UNIWERSYTET ŁÓDZKI WYDZIAŁ FILOLOGICZNY. Marzena Kowalska

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "UNIWERSYTET ŁÓDZKI WYDZIAŁ FILOLOGICZNY. Marzena Kowalska"

Transkrypt

1 UNIWERSYTET ŁÓDZKI WYDZIAŁ FILOLOGICZNY Marzena Kowalska Polskie przekłady literatury światowej przed uhonorowaniem autorów Nagrodą Nobla - na przykładzie literatury francuskojęzycznej Studium bibliograficzne ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: prof. nadzw. dr hab. Stanisława Kurek-Kokocińska Łódź

2 Spis treści Wstęp. 3 Wprowadzenie: Francja, jej literatura i autorzy przez pryzmat literackiej Nagrody Nobla...11 Rozdział 1 Źródła wiedzy o francuskojęzycznych laureatach literackiej Nagrody Nobla Prace ogólne, informacyjne, kompendia Twórczość francuskojęzycznych laureatów Nagrody Nobla w świetle kompendiów literatury francuskiej Prace monograficzne i inne. Sylwetki autorów. 55 Rozdział 2 Polskie przekłady twórczości autorów francuskojęzycznych oraz materiały krytyczne i inne związane z działalnością pisarzy od 1944 r. do czasu uhonorowania tych twórców Nagrodą Nobla André Gide, laureat Nagrody Nobla François Mauriac, laureat Nagrody Nobla Albert Camus, laureat Nagrody Nobla Saint-John Perse, laureat Nagrody Nobla Jean-Paul Sartre, laureat Nagrody Nobla Samuel Beckett, laureat Nagrody Nobla Claude Simon, laureat Nagrody Nobla Gao Xingjian, laureat Nagrody Nobla Jean-Marie Gustave Le Clézio, laureat Nagrody Nobla Rozdział 3 Bibliografia autorów francuskojęzycznych (przyszłych noblistów) jako źródło wiedzy o kulturze w Polsce w latach Teksty autorów francuskojęzycznych Książki i ich wydawcy Ogólna charakterystyka sytuacji wydawniczej w latach Przekłady samoistne wydawniczo Utwory i fragmenty na łamach prasy

3 Zagadnienie typologii i ogólna charakterystyka rozwoju prasy w latach Utwory i fragmenty na łamach prasy z uwzględnieniem typologii i rozwoju czasopism Od Gide a do Le Clézio przekłady tekstów literackich Od Gide a do Le Clézio wywiady i wypowiedzi Informacje, omówienia i analizy twórczości autorów francuskojęzycznych Materiały prasowe Rozdziały w pracach zbiorowych Realizacje teatralne i inne oraz towarzyszące im piśmiennictwo Realizacje i ich recenzje Twórczość autorów francuskojęzycznych w teatrze Zakończenie Spis tabel Bibliografia załącznikowa

4 Wstęp Zdobycie Nagrody Nobla jest uznawane za olbrzymi sukces. Akademia Szwedzka, która przyznaje literacką Nagrodę Nobla, swoim werdyktem potwierdza rangę twórczości pisarza, wskazuje na ważny kierunek w rozwoju literatury, kreuje również gusta intelektualistów. W okresie PRL publikowanie dzieł wielu pisarzy literatury światowej spotykało się z licznymi przeszkodami. Dzięki przyznawanej corocznie literackiej Nagrodzie Nobla do czytelników w Polsce docierały informacje o pisarzach i ich utworach, które nierzadko ograniczano wówczas cenzurą. Bez wątpienia, literacka Nagroda Nobla podnosiła prestiż osoby autora i dawała poważne wsparcie związanej z nią polityce wydawców i redaktorów czasopism, odpowiedzialnych za kreowanie wizerunku kultury literackiej i przekaz kierowany do polskiej publiczności czytelniczej. Okres PRL jest dzisiaj chronologicznie zamknięty, pozostaje natomiast intrygujący w sensie badawczym. Życie publiczne i kulturalne rozwijało się w tamtym czasie w specyficznych warunkach, w ścisłym związku i w uzależniającej relacji z polityką. Społeczeństwo poddawane było indoktrynacji, prowadzonej za pomocą propagandy, której elementem była cenzura, działająca jako organ ówczesnej władzy. Kultura tamtego czasu wielokrotnie była przedmiotem badań i omówień. Literatura na ten temat, tj. monografie, artykuły, wspomnienia, wydawnictwa źródłowe, dotycząca lat jest obfita, podejmuje różne aspekty ówczesnego życia w Polsce. Andrzej Paczkowski w monograficznej publikacji Pół wieku dziejów Polski opisał motywy oraz mechanizmy działania partii, a także postawy społeczne w tym okresie. Przegląd wydarzeń z historii kultury zawiera dwutomowa Kultura polska 1 A. Paczkowski: Pół wieku dziejów Polski Warszawa

5 po Jałcie 2 oraz Kalendarium życia literackiego Szkice o kulturze literackiej PRL zebrał Stefan Bednarek w pracy Nim będzie zapomniana 4. Publikacja pt. Spór o PRL 5 jest zbiorem artykułów opublikowanych na łamach Tygodnika Powszechnego w latach , w których ich autorzy, m.in.: Marta Fik, Krystyna Kersten, Jerzy Holzer, Andrzej Friszke, Marcin Kula szukali odpowiedzi na pytania o PRL - o wybory polityczne i moralne jej obywateli, o obszary życia wymykające się spod kontroli władzy. Dorobek literacki Polski tamtych lat dokumentuje Oskar S. Czarnik w pracy Między dwoma Sierpniami. Polska kultura literacka w latach Liczne publikacje dotyczą dziedzin sztuki tamtego czasu 7, w tym teatru 8 i filmu 9. Autorzy książek o PRL przedstawili też sytuację i dylematy twórców z tamtych lat 10, literaturę okresu stalinowskiego 11, zagadnienie funkcjonowania wydawnictw i rynku książki 12, w tym drugiego obiegu 13. Istniejące piśmiennictwo naukowe analizuje mechanizmy propagandy okresu PRL 14, funkcjonowanie prasy 15 i jej rolę jako narzędzia indoktrynacji politycznej 16. Ciekawą perspektywę poznawczą historii Polski w latach stanowi zagadnienie działania kultury badane pod kątem opublikowanych przekładów z literatury światowej (w tym z krajów Europy Zachodniej) oraz towarzyszącej im krytyki literackiej w okresie przed uzyskaniem przez autorów Nagrody Nobla. 2 M. Fik i inni: Kultura polska po Jałcie. Kronika lat (T.1) i (T.2).Warszawa P. Czapliński i inni: Kalendarium życia literackiego : wydarzenia, dyskusje, bilanse. Kraków Nim będzie zapomniana. Szkice o kulturze literackiej PRL-u. Red. S. Bednarek. Wrocław P. Wandycz, M. Fik: Spór o PRL. Kraków O. S. Czarnik: Między dwoma Sierpniami. Polska kultura literacka w latach Warszawa A. Kępińska: Nowa sztuka. Sztuka polska w latach Warszawa M. Fik: Trzydzieści pięć sezonów. Teatry dramatyczne w Polsce w latach Warszawa Historia Filmu Polskiego t Red. J. Toeplitz. Warszawa Na ten temat pisali m.in.: B. Fijałkowska: Polityka i twórcy Warszawa 1985; J. Siedlecka: Kryptonim Liryka : bezpieka wobec literatów. Warszawa 2009; K. Woźniakowski: Między ubezwłasnowolnieniem a opozycją. Związek Literatów Polskich w latach Kraków 1990; J. Trznadel: Hańba domowa: rozmowy z pisarzami. Warszawa Na ten temat pisali m.in.: T. Wilkoń: Polska poezja socrealistyczna w latach Gliwice 1992; W. Tomasik, Polska powieść tendencyjna Warszawa Na ten temat pisali m.in.: L. Biliński: Książka w Polsce Ludowej. Wydawnictwa i księgarstwo. Warszawa 1981; S. A. Kondek: Władza i wydawcy. Polityczne uwarunkowania produkcji książek w Polsce w latach Warszawa Tego tematu dotyczy m.in.: Bez cenzury Literatura, ruch wydawniczy, teatr. Bibliografia. Red. J. Kandziora. Warszawa 1999; M. Adamczyk i J. Gmitruk: Polska prasa niezależna ( ). Bibliografia. Katalog. Kielce 2008; Katalog druków zwartych wydawanych w Polsce poza cenzurą w latach w zbiorach Ośrodka KARTA. Warszawa 1999; Archiwum Opozycji. Zbiory Ośrodka KARTA: kolekcja Solidarność narodziny ruchu, czasopisma niezależne , książki wydane poza cenzurą T. I. Red. A. Iwaszkiewicz. Warszawa 2006 ; J. Błażejowska: Papierowa rewolucja. Z dziejów drugiego obiegu w Polsce /1990. Warszawa Na ten temat pisali m.in.: M. Czyżniewski: Propaganda polityczna władzy ludowej w Polsce Toruń 2005; M. Mazur: Propagandowy obraz świata. Polityczne kampanie prasowe w PRL Warszawa 2003; P. Osęka: Mydlenie oczu. Przypadki propagandy w Polsce. Kraków Na ten temat pisali m.in.: K. Koźniewski: Historia co tydzień: szkice o tygodnikach społeczno-kulturalnych. Warszawa 1976; L. Szaruga: Co czytamy?: prasa kulturalna Lublin Na ten temat pisali m.in.: T. Mielczarek: Od Nowej Kultury do Polityki. Tygodniki społeczno-kulturalne i społeczno-polityczne PRL. Kielce, 2003; Czasopisma społeczno-kulturalne w okresie PRL. Red. U. Jakubowska. Warszawa

6 Temat i zakres pracy Tematem prezentowanej rozprawy doktorskiej są polskie przekłady twórczości autorów francuskojęzycznych oraz materiały krytyczne i związane z tą twórczością, składające się na piśmiennictwo tematyczne opublikowane w Polsce od 1944 r. do końca okresu PRL w 1989 r. Zainteresowanie badawcze dotyczy twórców wyróżnionych we wskazanym czasie literacką Nagrodą Nobla, a obejmuje teksty literackie i nieliterackie tych autorów, drukowane w Polsce i wykorzystane przez świat teatru przed uhonorowaniem poszczególnych literatów prestiżowym wyróżnieniem oraz piśmiennictwo (recenzje, artykuły, omówienia, komentarze, materiały prasowe) powstałe i opublikowane zanim Akademia Szwedzka ogłosiła swoje decyzje. Przyjęty w niniejszej pracy okres badawczy wymagał objęcia uwagą dokumentacji bibliograficznej kilku autorów - od Gide a do Le Clézio - w niejednakowym przedziale czasowym, wynikającym z daty przyznania literackiej Nagrody Nobla, w przypadku każdego twórcy poczynając od 1944 r. Cele pracy Celem rozprawy jest zobrazowanie obecności literatury francuskojęzycznej w latach w polskim obiegu wydawniczym, w środowisku mediów prasowych i w świecie teatru w postaci przekładów, realizacji scenicznych, krytyki literackiej i teatralnej oraz innego piśmiennictwa tematycznego. Biorąc za przedmiot badań istniejącą dokumentację bibliograficzną, chciano wykazać otwartość polskiej kultury na literaturę zachodnioeuropejską francuskojęzyczną w okresie, gdy była ona uzależniona od polityki, ograniczana cenzurą. Próbowano opisać udział instytucji kultury (wydawnictwa, redakcje czasopism, teatry) w przekazie treści literackich i ściśle związanego z tą twórczością i jej autorami piśmiennictwa, które zostało opublikowane w Polsce przed uhonorowaniem poszczególnych twórców literacką Nagrodą Nobla, tj. zanim pojawiło się, wzmożone w takich przypadkach, zainteresowanie ze strony uczestników życia literackiego i szerszej publiczności. Realizacja podjętego tematu okazała się wyzwaniem na drodze do zrozumienia i opisania funkcjonowania życia kulturalnego w Polsce w długim okresie od 1944 do 1989 r. Stan badań Podjęty temat nie ma jeszcze literatury przedmiotu. Twórczość francuskojęzycznych laureatów literackiej Nagrody Nobla była omawiana wielokrotnie w specjalistycznych publikacjach. Nie była natomiast badana kwestia wprowadzenia do obiegu wydawniczego 6

