RESEARCH ON RANDOM PROPERTIES OF POLLUTANTS EMISSION PROCESSES OF VEHICLES ENGINES UTILIZED IN CITIES

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RESEARCH ON RANDOM PROPERTIES OF POLLUTANTS EMISSION PROCESSES OF VEHICLES ENGINES UTILIZED IN CITIES"

Transkrypt

1 Journal of KONES Internal Combustion Engines 3, vol., No 3-4 RESEARCH ON RANDOM PROPERTIES OF POLLUTANTS EMISSION PROCESSES OF VEHICLES ENGINES UTILIZED IN CITIES Zdzisław Chłopek Politechnika Warszawska, Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych, Instytut Pojazdów, Zakład Silników Spalinowych 54 Warszawa, ul. Narbutta 84 tel./fax () 84934, e mail Tomasz Polichnowski Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie 3 3 Warszawa ul. Golędzinowska tel./fax () 8936, e mail Abstract Organization and traffic control in city centres are those solutions permitting rational influence on quality of transport services and on minimization of their damaging influence on environment. Vehicles ecological properties for pollutants emission reasons are highly sensible on engines working conditions, determined by vehicles speed processes. Both, traffic characteristics and ecological properties are saddled with high level of indeterminacy. According to it, there exist purposefulness in treatment of these processes as random. In the research, there was conducted the probabilistic analysis of traffic conditions and their ecological characteristics at intersections with traffic organization modernized by the authors. BADANIA PRZYPADKOWYCH WŁAŚCIWOŚCI PROCESÓW EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z SILNIKÓW POJAZDÓW PORUSZAJĄCYCH SIĘ W MIASTACH Streszczenie Organizacja i sterowanie ruchu pojazdów w centrach miejskich jest jednym z rozwiązań umożliwiających racjonalne oddziaływanie na jakość wykonywania pracy przewozowej przez pojazdy oraz na minimalizację ich szkodliwego oddziaływania na środowisko. Właściwości ekologiczne pojazdów ze względu na emisję zanieczyszczeń są silnie wrażliwe na warunki pracy silników, zdeterminowane procesami prędkości samochodów. Zarówno charakterystyka ruchu pojazdów, jak i ich właściwości ekologiczne, są obarczone wysokim poziomem nieokreśloności. Istnieje w związku z tym celowość traktowania tych procesów jako przypadkowych. W pracy dokonano analizy probabilistycznej warunków ruchu pojazdów oraz ich charakterystyk ekologicznych na skrzyżowaniu o organizacji ruchu zmodernizowanej przez autorów.. Wprowadzenie Organizacja i sterowanie ruchu pojazdów w centrach miejskich jest jednym z rozwiązań umożliwiających racjonalne oddziaływanie na jakość wykonywania pracy przewozowej przez pojazdy [] oraz na minimalizację ich szkodliwego oddziaływania na środowisko [8]. Dzięki modelowaniu ruchu pojazdów w obszarach skrzyżowań oraz emisji zanieczyszczeń z silników pojazdów istnieje możliwość oceny skuteczności planowanych zmian organizacji i sterowania ruchu pojazdów ze względu na przepustowość skrzyżowań oraz oddziaływanie motoryzacji na środowisko [3 7]. Właściwości ekologiczne silników spalinowych ze względu na emisję zanieczyszczeń są silnie zależne od warunków pracy silników, te z kolei w wypadku silników trakcyjnych są

2 zdeterminowane warunkami ruchu pojazdów. Zarówno charakterystyka ruchu pojazdów w rzeczywistym użytkowaniu, jak i ich właściwości ekologiczne, są obarczone wysokim poziomem nieokreśloności. Istnieje w związku z tym celowość traktowania tych procesów jako przypadkowych. W pracy dokonano analizy probabilistycznej warunków ruchu pojazdów oraz ich charakterystyk ekologicznych na skrzyżowaniu o organizacji ruchu zmodernizowanej przez autorów.. Badania symulacyjne emisji zanieczyszczeń z silników pojazdów poruszających się na skrzyżowaniu Badania symulacyjne przeprowadzono dla skrzyżowania z ruchem okrężnym typu trzywylotowe rondo w Zielonej Górze (rysunek skrzyżowanie przed modernizacją i po niej). Z powodu niedostatecznej przepustowości skrzyżowania wykonano badania symulacyjne ruchu pojazdów po dokonaniu wariantów modernizacji organizacji ruchu. Spośród analizowanych wariantów modernizacji wybrano rozwiązanie z dodatkowymi wlotami na dwóch najbardziej obciążonych kierunkach. Rys.. Schemat ronda przed modernizacją i po modernizacji Fig.. Scheme of circular intersection before and after modernization Do badań symulacyjnych ruchu pojazdów na skrzyżowaniu zastosowano programowanie w środowisku VISSIM (Verkehr in Städten Simulation symulacja ruchu w miastach), opracowanym w Technische Universität Karlsruhe [3 7]. Podstawowymi wielkościami wejściowymi modelu ruchu pojazdów są dane nt. konfiguracji dróg i zastosowanych algorytmów sterowania ruchu oraz struktura i natężenie ruchu pojazdów. Strukturę pojazdów określają rozpatrywane kategorie pojazdów. Wielkościami wyjściowymi modelu są prędkości poszczególnych pojazdów, poruszających się w analizowanym obszarze. Na rysunku przedstawiono analizowaną strukturę skrzyżowania z wyróżnieniem strumieni ruchu pojazdów. 3 3 Rys.. Strumienie ruchu pojazdów na rondzie Fig.. Traffic streams in the circular intersection W celu oceny stacjonarności procesów średnich prędkości pojazdów na rondzie

3 przeprowadzono symulacje dla ruchu trwającego 8 h. Analizowano ruch pojazdów należących do dwóch kategorii: samochodów osobowych oraz samochodów ciężarowych dla natężeń ruchu pojazdów równych średnim natężeniom wyznaczonym eksperymentalnie. Na rysunku 3 przedstawiono przykładowy zbiór prędkości średnich kolejnych samochodów osobowych w strumieniu ruchu przed modernizacją ronda v m oraz bieżące charakterystyki zbioru: wartość średnią AV(v m ) i odchylenie standardowe d(v m ), wyznaczone z zależności: N N ti N i= AV [ v ( t )] = v ( ) ; d [ v ( t )] N = N i= ( v ( t ) AV[ v ( t )]) i N i gdzie: N bieżący numer pojazdu, t czas, który jest przyporządkowany pojazdowi (średnia wartość czasu wjazdu na odcinek kontrolny strumienia ruchu i wyjazdu z niego); indeksy prędkości średniej: pierwszy indeks oznacza numer strumienia ruchu, drugi indeks rodzaj kategorii samochodu: osobowy, ciężarowy. v m, AV(v m ), d(v m ) [km/h] Rys. 3. Zbiór prędkości średnich kolejnych samochodów osobowych w strumieniu ruchu przed modernizacją ronda v m oraz bieżące charakterystyki zbioru: wartość średnia AV(v m ) i odchylenie standardowe d(v m ) Fig. 3. The collection of average velocities of successive cars within the traffic stream before modernization vm and actual characteristics of: average value AV(vm) and standard deviation d(vm). W celu przeanalizowania zagadnienia stacjonarności procesów prędkości średnich poszczególnych pojazdów w poszczególnych strumieniach ruchu podzielono każdy z tych zbiorów na kolejnych próbek i wyznaczono dla próbek charakterystyki punktowe, m.in. : wartość średnią, medianę i odchylenie standardowe. Na rysunku 4 przedstawiono charakterystyki punktowe dla próbek zbioru prędkości średnich kolejnych samochodów osobowych w strumieniu ruchu przed modernizacją ronda. W analizach pominięto próbkę I, dla której wyniki są wyraźnie zakłócone warunkami początkowymi. W wyniku analizy stacjonarności procesów prędkości średnich poszczególnych pojazdów w poszczególnych strumieniach ruchu stwierdzono stosunkowo niewielkie różnice w zbiorach charakterystyk punktowych. Największe różnice występują dla odchylenia standardowego, natomiast dla wartości średniej i mediany różnice przeciętnie nie przekraczały kilku procentów. Postanowiono w związku z tym nie przeprowadzać kolejnych testów stacjonarności badanych procesów [, 9] i przyjąć dla potrzeb prowadzonych rozważań, że t [s]

