zobaczyłem, jak umierali. Umarł brat stryjeczny Pana Władysława, Stanisław Filipek. Codziennie dr Hornowski przychodził rano i pytał sanitariusza Rączkę, czy Filipek jeszcze żyje. Był najciężej chory, nie wierzono, że przeżyje. Kiedy do szpitala July / Lipiec 2011 przyszedł ojciec Feliks pożegnać się z synem (z ojcem spotkał się ponownie dopiero w 1948 r, Feliks Filipek wrócił ze Wchodu dopiero w 1947 r.), dowiedział się, że ojca przenoszą do obozu Opoczno. Panu Władysławowi udało się przywieźć ze sobą z Polski dwie pary kaleson, połowę chleba oddawał koledze za pranie jednej pary. Około 15 maja, gdy nadal przebywał w szpitalu, przyjechała ekipa młodych dziewczyn, które chorym obcinały włosy. Chorych zaprowadzono do łaźni i odkażono. W szpitalu otrzymali sienniki, świeżą bieliznę; w tym czasie słyszało się o kontrolach obozowych. Po dwóch dniach przeniesiono Pana Filipka do szpitala ewakuacyjnego przy cerkwi. Tu były znacznie lepsze warunki. Na pierwsze badanie trafił do rosyjskiej lekarki, która zobaczywszy go - młodego chłopaka - załamała ręce i powiedziała po rosyjsku: Dziecino, co oni z tobą zrobili. Był wychudzony, wkrótce zachorował na anginę, leżał do 8 lipca. Jeszcze miał gorączkę, a już starał się wrócić - mimo sprzeciwu lekarza - do obozu Jegolsk, gdzie spodziewał się spotkać ojca. Tego dnia będąc w Jegolsku dostał w nocy wysokiej temperatury. Został zbadany przez dr Pastwę i umieszczony w szpitalu zakaźnym. Przez miesiąc pobytu w szpitalu wysoka temperatura utrzymywała się. Na początku września dr Henryk Dzięciołowski stwierdził zapalenie płuc. Filipek otrzymał od niego pierwszy w życiu zastrzyk; wracał do zdrowia. W szpitalu przy cerkwi pacjentami byli także Czesi, Niemcy i Austriacy. Lekarze przynosili chorym machorkę, Filipek zebrał sporą ilość, częstował dr Dzięciołowskiego, później rozdawał w obozie, mimo, że mógł sprzedać. Obiad szpitalny składał się z dwóch dań. W październiku, kiedy spadł pierwszy śnieg, Władysław Filipek wyszedł ze szpitala. Od Stanisława Fedorowicza (kolegi z Zamądycz) dowiedział się, że ojciec Feliks został odwieziony do Szibotowa. Pracował parę dni w kopalni, następnie chodził po drzewo do lasu. W styczniu 1946 r. ostatni transport zabrano do obozu do Kabanki w mieście Borowicze. Tu stał jeden barak z około tysiącem ludzi. Przygotowywali więzionych do wywozu do Polski, uzupełniali ubiory - rozdawali rosyjskie i niemieckie umundurowanie. W Kabance chodzono do pracy do obozu szychtowego. Był to najcięższy obóz, panowała największa umieralność. Drugim ciężkim obozem, wylicza Pan Filipek, był Waltlagier (Opoczno). W końcu lutego zaprowadzono więzionych do pociągu. Powiedziano, że pojadą do Polski. Polacy nie ufali Sowietom, którzy w Wielkich Łukach wypuścili więźniów na tory, żeby mogli umyć się w śniegu. Wtedy zorientowali się, że pojadą do Polski. W Brześciu przeładowani zostali do wagonów wąskotorowych. Po dobie byli w Polsce. Wspomnień wysłuchała Joanna Szubstarska

13 July / Lipiec 2011 Honorowe Członkostwo Światowego Kongresu Kresowian i Praemium Honoris Cresovianae dla Wojciecha Kilara! Podczas Światowego Zjazdu Kresowian na Jasnej Górze w dniu 3 lipca br. Honorowe Członkostwo Kongresu otrzymali: Wojciech Kilar, ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski i Wiktor Węgrzyn - Komandor Rajdu Katyńskiego. Wojciech Kilar przyjmując Honorowe Członkostwo i dziękując za Praemium Honoris Cresovianae przyznane mu za wybitne zasługi w ksztaltowaniu poczucia godności i podmiotowości Polaków w kraju, na Kresach i wychodźstwie poprzez twórczość generowaną z STANISŁAW TYM: - Trzymajmy się tego lustra - Nie wiem, czy mnie Pan jeszcze pamięta (jest nawet taka piosenka ). Rozmawialiśmy kilka razy na planach filmowych Stanisława Barei. Ja grałem oczywiście epizody lub statystowałem, by napisać tekst dla Tygodnika Kulturalnego : Statysta czyli osoba grająca Trzykrotnie zaprosiłem Pana do Hybryd do naszego Ośrodka Dyskusyjnego - Przykro mi, ale nie pamiętam Wie Pan, wielu ludzi mi się kłania A ja pamięć mam dobrą, tylko krótką Mówią obecnie, że krótka pamięć i dobre zdrowie są gwarancją sukcesu - Rozumiem Nigdy nie byłem kimś znaczącym Nie to, co Pan: autor, aktor, współreżyser, reżyser, satyryk, felietonista, były student chemii, PWST, SGGW, robotnik u Wedla, rolnik Kim Pan jest, Panie Tym?... - Zaledwie drugi raz mam takie pytanie w życiu Jak panu wiadomo albo i nie wiadomo, postanowiłem wynieść się z Warszawy za granicę. Za granicę województwa, daleko, 300 kilometrów na północ. W związku z tym zacząłem w pewnym czasie studiować technikum rolnicze, ukończyłem kurs rolniczy. Nabyłem gospodarkę na wsi, taką niewielką pięć hektarów Naczelnik mojej gminy, bardzo miły, sympatyczny, bardzo mi pomagający, nie mógł mnie zaszufladkować. Bo to tak: przyjeżdżam, wracam, znikam ze wsi, jestem, nie jestem Sołtys przychodzi do mnie z jakąś sprawą, mnie akurat nie ma, bo jestem w Warszawie, albo występowałem w Podwieczorku przy mikrofonie, albo mam jakiś film, w którym gram i nagle wracam, głebokiej wiary i patriotyzmu - napisał: Czuję się szczególnie zaszczycony i najprawdziwiej wzruszony tym tak wysokim wyróżnieniem otrzymanym od moich kresowych Rodaków... Pragnę moich drogich kresowych Przyjaciół zapewnić o mojej duchowej z Nimi jedności - tak jak zawsze, tak teraz i do końca naszej ziemskiej wędrówki. Z całego serca dziekuję Kresowianom, że tamte, nasze Kresy żyją i żyć będą dzięki nim. Tak nam dopomóż Bóg! Z wyrazami przyjaźni, miłości i najwyższego poważania bo mam żniwa, i tak to w kółko trwa Powoli się stąd wynoszę, a tam przenoszę, ale ciężko zerwać te więzy z Warszawą -???... Wojciech Kilar - Co w stolicy trochę grosza zarobię, to na wsi ten pieniądz wydam. I tak w kółko. Kiedyś właśnie byłem z wizytą u mojego naczelnika z pytaniem, czy mógłby mi w pewnej sprawie pomóc. I tak rozmawiamy o moich kłopotach, że tego nie ma, że owego nie ma i naczelnik tak patrzy na mnie i mówi w pewnej chwili tak: - Wie pan, ja w ogóle to nie wiem właściwie, jak to jest z panem. Co pan właściwie jest?!... Czy pan jest rolnik, czy pan jest artysta, czy pan jest urzędnik?... Raz pan jest tutaj, zaraz pana nie ma!.. Ja mu na to mówię: Przecież ja nic złego nie robię. Ja wiem, ale chciałbym wiedzieć, jak to właściwie z panem jest. Jemu to było strasznie potrzebne, żebym ja się zdefiniował i zaszufladkował A ja panu prywatnie powiem: całe moje dotychczasowe życie poświęciłem praktycznie temu, żeby się nie dać zdefiniować. Dużą część energii w życiu poświęcam na to, żebym ja nie wiedział, kto ja jestem i żeby inni nie wiedzieli TYLE NADZIEI, ILE NIE- WIADOMEJ. Jak się już wszystko rozwiąże, to już nie ma o czym mówić - Kiedy poprosiłem o rozmowę, powiedział Pan, że nie udziela wywiadów. Ja to świetnie rozumiem Czyżby zabierał Pan głos wyłącznie na temat i w sprawach bliźnich?... - Nie. Nie udzielam wywiadów z kilkunastu powo- Sobotnia Szkoła Polska im. Marii Chrzanowskiej Klasy od 0 do 9 Przyjmuje również do przedszkola dzieci już o 4 roku życia. Tel Urszula Kunikiewicz Austin O'Brien High School 6110, 95 Avenue, Edmonton Sobotnia Szkola Polska im. Henryka Sienkiewicza VANGUARD COLLEGE Str. Edmonton Klasy 0-9 Tel Krystyna Dembowska EDMONTON - W Domu Polskim czynna w każdą środe od 19 do ST. CALGARY - przy kościele Matki Boskiej Królowej Pokoju czynna w niedzielę od 9:30 do Uxbridge Drive NW Tel. (403)