7 i innych przestrzeni kultury w Polsce (teatr, prasa) tekstów literackich i nieliterackich autorów - od Gide a do Le Clézio, jak również nie było badane zagadnienie obecności w obiegu piśmienniczym tekstów naukowych, krytyki literackiej i teatralnej oraz innych publikacji tematycznych inspirowanych przez twórczość tych autorów, w tym piśmiennictwa związanego z działalnością i dokonaniami francuskojęzycznych pisarzy przed ich uhonorowaniem literacką Nagrodą Nobla. Źródła Podstawę źródłową badań stanowią istniejące na polskim rynku wydawniczym bibliografie dotyczące zachodnioeuropejskich literatur narodowych. Dwutomowa Bibliografia literatury tłumaczonej na język polski 17 uwzględnia przekłady książek z pięćdziesięciu pięciu krajów kapitalistycznych, w tym z Francji. Literatura francuska. Przewodnik bibliograficzny 18 to wybór materiałów bibliograficznych dotyczących utworów pisarzy francuskich edytowanych w Polsce w latach , który obejmuje wydawnictwa zwarte oraz teksty publikowane w prasie literackiej. Praca pt. Dramat obcy w Polsce Premiery, druki, egzemplarze. Informator 19, stanowiąca kontynuację informatora Dramat obcy w Polsce , odnotowuje przekłady dramatów prezentowanych zarówno na scenie, jak i edycje w periodykach i książkach. W prowadzonych badaniach nad obecnością w polskiej kulturze lat realizacji teatralnych, radiowych i filmowych utworów francuskojęzycznych twórców, przyszłych laureatów Nagrody Nobla, skorzystano także z internetowych baz danych, tj. tworzonej przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego bazy pt. e-teatr (www.e-teatr.pl) 21 oraz tworzonej przez Państwową Wyższą Szkołę Filmową Telewizyjną i Teatralną w Łodzi Internetowej bazy filmu polskiego (http://www.filmpolski.pl/) 22. Do badań wykorzystano również Polską Bibliografię Literacką (1944/ ) 23 oraz inne publikacje, jak Rocznik Literacki 24 publikowany w latach , a także bibliografię czasopisma Dialog wychodzącego w Polsce Ludowej Bibliografia literatury tłumaczonej na język polski wydanej w latach , T. I. Red. S. Bębenek. Warszawa 1977; Bibliografia literatury tłumaczonej na język polski wydanej w latach , T. III. Red. S. Bębenek. Warszawa ( T. II Bibliografii... obejmuje literaturę krajów socjalistycznych). 18 Literatura francuska. Przewodnik bibliograficzny. Warszawa S. Hałabuda, J. Michalik, A. Stafiej: Dramat obcy w Polsce Premiery, druki, egzemplarze. Informator. Kraków Dramat obcy w Polsce Premiery, druki, egzemplarze, T.1: A-K. Kraków 2001, T.2: L-Z. Kraków e-teatr.pl [online]; [dostęp: ]. Dostępny w World Wide Web: 22 Internetowa baza filmu polskiego[online]; [dostęp ]. Dostępny w World Wide Web: 23 Polska Bibliografia Literacka 1944/ Wrocław Od 1988 r. Polska Bibliografia Literacka [on-line]; [dostęp ] Dostępny w World Wide Web: 24 Rocznik Literacki Warszawa Dialog 1972 R. 17, s.234 (numer specjalny) - indeks zawartości za lata Warszawa 1972; Tysiąc pięćset utworów dramatycznych w Dialogu : Dialog 1994, nr 3, s

8 Metody i narzędzia badawcze Praca stanowi studium bibliograficzne, które powstało w oparciu o przeanalizowaną bazę źródłową oraz uzupełnienia wykonywane z autopsji w procesie badań bibliograficznych publikacji. Metoda bibliograficzna wymagała użycia narzędzi pozwalających zliczać, porządkować i zestawiać badany materiał. Istotną rolę w dysertacji spełniła metoda analizy i krytyki piśmiennictwa oraz metoda porównawcza, która pozwoliła eksplorować materiał badawczy w założonym kierunku. Struktura i zawartość pracy Dysertacja składa się ze wstępu, wprowadzenia, trzech rozdziałów oraz zakończenia. Wprowadzenie pt. Francja, jej literatura i autorzy przez pryzmat literackiej Nagrody Nobla omawia skrótowo, na tle ważniejszych wydarzeń z historii Francji, kierunki rozwoju literatury reprezentowanej przez twórczość francuskojęzycznych autorów ze szczególnym uwzględnieniem pisarstwa osób nagrodzonych prestiżowym wyróżnieniem w latach Rozdział pierwszy (R. 1.) pt. Źródła wiedzy o francuskojęzycznych laureatach literackiej Nagrody Nobla zawiera w sobie przegląd oraz charakterystykę istniejących opracowań i materiałów pod kątem ich przydatności do realizacji zakładanych celów rozprawy. W podrozdziale (rozdz. 1.1.) pt. Prace ogólne, informacyjne, kompendia omówione zostały opracowania (bibliografie, leksykony, antologie) poświęcone twórcom i literaturze francuskojęzycznej oraz kompendia (syntezy i podręczniki) literatury francuskiej. Kompendia opublikowane w badanym okresie, tj. w latach oraz powstałe w późniejszym czasie, tj. do końca 2010 r., poddane zostały analizie w celu oceny ich zawartości pod względem poszukiwanych wiadomości o przekładach (rozdz : Twórczość francuskojęzycznych laureatów Nagrody Nobla w świetle kompendiów literatury francuskiej). Obraz stanu źródeł wiedzy o francuskojęzycznych autorach dopełnia przegląd istniejących prac zwartych zamieszczony w podrozdziale 1.2. pt. Prace monograficzne i inne. Sylwetki autorów. Lektura omówionych opracowań posłużyła do przygotowania biografii pisarzy, przybliżających ich życie i dokonania literackie. Przeprowadzone badanie dostępnych źródeł wiedzy pokazało małą przydatność istniejących publikacji w dążeniu do przedstawienia podjętego w niniejszej rozprawie tematu obecności przekładów oraz piśmiennictwa związanego z tą twórczością w Polsce w przyjętym okresie, przed uhonorowaniem autorów Nagrodą Nobla. 8

9 Rozdział drugi dysertacji (R. 2.) pt. Polskie przekłady twórczości autorów francuskojęzycznych oraz materiały krytyczne i inne związane z działalnością pisarzy od 1944 r. do czasu uhonorowania tych twórców Nagrodą Nobla ma charakter dokumentacyjny. W oparciu o dostępną bazę źródłową (bibliografia narodowa, bibliografia literacka ogólna, bibliografie zagadnień i tematów, portale specjalistyczne) przeprowadzono studia nad zebranym tam materiałem, który został następnie opisany w kilku podrozdziałach. Kompozycję rozdziału drugiego rozprawy wyznaczają nazwiska pisarzy i poetów, zaprezentowane w porządku chronologicznym według wyróżnienia literacką Nagrodą Nobla (2.1.: André Gide, laureat Nagrody Nobla 1947; 2.2.: François Mauriac, laureat Nagrody Nobla 1952; 2.3.: Albert Camus, laureat Nagrody Nobla 1957; 2.4.: Saint-John Perse, laureat Nagrody Nobla 1960; 2.5.: Jean-Paul Sartre, laureat Nagrody Nobla 1964; 2.6.: Samuel Beckett, laureat Nagrody Nobla 1969; 2.7.: Claude Simon, laureat Nagrody Nobla 1985; 2.8.: Gao Xingjian, laureat Nagrody Nobla 2000; 2.9.: Jean-Marie Gustave Le Clézio, laureat Nagrody Nobla 2008). Istniejące publikacje przedstawiono w podziale na dwie grupy: przekłady oraz piśmiennictwo. W każdym z podrozdziałów, w pierwszej kolejności uwzględniono przekłady utworów i fragmenty tekstów literackich opublikowane w periodykach (czasopismach i gazetach) oraz w pracach zbiorowych, a następnie przekłady tekstów nieliterackich, tj. wywiady i wypowiedzi pisarzy udzielone redaktorom polskim i przedrukowane z prasy obcej. W dalszej kolejności podano piśmiennictwo na temat twórczości pisarzy francuskojęzycznych, tj. recenzje utworów literackich, artykuły, omówienia i komentarze, przedruki z prasy zagranicznej opublikowane w polskich periodykach oraz publikacje zawarte w pracach zbiorowych. Rozdział trzeci (R. 3.) pt. Bibliografia autorów francuskojęzycznych (przyszłych noblistów) jako źródło wiedzy o kulturze w Polsce w latach ma charakter badawczy analityczno-syntetyczny. Zaprojektowana struktura rozdziału uwzględnia podział na trzy części. Pierwsza z nich (rozdz. 3.1.) pt. Teksty autorów francuskojęzycznych omawia obecność twórczości pisarzy francuskojęzycznych w polskim obiegu wydawniczym w badanym okresie. Na wstępie dokonano ogólnej charakterystyki sytuacji wydawniczej w latach (rozdz ), a następnie zaprezentowano stan przekładów (utworów samoistnych wydawniczo) wydanych w okresie PRL przez wydawców oficjalnych (rozdz ). Podrozdział zat. Utwory i fragmenty na łamach prasy (rozdz ) charakteryzuje twórczość przyszłych francuskojęzycznych laureatów Nagrody Nobla, obecną w periodykach wydawanych w Polsce Ludowej. Zasadnicze rozważania poprzedzają uwagi na temat typologii prasy oraz ogólna charakterystyka rozwoju prasy w latach

10 (rozdz ). Rezultatem przeprowadzonego badania jest próba syntetycznego opisu opublikowanych w Polsce w analizowanym okresie przekładów utworów literackich (rozdz ) oraz tekstów nieliterackich (rozdz ) autorów od Gide a do Le Clézio. Część druga rozdziału trzeciego (rozdz. 3.2.) pt. Informacje, omówienia i analizy twórczości autorów francuskojęzycznych poświęcona została skomentowaniu i ocenie obecności w polskim obiegu piśmienniczym publikacji tematycznie związanych z dokonaniami przyszłych laureatów Nagrody Nobla. Dla porządku wprowadzono podział na materiały prasowe (rozdz ) oraz rozdziały w pracach zbiorowych (3.2.2.). Część trzecia rozdziału (rozdz. 3.3.) pt. Realizacje teatralne i inne oraz towarzyszące im piśmiennictwo dotyczy twórczości dramatycznej autorów francuskojęzycznych (Camusa, Sartre a, Becketta, Le Clézio) realizowanej w teatrach polskich w latach Zawiera informacje o inscenizacjach scenicznych oraz ich recenzjach na łamach czasopism i gazet polskich (rozdz ), a także prezentację twórczości autorów francuskojęzycznych w teatrze (rozdz ). Zakończenie stanowi próbę podsumowania zagadnień opisanych w dysertacji i sformułowania wniosków wynikających z ich analizy. Pracę kończy spis tabel (223 tabele) oraz bibliografia załącznikowa (179 pozycji). Składam serdeczne podziękowania Pani Promotor Profesor Stanisławie Kurek-Kokocińskiej z Katedry Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Łódzkiego za cenne inspiracje i merytoryczną pomoc okazaną w trakcie pisania tej dysertacji. Serdeczne podziękowania składam recenzentom: Pani Profesor Teresie Wilkoń z Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz Panu Profesorowi Andrzejowi Wałkówskiemu z Katedry Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Łódzkiego za wnikliwą ocenę rozprawy doktorskiej. Dziękuję wszystkim osobom, które swoją życzliwością i wsparciem pomogły mi tę pracę napisać. 10

