RODZAJE AUDYTU. Barbara Dmowska - Stefanowska. praca dyplomowa napisana pod kierunkiem dr Piotra Ostaszewicza

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RODZAJE AUDYTU. Barbara Dmowska - Stefanowska. praca dyplomowa napisana pod kierunkiem dr Piotra Ostaszewicza"

Transkrypt

1 Międzynarodowe Centrum Szkolenia i Doradztwa w Warszawie Instytut Organizacji i Zarządzania w Przemyśle Orgmasz Studium Audyt wewnętrzny i kontrola finansowa RODZAJE AUDYTU Barbara Dmowska - Stefanowska praca dyplomowa napisana pod kierunkiem dr Piotra Ostaszewicza Warszawa, kwiecień 2005

2 SPIS TREŚCI WSTĘP. 1. PODSTAWOWE POJĘCIA Z ZAKRESU AUDYTU 1.1. DEFINICJA AUDYTU ZADANIA AUDYTU METODY PRZEPROWADZANIA AUDYTU RAPORT Z PRZEPROWADZONEGO AUDYTU 2. CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH RODZAJÓW AUDYTU 2.1. AUDYT INFORMATYCZNY AUDYT LEGALNOŚCI AUDYT OPROGRAMOWANIA AUDYT SPRZĘTU AUDYT ZABEZPIECZEŃ AUDYT FINANSOWY AUDYT OPERACYJNY 2.4. AUDYT WYNAGRODZEŃ AUDYT PERSONALNY AUDYT MENEDŻERSKI AUDYT KOMUNIKACYJNY 2.8. AUDYT MARKETINGOWY AUDYT LOGISTYCZNY.. PODSUMOWANIE... BIBLIOGRAFIA. ZAŁĄCZNIKI.. 2

3 1. PODSTAWOWE POJĘCIA Z ZAKRESU AUDYTU 1.1. DEFINICJA AUDYTU Słowo audyt pochodzi od łacińskiego auditor, czyli słuchacz, słuchający. Jak można przeczytać w Wielkiej Encyklopedii PWN, audyt (z ang. auditing) to system rewizji gospodarczej i doradztwa ekonomicznego, realizowany przez wyspecjalizowanych ekspertów. Jest on realizowany według określonych wzorców, zaleceń i standardów, polega na rewizji ksiąg rachunkowych i innych dokumentów. Jego celem jest stwierdzenie, czy dokumenty dają prawdziwy i jasny obraz sytuacji finansowej danego podmiotu gospodarczego oraz wykazanie ewentualnych niedociągnięć. Na rynku możemy spotkać wiele różnych definicji audytu. Najbardziej znaną jest definicja zaproponowana przez Instytut Audytorów Wewnętrznych (skrót IIA od angielskiej nazwy Institute of Internal Auditors). Zgodnie z tą definicją audyt wewnętrzny jest niezależną, obiektywną działalnością o charakterze zapewniającym i doradczym, prowadzoną w celu wniesienia do organizacji wartości dodanej i usprawnienia jej funkcjonowania. Audyt wewnętrzny wspiera organizację w osiąganiu wytyczonych celów poprzez systematyczne i konsekwentne działanie służące ocenie i poprawie efektywności zarządzania ryzykiem, systemu kontroli oraz procesów zarządzania organizacją. 1 Przy realizacji zadań audytorzy powinni kierować się Standardami Profesjonalnej Praktyki Audytu Wewnętrznego, w skrócie SPPAW. Standardy te dzielą się na: 2 - standardy atrybutów ich zadaniem jest zdefiniowanie wymagań wobec audytu jako jednostki organizacyjnej oraz audytora jako reprezentanta grupy zawodowej; - standardy działania ich zadaniem jest zdefiniowanie wymagań dotyczących sposobu realizacji zadań audytu oraz zakresu zadań; - standardy wdrożenia przypisują one Standardy Atrybutów oraz Standardy Realizacji określonym typom działań (np. audytowi zgodności, operacyjnemu, finansowemu). 1 K. Czerwiński Audyt Wewnętrzny wydanie II InfoAudit Warszawa 2005 r. 2 jw. 3

4 Oprócz wyżej wymienionych standardów audytorzy mogą kierować się także innymi standardami, wśród których najpopularniejszymi są: - standardy INTOSAI, - standardy ISACA, - standard COBiT, - standard COSO, - standard COCO. Jak wiadomo, zadanie audytora polega na zapewnieniu, iż świadczona usługa zostanie przeprowadzona profesjonalnie i zgodnie ze standardami. Realizacja tego celu wymaga spełnienia następujących zasad: 3 - wiarygodność, - zapewnienie wysokiej jakości świadczonych usług, - obiektywizm, - unikanie konfliktu interesów, - zachowanie bezstronności, - przestrzeganie tajemnicy zawodowej, - zachowanie należytej staranności zawodowej, - umiejętność rozwiązywania konfliktów natury etycznej, - profesjonalizm. Według innych opinii pod pojęciem audyt należy rozumieć kontrolę. Istnieją dwa rodzaje kontroli: wewnętrzna (dana firma kontrolowana jest przez własnych pracowników) oraz zewnętrzna (polega na badaniu przez osoby spoza kontrolowanej firmy). Kluczowym elementem struktury kontroli wewnętrznej jest audyt wewnętrzny. Odpowiedzialność za dostarczenie odpowiedniej i skutecznej struktury kontroli wewnętrznej spoczywa na kierownictwie jednostki. Szef każdej instytucji rządowej musi zapewnić, aby struktura kontroli wewnętrznej powstała, była poddawana przeglądowi i uaktualniana, żeby utrzymać jej skuteczność. Niezwykle ważnym elementem jest pozytywne i wspierające nastawienie ze strony menadżerów. Kierownictwo ustanawia też niezależną funkcję audytu jako kluczowy element struktury kontroli wewnętrznej. Ponadto kierownictwo powinno także ustalić cele dla funkcji audytu i nie nakładać żadnych ograniczeń na audytorów mających je osiągać. W celu zapewnienia niezależności, kierujący jednostką audytu powinien być podległy 3 Europejskie wytyczne dla stosowania standardów kontroli INTOSAI 4

5 bezpośrednio szefowi instytucji. Rolą audytorów jest z kolei audyt strategii, sposobów postępowania i procedur kontroli wewnętrznej instytucji w celu zapewnienia, by kontrola ta była odpowiednia dla zrealizowania misji instytucji. Celami audytu wewnętrznego są: 4 - identyfikacja i analiza ryzyk związanych z działalnością jednostki, a w szczególności ocena efektywności zarządzania ryzykiem oraz ocena systemu kontroli wewnętrznej; - wyrażanie opinii na temat skuteczności mechanizmów kontrolnych w badanym systemie; - dostarczanie kierownikowi jednostki, w oparciu o ocenę systemu kontroli wewnętrznej, racjonalnego zapewnienia, że jednostka działa prawidłowo; - składanie sprawozdań z poczynionych ustaleń, oraz tam gdzie jest to właściwe, przedstawianie uwag i wniosków dotyczących poprawy skuteczności działania jednostki w danym obszarze. Pojęcie audytu zdefiniował także polski ustawodawca. Zgodnie z artykułem 35c ustawy o finansach publicznych audytem jest ogół działań, przez które kierownik jednostki uzyskuje obiektywną i niezależną ocenę funkcjonowania jednostki w zakresie gospodarki finansowej pod względem legalności, gospodarności, celowości, rzetelności, a także przejrzystości I jawności. Audyt ten realizowany jest na podstawie i zgodnie z zasadami określonymi w art. 35a 35t ustawy o finansach publicznych oraz innymi przepisami dotyczącymi sposobu i trybu przeprowadzania audytu wewnętrznego. W zamyśle Ministra Finansów standardy mają być podstawą do tworzenia lub opisywania bardziej szczegółowych i precyzyjnych procedur czy zasad dobrej praktyki, które jednostki sektora finansów publicznych będą tworzyć adekwatnie do swoich potrzeb. Ponadto wprost z przepisów ustawy oraz z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2002 r. wynika zakres podmiotów, które mają obowiązek prowadzenia audytu wewnętrznego - są to jednostki, w których kwota przychodów środków publicznych uzyskiwanych w ciągu roku kalendarzowego oraz kwota wydatków środków publicznych dokonywanych w ciągu roku kalendarzowego przekracza tys. zł Rozporządzenie Ministra Finansów z 20 grudnia 2002 r. w sprawie określenia kwot przychodów oraz wydatków środków publicznych dokonywanych w ciągu roku kalendarzowego, których przekroczenie powoduje obowiązek prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych Dz.U. nr 234 poz