14 14 dów i wiele by o nich mówić. W większości wypadków spotykam się z ŻURNALISTAMI tak ich już określam zawodowymi. Oni mają dużą łatwość w rozmowie i taką, wie pan, butność i pewność siebie W tych pytaniach to właściwie nie ma żadnych problemów, nie ma żadnych wątpliwości ONI WSZYSTKO WIE- DZĄ, ONI WSZYSTKO UMIEJĄ, ONI WSZYST- KO POTRAFIĄ WŁAŚCIWIE TO ONI ZNAJĄ NAWET MOJE ODPOWIEDZI, ALBO ODPO- WIADAJĄ ZA MNIE Chodzi im tylko o to, żebym ja je potwierdził i podpisał własnym nazwiskiem. Obserwując pańskie przygody filmowe można stwierdzić, że pan preferuje i gada taki podobne fanfarony, i duperele. Wszystko takie mądre; same ą i ę. Ja patrzę na niego i mam wielką ochotę odejść. - Pamięta Pan taką piosenkę: Nie odchodź, Miły, nie odchodź?... Ale do rzeczy Jak określiłby Pan ważne zadanie, a nawet misję satyryka szczególnie w naszym ukochany kraj, umiłowany kraj? - Tak samo, jak każdego innego piszącego PISAĆ PRAWDĘ I NIE BAĆ SIĘ! Widzi pan, u nas zawód satyryka jest bardzo trudny, dlatego, że u nas istnieje cała masa tabu i świętych krów oraz niemożliwości niejako z definicji. Jeżeli zaś pewne warstwy literatury zostały wyrugowane, jeżeli zostały zanegowane, jeżeli są one w zaniku, jeżeli nastąpiła atrofia pewnych sposobów pisania i myślenia ludzi w tym momencie literatura jest niepełna! Musi istnieć literatura satyryczna, tak jak musi istnieć nieskłamana literatura dramatyczna na temat rzeczywistości, musi istnieć literatura tragiczna, także lekka, bulwarowa, powieść, nowela. Tylko potrzebna jest równowaga bez przegięcia i DOSTĘPNOŚĆ a także stała praca u podstaw, polegająca na wyrabianiu w społeczeństwie dobrych gustów i zapotrzebowań; swoistego głodu na PRZEKAZ literacki, satyryczny, dramatyczny z wyższych półek wziętych! Literatura satyryczna zajmuje takie samo miejsce, jak każda inna ani mniej, ani bardziej eksponowane. Wszystkie gatunki literatury są tak samo ważne i trudno je rozdzielić, że ta jest satyryczna, a tamta dramatyczna, a owa bulwarowa. One się wszystkie przenikają wzajemnie. Można w sposób satyryczny napisać bardzo dobrą powieść kryminalną, która będzie jednocześnie powieścią tragiczną mimo wszystko. - Powróćmy może jeszcze do owej pozycji satyryka w społeczeństwie. Powiedział ktoś, że satyryk na rację bytu, dopóki istnieją ludzie, którzy sądzą, że wszystko, co czyni się z poważną miną jest rozsądne i nie podlega dyskusji Tych ludzi nam w zastraszającym tempie przybywa, niestety Obnoszą wszędzie rozdęty patos pustki swej osobowości i wielu daje się na to nabrać A już szczególnie w polityce - Jest takie zdanie Swifta, nie pamiętam dosłownie, ale chodzi o sens: Ludzie, którzy w życiu kierują się uczuciem, czują ten świat bardzo tragicznie; ludzie, którzy kierują się rozumem, widzą to wszystko strasznie śmieszne. Prawda najpewniej leży pośrodku, ale jest faktem, że jeżeli starać się to wszystko zrozumieć, pojąć i czynić w tym kierunku wysiłki to jest to strasznie śmieszne U nas bardzo wiele rzeczy nadaje się do satyry, w związku z czym zawód satyryka jest trudny do uprawiania. Ci poważni odbiorcy, a jest ich bardzo, bardzo wielu, czują się szalenie ugodzeni w te ich rozdęte i nadęte ambicje; ich wielka miłość własna jest wystawiona na ciężką próbę, jeżeli coś jest wyśmiane i zaatakowane przez satyryka. - Ludzie lubią się śmiać. Z innych Takie jest zdanie wielu satyryków. Pan natomiast stwierdził, że gdy robi się u nas komedię, której bohaterem jest dla przykładu kolejarz lubiący wypić i bijący żonę, to zaraz protestują przeciw temu kolejarze, dowodząc, iż taki osobnik w tej branży nie pracuje i wypraszają sobie podobne insynuacje Jak w takim systemie zależności uprawiać gatunek dramatu obejmujący utwory o charakterze satyryczno-obyczajowym?... - Ideałem takiego systemu byłoby nie uprawiać tej dziedziny i wszystko traktować na serio. Uważam jednak, że jest rzeczą potrzebną i celową uprawiać działalność satyryczną i komediową komediopisarstwo, wbrew powszechnie przyjętym zwyczajom. System, o którym mówię, chroni się wzajemnie w sposób bardzo sztuczny, dość żałosny i nieprawidłowy. Każdy władca potrzebuje przecież Stańczyka, który by go trzymał przy zdrowych zmysłach By nie uleciał jak balon nad mocno skrzeczącą rzeczywistością U nas jest wiele rzeczy postawionych na głowie; na przykład satyryk jest winien, że koleje są niepunktualne, że ludzie na odpowiedzialnych stanowiskach nie są fachowcami i opowiadają społeczeństwu bajki lub głupoty itd. itd. A to tylko przecież wyimek problemu! - Moim zdaniem satyra to bardzo często piana bezsilności - Zapewne bywa i tak Pyta pan jak tę satyrę uprawiać? Przy pisaniu bardzo ważne jest, by zabić w sobie tego cenzora prywatnego autocenzora i zdobyć się na odwagę sformułowań wbrew wszystkiemu. Piszący, który się zacznie samo-kontrolować, właściwie podciął sobie gardło to znaczy ostrze pióra sobie podciął. To jest najgroźniejsze, co może być! - Humorysta rozśmiesza, satyryk ośmiesza... Wśród typów twórczości satyrycznej występuje obecnie głównie tak zwana satyra interwencyjna, odsłaniająca niedomogi życia codziennego. A co z satyrą literacką, polityczną? - Satyra to musi być coś, co atakuje, co dotyczy personalnie i indywidualnie jakichś zjawisk z codzienności, które natychmiast się kojarzą mają swoje asocjacje dla July / Lipiec 2011 inteligentnych, obytych z literaturą i kulturą odbiorców. Satyra to jest właściwie jeden gatunek. To jest ostry dowcip, humor ośmieszający wady i przywary ludzkie, wszelkie ułomności natury ludzkiej, naganne sposoby postępowania i poglądy, obyczajowość, stosunki społeczne i polityczne. Satyra zawsze musi mieć odniesienie do rzeczywistości. To jest STAŃCZYKOWANIE NA KONTRZE DO. To cały czas mówienie dowcipów przy królu i to dowcipów ostrych! Obowiązkiem satyryka jest właśnie mówienie tych dowcipów na kontrze do króla To niejako sprowadzanie go na ziemię z jego wyżyn zacudowania się sobą, swoją wielkością i mniemanologią stosowaną, jaką on się posługuje! - Funkcjonuje opinia, że Satyryk to obrażony idealista Tak było zawsze. Obowiązkiem satyryka na całym świecie jest śmiać się z zarządzeń administracji, rozmaitych ustaw i regulaminów itd. To nie o to chodzi, że zarządzenia są zawsze głupie, idiotyczne, że zawsze bez sensu, choć niestety dość często Po prostu jest to wprowadzenie NOWEGO WYMIARU, nowego punktu widzenia spraw. Nie znaczy to bynajmniej, że trzeba to wszystko gruntownie zmieniać, że jest to całkowicie do zanegowania. Nie w tym rzecz! Jest to powtarzam pewne DOPEŁNIENIE WIZERUNKU, nowy sposób widzenia spraw, dopełnienie obrazu. Nowy wymiar!... - Chyba tak też to widzieli Twórcy o zacięciu satyrycznym, z którymi pan był współtworzył satyrę szczególnie: reżyser Stanisław Bareja, Edward Dziewoński, dla których pisał Pan teksty oraz Mistrz Wojciech Młynarski i inni Wielcy w tym Rzemiośle Misji w społeczeństwie - Obowiązkiem satyryka jest wspomagać rzeczywistość, ludzi, władzę, wszystkich w tym nowym spojrzeniu, w tym kpieniu, w tym najostrzejszym, rzetelnym, uczciwym wyśmiewaniu. Obowiązkiem satyryka w Polsce jest to samo. Ja muszę się z tych obowiązków wywiązywać, bo są to obowiązki ponadczasowe i ponadnarodowe, a nawet ponad-ustrojowe! To jest nasza wspólna satyryczna rola, misja, obowiązek, nasze zadanie z którego również nas kiedyś pokolenia rozliczą - Krążą pogłoski, jakoby istniał kiedyś studencki TEATR STS - Nie istniał. Nie istniał na pewno. Wszelkie podejrzenia, że teatr ten dał ponad 60 prapremier polskich sztuk współczesnych, składanek satyrycznych itd. są całkowicie wyssane z palca! Z brudnego palucha.. Nie było takiego teatru, nie było takiej sceny, nie było takich autorów jak: Jarecki, Abramow, Drawicz, Osiecka, Tenenbaum, Dąbrowski; nie było takich kompozytorów, jak Marek Lusztig, nie było takich występujących, jak : Pracz, Utrata, Malecha. Nie było także takiego adresu Świerczewskiego 76, nie było takiego telefonu: To jest wszystko rzeczywiście nieprawda i ja