11 Wprowadzenie Francja, jej literatura i autorzy przez pryzmat literackiej Nagrody Nobla Licząca ponad sto lat Nagroda Nobla i jej fundator doczekały się osobnego piśmiennictwa. U nas jedną z najwcześniejszych informacji o Alfredzie Noblu i jego decyzjach finansowych podała Encyklopedia powszechna Samuela Orgelbranda w 1901 r. Pod hasłem Nobel Alfred 26 napisano, że był to brat Ludwika, inżynier, który kształcił się w Sztokholmie i zajmował użyciem nitrogliceryny. W 1864 r. odkrył dynamit, a w 1878 r. wynalazł inne produkty wybuchowe i kilka odmian prochu. Dokonał także ulepszeń w sztuce fotograficznej i produkcji sztucznego kauczuku, a sumę 50 mln franków zapisał na cele naukowe i nagrody za wynalazki 27. Dzieje literackiej Nagrody Nobla sięgają 1901 r., gdy po raz pierwszy to wyróżnienie przyznano Sully Prudhomme. Od tego czasu twórcy francuskojęzyczni utworów literackich byli nagradzani wielokrotnie. Kolejnym laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury został Frédéric Mistral (1904 r.), następnie Romain Rolland (1915 r.), Anatole France (1921 r.), Henri Bergson (1927 r.), Roger Martin du Gard (1937 r.). Dzieje Francji po II wojnie światowej, opisywane pod kątem laureatów literackiej Nagrody Nobla, rozpoczyna André Gide. Debiut tego autora przypadł na 1891 r. W tym 26 Nobel Alfred. W: S. Orgelbranda encyklopedia powszechna z ilustracjami i mapami. T.10. Warszawa 1901, s Życie Alfreda Nobla, zagadnienie realizacji testamentu oraz działalność Fundacji Nobla i systemu Nobla omawiają m.in. publikacje: P. Hulka-Laskowski: Dynamitem ku bogactwu i sławie. Życie i dzieła Alfreda Nobla. Warszawa 1927; Z. Broniarek: Tajemnice Nagrody Nobla. Warszawa 1987; T. Oracki: Blaski i cienie sztokholmskich laurów. Gdańsk 2003; F. Jaszuński: Alfred Nobel król dynamitu. Warszawa 1995; H. Filser: Za kulisami Nagrody Nobla. Warszawa

12 czasie Paryż był artystyczną stolicą świata 28, skupiając pisarzy, malarzy, kompozytorów 29. Na charakter literatury francuskiej końca XIX w. wywarł wpływ symbolizm i wcześniejszy nurt określany mianem naturalizmu. Te dwa opozycyjne kierunki, jednak uzupełniające się w podejściu do rzeczywistości, otwierały przed autorami bogactwo możliwości twórczych. Pod koniec XIX i w pierwszych latach XX w. inspiracją dla życia umysłowego epoki była filozofia życia Henri Bergsona 30. Początek XX w. w historii literatury francuskiej łączy się z kolei z genezą sztuki awangardowej, opozycyjnej wobec dekadentyzmu i modernizmu. Około 1910 r. w Europie zaczęła krystalizować się awangarda jako formacja ideowo-artystyczna 31. Burzyła ona dotychczasowe kanony estetyczne, konwencje warsztatowe i zasady zobowiązań artystów wobec odbiorców i rzeczywistości 32. Na pierwszą dekadę XX w. we Francji przypadł debiut literacki Saint-Johna Perse a, poety i dyplomaty, który w swojej działalności zawodowej reprezentował za granicami Francję III Republiki (lata ) 33. W tym samym okresie debiutował François Mauriac (1909 r.), jak sam siebie określał - prozaik, pisarz katolik. W okresie między I a II wojną światową głos Francji był istotny w Europie i na świecie. W polityce zagranicznej tego kraju dominowała nieufność wobec Niemiec. Francja patronowała więc próbom budowy systemu bezpieczeństwa europejskiego (Pakt Wschodni, Pakt Czterech). Podobnie jak w okresie przedwojennym, we francuskiej polityce wewnętrznej nie było stabilności. Rządy zmieniały się bardzo często. Po napaści Niemiec hitlerowskich na Polskę w 1939 r. Francja wypowiedziała III Rzeszy wojnę, lecz nie przystąpiła do działań zbrojnych 34. Klęska Francji została ogłoszona na początku II wojny światowej. W dalszym czasie miała miejsce kolaboracja z wrogiem i proklamowanie przez marszałka Pétaina Satelickiego Państwa Francuskiego ze stolicą w Vichy. III Republika przestała istnieć. Zdaniem historyków, II wojna światowa przyniosła Francuzom poczucie zastoju. Po doświadczeniach tamtego czasu, w tym również w ruchu oporu, wyłonił się ruch egzystencjalistyczny i jego filozofia, prowokująca twórców do zaangażowania się w sprawy kraju i świata. Rozważania na temat egzystencji człowieka 28 J. Heistein: Literatura francuska XX wieku. Warszawa 1991, s J. Kowalski, A. i M. Lobo, J. Prokop: Dzieje kultury francuskiej. Warszawa W ostatnim okresie XIX w. we Francji debiutowali tacy pisarze, jak: Maurice Maeterlinck, Paul Valéry, Anatole France, Guillaume Apollinaire, a tworzyli: Charles Baudelaire, Paul Verlaine, Stéphane Mallarmé, Arthur Rimbaud. Z Francji przełomu wieków wywodzą się najwięksi malarze Europy: Odilon Redon, Paul Gauguin, Paul Cézanne, Edgar Degas; kompozytorzy: Georges Bizet, Charles Gounod, Claude Debussy, Gabriel Fauré. 30 K. Dybeł, R. Marczuk, J. Prokop: Historia literatury francuskiej. Warszawa 2005, s G. Gazda: Słownik europejskich kierunków i grup literackich XX wieku. Warszawa 2009, s Encyklopedia kultury polskiej XX wieku. Od awangardy do postmodernizmu. Red. G. Dziamski. Warszawa J. Heistein: Literatura francuska XX wieku. Warszawa 1991, s B. Bankowicz, M. Bankowicz, A. Dudek: Słownik historii politycznej świata Kraków 2006, s

13 uwzględniające sytuację związaną z II wojną i okresem po niej następującym, podejmował w swojej twórczości Jean-Paul Sartre, którego debiut miał miejsce jeszcze w 1938 r. 35. Po II wojnie, w okresie IV Republiki (lata ) głos we Francji zabierali przedstawiciele różnych sił politycznych, występowały tendencje wyzwoleńcze w koloniach (Indochiny, Algieria), co wpływało nie tylko na sytuację wojskową i polityczną, ale także społeczną i moralną w kraju nad Sekwaną 36. Pisarzem, który nie wahał się zająć stanowiska wobec politycznych i ideologicznych wyzwań epoki był pochodzący z Algierii pisarz i artysta Albert Camus, debiutujący w 1936 r., związany z nurtem egzystencjalistycznym. Na sytuację Francji po II wojnie światowej wywarło wpływ również jej zaangażowanie w zimną wojnę, a następnie w realizację idei Wspólnej Europy. W 1958 r. rządy prezydenckie Charles a de Gaulle a rozpoczęły działalność V Republiki, którą Francja pozostaje do dzisiaj. W latach 60. w Europie pojawiły się działania artystyczne bogate w nowatorskie tendencje i kierunki nazywane neoawangardą lub kontrkulturą. Do awangardy wielu krytyków zaliczało takie zjawiska literackie lat 50. i 60. jak nowa powieść i teatr absurdu 37. We Francji jego przedstawicielem był m.in. Samuel Beckett, debiutujący w 1930 r. dramaturg, Irlandczyk z pochodzenia, który wybrał Francję za swoją ojczyznę. Wśród autorów francuskich w duchu nowej powieści tworzył Claude Simon, powieściopisarz, którego początki pisarstwa przypadają na 1945 r. Tradycyjne formy narracji powieściowej podważał Jean-Marie Gustave Le Clézio, debiutujący w 1963 r. Z Francją od końca lat 70. związany jest, jako obywatel francuski, Gao Xingjian urodzony w Chinach, prozaik i dramaturg, a zarazem artysta uprawiający różne dziedziny sztuki. 35 J. Kowalski, A. i M. Loba, J. Prokop: Dzieje kultury francuskiej. Warszawa 2005, s J. Heistein: Historia literatury francuskiej. Od początków do czasów najnowszych. Wrocław 1997,s Op. cit., s

14 Rozdział 1 Źródła wiedzy o francuskojęzycznych laureatach literackiej Nagrody Nobla Świat informacji dotyczący laureatów literackiej Nagrody Nobla jest bogaty. W praktyce wiadomości takie są obecne niemal w każdej opublikowanej książce, będącej utworem wyróżnionego autora. Wydawcy, oferując wartościową literaturę, przypominają o Nagrodzie Nobla uzyskanej przez pisarza informacjami podanymi na obwolutach książek, we wstępach czy w tekstach reklamowych. Dzieła laureatów zwykle częściej pojawiają się na rynku wydawniczym. Pojedyncze książki są publikowane przez różne wydawnictwa, nie tworząc serii. Twórczość laureatów ujmowana jest także w specjalne serie, publikujące wyłącznie utwory noblistów lub skupiające się na edycji dzieł jednego pisarza. Wydawnictwa wielokrotnie edytowały dzieła zbiorowe czy utwory zebrane laureatów literackiej Nagrody Nobla 38. Znane są serie wydawnicze publikujące tylko utwory noblistów, dawniejsze ( Biblioteka Laureatów Nobla 39, Zbiorowe wydanie powieści Anatola France a, Wydawnictwo J. Mortkowicza Towarzystwo Wydawnicze Warszawa, ) i serie współczesne ( Biblioteczka Laureatów Nobla 40, Biblioteka Laureatów Literackiej Nagrody Nobla 41, 38 Dla przykładu wymienić można Dzieła Güntera Grassa (Wydawnictwo Polnord Oskar Gdańsk, ), czy Dzieła wybrane Ernesta Hemingway a (Wydawnictwo Muza Warszawa, ). 39 Seria Biblioteka Laureatów Nobla (Wydawnictwo Rudolfa Wegnera i Zygmunta Rychlińskiego, Lwów-Poznań) istniejąca w okresie międzywojennym to najbogatsza liczebnie seria, w której w latach ukazało się osiemdziesiąt tomów dzieł z literatur obcych. Nie zostały w niej opublikowane utwory autorów, o których mowa w tej pracy. O seriach literackich pisała autorka dysertacji Marzena Kowalska: Literackie serie wydawnicze w Polsce w latach W: Dokąd zmierzamy?książka i jej czytelnik. Materiały z II Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej zorganizowanej przez Bibliotekę Główną Uniwersytetu Szczecińskiego, Międzyzdroje września Red. R. Gaziński. Szczecin 2008, s Seria Biblioteczka Laureatów Nobla (Officyna Liberałów, Józefów) ukazywała się poza cenzurą w okresie PRL w latach , jako cykl kieszonkowych wydań fragmentów książek lub rozdziałów z utworów autorów o przekonaniach konserwatywno-liberalnych. Opublikowano w niej m.in. fragmenty książek lub rozdziały utworów sześciu laureatów literackiej Nagrody Nobla. Nie ukazały się w niej utwory autorów francuskojęzycznych, o których mowa w tej pracy. 41 Seria Biblioteka Laureatów Literackiej Nagrody Nobla (Wydawnictwo 86Press, Łódź) ukazywała się w latach 90. XX w. W serii nie było dzieł autorów francuskojęzycznych, którym poświęcono uwagę w pracy. 14