4 analizowane procesy są stacjonarne. Potwierdzeniem stacjonarności badanych procesów są stosunkowo zgodne ze sobą gęstości prawdopodobieństw w poszczególnych próbkach zbioru, aproksymowane gęstościami o rozkładzie normalnym (rysunek 5). Na rysunku 6 przedstawiono gęstość prawdopodobieństwa prędkości średniej kolejnych samochodów osobowych w strumieniu ruchu przed modernizacją ronda: estymatę dyskretną i jej aproksymację gęstością prawdopodobieństwa o rozkładzie normalnym. AV(v m ), M(v m ), d(v m ) [km/h] AV M d II III IV V VI VII VIII IX X Próbka Rys. 4. Charakterystyki punktowe w próbkach zbioru prędkości średnich kolejnych samochodów osobowych w strumieniu ruchu przed modernizacją ronda: wartość średnia AV(v m ), mediana M(v m ) i odchylenie standardowe d(v m ) Fig. 4. Point characteristics in average velocity collection samples of successive cars in the stream of traffic before modernization of the roundabout: average value AV(vm), median M(vm) and standard deviation d(vm) f(v m ) [(km/h) - ],3,5,,5,, v m [km/h] f(v m ) [(km/h) - ],5,,5,,5 3 4 v m [km/h] Rys. 5. Gęstość prawdopodobieństwa f(v m ) w próbkach zbioru prędkości średniej v m kolejnych samochodów osobowych w strumieniu ruchu przed modernizacją ronda Fig. 5. Density of probability f(vm) in samples of average velocity collection vm of successive cars in the traffic stream before the roundabout was modernized. Rys. 6. Gęstość prawdopodobieństwa f(v m ) prędkości średniej v m kolejnych samochodów osobowych w strumieniu ruchu przed modernizacją ronda Fig. 6. Density of probability f(vm) of average velocity vm of successive cars within the traffic stream before the modernization. W wyniku badań symulacyjnych wyznaczono charakterystyki punktowe (np. wartość średnia rysunek 7) oraz aproksymowane funkcjami normalnymi gęstości prawdopodobieństwa ( rysunek 8) średnich prędkości kolejnych pojazdów w poszczególnych strumieniach ruchu przed modernizacją i po modernizacji ronda.

5 AV(v m ) [km/h] Rys. 7. Wartość średnia prędkości średniej AV(v m ) kolejnych samochodów osobowych i ciężarowych w strumieniach ruchu, i 3 przed modernizacją (oznaczenie ) i po modernizacji (oznaczenie ) ronda Fig. 7. Average value of average speed AV(vm) of successive cars and lorries within traffic streams, i 3 before modernization (signature ) and after modernization (signature ) f(v m ) [(km/h) - ] f(v m ) [(km/h) - ] f(v m3 ) [(km/h) - ],5,,5,, v m [km/h],5,,5,, v m [km/h],5,,5,, v m3 [km/h] f(v m ) [(km/h) - ] f(v f(v m ) [(km/h) - m3 ) [(km/h) - ] ],5,,5,, v m [km/h],5,,5,, v m [km/h],5,,5,, v m3 [km/h] Rys. 8. Gęstość prawdopodobieństwa f(v m ) prędkości średniej v m kolejnych samochodów osobowych i ciężarowych w strumieniach ruchu, i 3 przed modernizacją i po modernizacji ronda Fig. 8. Density of probability f(vm) of average speed vm of successive cars and lorries in the traffic streams,, 3 before and after the modernization. Do modelowania emisji zanieczyszczeń z silników pojazdów (tlenek węgla CO, węglowodory HC, tlenki azotu NO x i cząstki stałe PM) przyjęto założenie, że są one zależne funkcyjnie od średniej prędkości ruchu [3 8]. Przykłady ekologicznych charakterystyk samochodów, wyznaczone na podstawie oprogramowania INFRAS AG [,

6 ], są przedstawione na rysunku 9 [7]. b CO [g/km] Samochody osobowe v m [km/h] b CO [g/km] Samochody ciężarowe v m [km/h] Rys. 9. Zależność emisji drogowej tlenku węgla b CO od prędkości średniej v m Fig. 9. Dependency of carbon monoxide road emission bco on average velocity vm. W wyniku przeprowadzonych badań wyznaczono charakterystyki ekologiczne dla pojazdów poruszających się w poszczególnych strumieniach ruchu (rysunki i ). Samochody osobowe Samochody ciężarowe f(b CO ) [(g/km) - ],5,,5,,5 f(b CO ) [(g/km) - ],3,5,,5,,5 5 5 b CO [g/km] b CO [g/km] Rys.. Gęstość prawdopodobieństwa f(b CO ) emisji drogowej tlenku węgla b CO samochodów osobowych w strumieniu ruchu przed modernizacją i po motoryzacji ronda Fig.. Density of probability f(bco) of carbon monoxide road emission bco by cars within the traffic stream before modernization and after modernization Stwierdzono znaczne zmniejszenie w wyniku modernizacji skrzyżowania średniej wartości emisji drogowej zanieczyszczeń (rysunek i tabela), przekraczające w wypadkach ekstremalnych 6%. Tabela: Wartości ekstremalne względnego zmniejszenia wartości średniej emisji drogowej zanieczyszczeń δb z przeciętnego samochodu osobowego i przeciętnego samochodu ciężarowego w strumieniach ruchu, i 3 przed modernizacją i po modernizacji ronda δb Minimum Maksimum [%] CO 39, 64,9 HC 4,8 64,3 NO x,3 47,3 PM 38, 58,8

7 b CO [g/km] b HC [g/km] 4 b NOx [g/km] 5 5 b PM [g/km],5,5 Rys.. Wartość średnia emisji drogowej zanieczyszczeń b z przeciętnego samochodu osobowego i przeciętnego samochodu ciężarowego w strumieniach ruchu, i 3 przed modernizacją i po modernizacji ronda (opis zmiennej niezależnej analogiczny do opisu indeksów prędkości średniej) Fig.. Average value of pollution emission b by an average car and an average lorry within the traffic streams, and 3 before modernization of the roundabout and after (description of an independent variable is analogical to the description of an indexed average velocity) δb,7,6,5,4,3,, CO HC NOx PM Rys.. Względne zmniejszenie wartości średniej emisji drogowej zanieczyszczeń δb z przeciętnego samochodu osobowego i przeciętnego samochodu ciężarowego w strumieniach ruchu, i 3 przed modernizacją i po modernizacji ronda Fig.. Relative decrease of average value of road emission of pollution b by an average car and an average lorry within the traffic streams,, and 3 before and after modernization of the roundabout 3. Podsumowanie Wyniki badań symulacyjnych emisji zanieczyszczeń z silników spalinowych pojazdów poruszających się w obszarze skrzyżowań upoważniają do sformułowania wniosku, że ekologiczne właściwości silników trakcyjnych są w znaczny sposób wrażliwe na przypadkowe warunki, determinujące ruch pojazdów, w zróżnicowany sposób dla poszczególnych zanieczyszczeń i różnych zakłóceń jazdy. Głębsza analiza prawidłowości zależności probabilistycznych charakterystyk ekologicznych właściwości silników spalinowych od zakłóconych przypadkowo warunków ruchu pojazdów stanowi niezbędny element optymalizacji organizacji i sterowania transportu w centrach miejskich ze względu na zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska.

8 Literatura [] BUWAL, INFRAS AG: Luftschadstoffemissionen des Strassenverkehrs 95. BUWAL Bericht Nr. 55, 995. [] Bendat J.S., Piersol A.G.: Metody analizy i pomiaru sygnałów losowych. PWN. Warszawa 976. [3] Chłopek Z., Polichnowski T.: Badania symulacyjne emisji zanieczyszczeń przez silniki pojazdów użytkowanych w miastach. Journal of KONES. [4] Chłopek Z., Polichnowski T.: Badania symulacyjne ruchu pojazdów w centrach miast. Teka Komisji Naukowo Problemowej Motoryzacji PAN. Kraków 3. [5] Chłopek Z., Polichnowski T.: Modelowanie emisji zanieczyszczeń z pojazdów poruszających się na skrzyżowaniach modelowanie emisji zanieczyszczeń z pojazdów poruszających się na skrzyżowaniach. Archiwum Motoryzacji 4/. [6] Chłopek Z., Polichnowski T.: Ocena wpływu organizacji ruchu pojazdów na skrzyżowaniach na emisję spalin. Rozdział w monografii Ekotechnologie XXI wieku pod red. I.Wiatr. Wydawnictwo Naukowe Gabriel Borowski. Nałęczów. [7] Chłopek Z., Polichnowski T.: Sterowanie ruchu pojazdów w miastach ze względu na zmniejszenie emisji zanieczyszczeń. Konferencja Naukowo Techniczna Pojazd a Środowisko. Radom 3. [8] Chłopek Z.: Ocena wpływu organizacji ruchu pojazdów drogowych na globalną emisję substancji szkodliwych dla środowiska naturalnego. Chemia i Inżynieria Ekologiczna T. 7, Nr 7/. [9] Sobczyk K.: Metody dynamiki statystycznej. PWN. Warszawa 973. [] Datka S., Suchorzewski W., Tracz M.: Inżynieria ruchu. WKŁ. Warszawa 999. [] INFRAS AG: Handbuch für Emissionsfaktoren des Strassenverkehrs. Version.. Bern 999.

SIMULATION RESEARCHES OF THE POLLUTION EMISSION BY THE VEHICLES ENGINES USED IN CITIES

SIMULATION RESEARCHES OF THE POLLUTION EMISSION BY THE VEHICLES ENGINES USED IN CITIES Journal of KONES Internal Combustion Engines 22 No. 3 4 ISSN 23 45 SIMULATION RESEARCHES OF THE POLLUTION EMISSION BY THE VEHICLES ENGINES USED IN CITIES Zdzisław Chłopek Politechnika Warszawska, Wydział

Bardziej szczegółowo

ŻYCIORYS ZAWODOWY - Tomasz Polichnowski

ŻYCIORYS ZAWODOWY - Tomasz Polichnowski DANE DO KONTAKTU TEL. +48 728 227 706 E-mail: tomek.polichnowski@icloud.com Adres do kontaktu: ul Wiejska 12a, 00-490 Warszawa WYKSZTAŁCENIE, ODBYTE STUDIA I SZKOLENIA Wojskowa Akademia Techniczna, Warszawa

Bardziej szczegółowo

BADANIA RUCHU POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH W WARUNKACH POLSKICH

BADANIA RUCHU POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH W WARUNKACH POLSKICH BADANIA RUCHU POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH W WARUNKACH POLSKICH ZDZISŁAW CHŁOPEK 1, JACEK BIEDRZYCKI 2, JAKUB LASOCKI 3, PIOTR WÓJCIK 4 Politechnika Warszawska, Przemysłowy Instytut Motoryzacji (PIMOT) Streszczenie

Bardziej szczegółowo

The forecast of the pollutant emission from automotive internal combustion engines in Poland by 2030

The forecast of the pollutant emission from automotive internal combustion engines in Poland by 2030 Article citation info: CŁOPEK Z., WAŚKIEWICZ J. he forecast of the pollutant emission from automotive internal combustion engines in Poland by 23. Combustion Engines. 215, 162(3), 186-191. ISSN 23-9896.

Bardziej szczegółowo

BADANIA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ I ZUŻYCIA PALIWA W TESTACH SYMULUJĄCYCH RZECZYWISTE WARUNKI UŻYTKOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO

BADANIA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ I ZUŻYCIA PALIWA W TESTACH SYMULUJĄCYCH RZECZYWISTE WARUNKI UŻYTKOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO BADANIA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ I ZUŻYCIA PALIWA W TESTACH SYMULUJĄCYCH RZECZYWISTE WARUNKI UŻYTKOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO ZDZISŁAW CHŁOPEK 1, JACEK BIEDRZYCKI 2, JAKUB LASOCKI 3,PIOTR WÓJCIK 4 Politechnika

Bardziej szczegółowo

PTNSS-2011-SS1-106. The research of the probabilistic characteristics of exhaust emissions from vehicle engines

PTNSS-2011-SS1-106. The research of the probabilistic characteristics of exhaust emissions from vehicle engines Zdzisław CHŁOPEK PTNSS-2011-SS1-106 The research of the probabilistic characteristics of exhaust emissions from vehicle engines The influence of the probability density of the average speed on the probability

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 Piotr Szczęsny 1 WPŁYW WYBRANYCH PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH NA TOKSYCZNOŚĆ SPALIN POJAZDÓW Z SILNIKAMI O ZAPŁONIE ISKROWYM 1. Wprowadzenie Praca przedstawia

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTU POJAZDÓW 1(92)/213 Zdzisław Chłopek 1, Jacek Biedrzycki 2, Jakub Lasocki 3, Piotr Wójcik 4 EMISJA ZANIECZYSZCZEŃ Z SILNIKA SAMOCHODU W TESTACH JEZDNYCH SYMULUJĄCYCH RZECZYWISTE

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Rolnicza 5(93)/2007

Inżynieria Rolnicza 5(93)/2007 Inżynieria Rolnicza 5(9)/7 WPŁYW PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI WEJŚCIOWYCH PROCESU EKSPANDOWANIA NASION AMARANTUSA I PROSA W STRUMIENIU GORĄCEGO POWIETRZA NA NIEZAWODNOŚĆ ICH TRANSPORTU PNEUMATYCZNEGO Henryk

Bardziej szczegółowo

Biogas buses of Scania

Biogas buses of Scania Zdzisław CHŁOPEK PTNSS-2012-SS1-135 Biogas buses of Scania The paper presents the design and performance characteristics of Scania engines fueled by biogas: OC9G04 and G05OC9. These are five cylinders

Bardziej szczegółowo

Wpływ motoryzacji na jakość powietrza

Wpływ motoryzacji na jakość powietrza Instytut Pojazdów Samochodowych i Silników Spalinowych Marek Brzeżański Wpływ motoryzacji na jakość powietrza Spotkanie Grupy Roboczej ds. Ochrony Powietrza i Energetyki Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

Rozkład prędkości statków na torze wodnym Szczecin - Świnoujście

Rozkład prędkości statków na torze wodnym Szczecin - Świnoujście KASYK Lech 1 Rozkład prędkości statków na torze wodnym Szczecin - Świnoujście Tor wodny, strumień ruchu, Zmienna losowa, Rozkłady dwunormalne Streszczenie W niniejszym artykule przeanalizowano prędkości

Bardziej szczegółowo

PRĘDKOŚĆ A NATĘŻENIE RUCHU NA DRODZE WIELOPASOWEJ SPEED AND TRAFFIC VOLUME ON THE MULTILANE HIGHWAY

PRĘDKOŚĆ A NATĘŻENIE RUCHU NA DRODZE WIELOPASOWEJ SPEED AND TRAFFIC VOLUME ON THE MULTILANE HIGHWAY ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2009 Seria: TRANSPORT z. 65 Nr kol.1807 Aleksander SOBOTA PRĘDKOŚĆ A NATĘŻENIE RUCHU NA DRODZE WIELOPASOWEJ Streszczenie. Celem artykułu jest analiza zależności pomiędzy

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRĘDKOŚCI POJAZDÓW NA WIELKOŚĆ EMISJI SPALIN NA MIEJSKIM ODCINKU DROGOWYM

WPŁYW PRĘDKOŚCI POJAZDÓW NA WIELKOŚĆ EMISJI SPALIN NA MIEJSKIM ODCINKU DROGOWYM ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2011 Seria: TRANSPORT z. 70 Nr kol. 1835 Marzena JAROSZEK, Robert WIESZAŁA WPŁYW PRĘDKOŚCI POJAZDÓW NA WIELKOŚĆ EMISJI SPALIN NA MIEJSKIM ODCINKU DROGOWYM Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE SPLOTU FUNKCJI DO OPISU WŁASNOŚCI NIEZAWODNOŚCIOWYCH UKŁADÓW Z REZERWOWANIEM

ZASTOSOWANIE SPLOTU FUNKCJI DO OPISU WŁASNOŚCI NIEZAWODNOŚCIOWYCH UKŁADÓW Z REZERWOWANIEM 1-2011 PROBLEMY EKSPLOATACJI 205 Zbigniew ZDZIENNICKI, Andrzej MACIEJCZYK Politechnika Łódzka, Łódź ZASTOSOWANIE SPLOTU FUNKCJI DO OPISU WŁASNOŚCI NIEZAWODNOŚCIOWYCH UKŁADÓW Z REZERWOWANIEM Słowa kluczowe

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/213 Zdzisław Chłopek 1, Tomasz Szczepański 2 EKOLOGICZNE ASPEKTY EKSPLOATACJI SAMOCHODÓW ELEKTRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE OCENY ZUŻYCIA ENERGII 1. Wstęp Ekologiczne

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

BADANIA EMISJI ZWIĄZKÓW SZKODLIWYCH W STATKACH POWIETRZNYCH

BADANIA EMISJI ZWIĄZKÓW SZKODLIWYCH W STATKACH POWIETRZNYCH Jerzy Merkisz BADANIA EMISJI ZWIĄZKÓW SZKODLIWYCH W STATKACH POWIETRZNYCH Praca przewozowa x10 6 [tonokilometry] Wskaźnik pracy przewozowej w transporcie lotniczym wg ICAO 6000000 5000000 4000000 3000000

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODAMI SYMULACYJNYMI

WYZNACZANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODAMI SYMULACYJNYMI WYZNACZANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODAMI SYMULACYJNYMI Stefan WÓJTOWICZ, Katarzyna BIERNAT ZAKŁAD METROLOGII I BADAŃ NIENISZCZĄCYCH INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI ul. Pożaryskiego 8, 04-703 Warszawa tel. (0)

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA Magisterska

PRACA DYPLOMOWA Magisterska POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych PRACA DYPLOMOWA Magisterska Studia stacjonarne dzienne Semiaktywne tłumienie drgań w wymuszonych kinematycznie układach drgających z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

THE DEPENDENCE OF TIME DELAY FROM QUEUE LENGTH ON INLET OF SIGNALIZED INTERSECTION

THE DEPENDENCE OF TIME DELAY FROM QUEUE LENGTH ON INLET OF SIGNALIZED INTERSECTION ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 28 Seria: TRANSPORT z. 64 Nr kol. 183 Grzegorz SIERPIŃSKI STRATY CZASU A DŁUGOŚĆ KOLEJKI NA WLOCIE SKRZYŻOWANIA Z SYGNALIZACJĄ ŚWIETLNĄ Streszczenie. W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu rozwoju elektromobilności na stan jakości powietrza

Ocena wpływu rozwoju elektromobilności na stan jakości powietrza Ocena wpływu rozwoju elektromobilności na stan jakości powietrza Paweł Durka (1) Joanna Strużewska (1,2) Jacek W. Kamiński (1,3) Grzegorz Jeleniewicz (1) Paweł Czapski (1) 1 IOŚ-PIB, Zakład Modelowania

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ W OKREŚLENIU PRĘDKOŚCI EES ZDERZENIA SAMOCHODÓW WYZNACZANEJ METODĄ EKSPERYMENTALNO-ANALITYCZNĄ

NIEPEWNOŚĆ W OKREŚLENIU PRĘDKOŚCI EES ZDERZENIA SAMOCHODÓW WYZNACZANEJ METODĄ EKSPERYMENTALNO-ANALITYCZNĄ NIEPEWNOŚĆ W OKREŚLENIU PRĘDKOŚCI EES ZDERZENIA SAMOCHODÓW WYZNACZANEJ METODĄ EKSPERYMENTALNO-ANALITYCZNĄ Karol SZTWIERTNIA 1, Marek GUZEK, Janusz JANUŁA 3 Streszczenie Przedmiotem artykułu jest niepewność

Bardziej szczegółowo

OCENA DIAGNOSTYCZNA STANU TECHNICZNEGO POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH W WYBRANEJ STACJI DIAGNOSTYCZNEJ

OCENA DIAGNOSTYCZNA STANU TECHNICZNEGO POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH W WYBRANEJ STACJI DIAGNOSTYCZNEJ Stanisław WALUSIAK Wiktor PIETRZYK Andrzej SUMOREK OCENA DIAGNOSTYCZNA STANU TECHNICZNEGO POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH W WYBRANEJ STACJI DIAGNOSTYCZNEJ The diagnostic evaluation of technical status of automotive

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi modułu "Samochody" do pakietu "Operat" wersja uproszczona, wskaźniki wg. prof. Z. Chłopka z 2002 r.

Instrukcja obsługi modułu Samochody do pakietu Operat wersja uproszczona, wskaźniki wg. prof. Z. Chłopka z 2002 r. PROEKO Ryszard Samoć 62-800 Kalisz, ul. Biernackiego 8 tel./fax (0-62) 7573-987 E-mail :ryszard@samoc.net, biuro@proekors.pl w w w. p r o e k o - r s. p l Instrukcja obsługi modułu "Samochody" do pakietu

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu TR.SIS408 Ochrona środowiska w transporcie Wersja przedmiotu 2013/14 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Mgr inŝ. Wojciech Kamela Mgr inŝ. Marcin Wojs

Mgr inŝ. Wojciech Kamela Mgr inŝ. Marcin Wojs Profesorowie Pracownicy Zakładu adu Silników w Spalinowych prof. dr hab. inŝ. Stanisław W. Kruczyński(kierownik Zakładu) prof. dr hab. inŝ. Zdzisław Chłopek Docenci Doc. dr inŝ. Maciej Tułodziecki Adiunkci

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(97)/2014

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(97)/2014 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(97)/2014 Zdzisław Chłopek 1, Jakub Lasocki 2 BADANIA ZUŻYCIA ENERGII PRZEZ SAMOCHÓD ELEKTRYCZNY W WARUNKACH RUCHU W MIEŚCIE 1. Wprowadzenie Pojazdy z napędem elektrycznym

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU

PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Tadeusz Pindór Mariusz Trela PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU Tadeusz Pindór, dr hab. inż. Akademia Górniczo-Hutnicza Mariusz

Bardziej szczegółowo

Ocena kosztów zastosowania komunikacji opartej na pojazdach elektrycznych

Ocena kosztów zastosowania komunikacji opartej na pojazdach elektrycznych Ocena kosztów zastosowania komunikacji opartej na pojazdach elektrycznych Konferencja: Potrzeby i standardy usług publicznych w siedmiu gminach Województwa Lubuskiego Nowy Kisielin, 28 maja 2014 Wybór

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozwoju elektromobilności w Polsce na zanieczyszczenie powietrza

Wpływ rozwoju elektromobilności w Polsce na zanieczyszczenie powietrza Wpływ rozwoju elektromobilności w Polsce na zanieczyszczenie powietrza Paweł Durka (1) Joanna Strużewska (1,2) Jacek W. Kamiński (1,3) Grzegorz Jeleniewicz (1) 1 IOŚ-PIB, Zakład Modelowania Atmosfery i

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE RUCHU AUTOBUSÓW NA WSPÓLNYM PASIE AUTOBUSOWO-TRAMWAJOWYM

MODELOWANIE RUCHU AUTOBUSÓW NA WSPÓLNYM PASIE AUTOBUSOWO-TRAMWAJOWYM mgr inż. Tomasz Dybicz MODELOWANIE RUCHU AUTOBUSÓW NA WSPÓLNYM PASIE AUTOBUSOWO-TRAMWAJOWYM W Instytucie Dróg i Mostów Politechniki Warszawskiej prowadzone są prace badawcze nad zastosowaniem mikroskopowych

Bardziej szczegółowo

PRÓBA OSZACOWANIA KORZYŚCI ŚRODOWISKOWYCH PŁYNĄCYCH Z WDROŻENIA STREFY ŚRODOWISKOWEJ W CENTRUM MIASTA POZNANIA

PRÓBA OSZACOWANIA KORZYŚCI ŚRODOWISKOWYCH PŁYNĄCYCH Z WDROŻENIA STREFY ŚRODOWISKOWEJ W CENTRUM MIASTA POZNANIA FINAŁOWA KONFERENCJA PRÓBA OSZACOWANIA KORZYŚCI ŚRODOWISKOWYCH PŁYNĄCYCH Z WDROŻENIA STREFY ŚRODOWISKOWEJ W CENTRUM MIASTA POZNANIA ATTEMPT TO ASSESS THE ENVIRONMENTAL BENEFITS FROM THE IMPLEMENTATION

Bardziej szczegółowo

Zastosowania techniki symulacji komputerowej do oceny efektywności rozwiązań zapewniających priorytety w ruchu pojazdów transportu zbiorowego

Zastosowania techniki symulacji komputerowej do oceny efektywności rozwiązań zapewniających priorytety w ruchu pojazdów transportu zbiorowego mgr inż. Tomasz Dybicz Zastosowania techniki symulacji komputerowej do oceny efektywności rozwiązań zapewniających priorytety w ruchu pojazdów transportu zbiorowego Do opisania możliwych technik symulacji

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu

POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu PRACA DYPLOMOWA BADANIA I MODELOWANIE PRACY UKŁADU NAPĘDOWEGO SAMOCHODU Z AUTOMATYCZNĄ SKRZYNIĄ BIEGÓW Autor: inŝ. Janusz Walkowiak Promotor:

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczenia torowiska na drogę hamowania tramwaju

Wpływ zanieczyszczenia torowiska na drogę hamowania tramwaju DYCHTO Rafał 1 PIETRUSZEWSKI Robert 2 Wpływ zanieczyszczenia torowiska na drogę hamowania tramwaju WSTĘP W Katedrze Pojazdów i Podstaw Budowy Maszyn Politechniki Łódzkiej prowadzone są badania, których

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 Zdzisław Chłopek 1, Tomasz Szczepański 2 BADANIE WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH DYNAMICZNYCH 1. Wstęp Wobec rosnących wymagań eksploatacyjnych

Bardziej szczegółowo

Inżynieria bezpieczeństwa i ekologia transportu

Inżynieria bezpieczeństwa i ekologia transportu Opis przedmiotu Kod przedmiotu TR.SIS408 Nazwa przedmiotu Ochrona środowiska w transporcie Wersja przedmiotu 2015/16 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom kształcenia Studia I stopnia Forma

Bardziej szczegółowo

Ekologistyka: samochód osobowy vs zrównoważony rozwój transportu indywidualnego

Ekologistyka: samochód osobowy vs zrównoważony rozwój transportu indywidualnego Ekologistyka: samochód osobowy vs zrównoważony rozwój transportu indywidualnego 1 2 Andrzej Wojcieszak Łukasz Wojcieszak Ekologistyka: samochód osobowy vs zrównoważony rozwój transportu indywidualnego

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 Zdzisław CHŁOPEK 1 EKOLOGICZNE SKUTKI ZASILANIA SILNIKÓW AUTOBUSÓW MIEJSKICH PALIWEM BIOGAZOWYM 1. Wstęp W poszukiwaniu proekologicznych rozwiązań w komunikacji

Bardziej szczegółowo

EKOLOGICZNE ASPEKTY SPALINOWYCH POJAZDÓW SZYNOWYCH EKSPLOATOWANYCH NA KRAJOWYCH LINIACH KOLEJOWYCH

EKOLOGICZNE ASPEKTY SPALINOWYCH POJAZDÓW SZYNOWYCH EKSPLOATOWANYCH NA KRAJOWYCH LINIACH KOLEJOWYCH Zygmunt Marciniak, Włodzimierz Stawecki Instytut Pojazdów Szynowych Tabor Ireneusz Pielecha, Jacek Pielecha Politechnika Poznańska, Instytut Silników Spalinowych i Transportu EKOLOGICZNE ASPEKTY SPALINOWYCH

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/12 Stanisław W. Kruczyński 1, Marcin K. Wojs 2, Piotr Orliński 3 OCENA PRZEMIAN TLENKÓW AZOTU W UTLENIAJĄCYCH REAKTORACH KATALITYCZNYCH SYSTEMU FILTRÓW CZĄSTEK

Bardziej szczegółowo

XIII Konferencja Szkoleniowa Badania Techniczne Pojazdów w Świetle Obowiązujących Przepisów

XIII Konferencja Szkoleniowa Badania Techniczne Pojazdów w Świetle Obowiązujących Przepisów XIII Konferencja Szkoleniowa Badania Techniczne Pojazdów w Świetle Obowiązujących Przepisów 2012 145 Tomasz Szczepański * WPŁYW REGULACJI RUCHU POJAZDÓW ZA POMOCĄ SYGNALIZACJI ŚWIETLNEJ NA DROGACH MIEJSKICH

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012 Stanisław W. Kruczyński 1, Janusz Januła 2, Maciej Kintop 3 OBLICZENIA SYMULACYJNE POWSTAWANIA NO X i CO PRZY SPALANIU OLEJU NAPĘDOWEGO I OLEJU RZEPAKOWEGO

Bardziej szczegółowo

INFLUENCE OF CHANGE QUALITY ENGINES PASSENGER CARS ON TOXIC COMPOUNDS EXHAUST EMISSION

INFLUENCE OF CHANGE QUALITY ENGINES PASSENGER CARS ON TOXIC COMPOUNDS EXHAUST EMISSION Journal of KONES Internal Combustion Engines 2003, vol. 10, 3-4 INFLUENCE OF CHANGE QUALITY ENGINES PASSENGER CARS ON TOXIC COMPOUNDS EXHAUST EMISSION Marek Idzior Politechnika Poznańska Instytut Silników

Bardziej szczegółowo

BADANIA MODELU IMISJI CZĄSTEK STAŁYCH PM10 W ŚRODOWISKU TRAS KOMUNIKACYJNYCH

BADANIA MODELU IMISJI CZĄSTEK STAŁYCH PM10 W ŚRODOWISKU TRAS KOMUNIKACYJNYCH BADANIA MODELU IMISJI CZĄSTEK STAŁYCH PM10 W ŚRODOWISKU TRAS KOMUNIKACYJNYCH ZDZISŁAW CHŁOPEK 1 Politechnika Warszawska Streszczenie W artykule przeanalizowano behawiorystyczne modele imisji cząstek stałych

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE SPLOTU FUNKCJI DO OPISU WŁASNOŚCI NIEZAWODNOŚCIOWYCH UKŁADÓW Z REZERWOWANIEM

ZASTOSOWANIE SPLOTU FUNKCJI DO OPISU WŁASNOŚCI NIEZAWODNOŚCIOWYCH UKŁADÓW Z REZERWOWANIEM Zbigniew ZDZIENNICKI Andrzej MACIEJCZYK Politechnika Łódzka, Łódź ZASTOSOWANIE SPLOTU FUNKCJI DO OPISU WŁASNOŚCI NIEZAWODNOŚCIOWYCH UKŁADÓW Z REZERWOWANIEM Słowa kluczowe Struktury równoległe układów niezawodnościowych,

Bardziej szczegółowo

MEZOSKALOWE MODELE RUCHU STATKÓW MORSKICH DLA SZACOWANIA EMISJI SPALIN

MEZOSKALOWE MODELE RUCHU STATKÓW MORSKICH DLA SZACOWANIA EMISJI SPALIN Małgorzata Pawlak Akademia Morska w Gdyni Leszek Piaseczny Akademia Marynarki Wojennej MEZOSKALOWE MODELE RUCHU STATKÓW MORSKICH DLA SZACOWANIA EMISJI SPALIN Streszczenie: W pracy rozpatrzono aspekty stosowania

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKI EKOLOGICZNE SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH PRZYPADKOWYCH

