Wiesława Binek. Słynni rozdrażewianie i ich dzieje z historią Polski i regionu związane

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wiesława Binek. Słynni rozdrażewianie i ich dzieje z historią Polski i regionu związane"

Transkrypt

1 Wiesława Binek Słynni rozdrażewianie i ich dzieje z historią Polski i regionu związane 1

2 Spis treści 1.Wstęp: przedmiot i zakres pracy. 2. Rozdział I Zarys dziejów Rozdrażewa. 3. Rozdział II Rozdrażew a ród Rozdrażewskich. 4. Rozdział III Rozdrażewscy: 1. Jarosław Rozdrażewski, miecznik, potem podkomorzy kaliski. 2. Stanisław Rozdrażewski, kasztelan Rogoziński. 3. Jan Rozdrażewski, podkomorzy poznański, kasztelan poznański. 4. Jan Rozdrażewski, starosta odolanowski, krajczy królowej. 5. Jakub Rozdrażewski, starosta odolanowski i kolski, kasztelan kaliski, wojewoda inowrocławski. 5. Rozdział IV Rozdrażewianie: 1. Antoni Karbowiak, profesor UJ, współtwórca polskiej historii wychowania i szkolnictwa. 2. Ludwik Begale, prawnik, działacz społ.-gosp. 3. Franciszek Stróżyński, działacz ruchu robotniczego. 4. Józef Samulski, podróżnik, autor Pamiętnika emigranta polskiego w Kanadzie. 5. Płk Wiktor Pniewski, powstaniec wielkopolski, oficer lotnictwa, dowódca Centrum Wyszkolenia Lotniczego w Dęblinie. 6. Ks. Jan Chryzostom Bronisz i nauczyciel Kornel Czochralski ofiary Września 1939r. 6. Podsumowanie: pamięć o słynnych rozdrażewianach w dzisiejszym Rozdrażewie. 7. Bibliografia. 8. Ilustracje. 2

3 Wstęp Karty historii małych miejscowości, do jakich należy Rozdrażew, nie zawsze są dobrze znane ich mieszkańcom. Doświadczamy tego, gdy pytamy najmłodsze pokolenia o korzenie ich rodów, o udział przodków w ważnych wydarzeniach historycznych. Młodzi ludzie często pozostają w przekonaniu, iż wielka historia przetacza się kędyś daleko, omijając rodzime zagony. Tymczasem dzieje każdej, nawet najmniejszej wioski, ściśle wiążą się z dziejami kraju i je współtworzą. I zapewne każda miejscowość może poszczycić się niezwykłymi i zasłużonymi ludźmi z niej się wywodzącymi. Trzeba tylko ich poszukać w przeszłości i pokazać współczesnemu światu ocalić od zapomnienia. Takie refleksje towarzyszyły mi od dawna w mej pracy nauczycielskiej. Odżywały szczególnie wtedy, gdy lekcje dotyczące historii Rozdrażewa uczniowie zaczynali od stwierdzenia: Tu nic nie było, nic się nie działo, my nic nie wiemy. Na szczęście od kilku lat regionalizm stał się modny i pożądany, zaś bohaterem jednego z seriali telewizyjnych uczyniono rodzinę Rozdrażewskich, co znacznie ożywiło zainteresowanie młodzieży rodzimą historią. Ponadto w ramach programu Szkoła Marzeń, finansowanego przez EFS, realizowaliśmy projekt Tu mieszkam, dzięki któremu uczniowie odkryli piękno, różnorodność i bogactwo swojej małej Ojczyzny. Wspólnie poszukiwaliśmy więc słynnych Rozdrażewskich i rozdrażewian, a owoce tych poszukiwań będą przedmiotem niniejszej pracy. Po krótkim przedstawieniu historii Rozdrażewa pragnę zająć się rodem Rozdrażewskich herbu Doliwa, należącym przecież do najstarszych rodów szlacheckich w Polsce, przez niektórych wywodzonym od św. Wojciecha. Przybliżę sylwetki pięciu najznamienitszych, a jednocześnie z samym Rozdrażewem związanych Rozdrażewskich: 3

4 Jarosława, miecznika potem podkomorzego kaliskiego, Stanisława, kasztelana rogozińskiego, Jana, podkomorzego poznańskiego, starosty odolanowskiego, krajczego królowej, posła na sejm i Jakuba, starosty odolanowskiego i kolskiego, kasztelana kaliskiego, wojewody inowrocławskiego. W kolejnej części pracy pragnę przedstawić słynnych rozdrażewian żyjących w XIX i XX w. Będą to: Antoni Karbowiak, profesor UJ, współtwórca polskiej historii wychowania i szkolnictwa, Ludwik Begale, prawnik, działacz społ.-gosp., Franciszek Stróżyński, działacz ruchu robotniczego, Józef Samulski, podróżnik, autor Pamiętnika emigranta polskiego w Kanadzie, płk Wiktor Pniewski, powstaniec wielkopolski, oficer lotnictwa, dowódca Centrum Wyszkolenia Lotniczego w Dęblinie, ks. Jan Chryzostom Bronisz i nauczyciel Kornel Czochralski ofiary Września 1939r. Gromadząc materiały korzystałam głównie z literatury dotyczącej historii regionu krotoszyńskiego, Polskiego Słownika Biograficznego i strony internetowej jednego z rozdrażewskich miłośników historii. Udało mi się również zdobyć Pamiętnik emigranta polskiego w Kanadzie, a do tej pory w Rozdrażewie nie spotkałam tejże książki przez rodowitego rozdrażewianina napisanej. Cennym źródłem informacji był dla mnie wykład dr. Z.Chodyły wygłoszony w rozdrażewskiej szkole oraz niezwykłe opowieści pasjonatów przeszłości: Z. Herczyńskiego i E. Nawrockiego. 4

5 Rozdział I Zarys dziejów Rozdrażewa Rozdrażew, dawniej Rozdrauseuo, Rozdrażewo, Rozrażewo, to wieś położona w powiecie krotoszyńskim, 6 km na południowy wschód od Koźmina Wielkopolskiego i 10 km na północny wschód od Krotoszyna przy ujściu Strugi Rozdrażewskiej ( Rów, Czarna Woda, Santok) do Trzebawy, dopływu Orli. Pierwsze ślady zamieszkiwania tych okolic sięgają czasów neolitu, kiedy to człowiek zmienił tryb życia z koczowniczego na osiadły1. Zachowały się również zabytki archeologiczne z czasów nieco nam bliższych - epoki brązu i epoki żelaza. Około VI - VII wieku przybyli tu Słowianie. Pozostały po nich zabytki archeologiczne, także na terenie gminy Rozdrażew. O dawności naszej miejscowości świadczy również dzierżawczy, a nie topograficzny charakter nazwy Rozdrażew, która wywodzi się najpewniej od nazwy osobowej Rozdraż, a ta od czasownika rozdrażnić. Najstarsza źródłowa wzmianka o Rozdrażewie pochodzi z immunitetu ekonomicznego i sądowego nadanego 6 stycznia 1270 roku w Dłusku koło Pyzdr rycerzowi, komesowi Świętomirowi, synowi komesa Bożana z rodu Ostojów, przez księcia Wielkopolski Bolesława Pobożnego (Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski VI, Warszawa Poznań 1982, s , nr 17). Immunitet ten nadawał Świętomirowi rozległe prawa i zwolnienia ze świadczeń a także przywilej lokacji Rozdrażewa na prawie niemieckim. Kolejna wzmianka źródłowa powstała przed rokiem Jest to zapis w Historii Polski Jana Długosza : "A jego syn [Maćka Borkowica uwięzionego przez króla Kazimierza Wielkiego za rozboje] z obawy przed wrogością króla Kazimierza przeniósł 1 Za: Chodyła Z., Rozdrażew. Wieś i gmina. Zarys dziejów. Rozdrażew