15 Laureaci Nagrody Nobla 42, Biblioteka Noblistów 43, Dzieła Najwybitniejszych Noblistów 44 ). Wybrane utwory pisarzy uhonorowanych Nagrodą Nobla zawierają antologie. Zalicza się tu np. Antologia współczesnej poezji francuskiej (1947) 45, praca pt. Poeci nobliści ( ). Antologia (1994) 46, Laurowo i jasno. Antologia wierszy laureatów literackiej Nagrody Nobla (1994) 47 oraz dwujęzyczna francusko-polska Antologia poezji francuskiej (2006) 48. Publikacje te prezentujące, często we fragmentach, utwory laureatów literackiej Nagrody Nobla, różnią się m.in. pod względem charakterystyki uwzględnionych utworów Prace ogólne, informacyjne, kompendia Informatory ogólne i dziedzinowe (literackie) stanowią główną grupę źródeł wiedzy o laureatach literackiej Nagrody Nobla. Liczne publikacje (encyklopedie, słowniki, leksykony), których tytułów nie ma tu potrzeby przytaczać, podają podobne informacje na temat poszczególnych wyróżnionych autorów. Zwykle wymieniają skrótowe dane biograficzne, tytuły wybranych utworów najczęściej w języku polskim wraz z datą pierwszej publikacji w języku napisania dzieła. Na tle istniejących prac informacyjnych wyróżniają się leksykony o tematyce noblowskiej. Leksykon pt. Nagrody Nobla (2001) 49 dotyczy laureatów ze wszystkich dziedzin, w tym z dziedziny literatury. Tematyczny charakter posiada Leksykon dzieł literackich (1996) 50 oraz Mały leksykon laureatów literackiej Nagrody Nobla od 1901 do 1993, włączony do antologii opracowanej przez Leszka Żulińskiego Laurowo i jasno Hasło osobowe w leksykonach na ogół przedstawia laureatów skrótowo, odpowiednio do właściwości charakterystycznych dla tej grupy źródeł informacji. Wśród leksykonów 42 Seria Laureaci Nagrody Nobla (Agencja Wydawnicza Magart, Łódź) ukazywała się w latach 90. XX w. Seria opublikowała wybrane opowiadania siedmiu laureatów literackiej Nagrody Nobla oraz wybór tekstów mów. W ramach serii ukazał się tomik opowiadań Jean-Paula Sartre a pt. Intymność i inne opowiadania. 43 Seria Biblioteka Noblistów (Firma Prószyński i Spółka, Warszawa) ukazywała się w latach 90. XX w. Była to seria nienumerowana. Nie ukazały się w niej utwory noblistów, o których mowa w tej pracy. 44 Seria Dzieła Najwybitniejszych Noblistów (Wydawnictwo TMM Polska/Planeta Marketing, Warszawa). W 2007 r. w serii tej opublikowano dwadzieścia pięć utworów laureatów Nagrody Nobla, w tym Fałszerze André Gide a i Upadek Alberta Camusa. 45 Antologia współczesnej poezji francuskiej: Wybór Adam Ważyk. Warszawa Antologia zawiera wiersze poetów francuskich, m.in. André Gide a. 46 Poeci nobliści Antologia: Wybór, oprac. i wstęp A. K. Waśkiewicz, J. Koperski. Warszawa Antologia zawiera m.in. wiersze André Gide a, François Mauriaca i Saint-Johna Perse a. 47 Laurowo i jasno. Antologia wierszy laureatów literackiej Nagrody Nobla. Wybór i oprac. L. Żuliński. Warszawa Antologia zawiera m.in. wiersze André Gide a, François Mauriaca, Saint-Johna Perse a, Samuela Becketta. 48 J. Lisowski: Antologia poezji francuskiej. T.4. Warszawa Dwujęzyczna publikacja zawiera m.in. fragment utworu André Gide a pt. Śpiew ku czci dwóch miesięcy jakiegoś lepszego lata Sierpień, w tłum. Miriam (s ) oraz fragmenty poematów Saint-Johna Perse a pt. Wygnanie, Deszcze, Morze (Inwokacja, Cudzoziemcze, tak długo żeglowałeś..., Chór) w tłum. Zbigniewa Bieńkowskiego (s ). 49 Nagrody Nobla. Red. B. Tarnowska. Warszawa L. Kamiński: Leksykon dzieł literackich. Warszawa Podaje wykaz osób, które otrzymały Nagrodę Nobla w zakresie literatury od 1901 r. do 1995 r. oraz podstawowe informacje o autorach. 51 Mały leksykon laureatów literackiej Nagrody Nobla od 1901 do W: Laurowo i jasno. Antologia wierszy laureatów literackiej Nagrody Nobla.. Wybrał i opracował L. Żuliński. Warszawa 1994, s Zawiera krótkie biogramy i zestawienie utworów w języku polskim w wyborze. 15

16 wyjątkową publikacją jest opracowany przez Grzegorza Górnego Leksykon laureatów literackiej Nagrody Nobla (2003) 52. Poszczególne hasła w tej pracy zawierają charakterystykę twórczości autorów oraz obszerne informacje biograficzne i bibliograficzne dotyczące książek laureatów. Niestety, tylko książki uwzględnia publikacja powstała w środowisku bibliotekarskim pt. Laureaci literackich Nagród Nobla i ich twórczość w przekładach polskich 53. Dwie części zestawienia, obejmujące łącznie lata , sporządzone na podstawie źródeł bibliograficznych i encyklopedycznych, nie uwzględniły utworów i ich fragmentów drukowanych w czasopismach. Przegląd stanu źródeł wiedzy o francuskojęzycznych laureatach literackiej Nagrody Nobla wymaga zwrócenia uwagi na materiały obecne w Internecie. Pomijając możliwości wyszukiwania i znajdowania w sieci różnorakich informacji, zawierających w sobie nazwiska czy tytuły utworów wybitnych pisarzy, zauważyć można strony i portale zaprojektowane z myślą o tematyce literackiej Nagrody Nobla. Taki charakter mają polskojęzyczne serwisy Literacka Nagroda Nobla 54 oraz Nobliści minionego stulecia 55. Serwisy te, stworzone przez osoby prywatne i udostępnione w Internecie w pierwszej dekadzie XXI w. mają już charakter zamknięty, nie są aktualizowane. Pod względem merytorycznym źródła te nie wniosły nowych treści. Młodzi autorzy (student, maturzystki) opierali się na istniejących materiałach drukowanych. W ostatnich latach powstała domena zat. Nobliści.pl 56, uzupełniana na bieżąco, prezentująca sylwetki polskich i zagranicznych laureatów Nagrody Nobla z wszystkich dziedzin, informacje o Alfredzie Noblu oraz o Nagrodzie Nobla. Systematycznie aktualizowane dane umieszczone są w serwisie Fundacji Nobla. Witryna internetowa zat. Nobelprize.org 57 należąca do Fundacji Nobla, od 1995 r. dostępna w Internecie, zawiera szczegółowe, a przy tym interesująco zorganizowane informacje dotyczące wyróżnienia we wszystkich dziedzinach od 1901 r. do chwili obecnej. Wszechstronny opis prezentuje też sylwetkę fundatora nagrody i jego rodziny. W przypadku laureatów literackiej Nagrody witryna zawiera m.in. fragmenty tekstów wybranych prac tych autorów, wywiady z pisarzami, wykład noblowski (w wersji video - od 2000 r. i tekstowej - 52 G. Górny: Leksykon laureatów literackiej Nagrody Nobla Kraków Laureaci literackich Nagród Nobla i ich twórczość w przekładach polskich. Cz Oprac. H. Bergander. Wrocław 1983; Laureaci literackich Nagród Nobla i ich twórczość w przekładach polskich. Cz Oprac. H. Fleszar. Wrocław, Strona internetowa Literacka Nagroda Nobla stworzona przez absolwenta politologii Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego Daniela Foleżyńskiego zaprezentowała informacje biograficzne i bibliograficzne o laureatach literackiej Nagrody Nobla z lat , wraz z fragmentami tekstów utworów wybranych autorów. Literacka Nagroda Nobla [online]; [dostęp: ]. Dostępny w World Wide Web: 55 Autorkami strony internetowej Nobliści minionego stulecia były maturzystki Liceum Księgarskiego Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 w Wodzisławiu Śląskim: Aleksandra Kaczmarczyk i Sabina Wacławczyk. Nobliści minionego stulecia [online]; [dostęp: ]. Dostępny w World Wide Web: 56 Laureaci Nagrody Nobla [online]; [dostęp: ]. Dostępny w World Wide Web: 57 All Nobel Laureates in Literature [online]; [dostęp: ]. Dostępny w World Wide Web: 16

17 w kilku językach). Dorobek twórczy autorów opisują m.in. dane bibliograficzne publikacji wydanych w kraju, z którego pochodził autor oraz dane przekładów utworów tego autora opublikowane w języku angielskim. Świadectwem recepcji i naukowych inspiracji pisarstwem uhonorowanych Nagrodą Nobla twórców jest wybrana literatura przedmiotu dotycząca noblisty. Mimo swojej atrakcyjności i bogactwa zawartych tam informacji, witryna Nobelprize.org nie dostarcza wiadomości na temat polskich przekładów literatury autorstwa laureatów tej nagrody. Jak wynika z dotychczasowego przeglądu istniejących źródeł, stan wiedzy zaprezentowany w analizowanych materiałach nie jest wystarczający na tyle, aby na tej podstawie zabrać głos na temat przekładów (wydanych w formie zwartej i drukowanych na łamach prasy) oraz piśmiennictwa tematycznego wydawanego w Polsce w latach , a przed wyróżnieniem autorów Nagrodą Nobla. Szczególną grupę publikacji uznawanych za źródło wiedzy w interesującym zakresie stanowią kompendia literatury francuskiej (podręczniki, opisy dziejów), wydawane w Polsce od lat 60. XX w. Prace te warte są analizy i oceny pod kątem obecnych tam informacji i ich przydatności do zrealizowania celów niniejszej rozprawy. Historia literatury francuskiej w zarysie Gustawa Lansona i Paula Tuffrau (1963 r.) 58 objęła charakterystyką literaturę od średniowiecza do lat 50. ubiegłego wieku. Zawiera biografie pisarzy pierwszoplanowych i streszczenia ważnych dzieł. Spośród autorów debiutujących w pierwszej połowie XX w., a uhonorowanych w dalszych latach Nagrodą Nobla, francuscy historycy pominęli kilku twórców: Alberta Camusa, Saint-Johna Perse a i Samuela Becketta. Historia literatury francuskiej. Zarys Jerzego Adamskiego (1966 r.) 59 uwzględnia wiedzę od średniowiecza poprzez czasy nowożytne do lat 70. XX w., biorąc pod uwagę twórców już nagrodzonych Nagrodą Nobla (Gide, Mauriac, Camus, Perse, Sartre) i innych uznanych (m.in. Beckett). Książka doczekała się kilku wydań, co dało jej autorowi sposobność poszerzenia treści i uzupełnienia wcześniejszych braków. Tak też w 1989 r. (wyd. 3) 60 Adamski informował o pracy literackiej Claude Simona i Jean-Marie Le Clézio, włączonych z czasem do panteonu noblistów w dziedzinie literatury. Dzieje literatur europejskich to trzytomowe przygotowane zbiorowo kompendium ( r.) 61. W części drugiej tomu pierwszego omówione zostały: literatura francuska wraz z twórczością literacką 58 G. Lanson, P. Tuffrau: Historia literatury francuskiej w zarysie. Warszawa J. Adamski: Historia literatury francuskiej. Zarys. Wrocław J. Adamski: Historia literatury francuskiej. Zarys. Wrocław J. Falicki: Literatura francuska XX wieku. W: Dzieje literatur europejskich, T.1, Cz. 2. Red. W. Floryan. Warszawa 1979, s Literatura francuska XX w. omówiona została przez Jerzego Falickiego. Całość tomu obejmuje okres od początków piśmiennictwa francuskiego, tj. od IX w. do połowy XX w. Teksty dotyczące literatury Francji feudalnej (do końca XVIII w.) napisała A. Nikliborcowa, literaturę XIX w. omówiła K. Falicka, literaturę XX w. J. Falicki. 17