CHARAKTERYSTYKI EKOLOGICZNE SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH PRZYPADKOWYCH Zdzisław Chłopek Tomasz Szczepański CHARAKTERYSTYKI EKOLOGICZNE SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH PRZYPADKOWYCH Praca dotyczy metody oceny emisji zanieczyszczeń i zużycia paliwa dla silników spalinowych o

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 8 maja 2017 r. Pomiary prędkości w miejscach funkcjonowania fotoradarów

Warszawa, 8 maja 2017 r. Pomiary prędkości w miejscach funkcjonowania fotoradarów Pomiary prędkości w miejscach funkcjonowania fotoradarów Anna Zielińska anna.zielińska@its.waw.pl Instytut Transportu Samochodowego CEL POMIARÓW 1 stycznia 2016 roku około 400 fotoradarów obsługiwanych

Bardziej szczegółowo

Analiza zużycia paliwa przez silnik śmieciarki w warunkach cyklu pracy mechanizmu prasującego

Analiza zużycia paliwa przez silnik śmieciarki w warunkach cyklu pracy mechanizmu prasującego Analiza zużycia paliwa przez silnik w warunkach cyklu pracy mechanizmu prasującego Jacek Kropiwnicki, Jacek Czyżewicz, Mariusz Kopka, Grzegorz Książek Streszczenie W pracy przedstawiono analizę zużycia

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Inżynieria Rolnicza 6(131)/2011 OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Leonard Woroncow, Ewa Wachowicz Katedra Automatyki, Politechnika Koszalińska Streszczenie. W pracy przedstawiono wyniki

Bardziej szczegółowo

Comparative examination of pollutant emission from an automotive internal combustion engine with the use of vehicle driving tests

Comparative examination of pollutant emission from an automotive internal combustion engine with the use of vehicle driving tests Article citation info: CHŁOPEK, Z. et al. Comparative examination of pollutant emission from an automotive internal combustion engine with the use of vehicle driving tests. Combustion Engines. 2016, 164(1),

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM

WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM Tomasz Dyl Akademia Morska w Gdyni WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM W artykule określono wpływ odkształcenia

Bardziej szczegółowo

Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa

Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa MECHANIK 7/2014 Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH SIŁOWNI TURBINOWEJ Z REAKTOREM WYSOKOTEMPERATUROWYM W ZMIENNYCH

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wykorzystania paliw metanowych w transporcie

Środowiskowe aspekty wykorzystania paliw metanowych w transporcie Środowiskowe aspekty wykorzystania paliw metanowych w transporcie Izabela Samson-Bręk Zakład Odnawialnych Zasobów Energii Plan prezentacji Emisje z sektora transportu; Zobowiązania względem UE; Możliwości

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA VI RPO WO ZRÓWNOWAŻONY TRANSPORT NA RZECZ MOBILNOŚCI MIESZKAŃCÓW KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA VI RPO WO ZRÓWNOWAŻONY TRANSPORT NA RZECZ MOBILNOŚCI MIESZKAŃCÓW KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE OŚ PRIORYTETOWA VI RPO WO 2014-2020 ZRÓWNOWAŻONY TRANSPORT NA RZECZ MOBILNOŚCI MIESZKAŃCÓW KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Oś priorytetowa VI Zrównoważony transport na rzecz mobilności mieszkańców Działanie

Bardziej szczegółowo

Outlier to dana (punkt, obiekt, wartośd w zbiorze) znacznie odstająca od reszty. prezentacji punktów odstających jest rysunek poniżej.

Outlier to dana (punkt, obiekt, wartośd w zbiorze) znacznie odstająca od reszty. prezentacji punktów odstających jest rysunek poniżej. Temat: WYKRYWANIE ODCHYLEO W DANYCH Outlier to dana (punkt, obiekt, wartośd w zbiorze) znacznie odstająca od reszty. prezentacji punktów odstających jest rysunek poniżej. Przykładem Box Plot wygodną metodą

Bardziej szczegółowo

InŜynieria ruchu drogowego : teoria i praktyka / Stanisław Gaca, Wojciech Suchorzewski, Marian Tracz. - wyd. 1, dodr. - Warszawa, 2011.

InŜynieria ruchu drogowego : teoria i praktyka / Stanisław Gaca, Wojciech Suchorzewski, Marian Tracz. - wyd. 1, dodr. - Warszawa, 2011. InŜynieria ruchu drogowego : teoria i praktyka / Stanisław Gaca, Wojciech Suchorzewski, Marian Tracz. - wyd. 1, dodr. - Warszawa, 2011 Spis treści Wstęp 11 WaŜniejsze oznaczenia 14 1. UŜytkownicy dróg

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozwoju norm emisji spalin EURO na emisję zanieczyszczeń powietrza z pojazdów komunikacji miejskiej na przykładzie miasta Krakowa

Wpływ rozwoju norm emisji spalin EURO na emisję zanieczyszczeń powietrza z pojazdów komunikacji miejskiej na przykładzie miasta Krakowa Aleksandra Grzywa 1, Maciej Gliniak AGH Akademia Górniczo-Hutnicza Logistyka - nauka 2 Wpływ rozwoju norm emisji spalin EURO na emisję zanieczyszczeń powietrza z pojazdów komunikacji miejskiej na przykładzie

Bardziej szczegółowo

WYMIANA CIEPŁA W PROCESIE TERMICZNEGO EKSPANDOWANIA NASION PROSA W STRUMIENIU GORĄCEGO POWIETRZA

WYMIANA CIEPŁA W PROCESIE TERMICZNEGO EKSPANDOWANIA NASION PROSA W STRUMIENIU GORĄCEGO POWIETRZA Konopko Henryk Politechnika Białostocka WYMIANA CIEPŁA W PROCESIE TERMICZNEGO EKSPANDOWANIA NASION PROSA W STRUMIENIU GORĄCEGO POWIETRZA Streszczenie W pracy przedstawiono wyniki symulacji komputerowej

Bardziej szczegółowo

Euro Oil & Fuel Biokomponenty w paliwach do silników Diesla wpływ na emisję i starzenie oleju silnikowego

Euro Oil & Fuel Biokomponenty w paliwach do silników Diesla wpływ na emisję i starzenie oleju silnikowego Instytut Nafty i Gazu Prace Naukowe Instytutu Nafty I Gazu nr 172 Euro Oil & Fuel Biokomponenty w paliwach do silników Diesla wpływ na emisję i starzenie oleju silnikowego Bio-components in Diesel fuels

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

APPLICATION OF ACOUSTIC MAPS IN THE ANALYSIS OF ACOUSTIC SCREENS EFFICIENCY ON THE SECTION OF NATIONAL ROAD NO.94 IN DĄBROWA GÓRNICZA

APPLICATION OF ACOUSTIC MAPS IN THE ANALYSIS OF ACOUSTIC SCREENS EFFICIENCY ON THE SECTION OF NATIONAL ROAD NO.94 IN DĄBROWA GÓRNICZA ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2011 Seria: TRANSPORT z. 73 Nr kol. 1861 Anna OSMÓLSKA, Bogusław ŁAZARZ, Piotr CZECH WYKORZYSTANIE MAP AKUSTYCZNYCH W ANALIZIE SKUTECZNOŚCI EKRANÓW AKUSTYCZNYCH NA

Bardziej szczegółowo

OCENA ZAGROŻENIA HAŁASEM KOMUNIKACYJNYM NA ODCINKU DROGI KRAJOWEJ NR 94, PRZEBIEGAJĄCEJ PRZEZ DĄBROWĘ GÓRNICZĄ

OCENA ZAGROŻENIA HAŁASEM KOMUNIKACYJNYM NA ODCINKU DROGI KRAJOWEJ NR 94, PRZEBIEGAJĄCEJ PRZEZ DĄBROWĘ GÓRNICZĄ ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2011 Seria: TRANSPORT z. 72 Nr kol. 1860 Anna OSMÓLSKA, Bogusław ŁAZARZ, Piotr CZECH OCENA ZAGROŻENIA HAŁASEM KOMUNIKACYJNYM NA ODCINKU DROGI KRAJOWEJ NR 94, PRZEBIEGAJĄCEJ

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU TROLEJBUSÓW

ANALIZA ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU TROLEJBUSÓW ANALIZA ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU TROLEJBUSÓW Mgr inż. Ewa Siemionek* *Katedra Pojazdów Samochodowych, Wydział Mechaniczny, Politechnika Lubelska 20-618 Lublin, ul. Nadbystrzycka 36 1. WSTĘP Komunikacja miejska

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE WŁASNOŚCI TRAKCYJNO- -RUCHOWYCH LOKOMOTYW EU07 i ET22 ZE SKŁADEM TOWAROWYM

PORÓWNANIE WŁASNOŚCI TRAKCYJNO- -RUCHOWYCH LOKOMOTYW EU07 i ET22 ZE SKŁADEM TOWAROWYM 2-2009 PROBLEMY EKSPLOATACJI 121 Jerzy KWAŚNIKOWSKI, Grzegorz GRAMZA Politechnika Poznańska PORÓWNANIE WŁASNOŚCI TRAKCYJNO- -RUCHOWYCH LOKOMOTYW EU07 i ET22 ZE SKŁADEM TOWAROWYM Słowa kluczowe Kolejowe

Bardziej szczegółowo

Wpływ prędkości obrotowej silnika na emisję zanieczyszczeń przez samochód dostawczy

Wpływ prędkości obrotowej silnika na emisję zanieczyszczeń przez samochód dostawczy MERKISZ Jerzy 1 ANDRZEJEWSKI Maciej 2 NOWAK Mateusz 3 Wpływ prędkości obrotowej silnika na emisję zanieczyszczeń przez samochód dostawczy WSTĘP Obecnie na całym świecie panuje trend zmniejszania zużycia

Bardziej szczegółowo

KATALIZATOR DO PALIW

KATALIZATOR DO PALIW KATALIZATOR DO PALIW REDUXCO KATALIZATOR DO PALIW Katalizator REDUXCO jest stosowany jako dodatek do paliw węglowodorowych, jest substancją czynną zmniejszającą napięcie powierzchniowe węgla powodując

Bardziej szczegółowo

BADANIA WPŁYWU PRACY PRZY KOMPUTERZE NA ZDOLNOŚĆ PROWADZENIA POJAZDÓW CIĘŻAROWYCH

BADANIA WPŁYWU PRACY PRZY KOMPUTERZE NA ZDOLNOŚĆ PROWADZENIA POJAZDÓW CIĘŻAROWYCH BADANIA WPŁYWU PRACY PRZY KOMPUTERZE NA ZDOLNOŚĆ PROWADZENIA POJAZDÓW CIĘŻAROWYCH Krzysztof BALAWENDER, Mirosław JAKUBOWSKI, Artur KRZEMIŃSKI, Paweł WOJEWODA W artykule zostały przedstawione badania wpływu

Bardziej szczegółowo

STOCHOWSKA WYDZIAŁ IN

STOCHOWSKA WYDZIAŁ IN POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ I INFORMATYKI Instytut Maszyn Tłokowych i Techniki Sterowania Laboratorium: Środowiskowe oddziaływanie motoryzacji Ćwiczenie nr 4 Imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA VI RPO WO ZRÓWNOWAŻONY TRANSPORT NA RZECZ MOBILNOŚCI MIESZKAŃCÓW KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA VI RPO WO ZRÓWNOWAŻONY TRANSPORT NA RZECZ MOBILNOŚCI MIESZKAŃCÓW KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Załącznik do Uchwały Nr 5/2015 KM RPO WO 2014-2020 OŚ PRIORYTETOWA VI RPO WO 2014-2020 ZRÓWNOWAŻONY TRANSPORT NA RZECZ MOBILNOŚCI MIESZKAŃCÓW KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Oś priorytetowa VI Zrównoważony

Bardziej szczegółowo

Zmienność wiatru w okresie wieloletnim

Zmienność wiatru w okresie wieloletnim Warsztaty: Prognozowanie produktywności farm wiatrowych PSEW, Warszawa 5.02.2015 Zmienność wiatru w okresie wieloletnim Dr Marcin Zientara DCAD / Stermedia Sp. z o.o. Zmienność wiatru w różnych skalach

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA: PROPOZYCJE ZMIAN PRAWNYCH, MAJĄCYCH

KONFERENCJA: PROPOZYCJE ZMIAN PRAWNYCH, MAJĄCYCH KONFERENCJA: PROPOZYCJE ZMIAN PRAWNYCH, MAJĄCYCH NA CELU POPRAWĘ JAKOŚCI POWIETRZA W POLSCE ZAGROŻENIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW WARSZAWY ZWIĄZANE Z EKSPOZYCJĄ NA ZANIECZYSZCZENIA POWIETRZA POCHODZENIA KOMUNIKACYJNEGO

Bardziej szczegółowo

STANOWISKOWE BADANIE ZESPOŁU PRZENIESIENIA NAPĘDU NA PRZYKŁADZIE WIELOSTOPNIOWEJ PRZEKŁADNI ZĘBATEJ

STANOWISKOWE BADANIE ZESPOŁU PRZENIESIENIA NAPĘDU NA PRZYKŁADZIE WIELOSTOPNIOWEJ PRZEKŁADNI ZĘBATEJ Postępy Nauki i Techniki nr 12, 2012 Jakub Lisiecki *, Paweł Rosa *, Szymon Lisiecki * STANOWISKOWE BADANIE ZESPOŁU PRZENIESIENIA NAPĘDU NA PRZYKŁADZIE WIELOSTOPNIOWEJ PRZEKŁADNI ZĘBATEJ Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie optymalnych parametrów pojazdu trakcyjnego w warunkach zakłócenia ruchu pociągów

Wyznaczanie optymalnych parametrów pojazdu trakcyjnego w warunkach zakłócenia ruchu pociągów Wyznaczanie optymalnych parametrów pojazdu trakcyjnego w warunkach zakłócenia ruchu pociągów Mirosław Wnuk Systemy Sterowanie BEZPIECZEŃSTWO transportowe Streszczenie: W artykule przedstawiona została

Bardziej szczegółowo

Stanowiskowe badania samochodów Kod przedmiotu

Stanowiskowe badania samochodów Kod przedmiotu Stanowiskowe badania samochodów - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Stanowiskowe badania samochodów Kod przedmiotu 06.1-WM-MiBM-KiEP-P-08_15 Wydział Kierunek Wydział Mechaniczny Mechanika

Bardziej szczegółowo

SYMULACJE NUMERYCZNE W OCENIE RYZYKA

SYMULACJE NUMERYCZNE W OCENIE RYZYKA SYMULACJE NUMERYCZNE W OCENIE RYZYKA Dr Marek Biesiada Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, Sosnowiec Główną trudnością metodologiczną w procesie ocen ryzyka zdrowotnego jest złożoność oddziaływań

Bardziej szczegółowo

2. OPIS OBIEKTU BADAŃ ORAZ WARUNKÓW TECHNICZNYCH BADAŃ

2. OPIS OBIEKTU BADAŃ ORAZ WARUNKÓW TECHNICZNYCH BADAŃ OCENA SKUTECZNOŚCI DZIAŁANIA GŁÓWNYCH PROCEDUR DIAGNOSTYCZNYCH ORAZ STOPNIA IMPLEMENTACJI SYSTEMÓW EOBD W SAMOCHODACH OSOBOWYCH Z SILNIKAMI ZI PODCZAS BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH Jerzy Merkisz*, Marcin Ślęzak**,

Bardziej szczegółowo

Rys. 2. Kolejne etapy pracy łopatek kierownicy turbiny (opis w tekście) Fig. 2. Successive stages of guide apparatus blades running

Rys. 2. Kolejne etapy pracy łopatek kierownicy turbiny (opis w tekście) Fig. 2. Successive stages of guide apparatus blades running Journal of KONES Internal Combustion Engines 2005, vol. 12, 3-4 THE SELECTION OF OPTIMAL CONTROL SYSTEM OF A TURBOCHARGER WITH A CHANGEABLE GEOMETRY OF A TURBINE GUIDE APPARATUS Jerzy Jaskólski Marcin

Bardziej szczegółowo

1. WSTĘP. 1.1. Cel i zakres pracy.

1. WSTĘP. 1.1. Cel i zakres pracy. RODZAJ OPRACOWANIA POMIARY RUCHU DROGOWEGO TEMAT OPRACOWANIA Określenie natężeń ruchu drogowego w przekrojach ulic Skrzydlatej i Malborskiej oraz drogi ekspresowej S7 (krzyżowanie z ul. Skrzydlatą) w Elblągu.

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/212 Stanisław W. Kruczyński 1, Michał Kurek 2, Patryk Hirszler 3 ANALIZA PROCESU SPALANIA ETANOLU NA CHARAKTERYSTYCE REGULACYJNEJ KĄTA WYPRZEDZENIA ZAPŁONU SILNIKA

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

WŁASNOŚCI NIEZAWODNOŚCIOWE SPRZĘGIEŁ CIERNYCH

WŁASNOŚCI NIEZAWODNOŚCIOWE SPRZĘGIEŁ CIERNYCH Sprzęgła cierne, własności niezawodnościowe sprzęgieł ciernych, aproksymacja rozkładu Gaussa trójparametrowym rozkładem Weibulla MACIEJCZYK Andrzej 1 ZDZIENNICKI Zbigniew 2 WŁASNOŚCI NIEZAWODNOŚCIOWE SPRZĘGIEŁ

Bardziej szczegółowo

RESEARCH OF OXYGEN SENSOR SIGNALS IN THREE WAY CATALITIC CONVERTER FOR OBD II NEEDS

RESEARCH OF OXYGEN SENSOR SIGNALS IN THREE WAY CATALITIC CONVERTER FOR OBD II NEEDS Journal of KONES Internal Combustion Engines 22 No. 3 4 ISSN 23 45 RESEARCH OF OXYGEN SENSOR SIGNALS IN THREE WAY CATALITIC CONVERTER FOR OBD II NEEDS Andrzej Ambrozik, Stanisław W. Kruczyński, Jacek Łączyński,

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. inż. Marianna Jacyna Warszawa, dn. 12.04.2015 r. Wydział Transportu Politechnika Warszawska. Recenzja

Prof. dr hab. inż. Marianna Jacyna Warszawa, dn. 12.04.2015 r. Wydział Transportu Politechnika Warszawska. Recenzja Prof. dr hab. inż. Marianna Jacyna Warszawa, dn. 12.04.2015 r. Wydział Transportu Politechnika Warszawska Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Arkadiusza Stojeckiego pt. Badania wpływu topografii terenu

Bardziej szczegółowo

Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania

Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania Prof. dr hab. inż. Leszek Rafalski Mgr inż. Michał Karkowski II WARMIŃSKO-MAZURSKIE FORUM DROGOWE LIDZBARK WARMIŃSKI

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA GĘSTOŚCI CZASOWEJ JAKO PODSTAWOWY CYKL OBCIĄŻEŃ W BADANIACH CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH

CHARAKTERYSTYKA GĘSTOŚCI CZASOWEJ JAKO PODSTAWOWY CYKL OBCIĄŻEŃ W BADANIACH CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH Inżynieria Rolnicza 1(99)/28 CHARAKTERYSTYKA GĘSTOŚCI CZASOWEJ JAKO PODSTAWOWY CYKL OBCIĄŻEŃ W BADANIACH CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH Adam Koniuszy Zakład Podstaw Techniki, Akademia Rolnicza w Szczecinie Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE PRZEPUSTOWOŚCI WĘZŁÓW WIELOPOZIOMOWYCH wg HCM

OBLICZANIE PRZEPUSTOWOŚCI WĘZŁÓW WIELOPOZIOMOWYCH wg HCM OBLICZANIE PRZEPUSTOWOŚCI WĘZŁÓW WIELOPOZIOMOWYCH wg HCM Obliczanie przepustowości węzłów wielopoziomowych sprowadza się do sprawdzenia poziomów swobody ruchu (PSR) następujących elementów węzła: przekrojów

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE METODY OCENY WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH DYNAMICZNYCH

OPRACOWANIE METODY OCENY WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH DYNAMICZNYCH Zdzisław Chłopek Tomasz Szczepański OPRACOWANIE METODY OCENY WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH DYNAMICZNYCH W pracy zwrócono uwagę na trudności związane z badaniem właściwości użytkowych

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY MODEL UKŁADU STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PRZECHOWALNI JABŁEK

KOMPUTEROWY MODEL UKŁADU STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PRZECHOWALNI JABŁEK Inżynieria Rolnicza 8(117)/2009 KOMPUTEROWY MODEL UKŁADU STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PRZECHOWALNI JABŁEK Ewa Wachowicz, Piotr Grudziński Katedra Automatyki, Politechnika Koszalińska Streszczenie. W pracy

Bardziej szczegółowo

ZUSZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Nr kol Seria: Górnictwo z. 61. Bronisław Seweryn

ZUSZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Nr kol Seria: Górnictwo z. 61. Bronisław Seweryn ZUSZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Seria: Górnictwo z. 61 1974 Nr kol. 406 Bronisław Seweryn ZASTOSOWANIE METOD MATEMATYCZNYCH D O.OKREŚLANIA WYBRANYCH PARAMETRÓW GŁÓWNEGO TRANSPORTU DOŁOWEGO Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

Dynamika ruchu technicznych środków transportu. Politechnika Warszawska, Wydział Transportu

Dynamika ruchu technicznych środków transportu. Politechnika Warszawska, Wydział Transportu Karta przedmiotu Dynamika ruchu technicznych Opis przedmiotu: Nazwa przedmiotu Dynamika ruchu technicznych A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom Kształcenia Rodzaj (forma i tryb prowadzonych

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/212 Stanisław W. Kruczyński 1, Michał Kurek 2, Patryk Hirszler 3 ANALIZA PROCESU SPALANIA ETANOLU NA CHARAKTERYSTYCE REGULACYJNEJ SKŁADU MIESZANKI SILNIKA ROVER

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 689 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 50 2012 ANALIZA WŁASNOŚCI OPCJI SUPERSHARE

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 689 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 50 2012 ANALIZA WŁASNOŚCI OPCJI SUPERSHARE ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 689 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 5 212 EWA DZIAWGO ANALIZA WŁASNOŚCI OPCJI SUPERSHARE Wprowadzenie Proces globalizacji rynków finansowych stwarza

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

Wydłużenie okresu trwałości nawierzchni dzięki utrzymaniu dobrej równości

Wydłużenie okresu trwałości nawierzchni dzięki utrzymaniu dobrej równości Wydłużenie okresu trwałości nawierzchni dzięki utrzymaniu dobrej równości Dawid Ryś, Piotr Jaskuła Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska Katedra Inżynierii Drogowe PREDYKCJA STANU NAWIERZCHNI JEST KLUCZOWYM

Bardziej szczegółowo

Wykład 9. Terminologia i jej znaczenie. Cenzurowanie wyników pomiarów.

Wykład 9. Terminologia i jej znaczenie. Cenzurowanie wyników pomiarów. Wykład 9. Terminologia i jej znaczenie. Cenzurowanie wyników pomiarów.. KEITHLEY. Practical Solutions for Accurate. Test & Measurement. Training materials, www.keithley.com;. Janusz Piotrowski: Procedury

Bardziej szczegółowo

PRZEPUSTOWOŚĆ ROND W MODELACH WYKORZYSTUJĄCYCH AUTOMATY KOMÓRKOWE

PRZEPUSTOWOŚĆ ROND W MODELACH WYKORZYSTUJĄCYCH AUTOMATY KOMÓRKOWE Mariusz SMOCZYŃSKI PRZEPUSTOWOŚĆ ROND W MODELACH WYKORZYSTUJĄCYCH AUTOMATY KOMÓRKOWE W artykule przedstawiono metodę obliczania przepustowości rond w modelu ruchu wykorzystującym automat komórkowy. Sposoby

Bardziej szczegółowo