6 się do Saksonii i Marchii Brandenburskiej i dawał się przez jakiś czas we znaki Królestwu Polskiemu przez tajemne najazdy, grabieże, podpalone włości i zabieranie do niewoli szlachty i kupców. Kiedyś zaatakowany w mieście Rozrażewie w czasie łupieskiej wyprawy przez chłopów, zginął ze swoimi ludźmi i poniósł słuszną karę za swoje zuchwalstwo. 2 Zapis ten dowodzi, iż już w 1. połowie XIV w. posiadał Rozdrażew prawa miejskie, a wcześniej stanowił lokalny ośrodek handlu i był miejscem pielgrzymkowym ( w 1422 r. kościół parafialny otrzymał odpust papieski). Ostatnia wzmianka o Rozdrażewie mieście - pochodzi z 1519 r., w wieku XVI, prawdopodobnie na skutek położenia w pobliżu silniejszych ośrodków miejskich: Koźmina, Krotoszyna i Dobrzycy, Rozdrażew utracił prawa miejskie. Od połowy XIV w. do 1793 r. Rozdrażew należał do powiatu pyzdrskiego w woj. kaliskim, w latach znajdował się w Prowincji Prus Południowych w departamencie poznańskim, powiecie krotoszyńskim. W Księstwie Warszawskim ( ) należał do departamentu poznańskiego w powiecie krotoszyńskim, a po kongresie wiedeńskim w Wielkim Księstwie Poznańskim do rejencji poznańskiej, powiatu krotoszyńskiego, stanowiąc od 1856 r. sam w sobie gminę. W Polsce Odrodzonej Rozdrażew stał się w 1928 roku ośrodkiem wójtostwa obwodowego, a od 1933 r. gminy z zarządem. Taką funkcję pełnił w latach , potem do roku 1972 był siedzibą władz gromady, zaś od roku 1972 po dziś jest ośrodkiem gminy. Z ciekawostek historycznych warto wspomnieć, iż w 1432 r. zapisano dwóch studentów Akademii Krakowskiej z Rozdrażewa. Byli to: Jarosław Passek i Florian Floriańczyk. Początki parafii w Rozdrażewie sięgają XIII wieku. Pierwszy kościół wzniesiono pod wezwaniem św. Małgorzaty, następny, drewniany, pod 2 Cyt. za: Rozdrażew-historia, 6

7 wezwaniem św. Katarzyny przetrwał do 1684 roku, zaś w 1644 roku konsekrowano nowy, murowany kościół, ufundowany przez biskupa Hieronima Rozdrażewskiego. Świątynia ta, pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, rozbudowana w latach , służy rozdrażewianom do dziś.3 Na wyprawę malborską w czasie wojny trzynastoletniej w 1458 r. wysłano z Rozdrażewa zaledwie dwóch zbrojnych pieszych. W dniu 7 października 1690 roku na rozdrażewskim rynku zostały spalone po torturach 4 kobiety, posądzone o czary i skazane przez sąd wójtowski sprowadzony z Koźmina przez ówczesnego rządcę dóbr rozdrażewskich Jana Pacymowskiego. W czasie powstania wielkopolskiego i wojny polsko-rosyjskiej ( ) poległo wielu parafian rozdrażewskich, a II wojna światowa pochłonęła aż 146 ofiar z tego terenu. Ich pamięć utrwalają dwa pomniki na rozdrażewskim cmentarzu. Rozdział II Rozdrażew a ród Rozdrażewskich Ciekawostki i informacje o rodzie Rozdrażewskich podaje na swej stronie internetowej pan Krzysztof Talarczyk. Otóż od XIV wieku Rozdrażew należał do rodu Doliwów. Ich potomkowie od nazwy miejscowości wzięli w końcu XIV wieku nazwisko Rozdrażewscy. Rozdrażewscy to jeden z najstarszych rodów w Polsce. W niektórych opracowaniach heraldycznych wywodzony jest nawet od rodziny patrona Polski - św. Wojciecha (raczej nie jest to prawdopodobne, ale możliwe). Przodkowie Rozdrażewskich 3 Za: Historia parafii Rozdrażew. Opracowanie zespołowe pod red. E. Stachowiak, Rozdrażew

8 wyodrębnili się z bardzo słynnego rodu Porajów. W XIII w. przyjęli za zgodą księcia Leszka Czarnego herb Doliwa. Jak głosi legenda, nazwa herbu oraz zawołanie wzięło się od pewnego wydarzenia. Otóż jeden z członków rodu, wraz ze swoim zbrojnym oddziałem odparł atak wojowniczego ludu bałtyjskiego - Jaćwingów i w pościgu za nimi dotarł aż do grodu Liw (DO - LIWA). Do XV w. członków rodu nazywano Doliwami (Doliwitami).4 Herbem Doliwa posługiwało się wielu szlachciców. Najwybitniejszymi spośród nich stali się Rozdrażewscy, którzy przyjęli swoje nazwisko w XVI w. od Rozdrażewa. Niestety, nie ma pewności, kiedy posiedli oni Rozdrażew. Niektórzy uważają, że do rodu tego należał już Świętomir, właściciel Rozdrażewa, znany z dokumentu z 1270 r. Częściej jednak miejscowości uznaje się początek XIV w. za moment przejęcia przez Doliwów. Doliwowie-Rozdrażewscy odegrali niemałą rolę w historii Polski. Wydali wielu znakomitych biskupów, wojewodów i kasztelanów. Największe znaczenie mieli w okresie od XIV w. do czasów potopu szwedzkiego, szczególnie od II połowy XVI w., kiedy to przejęli Krotoszyn. Cechowała ich niezwykła szlachetność i autentyczny patriotyzm, dla którego poświęcili również swój majątek. To przecież osobiste zaangażowanie w wojny, które prowadziła Rzeczpospolita w XVII w., a szczególnie w obronę przed Szwedami, nadwyrężyły finansowo Rozdrażewskich do tego stopnia, że na zawsze stracili swoje posiadłości i pozycję. W XVIII w. w czasie kolejnej wojny północnej stanęli po stronie Stanisława Leszczyńskiego, czym ściągnęli na siebie niechęć króla Augusta II Mocnego. Jako przestępcy polityczni musieli się ukrywać w lasach krotoszyńskich i w osadzie Roszki. Później służyli (Jan, Adam i Maciej Rozdrażewscy) w przybocznym oddziale hetmana Piławity-Potockiego, który był ówczesnym dziedzicem dóbr 4 Za: Rozdrażewski S., Opowieść o 1000-letniej rodzinie św. Wojciecha Oficyna Współczesna, Poznań

9 krotoszyńskich (a więc i rozdrażewskich). W zamian za wierną służbę otrzymali ok r. funkcję pocztowych korespondencji hetmańskiej na okolice Krotoszyna, Ostrowa, Kalisza i Rawicza. Uzyskali też na własność osadę Roszki. Z powodów politycznych nie używali już wtedy nazwiska Rozdrażewskich. Nazywali siebie Pocztami (Poczcicami). Ich potomkowie żyją w najbliższej okolicy. Z biegiem czasu ród Rozdrażewskich rozrósł się bardzo. Podzielili się na trzy linie - Krotoszyńską, Nowomiejską i Ponsdorfską. 5 W dalszej części pracy przybliżę sylwetki pięciu najznamienitszych, a jednocześnie z samym Rozdrażewem związanych Rozdrażewskich. Rozdział III Rozdrażewscy 1. Jarosław Rozdrażewski, miecznik, potem podkomorzy kaliski. ( /8) Pochodził z wielkopolskich Doliwów, zapewne z linii wojewody poznańskiego Paszka z Benic, bądź jego bratanka wojewody poznańskiego Wincentego z Kępy. W r Jaroslaus Passek (może to przydomek, nie patronimicum) z Rozdrażewa zapisał się na Akademię Krakowską opłacając bardzo wysokie czesne 1 zł; jego mentorem na uniwersytecie mógł być bliski kuzyn, syn Lutka z Brzezia, Jan Lutkowic (późniejszy biskup krakowski), który nieco wcześniej instalowany został na kanonii krakowskiej. W r Rozdrażewski potwierdzony jest jako właściciel starej dziedziny Doliwitów Lutogniewa. O szerszej jego działalności publicznej nie słychać w tym czasie. 5 Za: Rozdrażew-historia, 9

10 Najpewniej na przełomie 1450 i 1451 r. otrzymał miecznikostwo kaliskie, a w jedenaście lat później postąpił na podkomorstwo kaliskie. Zasiadał dość często na rokach sądowych. W lipcu 1460 r. wymieniony jest jako świadek w akcie pokoju zawartego między królem Kazimierzem Jagiellończykiem a Konradem Białym, księciem oleśnickim. W r uczestniczył w głogowskim spotkaniu Kazimierza Jagiellończyka z królem czeskim Jerzym z Podiebradów; za zasługi tam położone król zapisał mu w 60 grzywien na Bolesławcu w ziemi wieluńskiej. Tenuta bolesławiecka przeszła potem na jego synów. Rozdrażewski był człowiekiem zamożnym. Po Paszku z Gogolewa dziedziczył co najmniej Rozdrażew i Gogolewo. Z tych dwu miejscowości się pisał; w Rozdrażewie miał zamek, w którym występuje specjalny burgrabia, a także sekretarz. Około 1462 r. Rozdrażewski przedstawił w sądzie ziemskim kaliskim dokument Kazimierza Jagiellończyka wystawiony w Radziejowie 13 IV 1450, mocą którego król przenosił leżące dotąd w powiecie kaliskim, a oddzielone od Kalisza barierą lasów, dobra Rozdrażewskiego: Rozdrażew, Trzemeszno, Grębów, Dąbrowa, Kobierno, Dzielice i Gorzupia do powiatu pyzdrskiego, tak pod względem sądowym jak i podatkowym. Utworzył w ten sposób dość rozległy kompleks wsi, ośrodkiem którego było miasteczko Rozdrażew (z którego w r wysyłał dwu pieszych pod Malbork). Kompleks ten w r. 1475, już w rękach synów Rozdrażewskiego, składał się z Rozdrażewa z zamkiem i wsią tejże nazwy, Grębowa, Trzemeszna, Nowej Wsi, Dąbrowy, Kobierna, Gorzupi, Brzozy, Benic, Dzielic; w skład majątku wchodziły też sumy na Bolesławcu (zamek i wieś, cła i stacje królewskie z wsi tenuty bolesławieckiej i wsi klasztoru ołobockiego). Ostatnia wzmianka o Rozdrażewskim pochodzi z dokumentu traktatu pokoju toruńskiego z 1466 r., wśród gwarantów którego znalazł się i Jarosław Rozdrażewski (19 V 1467 na sejmie w Piotrkowie). Nie żył już 5 VII