18 w tym języku w Belgii i Szwajcarii, literatura hiszpańska, portugalska i rumuńska. Zjawiska literackie w okresie od początku do lat 70. XX w. zostały tu przedstawione w formie zarysów encyklopedycznych, uwzględniając wiadomości o pisarzach i ich dziełach. Autor części francuskiej, Jerzy Falicki przywołał nazwiska i omówił twórczość ważniejszych i mniej znanych autorów, w tym już uhonorowanych Nagrodą Nobla, ale i późniejszych laureatów (Simon, Le Clézio). W latach 70. ukazała się u nas również tłumaczona na język polski dwutomowa Literatura francuska, której autorami byli Antoine Adam, Georges Lerminier i Édouard Morot-Sir. Tom pierwszy (1974 r.) 62 obejmuje okres od początków do końca XVIII w., tom drugi (1980 r.) 63 dotyczy XIX stulecia i części XX w. Współautorzy książki zaprezentowali dorobek literacki twórców francuskich w miarę wszechstronnie, opisując kierunki i tendencje literatury w powiązaniu z dziejami i rozwojem społecznym Francji. Przedstawiony materiał dotyczy większości laureatów Nagrody Nobla, pomija jedynie twórczość Gao Xingjiana i Jean-Marie Le Clézio. Po roku 1989 do końca pierwszej dekady obecnego wieku (do 2010 r.) ukazało się w Polsce kilka dalszych prac omawiających dzieje i rozwój literatury francuskiej. Nie sposób ich pominąć, chociaż z uwagi na datę wydania, wykraczają one poza przyjęte w tej pracy ramy chronologiczne. Literatura francuska XX wieku Józefa Heisteina (1991 r.) 64 napisana została w formie wykładu. Jej autor uwzględnił dorobek literacki poszczególnych twórców, których działalność pisarska wywarła wpływ na kulturę literacką w XX w., w tym twórczość noblistów (za wyjątkiem Gao Xingjiana). Jak zwykle w pracach o charakterze syntetycznym, twórczość francuskich autorów została zaprezentowana w wyborze. W kolejnym podręczniku pt. Historia literatury francuskiej (1997 r.) Heistein 65 przyjął podobną metodę i uwzględnił w wyborze twórczość laureatów literackiej Nagrody Nobla (bez Gao Xingjiana). Historia literatury francuskiej. Od Rewolucji Francuskiej do lat trzydziestych XX wieku Alberta Thibaudet (1997 r.) 66 prezentuje półtora wieku dziejów literatury, od 1789 do 1914 r. Tło historyczno-socjologiczne przyjęte przez autora książki, niejako przekształciło ten podręcznik w opowieść o kolejnych formacjach intelektualnych Francji, o ich dramatach światopoglądowych i losach literackich. Mimo, iż praca ta nie omawia literatury francuskiej XX w. w całości, warto się nią zainteresować ze względu na informacje dotyczące debiutujących w drugiej połowie XIX w. Gide a i Mauriaca (któremu Thibaudet poświęcił zdecydowanie mniej uwagi). Omawiając kierunki w poezji historyk przywołał Saint-Johna 62 Literatura francuska, T.I. Od początków do końca XVIII wieku. Red. A. Adam, G. Lerminier, É. Morot-Sir. Warszawa Literatura francuska, T.II XIX i XX wiek. Red. A. Adam, G. Lerminier, É. Morot-Sir. Warszawa J. Heistein: Literatura francuska XX wieku. Warszawa J. Heistein: Historia literatury francuskiej. Od początków do czasów najnowszych. Wrocław A. Thibaudet: Historia literatury francuskiej. Od Rewolucji Francuskiej do lat trzydziestych XX wieku. Warszawa

19 Perse a. Kolejna praca pt. Wspomnienia z literatury francuskiej XX wieku Stanisława Jakóbczyka (2001 r.) 67 sugeruje osobisty stosunek autora do literatury i omawianych zagadnień. Twórczość pisarzy zaprezentowana została jednak na szerszym tle wydarzeń historycznych, społecznych, filozoficznych i obyczajowych. Jakóbczyk nie unikał ocen estetycznych, w tym odnośnie wymienionej wybiórczo twórczości Gide a, Mauriaca, Camusa, Perse a, Sartre a, Becketta oraz Simona. Inny przedstawiciel literatury francuskojęzycznej, Gao Xingjian został we Wspomnieniach... pominięty. Charakter podręcznikowy ma publikacja pt. Dzieje kultury francuskiej (2005 r.) Jacka Kowalskiego, Anny i Mirosława Lobów oraz Jana Prokopa 68. W książce omówiona została historia literatury, filozofii, sztuk pięknych oraz architektury i teatru, kina, muzyki i życia codziennego w okresie od Francji średniowiecza poprzez czasy nowożytne, okres Rewolucji Francuskiej do współczesności. W rozdziale Literatura - idee: od Chateaubrianda do postmodernizmu przywołane zostały nazwiska wybranych pisarzy odznaczonych literacką Nagrodą Nobla (Gide a, Camusa, Sartre a), ilustrowane skromnym wyborem tytułów utworów. Pomijając nazwy dzieł, autorzy podręcznika przywołali jedynie nazwisko Mauriaca i prezentowane przez tego pisarza treści literackie. Zespół autorski Katarzyna Dybeł, Barbara Marczuk i Jan Prokop w pracy Historia literatury francuskiej (2005 r.) 69 przedstawili dorobek literacki Francji z uwzględnieniem przemian społecznych, politycznych i kulturalnych w tym kraju. Książka omawia m.in. sylwetki pisarzy, prezentuje ich najwybitniejsze dzieła, cytuje wypowiedzi krytyków i historyków literatury, głoszących różne opinie na temat poszczególnych twórców, dzieł i zjawisk literackich. Dorobek laureatów literackiej Nagrody Nobla przybliżają przykłady z dokonań większości nagrodzonych autorów. Nie uwzględnione zostały informacje na temat Claude Simona (uhonorowanego Nagrodą Nobla w 1985 r.) oraz Gao Xingjiana (laureata Nagrody Nobla z 2000 r.). Wielość istniejących kompendiów omawiających rozwój literatury francuskiej i francuskojęzycznej skłania do wypowiedzenia się na temat przydatności tych publikacji do założonych celów niniejszej rozprawy. Dlatego też charakteryzowane wstępnie syntezy i podręczniki warto poddać dokładniejszej analizie pod kątem zawartości zamieszczonych tam informacji, opisujących twórczość laureatów od Gide a do Le Clézio. Dla większej przejrzystości, wyniki przeprowadzonych analiz zostaną przedstawione w tabelach, sporządzonych osobno dla poszczególnych autorów. 67 S. Jakóbczyk: Wspomnienia z literatury francuskiej XX wieku. Poznań J. Kowalski, A. i M. Lobo, J. Prokop: Dzieje kultury francuskiej. Warszawa K. Dybeł, B. Marczuk, J. Prokop: Historia literatury francuskiej. Warszawa

20 Twórczość francuskojęzycznych laureatów Nagrody Nobla w świetle kompendiów literatury francuskiej André Gide Tab. 1. Twórczość Gide a w Historii literatury francuskiej w zarysie (1963) Tytuł polski Tytuł francuski Rok wydania / napisania utworu Kwalifikacja utworu Zeszyty i Poezje Andrzeja Waltera* Poésies d André Walter brak Podróż Uriana brak 1893 brak Pokarmy ziemskie Ls nourritures terrestres 1897 powieść Saul Saül 1897 rok napisania teatr 1903 rok wydania Prometeusz źle skowany Le Prométhée mal enchaîne 1898 powieść/żartobliwa przypowieść Amoralista L Immoraliste 1902 powieść Preteksty Prétextes 1903 krytyka literacka Król Candaule Le Roi Candaule 1905 teatr Powrót syna marnotrawnego Le Retur de l Enfant prodigue 1907 powieść Ciasna brama La porte étroite 1909 powieść Nowe preteksty Nouveaux Prétextes 1911 krytyka literacka Izabela Isabelle 1911 powieść Lochy Watykanu Les Caves du Vatican 1914 powieść Wspomnienia z sądu przysięgłych Souvenirs de la Cour d assises 1914 eseje Wydarzenia Incidences 1914 krytyka literacka Symfonia pastoralna La Symphonie pastorale 1919 powieść Czyż więc i ty? Numquid et tu? 1922 esej Fałszerze Les Faux Mounayeurs 1926 powieść Jeśli ziarno nie zamrze... Si le Grain ne meurt 1926 esej Podróż do Konga Voyage Au Congo 1927 wrażenia z podróży Podróż Uriana Le Voyage d Vrien brak wrażenia z podróży Powrót znad Jeziora Czad Retur de Tchad 1928 wrażenia z podróży Szkoła żon L École des Femmes 1929 powieść Edyp Edipe 1932 teatr Nowe pokarmy Les Nouvelles Nourritures 1935 powieść Powrót z ZSRR Retor de U.R.S.S wrażenia z podróży Uzupełnienia do mojego powrotu brak 1937 wrażenia z podróży z ZSRR Dziennik Fałszerzy Le Journal des Faux 1937 eseje i rozprawy Mounayeurs Tezeusz Thésée 1946 powieść Dziennik Journal eseje i reportaże 6 t. Dostojewski brak brak krytyka literacka * W tej i w kolejnych tabelach zachowano pisownię tytułów polskich i francuskich zgodną z tekstem analizowanej publikacji W publikacji Lansona i Tuffrau a wymienione zostały tytuły utworów Gide a wraz z datą ich opublikowania w kraju powstania. Kwalifikacja utworów podana w tej pracy dowodzi prozatorskiego charakteru twórczości pisarza. 20

NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 13 lipca 2012 r. pokazuje

NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 13 lipca 2012 r. pokazuje W roku 2013 osiągnięcia naukowe pracowników Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza przeliczano na punkty według zasad zawartych w dokumentach: 1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI

Bardziej szczegółowo

Bazy Biblioteki Narodowej

Bazy Biblioteki Narodowej Bazy Biblioteki Narodowej Wyszukiwanie i gromadzenie informacji Opracowała: Jolanta Nowakowska Biblioteka Narodowa al. Niepodległości 213 02-086 Warszawa tel. (0-22) 608 29 99 (centrala), (0-22) 452 29

Bardziej szczegółowo

Słowniki i inne przydatne adresy. oprac. dr Aneta Drabek

Słowniki i inne przydatne adresy. oprac. dr Aneta Drabek Słowniki i inne przydatne adresy oprac. dr Aneta Drabek Encyklopedia PWN Internetowa encyklopedia PWN zawiera wybór 80 tysięcy haseł i 5tysięcy ilustracji ze stale aktualizowanej bazy encyklopedycznej

Bardziej szczegółowo

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze.

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI 1. Dawne i współczesne wzorce rodziny. Omawiając zagadnienie, zinterpretuj sposoby przedstawienia tego tematu w dziełach literackich różnych epok oraz w wybranych

Bardziej szczegółowo

A/ Prace w zakresie nauk biomedycznych

A/ Prace w zakresie nauk biomedycznych Uwaga! Do prac licencjackich można mieć wgląd tylko na podstawie pisemnej zgody promotora. Wymagane jest podanie konkretnego tytułu pracy. Udostępniamy prace do wglądu tylko z ostatniego roku akademickiego.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 11

Spis treści. Wstęp... 11 Spis treści Wstęp... 11 I. Założenia metodologiczne i porządkujące pracę.... 15 1. Uwagi wstępne... 15 2. Problemy, hipotezy, źródła wiedzy... 17 2.1. Problem podstawowy... 17 2.2. Problemy szczegółowe...

Bardziej szczegółowo

ZASADY NALICZANIA PUNKTÓW DO WNIOSKU O STYPENDIUM DLA NAJLEPSZYCH DOKTORANTÓW I. ZASADY PRZYZNAWANIA PUNKTÓW DLA DOKTORANTÓW I ROKU

ZASADY NALICZANIA PUNKTÓW DO WNIOSKU O STYPENDIUM DLA NAJLEPSZYCH DOKTORANTÓW I. ZASADY PRZYZNAWANIA PUNKTÓW DLA DOKTORANTÓW I ROKU Załącznik nr 2 ZASADY NALICZANIA PUNKTÓW DO WNIOSKU O STYPENDIUM DLA NAJLEPSZYCH DOKTORANTÓW I. ZASADY PRZYZNAWANIA PUNKTÓW DLA DOKTORANTÓW I ROKU. Prawo do ubiegania się o stypendium dla najlepszych doktorantów

Bardziej szczegółowo

www.biblionetka.pl/ BiblioNETka.pl służy wymianie poglądów i opinii na tematy dotyczące książek i czytelnictwa.

www.biblionetka.pl/ BiblioNETka.pl służy wymianie poglądów i opinii na tematy dotyczące książek i czytelnictwa. BiblioNETka.pl służy wymianie poglądów i opinii na tematy dotyczące książek i czytelnictwa. Serwis przeznaczony jest dla osób lubiących czytać i poszukujących informacji o książkach. Zawiera: Katalog,

Bardziej szczegółowo

Jak poprawnie sporządzić opis bibliograficzny w bibliografii załącznikowej?