15 July / Lipiec 2011 to mogę poświadczyć podpisem. Wiem to najlepiej, bo kilkanaście lat brałem udział w pracach tego teatru. - Mówi się czasem, że tragedią artysty, także artysty satyryka, jest niemożność zrealizowania ideału, zrealizowania swej sztuki. Jednak OBECNIE odnoszę takie wrażenie, że prawdziwą tragedią prześladującą większość naszych artystów także tych podszywających się pod satyryków jest, niestety, zbyt całkowita realizacja ich ideału lecz pozbawiona Talentu. - Uważam, że u nas obecnie tak naprawdę to właściwie w ogóle satyryków już nie ma. W związku z czym mówienie o artystach satyrykach jest nieporozumieniem. My jesteśmy obecnie zbyt dbali o wygodę. Oczywiście, są faceci, którzy starają się przebić i z ogromnym szacunkiem, z wielką powagą trzeba traktować te wysiłki i te próby. Natomiast satyra u nas praktycznie nie istnieje. Używa się więc chętnie słowa, określenia satyra, ponieważ ono nieźle brzmi i daje takie przekonanie, że jeśli jest słowo, to jest i desygnat - Dotychczas Pana działania sprowadzały się chyba do czegoś takiego, jak wytaczanie ludziom procesu myślenia. A to bardzo trudne zadanie!... jeśli te działania i zabiegi przekazu nie trafiają na żyzne podglebie jeno powielekroć na beton, piach i bagno - Zacznę odpowiedź od pieca: miałem szczęście w swoim życiu zetknąć się z kilkoma ważnymi grupami, wspaniałymi ludźmi, to znaczy: miałem szczęście, że byłem w jednym teatrze, który nie istniał mam na myśli STS była to bardzo ważna i silna grupa społecznego działania. Miałem szczęście być w małym stopniu, ale jednak autorem i wykonawcą w kabarecie Owca, który uważam za jedne z najważniejszych dokonań satyrycznych. Miałem szczęście brać udział w takim filmie, jak Rejs, który również uważam za jeden z ważniejszych filmów. Patrzę na te sprawy jako człowiek, któremu od zawsze marzyła się Satyra przez wielkie S, ale także dowcipkowanie i przedrzeźnianie więc ja miałem to wybitne szczęście w życiu. Mnie się akurat udało, powiodło, los był mi ogromnie łaskawy nie wiem dlaczego. Wiem natomiast, że muszę te sprzyjające okoliczności, które mnie ukształtowały, wykorzystywać póki żyję. Czy poprzez wytaczanie ludziom procesu myślenia?... Można to nazwać inaczej BYCIE LUSTREM DLA SPOŁECZEŃSTWA. -!!!... - To też jest dobra nazwa, ale trzymajmy się już tego lustra. Są tacy, którzy się w tym lustrze przeglądają i inni którzy w to lustro rzucają, czym popadnie Ponieważ oni myślą tak: jak stłuczemy lustro, TO JUŻ NIE BĘDZIEMY TACY, JAK SIĘ W NIM WIDZIMY Wtedy będziemy zupełnie inni - To jak jest z tą satyrą naprawdę?... - Jest dokładnie tak jak z powietrzem. - Satyra to powietrze, którym się oddycha, rozumiem Ale ja obecnie coraz ciężej oddycham a właściwie ledwo już zipię i czuję, że zrobiono nam przerwę w oddychaniu!... - Tak. Powiedzmy, że satyra to tlen. Uważam, że nie możemy oddychać azotem. Nie przypuszczam, żeby to było w ogóle możliwe. - Ma Pan jakąś rurkę?... To ja się choć podłączę. STANISŁAW TYM - jest aktorem, reżyserem, autorem widowisk teatralnych, dramaturgiem, felietonistą i satyrykiem. W latach 50. XX wieku studiował w Warszawie, m.in. chemię na Politechnice Warszawskiej, przetwórstwo na SGGW, a także na Wydziale Aktorskim PWST. W czasie studiów pisał teksty i występował w kabaretach studenckich. Był też bramkarzem i szatniarzem w klubie Stodoła. W latach był aktorem, autorem i reżyserem warszawskiego Teatru STS, oraz Kabaretu Owca. W latach dyrektor Teatru Dramatycznego w Elblągu. Autor wielu sztuk teatralnych, skeczy (jednym ze słynniejszych jest Ucz się Jasiu w wykonaniu Jana Kobuszewskiego, Wiesława Gołasa i Wiesława Michnikowskiego, prezentowany w kabarecie Dudek ) i słuchowisk radiowych, a także scenariuszy do filmów Stanisława Barei, w których również występował i był współreżyserem. Odtwórca roli kaowca w filmie Marka Piwowskiego Rejs. Współautor i aktor kabaretów Owca, Dudek, Lopek i Wagabunda. W drugiej połowie lat 90. pisał felietony do tygodnika Wprost, dziennika Rzeczpospolita, obecnie stały felietonista Polityki. Laureat wielu nagród, m.in. za najlepszy scenariusz do filmu Rozmowy kontrolowane na FPFF w Gdyni w 1992 roku, Nagrody Kisiela dla najlepszego publicysty w 1998 roku, nagrody telewizyjnego Pegaza za poczucie humoru i przenikliwość umysłu w 2002 roku. W 2005 roku ukazał się zbiór jego tekstów i rysunków, zatytułowany Mamuta tu mam (który to jest palindromem). Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Ma brata, Antoniego Tyma, który zagrał epizodyczne role w filmach Miś (1980) i Ryś (2007). Ze STANISŁAWEM TYMEM rozmawiał Marek Różycki jr. PANORAMA POLSKA THE POLISH PANORAMA Editorial Board Zespół Readakcyjny: Executive Editor- Redaktor Naczelny Marek Stepczyński Edward Możejko Piotr Węcław Conrtibutors Współpraca: Zygmunt Cynar Marek Kopaczyk Tomasz Kornecki Wiesław Piechocki Marek Różycki Jr. Internet Edition Wydanie Internetowe: Marcin Janiszewski Desktop Publishing Skład komputerowy: Asia Zawaduk Advertizing Dział Reklam: Tel Reklamy i ogłoszenia oraz życzenia można zamawiać nadsyłając ich treść wraz z odpowiednią opłatą na adres redakcji: Suite 1240, 5328 Calgary Trail S. Edmonton, Alberta T6H 4J8, Canada Czeki lub przekazy pienieżne należy wystawiać na Panoramę Polską. Redakcja nie odpowiada za treść, ani za formę zamieszczonych ogłoszeń, jak również za poglądy autorów publikowanych tekstów, z którymi często się nie zgadzamy. Advertizing Deadlines: advertizing space must be reserved no later than on the 15th of the month preceding publication date (e.g. January 15 for February edition). Advertizing discounts: 6 inserts 10% off, 12 inserts 20% off. Make your cheque or money order payable to Panorama Polska. Please send letters to the editor to: Include address and telephone number. We reserve the right to edit all letters. Przyjmujemy do druku tylko teksty nadesłane pocztą elektroniczną (MS Word z polskimi znakami). Zastrzegamy sobie prawo skracania i adjustacji tekstów oraz zmiany tytułów. Redakcja nie zwraca nadesłanych materiałów. 15