11 Z żony Jadwigi (występuje już w r. 1440) miał synów Mikołaja i Jana, żyjących jeszcze w r oraz córki: Annę, żonę Jana Skaławskiego (zmarłego przed 1501), Dorotę (żonę Wierusza z Kowal, w l chorążego wieluńskiego) i Jadwigę, żonę Jana Babińskiego. Z nich Jan był protoplastą licznie w XVI i XVII w. rozrodzonych Rozdrażewskich. 2. Stanisław Rozdrażewski, kasztelan rogoziński (zm.1580) Stanisław Rozdrażewski wiódł życie dosyć burzliwe. Był synem Jana kasztelana międzyrzeckiego, dziedzica Rozdrażewa i Małgorzaty Śmigielskiej herbu Łodzia. Dobra rozdrażewskie objął w 1514 r. Przez jakiś czas przebywał na dworze Zygmunta Starego. W czasie bitwy pod Starodubem został ciężko ranny. Żył w czasach reformacji, uległ jej hasłom i przyjął protestantyzm. Pod koniec życia powrócił jednak do katolicyzmu. W bliżej nieokreślonych okolicznościach zabił szlachcica Koryckiego i ścigany przez prawo musiał uciekać do Francji. Gdy wrócił do kraju, opowiedział się za przeciwnikami ślubu Barbary Radziwiłłówny z Zygmuntem Augustem, co przysporzyło mu kłopotów. Wtedy to, prawdopodobnie w odwecie, Rozdrażew został pięciokrotnie spalony (przed 1560 r.). Stanisław zamienił zniszczone dobra rozdrażewskie wraz z Trzemesznem, Grębowem, Nową Wsią i Płokami, na Ponsdorf (Dębnik) za Wrocławiem. Dlatego też Leszczyński w 1561 roku tytułował się panem na Lesznie i Rozdrażewie, a w muzeum w Lesznie możemy oglądać herb Doliwa. Koniec życia spędził poza granicami Rzeczpospolitej - we Wrocławiu a później Wiedniu, gdzie został pochowany w kościele jezuickim. Jego synem był jeden z najznakomitszych duchownych tamtych czasów, biskup kujawski - Hieronim. Najmłodszy syn Stanisława, Krzysztof, zginął trafiony kulą w głowę w walce z Rosjanami pod Wielkimi Łukami (1580r.), służąc u boku Stefana Batorego. 3. Jan Rozdrażewski, podkomorzy poznański, kasztelan poznański 11

12 (zm. 1600) Jan Rozdrażewski, dziedzic Rozdrażewa i Krotoszyna, przyczynił się bardzo do rozwoju miasta Krotoszyn poprzez liczne przywileje nadane jego mieszkańcom. Jan nabył majątek krotoszyński w 1570 r. a wcześniej odzyskał z rąk Leszczyńskich Rozdrażew. Prawdopodobnie odbudował zniszczony po pożarach zamek rozdrażewski już jako budowlę murowaną, nie drewnianą. Był jednym z najbardziej aktywnych głosicieli Wielkopolsce i zwolennikiem braci czeskich. Dla nich protestantyzmu w wybudował dwa kościoły: krotoszyńską farę i kościół w Rozdrażewie. Po śmierci Rozdrażewskiego, z inicjatywy jego żony Katarzyny z Potulickich i syna Jana kościoły poświęcono dla wiary katolickiej. Za życia Jan Rozdrażewski zgromadził spory majątek. W 1599 r. w Rozdrażewie ufundował szpital, czyli przytułek dla starców. Zmarł 15 marca 1600 r. w wieku 57 lat. Pochowany został w krotoszyńskiej farze, gdzie do dziś możemy oglądać jego nagrobek. 4. Jan Rozdrażewski, starosta odolanowski, krajczy królowej, poseł na sejm (zm. 1628) Był synem Jana, kasztelana poznańskiego i Katarzyny z Potulickich. Odziedziczył po rodzicach dobra krotoszyńskie i rozdrażewskie. Jan postanowił korzystnie się ożenić, dlatego wybrał wdowę po wojewodzie Gryzeldę, która pochodziła z Sobieskich, była siostrą Jakuba Sobieskiego, a więc i ciotką późniejszego króla Jana III Sobieskiego. Natomiast siostra owego Jana, Anna, wyszła za mąż za Wacława Leszczyńskiego - właściciela Gołuchowa. Stąd i na zamku w Gołuchowie turyści z Rozdrażewa bez trudu odnajdują znany sobie herb Doliwa, podobnie jak we wspomnianym już wcześniej Lesznie. Sam Wacław był bowiem jednym z przodków króla 12

13 Stanisława Leszczyńskiego. Druga siostra, Barbara, poślubiła starostę Jana Kostkę, z tej samej rodziny, co św. Stanisław Kostka. Jan Rozdrażewski, krajczy królowej zasłużył się w walkach dla Rzeczpospolitej. To on dowodził dwiema chorągwiami w bitwie z Turkami pod Chocimiem w 1621 r. (jedną z chorągwi sam opłacił). Jan i Gryzelda Rozdrażewscy uchodzili za gorliwych katolików. Wspomagali kolegium jezuickie, a także zakon i kościół jezuicki w Kaliszu. W jego kryptach grobowych spoczywają do dnia dzisiejszego. Dzięki ich staraniom i wsparciu kontynuowano budowę rozdrażewskiego kościoła, rozpoczętą przez Jana, podkomorzego poznańskiego. Jan Rozdrażewski, starosta odolanowski, nie dożył chwili konsekracji, zmarł w 1628 r. 5. Jakub Rozdrażewski, starosta odolanowski i kolski, kasztelan kaliski, wojewoda inowrocławski. Był synem Jana Rozdrażewskiego (również starosty odolanowskiego i krajczego królowej) i Gryzeldy Sobieskiej. Jako że jego brat - Krzysztof zginął w czasie wojny w Niderlandach, Jakub odziedziczył po ojcu cały rozdrażewski i krotoszyński majątek. Zadbał o dobre koligacje małżeńskie, bo żenił się dwa razy i to zawsze z wdowami. Pierwszą była Anna z Opalińskich Przyjemska, a drugą Katarzyna Opalińska, córka marszałka wielkiego koronnego. Oskarżano go o rozrzutność, o to, że wydawał krociowe sumy na rozbudowę dworu w Krotoszynie (zamek mieścił się w parku, w miejscu, gdzie dziś stoi późniejszy pałac Gałeckich). Wiadomo, że utrzymywał wielu dworzan, hajduków i fraucymer. Z drugiej strony jednak nie żałował środków i wysiłków dla obrony Rzeczpospolitej. Do walk z powstaniem Chmielnickiego na własny koszt wystawił liczny poczet zbrojnych. Na rozprawę pod Beresteczkiem (1651 r.) zapożyczył się nawet na sumę złotych polskich. W 1656 r. czasie "potopu szwedzkiego", jako jeden z 13

14 nielicznych w Polsce wielmożów, nie uznał zwierzchnictwa króla szwedzkiego Karola X. Stawił czoło najeźdźcy, a jego czyn był tym dla Wielkopolski, czym obrona Częstochowy dla Rzeczpospolitej. W odwecie Szwedzi zniszczyli prawie cały Krotoszyn (Rozdrażew prawdopodobnie ocalał, podobnie jak północna część Krotoszyna). Pomimo tego jednak wysłał jeszcze pod Częstochowę 100 dragonów. Znany był z przywiązania do religii katolickiej. Przy zamku w Krotoszynie wystawił kaplicę. Odbywały się w niej nabożeństwa i uroczystości rodzinne, byli osobni kapłani. Wiadomo również, że utrzymywał przyjazne kontakty z królami: Władysławem IV oraz Janem Kazimierzem i jego małżonką. Strat w majątku nie dało się już odbudować i dlatego synowie Jakuba - Stanisław i Michał musieli sprzedać w 1689 r. zadłużone krotoszyńskie i rozdrażewskie dobra Franciszkowi Gałeckiemu adiutantowi króla Jana III Sobieskiego6. Rozdział IV Rozdrażewianie 1. Antoni Karbowiak ( ), profesor UJ, współtwórca polskiej historii wychowania i szkolnictwa.. Antoni Karbowiak urodził się 10 stycznia 1856 r. w Dąbrowie pod Rozdrażewem w pow. krotoszyńskim, w biednej rodzinie chłopskiej. Pierwsze nauki odbył w szkółce wiejskiej w Dąbrowie, po czym za namową nauczyciela oddany został do klasy III i IV do Krotoszyna. Tu z kolei uczęszczał do gimnazjum; w wyższych klasach należał do tajnych kółek samokształceniowych. 6 Wtedy też rozwinął w sobie zamiłowania Za: Rozdrażew-historia, 14

15 etnograficzne, gromadził pieśni, podania, przysłowia ludowe. W ostatniej, IX klasie, popadłszy w konflikt z kierownictwem zakładu z powodu śpiewania pieśni polskich, przeniósł się do gimnazjum w Śremie, gdzie we wrześniu 1880 r. złożył egzamin dojrzałości. Wbrew swej woli, ulegając namowom rodziny, głównie matki, wstąpił w r. 1880/l na Wydział Teologiczny Uniwersytetu w Würzburgu, ale po śmierci matki zrezygnował z tej drogi kształcenia. W latach odbywał służbę wojskową w armii pruskiej. Napisał wtedy rozprawkę etnograficzną pt. Zwierzęta w literaturze ludowej, opartą na własnych materiałach oraz wydawnictwach K. W. Wójcickiego. Wtedy zdecydował się porzucić ostatecznie studia teologiczne. Aby zrealizować swój plan, zabiegał o uzyskanie stypendium w Ministerstwie Oświaty w Petersburgu oraz zwierzył się ze swych zamiarów J. I. Kraszewskiemu, szukając przez niego pomocy w zdobyciu podstawy materialnej dla studiów w Krakowie. Zebrawszy trochę grosza, pod koniec kwietnia 1881 r. uciekł z domu do Krakowa, gdzie 1 maja wpisał się na uniwersytet. Namowom ojca, który chciał go nawrócić na księdza, nie uległ, choć się z nim pogodził. Przez pierwsze dwa lata studiów utrzymywał się z nędznie płatnych korepetycji, wspierany moralnie i materialnie przez grono bliższych kolegów; dwa następne lata były lżejsze dzięki poparciu profesorów. Karbowiak uczęszczał na wykłady archeologii, historii sztuki, historii, historii literatury. W maju 1886 r. uzyskał doktorat filozofii na podstawie pracy o Bursie Jerozolimskiej. W r złożył państwowy egzamin nauczycielski. W latach pracował w gimnazjum w Wadowicach, gdzie zdołał sobie zorganizować warsztat pracy badawczej. Ogłosił wówczas Przegląd dziejów c. k. Gimnazjum Wadowickiego(1892), O ruchu naukowo-literackim nauczycieli szkół wyższych galicyjskich w ostatnich 25 latach ( Przegl. Powsz. 1892), O książkach elementarnych na szkoły wojewódzkie KEN ( Muzeum 1893). Przeniesiony w r do 15

16 Wyższej Szkoły Przemysłowej w Krakowie (w której uzyskał stabilizację i tytuł profesora), spędził w niej 25 lat do przejścia na emeryturę w r Wyjechawszy w lipcu 1919 r. na wakacje do Białej koło Makowa Podhalańskiego, zmarł tam nagle na zawał serca; zwłoki przewieziono do Krakowa i złożono na cmentarzu Rakowickim. Antoni Karbowiak żonaty był z Zofią z domu Giersza, z którą miał dwóch synów: jednego oficera WP (nie znany z imienia) i Michała, profesora szkół średnich. W spuściźnie rękopiśmiennej zostawił szereg większych prac, wiążących się częściowo z wykładami, m. in. Zasady nauczania i wychowania, niedokończoną Historię nauczania i wychowania w Polsce (doprowadzoną do początków w. XVII), Systemy wychowania w Polsce przed- i porozbiorowej, T. III Dziejów wychowania i szkół w Polsce, obejmujący lata 1433 do 1510 (gotowy w r. 1915, ogłoszony w r. 1923), i wreszcie obszerną, opracowaną przy pomocy syna Michała, bibliografię pedagogiczną w układzie rzeczowo-alfabetycznym, doprowadzoną do r (nieopublikowana, znajduje się w rkp. B. PAN w Kr. nr 2250). Karbowiak zajmuje czołową pozycję w polskiej historiografii oświatowo-szkolnej, zarówno dzięki obfitej produkcji naukowej (ponad 80 prac monograficznych i rozpraw), obejmującej wszystkie nieomal epoki i główne zagadnienia dziejów wychowania i szkoły, jak i uporczywemu dążeniu do zdobycia dla tej dyscypliny samodzielnego stanowiska, skoordynowania w niej pracy badawczej i zapewnienia jej racjonalnego rozwoju. Zasłynął jako historyk wychowania, pedagog i autor pierwszych prac z historii wychowania, takich jak: "Dzieje wychowania i szkół w Polsce średniowiecznej", "O książkach elementarnych przepisanych na szkoły wojewódzkie czasów Komisji Edukacji Narodowej" i wielu innych. Miał opinię człowieka niezwykle pracowitego i systematycznego. Czynił wiele na rzecz rozwoju fizycznego i zdrowia uczniów. Jednak w ciągu swojego życia nie działał na terenie Wielkopolski. Warto pamiętać, że tutaj nie miałby 16

17 szansy wydawać dzieł związanych z historią Polski - szalała przecież germanizacja. Inaczej zaś na ziemiach zaboru austriackiego - tam cesarz nadał Polakom szeroką autonomię, zezwalając tym samym na rozwój nauki polskiej. W historii wychowania widział ważny czynnik społeczny odbudowy własnej, przekreślonej przez zaborców tradycji edukacyjnej, uwydatniającej polskie wartości pedagogiczne. Dużą zasługą Karbowiaka było też zwrócenie uwagi na wrogie i niebezpieczne tendencje wynaradawiające szkoły pruskiej w tym zaborze i wskazanie na konieczność obrony młodego pokolenia przed naporem wojującego germanizmu (Szkoła pruska w ziemiach polskich, Problem wychowania narodowego w dzielnicy pruskiej. W dorobku Karbowiaka znajdują się, obok cennych wydawnictw źródłowych, dzieła o trwałej wartości (Dzieje edukacyjne Polaków na obczyźnie, 1910, Młodzież polska akad. za granicą , 1910, U źródeł odrodzenia narodowego na Sląsku Górnym, 1910), a tematykę jego dziś jeszcze się kontynuuje i rozpracowuje. 2. Ludwik Begale, ( ), prawnik, działacz społ.-gosp. Urodził się jako syn Andrzeja i Franciszki w Rozdrażewie. Ojciec miał w tu cegielnię i dom mieszkalny, prowadził też sklep spożywczy. W Krotoszynie ukończył gimnazjum, a studia ekonomiczne i prawnicze we Wrocławiu. Następnie odbył praktykę adwokacką w kancelarii Władysława Seydy w Poznaniu i złożył egzamin asesorski w Berlinie. W 1atach prowadził praktykę adwokacką w Ostrowie Wlkp. W latach razem z Wojciechem Korfantym oraz Władysławem Seydą brał udział w budowaniu niepodległości Wielkopolski a po wygranym powstaniu wielkopolskim współtworzył administrację na tych trenach.. W 1919 przeniósł się do Poznania na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego. W latach był prezesem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W marcu 1923 został wybrany przez sejmik wojewódzki starostą krajowym w Poznaniu. Sprawował tę godność przez 16 lat. Pełnił liczne funkcje społeczne. 17

18 W 1925 roku współorganizował regionalne Radio Poznańskie. Ewakuowany w 1939, znalazł się wraz z żoną w Warszawie. Podczas okupacji pracował w zakładach ubezpieczeniowych jako tłumacz języka niemieckiego W pierwszych dniach powstania warszawskiego został przez hitlerowców zabrany do siedziby gestapo przy Al. Szucha i w nieznanych bliżej okolicznościach rozstrzelany. Żonaty był z Zofią z Wilczewskich, potomstwa nie pozostawił. Rodzina Begale ufundowała w 1905 roku figurę Najświętszego Serca Jezusa na rozdrażewskim rynku. Na cmentarzu wznieśli rodzinny grobowiec. 3. Franciszek Stróżyński ( ), działacz ruchu robotniczego. Urodził się 5 października w Rozdrażewie jako syn robotnika rolnego Józefa i Małgorzaty z Hadryanów. Po ukończeniu szkoły podstawowej wyuczył się kowalstwa. W 1909 wyjechał w poszukiwaniu pracy do Westfalii. Pracował do września 1911 w fabrykach i hutach żelaza w Duisburgu, Dusseldorile, Bruckhausen i Rheinhausen. Dokształcał się w polonijnych organizacjach młodzieżowych. Pod odbyciu służby w wojsku niemieckim wrócił do Krotoszyna i krótko pracował w miejscowym przedsiębiorstwie pomp. Zmobilizowany w 1914, w czerwcu 1915 dostał się do niewoli francuskiej. Pod koniec lutego 1919 pod nazwiskiem Franciszka Sowińskiego został odkomenderowany na sekretarza Misji Polsko- Francuskiej do Paryża. Wiosną 1920 wrócił do kraju z armią generała J. Hallera. Zwolniony z wojska, osiadł w 1923 w Krotoszynie i zajął się gospodarstwem rolnym, które ojciec otrzymał z parcelacji. W 1924 nawiązał kontakty z lewicowymi działaczami w Ostrowie Wlkp., wstąpił do PPS i rozpoczął działalność polityczną. Założył w 1924 ZZ Spożywców w Krotoszynie, przyczynił się do rozwoju ZZ Kolejarzy w Ostrowie Wlkp. W latach był sekretarzem Zarządu Oddziału ZZ Robotników Rolnych. Od czerwca 1928 do 1932 był sekretarzem Zarządu Okręgowego tego 18

19 związku na woj. poznańskie i pomorskie. Równocześnie sprawował obowiązki członka i przewodniczącego Okręgowego Komitetu Robotników w Poznaniu ( ). W był etatowym sekretarzem Zarządu Głównego ZZ Robotników Rolnych RP w Warszawie. Na XXIII Kongresie PPS (4 II 1936) wszedł w skład Rady Naczelnej PPS. Wraz z K. Rusinkiem założył w Poznaniu, wspierał materialnie i wydawał pismo socjalistyczne Walka Ludu, organ PPS na województwo poznańskie i pomorskie. Zmarł 10 maja 1936 w Poznaniu i został pochowany na cmentarzu ewangelickim na Górczynie. Ekshumowane prochy pogrzebano po wojnie na cmentarzu Miłostowskim. Rodziny nie założył. Ma ulicę swego imienia w Poznaniu. 3. Józef Samulski ( ), podróżnik, autor Pamiętnika emigranta polskiego w Kanadzie. Jest to chyba jedna z najbarwniejszych postaci niniejszego zestawienia. Józef Samulski urodził się w 1891 r. w Rozdrażewie. W 1910 r. wyjechał do Kanady, gdzie znajdowały się już od kilku lat dwie jego starsze siostry. Starsza, Katarzyna, wyjechała do Kanady do pochodzącego również z Rozdrażewa narzeczonego, za którego wyszła tam za mąż; następnie sprowadziła drugą siostrę, Marię. Trzecim członkiem rodzeństwa, który przybył (na krótko) do Kanady, był brat Jan, czwartym - Józef, pamiętnikarz. Po pewnym czasie zjawił się w Ameryce kolejny przedstawiciel rodziny Samulskich, brat Stanisław z nakazem ojca, by odszukał Józefa (sądzono, że przepadł bez wieści) i wracał z nim do kraju: a gdybym nie miał pieniędzy na podróż, to aby zaraz napisał ojcu, a ojciec pieniądze na podróż wyśle. Józef nie chciał jednak wracać do kraju: tłumaczył swoją decyzję niechęcią do służenia w niemieckim wojsku i obawą przed wybuchem wojny w Europie, podczas której musiałby bić się za Niemców. W Kanadzie Samulski przebywał aż do śmierci w 1974 r. Tam też napisał "Pamiętnik emigranta polskiego w Kanadzie", w którym opisuje swoje życie. Dwukrotnie 19

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim urodził się 21 czerwca 1873 r. w Kamionku jako jedno z siedmiorga dzieci Szczepana i Pelagii (z Krugerów) Draheimów. Dnia 16 kwietnia 1884 r.,

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania MICHAIŁ DARAGAN Życzliwy gubernator i jego dokonania RODZINA Szlachecka rodzina Daraganów bierze swój początek z dwóch ziem ukraińskich. Najstarszym znanym przodkiem gubernatora był jego pradziadek Iwan

Bardziej szczegółowo

Dzieciństwo i młodość Ks. Bonawentury Metlera

Dzieciństwo i młodość Ks. Bonawentury Metlera Dzieciństwo i młodość Ks. Bonawentury Metlera Środowisko rodzinne Ks. Bonawentura Metler urodził się 7 lipca 1866r. we wsi Ciążeń w powiecie słupeckim w ziemi kaliskiej. Był synem Bernarda i Marii z domu

Bardziej szczegółowo

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Alwernia. Moja Mała Ojczyzna. Opracowała: Karolina Hojowska

Alwernia. Moja Mała Ojczyzna. Opracowała: Karolina Hojowska Alwernia Moja Mała Ojczyzna Opracowała: Karolina Hojowska Nazywam się Karolina Hojowska, mam trzynaście lat i mieszkam w Alwerni. Tutaj też chodzę do Szkoły Podstawowej, jestem uczennicą klasy szóstej.

Bardziej szczegółowo

Jerzy Lubomirski. hetman polny koronny. marszałek nadworny koronny. wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego. marszałek wielki koronny

Jerzy Lubomirski. hetman polny koronny. marszałek nadworny koronny. wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego. marszałek wielki koronny Jerzy Lubomirski wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego wielokrotny starosta hetman polny koronny marszałek nadworny koronny marszałek wielki koronny Urodził się on 20 stycznia 1616 w Wiśniczu, kształcił

Bardziej szczegółowo

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno Głównym celem wystawy, zgodnie z koncepcją dr. Eugeniusza Śliwińskiego (Muzeum Okręgowe w Lesznie) i Barbary Ratajewskiej (Archiwum Państwowe w Lesznie) jest ukazanie przyczyn i okoliczności zrywu powstańczego,

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu Cele działania: kultywowanie pamięci o żołnierzach Armii Krajowej walczących o wolność na terenie miejscowości Pcim i powiatu myślenickiego, rozwijanie

Bardziej szczegółowo

Krystyna Siedlecka. z domu. Cichocka

Krystyna Siedlecka. z domu. Cichocka Krystyna Siedlecka z domu Cichocka Krystyna Cichocka Jedyna córka Marianny i Bolesława Cichockich, urodziła się 25 X 1933 r. w Warszawie. 5-letnia Krysia 3 4-letnia Krysia 4 Dzieciństwo Do września 1944

Bardziej szczegółowo

Lubasz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu.

Lubasz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu. Lubasz W kościele katolickim sanktuaria to miejsca święte, gdzie w sposób szczególny Bóg udziela swojej łaski. Takim miejscem, które pragniemy Państwu przedstawić jest Sanktuarium Matki Bożej Królowej

Bardziej szczegółowo

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV 26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV Początki 26. pułku artylerii lekkiej sięgają utworzenia tego pułku, jako 26. pułku artylerii polowej w którego składzie były trzy baterie artyleryjskie

Bardziej szczegółowo

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r.

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r. Grupa I Punkt 23 Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. W tym miejscu 2 sierpnia 1944 hitlerowcy rozstrzelali i spalili 40 Polaków. Tablica ta znajduje się na budynku parafii św.

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

Konkurs dla uczennic i uczniów gimnazjów z Powiatu Ostrowskiego

Konkurs dla uczennic i uczniów gimnazjów z Powiatu Ostrowskiego źródło: www.ngopole.pl Konkurs dla uczennic i uczniów gimnazjów z Powiatu Ostrowskiego Udział Wielkopolan w Powstaniu Styczniowym Finał Powiatowy- 20 marca 2013 roku, godz. 09.00 II Liceum Ogólnokształcące

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku Załącznik do Zarządzenia Nr 995/2016 Burmistrza Krotoszyna z dnia 13 grudnia 2016 r. DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI 98 ROCZNICA WYBUCHU

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce 1764-1989 Spis treści Do Czytelnika..... 11 Przedmowa....... 13 Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw

Bardziej szczegółowo

Ziemie polskie w latach

Ziemie polskie w latach Ziemie polskie w latach1815-1830 1. Sprawa polska na kongresie wiedeńskim 1. Z części ziem Ks. Warszawskiego utworzono Królestwo Polskie związane unią personalną z Rosją 2. Z Krakowa i okolicznych ziem

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja r r. KARTA PRACY nr 2b

Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja r r. KARTA PRACY nr 2b Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja 19.01. 2016 r. - 19.06. 2016 r. KARTA PRACY nr 2b ZADANIE 2 - Mapa pamięci o miejscach i bohaterach stworzenie mapki z zaznaczeniem

Bardziej szczegółowo

fot. Wilhelm Brauer, Helmut Brauer

fot. Wilhelm Brauer, Helmut Brauer fot. Wilhelm Brauer, Helmut Brauer Pastor Wilhelm Brauer był zwierzchnikiem obornickiej parafii ewangelickiej, i gospodarzem kościoła ewangelickiego, w latach 1933-1945 ale i historykiem opisującym czasy,

Bardziej szczegółowo

Henryk Rutkowski. Kartografia wschodniej Wielkopolski do początku XIX wieku

Henryk Rutkowski. Kartografia wschodniej Wielkopolski do początku XIX wieku Henryk Rutkowski Kartografia wschodniej Wielkopolski do początku XIX wieku Przedmiotem zainteresowania jest terytorium województwa kaliskiego na dawnych mapach, z których tylko późniejsze przedstawiają

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

Studia Gdańskie, t. V

Studia Gdańskie, t. V Z ŻAŁOBNEJ KARTY Studia Gdańskie, t. V W Konstancinie koło Warszawy 4 sierpnia 2007 roku zmarł Profesor Julian Radziewicz (ur. 29 maja 1937 r.), pedagog, publicysta, autor publikacji naukowych. Był absolwentem

Bardziej szczegółowo

LATAJĄCE REPLIKI SAMOLOTÓW HISTORYCZNYCH. Ryszard Kędzia (Polskie Stowarzyszenie Motoszybowcowe) Tomasz Łodygowski (Politechnika Poznańska)

LATAJĄCE REPLIKI SAMOLOTÓW HISTORYCZNYCH. Ryszard Kędzia (Polskie Stowarzyszenie Motoszybowcowe) Tomasz Łodygowski (Politechnika Poznańska) Ryszard Kędzia (Polskie Stowarzyszenie Motoszybowcowe) Tomasz Łodygowski (Politechnika Poznańska) 1. Zapomniana historia, nieznane fakty 2. Przywrócenie pamięci Czynu Wielkopolan 3. Latające repliki samolotów

Bardziej szczegółowo

HISTORIA SZKOLNICTWA W GOCZAŁKOWICACH

HISTORIA SZKOLNICTWA W GOCZAŁKOWICACH HISTORIA SZKOLNICTWA W GOCZAŁKOWICACH Początki szkolnictwa 1625 - pierwsza wzmianka o nieznanym z imienia nauczycielu szkoły goczałkowickiej 1690 z protokołu wizytacji wiemy, że istniał już budynek szkolny

Bardziej szczegółowo

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XX/268/2012 RADY MIEJSKIEJ INOWROCŁAWIA. z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy

UCHWAŁA NR XX/268/2012 RADY MIEJSKIEJ INOWROCŁAWIA. z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy UCHWAŁA NR XX/268/2012 RADY MIEJSKIEJ INOWROCŁAWIA w sprawie zmiany nazwy ulicy Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom 82 15. ANEKS Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński Rodzinny dom 82 Ludwikowo - fundamenty starego kościoła 83 Ludwikowo - dzisiejsza kaplica parafialna kiedyś była

Bardziej szczegółowo

Kalendarium dziejów miasta Grudziądza. 11. kwietnia 1065 prawdopodobnie pierwsza wzmianka o Grudziądzu, datę tę przyjmuje się za metrykę miasta

Kalendarium dziejów miasta Grudziądza. 11. kwietnia 1065 prawdopodobnie pierwsza wzmianka o Grudziądzu, datę tę przyjmuje się za metrykę miasta Kalendarium dziejów miasta Grudziądza 11. kwietnia 1065 prawdopodobnie pierwsza wzmianka o Grudziądzu, datę tę przyjmuje się za metrykę miasta 1207 objęcie ziemi chełmińskiej wraz z Grudziądzem przez Konrada

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE 1764-1989 Autor: Wojciech Witkowski Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw nowożytnej Europy 1.1. Pojęcie administracji i biurokracji 1.2.

Bardziej szczegółowo

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO WARSZAWA KRAKÓW: INSTYTUT HISTORII NAUKI PAN, 2015 ISBN 978-83-86062-23-2 Życiorys Bolesław Szymon Romanowski urodził

Bardziej szczegółowo

Wtorek, 29 grudnia Gostwica. Gostwica

Wtorek, 29 grudnia Gostwica. Gostwica Wtorek, 29 grudnia 2015 Gostwica Gostwica Gostwica była początkowo wsią królewską, którą w 1257 roku otrzymała żona Bolesława Wstydliwego, św. Kinga. W 1280 roku została własnością klasztoru Klarysek.

Bardziej szczegółowo

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim.

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Program szkoły zakłada wychowanie i przygotowanie człowieka do rozumienia otaczającego go świata. Człowiek

Bardziej szczegółowo

JEST WIELE OPRACOWAŃ W TEMACIE WOJNY POTOPEM ZWANYM KCYNIA I W TYM UDZIAŁ MIAŁA.H.SIENKIEWICZ AUTOR TRYLOGII W ZADNIU O KCYNI WSPOMINA.

JEST WIELE OPRACOWAŃ W TEMACIE WOJNY POTOPEM ZWANYM KCYNIA I W TYM UDZIAŁ MIAŁA.H.SIENKIEWICZ AUTOR TRYLOGII W ZADNIU O KCYNI WSPOMINA. JEST WIELE OPRACOWAŃ W TEMACIE WOJNY POTOPEM ZWANYM KCYNIA I W TYM UDZIAŁ MIAŁA.H.SIENKIEWICZ AUTOR TRYLOGII W ZADNIU O KCYNI WSPOMINA. NIE TO JEDNAK TEMATEM WSPOMNIENIA TU JEST LECZ BITWA POD KCYNIĄ STOCZONĄ

Bardziej szczegółowo

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO WARSZAWA KRAKÓW: INSTYTUT HISTORII NAUKI PAN, 2015 ISBN 978-83-86062-23-2 Ks. Maksymilian Grochowski urodził się w

Bardziej szczegółowo

WŁADYSŁAW KLIMEK. Pedagog, naukowiec, społecznik. Monika Markowska Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Gorzowie Wlkp.

WŁADYSŁAW KLIMEK. Pedagog, naukowiec, społecznik. Monika Markowska Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Gorzowie Wlkp. WŁADYSŁAW KLIMEK Pedagog, naukowiec, społecznik Monika Markowska Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Gorzowie Wlkp. Władysław Edward Klimek urodził się 17 grudnia 1927 roku w Bakanowie koło Baranowicz. Tam

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM Imię i nazwisko Szkoła.. 1. W którym roku uchwalono konstytucję kwietniową?... 2. Podaj lata, w jakich Piłsudski był Naczelnikiem Państwa?... 3. W jakiej tradycji

Bardziej szczegółowo

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA Lublin Lublin od wieków stanowił polska bramę na wschód i przez cały okres swego istnienia wielokrotnie wpisywał się w polskie kroniki. Początki osadnictwa na wzgórzach, które

Bardziej szczegółowo

Szkoły imienia Jacka Kuronia

Szkoły imienia Jacka Kuronia Jacek Jan Kuroń (ur. 3 marca 1934 we Lwowie, zm. 17 czerwca 2004 w Warszawie) polski polityk, jeden z przywódców opozycji w okresie PRL, historyk, działacz tzw. Czerwonego Harcerstwa, współzałożyciel KOR,

Bardziej szczegółowo

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Encyklopedia Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej Jednotomowa encyklopedia stanowiąca kompendium wiedzy o Gnieźnie i regionie.

Bardziej szczegółowo

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Źródło: http://poznan.ipn.gov.pl/pl7/edukacja/edukacja-poznan/spotkania-z-historia/37700,90-urodziny-pulkownika-jana-gorski ego-poznan-18-kwietnia-2012.html Wygenerowano:

Bardziej szczegółowo

Ziemowit Maślanka honorowy obywatel Miasta i Gminy Radzyń Chełmiński

Ziemowit Maślanka honorowy obywatel Miasta i Gminy Radzyń Chełmiński Ziemowit Maślanka honorowy obywatel Miasta i Gminy Radzyń Chełmiński Pan Ziemowit Maślanka urodził się w 1924r. w miejscowości Witosówka pow. Trembowla w woj. Tarnopolskim na terenach wschodnich II Rzeczypospolitej.

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.)

Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.) Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.) Kod: ECTS: 08.3-xxxx-140 Punkty ECTS: 1 Rodzaj studiów: studia stacjonarne I stopnia, rok III spec. archiwistyka Liczba godzin: 22

Bardziej szczegółowo

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim Wykaz ofert niespełniających kryteriów formalnych zawartych Otwartego Konkursu Ofert z dnia 24.04.2013 r., które nie będą podlegać dalszej ocenie merytorycznej Lp. Nazwa organizacji Nr ewidencyjny Nazwa

Bardziej szczegółowo

nauczyciel naszej szkoły

nauczyciel naszej szkoły Pan Apolinary Nosalski - poeta, pisarz i nauczyciel naszej szkoły Praca zbiorowa Urodził się 22 czerwca 1930 roku we wsi Brudno koło Parczewa. Po ukończeniu w 1944 r. Szkoły Powszechnej w Koczergach kontynuował

Bardziej szczegółowo

Spytek Ligęza - właściciel i dobrodziej Rzeszowa. Robert Pięta Zespół Szkół Mechanicznych w Rzeszowie Klasa: 3LT

Spytek Ligęza - właściciel i dobrodziej Rzeszowa. Robert Pięta Zespół Szkół Mechanicznych w Rzeszowie Klasa: 3LT Spytek Ligęza - właściciel i dobrodziej Rzeszowa Robert Pięta Zespół Szkół Mechanicznych w Rzeszowie Klasa: 3LT Informacje ogólne Mikołaj Spytek Ligęza- urodził się w 1562 roku, zmarł w 1637 roku w Dąbrowie

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Hieronim Bartel. Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin

Prof. dr hab. Hieronim Bartel. Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin jubileusze nauczycieli akademickich Prof. dr hab. Hieronim Bartel Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin płk prof. dr. hab. n. med. Tadeusza Brzezińskiego Zgodnie z kontynuowanym od lat zwyczajem, na

Bardziej szczegółowo

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich.

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich. Historia Szkoły bogata, ciekawa, mało znana Odcinek 17. Czy wiesz, że uznanym artystą malarzem i równocześnie nauczycielem tej szkoły był Jan Kazimierz Olpiński, który uczył w niej rysunków, a jego twórczość

Bardziej szczegółowo

gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego

gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego Władysław Eugeniusz Sikorski ur. 20 maja 1881r. w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943r. na Gibraltarze, polski wojskowy i polityk, generał broni

Bardziej szczegółowo

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze gazowej obozu zagłady w Treblince) polski pedagog, publicysta,

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 009 HISTORIA DLA OSÓB NIESŁYSZĄCYCH POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zasady oceniania: za rozwiązanie wszystkich zadań z arkusza można uzyskać maksymalnie 00 punktów

Bardziej szczegółowo

Nasz adres: Kraków ul. Akacjowa 5 tel./fax:

Nasz adres: Kraków ul. Akacjowa 5 tel./fax: Nasz adres: Kraków ul. Akacjowa 5 tel./fax: 12-412-33-63 Gmach Liceum Przed Liceum znajduje się pomnik patrona szkoły- księdza Stanisława Konarskiego, pijara, wybitnego reformatora szkolnictwa doby stanisławowskiej.

Bardziej szczegółowo

Szlakiem Hymnu, czyli.. Czarniecki, moim lokalnym Bonaparte!

Szlakiem Hymnu, czyli.. Czarniecki, moim lokalnym Bonaparte! Szlakiem Hymnu, czyli.. Czarniecki, moim lokalnym Bonaparte! Spójrzmy w Przeszłość Stefan Czarniecki urodził się w 1599 r. w Czarncy. Był polskim dowódcą wojskowym, oraz kasztelanem kijowskim. Rozpoznawalny

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum Samorządowe nr 2 w Bolesławcu im. Polaków Zesłanych na Sybir

Gimnazjum Samorządowe nr 2 w Bolesławcu im. Polaków Zesłanych na Sybir Gimnazjum Samorządowe nr 2 w Bolesławcu im. Polaków Zesłanych na Sybir Bolesławiec Śląski Prawa miejskie nadane w 1251 r. Miasto ceramiki Miejsce przenikania wielu kultur Dzieje miasta ściśle związane

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG Piotr Kalinowski KALETY 2006 Słowo wstępu Katalog, który macie Państwo przed sobą powstał na podstawie wydanego w 1988 dzieła Ivo Halački Mince

Bardziej szczegółowo

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH ul. Kościelna 4 PEŁCZYCE 73-260 tel. 95 7685315 wik. 957685015 Kościół parafialny: Pw. Narodzenia NMP w Pełczycach - poświęcony: 8 IX 1946 r.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA.

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Cele; - przedstawienie historii szkoły, - omówienie przebiegu i znaczenia Powstania Wielkopolskiego (znajomość

Bardziej szczegółowo

GOSTYŃSKIE RATUSZE. Robert Czub Grzegorz Skorupski

GOSTYŃSKIE RATUSZE. Robert Czub Grzegorz Skorupski Robert Czub Grzegorz Skorupski GOSTYŃSKIE RATUSZE Ratusz (niem. Rathaus) dom rady, reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Pojawił się w średniowiecznych

Bardziej szczegółowo

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Trzebnica Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków pod redakcją Leszka Wiatrowskiego Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Spis treści Przedmowa (Henryk Jacukowicz) 5 Wstęp (Jerzy Kos, Leszek

Bardziej szczegółowo

KATOLICKI CMENTARZ PARAFIALNY

KATOLICKI CMENTARZ PARAFIALNY KATOLICKI CMENTARZ PARAFIALNY przy ul. Opolskiej ( Oppelner Strasse ) na Księżu Małym ( Klein Tschansch ) we Wrocławiu Widok na aleję główną Cmentarza Parafialnego przy ul. Opolskiej ( Oppelner Strasse

Bardziej szczegółowo

Stanisław Czernik - twórca autentyzmu.

Stanisław Czernik - twórca autentyzmu. 19.04.2012 Stanisław Czernik - twórca autentyzmu. autor: zanetakrzyzostaniak Stanisław Czernik był poetą, powieściopisarzem, dramaturgiem, eseistą i publicystą. Uznany został za twórcę nowego nurtu, zwanego

Bardziej szczegółowo

Autor: Konrad Czarny. Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale

Autor: Konrad Czarny. Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale Autor: Konrad Czarny Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale Małopolskie Muzeum Pożarnictwa Położenie Opis Historia powstania muzeum Krótka biografia założyciela Zbiory muzealne Promocja muzeum Małopolskie

Bardziej szczegółowo

Jarosławiu, w murach którego mieści się obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Jarosławiu.

Jarosławiu, w murach którego mieści się obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Jarosławiu. Kazimierz Józef Michalski, syn Michała i Aleksandry ze Stelmachniewiczów, urodził się 29 lutego 1908 r. w Sieniawie. Tam uczęszczał do Szkoły Powszechnej i tam spędził lata dzieciństwa. Następnie ukończył

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Klubu poświęcone Józefowi Piłsudskiemu

Spotkanie Klubu poświęcone Józefowi Piłsudskiemu Spotkanie Klubu poświęcone Józefowi Piłsudskiemu Dnia 18 listopada 2008 r. w poznańskim Oddziale Instytutu Pamięci Narodowej przy ul. Rolnej 45a, w ramach prac Klubu Historycznego, przypomniano osobę i

Bardziej szczegółowo

,,Ropczyce. mają 650 lat. Wykonała: Sandra Guzek

,,Ropczyce. mają 650 lat. Wykonała: Sandra Guzek ,,Ropczyce mają 650 lat Wykonała: Sandra Guzek 1. Ropczyce w pigułce 2. Nieoczekiwana powódź 3. 2011 powódź 4.. Koncert zespołu VIDEO w Ropczycach 21.08.2011 5.650 lat Ropczyc 6.Józef Mehoffer 7.Jerzy

Bardziej szczegółowo

Prezentacja kandydata na patrona szkoły IGNACY WŁODZIMIERZ GARBOLEWSKI

Prezentacja kandydata na patrona szkoły IGNACY WŁODZIMIERZ GARBOLEWSKI IGNACY WŁODZIMIERZ GARBOLEWSKI Ignacy Włodzimierz Garbolewski (ur. 15 stycznia 1878 r. w Czerwonce, zm. 1 listopada 1933 r. w Sochaczewie). Właściciel dóbr czerwonkowskich. Od 14 listopada 1918 r. do 19

Bardziej szczegółowo

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz Opiekun: s. Irena Różycka ur. 10 czerwca 1902 w Jedlińsku; zm. 2 listopada 1980 w Nałęczowie Sługa Boży Piotr Gołębiowski ur. 10 czerwca

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2016roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2016roku HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2016roku Załącznik do Zarządzenia Nr 519/2015 Burmistrza Krotoszyna z dnia16 grudnia 2015 r. DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI 97 ROCZNICA WYBUCHU

Bardziej szczegółowo

dr inż. Zygmunt Rozewicz 1927-2005

dr inż. Zygmunt Rozewicz 1927-2005 dr inż. Zygmunt Rozewicz 1927-2005 Dr inż. Zygmunt Rozewicz Urodził się 17 marca 1927 r. w Wieliczce. Tu ukończył szkołę powszechną w 1939 r i zdał do gimnazjum. Po wybuchu wojny wyjechał z rodziną do

Bardziej szczegółowo

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Antoni Guzik Antoni Guzik Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Docent Antoni Guzik urodził się 7 kwietnia 1925 r. w Izydorówce, w dawnym województwie stanisławowskim. Szkołę

Bardziej szczegółowo

Polskę wyposażenie Polskich obserwatoriów astronomicznych było więcej niż ubogie. Największą w Polsce lunetą był dwudziestocentymetrowy w prywatnym

Polskę wyposażenie Polskich obserwatoriów astronomicznych było więcej niż ubogie. Największą w Polsce lunetą był dwudziestocentymetrowy w prywatnym Dobytek naukowy Astronomia w drugiej połowie XIX wieku przeżyła swoiste trudności. Zasadniczą przyczyną zahamowań w badaniach astronomicznych były niesprzyjające warunki polityczne, w którym znalazło się

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę Zbigniew Herbert

musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę Zbigniew Herbert IDEA Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego służy pogłębieniu refleksji nad polskim doświadczeniem konfrontacji z dwoma totalitaryzmami nazistowskim i komunistycznym. Został powołany

Bardziej szczegółowo

Szanowni Zgromadzeni!

Szanowni Zgromadzeni! Szanowni Zgromadzeni! Witam serdecznie gości oraz seniorów lotnictwa przybyłych na dzisiejsze spotkanie z okazji 40- lecia naszego Klubu w dniu Święta Lotnictwa Polskiego. Tu przy Aeroklubie Białostockim

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA. nt. 96. Rocznica podpisania Traktatu Wersalskiego. Badanie i odszukiwanie historycznych granic w Polsce.

KONFERENCJA. nt. 96. Rocznica podpisania Traktatu Wersalskiego. Badanie i odszukiwanie historycznych granic w Polsce. KONFERENCJA nt. 96. Rocznica podpisania Traktatu Wersalskiego. Badanie i odszukiwanie historycznych granic w Polsce. Muzeum Powstańców Wielkopolskich im. Generała Józefa Dowbora Muśnickiego Lusowo 27.06.2015

Bardziej szczegółowo

Gawrony. 1.1. Dawne nazwy wsi.

Gawrony. 1.1. Dawne nazwy wsi. Gawrony 1.1. Dawne nazwy wsi. Gaffarum 1499 r., Gaffarn 1511 r., Gafern 1550 r., Gaffron 1555 r., Groß Gabern 1670 r., Groß Gafren 1679 r., Groß Gaffron- 1687/88 r., Gafffron i Groß Gaffron 1787 r., 1818

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

Nazwa i opis przedmiotu

Nazwa i opis przedmiotu Przedwojenna fotografia przedstawiające płytę żorskiego rynku. 1. przedwojenna przedstawiająca portret zbiorowy komendantów żorskiej policji. 2. z ok XIX/XX wieku. Portret, sepia. 3. z ok XIX/XX wieku.

Bardziej szczegółowo

LATAJĄCE REPLIKI SAMOLOTÓW HISTORYCZNYCH TREŚĆ PREZENTACJI

LATAJĄCE REPLIKI SAMOLOTÓW HISTORYCZNYCH TREŚĆ PREZENTACJI TREŚĆ PREZENTACJI 1. Zapomniana historia, nieznane fakty 2. Przywrócenie pamięci Czynu Wielkopolan 3. Latające repliki samolotów historycznych 4. Budowa i organizacja formacji : ZAPOMNIANA HISTORIA, NIEZNANE

Bardziej szczegółowo

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych.

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. SCENARIUSZ LEKCJI INFORMATYKI W KLASIE V Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. Nauczyciel: Zofia Lewandowska Cele lekcji: przekształcanie fragmentów rysunku, kopiowanie

Bardziej szczegółowo

Andrzej Rossa Profesor Tadeusz Kmiecik - żołnierz, uczony, wychowawca, przyjaciel. Słupskie Studia Historyczne 13, 11-14

Andrzej Rossa Profesor Tadeusz Kmiecik - żołnierz, uczony, wychowawca, przyjaciel. Słupskie Studia Historyczne 13, 11-14 Profesor Tadeusz Kmiecik - żołnierz, uczony, wychowawca, przyjaciel Słupskie Studia Historyczne 13, 11-14 2007 Profesor Tadeusz Kmiecik... 11 AP SŁUPSK PROFESOR TADEUSZ KMIECIK ŻOŁNIERZ, UCZONY, WYCHOWAWCA,

Bardziej szczegółowo

POPRAWIONE SPRAWOZDANIE

POPRAWIONE SPRAWOZDANIE SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA Warszawa, dnia 19 grudnia 2008 r. Druk nr 345 P POPRAWIONE SPRAWOZDANIE KOMISJI USTAWODAWCZEJ (wraz z zestawieniem wszystkich wniosków) o projekcie uchwały

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ

PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut. Materiały

Bardziej szczegółowo

Lata płyną naprzód. Już wielu nie pamięta Księcia Kardynała Adama Stefana Sapiehy. Ci, którzy pamiętają, tak jak ja, mają obowiązek przypominać,

Lata płyną naprzód. Już wielu nie pamięta Księcia Kardynała Adama Stefana Sapiehy. Ci, którzy pamiętają, tak jak ja, mają obowiązek przypominać, Lata płyną naprzód. Już wielu nie pamięta Księcia Kardynała Adama Stefana Sapiehy. Ci, którzy pamiętają, tak jak ja, mają obowiązek przypominać, ażeby ta wielkość trwała i tworzyła przyszłość Narodu i

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to duże miasto w województwie podlaskim nad rzeką Narwią. Historia

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ Witaj Św. Stanisławie, czy mogę z Tobą przeprowadzić wywiad? - Witam. Tak bardzo chętnie udzielę wywiadu. Gdzie i kiedy się urodziłeś? - Urodziłem się w Październiku 1550r.

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny KLUCZ ODPOWIEDZI K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny Zadanie 1. max. 7 p. Wiosna Ludów na ziemiach polskich Zaznacz w tabeli (wpisując w odpowiednią rubrykę literę ), czy poniższe

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C.

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Rozdział II. Za wolną Polskę GRUPA A 0 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Wykrzyknąłem z uniesieniem [ ]: Niech żyje Polska wolna, cała i niepodległa!, co w ogóle

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

HISTORYCZNE ROCZNICE ROKU 2014

HISTORYCZNE ROCZNICE ROKU 2014 ,,To, co przeżyło jedno pokolenie, drugie przerabia w sercu i w pamięci. HISTORYCZNE ROCZNICE ROKU 2014 Rok 2014 obfituje w ważne dla Polski rocznice historyczne- zarówno wydarzeń, które kształtowały dzieje

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 149/XXXIV/2014 RADY DZIELNICY URSUS M.ST. WARSZAWY z dnia 27 marca 2014 r.

UCHWAŁA Nr 149/XXXIV/2014 RADY DZIELNICY URSUS M.ST. WARSZAWY z dnia 27 marca 2014 r. UCHWAŁA Nr 149/XXXIV/2014 RADY DZIELNICY URSUS M.ST. WARSZAWY w sprawie wystąpienia do Rady m.st. Warszawy o nadanie nazwy ulicy w Dzielnicy Ursus m.st. Warszawa Na podstawie art. 13 ust. 2 Statutu Dzielnicy

Bardziej szczegółowo

Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Joanna Orlik Dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury

Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Joanna Orlik Dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury W 2015 roku kontynuujemy Małopolski Program Obchodów 100-lecie I wojny światowej, którego celem jest upamiętnienie ofiar tego konfliktu, ale również pobudzenie do refleksji nad zmianami, jakie zapoczątkowała

Bardziej szczegółowo

malarz, pedagog Nowozubkow, zdjęcie miasta z początków wieku 20.

malarz, pedagog Nowozubkow, zdjęcie miasta z początków wieku 20. Józef Jan Zimmerman malarz, pedagog Urodził się 2.3.1887 r. w Warszawie, w domu Jana (zarządzał zakładem garbarskim Temler i Szwede w Warszawie) i Cecyli Zimmermanów (matka z domu Pawłowska); zmarł 4.10.1954

Bardziej szczegółowo

WYNIKI WIELKIEGO TESTU HISTORYCZNEGO 2012 PRZEPROWADZONEGO Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 45

WYNIKI WIELKIEGO TESTU HISTORYCZNEGO 2012 PRZEPROWADZONEGO Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 45 WYNIKI WIELKIEGO TESTU HISTORYCZNEGO 2012 PRZEPROWADZONEGO Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 45 1. Pierwszy król Polski, który pochodził z dynastii Piastów to:

Bardziej szczegółowo