Jak poprawnie sporządzić opis bibliograficzny w bibliografii załącznikowej? Jak poprawnie sporządzić opis bibliograficzny w bibliografii załącznikowej? Wszystkie pozycje, które są wykorzystane podczas prezentacji muszą zostać wymienione w ramowym planie prezentacji jako literatura

Bardziej szczegółowo

historia powstania i realizacja pokoleniowa

historia powstania i realizacja pokoleniowa historia powstania i realizacja pokoleniowa Dzieło Karola Estreichera Seniora Pierwsze założenie - bibliografia = listą dostępnych druków zwartych od 1800 roku. Materiały zbierane od 1840 r. Pierwszy tom

Bardziej szczegółowo

Dr Barbara Klassa Zakład Metodologii Historii i Historii Historiografii Instytut Historii Uniwersytet Gdański

Dr Barbara Klassa Zakład Metodologii Historii i Historii Historiografii Instytut Historii Uniwersytet Gdański Dr Barbara Klassa Zakład Metodologii Historii i Historii Historiografii Instytut Historii Uniwersytet Gdański 1. Przedmiot: Historia historiografii Rok: IV Semestr: VII Studia: stacjonarne 2. Ilość godzin:

Bardziej szczegółowo

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA 1.Różne obrazy przyrody w literaturze. Omów sposoby ich kreowania w wybranych utworach 2.Metamorfoza bohatera literackiego i jej sens. Omów problem,

Bardziej szczegółowo

MATURA USTNA Z JĘZYKA POLSKIEGO. Co to jest bibliografia?

MATURA USTNA Z JĘZYKA POLSKIEGO. Co to jest bibliografia? MATURA USTNA Z JĘZYKA POLSKIEGO Co to jest bibliografia? Sam termin bibliografia pochodzi z języka greckiego od biblion lub biblios książka oraz od słowa graphein czynność pisania. Zatem już w starożytnej

Bardziej szczegółowo

Zakład Historii Sztuki, Filozofii i Sportu Katedra Edukacji Artystycznej

Zakład Historii Sztuki, Filozofii i Sportu Katedra Edukacji Artystycznej Rok studiów/semestr; I, sem. 1 i 2 Cel zajęć 1. Wprowadzenie podstawowej terminologii z zakresu teorii sztuki Zapoznanie z literaturą ogólną przedmiotu 4. Zrozumienie znaczenia teorii sztuki w interpretacji

Bardziej szczegółowo

PORADNIK DLA MATURZYSTY BIBLIOGRAFIA DO PREZENTACJI

PORADNIK DLA MATURZYSTY BIBLIOGRAFIA DO PREZENTACJI PORADNIK DLA MATURZYSTY BIBLIOGRAFIA DO PREZENTACJI Bibliografia do prezentacji składa się z: Literatury podmiotu - wykaz wykorzystanych dzieł literackich, malarskich, filmowych, utworów muzycznych, "Lalka"

Bardziej szczegółowo

STOSOWANY W BIBLIOGRAFII ZAŁĄCZNIKOWEJ

STOSOWANY W BIBLIOGRAFII ZAŁĄCZNIKOWEJ OPIS BIBLIOGRAFICZNY STOSOWANY W BIBLIOGRAFII ZAŁĄCZNIKOWEJ Bibliografia załącznikowa powinna być opracowana zgodnie z normami: PN-ISO 690: 2002 Dokumentacja. Przypisy bibliograficzne. Zawartość, forma

Bardziej szczegółowo

ZASADY PISANIA PRAC DYPLOMOWYCH LICENCJACKICH

ZASADY PISANIA PRAC DYPLOMOWYCH LICENCJACKICH Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu Instytut Ekonomiczny ZASADY PISANIA PRAC DYPLOMOWYCH LICENCJACKICH 1. Założenia ogólne Napisanie pozytywnie ocenionej pracy licencjackiej jest jednym z podstawowych

Bardziej szczegółowo

Zasady i wskazówki pisania prac dyplomowych

Zasady i wskazówki pisania prac dyplomowych Zasady i wskazówki pisania prac dyplomowych 1. Informacje ogólne Prawo autorskie Student przygotowujący pracę dyplomową (licencjacką/magisterską) powinien zapoznać się z przepisami wynikającymi z "Ustawy

Bardziej szczegółowo

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy LITERATURA 1. "Żyć życiem innym niż większość". Twoje rozważania o wybranych bohaterach literackich idących

Bardziej szczegółowo

Specjalizacja tekstologiczno-edytorska

Specjalizacja tekstologiczno-edytorska Specjalizacja tekstologiczno-edytorska Specjalizacja tekstologiczno-edytorska umożliwia zdobycie wiedzy z zakresu tekstologii i edytorstwa naukowego oraz podstawowych umiejętności niezbędnych do samodzielnego

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Kultura czeska. Wydział Humanistyczny Instytut Filologii Polskiej Kulturoznawstwo. studia drugiego stopnia stacjonarne

OPIS PRZEDMIOTU. Kultura czeska. Wydział Humanistyczny Instytut Filologii Polskiej Kulturoznawstwo. studia drugiego stopnia stacjonarne OPIS PRZEDMIOTU Nazwa Kod Kultura czeska Wydział Instytut/Katedra Kierunek Specjalizacja/specjalność Poziom organizacyjny studiów System studiów Wydział Humanistyczny Instytut Filologii Polskiej Kulturoznawstwo

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIE, ICH RODZAJE, ZASTOSOWANIE

BIBLIOGRAFIE, ICH RODZAJE, ZASTOSOWANIE BIBLIOGRAFIE, ICH RODZAJE, ZASTOSOWANIE Bibliografia z greki biblion książka, graphen pisać Bibliografia uporządkowany spis / wykaz,zestawienie dokumentów / zestawiony wg pewnych kryteriów, spełniający

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZYGOTOWANIA PRAC LICENCJACKICH W INSTYTUCIE NEOFILOLOGII W CHEŁMIE

ZASADY PRZYGOTOWANIA PRAC LICENCJACKICH W INSTYTUCIE NEOFILOLOGII W CHEŁMIE ZASADY PRZYGOTOWANIA PRAC LICENCJACKICH W INSTYTUCIE NEOFILOLOGII W CHEŁMIE Przedstawione poniżej zalecenia dotyczą zasad realizacji prac licencjackich na kierunku Filologia oraz Stosunki Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Bibliografia załącznikowa. Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza we Wrześni rok szkolny 2013/2014

Bibliografia załącznikowa. Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza we Wrześni rok szkolny 2013/2014 Bibliografia załącznikowa Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza we Wrześni rok szkolny 2013/2014 OPIS BIBLIOGRAFICZNY Uporządkowany zespół danych o książce lub innym dokumencie służących do

Bardziej szczegółowo

Wymogi dotyczące przygotowania prac licencjackich i magisterskich UKŁAD PRACY

Wymogi dotyczące przygotowania prac licencjackich i magisterskich UKŁAD PRACY Radom, 13.10.2014 Wymogi dotyczące przygotowania prac licencjackich i magisterskich UKŁAD PRACY 1. Układ pracy powinien być logiczny i poprawny pod względem metodologicznym oraz odpowiadać wymaganiom stawianym

Bardziej szczegółowo

Tematy na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego dla Liceum Profilowanego w Górze Kalwarii w roku szkolnym 2013/2014

Tematy na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego dla Liceum Profilowanego w Górze Kalwarii w roku szkolnym 2013/2014 Tematy na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego dla Liceum Profilowanego w Górze Kalwarii w roku szkolnym 2013/2014 I. LITERATURA 1. Motyw śmierci w literaturze średniowiecza i baroku. Omów temat

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 4/2013 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 21 stycznia 2013 r.

ZARZĄDZENIE Nr 4/2013 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 21 stycznia 2013 r. ZARZĄDZENIE Nr 4/2013 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 21 stycznia 2013 r. w sprawie obowiązku rejestracji publikacji pracowników i doktorantów Uniwersytetu Wrocławskiego Na podstawie art. 66

Bardziej szczegółowo

Bibliograficzne bazy on-line. Beata Symbor konsultant ds. informacji naukowej

Bibliograficzne bazy on-line. Beata Symbor konsultant ds. informacji naukowej Bibliograficzne bazy on-line Beata Symbor konsultant ds. informacji naukowej Elementy składowe informacji bibliograficznej zapotrzebowanie na informację warsztat informacyjny i jego narzędzia zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia dotyczące lokalizacji w Kielcach:

Objaśnienia dotyczące lokalizacji w Kielcach: Zuzanna Rabska - walory edukacyjne twórczości dla dzieci (ujęcie pedagogiczne i literackie) : zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i oprac. Bożena Lewandowska Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka

Bardziej szczegółowo

Standardy pracy licencjackiej dla Instytutu Humanistycznego PWSZ w Głogowie

Standardy pracy licencjackiej dla Instytutu Humanistycznego PWSZ w Głogowie Standardy pracy licencjackiej dla Instytutu Humanistycznego PWSZ w Głogowie Trzy egzemplarze pracy + wersja elektroniczna na płycie CD (rtf. doc.) + praca w kopercie. Oprawa miękka, przeźroczysta. Grzbiety

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ Z EDUKACJI CZYTELNICZO-MEDIALNEJ ROKU SZKOLNYM 2014/2015

PLAN ZAJĘĆ Z EDUKACJI CZYTELNICZO-MEDIALNEJ ROKU SZKOLNYM 2014/2015 PLAN ZAJĘĆ Z EDUKACJI CZYTELNICZO-MEDIALNEJ w ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Opracowanie: nauczyciel bibliotekarz Elzbieta Sobieszek KLASA I a, I b, TEMAT LEKCJI 1.Poznajemy bibliotekę szkolną - zajęcia biblioteczne.

Bardziej szczegółowo

Aplikacja testowej wersji tezaurusa w systemie komputerowym ALEPH w Bibliotece CIOP-PIB

Aplikacja testowej wersji tezaurusa w systemie komputerowym ALEPH w Bibliotece CIOP-PIB Aplikacja testowej wersji tezaurusa w systemie komputerowym ALEPH w Bibliotece CIOP-PIB IX Krajowe Forum Informacji Naukowej i Technicznej Zakopane wrzesień 2007 Biblioteka CIOP-PIB Biblioteka CIOP-PIB

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria przyznawania stypendium dla najlepszych doktorantów na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Gdańskiego

Szczegółowe kryteria przyznawania stypendium dla najlepszych doktorantów na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Gdańskiego Szczegółowe kryteria przyznawania stypendium dla najlepszych doktorantów na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Gdańskiego I. Na pierwszym roku studiów doktoranckich stypendium dla najlepszych doktorantów

Bardziej szczegółowo

01. Rodzaj publikacji artykuł, recenzja, sprawozdanie, wywiad 01.1 Język publikacji Nazwa języka, np. polski 02. Autor/autorzy publikacji

01. Rodzaj publikacji artykuł, recenzja, sprawozdanie, wywiad 01.1 Język publikacji Nazwa języka, np. polski 02. Autor/autorzy publikacji Dokumentował/a: imię i nazwisko studenta Źródło cytujące: 01. Rodzaj publikacji artykuł, recenzja, sprawozdanie, wywiad 01.1 Język publikacji Nazwa języka, np. polski 02. Autor/autorzy publikacji Nazwisko/imiona/(rodzaj

Bardziej szczegółowo

Eureka! Czy wiesz, że w szkole jest biblioteka!?