16 POLISH FOOD CENTER Tel: (780) Polecamy polskie kiełbasy, szynki i wyroby garmażeryjne, pieczywo, ciasta, duży wybór artykułów delikatesowych, uszka i pierogi domowej roboty. Wysyłamy paczki do Polski przez Polimex, polecamy polską prasę, kartki okolicznościowe i świąteczne, kasety i CD's WIESŁAW GÓRECKI, M.Sc. Niezależny konsultant ubezpieczeniowy. Sprzedaje ubezpieczenia: - na życie (life & mortgage) - od niezdolności do pracy (disability) - critical illness - dentystyczne i zdrowotne (zwrot za recepty) - oraz fundusze emerytalne (RRSP s) Wszystkie oferowane ubezpieczenia są w pełni gwarantowane i pochodzą nie tylko z jednej a z ponad 100 firm działających w Kanadzie. Fundacja Pomocy Dzieciom im. Magdy Tomczak The Magda Tomczak Children s Aid Foundation Celem fundacji jest niesienie pomocy medycznej i humanitarnej zwiazanej ze zdrowiem dzieci. c/o Street, AB T5G 2P8 Tel/Fax Suite #2107 TD Tower Ave Edmonton, AB T5J 2Z1 Dr. Elizabeth M. Opara, D.D.S Ave., N.W. Edmonton, AB T5L 4Y8 Phone: Fax: Jeśli chcesz zaoszczędzić na składkach Nie zwlekaj! Zadzwoń dzisiaj! Otrzymasz najlepsze stawki dostępne na rynku. Upewnij się czy nie płacisz za dużo za swoje ubezpieczenie na życie. Oto najniższe na rynku, roczne składki ubezpieczenia Term-10 dla niepalących $100,000 $250,000 $500,000 M M M wiek K K K $101 $109 $129 $154 $205 $295 $428 $115 $124 $149 $199 $256 $385 $584 $148 $175 $220 $275 $393 $603 $958 $193 $205 $273 $375 $532 $785 $1353 $200 $300 $245 $320 $320 $440 $445 $665 $670 $965 $1085 $1585 $1795 $2573 K - kobieta, M - mężczyzna W zależności od wyników badań lekarskich składki polis $250,000 i powyżej mogą być jeszcze obniżone o 10 do 27%

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1 Przedstawianie się

Lekcja 1 Przedstawianie się Lekcja 1 Przedstawianie się i poznawanie innych 2 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Przedstawianie się w sytuacji

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA. Pogłębianie wśród dzieci wiedzy o życiu, działalności i osobowości Ojca Świętego Jana Pawła II.

DOBRA PRAKTYKA. Pogłębianie wśród dzieci wiedzy o życiu, działalności i osobowości Ojca Świętego Jana Pawła II. DOBRA PRAKTYKA Nazwa szkoły: Imię i nazwisko dyrektora: Dobra praktyka(nazwa programu, działań): Ilość uczniów objętych programem/działaniami: Odpowiedzialni, organizatorzy i partnerzy: Okres czasowy realizacji:

Bardziej szczegółowo

POLISH CULTURAL FOUNDATION

POLISH CULTURAL FOUNDATION 177 Broadway Clark, New Jersey 07066 Tel: 732-382-7197 Fax: 732-382-7169 web: www.pcfnj.org e-mail: pcf@pcfnj.org Accept our cordial invitation to JOIN TODAY! Come visit and experience our hospitality.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka angielskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE

PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE Co to jest patriotyzm? Zgodnie z definicją podaną w słowniku Władysława Kopalińskiego patriotyzm oznacza: miłość ojczyzny, własnego narodu, połączoną z gotowością do ofiar

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

Rozmowa kwalifikacyjna z pracodawcą po angielsku str. 4 Anna Piekarczyk. Od Wydawcy

Rozmowa kwalifikacyjna z pracodawcą po angielsku str. 4 Anna Piekarczyk. Od Wydawcy Spis treści Sposoby na udaną rozmowę kwalifikacyjną...5 Lista czasowników, które warto znać i zastosować podczas rozmowy kwalifikacyjnej...9 Lista przymiotników opisujących charakter... 11 Dla pracodawcy:

Bardziej szczegółowo

4. po Wielkanocy CANTATE

4. po Wielkanocy CANTATE Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl 4. po Wielkanocy CANTATE Główna myśl: Wysławiaj Boga! Wiersz przewodni: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi. Mt 11,25a Fragment biblijny: Jezus wysławia

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

...Dumny sztandar pręży pierś W słońcu błyszczą karabiny, Dziś rozlega się już pieśń... rytm jej -wolność przypomina...

...Dumny sztandar pręży pierś W słońcu błyszczą karabiny, Dziś rozlega się już pieśń... rytm jej -wolność przypomina... 1 Budzik dzwonił coraz głośniej i głośniej, a słońce jakby za wszelką cenę chciało się wedrzeć do mojego pokoju. Niedali mi spać już dłużej;wstałam. Wtedy właśnie uswiadomiłam sobie, że jest dzień 11 listopada

Bardziej szczegółowo

Znów jesteśmy w szkole!!!

Znów jesteśmy w szkole!!! Znów jesteśmy w szkole!!! 1 września 2003r. uroczystymi apelami rozpoczęliśmy nowy rok szkolny. Pani dyrektor Elżbieta Pytka powitała nas i naszych rodziców bardzo serdecznie. Następnie wprowadzony został

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości!

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Gmina Pleśna bierze udział w projekcie Samorząd z inicjatywą realizowanym przez Fundację Biuro

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ Tematy i zagadnienia (cele edukacyjne) 1. Wybór samorządu klasowego prawa i obowiązki ucznia -kształtowanie postaw patriotycznych i świadomości

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Walentynki w stylu Księżnej Elżbiety

Walentynki w stylu Księżnej Elżbiety Walentynki w stylu Księżnej Elżbiety Ach, te Walentynki... Któż nie poddaje się urokowi tego święta zakochanych? A nawet jeśli nie, to na pewno nie w I LO, ponieważ w tym roku Samorząd zrobił wiele, aby

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

Diva For Rent. Recenzje. Twórcy i wykonawcy. Alicja Węgorzewska. mezzosopran

Diva For Rent. Recenzje. Twórcy i wykonawcy. Alicja Węgorzewska. mezzosopran Recenzje Twórcy i wykonawcy Alicja Węgorzewska mezzosopran Piotr Matuszczyk/Maciej Tomaszewski Fortepian Bogdan Kierejsza skrzypce Jerzy Snakowski pomysł i tekst Jerzy Bończak reżyseria Rafał Olbiński

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Przedszkole Niepubliczna Szkoła Podstawowa Niepubliczne Gimnazjum

Niepubliczne Przedszkole Niepubliczna Szkoła Podstawowa Niepubliczne Gimnazjum Niepubliczne Przedszkole Niepubliczna Szkoła Podstawowa Niepubliczne Gimnazjum Historia zespołu regionalnego NIEZABôTKI Regionalny zespół NIEZABôTKI działa już od 12 lat pod kierunkiem Teresy Jelińskiej.

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA Scenariusz i prowadzenie - Elżbieta Bełz Dekoracje - Lidia Zasada, Justyna Goch Opracowanie muzyczne - Magdalena Witkowska Pokaz slajdów

Bardziej szczegółowo

" Chór to nie tylko szkoła śpiewu, to sposób na życie wesołe i radosne..."

 Chór to nie tylko szkoła śpiewu, to sposób na życie wesołe i radosne... " Chór to nie tylko szkoła śpiewu, to sposób na życie wesołe i radosne..." Chór szkolny skupia uczniów lubiących łączyć swoje pasje, talent z artystycznym sposobem wyrażania siebie. To bardzo wymierny

Bardziej szczegółowo

TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA

TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA Drogi uczniu! Instrukcja dla użytkownika testu Najpierw przeczytaj uważnie tekst. Następnie rozwiązuj

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do przyjęcia Sakramentu Pojednania

Przygotowanie do przyjęcia Sakramentu Pojednania Przygotowanie do przyjęcia Sakramentu Pojednania Czasem źle postępujemy Przez moje złe czyny (grzechy) inni ludzie się smucą, a czasami nawet płaczą. Moje złe czyny brudzą serce. Serce staje się brudne

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt?

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Poniższy tekst jest przeniesiony z książki TAJNA BROŃ KREDYTOBIORCY praktycznego poradnika dla wszystkich kredytobiorców. Założenie

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be at the airport być na lotnisku Ona jest teraz na

Bardziej szczegółowo

WIEŚCI SZKOLNE Z ŻYCIA SZKOŁY. Cyprian Kamil Norwid

WIEŚCI SZKOLNE Z ŻYCIA SZKOŁY. Cyprian Kamil Norwid MIESIĘCZNIK SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. C.K. NORWIDA W DĄBRÓWCE WIEŚCI Cyprian Kamil Norwid Cyprian Kamil Norwid N U M E R V I SZKOLNE M A R Z E C 2 0 1 4 Z ŻYCIA SZKOŁY W TYM NUMERZE: Z życia szkoły 1 Zuch

Bardziej szczegółowo

Wszyscy chcemy, by nasze dzieci wyrosły na mądrych, dobrych i szczęśliwych ludzi. Jest na to sposób - czytajmy dzieciom!

Wszyscy chcemy, by nasze dzieci wyrosły na mądrych, dobrych i szczęśliwych ludzi. Jest na to sposób - czytajmy dzieciom! Od roku 2001 nasza szkoła bierze czynny udział w Kampanii Społecznej CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM organizowanej przez Fundację ABC XXI. Liderem kampani w SP nr 10 jest Iwona Szymczyk, a funkcje koordynatora

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z j. angielskiego na rok szkolny 2013/2014 klasa 1 szkoła podstawowa

Wymagania edukacyjne z j. angielskiego na rok szkolny 2013/2014 klasa 1 szkoła podstawowa Dominika Birkenmajer Wymagania edukacyjne z j. angielskiego na rok szkolny 2013/2014 klasa 1 szkoła podstawowa 1. zakres tematyczny: powitania, pożegnania liczenie 1-10 kolory, owoce moje zabawki przybory

Bardziej szczegółowo

Laureat: Nagrody Nobla 80 Nagrody NIKE 98

Laureat: Nagrody Nobla 80 Nagrody NIKE 98 Laureat: Nagrody Nobla 80 Nagrody NIKE 98 Nadchodzi dla Miłosza czas przełomowy zmierzenie się ze sławą i popularnością. Milczenie krytyki polskiej na temat Miłosza ; nieśmiałe upominanie się o jego miejsce.

Bardziej szczegółowo

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych.

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI 2013 - raport Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI CHCĄ ZMIENIAĆ ŚWIAT Wszyscy doskonale wiemy, że młodych ludzi

Bardziej szczegółowo

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi Wywiady Pani Aleksandra Machnikowska Przedsiębiorca od 2009 roku, najpierw w spółce cywilnej prowadziła sklep Just Dance. Od 2012 roku prowadzi restaurację EL KAKTUS. W styczniu 2014 restauracja EL KAKTUS

Bardziej szczegółowo

Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej

Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej Roman Pomianowski Program realizowany jest przy wsparciu Czym jest edukacja ekonomiczna (EE) Znaczenie umiejętności odraczania nagrody Dziecko klientem

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska spektakl edukacyjno-profilaktyczny dla najmłodszych. (Scenografia i liczba aktorów - zależne od wyobraźni i możliwości technicznych reżysera.) Uczeń A - Popatrz

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

DRODZY WOKALIŚCI. Pozdrawiam serdecznie. Do zobaczenia. Ola Królik 1. Selah Sue - This World https://www.youtube.com/watch?

DRODZY WOKALIŚCI. Pozdrawiam serdecznie. Do zobaczenia. Ola Królik 1. Selah Sue - This World https://www.youtube.com/watch? DRODZY WOKALIŚCI. Podczas tegorocznych, zimowych warsztatów muzycznych będziecie mogli pośpiewać zarówno solo jak i w zespole. Pierwszego dnia odbędzie się spotkanie organizacyjne, zaraz po nim zabierzemy

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

MMG. W hołdzie naszemu Patronowi. Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1

MMG. W hołdzie naszemu Patronowi. Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1 MMG Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1 W hołdzie naszemu Patronowi MŁODZIEŻOWY MAGAZYN GIMNAZJALNY NR 1 STR. 2 Od Redakcji W tym roku w naszej szkole wydawać będziemy

Bardziej szczegółowo

1 www.pelplin.pl www.mok.pelplin.pl

1 www.pelplin.pl www.mok.pelplin.pl LP. Data Nazwa imprezy Miejsce Organizator 1 03.04 (czwartek) W oczekiwaniu na kanonizację Jana Pawła II zespół Familia HP wykona program "Tłumy serc". Utwory pochodzą z dzieł: Pieśń o Bogu ukrytym oraz

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi CZERWIEC 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie

Bardziej szczegółowo

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek)

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek) Moscovia letni obóz językowy dla ludzi niemalże z całego świata. Wyjazd daje możliwość nauki j. rosyjskiego w praktyce, a także poznania ludzi z różnych stron świata. Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca

Bardziej szczegółowo

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek Friedrichshafen 2014 Wjazd pełen miłych niespodzianek Do piątku wieczora nie wiedziałem jeszcze czy pojadę, ale udało mi się wrócić na firmę, więc po powrocie do domu szybkie pakowanie i rano o 6.15 wyjazd.

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES NASZE ŻYCIE NIE MAMY WPŁYWU NA TO, JAK SIĘ RODZIMY I JAK UMIERAMY (ZAZWYCZAJ) Dobry mąż, dobry ojciec, ale zły elektryk NASZE ŻYCIE

Bardziej szczegółowo

MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI

MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI ROBERT MAICHER MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI Poleca: SuperKid.pl Zapewnij dzieciom dobry start! Copyright by Robert Maicher Data: 03.02.2008 Tytuł: Mały Pablo i dwie świnki Autor: Robert Maicher Wydanie I Seria:

Bardziej szczegółowo

REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1. (wersja dla studentów)

REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1. (wersja dla studentów) REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1 (wersja dla studentów) Reklama jest obecna wszędzie w mediach, na ulicy, w miejscach, w których uczymy się, pracujemy i odpoczywamy. Czasem pomaga nam w codziennych

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to eat out jeść poza domem Czy często jadasz poza domem?

Bardziej szczegółowo

SP Klasa V, Temat 17

SP Klasa V, Temat 17 Narrator: Po wielu latach od czasu sprzedania Józefa do Egiptu, w kraju Kanaan zapanował wielki głód. Ojciec Józefa Jakub wysłał do Egiptu swoich synów, by zakupili zboże. Tylko najmłodszy Beniamin pozostał

Bardziej szczegółowo

Podstawy balonowych kreacji

Podstawy balonowych kreacji Strona1 Jakub B. Bączek Podstawy balonowych kreacji Wydawnictwo: STAGEMAN POLSKA Copyright: Jakub B. Bączek Warszawa 2011 www.stageman.pl Strona2 WPROWADZENIE Animacja czasu wolnego to jeszcze słabo rozpowszechniony

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY KOD UCZNIA: Drogi Uczestniku! WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY Dialog to budowanie wzajemności ks. prof. Józef Tischner Test zawiera pytania z kilku

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 1 Ferie zimowe to wymarzony czas dla dzieci. Jak co roku nasza placówka zorganizowała wiele ciekawych zajęć, które rozpoczęły się już 14 lutego w sobotę. Chętne

Bardziej szczegółowo

GŁOS DWÓJKI PROJEKTU. K. Fot. Archiwum

GŁOS DWÓJKI PROJEKTU. K. Fot. Archiwum Zespół Szkół nr 2 ul. Karola Barke 3 13-100, Nidzica Numer 2 03/14 ORGANIZATOR PROJEKTU PARTNER Witajcie! Nie wiemy, czy zauważyliście, ale WIOSNA TUŻ,TUŻ... Redakcja "NOCKA" KARNAWAŁOWA Klasy 6 wraz z

Bardziej szczegółowo

Gazetka dla najmłodszych dzieci Wydanie III wiosna 2012/2013. Pokoloruj obrazek:

Gazetka dla najmłodszych dzieci Wydanie III wiosna 2012/2013. Pokoloruj obrazek: Gazetka dla najmłodszych dzieci Wydanie III wiosna 2012/2013 Pokoloruj obrazek: POWITANIE WIOSNY! 21 marca to pierwszy kalendarzowy dzień wiosny. Dzieci z klas I-III postanowiły pożegnać zimę. Przygotowały

Bardziej szczegółowo

Co wiemy o Wielkiej Brytanii?

Co wiemy o Wielkiej Brytanii? Co wiemy o Wielkiej Brytanii? Konkurs międzyszkolny 3 marca, godzina 10:00. Podbiegam do drzwi biblioteki, chwytam za klamkę, wchodzę. Mimo że wszyscy zajęli już swoje miejsca, nadal panuje dookoła chaos.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla klas czwartych I. Program nauczania: II. Podręcznik: III.Tematyka realizowanych modułów :

Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla klas czwartych I. Program nauczania: II. Podręcznik: III.Tematyka realizowanych modułów : Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla klas czwartych I. Program nauczania: Program nauczania języka angielskiego dla II etapu edukacyjnego (szkoła podstawowa, klasy IV VI), autorzy: Ewa Piotrowska

Bardziej szczegółowo

Wielkie Powroty. Wytrwać. Odnieść sukces. Być inspiracją dla innych.

Wielkie Powroty. Wytrwać. Odnieść sukces. Być inspiracją dla innych. Wielkie Powroty Wytrwać. Odnieść sukces. Być inspiracją dla innych. Wielkie Powroty Rolf Benirschke twórca programu Po operacji wyłonienia stomii, która odbyła się w 1979 r., Rolf wrócił do profesjonalnej

Bardziej szczegółowo

Adrianna Róża Szmyt - każdy tak samo ważny

Adrianna Róża Szmyt - każdy tak samo ważny Adrianna Róża Szmyt - każdy tak samo ważny We wrześniu 2010 roku minie dziesięć lat od chwili założenia przy Parafii Ofiarowania Pańskiego na Ursynowie chóru Cantate Domino. Jego podstawową działalnością

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT EMANUELA (IT) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

Wstęp. W ramach serii Angielski dla dzieci na rynku pojawiły się ponadto następujące zestawy:

Wstęp. W ramach serii Angielski dla dzieci na rynku pojawiły się ponadto następujące zestawy: ANGIELSKI DLA DZIECI Wstęp Zapraszamy rodziców i dzieci do zabawy z książką i kartami obrazkowymi 100 pierwszych słówek. Jest to zestaw 100 kart, które ułatwią dziecku poznanie i utrwalenie słownictwa

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Anita Duda nauczyciel Szkoły Podstawowej Nr 47 im. Jana Klemensa Branickiego w Białymstoku Białystok, II semestr roku szkolnego 2015/2016 Wszyscy chcemy, aby

Bardziej szczegółowo

Romowie lub Cyganie są grupą etniczną pochodzenia indyjskiego, której członkowie zamieszkują większość państw świata. Stanowią społeczność wysoce

Romowie lub Cyganie są grupą etniczną pochodzenia indyjskiego, której członkowie zamieszkują większość państw świata. Stanowią społeczność wysoce Romowie lub Cyganie są grupą etniczną pochodzenia indyjskiego, której członkowie zamieszkują większość państw świata. Stanowią społeczność wysoce zróżnicowaną pod względem językowym oraz kulturowym. Mimo

Bardziej szczegółowo

Pierwszy krok jest najtrudniejszy...

Pierwszy krok jest najtrudniejszy... Pierwszy krok jest najtrudniejszy... 1/2014 01 kwietnia 2014 Podjęcie pierwszego kroku niemal w każdej decyzji jest najczęściej najtrudniejszym momentem, gdy chcemy zmienić coś w naszym życiu bądź ulepszyć

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ Materiały wykorzystywane w przygotowywaniu dziecka do I Spowiedzi i Komunii świętej w Parafii Alwernia DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

Edukacja na rzecz Pokoju. Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail.

Edukacja na rzecz Pokoju. Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail. Edukacja na rzecz Pokoju Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail.com Zaproszenie do Pokojowej Edukacji Dr Maria Montessori (1870 1952) Znana

Bardziej szczegółowo

Scenariusz ślubowania uczniów klasy pierwszej

Scenariusz ślubowania uczniów klasy pierwszej Scenariusz ślubowania uczniów klasy pierwszej Obsada: - prowadząca - Wielki Magik - pomocnicy magika (2 3 osoby) Pomoce: - 2-3 miotły - 2-3 zraszacze - 2-3 kredy - ołówek z biało-czerwoną kokardą - dyplomy

Bardziej szczegółowo

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic!

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! W związku ze zbliżającą się 70. rocznicą wybuchu II wojny światowej ( 1 września 2009 r. ) grupa byłych i obecnych mieszkańców naszej wsi w składzie: 1. Krzysztof Granat

Bardziej szczegółowo

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością.

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością. Skrajne ubóstwo 2717 rodzin włączonych do projektu żyje w skrajnym ubóstwie. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą bądź niepełnosprawnością. tyle, co na papierosy 66% rodzin włączonych do Paczki w 2013

Bardziej szczegółowo

Darmowy artykuł, opublikowany na: www.fluent.com.pl

Darmowy artykuł, opublikowany na: www.fluent.com.pl Copyright for Polish edition by Bartosz Goździeniak Data: 4.06.2013 Tytuł: Pytanie o czynność wykonywaną w czasie teraźniejszym Autor: Bartosz Goździeniak e-mail: bgozdzieniak@gmail.com Darmowy artykuł,

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi. ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa tel. 18 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.pl okładka.indd 1 2015-03-03 08:10:05 Alicja Maksymiuk ŚWIĘTY JÓZEFIE,

Bardziej szczegółowo

Komputer i my Nie można cofnąć czasu i poprawić naszych błędów! Nauczmy się im zapobiegać!!! Bartosz Dulski

Komputer i my Nie można cofnąć czasu i poprawić naszych błędów! Nauczmy się im zapobiegać!!! Bartosz Dulski Komputer sam w sobie nie jest zły. To ludzie czynią go niebezpiecznym! Komputer i my Nie można cofnąć czasu i poprawić naszych błędów! Nauczmy się im zapobiegać!!! Bartosz Dulski Nie wysyłaj swoich zdjęć

Bardziej szczegółowo

MINI LIGA MISTRZÓW 2013 KARTA ZGŁOSZENIA DRUŻYNY DO TURNIEJU W MINI PIŁKĘ NOŻNĄ

MINI LIGA MISTRZÓW 2013 KARTA ZGŁOSZENIA DRUŻYNY DO TURNIEJU W MINI PIŁKĘ NOŻNĄ MINI LIGA MISTRZÓW 2013 KARTA ZGŁOSZENIA DRUŻYNY DO TURNIEJU W MINI PIŁKĘ NOŻNĄ 10.06.2013r. OSOBA ODPOWIEDZIALNA ZA ORGANIZACJĘ DRUŻYNY: Kapitan drużyny : Imię i Nazwisko ( proszę pisać drukowanymi literami)

Bardziej szczegółowo

4 5 października 2014 Ośrodek Sportowy w Katowicach - Szopienicach Międzynarodowy Turniej Rugby na Wózkach ZOSTAŃ NASZYM WOLONTARIUSZEM

4 5 października 2014 Ośrodek Sportowy w Katowicach - Szopienicach Międzynarodowy Turniej Rugby na Wózkach ZOSTAŃ NASZYM WOLONTARIUSZEM 4 5 października 2014 Ośrodek Sportowy w Katowicach - Szopienicach Międzynarodowy Turniej Rugby na Wózkach ZOSTAŃ NASZYM WOLONTARIUSZEM Szanowni wolontariusze w związku z organizacją Turnieju Rugby na

Bardziej szczegółowo

I. Konkurs Co jest dla mnie najważniejsze (luty 2012) II. Publikacja w Przeglądzie Edukacyjnym (marzec kwiecień 2012) III. Konkurs Literacki List do

I. Konkurs Co jest dla mnie najważniejsze (luty 2012) II. Publikacja w Przeglądzie Edukacyjnym (marzec kwiecień 2012) III. Konkurs Literacki List do I. Konkurs Co jest dla mnie najważniejsze (luty 2012) II. Publikacja w Przeglądzie Edukacyjnym (marzec kwiecień 2012) III. Konkurs Literacki List do Janusza Korczaka (czerwiec2012) IV. Przedstawienie Sen

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi.

Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. 2/2009 10.04.2007 r. Dobry Promyk Słońca Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. JAN PAWEŁ II W t y m n u m

Bardziej szczegółowo

Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie. Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY

Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie. Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY .KROPECZKA. Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY 1. ROZPOCZĘCIE ROKU SZKOLNEGO 2013/2014 Nowy rok szkolny powitaliśmy 2

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016. Gliwice 2016

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016. Gliwice 2016 Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Okres Wielkiego Postu 2016... 2 Spotkania na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016: 1 Niedziela Wielkiego Postu [C]... 3 LITURGIA DOMOWA 2 Niedziela Wielkiego

Bardziej szczegółowo

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum przeprowadzonym wśród nauczycieli, uczniów i rodziców,

Bardziej szczegółowo

CALLED BY NAME. Bulletin Inserts (page 1 of 3 - POLISH) January 7-8, 2012

CALLED BY NAME. Bulletin Inserts (page 1 of 3 - POLISH) January 7-8, 2012 (page 1 of 3 - POLISH) (You may wish to use these images instead of the text found in the Bulletin Announcement on the previous pages. These images are available in electronic format on www.dioceseofbrooklyn.org/vocations/

Bardziej szczegółowo

Postawa obronna w przypadku ataku psa

Postawa obronna w przypadku ataku psa Zadanie 3. Przeprowadzenie spotkań uczniów z przedstawicielami Policji, Straży Pożarnej, Pogotowia Ratunkowego, organizacji społecznych etc. nt. Bezpieczne zachowanie w szkole, domu, na ulicy; zagrożenia,

Bardziej szczegółowo