6 Według polskiego ustawodawstwa audyt wewnętrzny obejmuje w szczególności: 6 - badanie dowodów księgowych oraz zapisów w księgach rachunkowych; - ocenę systemu gromadzenia środków publicznych i dysponowania nimi oraz gospodarowania mieniem; - ocenę efektywności I gospodarności zarządzania finansowego. Audyt wewnętrzny, jako stosunkowo młoda koncepcja wspierania zarządzania, ciągle jeszcze nie jest w pełni rozumiany. Bardzo często przyjmuje się, że jest to unowocześnienie kontroli wewnętrznej lub kontrola zewnętrzna od wewnątrz. M. Sekuła, Prezes Najwyższej Izby Kontroli, twierdzi, że audyt oznacza nic innego jak kontrolę 7. Wynika z tego, iż zainteresowania audytora wewnętrznego ukierunkowuje się albo w stronę kontroli wewnętrznej, co byłoby powielaniem zadań dwóch różnych form organizacyjnych albo w stronę certyfikowania sprawozdań finansowych, co z kolei jest zastępowaniem działań biegłych rewidentów. Jak łatwo wywnioskować z powyższej opinii, minie jeszcze trochę czasu zanim audyt wewnętrzny zostanie właściwie zrozumiały i znajdzie ostatecznie swoje miejsce ZADANIA AUDYTU W celu określenia zakresu prac audytu wewnętrznego wykorzystuje się Standardy Profesjonalnej Praktyki Audytu Wewnętrznego IIA: 8 SPPAW ZARZĄDZANIE ORGANIZACJĄ Audyt wewnętrzny powinien wnieść swój wkład do procesu zarządzania poprzez ocenę oraz usprawnienia systemu za pomocą którego: - są ustalane i komunikowane cele I wartości, - monitorowane jest osiąganie celów, - zapewnia się przypisanie odpowiedzialności, - zachowywane są wartości. Audytorzy powinni dokonywać przeglądu działań operacyjnych oraz 6 Ustawa o finansach publicznych z dnia 26 listopada 1998 r. Dz.U. z 2003 r. nr 15 poz późn. zmiany 7 M. Sekuła Jaka jest różnica między audytem a kontrolą Gazeta Prawna z 23 czerwca 2004 r. 8 K. Czerwiński Audyt Wewnętrzny wydanie II InfoAudit Warszawa 2005 r. 6

7 SPPAW programów w celu zapewniania spójności z systemem wartości organizacji CHARAKTER PRACY Audytor powinien oceniać ekspozycję na ryzyko związane z zarządzaniem organizacją, działalnością operacyjną oraz systemami IT biorąc pod uwagę: - wiarygodność I integralność informacji, - skuteczność i wydajność operacji, - zabezpieczenie aktywów, - zgodność z prawem, przepisami i umowami. Ponadto zakres prac audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych został zdefiniowany w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2002 roku w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzania audytu wewnętrznego. W paragrafie 2 można przeczytać, iż audytor wewnętrzny, przeprowadzając audyt wewnętrzny: 1. Bada wiarygodność sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z wykonania budżetu przez następcze sprawdzenia: 1.1. Przestrzegania zasad rachunkowości, 1.2. Zgodności zapisów w księgach rachunkowych z dowodami księgowymi, 1.3. Zgodności sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z wykonania budżetu z zapisami w księgach rachunkowych; 2. Dokonuje oceny adekwatności, efektywności i skuteczności systemów kontroli, w tym przestrzegania procedur, zarządzania ryzykiem i kierowania organizacją; 3. Dokonuje oceny przestrzegania zasady celowości i oszczędności w dokonywaniu wydatków, uzyskiwania możliwie najlepszych efektów w ramach posiadanych środków oraz przestrzegania terminów realizacji zadań i zaciągniętych zobowiązań. 9 Zakres prac audytu wewnętrznego obejmuje badanie i ocenę jakości, skuteczności i adekwatności systemu kontroli wewnętrznej oraz jakości wykonywania powierzonych zadań przez poszczególne jednostki organizacyjne. Do zadań podstawowych oraz szczegółowych audytu wewnętrznego należą: przeprowadzanie analizy i oceny systemu kontroli wewnętrznej: 9 K. Czerwiński Audyt Wewnętrzny wydanie II InfoAudit Warszawa 2005 r. 10 K. Czerwiński, H. Grochowski Podstawy Audytu Wewnętrznego Link Szczecin 2003 r. 7

8 - identyfikacja i ocena poszczególnych kontroli istniejących w systemie. Zadaniem tych kontroli jest realizacja celów biznesowych organizacji w sposób najbardziej efektywny i ekonomiczny. - przedstawianie opinii o wiarygodności badanych systemów kontroli wewnętrznej, - doradzanie kierownictwu w projektowaniu systemu kontroli wewnętrznej; 2. Przedstawianie opinii o wiarygodności sprawozdań finansowych organizacji w oparciu o ocenę wiarygodności całego systemu kontroli wewnętrznej; 3. Przedstawianie opinii dotyczących efektywności zarządzania ryzykiem; 4. Przedstawianie opinii dotyczących efektywności i racjonalności zarządzania (audyt operacyjny). Doradztwo w tym zakresie; 5. Wykonanie identyfikacji i analizy ryzyka w zakresie niezbędnym w planowaniu długoterminowym i planowaniu zadania audytowego; 6. Przeprowadzenie oceny efektywności zarządzania ryzykiem; 7. Badanie i ocena adekwatności i efektywności systemu kontroli wewnętrznej. Ocena jakości pracy kontroli wewnętrznej; 8. Doradzanie przy projektowaniu systemów kontroli; 9. Przeprowadzanie audytów finansowych, obejmujących badanie wiarygodności i kompletności informacji służących sporządzaniu raportów na temat sprawozdań finansowych oraz badanie i sporządzanie raportów na temat systemów księgowych i płatniczych organizacji. Ocena systemów księgowo-finansowych pod względem dokładności, kompletności, terminowości i realności dokonywanych transakcji oraz zgodności z zasadami rachunkowości (audyt finansowy); 10. Ochrona majątku poprzez kontrolę systemów zabezpieczających aktywa oraz w razie potrzeby weryfikację istnienia tegoż majątku; 11. Ocena efektywności i wydajności wykorzystania zasobów. Dokonywanie oceny działań jednostek organizacyjnych oraz podmiotów zależnych pod względem efektywności i wydajności (audyt operacyjny); 12. Przeprowadzanie audytów systemów informatycznych; 13. Kontrola przestrzegania przez pracowników procedur bezpieczeństwa systemów informatycznych; 14. Ocena procedur tworzonych w organizacji. Ustalenie, czy obowiązujące procedury zapewniają osiąganie zamierzonych celów i czy zapewniają zgodność z przepisami (audyt zgodności). Pisemne procedury są niezbędnym elementem systemu zarządzania. Audytor nie może sam napisać procedur dla całej instytucji, ale może i powinien opiniować wszystkie procedury. Opinia powinna uwzględniać wszelkie stwierdzone braki w zakresie kontroli wewnętrznej. Audytor 8

9 nie może napisać procedur, gdyż jego pierwszym obowiązkiem jest wydanie opinii; 15. Dokonywanie oceny funkcjonujących systemów zapobiegania nieprawidłowościom i podejmowania działań korygujących; 16. Ocena systemu przepływu informacji pod kątem jego dokładności, rzetelności, terminowości, użyteczności i spójności; 17. Audyt zarządzania projektami, w tym informatycznymi; 18. Przeprowadzanie ewidencji audytów oraz nadzór nad dokumentami roboczymi i ich archiwizacją; 19. Współdziałanie z podmiotami upoważnionymi do przeprowadzania kontroli w jednostce; 20. Wykonanie i stała aktualizacja Oceny Potrzeb Audytu; 21. Opracowanie rocznego i wieloletniego planu audytu; 22. Opracowanie raportu rocznego. Ocena systemów kontroli wewnętrznej w zakresie ich efektywności i niezawodności powinna być oparta na wynikach działań audytu wewnętrznego oraz wynikach pracy zespołu kontroli wewnętrznej pod względem wykrywania nieprawidłowości i oszustw. Analiza źródeł powstawania nieprawidłowości i efektów działań wyjaśniających powinna zostać uwzględniona w analizie ryzyka. Ponadto zakres działań audytu wewnętrznego obejmuje wszystkie jednostki organizacyjne, oddziały terenowe i podmioty zależne. Dokumenty, które powstają w jednostce dzieli się na 3 poziomy: 11 - dokumenty ogólne definiujące cele np. statut Zespołu Audytu Wewnętrznego, - procedury umożliwiają realizację polityki, - instrukcje i inne tego typu szczegółowe dokumenty uzupełniające w stosunku do procedur. Zadania audytowe realizowane są na podstawie upoważnienia Kierownika organizacji, z tego względu bardzo istotną rzeczą jest taka organizacja Zespołu Audytu Wewnętrznego, która będzie dostosowana do wyznaczonych zadań. W zależności od wielkości i potrzeb organizacji oraz wielkości zespołu możliwe jest wiele rozwiązań: - audytorzy nie specjalizują się w poszczególnych typach audytu taka struktura ma tę zaletę, iż umożliwia wykonywanie różnorodnych zadań co wpływa na 11 K. Czerwiński Audyt Wewnętrzny wydanie II InfoAudit Warszawa 2005 r. 9

10 uzyskanie wszechstronnych kwalifikacji. Niestety w rozwiązaniu tym są dwie istotne wady: audytorzy muszą przeznaczyć stosunkowo dużo czasu na zapoznanie się z jednostkami audytowanymi oraz trudne jest uzyskanie specjalizacji w takich dziedzinach jak audyt finansowy czy informatyczny; - utworzenie wyspecjalizowanych zespołów cała trudność polega na ustaleniu ilu audytorów powinna zatrudniać jednostka organizacyjna. Decyzja o wielkości Zespołu Audytu Wewnętrznego powinna być uzasadniona ilością i skomplikowaniem zadań, które mają być realizowane przez zespół audytu. Rys nr 1 STANOWISKO PRACY DS. KANCELARYJNO-BIUROWYCH DYREKTOR ZESPOLU AUDYTORÓW WEWNETRZNYCH Z-CA DYREKTORA KIEROWNIK SEKCJI KIEROWNIK SEKCJI AUDYTORZY AUDYTORZY Przykładowy schemat organizacyjny Zespołu Audytu Wewnętrznego Krzysztof Czerwiński Audyt Wewnętrzny wydanie II InfoAudit Warszawa 2005 r. 10

11 1.3. FAZY PRZEPROWADZANEGO AUDYTU W realizacji zadania, które stanowi podstawę przeprowadzenia audytu, wyróżnić można kilka faz, które mogą się na siebie nakładać. Są one podzielone w sposób następujący: 12 - faza wstępna; - planowanie; - wstępne zapoznanie z jednostką audytowaną; - realizacja czynności audytowych; - raport z audytu; - monitorowanie wykonania rekomendacji. W fazie wstępnej audytor powinien przeprowadzić następujące czynności: 13 - określić okres, jaki ma objąć audyt oraz przewidywaną datę jego zakończenia; - założyć akta stałe i bieżące; - zebrać informacje dotyczące jednostki audytowanej m.in. liczba pracowników, zakresy obowiązków, opisy stanowisk, informacje o finansach jednostki, itp.; - wstępnie ocenić system kontroli wewnętrznej; - przeanalizować ryzyko; - wstępnie określić obiekt audytu; - wstępnie określić cel audytu; - ocenić potrzeby kadrowe i budżet audytu; - przygotować harmonogram audytu. W fazie wstępnej audytor powinien skoncentrować się na zebraniu jak największej ilości informacji wykorzystywanych następnie do planowania zadania audytowego. Zebranie i dokonanie wstępnej oceny informacji, które są dostępne bez formalnego powiadomienia kierownika jednostki o rozpoczęciu audytu, ma pomóc w przeprowadzeniu analizy ryzyka oraz w przygotowaniu planu audytu. Przeprowadzając wstępną analizę ryzyka audytor powinien wziąć pod uwagę czynniki ryzyka wewnętrznego oraz takie czynniki, jak: funkcjonowanie kontroli i pisemne procedury, częste zmiany kadrowe, zakres delegowania funkcji, skłonność do zmian, kwalifikacje pracowników i osób zarządzających, rezultaty poprzednich audytów. Przegląd taki może wiązać się z następującymi sposobami zbierania 12 K. Czerwiński Audyt Wewnętrzny wydanie II InfoAudit Warszawa 2005 r. 13 jw 11

12 informacji: 14 - analiza sprawozdań i studiów dokonanych przez kierownictwo i pracowników jednostki oraz innych jednostek organizacyjnych; - diagramy - testy przeglądowe; - obserwacja środowiska i metod pracy; - rozmowy z pracownikami; - wykorzystanie kwestionariuszy samooceny. Nie wolno zapominać o fakcie, iż wszystkie czynności należy zapisać w dokumentacji audytu. Ponadto koniecznie należy rozważyć doświadczenie audytorów i ocenić charakter i stopień trudności zadania, które audytor ma przeprowadzić, ograniczenia czasowe i finansowe. Na etapie planowania wyróżnić możemy 3 główne etapy zadania: przygotowanie planu audytu, zatwierdzenia planu przez kierującego jednostką oraz zawiadowmienie kierownika jednostki audytowanej o dacie rozpoczęcia audytu. Faza ta polega na zrozumieniu przez audytora zasad funkcjonowania jednostki, gdyż to pozwoli mu na określenie poziomu istotności. Pierwszym krokiem jest tu opracowanie planu audytu. Jest to dokument przygotowywany przed rozpoczęciem audytu, który powinien zawierać przynajmniej takie czynności, jak: 15 - wyliczenie obiektów audytu; - cele i zakres audytu; - przewidywana metodyka; - skład zespołu prowadzącego audyt; - budżet czasowy i zasoby potrzebne do przeprowadzenia audytu. Podczas planowania audytor powinien zapoznać się z zasadami funkcjonowania jednostki oraz z jej głównymi procesy biznesowe. Ułatwi to mu określenie poziomu istotności. W tej fazie zadania audytowego bardzo istotną czynnością jest przygotowanie planu audytu, który jest ogólnym dokumentem przygotowywanym przed 14 K. Czerwiński Audyt Wewnętrzny wydanie II InfoAudit Warszawa 2005 r. 15 jw. 12

13 rozpoczęciem audytu. Plan ten powinien zawierać następujące informacje: 16 - wyliczenie obiektów audytu, - cele i zakres audytu, - przewidywaną metodykę, - skład zespołu prowadzącego audyt, - budżet czasowy i zasoby potrzebne do przeprowadzenia audytu. Przygotowany plan powinien zostać zatwierdzony przez Dyrektora Zespołu Audytu Wewnętrznego. Ponadto na spotkaniu całego zespołu powinien on zostać przedyskutowany oraz powinno się ustalić, na których etapach audytor będzie kontrolował stan zaawansowania, kompletność dokumentacji oraz istotność ustaleń. Proces planowania powinien być w pełni udokumentowany. Następnie powinno zostać ustalone, w jaki sposób, kiedy i komu zostanie przekazany raport z audytu. Kolejnym krokiem jest powiadomienie jednostki o rozpoczęciu audytu. Powiadomienie takie powinno mieć formę pisemną z podpisem Dyrektora Zespołu Audytu Wewnętrznego. Kolejnym etapem, który przeprowadza się w ramach zadania audytowego jest wstępne zapoznanie się z jednostką audytowaną. W trakcie narady wstępnej z kierownictwem jednostki audytowanej audytor powinien osiągnąć następujące cele: 17 - możliwość wzajemnego poznania się audytorów i audytowanych; - zapoznanie audytowanych z obiektami I celami audytu; - uzgodnienie kryteriów oceny; - uzgodnienie harmonogramu I rozwiązań organizacyjnych; - uzyskanie informacji od kierownictwa jednostki na temat ryzyk związanych z działalnością jednostki oraz realizacji rekomendacji z poprzednio przeprowadzanych audytów. Tematy omawiane na naradzie mogą obejmować następujące zakresy: planowane nadrzędne cele audytu, harmonogram, przydzielenie audytorów do konkretnych zadań, sposób oraz metody wymiany informacji, osoby odpowiedzialne za informacje, warunki funkcjonowania jednostki, opis procedury wykonania raportu, przebieg działań monitorujących, terminy i czas trwania poszczególnych prac audytowych. 16 K. Czerwiński Audyt Wewnętrzny wydanie II InfoAudit Warszawa 2005 r. 17 jw. 13

14 Następnym etapem zadania audytowego są czynności u klienta. Po przybyciu do audytowanej jednostki audytor powinien skontaktować się z kierownictwem. Audytor powinien omówić sprawy, które nie zostały poruszone na naradzie wstępnej oraz ustalić terminy spotkań z pracownikami jednostki. Następną czynnością, którą audytor musi przeprowadzić jest badanie dokumentów takich, jak: przepisy prawne, schematy organizacyjne, księgi procedur i instrukcje biurowe. Informacje o tym, jak system funkcjonuje w praktyce dostarczają wywiady z kierownictwem i personelem oraz obserwacja środowiska i metod pracy.. W celu opisania systemu środków kontroli audytor sporządza następujące dokumenty: 18 - kwestionariusze samooceny; - notatki ze spotkań, wywiadów i dyskusji; - ogólny opis systemu; - opisowy lub sporządzony w formie diagramu szczegółowy opis systemu, który określa sieć współzależności i najważniejsze obiekty kontroli. Kolejnym krokiem w trakcie przeprowadzania zadania audytowego jest przygotowanie programu audytu. Program ten powinien określać procedury wymagane przy identyfikacji, analizie, ocenie oraz sporządzaniu dokumentacji podczas realizacji prac przez audytora. Powinien on zostać opracowany na podstawie przeprowadzonej przez audytora oceny słabych i mocnych stron systemu i jego kontroli wewnętrznej, jak również oceny ryzyka. Program audytu jest przygotowywany przez koordynatora audytu i ma postać procedury typu krok po kroku. Ponadto do programu musi zostać załączony wykaz oraz szczegółowy opis planowanych testów, których szczegółowość zależy od przeprowadzającego zadania audytowe. Program ten spełnia następujące funkcje: zestawienie informacji typu kto, co, kiedy i z czyjego upoważnienia; 2. kontrola wykonanych prac program zawiera listę kontrolną czynności, które musi wykonać audytor w czasie zadania; 3. analiza ryzyka pozwala na określenie szczegółowego zakresu audytu; 4. opis zaplanowanych testów i wyjaśnienie, jak będziemy realizować cele audytu. Następnym etapem jest realizacja czynności audytowych, którego celem jest zebranie, analiza, interpretacja i utrwalenie informacji uzasadniających wyniki 18 K. Czerwiński, H. Grocholski Podstawy Audytu Wewnętrznego Link Szczecin 2003 r. 19 K. Czerwiński Audyt Wewnętrzny wydanie II InfoAudit Warszawa 2005 r. 14

15 przeprowadzonego audytu. Przed zakończeniem tej fazy audytu należy poinformować kierownictwo jednostki o terminie wydania raportu wstępnego. W celu przedstawienia wyników pracy stosuje się w audycie pisemny raport, która to forma jest wymagana przez międzynarodowe standardy. Raport powinien być przedstawiony po zakończeniu każdego zadania audytowego i powinien zawierać ustalenia, wnioski audytorów oraz rekomendacje: Za sporządzenie raportu odpowiedzialny jest koordynator audytu, ale udział we wszystkich pracach jest obowiązkiem wszystkich audytorów. Cele sporządzenia tego rodzaju raportu są następujące: 20 - raport dostarcza zapewnienia o adekwatności, efektywności i poziomie zaufania, jakim można obdarzyć system kontroli wewnętrznej; - ocenia efektywność, oszczędność i wydajność operacji realizowanych przez jednostkę poprzez analizę i ocenę; - wskazuje możliwość lub też wymusza usprawnienia systemu; - zwraca uwagę na ryzyka wynikające z różnic pomiędzy kryteriami a ustaleniami poczynionymi w trakcie audytu; - umożliwia kontrolę wykonania rekomendacji dzięki zapisaniu ich w raporcie wraz z uzgodnieniami dotyczącymi sposobu i terminu ich wdrażania przez kierownictwo jednostki. Wyróżnić można różne rodzaje raportów, m.in.: 1. raport końcowy zawiera ocenę audytowanego systemu kontroli i realizacji celów biznesowych. Powinny być w nim przedstawione wszystkie fakty świadczące o słabościach systemu wraz z powiązanymi ryzykami. Raport ten powinien być krótki a rekomendacje jasne i jednoznaczne; 2. raport przejściowy stosowany jest przy następujących sytuacjach: w trakcie prac audytowych zostały poczynione ustalenia wymagające pilnej reakcji oraz czas realizacji audytu jest długi, zaś ustalenia powinny być przedstawione przed upływem planowanego terminu zakończenia audytu. 3. raport ustny zwraca uwagę na zagrożenia wymagające natychmiastowej reakcji; 4. raport fragmentaryczny jego celem jest skoncentrowanie się na wybranych zagadnieniach; 20 K.Czerwiński Audyt Wewnętrzny wydanie II InfoAudit Warszawa 2005 r. 15

16 5. raport wstępny ten typ raportu jest opracowywany po zakończeniu testów. W skład tego rodzaju raportu wchodzą: część ogólna (opis obiektów, cele i zakres audytu), ogólny opis jednostki lub badanego systemu, ustalenia potwierdzone takimi dowodami na podstawie, których osoba trzecia nie będzie miała wątpliwości, co do istnienia opisanych faktów, sformułowanie wniosków, które stanowią ocenę audytora dotyczącą wpływu ustaleń na działalność, rekomendacje wskazują sposoby naprawy lub usprawnienia działalności, słownik użytych zwrotów i skrótów oraz załączniki standardy IIA opisują wymagania dotyczące raportu, za sporządzenie raportu odpowiedzialny jest koordynator audytu, udział w pracach jest obowiązkiem wszystkich audytorów, raport powinien być zrozumiały, przejrzysty, bezstronny i obiektywny, przed napisaniem raportu należy spotkać się z kierownictwem jednostki w celu omówienia ustaleń I rekomendacji, itp; 6. raport końcowy jednostka audytowana jest zobowiązana do przedstawienia swoich komentarzy w formie pisemnej w określonym terminie. W celu uniknięcia komplikacji w liście przewodnim dołączonym do raportu wstępnego należy zaznaczyć, że brak odpowiedzi w podanym terminie oznacza zgodę kierownictwa jednostki ze wszystkimi ustaleniami raportu i spowoduje jego zatwierdzenie. O tym, kto jest adresatem raportów decyduje Dyrektor Zespołu Audytu Wewnętrznego, jeżeli raport opisuje działania kilku komórek organizacyjnych możliwe jest podzielenie go na kilka fragmentów. Adresatem raportu jest zwykle przełożony jednostki, w której przeprowadza się audyt. Po analizie odpowiedzi i uwag jednostki, audytor powinien upewnić się, że istnieją odpowiednie mechanizmy zapewniające, że przyjęte rekomendacje zostaną wdrożone we właściwym czasie. Najważniejsze jest bowiem wskazanie w raporcie terminu wykonania rekomendacji. Kontrola wykonania rekomendacji powinna zostać skoncentrowana na ustaleniu, czy podjęto odpowiednie działania, eliminujące uprzednio zidentyfikowane nieprawidłowości. Prace audytowe i wynikające z nich wnioski powinny zostać w pełni udokumentowane i zweryfikowane przez koordynatora zadania audytowego. 16

17 2. CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH RODZAJÓW AUDYTU 2.1. AUDYT INFORMATYCZNY W każdej firmie wykorzystującej komputery do codziennej pracy, mogą pojawić się problemy z ich funkcjonowaniem. Przyczyny powstania takich sytuacji mogą być różne, np. niewłaściwa obsługa, źle dobrany sprzęt, oprogramowanie lub wiek urządzeń. Sytuacje takie przynoszą negatywne skutki dla firmy, bowiem zwykle zdarzają się w nieodpowiednim momencie lub dotyczą krytycznego punktu infrastruktury informatycznej. Wiele z tych sytuacji można jednak przewidzieć i im zapobiec, przeprowadzając audyt informatyczny. Audyt ten obejmuje następujące zagadnienia: 21 - identyfikacja najczęstszych problemów dzięki audytowi można zidentyfikować najczęściej pojawiające się problemu na poszczególnych stanowiskach komputerowych i w sieci lokalnej, dzięki czemu w przyszłości można zapobiegać wielu krytycznym sytuacjom lub unikać powtarzających się błędów. Na tej podstawie można także określić zapotrzebowanie firmy na obsługę informatyczną. - zebranie i uporządkowanie informacji na temat posiadanych zasobów sprzętowych opracowanie dokumentacji i raportu z dokładnego przeglądu wszystkich stanowisk i punktów sieci, pozwoli na dokładną inwentaryzację posiadanych zasobów, a co za tym idzie będzie można zoptymalizować ich wykorzystanie oraz zarządzać nimi. Działanie to umożliwi zaplanowanie harmonogramu inwestycji lub modernizacji i konserwacji bazy sprzętowej. - przegląd oprogramowania weryfikacja poprawności instalacji oprogramowania oraz jego legalności, zmniejszy awaryjność i usprawni pracę stanowisk, pozwoli ustrzec się przed łamaniem prawa, a co za tym idzie przykrymi konsekwencjami karnymi. Dzięki temu działaniu będzie można określić jedne spójne rozwiązanie w zakresie wykorzystania oprogramowania. - określenie rodzaju/modernizacji infrastruktury przeprowadzony audyt pozwoli oszacować potrzeby organizacji w zakresie informatyki. Wnioski po wykonanych analizach dostarczą informacji na temat konieczności konserwacji poszczególnych elementów infrastruktury, ich modernizacji czy wprowadzenia

18 nowych rozwiązań. Raporty z audytu ułatwią opracowanie szczegółowych procedur oraz polityki informatycznej firmy. - zwiększenie efektywności pracy po wnikliwej analizie, opracowywane są odpowiednie rozwiązania. Wskazuje się na obszary, gdzie jest możliwe ich zastosowanie lub gdzie dostępne zasoby mogą być wykorzystane w efektywniejszy sposób. W audycie informatycznym występują cztery zasadnicze fazy: planowanie, ocena mechanizmów kontrolnych, testowanie i raportowanie. Według Jerzego Korytowskiego, Przewodniczącego Zarządu Stowarzyszenia ds. Audytu i Kontroli Systemów Informatycznych, proces audytowy powinien przebiegać w sposób następujący: 22 - szacowanie ryzyka i wstępne planowanie audytu, - zapoznanie się z audytowanym obszarem (zrozumienie natury procesów i ryzyk poprzez wywiady i pozyskanie odpowiednich dokumentów), - szczegółowe planowanie audytu, - przeprowadzenie szczegółowych prac audytowych w tym: zapoznanie się z procesem (poznanie jakie mechanizmy kontrolne zaplanowano), wywiady i pozyskiwanie dokumentów), - ocena zaplanowanych, przewidzianych mechanizmów kontrolnych pod kątem ich adekwatności (wystarczalności i siły) w stosunku do potrzeb, - ocena zgodności zastanej praktyki z planami i przewidywaniami (czy mechanizmy są stosowane i jak działają), - testowanie dowodowe, - przygotowanie i zakomunikowanie raportu. W ramach audytu informatycznego wyróżnić można następujące części: - audyt legalności oprogramowania, - audyt sprzętu, - audyt zabezpieczeń

19 AUDYT LEGALNOŚCI OPROGRAMOWANIA Konieczność optymalizowania kosztów w firmach i wzrost liczby przestępstw komputerowych sprawiają, że jednym z istotnych działań w zarządzaniu staje się sprawne zarządzanie jej zasobami informatycznymi i sposobem ich wykorzystania przez pracowników. Audyt oprogramowania obejmuje całość oprogramowania używanego w firmie. W wyniku audytu powstaje raport przedstawiający stan oprogramowania I jego licencjonowania. Audyt oprogramowania realizowany jest zazwyczaj w kilku fazach, a uzyskane w ich trakcie informacje są podstawą sporządzania raportu audytowego. Fazy te są następujące: 23 - faza I zebranie podstawowych informacji o zasobach informatycznych w firmie, a w szczególności: ilość, rodzaj i rozmieszczenie serwerów i stacji roboczych, oprogramowanie sieciowe i systemy operacyjne, istnienie procedur dotyczących zarządzania oprogramowaniem (organizacja zakupu oprogramowania, reguły dotyczące instalacji, użytkowania i deinstalacji oprogramowania), polityka zarządzania licencjami w firmie; - faza II a fizyczne skanowanie serwerów i stacji roboczych (skanowanie jest przeprowadzane przy pomocy specjalistycznego oprogramowania i umożliwia zinwentaryzowanie oprogramowania); - faza II b weryfikacja licencji na oprogramowanie; - faza III analiza danych i sporządzenie raportu audytowego następuje porównanie liczby posiadanych licencji z liczbą instalacji poszczególnych rodzajów oprogramowania. Poza tym porównaniem raport audytowy zawiera informacje odnośnie miejsca instalacji poszczególnych programów. W ciągu ostatnich miesięcy zauważyć można istotny wzrost zainteresowania sprawą legalności oprogramowania komputerowego, o czym może świadczyć duża liczba publikacji prasowych, relacje radiowe i telewizyjne oraz ogromna liczba pytań adresowanych do producentów oprogramowania. Największa liczba pytań dotyczy weryfikacji legalności oprogramowania. O ile w przypadku firm posiadających niewielkie ilości komputerów takie zadanie nie jest skomplikowane, o tyle firmy używające sieci komputerowe i kilkadziesiąt lub więcej komputerów, często w różnych miejscach I budynkach, stają przed problemem, któremu trudno sprostać. W celu usprawnienia przeprowadzanego audytu, można przeprowadzić

20 proces inwentaryzacji komputerów. Inwentaryzacja taka powinna być jak najdokładniejsza i odpowiadać na pytania dotyczące sprzętowej konfiguracji PC. Kolejnymi celami audytu, bezpośrednio wiążącymi się z inwentaryzacją sprzętu, może być oznaczenie wszystkich komputerów unikalnymi numerami identyfikacyjnymi, a także oczyszczenie listy środków trwałych komputerów, które nie są już w rzeczywistości wykorzystywane. Z audytem wiążą się także inne cele, np. wprowadzenie nowych procedur dotyczących nazewnictwa i przechowywania poufnych dokumentów w formie elektronicznej, wprowadzenie nowych przepisów w umowach o pracę, które sprecyzują zasady wykorzystania komunikatorów i oprogramowania, czy też opracowanie i wdrożenie procedur regulujących zasady zakupu nowego oprogramowania w firmie. Prawidłowo przeprowadzony audyt gwarantuje: 24 - pełne, odpowiednio uporządkowanie i zarchiwizowane informacje o posiadanych zasobach sprzętowych i oprogramowania, - przeniesienie odpowiedzialności karnej na osoby bezpośrednio odpowiedzialne za określone stanowiska komputerowe, - monitoring czynności wykonywanych przez pracowników na poszczególnych stacjach komputerowych, - wytyczenie procedur zakupu i archiwizowania oprogramowania mających wpływ na porządek i efektywność pracy, - poczucie bezpieczeństwa związanego z kontrolą uprawnionych organów dotyczących legalności oprogramowania i konsekwencjami w postaci konfiskaty sprzętu i wysokich kar w przypadku wykrycia nieprawidłowości, - poczucie bezpieczeństwa związanego z ochroną komputerów przed potencjalnie niebezpiecznymi aplikacjami powodującymi niekontrolowany wypływ poufnych informacji lub będących źródłem w nieoczekiwanym momencie awarii wpływających na przerwy w pracy, - poczucie porządku wpływającego pozytywnie na efektywność pracy oraz stwarzającego dobre podstawy pod procedury wdrożenia certyfikatu jakości. Istotą audytu legalności oprogramowania jest skonfrontowanie liczby i typu licencji z informacjami zebranymi w trakcie audytu. W rezultacie otrzymuje się odpowiedź na pytania: na które aplikacje firma posiada zbyt mała liczbę licencji, na które w ogóle ich nie posiada i w ilu przypadkach posada więcej licencji niż zainstalowanych w sieci aplikacji. Z tych powodów istotnymi elementami są:

Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Załącznik do zarządzenia Rektora UŚ nr 38 z dnia 28 lutego 2012 r. Uniwersytet Śląski w Katowicach Zatwierdzam: Rektor Uniwersytetu Śląskiego Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Katowice,

Bardziej szczegółowo

KONTROLA ZARZĄDCZA. Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz.

KONTROLA ZARZĄDCZA. Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. KONTROLA ZARZĄDCZA Podstawa prawna Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.) Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku

ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku w sprawie wprowadzenia Karty Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Miasta w Tomaszowie Mazowieckim. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA KONTROLI ZARZĄDZCZEJ. Szkoły Podstawowej w Ligocie Małej

PROCEDURA KONTROLI ZARZĄDZCZEJ. Szkoły Podstawowej w Ligocie Małej PROCEDURA KONTROLI ZARZĄDZCZEJ Szkoły Podstawowej w Ligocie Małej I. Postanowienia ogólne 1. Procedury kontroli zarządczej zostały opracowane na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 327/2016 Prezydenta Miasta Suwałk z dnia 20 października 2016 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 1 I. Postanowienia ogólne 1. Karta audytu wewnętrznego ustala zasady funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie Karty audytu wewnętrznego w Ministerstwie Spraw

Bardziej szczegółowo

Karta Audytu Wewnętrznego

Karta Audytu Wewnętrznego Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 120.12.2016 Burmistrza Miasta i Gminy Siewierz z dnia 11 lutego 2016 r. Karta Audytu Wewnętrznego Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Karta Audytu Wewnętrznego określa zasady

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 55/2008 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 roku

Zarządzenie Nr 55/2008 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 roku Zarządzenie Nr 55/2008 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 roku w sprawie Karty Audytu Wewnętrznego Zespołu Audytu Wewnętrznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

Bardziej szczegółowo

Karta audytu wewnętrznego

Karta audytu wewnętrznego Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 0050.149.2015 Burmistrza Miasta Lędziny z dnia 08.07.2015 Karta audytu wewnętrznego 1. Karta audytu wewnętrznego określa: cel oraz zakres audytu wewnętrznego; zakres niezależności

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r.

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie Karty

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 9 MINISTRA CYFRYZACJI 1) z dnia r. w sprawie Karty Audytu Wewnętrznego w Ministerstwie Cyfryzacji

ZARZĄDZENIE NR 9 MINISTRA CYFRYZACJI 1) z dnia r. w sprawie Karty Audytu Wewnętrznego w Ministerstwie Cyfryzacji ZARZĄDZENIE NR 9 MINISTRA CYFRYZACJI 1) z dnia... 2016 r. w sprawie Karty Audytu Wewnętrznego w Ministerstwie Cyfryzacji Na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 3055 /2017 Prezydenta Miasta Płocka z dnia 01 marca 2017 r.

Zarządzenie nr 3055 /2017 Prezydenta Miasta Płocka z dnia 01 marca 2017 r. Zarządzenie nr 3055 /2017 Prezydenta Miasta Płocka z dnia 01 marca 2017 r. w sprawie wprowadzenia Karty Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Miasta Płocka i jednostkach organizacyjnych Miasta Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych. Ewa Halska, Andrzej Jasiński, OSKKO

Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych. Ewa Halska, Andrzej Jasiński, OSKKO Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych. Ewa Halska, Andrzej Jasiński, OSKKO Istotną kwestią podjętą w w Ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz. 1240) jest

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 59/2012 Starosty Lipnowskiego z dnia 31 grudnia 2012 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO PROWADZONEGO W STAROSTWIE POWIATOWYM W LIPNIE I JEDNOSTKACH ORGANIZACYJNYCH POWIATU LIPNOWSKIEGO

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne.

I. Postanowienia ogólne. PROCEDURY KONTROLI ZARZĄDCZEJ Załącznik Nr 1 do zarządzenia nr 291/11 Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 15.03.2011 r. I. Postanowienia ogólne. 1 Procedura kontroli zarządczej została opracowana na podstawie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 483/14 PREZYDENTA MIASTA ZDUŃSKA WOLA z dnia 22 grudnia 2014 r.

ZARZĄDZENIE NR 483/14 PREZYDENTA MIASTA ZDUŃSKA WOLA z dnia 22 grudnia 2014 r. ZARZĄDZENIE NR 483/14 PREZYDENTA MIASTA ZDUŃSKA WOLA z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie ustalenia organizacji i funkcjonowania kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Zduńska Wola oraz w pozostałych jednostkach

Bardziej szczegółowo

Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego

Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego Załącznik do zarządzenia nr 91 Rektora UŚ z dnia 16 września 2016 r. Zatwierdzam: Rektor Uniwersytetu Śląskiego Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego Katowice, wrzesień 2016 rok 1 Postanowienia ogólne 1.

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceny Systemu Kontroli Zarządczej

Kryteria oceny Systemu Kontroli Zarządczej Załącznik nr 2 do Zasad kontroli zarządczej w gminnych jednostkach organizacyjnych oraz zobowiązania kierowników tych jednostek do ich stosowania Kryteria oceny Systemu Kontroli Zarządczej Ocena Środowisko

Bardziej szczegółowo

Zasady i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego w Politechnice Warszawskiej

Zasady i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego w Politechnice Warszawskiej Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 2 Rektora PW z dnia 25 stycznia 2006 r. Zasady i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego w Politechnice Warszawskiej Rozdział 1 Wstęp 1. Celem Zasad i trybu przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego

ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego Na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach

Bardziej szczegółowo

Standardy kontroli zarządczej

Standardy kontroli zarządczej Zespół Szkół Integracyjnych w Siemianowicach Śląskich Standardy kontroli zarządczej Podstawa prawna: 1. Ustawa o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009r. (Dz.U. z 2009 r. nr 157, poz. 1240). 1 Zarządzenie

Bardziej szczegółowo

SKZ System Kontroli Zarządczej

SKZ System Kontroli Zarządczej SKZ System Kontroli Zarządczej KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych Na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Postanowienia ogólne

Rozdział I Postanowienia ogólne ZARZĄDZENIE NR 178/11 PREZYDENTA MIASTA ZDUŃSKA WOLA z dnia 21 kwietnia 2011 r. w sprawie ustalenia organizacji i funkcjonowania kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Zduńska Wola oraz w pozostałych jednostkach

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W NARODOWYM FUNDUSZU ZDROWIA. 1. Celem przeprowadzania audytu wewnętrznego jest usprawnianie funkcjonowania NFZ.

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W NARODOWYM FUNDUSZU ZDROWIA. 1. Celem przeprowadzania audytu wewnętrznego jest usprawnianie funkcjonowania NFZ. Zał. do zarządzenia Prezesa NFZ Nr 6 /2006 z dnia 5 września 2006 r. REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W NARODOWYM FUNDUSZU ZDROWIA I. Ogólne zasady i cele audytu wewnętrznego 1. Celem przeprowadzania audytu

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 13/09 Burmistrza Miasta Hajnówka z dnia 30 stycznia 2009 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 1. Nazwa JSFP Urząd Miasta Hajnówka zwany dalej Jednostką. 2. Adres Jednostki 17-200

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 98/2012. Wójta Gminy Żórawina z dnia 26 stycznia 2012 w sprawie wprowadzenia standardów kontroli zarządczej w Gminie Żórawina

Zarządzenie nr 98/2012. Wójta Gminy Żórawina z dnia 26 stycznia 2012 w sprawie wprowadzenia standardów kontroli zarządczej w Gminie Żórawina Zarządzenie nr 98/2012 Wójta Gminy Żórawina z dnia 26 stycznia 2012 w sprawie wprowadzenia standardów kontroli zarządczej w Gminie Żórawina Na podstawie art. 53 ust. 1, art. 68 ust. 1 i art. 69 ust. 1

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik Nr 2 do Zarządzenia Nr 20/2016 Prezydenta Miasta Konina z dnia 18 lutego 2016 r. KSIĘGA PROCEDUR AUDYTU WEWNĘTRZNEGO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Celem Księgi procedur audytu wewnętrznego,

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik do Zarządzenia Nr143/ZAWiK/2016 Prezydenta Miasta Słupska z dnia 1 marca 2016 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W URZĘDZIE MIEJSKIM W SŁUPSKU Postanowienia ogólne 1. 1. Karta audytu wewnętrznego jest

Bardziej szczegółowo

Wybawi się od niebezpieczeństwa jedynie ten, kto czuwa także gdy czuje się bezpieczny Publiusz Siro. Audyt bezpieczeństwa

Wybawi się od niebezpieczeństwa jedynie ten, kto czuwa także gdy czuje się bezpieczny Publiusz Siro. Audyt bezpieczeństwa Wybawi się od niebezpieczeństwa jedynie ten, kto czuwa także gdy czuje się bezpieczny Publiusz Siro Audyt bezpieczeństwa Definicja Audyt systematyczna i niezależna ocena danej organizacji, systemu, procesu,

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu

Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu Postanowienia ogólne 1 1. Kontrolę zarządczą w PUP stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia

Bardziej szczegółowo

II. Organizacja audytu wewnętrznego w AM

II. Organizacja audytu wewnętrznego w AM Załącznik nr 2 do Zarządzenia Nr 47 Rektora AMG z dnia 18.12.2014r. KSIĘGA PROCEDUR AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W AKADEMII MORSKIEJ W GDYNI Standard 2040 IIA I. Postanowienia ogólne 1. Księga procedur określa

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 26/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 23 grudnia 2011 roku

Zarządzenie Nr 26/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 23 grudnia 2011 roku Zarządzenie Nr 26/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 23 grudnia 2011 roku w sprawie wprowadzenia Karty Audytu Wewnętrznego w Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego oraz Programu zapewniania

Bardziej szczegółowo

Standardy kontroli zarządczej

Standardy kontroli zarządczej Standardy kontroli zarządczej Na podstawie Komunikatu nr 23 Ministra Finansów z 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych by Antoni Jeżowski, 2014 Cel

Bardziej szczegółowo

Minimalne wymogi wdrożenia systemu kontroli zarządczej w jednostkach organizacyjnych miasta Lublin

Minimalne wymogi wdrożenia systemu kontroli zarządczej w jednostkach organizacyjnych miasta Lublin Minimalne wymogi wdrożenia systemu kontroli zarządczej w jednostkach organizacyjnych miasta Lublin A. Środowisko wewnętrzne 1. Przestrzeganie wartości etycznych: należy zapoznać, uświadomić i promować

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Pozycja 38

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Pozycja 38 DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Pozycja 38 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 29 września 2014 r. w sprawie Karty

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Zarządzenia Nr160/08 z dnia 8 kwietnia 2008 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO. 2. Adres Jednostki 17-100 Bielsk Podlaski, Kopernika 1

Załącznik do Zarządzenia Nr160/08 z dnia 8 kwietnia 2008 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO. 2. Adres Jednostki 17-100 Bielsk Podlaski, Kopernika 1 Załącznik do Zarządzenia Nr160/08 z dnia 8 kwietnia 2008 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 1. Nazwa JSFP Urząd Miasta zwany dalej Jednostką 2. Adres Jednostki 17-100 Bielsk Podlaski, Kopernika 1 3. Podstawa

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów RAPORT OCENA KONTROLI ZARZĄDCZEJ Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów raport za rok: 2015 Strona 1 z 12 I. WSTĘP: Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi

Bardziej szczegółowo

Obszary zarządzania jednostką a regulacje wewnętrzne Lokalnej Grupy Rybackiej. Poznań, dnia 28 kwietnia 2011 r.

Obszary zarządzania jednostką a regulacje wewnętrzne Lokalnej Grupy Rybackiej. Poznań, dnia 28 kwietnia 2011 r. Obszary zarządzania jednostką a regulacje wewnętrzne Lokalnej Grupy Rybackiej Poznań, dnia 28 kwietnia 2011 r. System kontroli wewnętrznej Standardy kontroli wewnętrznej w Komisji Europejskiej opracowane

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr R 48/2011 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 1 września 2011 r.

Zarządzenie Nr R 48/2011 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 1 września 2011 r. Zarządzenie Nr R 48/2011 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 1 września 2011 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu audytu wewnętrznego Politechniki Lubelskiej Na podstawie art. 66 Ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

Karta Audytu Wewnętrznego Urząd Gminy i Miasta w Miechowie

Karta Audytu Wewnętrznego Urząd Gminy i Miasta w Miechowie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 21/2012 Burmistrza Gminy i Miasta Miechowa z dnia 20 stycznia 2012 r. Karta Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Gminy i Miasta w Miechowie oraz w gminnych jednostkach organizacyjnych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Audytu Wewnętrznego

Instrukcja Audytu Wewnętrznego Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 2 /2008 Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 10 stycznia 2008 roku Instrukcja Audytu Wewnętrznego Postanowienia ogólne 1 1. Instrukcja Audytu Wewnętrznego, zwana dalej Instrukcją,

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 21/2010 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w Machowinie z dnia r.

Zarządzenie Nr 21/2010 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w Machowinie z dnia r. Zarządzenie Nr 21/2010 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w Machowinie z dnia 29.10.2010 r. w sprawie określenia organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Domu Pomocy Społecznej w Machowinie

Bardziej szczegółowo

System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A.

System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A. System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A. Cel i elementy systemu kontroli wewnętrznej 1. System kontroli wewnętrznej umożliwia sprawowanie nadzoru nad działalnością Banku. System kontroli wewnętrznej

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 17/2010 Burmistrza Krapkowic z dnia 22 kwietna 2010 roku

Zarządzenie Nr 17/2010 Burmistrza Krapkowic z dnia 22 kwietna 2010 roku Zarządzenie Nr 17/2010 Burmistrza Krapkowic z dnia 22 kwietna 2010 roku w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego w Gminie Krapkowice oraz Urzędzie Miasta i Gminy w Krapkowicach Na podstawie 10

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY SEKCJI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

REGULAMIN ORGANIZACYJNY SEKCJI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik do zarządzenia nr 11/2006 Głównego Inspektora Pracy z dnia 23 czerwca 2006 r. REGULAMIN ORGANIZACYJNY SEKCJI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Sekcja Audytu Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz samooceny kontroli zarządczej

Kwestionariusz samooceny kontroli zarządczej Kwestionariusz samooceny kontroli zarządczej załącznik Nr 6 do Regulaminu kontroli zarządczej Numer pytania Tak/nie Odpowiedź Potrzebne dokumenty Środowisko wewnętrzne I Przestrzeganie wartości etycznych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 36/2016 BURMISTRZA KSIĄŻA WLKP. z dnia 22 marca 2016 r.

ZARZĄDZENIE NR 36/2016 BURMISTRZA KSIĄŻA WLKP. z dnia 22 marca 2016 r. ZARZĄDZENIE NR 36/2016 BURMISTRZA KSIĄŻA WLKP. z dnia 22 marca 2016 r. w sprawie wprowadzenia procedury dokonywania samooceny kontroli zarządczej w Urzędzie Miejskim w Książu Wlkp. Na podstawie art. 33

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Dyrektora Szkoły Podstawowej im.t.j.działyńskich w Plewiskach z dnia 14 stycznia 2011r. w sprawie ustalenia Regulaminu Kontroli Zarządczej

Zarządzenie Dyrektora Szkoły Podstawowej im.t.j.działyńskich w Plewiskach z dnia 14 stycznia 2011r. w sprawie ustalenia Regulaminu Kontroli Zarządczej Zarządzenie Dyrektora Szkoły Podstawowej im.t.j.działyńskich w Plewiskach z dnia 14 stycznia 2011r. w sprawie ustalenia Regulaminu Kontroli Zarządczej Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 w powiązaniu z art.

Bardziej szczegółowo

2. Wykonanie zarządzenia powierza się pracownikom Szkoły Muzycznej. 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania. Podpis dyrektora szkoły

2. Wykonanie zarządzenia powierza się pracownikom Szkoły Muzycznej. 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania. Podpis dyrektora szkoły Zarządzenie Nr 1 KZ/2010 Dyrektora Szkoły Muzycznej I stopnia w Dobczycach Z dnia 30 października 2010 r. w sprawie kontroli zarządczej oraz standardów kontroli w Szkole Muzycznej I stopnia w Dobczycach

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 155/2011 Burmistrza Ozimka z dnia 1 grudnia 2011 roku

Zarządzenie nr 155/2011 Burmistrza Ozimka z dnia 1 grudnia 2011 roku Zarządzenie nr 155/2011 Burmistrza Ozimka z dnia 1 grudnia 2011 roku w sprawie wprowadzenia karty audytu wewnętrznego Na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 1152/2014 Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 24 stycznia 2014 r.

Zarządzenie Nr 1152/2014 Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 24 stycznia 2014 r. Zarządzenie Nr 1152/2014 Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 24 stycznia 2014 r. w sprawie zmiany zarządzenia nr 1099/2010 z dnia 11 maja 2010 roku w sprawie określenia sposobu prowadzenia kontroli zarządczej

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ROCZNEGO PLANU AUDYTU ORAZ TRYB SPORZĄDZANIA SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA PLANU AUDYTU

OPRACOWANIE ROCZNEGO PLANU AUDYTU ORAZ TRYB SPORZĄDZANIA SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA PLANU AUDYTU Załącznik nr 2 do zarządzenia nr 48/09 Głównego Inspektora Pracy z dnia 21 lipca 2009 r. OPRACOWANIE ROCZNEGO PLANU AUDYTU ORAZ TRYB SPORZĄDZANIA SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA PLANU AUDYTU PROCEDURA P1 SPIS

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Starosty Suskiego Nr 35/2010 z dnia 30 lipca 2010 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Rozdział 1 Postanowienia ogólne 1 Karta audytu wewnętrznego reguluje funkcjonowanie audytu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ SAMOOCENY KONTROLI ZARZĄDCZEJ URZĘDU GMINY I MIASTA NOWE SKALMIERZYCE

ARKUSZ SAMOOCENY KONTROLI ZARZĄDCZEJ URZĘDU GMINY I MIASTA NOWE SKALMIERZYCE ARKUSZ SAMOOCENY KONTROLI ZARZĄDCZEJ URZĘDU GMINY I MIASTA NOWE SKALMIERZYCE Załącznik nr 4 do zarządzenia Nr 163/2011 z dnia 29.12.2011 r. Standard 1: Przestrzeganie wartości etycznych Kierownika 1.1

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE

RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE NA DZIEŃ 1.10.2012 r. 1. Nazwa jednostki. Urząd Gminy Trąbki Wielkie w myśl art. 9 oraz art. 274 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ

SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ Załącznik Nr 3 Do Zarządzenia Nr 56/10 STAROSTY KOSZALIŃSKIEGO z dnia 1 października 2010 r. SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ W STAROSTWIE POWIATOWYM W KOSZALINIE Do sporządzenia samooceny wykorzystano

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 3 z dnia 20.10.214r REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy.

Kontrola zarządcza stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy. ANKIETA / KWESTIONARIUSZ DLA JEDNOSTEK PODLEGŁYCH / NADZOROWANYCH PRZEZ MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO W ZAKRESIE STOSOWANIA STANDARDÓW KONTROLI ZARZĄDCZEJ Kontrola zarządcza stanowi ogół działań

Bardziej szczegółowo

uplook z modułem statlook program do audytu oprogramowania i kontroli czasu pracy

uplook z modułem statlook program do audytu oprogramowania i kontroli czasu pracy uplook z modułem statlook program do audytu oprogramowania i kontroli czasu pracy Jaka część oprogramowania w firmie jest legalna? Gdzie zostało zainstalowane zakupione oprogramowanie? Czy jest ono w ogóle

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 28/2015 WÓJTA GMINY CZERNIKOWO Z DNIA 11 MAJA 2015 r.

ZARZĄDZENIE Nr 28/2015 WÓJTA GMINY CZERNIKOWO Z DNIA 11 MAJA 2015 r. ZARZĄDZENIE Nr 28/2015 WÓJTA GMINY CZERNIKOWO Z DNIA 11 MAJA 2015 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Gminy Czernikowo. Na podstawie Standardu 2040 Międzynarodowych Standardów

Bardziej szczegółowo

Karta audytu wewnętrznego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu

Karta audytu wewnętrznego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 45 Rektora UMK z dnia 29 kwietnia 2010 r. Karta audytu wewnętrznego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu I. Postanowienia ogólne. 1 1. Karta Audytu Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Karta Audytu Wewnętrznego. w Urzędzie Miejskim w Wyszkowie. i jednostkach organizacyjnych

Karta Audytu Wewnętrznego. w Urzędzie Miejskim w Wyszkowie. i jednostkach organizacyjnych Karta Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Miejskim w Wyszkowie i jednostkach organizacyjnych SPIS TREŚCI I. Przepisy ogólne... 3 II. Ogólne cele i zasady audytu wewnętrznego... 3 III. Prawa i obowiązki Audytora

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE OLECKO KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE OLECKO KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY PROGRAM ZAPEWNIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMI OLECKO Załącznik nr 3 do Programu zapewnienia i poprawy jakości audytu wewnętrznego w Gminie Olecko KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY I. ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

Celami kontroli jest:

Celami kontroli jest: Standardy te określono w takich obszarach, jak: środowisko wewnętrzne, zarządzanie ryzykiem, mechanizmy kontroli, informacja i komunikacja, monitorowanie i ocena. W świetle art. 47 ust. 3 znowelizowanej

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 102/05

Zarządzenie Nr 102/05 Zarządzenie Nr 102/05 Starosty Kartuskiego z dnia 23 maja 2005 r. w sprawie: wprowadzenia karty audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym w Kartuzach Na podstawie art.34 ust.1 ustawy z dnia 5 czerwca

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 września 2015 r. Poz. 1480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 4 września 2015 r. w sprawie audytu wewnętrznego oraz informacji o pracy i

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W Urzędzie Miasta Sopotu

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W Urzędzie Miasta Sopotu Załącznik do Zarządzenia Nr 551/2016 Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 15 kwietnia 2016r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W Urzędzie Miasta Sopotu Wstęp Karta audytu wraz z Kodeksem etyki i Międzynarodowymi Standardami

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 88/2016 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 10 lutego 2016 r.

Zarządzenie Nr 88/2016 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 10 lutego 2016 r. Zarządzenie Nr 88/2016 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 10 lutego 2016 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego. Na podstawie art. 274 ust. 3 i art. 276 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 120/25/16 Prezydenta Miasta Tychy z dnia 24 marca 2016 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Karta Audytu Wewnętrznego zwana dalej Kartą" określa zasady

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do Zarządzenia Dyrektora nr 15/2010 z dnia 8 marca 2010 r.

Załącznik nr 4 do Zarządzenia Dyrektora nr 15/2010 z dnia 8 marca 2010 r. Załącznik nr 4 do Zarządzenia Dyrektora nr 15/2010 z dnia 8 marca 2010 r. Instrukcja dokonywania samooceny oraz sporządzania oświadczenia o stanie kontroli zarządczej w Szkole Podstawowej nr 4 im. Kawalerów

Bardziej szczegółowo

1. Postanowienia ogólne

1. Postanowienia ogólne Załącznik do zarządzenia Nr 65/2011 Burmistrza Gminy Żukowo z dnia 06.06.2011r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE ŻUKOWO 1. Postanowienia ogólne 1 1. Celem Karty Audytu Wewnętrznego w Gminy Żukowo jest

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W URZĘDZIE MIASTA TYCHY. Postanowienia ogólne

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W URZĘDZIE MIASTA TYCHY. Postanowienia ogólne Załącznik do Zarządzenia nr 0152/ 205 /10 Prezydenta Miasta Tychy z dnia 31 sierpnia 2010 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W URZĘDZIE MIASTA TYCHY Postanowienia ogólne 1, zwana w dalszej części Kartą, określa

Bardziej szczegółowo

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Punkt widzenia audytora i kierownika jednostki Agnieszka Boboli Ministerstwo Finansów w 22.05.2013 r. 1 Agenda Rola kierownika

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Rektora Politechniki Gdańskiej nr 36/2012 z 14 listopada 2012 r.

Zarządzenie Rektora Politechniki Gdańskiej nr 36/2012 z 14 listopada 2012 r. Zarządzenie Rektora Politechniki Gdańskiej nr 36/2012 z 14 listopada 2012 r. w sprawie: wprowadzenia Regulaminu Audytu Wewnętrznego Politechniki Gdańskiej Na podstawie art. 68-71 oraz art. 272-296 ustawy

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241)

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241) Zenon Decyk Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241) Od 2001 roku funkcjonowała w postaci kontroli finansowej, która dotyczyła

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr OR.0050.40. 2012.OR Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 30 lipca 2012r.

Zarządzenie Nr OR.0050.40. 2012.OR Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 30 lipca 2012r. Zarządzenie Nr OR.0050.40. 2012.OR Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 30 lipca 2012r. w sprawie organizacji i funkcjonowania kontroli zarządczej w Urzędzie Gminy i Miasta Lwówek Śląski. Na

Bardziej szczegółowo

REJESTR CZYNNOŚCI SPRAWDZAJĄCYCH ( książka kontroli wewnętrznej )

REJESTR CZYNNOŚCI SPRAWDZAJĄCYCH ( książka kontroli wewnętrznej ) Załącznik nr 1 do Regulaminu Kontroli Zarządczej REJESTR CZYNNOŚCI SPRAWZAJĄCYCH ( książka kontroli wewnętrznej ) L.p. ata Zakres ( obszar) czynności Osoby Realizujące czynności sprawdzające Spostrzeżenia

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Audyt wewnętrzny wydanie II

SPIS TREŚCI Audyt wewnętrzny wydanie II SPIS TREŚCI Audyt wewnętrzny wydanie II 1. WSTĘP... 10 1.1. Międzynarodowe standardy audytu wewnętrznego... 10 1.2. Zasady etyki zawodowej... 13 1.3. Miejsce audytu wewnętrznego w organizacji... 21 1.4.

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 99/2015 Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 6.10.2015 r. WSTĘP Karta Audytu Wewnętrznego została opracowana zgodnie z Międzynarodowymi

Bardziej szczegółowo

Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego

Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego J. Krawiec, G. Ożarek Kwiecień, 2010 Plan wystąpienia Ogólny model bezpieczeństwa Jak należy przygotować organizację do wdrożenia systemu zarządzania bezpieczeństwem

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN audytu wewnętrznego Akademii Rolniczej we Wrocławiu

REGULAMIN audytu wewnętrznego Akademii Rolniczej we Wrocławiu REGULAMIN audytu wewnętrznego Akademii Rolniczej we Wrocławiu 1 1. Audytem wewnętrznym jest ogół działań, przez które rektor kierujący uczelnią uzyskuje obiektywną i niezależną ocenę funkcjonowania uczelni

Bardziej szczegółowo

Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 3/2011

Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 3/2011 Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 3/2011 Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Trzeszczanach z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie: ustalenia Regulaminu Kontroli Zarządczej w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie wewnętrzne Nr 1 / 2011

Zarządzenie wewnętrzne Nr 1 / 2011 D/BK-K 02003 1 /11 Zarządzenie wewnętrzne Nr 1 / 2011 Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Namysłowie z dnia 14.02.2011r. w sprawie ustalenia zasad kontroli zarządczej w Powiatowej

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej. Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy. za rok 2012

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej. Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy. za rok 2012 Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy za rok 2012 Dział I Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej

Bardziej szczegółowo

zarządzam co następuje

zarządzam co następuje ZARZĄDZENIE NR 2/2010 DYREKTORA SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 10 IM. POLONII W SŁUPSKU Z DNIA 01.09.2010R. W SPRAWIE OKREŚLENIA SPOSOBU PROWADZENIA KONTROLI ZARZĄDCZEJ ORAZ ZASAD JEJ

Bardziej szczegółowo

ANKIETA dla kadry kierowniczej samoocena systemu kontroli zarządczej za rok

ANKIETA dla kadry kierowniczej samoocena systemu kontroli zarządczej za rok ANKIETA dla kadry kierowniczej samoocena systemu za rok Załącznik nr 6 do Zarządzenia nr 0050.67.2016 Burmistrza Miasta Kościerzyna z dnia 31.05.2016r. Przedstawione poniżej pytania ankietowe są elementem

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNIK AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PODRĘCZNIK AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik do Zarządzenia Nr.44/ZAWiK/2016 Prezydenta Miasta Słupska z dnia 27 stycznia 2016 r. PODRĘCZNIK AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Zespołu Audytu Wewnętrznego i Kontroli w Urzędzie Miejskim w Słupsku 1 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Procedury Audytu Wewnętrznego Gminy Stalowa Wola

Procedury Audytu Wewnętrznego Gminy Stalowa Wola Załącznik nr 2 do Zarządzenia Nr 64/16 Prezydenta Miasta Stalowej Woli z dnia 1 marca 2016 r. PROCEDURY AUDYTU WEWNĘTRZNEGO GMINY STALOWA WOLA I. Postanowienia ogólne 1 1. Procedury audytu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 508 / 2016 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 9 września 2016 r.

Zarządzenie Nr 508 / 2016 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 9 września 2016 r. Zarządzenie Nr 508 / 2016 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 9 września 2016 r. zmieniające zarządzenie w sprawie wprowadzenia zasad kontroli zarządczej w Samorządzie Kalisza Miasta na prawach powiatu. Na

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO SGH

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO SGH Załącznik nr 1 do zarządzenia Rektora nr 54 z dnia 30 września 2013 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO SGH Karta audytu wewnętrznego SGH opracowana została na podstawie: 1) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr R-22/2004 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 23 czerwca 2004 roku

Zarządzenie Nr R-22/2004 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 23 czerwca 2004 roku Zarządzenie Nr R-22/2004 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 23 czerwca 2004 roku w sprawie wprowadzenia Regulaminu Audytu Wewnętrznego na Politechnice Lubelskiej. Na podstawie art. 49 ust.

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZĄDCZEJ ZA ROK 2013. W Gimnazjum im. Ojca Ludwika Wrodarczyka w Radzionkowie

SPRAWOZDANIE Z FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZĄDCZEJ ZA ROK 2013. W Gimnazjum im. Ojca Ludwika Wrodarczyka w Radzionkowie S t r o n a 1.... (pieczęć miejskiej jednostki organizacyjnej ) SPRAWOZDANIE Z FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZĄDCZEJ ZA ROK 2013 W Gimnazjum im. Ojca Ludwika Wrodarczyka w Radzionkowie I. Działania podjęte

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin akceptowalny poziom ryzyka

Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin akceptowalny poziom ryzyka w sprawie określenia zasad funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin - wydanie drugie Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej

Bardziej szczegółowo

Ocena dojrzałości jednostki. Kryteria oceny Systemu Kontroli Zarządczej.

Ocena dojrzałości jednostki. Kryteria oceny Systemu Kontroli Zarządczej. dojrzałości jednostki Kryteria oceny Systemu Kontroli Zarządczej. Zgodnie z zapisanym w Komunikacie Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009r. standardem nr 20 1 : Zaleca się przeprowadzenie co najmniej

Bardziej szczegółowo

2 Użyte w niniejszym dokumencie określenia oznaczają: 1. Procedura Procedura kontroli zarządczej obowiązująca w Miejskiej Bibliotece

2 Użyte w niniejszym dokumencie określenia oznaczają: 1. Procedura Procedura kontroli zarządczej obowiązująca w Miejskiej Bibliotece Zarządzenie nr 12/11 Dyrektora Miejskiej Biblioteki Publicznej im. prof. Władysława Studenckiego w Bytomiu z dnia 15-09 - 2011 r. w sprawie ustalenia procedury kontroli zarządczej w Miejskiej Bibliotece

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 439/09 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 8 września 2009 r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE MIASTO SZCZECIN

Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 439/09 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 8 września 2009 r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE MIASTO SZCZECIN Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 439/09 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 8 września 2009 r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE MIASTO SZCZECIN 1. 1. Audytem wewnętrznym jest ogół działań obejmujących:

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 558/2010 PREZYDENTA MIASTA KIELCE. z dnia 31 grudnia 2010 r.

ZARZĄDZENIE NR 558/2010 PREZYDENTA MIASTA KIELCE. z dnia 31 grudnia 2010 r. ZARZĄDZENIE NR 558/2010 PREZYDENTA MIASTA KIELCE w sprawie organizacji i zasad funkcjonowania oraz metod monitorowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Kielce Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt

Bardziej szczegółowo

publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240) wprowadza się w Szkole

publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240) wprowadza się w Szkole REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ Podstawa prawna: Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 Ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240) wprowadza się w Szkole Podstawowej

Bardziej szczegółowo

Szkolenie otwarte 2016 r.

Szkolenie otwarte 2016 r. Warsztaty Administratorów Bezpieczeństwa Informacji Szkolenie otwarte 2016 r. PROGRAM SZKOLENIA: I DZIEŃ 9:00-9:15 Powitanie uczestników, ustalenie szczególnie istotnych elementów warsztatów, omówienie

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA KONTROLI ZARZĄDCZEJ W URZĘDZIE MIEJSKIM W SANDOMIERZU ORAZ ZASADY JEJ KOORDYNACJI

ORGANIZACJA KONTROLI ZARZĄDCZEJ W URZĘDZIE MIEJSKIM W SANDOMIERZU ORAZ ZASADY JEJ KOORDYNACJI ZAŁĄCZNIK NR 5 do Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Miejskiego w Sandomierzu ORGANIZACJA KONTROLI ZARZĄDCZEJ W URZĘDZIE MIEJSKIM W SANDOMIERZU ORAZ ZASADY JEJ KOORDYNACJI 1 Ustalenia niniejszego regulaminu

Bardziej szczegółowo