Eureka! Czy wiesz, że w szkole jest biblioteka!? PREZENTACJA NA C Zajęcia edukacyjne w bibliotece Eureka! Czy wiesz, że w szkole jest biblioteka!? Anna Urbaniak absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Śląskiego i Studiów Podyplomowych Bibliotekoznawstwa

Bardziej szczegółowo

LITERATURA tematu Temat

LITERATURA tematu Temat Nr tematu LITERATURA Temat 1 Literackie dialogi z Bogiem. Omów temat na podstawie analizy wybranych 2 Funkcjonowanie stereotypów w społeczeństwie polskim. Omów temat, analizując wybrane utwory literackie

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY I ARTYSTYCZNY Instytut Edukacji Muzycznej

Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY I ARTYSTYCZNY Instytut Edukacji Muzycznej Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY I ARTYSTYCZNY Instytut Edukacji Muzycznej Struktura pisemnej pracy licencjackiej / magisterskiej 1. STRONA TYTUŁOWA

Bardziej szczegółowo

Jak napisać literaturę podmiotu:

Jak napisać literaturę podmiotu: Jak napisać literaturę podmiotu: Mamy już temat i lektury - teraz czas na bibliografię. Składa się ona z literatury podmiotu i przedmiotu. Najpierw zajmijmy się literaturą podmiotu. Ten artykuł ma za zadanie

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Seminarium dyplomowe 08.01/o,1,V,VI. Wydział Humanistyczny Instytut Filologii Polskiej Kulturoznawstwo

OPIS PRZEDMIOTU. Seminarium dyplomowe 08.01/o,1,V,VI. Wydział Humanistyczny Instytut Filologii Polskiej Kulturoznawstwo OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Seminarium dyplomowe 08.01/o,1,V,VI Wydział Instytut/Katedra Kierunek Specjalizacja/specjalność Poziom organizacyjny studiów System studiów Wydział Humanistyczny

Bardziej szczegółowo

RYNEK KSIĄŻKI W POLSCE

RYNEK KSIĄŻKI W POLSCE RYNEK KSIĄŻKI W POLSCE 2009 P A P I E R RYNEK KSIĄŻKI W POLSCE 2009 P A P I E R Piotr Dobrołęcki współpraca: Tomasz Nowak, Daria Kaszyńska-Dobrołęcka BibliotekaAnaliz Warszawa 2009 Copyright by Piotr

Bardziej szczegółowo

Bibliografia i jej rodzaje scenariusz zajęć dla uczniów gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych

Bibliografia i jej rodzaje scenariusz zajęć dla uczniów gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych Cele operacyjne: Bibliografia i jej rodzaje scenariusz zajęć dla uczniów gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych Na poziomie wiadomości uczeń jest przygotowany do korzystania z różnego rodzaju bibliografii

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA KRYTERIÓW PRZYZNAWANIA STYPENDIUM DLA NAJLEPSZYCH DOKTORANTÓW DLA KIERUNKU NAUKI O SZTUCE. Podstawa prawna

PROPOZYCJA KRYTERIÓW PRZYZNAWANIA STYPENDIUM DLA NAJLEPSZYCH DOKTORANTÓW DLA KIERUNKU NAUKI O SZTUCE. Podstawa prawna PROPOZYCJA KRYTERIÓW PRZYZNAWANIA STYPENDIUM DLA NAJLEPSZYCH DOKTORANTÓW DLA KIERUNKU NAUKI O SZTUCE Podstawa prawna Zarządzenie Rektora UMK nr 133 z dnia 25.09.2013 r. 2: 1. Stypendium dla najlepszych

Bardziej szczegółowo

Bibliografia załącznikowa do prac naukowych, dyplomowych inżynierskich i magisterskich

Bibliografia załącznikowa do prac naukowych, dyplomowych inżynierskich i magisterskich Bibliografia załącznikowa do prac naukowych, dyplomowych inżynierskich i magisterskich Każda praca naukowa i dyplomowa (inżynierska i magisterska) powinna mieć dołączony wykaz materiałów źródłowych wykorzystanych

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA ZASADY TWORZENIA. oprac. Edyta Gawin cop. 2011

BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA ZASADY TWORZENIA. oprac. Edyta Gawin cop. 2011 BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA ZASADY TWORZENIA oprac. Edyta Gawin cop. 2011 DEFINICJA Bibliografia załącznikowa - spis / wykaz dokumentów wykorzystywanych przy tworzeniu referatów, wypracowań, prezentacji

Bardziej szczegółowo

Wystąpienia konferencyjne jako przejaw aktualnych kierunków rozwoju tematycznego biblio- i informatologii analiza tytułów

Wystąpienia konferencyjne jako przejaw aktualnych kierunków rozwoju tematycznego biblio- i informatologii analiza tytułów Wystąpienia konferencyjne jako przejaw aktualnych kierunków rozwoju tematycznego biblio- i informatologii analiza tytułów Małgorzata Kowalska Instytut Informacji Naukowej i Bibliologii UMK Założenia badawcze

Bardziej szczegółowo

1 Maria Zduniak Ukończyła studia w zakresie teorii muzyki i gry na fortepianie w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej we Wrocławiu (1961), a także w zakresie historii sztuki na Uniwersytecie Wrocławskim

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WIADOMOŚCI O EPOCE wiadomości Określa ramy czasowe i genezę nazwy epoki. Wymienia głównych reprezentantów omawianych kierunków literackich. Wymienia

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię autora, tytuł, oznaczenie tomu (części), kolejność wydania, miejsce wydania, nazwa wydawnictwa, rok wydania, numer ISBN.

Nazwisko i imię autora, tytuł, oznaczenie tomu (części), kolejność wydania, miejsce wydania, nazwa wydawnictwa, rok wydania, numer ISBN. ZASADY SPORZĄDZANIA BIBLIOGRAFII Bibliografia uporządkowany spis dokumentów (książek, artykułów) wraz z opisem umożliwiającym identyfikację dzieła. Opis bibliograficzny podstawowe dane identyfikujące dzieło

Bardziej szczegółowo

Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) życie i twórczość

Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) życie i twórczość PUBLICZNA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA W KONINIE FILIA W KOLE 62-600 Koło, ul. Toruńska 60 tel. (0-63) 2721261 e-mail kolo@pbpkonin.pl www.pbpkonin.pl Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) życie i twórczość (bibliografia

Bardziej szczegółowo

STANDARDY PRZYGOTOWANIA PRACY DYPLOMOWEJ W WSHE

STANDARDY PRZYGOTOWANIA PRACY DYPLOMOWEJ W WSHE STANDARDY PRZYGOTOWANIA PRACY DYPLOMOWEJ W WSHE Temat pracy Problemowe ujęcie tematu pracy Nowatorski charakter Oryginalność ujęcia tematu Powiązanie tematu pracy z problematyką stażu, praktyk, realnym

Bardziej szczegółowo

WZÓR. KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ dla nauk humanistycznych, społecznych i dziedzin sztuki 1)

WZÓR. KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ dla nauk humanistycznych, społecznych i dziedzin sztuki 1) Załącznik nr 2 WZÓR KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ dla nauk humanistycznych, społecznych i dziedzin sztuki 1) Zespół Komisji Badań na Rzecz Rozwoju Nauki NAZWA JEDNOSTKI...... I. WYNIKI DZIAŁALNOŚCI NAUKOWEJ

Bardziej szczegółowo

DZIEJE LITERATUR EUROPEJSKICH

DZIEJE LITERATUR EUROPEJSKICH DZIEJE LITERATUR EUROPEJSKICH pod redakcją Władysława Fłoryana CZĘŚĆ DRUGA SPIS TREŚCI LITERATURA BUŁGARSKA napisała HENRYKA CZAJKA I. Uwagi wstępne 7 1. Rys historyczny (do końca w. XIV) 7 2. Sztuka 13

Bardziej szczegółowo

Bazy tworzone w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu

Bazy tworzone w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu Nasze wczoraj, dziś i jutro konferencja bibliotek poznańskich 10 września 2014 roku Bazy tworzone w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu Dorota Wojewoda Biblioteka Główna UEP, Sekcja

Bardziej szczegółowo

Wytyczne redakcyjne dla autorów

Wytyczne redakcyjne dla autorów Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Wytyczne redakcyjne dla autorów Przypisy Bibliografia załącznikowa przykłady Opracowanie Małgorzata Pronobis Dorota Parkita Kielce 2011 Redakcja techniczna

Bardziej szczegółowo

OPIS BIBLIOGRAFICZNY. Ważne!:

OPIS BIBLIOGRAFICZNY. Ważne!: OPIS BIBLIOGRAFICZNY Bibliografia - spis utworów opisanych zgodnie z zasadami opisu bibliograficznego. Na potrzeby prezentacji maturalnej wystarczy tzw. skrócony opis bibliograficzny. Literatura podmiotu

Bardziej szczegółowo

Opis bibliograficzny stosowany w bibliografii załącznikowej.

Opis bibliograficzny stosowany w bibliografii załącznikowej. Opis bibliograficzny stosowany w bibliografii załącznikowej. Co to jest bibliografia? Bibliografia załącznikowa jest to wykaz dokumentów (książki, czasopisma, artykuły, publikacje z internetu itp.), które

Bardziej szczegółowo

Sposoby nawiązania do horacjańskiej myśli Non omnis moriar w utworach literatury polskiej

Sposoby nawiązania do horacjańskiej myśli Non omnis moriar w utworach literatury polskiej Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Sposoby nawiązania do horacjańskiej myśli Non omnis moriar w utworach literatury polskiej zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Marta Boszczyk

Bardziej szczegółowo

Uchwała Rady Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ z dnia 17.03.2015 r. Karta Osiągnięć Doktoranta

Uchwała Rady Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ z dnia 17.03.2015 r. Karta Osiągnięć Doktoranta Uchwała Rady Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ z dnia 17.03.2015 r. Karta Osiągnięć Doktoranta Karta osiągnięć doktoranta, zwana dalej Kartą, dokumentuje efekty studiów oraz naukową,

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego (moduł: bibliologia i informatologia)

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego (moduł: bibliologia i informatologia) Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego (moduł: bibliologia i informatologia) 1. Poziom kształcenia Studia III stopnia 2. Profil kształcenia Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Zasady pisania prac dyplomowych

Zasady pisania prac dyplomowych Zasady pisania prac dyplomowych I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Prace licencjackie - mogą mieć postać prac przeglądowych: streszczać poglądy filozofów, stanowić świadectwo rozumienia tekstów filozoficznych,

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA 7/27/2013 1

BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA 7/27/2013 1 BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA 7/27/2013 1 Co to jest bibliografia? Spis (wykaz) dokumentów (książek, artykułów, publikacji z internetu) wykorzystanych do napisania pracy, uporządkowanych według określonych

Bardziej szczegółowo

Polszczyzna piękna i bogata wybór literatury

Polszczyzna piękna i bogata wybór literatury Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Polszczyzna piękna i bogata wybór literatury Wybór i opracowanie Magdalena Mularczyk Kielce 2015 Korekta Małgorzata Pronobis Redakcja techniczna opracowanie

Bardziej szczegółowo

ZBIGNIEW ŁUCZAK. Dzieje bibliotek w Sieradzu. od powstania miasta do końca XX wieku

ZBIGNIEW ŁUCZAK. Dzieje bibliotek w Sieradzu. od powstania miasta do końca XX wieku ZBIGNIEW ŁUCZAK Dzieje bibliotek w Sieradzu od powstania miasta do końca XX wieku Czego się chcesz nauczyć, napisz o tym dzieło. Joachim Lelewel Miejska Biblioteka Publiczna w Sieradzu Sieradz 2007 NADZÓR

Bardziej szczegółowo

Niektóre zasady pisania prac dyplomowych

Niektóre zasady pisania prac dyplomowych Niektóre zasady pisania prac dyplomowych Praca dyplomowa licencjacka/inżynierska Wymaga samodzielnego rozwiązania problemu zawodowego, technicznego lub badawczego w zakresie wiedzy zdobytej podczas studiów.

Bardziej szczegółowo

Poniższe wzory opisów bibliograficznych zostały opracowane dla potrzeb maturzystów naszej szkoły i są obowiązujące w roku szkolnym 2013/2014.

Poniższe wzory opisów bibliograficznych zostały opracowane dla potrzeb maturzystów naszej szkoły i są obowiązujące w roku szkolnym 2013/2014. Poniższe wzory opisów bibliograficznych zostały opracowane dla potrzeb maturzystów naszej szkoły i są obowiązujące w roku szkolnym 2013/2014. CAŁA KSIĄŻKA 1. Opis bibliograficzny (całej) książki (jednego

Bardziej szczegółowo

3. Poziom i kierunek studiów: studia niestacjonarne pierwszego stopnia, wzornictwo i architektura wnętrz

3. Poziom i kierunek studiów: studia niestacjonarne pierwszego stopnia, wzornictwo i architektura wnętrz SYLABUS PRZEDMIOTU I. Informacje ogólne 1. Nazwa przedmiotu: MALARSTWO 2. Rodzaj przedmiotu - obowiązkowy 3. Poziom i kierunek studiów: studia niestacjonarne pierwszego stopnia, wzornictwo i architektura

Bardziej szczegółowo

Marzena Andrzejewska. Regionalna prasa bibliotekarska doświadczenia i perspektywy Książnica Pomorska, Szczecin 8-9 października 2009 r.

Marzena Andrzejewska. Regionalna prasa bibliotekarska doświadczenia i perspektywy Książnica Pomorska, Szczecin 8-9 października 2009 r. Biuletyn Informacyjny PBW w Łodzi Biuletyn Informacyjny PBW w Łodzi Biuletyn Informacyjny PBW w Łodzi Biuletyn Informacyjny PBW w Łodzi Biuletyn Informacyjny PBW w Łodzi Marzena Andrzejewska kilka słów

Bardziej szczegółowo

Informacja dla maturzystów BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA

Informacja dla maturzystów BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA Informacja dla maturzystów BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA LITERATURA PODMIOTU Teksty kultury ( utwory literackie, filmy, reklamy, reprodukcje, materiał językowy ), wybrane do analizy i omówienia podczas prezentacji

Bardziej szczegółowo

Program Studiów Doktoranckich Instytutu Historii im Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk

Program Studiów Doktoranckich Instytutu Historii im Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk Program Studiów Doktoranckich Instytutu Historii im Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk ROK Obowiązkowe Fakultatywne 1 RAZEM (obowiązkowe + fakultety) I praca pisemna A/ 6 2 seminarium promotorskie

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIA DLA MATURZYSTÓW. Zasady tworzenia i wzory

BIBLIOGRAFIA DLA MATURZYSTÓW. Zasady tworzenia i wzory BIBLIOGRAFIA DLA MATURZYSTÓW Zasady tworzenia i wzory MATURZYSTO! Aby przystąpić do ustnego egzaminu maturalnego z języka polskiego: Stwórz bibliografię do swojej prezentacji maturalnej. Bibliografię należy

Bardziej szczegółowo

Zespół roboczy Komisji Badań na Rzecz Rozwoju... I. WYNIKI DZIAŁALNOŚCI NAUKOWEJ I UPRAWNIENIA DO NADAWANIA STOPNI

Zespół roboczy Komisji Badań na Rzecz Rozwoju... I. WYNIKI DZIAŁALNOŚCI NAUKOWEJ I UPRAWNIENIA DO NADAWANIA STOPNI ZAŁĄCZNIK Nr KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ Zespół roboczy Komisji Badań na Rzecz Rozwoju... NAZWA JEDNOSTKI...... I. WYNIKI DZIAŁALNOŚCI NAUKOWEJ I UPRAWNIENIA DO NADAWANIA STOPNI. Publikacje recenzowane

Bardziej szczegółowo

ZASADY SPORZĄDZANIA BIBLIOGRAFII

ZASADY SPORZĄDZANIA BIBLIOGRAFII ZASADY SPORZĄDZANIA BIBLIOGRAFII Bibliografia uporządkowany spis dokumentów (książek, artykułów) wraz z opisem umożliwiającym identyfikację dzieła. Opis bibliograficzny podstawowe dane identyfikujące dzieło

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA REDAKCYJNE DOTYCZĄCE PISANIA PRAC KOŃCOWYCH

WYMAGANIA REDAKCYJNE DOTYCZĄCE PISANIA PRAC KOŃCOWYCH WYMAGANIA REDAKCYJNE DOTYCZĄCE PISANIA PRAC KOŃCOWYCH na studiach podyplomowych MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Ze względu na zasięg chronologiczny rozróżnia się następujące bibliografie:

Ze względu na zasięg chronologiczny rozróżnia się następujące bibliografie: TRADYCYJNE BIBLIOGRAFIE PRAWNICZE Pod pojęciem bibliografii najczęściej rozumie się "uporządkowany spis (wykaz, zestawienie) dokumentów, dobranych według pewnych kryteriów, spełniający określone zadania

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LITERATURA 1. Przedstaw motyw kariery w wybranych utworach literackich różnych

Bardziej szczegółowo

Literatura przykładowa

Literatura przykładowa Literatura przykładowa Samorząd terytorialny w RP Zbigniew Leoński Podręcznik "Samorząd terytorialny w RP" omawia formy organizacyjne lokalnego życia publicznego, tj. gminy, powiatu i województwa. Tok

Bardziej szczegółowo

Badania czytelnictwa w Polsce zestawienie bibliograficzne w wyborze

Badania czytelnictwa w Polsce zestawienie bibliograficzne w wyborze Badania czytelnictwa w Polsce zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i oprac.: Marta Boszczyk Wydawnictwa ciągłe 1. Buglewicz, Ksenia : Kto czyta, nie błądzi / Ksenia Buglewicz // Język Polski w Szkole

Bardziej szczegółowo

W imieniu Polski Walczącej

W imieniu Polski Walczącej Pisarski i publicystyczny dorobek Korbońskiego otwiera trylogia, W imieniu Kremla i W imieniu Polski Walczącej. Tom po raz pierwszy opublikował w ramach Biblioteki Kultury Instytut Literacki w Paryżu w

Bardziej szczegółowo

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA październik 2014 Spis treści Wstęp... 3 Komentarz... 4 Rozdział I - Podsumowanie... 6 Rozdział II - Partie polityczne... 9 Rozdział III - Liderzy partii politycznych...

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU

OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU Załącznik Nr 1.11 pieczątka jednostki organizacyjnej OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU Poziom

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZYZNAWANIA STYPENDIUM REKTORA DLA NAJLEPSZYCH STUDENTÓW PJWSTK I. ZASADY OGÓLNE

ZASADY PRZYZNAWANIA STYPENDIUM REKTORA DLA NAJLEPSZYCH STUDENTÓW PJWSTK I. ZASADY OGÓLNE ZASADY PRZYZNAWANIA STYPENDIUM REKTORA DLA NAJLEPSZYCH STUDENTÓW PJWSTK I. ZASADY OGÓLNE 1 1. Stypendium Rektora dla najlepszych studentów, zwane dalej stypendium, może otrzymać student, który uzyskał

Bardziej szczegółowo

OPIS BIBLIOGRAFICZNY KSIĄŻKI

OPIS BIBLIOGRAFICZNY KSIĄŻKI ZASADY SPORZĄDZANIA OPISU BIBLIOGRAFICZNEGO OBOWIĄZUJĄCE W ZESPOLE SZKÓŁ INFORMATYCZNYCH ORAZ SZKOLE MISTRZOSTWA SPORTOWEGO I. Bibliografia jest to uporządkowany wg określonych kryteriów opis dokumentów

Bardziej szczegółowo

Wykorzystywane formy prasy cyfrowej

Wykorzystywane formy prasy cyfrowej Wykorzystywane formy prasy cyfrowej Czytam prasę Czytelnictwo prasy w wersji cyfrowej w ciągu ostatniego miesiąca =

Bardziej szczegółowo

nauczyciel naszej szkoły

nauczyciel naszej szkoły Pan Apolinary Nosalski - poeta, pisarz i nauczyciel naszej szkoły Praca zbiorowa Urodził się 22 czerwca 1930 roku we wsi Brudno koło Parczewa. Po ukończeniu w 1944 r. Szkoły Powszechnej w Koczergach kontynuował

Bardziej szczegółowo

Ireneusz Kowalski Piotr Zaborowski Beata Januszko-Giergielewicz. Jak pisać prace naukowe?

Ireneusz Kowalski Piotr Zaborowski Beata Januszko-Giergielewicz. Jak pisać prace naukowe? Ireneusz Kowalski Piotr Zaborowski Beata Januszko-Giergielewicz Jak pisać prace naukowe? Zanim zaczniesz pisać Zrób plan pracy - problemy do poruszenia, wybierz badania, co chcesz udowodnić? Wybierz czasopismo

Bardziej szczegółowo

Jadwigi Dörr Poezja z wyboru Śladem recepcji

Jadwigi Dörr Poezja z wyboru Śladem recepcji Jadwigi Dörr Poezja z wyboru Śladem recepcji Redaktor naukowy Jadwigi Dörr Poezja z wyboru Śladem recepcji Redaktor naukowy Łódź 2011 Projekt okładki Mateusz Poradecki Projekt typograficzny Mateusz Poradecki

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych w gimnazjum

Program zajęć artystycznych w gimnazjum Program zajęć artystycznych w gimnazjum Klasy II Beata Pryśko Cele kształcenia wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji percepcja sztuki. II. Tworzenie wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 2: Badanie mediów społecznościowych i marketingu internetowego

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 2: Badanie mediów społecznościowych i marketingu internetowego KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Seminarium dziedzinowe 2: Badanie mediów społecznościowych i marketingu internetowego Discipline seminar 2: Social media and internet marketing research Kod Punktacja

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Jan Kochanowski. Utwory wybrane

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Jan Kochanowski. Utwory wybrane Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Jan Kochanowski Utwory wybrane Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa zastrzeżone.

Bardziej szczegółowo

Książka wielotomowa: Prus Bolesław, Lalka, T.1-3, Warszawa: Świat Książki, 2002, ISBN 83-7311-26-85

Książka wielotomowa: Prus Bolesław, Lalka, T.1-3, Warszawa: Świat Książki, 2002, ISBN 83-7311-26-85 WZÓR SKRÓCONEGO OPISU BIBLIOGRAFICZNEGO Przyjęty w LO nr IV WAŻNE INFORMACJE: dane do opisu bibliograficznego spisujemy zawsze z karty tytułowej a nie z okładki książki, tytuły dzieł zapisuje się kursywą,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Wrocławski

Uniwersytet Wrocławski Uniwersytet Wrocławski Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Instytut Historii Państwa i Prawa Zakład Historii Administracji Studia Stacjonarne Administracji pierwszego stopnia Anna Jaskóła SYTUACJA

Bardziej szczegółowo

Wyszukiwanie źródeł informacji w bazach danych Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej we Wrocławiu

Wyszukiwanie źródeł informacji w bazach danych Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej we Wrocławiu Wyszukiwanie źródeł informacji w bazach danych Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej we Wrocławiu Opracowały: Iwona Gawrońska-Paluszkiewicz Małgorzata Sikorska Urszula Tobolska Cel zajęć - zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Nr Literatura 1. Literackie wizje polskiego dworu. Omów temat w oparciu o wybrane utwory. 2. Polska, ale jaka? Przedstaw

Bardziej szczegółowo

Motyw snu w literaturze

Motyw snu w literaturze Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Motyw snu w literaturze zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Małgorzata Pronobis Kielce 2010 2 Materiały ogólne 1. Danek, D. : Sen (marzenie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. do przeprowadzenia. KONKURSU Chopin znany i mniej znany

REGULAMIN. do przeprowadzenia. KONKURSU Chopin znany i mniej znany Komitet organizacyjny Do użytku wewnętrznego Konkursu Chopin znany i mniej znany Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Instytut Edukacji Muzycznej REGULAMIN do przeprowadzenia KONKURSU Chopin znany

Bardziej szczegółowo

XIII Dział 8 Językoznawstwo. Nauka o literaturze. Literatura piękna

XIII Dział 8 Językoznawstwo. Nauka o literaturze. Literatura piękna Wiadomości ogólne XIII Dział 8 Językoznawstwo. Nauka o literaturze. Literatura piękna XIII.1 Dział 8 Językoznawstwo. Nauka o literaturze. Literatura piękna wiadomości ogólne W dziale 80 klasyfikuje się

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo