JAK ZAANGAŻOWAĆ SIĘ WE WSPÓŁPRACĘ Z POLSKĄ? E-PORADNIK DLA POLAKÓW NA EMIGRACJI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "JAK ZAANGAŻOWAĆ SIĘ WE WSPÓŁPRACĘ Z POLSKĄ? E-PORADNIK DLA POLAKÓW NA EMIGRACJI"

Transkrypt

1 JAK ZAANGAŻOWAĆ SIĘ WE WSPÓŁPRACĘ Z POLSKĄ? E-PORADNIK DLA POLAKÓW NA EMIGRACJI

2 SPIS TREŚCI WSTĘP... 2 Czego dowiecie się Państwo z tego poradnika?... 3 Dlaczego współpraca z Polską?... 4 CZĘŚĆ I STAN NA DZIŚ... 6 Na czym polega polityka polonijna?... 7 Czy Polacy za granicą są gotowi do współpracy z Polską?... 9 Zaangażowanie polityczne, kulturowe i organizacyjne Polaków mieszkających za granicą Ocena Polski i polskich instytucji Zaangażowanie we współpracę z Polską Gotowość do zaangażowania się we współpracę z Polską CZĘŚĆ II ROZWIĄZANIA Przykłady z innych krajów Kraj pochodzenia diaspora Relacje wewnątrz diaspory Kraj pochodzenia kraj pobytu Diaspora kraj pobytu Diaspora organizacje międzynarodowe i transnarodowe Rozwiązania dla Polaków szyte na miarę ich problemów Funkcjonowanie organizacji polonijnych Zróżnicowanie Polaków mieszkających za granicą Sieci społeczne Małe ojczyzny Między generacjami Wizerunek Polski i Polaków ZAKOŃCZENIE... 29

3 WSTĘP WSTĘP

4 CZEGO DOWIECIE SIĘ PAŃSTWO Z TEGO PORADNIKA? Niniejszy e-poradnik skierowany do Polaków i osób polskiego pochodzenia mieszkających za granicą ma na celu pomóc Państwu zaangażować się we współpracę z Polską. Na podstawie analizy rozwiązań stosowanych w innych krajach oraz wyników badań jakościowych i ilościowych przeprowadzonych podczas realizacji projektu Polityka polonijna w praktyce, przygotowaliśmy zestaw mamy nadzieję cennych informacji będących zachętą do tego, aby otworzyli się Państwo na współpracę z Polską. Niniejszą publikację kierujemy zarówno do osób, które mają już doświadczenia w takiej działalności (np. w ramach organizacji polonijnych), jak i tych, dla których jest to zupełnie nowy obszar zainteresowania. Dowiedzą się z niej Państwo, jakie korzyści wynikają ze współpracy z krajem pochodzenia. Dlaczego jest ona taka ważna? Jakie warunki powinny być spełnione, aby była ona skuteczna? Chcemy także opisać założenia polityki polonijnej oraz jej priorytety sformułowane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej. Poznacie Państwo również wyniki badań na temat gotowości angażowania się Polaków we współpracę z Polską. Wreszcie przedstawimy nasze propozycje dla tych, którzy chcą współpracować z Polską. Jeśli czytają Państwo ten poradnik, oznacza to, że współpraca z Polską może być dla Was ważna. Proszę zatem włączyć płytę Chopina, wziąć długopis i kartkę i podzielić ją linią na dwie części. Na jednej proszę napisać swoje spostrzeżenia, własne przykłady i wysłać na adres owy Dzięki temu będziemy mogli aktualizować ten poradnik. Na drugiej części kartki proszę wskazać czytając treść poradnika które rozwiązania możecie Państwo wprowadzić w życie. Życzymy udanej lektury i wielu inspiracji z pożytkiem dla Polski i Polaków! WSTĘP 3

5 DLACZEGO WSPÓŁPRACA Z POLSKĄ? Istnieje wiele powodów, dla których warto zaangażować się we współpracę z Polską oraz w jej promocję: Jest to ważne dla samych Polaków mieszkających za granicą Przeprowadzone w ramach projektu Polityka polonijna w praktyce badania ukazały, że Polacy pytani o gotowość do zaangażowania we współpracę z Polską i reprezentowanie jej interesów przedstawiali pozytywne deklaracje. Także wiele organizacji skupiających Polaków mieszkających za granicą uważa promocję Polski za jeden ze swoich podstawowych celów działania. Bardzo mi zależy, żeby Polska była silna. Bardzo mi zależy, żeby Polska ( ) uważała na siebie (Agnieszka, mieszka w Wielkiej Brytanii od 2001 r.). Jednocześnie wiele osób, mając przeświadczenie, że percepcja Polski i Polaków w kraju stałego pobytu rzutuje na ich relacje z otoczeniem, traktuje wizerunek Polski i Polaków jako istotną dla siebie kwestię. Współpracę z Polską można łatwo połączyć z lobbowaniem na rzecz własnej grupy w kraju pobytu, wykorzystując także instrumenty polityki integracyjnej. No i oczywiście propagowanie własnego kraju sprawia, sprawia przyjemność. A jeżeli, jeżeli jest to jeszcze połączone z aktywnością zawodową no to ( ) właściwie nic lepszego nie można sobie wyobrazić (Danuta, mieszka w Niemczech od 1999 r.). Generalnie, zaangażowanie we współpracę z Polską może przynieść różne korzyści: pomaga rozwinąć kontakty z Polakami i osobami z kraju przyjmującego, daje możliwości realizacji swoich pomysłów i zdobycia na nie finansowania, umożliwia podtrzymanie kontaktu z ojczyzną, który może kiedyś ułatwić powrót do kraju, może poprawić dostęp do informacji oraz pomysłów na działalność społeczną i gospodarczą, wyrabia nawyk angażowania się w sprawy swojej społeczności. WSTĘP 4

6 Polska potrzebuje wsparcia Polaków mieszkających za granicą Polacy mieszkający za granicą to ogromny, często niewykorzystany potencjał Polski potencjał możliwości, wiedzy, umiejętności, doświadczenia i cennych kontaktów. Dlatego Polska stara się rozwinąć politykę polonijną, której zadaniem jest nawiązywanie i rozwijanie współpracy z nimi. Jednym z celów tej kooperacji jest chęć zaangażowania Polonii w kształtowanie dobrego wizerunku Polski za granicą. To właśnie Państwo jesteście często najlepszą wizytówką naszego kraju. Inne państwa także rozwijają współpracę ze swoją diasporą Współczesne państwa, które posiadają duże diaspory, takie jak Irlandia, Włochy, Nowa Zelandia, Meksyk, Indie czy Niemcy, starają się utrzymywać kontakty z osobami pochodzącymi z tych krajów. W tym celu powstają specjalne instytucje (ciała konsularne i konsultacyjne, transnarodowe sieci), zabiega się o udział emigrantów w wyborach, nadaje specjalne prawa (np. zapewnia ochronę państwa, serwis turystyczny, wsparcie organizacji pozarządowych w krajach pobytu obywateli swojego państwa). Jednocześnie państwa organizujące takie działania wobec diaspory oczekują w zamian wsparcia czasem finansowego (w postaci transferów finansowych, inwestycji), czasem zaś pozafinansowego (np. w postaci zaangażowania w promocję i reprezentowanie interesów, dzielenia się doświadczeniem i wiedzą). WSTĘP 5

7 CZEŚĆ I: STAN NA DZIŚ CZĘŚĆ I. STAN NA DZISIAJ 6

8 NA CZYM POLEGA POLITYKA POLONIJNA? Istotnym momentem definiującym kształt polityki polonijnej była transformacja systemowa z 1989 r., kiedy to zredefiniowano nie tylko stosunek państwa polskiego do Polaków mieszkających za granicą, ale także rolę, jaką Polonia mogłaby odgrywać w procesach przemian politycznych i gospodarczych III RP. Z jednej strony zwrócono szczególną uwagę na Polaków na terytoriach byłego ZSRR, których otoczono opieką i wspierano ich starania o zachowanie polskiej tożsamości i kontaktu kulturowego z Ojczyzną. Z drugiej strony, Polacy mieszkający w krajach zachodnich mieli aktywnie wspierać procesy polskiej transformacji: zarówno poprzez transfery finansowe, know-how, jak i wsparcie polityczne w dziedzinie dyplomacji (np. w kontekście przystąpienia Polski do NATO). Jednak z czasem okazało się, że tak prowadzona polityka jest stosunkowo mało efektywna zarówno z perspektywy Polski, jak i Polonii. Na początku XXI w. zdano sobie sprawę z konieczności stworzenia planu, który pozwoli zdynamizować politykę polonijną tak, by pełniej wykorzystać ogromny potencjał wielomilionowej, zróżnicowanej zbiorowości osób narodowości polskiej lub polskiego pochodzenia. W 2002 r. powstał Rządowy program współpracy z Polonią i Polakami za granicą 1, który jako punkt wyjścia przyjmował stwierdzenie, iż: Sprawy Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą i współpraca z nimi stanowią istotny element polskiej polityki zagranicznej. Jednocześnie definiował on dziewięć głównych kierunków polityki polonijnej: Działania na rzecz zapewnienia Polonii i Polakom za granicą prawa i możliwości kultywowania polskości w państwach ich zamieszkania, rozwijania kontaktów z krajem oraz korzystania ze wszystkich praw mniejszości narodowych; Dążenie do podniesienia rangi i znaczenia Polonii i mniejszości polskich za granicą w życiu politycznym, społecznym, gospodarczym, naukowym, naukowo-technicznym i kulturalnym państw zamieszkania; Wsparcie działalności gospodarczej Polonii i współpracy biznesu polonijnego z krajem; Rozwój aktywności młodego pokolenia Polonii; Rozszerzenie dostępu i możliwości Polonii i Polaków za granicą do nauczania i doskonalenia znajomości języka polskiego; Zapewnienie Polonii i Polakom za granicą rzetelnej informacji o Polsce; Stwarzanie Polonii i Polakom za granicą warunków do jak najszerszego dostępu do dóbr polskiej kultury narodowej; Pozyskiwanie Polonii i Polaków za granicą do wspierania polskich interesów państwowych i narodowych w sprawach, w których są one zgodne z interesami państw zamieszkania Polonii; Szczególna pomoc Polakom na Wschodzie, w tym w odbudowywaniu polskiej inteligencji. Sprawy Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą i współpraca z nimi stanowią istotny element polskiej polityki zagranicznej 1 Rządowy program współpracy z Polonią i Polakami za granicą zaakceptowany na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu r., CZĘŚĆ I. STAN NA DZISIAJ 7

9 W programie podkreślono możliwość wykorzystania Polonii zachodnioeuropejskiej w procesie akcesji Polski do Unii Europejskiej oraz Polonii amerykańskiej w kształtowaniu stosunków bilateralnych między Polską a USA. Wkrótce po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej zaobserwowano zwiększoną falę emigracji zarobkowych i zdano sobie sprawę z konieczności dokonania kolejnej redefinicji polityki polonijnej, która powinna w większym niż do tej pory stopniu uwzględniać współczesnych migrantów. W 2007 r. opracowano nowy, bardziej szczegółowy Program 2, uwzględniający także nowe fale emigracji związanej z otwarciem rynków pracy w niektórych państwach UE. Poza rozszerzeniem grup docelowych działania polityki polonijnej zmieniły się nieco także jej cele strategiczne, które zdefiniowano jako: Ochronę wynikających z prawa międzynarodowego i umów dwustronnych praw przysługujących polskim mniejszościom narodowym; Utrzymanie polskości za granicą, zwłaszcza w krajach zwartego zamieszkiwania diaspory, m.in. poprzez wspieranie procesów służących wzmacnianiu środowisk polskich, podnoszenie ich prestiżu, wspieranie edukacji i kultury; Zachowanie polskiego dziedzictwa narodowego za granicą; Ułatwienie powrotu do kraju Polakom i osobom polskiego pochodzenia, zwłaszcza z państw, w których następuje szybka asymilacja, a także z tych, do których nastąpiła migracja zarobkowa po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Utworzenie propolskiego lobby oraz promocja Polski za granicą. Od około 2011 r. daje się zaobserwować kolejna zmiana, którą można nazwać tworzeniem nowej polityki polonijnej. Należy podkreślić, że zmiana ta w odróżnieniu od wcześniejszych nie wyraża się w dokumentach o charakterze strategicznym 3, ale raczej przyjmuje kształt krótkoterminowych planów i konkretnych działań. 2 Rządowy program współpracy z Polonią i Polakami za granicą przyjęty przez Radę Ministrów w dniu r., resource/ad28993a-f211-4db c655c928410b/ r., 3 W 2011 r. przygotowano projekt Rządowego programu współpracy z Polonią i Polakami za granicą (http://www.msz.gov.pl/resource/13ff6551- d8aa d3-efe4660b1417). Z informacji na temat rządowego programu współpracy z Polonią i Polakami za granicą oraz wykorzystania środków wydatkowanych z budżetu państwa na współpracę z Polonią i Polakami za granicą w 2012 r., przedłożonej przez Ministra Spraw Zagranicznych (https://www.premier.gov.pl/wydarzenia/decyzje-rzadu/informacja-na-temat-rzadowego-programu-wspolpracy-z-polonia-ipolakami-za.html) wynika, iż zakładano jego przyjęcie w 2013 r. 4 Np. na podstawie cytowanej Informacji na temat rządowego programu współpracy z Polonią i Polakami za granicą oraz wykorzystania środków wydatkowanych z budżetu państwa na współpracę z Polonią i Polakami za granicą w 2012 r., Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2013 roku (http://www.msz.gov.pl/resource/7dc8cbce a96-8c38-f56e71796c2d:jcr) czy też Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku (http://www.msz.gov.pl/resource/add bc-8320-bc be1:jcr) oraz projektu Rządowego programu współpracy z Polonią i Polakami za granicą z 2011 r. (http://www.msz.gov.pl/resource/13ff6551-d8aa d3-efe4660b1417). Jednym z elementów realizacji nowej polityki polonijnej jest przeniesie głównego ciężaru finansowania polityki polonijnej i wsparcia Polaków mieszkających za granicą i ich organizacji z Senatu na Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Zmiana ta choć wydaje się techniczna pociąga jednak za sobą istotne korekty praktyki polityki polonijnej, polegające przede wszystkim na zmianie sposobu przyznawania funduszy na wsparcie dla instytucji działających na rzecz Polonii. Od 2011 r. MSZ organizuje konkursy, których założenia oparte są na rokrocznie ogłaszanych Planach współpracy z Polonią i Polakami za granicą. Mimo iż założenia nowej polityki polonijnej nie zostały w sformalizowany sposób wyrażone w jednym dokumencie o charakterze strategicznym, to można jednak starać się je odtworzyć 4. Jak się wydaje, wśród najważniejszych z nich należałoby wymienić następujące tezy: w działania polityki polonijnej aktywnie włączani mają być Polacy mieszkający za granicą, szczególnie poprzez uzyskanie ich zrozumienia i poparcia dla polskiej racji stanu oraz wykorzystanie potencjału do promocji Polski i jej interesów; polityka polonijna służy jako instrument realizacji polityki państwa polskiego, szczególnie zaś polityki zagranicznej oraz polskiej racji stanu; podmiotem odpowiedzialnym za określanie celów polityki polonijnej, jak i koordynację działań podejmowanych w związku z jej realizacją jest Minister Spraw Zagranicznych; realizacja polityki polonijnej odbywa się we współpracy między różnymi organami administracji publicznej oraz innymi podmiotami. CZĘŚĆ I. STAN NA DZISIAJ 8

10 CZY POLACY ZA GRANICĄ SĄ GOTOWI DO WSPÓŁPRACY Z POLSKĄ? Polityka polonijna zakłada aktywizację polskich środowisk za granicą oraz działania związane z budowaniem polskiego lobby. Czy jednak Polacy mieszkający za granicą chcą współpracować z Polską? Czy mają ochotę angażować się w działania mające na celu promocję Polski? Czy wiedzą w jaki sposób można to zrobić? Aby odpowiedzieć na te i inne pytania, przeprowadziliśmy badania socjologiczne. Zrealizowaliśmy sondaż internetowy na próbie 3500 Polaków mieszkających za granicą. Badanie obejmowało osoby polskiego pochodzenia, które mieszkają od co najmniej trzech miesięcy w jednym z 11 krajów Europy Zachodniej (Irlandia, Wielka Brytania, Norwegia, Holandia, Hiszpania, Szwecja, Włochy, Belgia, Francja, Niemcy, Austria) lub w USA. Ponadto przeprowadziliśmy 35 wywiadów pogłębionych z osobami polskiego pochodzenia z Holandii, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Szwecji, Francji, USA i Norwegii, które dostarczyły szczegółowych informacji uzupełniających bardziej ogólny obraz tworzony przez wyniki sondażu. Wyniki naszych badań opisaliśmy dokładnie w ekspertyzie pt. Polityka polonijna w ocenie jej wykonawców i adresatów, którą można pobrać tutaj. Poniżej prezentujemy najważniejsze ustalenia naszych badań. CZĘŚĆ I. STAN NA DZISIAJ 9

11 ZAANGAŻOWANIE POLITYCZNE, KULTUROWE I ORGANIZACYJNE POLAKÓW MIESZKAJĄCYCH ZA GRANICĄ Osoby, które wzięły udział w naszym badaniu, to często osoby młode, w wieku produktywnym, zdecydowane na długookresowy pobyt za granicą. Nastawione są one głównie na jak najszybsze wejście w struktury społeczeństwa przyjmującego, o czym świadczy chociażby fakt, że przeszło połowa badanych (56%) buduje i podtrzymuje sieci relacji społecznych z osobami spoza własnej zbiorowości, a relacje wewnątrzgrupowe ogranicza w zasadzie do podtrzymywania więzi z rodziną w kraju (88%) i z najbliższymi przyjaciółmi na emigracji (80%). Ponadto badania ujawniły niski poziom uczestnictwa ankietowanych w trzech najważniejszych płaszczyznach życia społecznego: politycznej, kulturowej i organizacyj- nej. Blisko połowa badanych (48%) wykazała bierność polityczną, tylko co piąty respondent zadeklarował regularne i częste uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych (19%), zaś do zaangażowania w działalność trzeciego sektora przyznał się jedynie co siódmy badany (14%). Niski poziom partycypacji społecznej, zwłaszcza politycznej, jest szczególnie zauważalny wśród migrantów nowych, zarówno tych, którzy wyjechali z Polski w latach , jak i wśród emigrantów poakcesyjnych. Co więcej, okazało się, że w warunkach migracyjnych stopień społecznej aktywności znacznie się obniża. Jest to o tyle niepokojące, że bierna postawa utrudniać może podejmowanie różnych inicjatyw, w tym związanych z realizacją polityki polonijnej. Generalnie zebrane wyniki sugerują, że Polacy mieszkający za granicą mają tendencję do wycofywania się do sfery prywatnej i unikają wszelkich zinstytucjonalizowanych form aktywności na rzecz własnej zbiorowości. Kolejnym wnioskiem, który nasuwa się przy interpretacji wyników, jest niski poziom zaangażowania badanych w działalność organizacyjną własnej społeczności. Zgodnie z uzyskanymi od respondentów informacjami, badani dość niechętnie działają w organizacjach polonijnych tylko co ósmy respondent zadeklarował zaangażowanie w działalność tego typu organizacji (12%). Zebrane w trakcie badań dane pozwalają zaobserwować, że stosunkowo największą aktywność w tym zakresie wykazywali Polacy przebywający we Francji, w Stanach Zjednoczonych oraz w Szwecji. Najniższy poziom aktywności charakteryzował natomiast polskich imigrantów w Hiszpanii, Belgii oraz we Włoszech. Co ciekawe, najniższy odsetek aktywnie uczestniczących w życiu społeczności imigracyjnej odnotowano w grupie osób w wieku oraz lata. Relatywnie większym zaangażowaniem w polonijną działalność organizacyjną cechują się najmłodsi badani do 18. roku życia oraz osoby po 45. roku życia. Co ciekawe, najniższy odsetek aktywnie uczestniczących w życiu społeczności imigracyjnej odnotowano w grupie osób w wieku oraz lata. CZĘŚĆ I. STAN NA DZISIAJ 10

12 OCENA POLSKI I POLSKICH INSTYTUCJI Nasze badania pokazują, że Polacy mieszkający za granicą nie zawsze pozytywnie oceniają politykę Polski względem Polonii. Uzyskane deklaracje pokazują, że ponad dwie piąte badanych (44,9%) negatywnie ocenia politykę polonijną i tylko co dwunasty formułuje pozytywne oceny (8,1%). Opinie na temat polityki polonijnej są zróżnicowane ze względu na kraj pobytu migranta. Najwięcej opinii negatywnych formułują Polacy mieszkający w Wielkiej Brytanii (55,8%), Irlandii (54,1%) oraz Norwegii i Holandii (po 50%), natomiast stosunkowo najwięcej opinii pozytywnych pojawia się wśród Polaków w Stanach Zjednoczonych, Austrii (po 14,3%) i Szwecji (10,8%). Zwraca również uwagę fakt, że stosunkowo wysoki odsetek badanych nie sformułował żadnych ocen względem polityki polonijnej (24,3%), a co piąty deklarował opinie ambiwalentne, nie oceniając jej ani źle, ani dobrze (22,7%). Działalność organizacji polonijnych oceniana jest pozytywnie przez ponad jedną piątą ankietowanych (21,2%), natomiast przez co dziewiątego negatywnie (11,4%). Blisko połowa badanych nie potrafiła dokonać oceny funkcjonowania organizacji polonijnych (47,1%), a co piąty respondent deklarował, że nie ocenia ich ani dobrze, ani źle. Zwraca jednocześnie uwagę fakt, że respondenci cechują się bardzo niskim poziomem wiedzy o organizacjach polonijnych tylko połowa z nich przyznała, że wie o ich działalności w kraju obecnego pobytu (52,5%). Część badanych Polaków mieszkających za granicą miała różnego typu kontakty z działającymi tam instytucjami polskimi (tj. m.in. Ambasadą RP, Konsulatem RP, Instytutem Polskim) i tylko niecałe dwie piąte respondentów wskazało na brak tego typu styczności (38,8%). Największy odsetek badanych miał do czynienia z Konsulatem RP (33,7%) i dopiero w dalszej kolejności wskazywano na kontakt z Ambasadą RP (17,9%) i Instytutem Polskim (4,5%). Wśród badanych przeważały oceny pozytywne (25,6%) oraz ambiwalentne (18,7%), a co siódmy badany ocenił funkcjonowanie polskich instytucji w kraju pobytu negatywnie (14,8%). Na ogół dobrze o polskich instytucjach na obczyźnie wypowiadali się polscy imigranci w USA (42,5% ocen pozytywnych), Austrii (32,3%) oraz we Włoszech (32,5%). Natomiast złe oceny najczęściej wystawiali Polacy mieszkający w krajach skandynawskich: Norwegii 27,6% ocen negatywnych i Szwecji 23,1% oraz w Hiszpanii (25,3%). Respondenci cechują się bardzo niskim poziomem wiedzy o organizacjach polonijnych. CZĘŚĆ I. STAN NA DZISIAJ 11

13 ZAANGAŻOWANIE WE WSPÓŁPRACĘ Z POLSKĄ Kolejnym faktem godnym podkreślenia jest to, że stosunkowo niski poziom uczestnictwa w życiu organizacyjnym środowiska polonijnego nie wyklucza prywatnego (nie publicznego i zinstytucjonalizowanego) angażowania się na rzecz szeroko pojętych interesów Polski. Badania wykazały, że blisko trzy czwarte ankietowanych deklaruje emocjonalne przywiązanie do ojczystego kraju (73%), a przeszło trzy piąte czuje się reprezentantem swego narodu w codziennym życiu na obczyźnie (61%). Większość respondentów deklarowała jednocześnie podejmowanie różnego rodzaju działań mających na celu promocję Polski w kraju pobytu. Przykładowo, z deklaracji badanych wynika, że 75% z nich w prywatnych, codziennych rozmowach promowało polskie produkty. Podobny odsetek ankietowanych przedstawiał Polskę w dobrym świetle (74%), prawie trzy czwarte (73%) deklarowało promocję turystyki do Polski, a dwie trzecie przyznało, że promowało polską kulturę (65%). Aktywność ta pomimo że w tej formie również niesie ze sobą istotne korzyści dla wizerunku Polski i Polaków ma jednak jedynie podłoże prywatne i właściwie nie wykracza zasadniczo poza sferę kontaktów towarzyskich. Tendencja ta znajduje swoje potwierdzenie w analizie analogicznych działań w sferze kontaktów zawodowych. Okazuje się, że w miejscu pracy jedynie co trzeci badany przedstawiał Polskę w dobrym świetle, promował polskie produkty oraz promował turystykę do Polski (odpowiednio: 36,2%, 31,3%, 29,3%). Jeszcze mniejszy był odsetek badanych, którzy deklarowali promocję polskiej kultury (26%). Badania wykazały ponadto, że tego rodzaju aktywność nie jest na szeroką skalę podejmowana również w Internecie. Przykładowo do promocji polskiej kultury za pośrednictwem mediów społecznościowych przyznał się tylko co czternasty ankietowany (7%), a do promocji turystycznych walorów kraju pochodzenia tylko co szesnasty (6%). Dotychczasowe doświadczenia w promocji Polski Czy zdarzyło się Panu(i) podejmować wymienione poniżej działania reprezentujące Polskę w Pana(i) obecnym kraju pobytu? Przedstawianie Polski w dobrym świetle Promowanie polskiej kultury Promowanie turystyki do Polski Promowanie współpracy gospodarczej z firmami w Polsce Promowanie polskich produktów Tak, w rozmowach prywatnych Tak, w rozmowach zawodowych Tak, poprzez media społecznościowe Nie podejmowałem takich działań 74,0% 36,2% 6,5% 19,8% 65,6% 26,5% 6,8% 27,2% 72,6% 29,3% 5,8% 20,4% 16,5% 15,9% 1,9% 72,9% 75,7% 31,3% 4,7% 17,7% Blisko trzy czwarte ankietowanych deklaruje emocjonalne przywiązanie do ojczystego kraju (73%), a przeszło trzy piąte czuje się reprezentantem swego narodu w codziennym życiu na obczyźnie (61%). CZĘŚĆ I. STAN NA DZISIAJ 12

14 Wiele z badanych osób uważało, że najlepszą formą promocji Polski jest swego rodzaju praca u podstaw. Dość powszechne bowiem wśród respondentów było przeświadczenie, że ich codzienna aktywność zawodowa, funkcjonowanie w kręgach towarzyskich czy społeczności lokalnej w sposób, który jest pozytywnie oceniany przez otoczenie, stanowi znaczący wkład w kształtowanie wizerunku Polski i Polaków za granicą. Ważnym aspektem ma być w tym względzie podtrzymywanie dobrze rozpoznawalnego przez inne nacje polskiego etosu pracy. Respondentom bliskie wydawało się założenie, że rzetelne i uczciwe funkcjonowanie w społeczeństwie przyjmującym ze świadomością jednostkowego wpływu na postrzeganie całej grupy etnicznej przez otoczenie jest najbardziej pożądaną formą wspierania interesów zarówno kraju pochodzenia, jak i samej diaspory. Jednocześnie wyraźnie zauważalne wśród badanych było pewnego rodzaju napięcie wynikające z próby znalezienia kompromisu pomiędzy otwartym komunikowaniem o swoim pochodzeniu w sytuacjach prywatnych i publicznych a swoistym obnoszeniem się z narodowością. To jest moja działalność jako Polaka że oni wiedzą, kto ja jestem. Ja pracuję w redakcji wszyscy dokładnie wiedzą, kto ja jestem, co ja robię. A ja plakietki PL nie noszę. Bo mi to niepotrzebne; bo ja to robię swoją pracą (Cyprian, mieszka w Holandii od lat 80.). CZĘŚĆ I. STAN NA DZISIAJ 13

15 GOTOWOŚĆ DO ZAANGAŻOWANIA SIĘ WE WSPÓŁPRACĘ Z POLSKĄ Gotowość do uczestnictwa w działaniach organizacji polonijnych zadeklarował co trzeci badany (36%), przy czym tylko co dziewiąty z tej grupy wyrażał zdecydowanie pozytywną postawę w tym zakresie (11% odpowiedzi zdecydowanie tak ). Prawie dwie piąte ankietowanych nie wyraziło gotowości do jakiejkolwiek aktywności organizacyjnej w środowisku polonijnym (37%), a co trzeci badany nie miał zdania na ten temat (27%). Na podstawie uzyskanych wyników sądzić zatem można, że poziom gotowości badanych do angażowania się w działania organizacji polonijnych jest średni. Co więcej, przeprowadzona analiza wykazała, że gotowość Polaków mieszkających za granicą do zaangażowania się w działania organizacji polonijnych zależy od kontekstu. Oznacza to, że pojawia się ona i/lub wzrasta w momencie zagrożenia szeroko pojętych interesów narodowych. Wskaźnikiem tego trendu są zauważalnie częstsze deklaracje zaangażowania się badanych w działania organizacji polonijnych w sytuacji: pojawienia się informacji o polskich obozach śmierci (42,9% badanych), przedstawiania Polaków w sposób negatywny, stereotypowy (33,7%), przedstawiania Polski w sposób negatywny, jako zacofany kraj (39,3%). Na podstawie uzyskanych wyników sądzić zatem można, że poziom gotowości badanych do angażowania się w działania organizacji polonijnych jest średni. Gotowość do zaangażowania się w działalność organizacji polonijnych W jaki sposób był(a)by Pan(i) gotowy(a) zaangażować się w działanie organizacji polonijnych w Pan(i) obecnym kraju pobytu? Wskazania wszystkich badanych Wskazania badanych gotowych do zaangażowania poprzez członkostwo 14,1% 39,6% poprzez wolontariat 12,3% 34,5% poprzez korzystanie z ich oferty 8,1% 22,7% chciał(a)bym założyć taką organizację 2,5% 6,9% poprzez udzielanie im wsparcia finansowego 2,1% 5,9% CZĘŚĆ I. STAN NA DZISIAJ 14

16 Gotowość do reakcji na stereotypowe wypowiedzi na temat Polski Czy gdyby: Spotykał(a) Pan(i) osoby wypowiadające się o polskich obozach śmierci Spotykał(a) się Pan(i) z wypowiedziami opisującymi Polaków za granicą jako przestępców i naciągaczy Spotykał(a) się Pan(i) z wypowiedziami przedstawiającymi Polskę jako zacofany kraj Część badanych, którzy nie mieli wcześniej doświadczeń dotyczących udziału w działaniach na rzecz Polski i Polaków w poszczególnych krajach, wykazywała duże zainteresowanie i gotowość podjęcia tego typu aktywności, nie mając jednocześnie większego wyobrażenia o tym, jakie mogłyby to być działania. był(a)by Pan(i) gotów(owa): odnieść się bezpośrednio do takich wypowiedzi i je prostować tak nie trudno powiedzieć zaangażować się w działania organizacji polonijnych obalające takie stereotypy tak nie trudno powiedzieć zainicjować akcję za pośrednictwem portali społecznościowych tak nie trudno powiedzieć 81,6% 6,8% 11,6% 42,9% 23,9% 33,2% 43,2% 23,8% 33,0% 71,7% 13,3% 15,7% 33,7% 30,2% 36,1% 32,9% 31,2% 35,9% 78,6% 11,0% 10,3% 39,3% 28,6% 32,1% 40,3% 28,0% 31,7% Dla integrowania Polaków mieszkających za granicą wokół wspólnych przedsięwzięć na rzecz Polski taki stan rzeczy może mieć dwojakie znaczenie. Pozytywne, gdyż świadczy o braku istotnych uprzedzeń i otwartości na przyszłe możliwości zaangażowania, ale jednocześnie negatywne, jeśli potraktować go jako symptom niewielkiego potencjału do samoorganizowania się i wykazywania inicjatywy. W trakcie rozmów z respondentami udało się również zidentyfikować pewne warunki, które wpływają na gotowość do podejmowania przez nich działań: apolityczność organizowanych przedsięwzięć, zgodność z obszarem zainteresowań zawodowych lub hobby badanych, poczucie, że państwo polskie nie traktuje diaspory instrumentalnie do realizacji swoich celów i oferuje jej wsparcie bez względu na formułowane oczekiwania. Nie mam nic przeciwko temu, jest mi trudno sobie wyobrazić, w jakiej formie by to mogło być, ale dlaczego nie? (...) To ja przed tym wywiadem się zastanawiałem, czasami może też wcześniej. To jest trudno mieć jakiś taki dobry, wiodący jakiś pomysł, który może zachwycić kogoś, czy może zaowocować czymś (Stanisław, mieszka w Szwecji od lat 70.). CZĘŚĆ I. STAN NA DZISIAJ 15

17 CZEŚĆ II: ROZWIĄZANIA CZĘŚĆ II. ROZWIĄZANIA 16

18 PRZYKŁADY Z INNYCH KRAJÓW Diaspora czyli członkowie narodu żyjący w innych krajach bądź wśród innych narodów funkcjonuje w sieci kontaktów i relacji ze swoim krajem, ze środowiskiem międzynarodowym, organizacjami pozarządowymi oraz międzynarodowymi. Każda z płaszczyzn tej sieci może mieć wpływ na poprawę sytuacji diaspory w kraju przyjmującym. Kolejne akapity niniejszego podręcznika mają na celu dostarczenie Polakom za granicą wiedzy o tym, jakie są doświadczenia diaspor z innych krajów i jakie możliwości stoją przed nimi w zakresie rozwijania współpracy z Polską oraz innymi ważnymi aktorami. Niektóre z nich będą zawierały opisy działania członków diaspory inne zaś aktywność państw lub innych organizacji (np. międzynarodowych). Kraj pochodzenia diaspora W budowaniu sieci relacji między krajem pochodzenia i diasporą mogą być pomocne następujące narzędzia: oferowanie udziału w konkursie grantowym i wspieranie w ten sposób finansowo polskich organizacji emigranckich i polonijnych na całym świecie (np. Emigrant Support Programme w Irlandii); zakładanie wyspecjalizowanych agend dachowych dla polskich organizacji odpowiedzialnych za koordynację lokalnych centrów dla polskich emigrantów, tworzenie oferty edukacyjnej i doradczej oraz występowanie w sprawach diaspory wobec polityków na poziomie krajowym w kraju migracji (np. Coalition of Irish Immigration Centers w USA, rozwój sieci biznesowych (np. Enterprise Ireland); działalność charytatywna na rzecz Polski (np. Ireland Funds, IFI, itp.); tworzenie rynku dla polskich produktów za granicą; wzbogacenie strategii wsparcia diaspory o programy dla młodych emigrantów, organizacja szkół letnich dla polskich studentów zagranicznych w Polsce, programy wymiany kulturalnej; tworzenie programu przybliżania wiedzy na temat Polski i jej diaspory do nauczania za granicą i w projektach szkolnych w kraju pochodzenia; wykorzystanie Social Web do angażowania i uczenia dzieci i młodzieży na emigracji o Polsce; zachowanie tożsamości poprzez finansowanie projektów dziedzictwa kulturowego; zapobieganie wykluczeniu i marginalizacji udzielanie porad prawnych Polakom zanim udadzą się na emigrację, umożliwienie skorzystania na emigracji z porad telefonicznych pod bezpłatnymi numerami w kraju pochodzenia, wsparcie przez wyspecjalizowane agendy; programy mentoringu biznesowego (krajowi biznesmeni mentorami biznesmenów diaspory za granicą i vice versa), impulsy dla członków diaspory zainteresowanych inwestycjami (np. The Global Irish Economic Forum); rozwój programu badań na temat polskiej diaspory, oral history, zbieranie informacji o życiu diaspory, badania nad genealogią jako ważny element formułowania poczucia tożsamości. tworzenie zachęt do powrotu do Polski; tworzenie systemów wsparcia dla osób pracujących za granicą poniżej kwalifikacji (w Irlandii problem rozwiązuje się poprzez wymianę informacji między ministerstwem, organizacjami emigranckimi, grupami samopomocowymi); tworzenie programów dla alumnów absolwentów studiów, programów stypendialnych krajów pochodzenia; wspieranie i doradztwo dla polskich przedsiębiorstw, rozwój stosunków biznesowych i handlu między Polską a nowymi krajami i regionami pobytu nowych emigrantów; rozbudowa programów wymiany kulturalnej, społecznej oraz pedagogicznej, współpraca w kształtowaniu tych programów z krajami, gdzie znajduje się diaspora. CZĘŚĆ II. ROZWIĄZANIA 17

19 Relacje wewnątrz diaspory Musimy pamiętać, że Polacy za granicą to bardzo zróżnicowana społeczność. Różnią się oni między sobą takimi cechami, jak wiek, sytuacja ekonomiczna i położenie społeczne, czas emigracji, stopień integracji w społeczeństwie przyjmującym, rodzaj relacji z ojczyzną, identyfikacja etniczna. Ważne są także różnice wynikające ze specyfiki kraju pobytu jego sytuacja polityczna, relacje z Polską, w tym podpisane umowy bilateralne dotyczące diaspory, sytuacja gospodarcza, polityka integracyjna. Relacje w tak zróżnicowanej wewnętrznie zbiorowości nie zawsze są łatwe. Dlatego warto zwrócić uwagę na to, w jaki sposób można kształtować relacje wewnątrz diaspory między różnymi jej przedstawicielami i grupami. Najczęściej stosowanymi narzędziami są: filantropia i działalność instytucji socjalnych; usługi centrów powołanych w kraju pobytu (np. Irlandia Centra Pastoralne, Polska Misja Katolicka), organizacje samopomocy diaspory, nieformalne sieci kontaktów; organizowanie kulturalnych i sportowych programów wymiany między członkami diaspor, sponsoring sportu; przekazywanie informacji na temat kraju pochodzenia przez nowo przybyłych, rekrutacja utalentowanych osób i zachęty do udziału w programach powrotów, a także wsparcie diaspory dla nowo przybyłych (gdzie przeszkoleni członkowie diaspory pracują na rzecz członków diaspory zagrożonych wykluczeniem społecznym, informując ich o prawach i obowiązkach w kraju przyjmującym (np. Türkische Bund in Berlin-Brandenburg e.v.); budowanie korporacyjnych powiązań (np. Global Irish Network). Kraj pochodzenia kraj pobytu Nie bez znaczenia dla sytuacji diaspory są także relacje między ojczyzną a krajem pobytu. Relacje, jakie Polska buduje z różnymi krajami, mogą mieć duże znaczenie dla sytuacji Polaków i osób polskiego pochodzenia, które w tych krajach mieszkają. W tym kontekście warto pamiętać o: prowadzeniu analiz systemowych wykorzystania potencjału współpracy państwa pochodzenia i państwa pobytu w zakresie aktywizacji diaspory poprzez powiązanie programów skierowanych do diaspory i programów integracyjnych; konsultacje z poszczególnymi instytucjami państw przyjmujących, informowanie o planowanych projektach (np. Ständige Konferenz der Kultusminister der Länder in der Bundesrepublik Deutschland odpowiedzialna za politykę edukacyjną w krajach federacji Niemiec, może przeprowadzać konsultacje z ministerstwami edukacji państw pochodzenia członków diaspory na temat nauki języka ojczystego). CZĘŚĆ II. ROZWIĄZANIA 18

20 Diaspora kraj pobytu Bardzo ważne jest także, by Polacy mieszkający za granicą utrzymywali dobre stosunki ze swoim nowym krajem. Warto zwrócić uwagę na to, że państwa pobytu często oferują różnorodne możliwości rozwoju dla migrantów i mniejszości: kooperacja z instytucjami emigranckimi korzystanie z oferty nauki języka i podnoszenia kwalifikacji w kraju pobytu wykorzystanie szansy na awans społeczny, co w konsekwencji będzie z korzyścią dla kraju wysyłającego, zarówno po powrocie emigranta do ojczyzny, jak i podczas jego pobytu w kraju emigracji (np. projekt modelowy Ankommen in Alltag und Beruf Willkommenpaket für Fachkräfte finansowany ze środków Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki Federalnej Niemiec); pomoc w znalezieniu pracy na miarę kwalifikacji w kraju pobytu, wsparcie w uznawaniu dyplomów (np. Netzwerk Integration durch Qualifizierung IQ); zidentyfikowanie ofert rozwoju zawodowego w kraju pobytu członków diaspory i wsparcie dla organizacji diaspory celem przekazywania informacji o istniejących możliwościach dla różnorodnych grup docelowych (np. dla emigrantów między 18. a 26. rokiem życia w Niemczech funkcjonują tzw. Jugendmigrationsdienste). Diaspora organizacje międzynarodowe i transnarodowe Przynajmniej od początku XXI w. obserwować można wzmożone zainteresowanie potencjałem rozwojowym diaspor ze strony wielu państw wysyłających, a także organizacji międzynarodowych, takich jak np. Międzynarodowa Organizacja do Spraw Migracji, Bank Światowy, Unia Afrykańska czy Unia Europejska. Katalizatorem tego intensywnego skupienia uwagi na roli diaspor w rozwoju stał się, między innymi, raport Banku Światowego z 2003 r., który ukazał wielkość transferowanych kwot, przekazywanych przez migrantów do swoich krajów. Niektóre z organizacji międzynarodowych przygotowują własne programy, zogniskowane najczęściej na niwelowaniu negatywnych skutków odpływu wysoko wykwalifikowanych pracowników z krajów Południa (np. UNDP i program Transfer of Knowledge through Expatriate Professionals czy IOM i program Migration for Development in Africa); Część z tych instytucji stworzyła także osobne programy wspierające diaspory w ich działaniach. Jako przykład może tutaj służyć African Diaspora Program, uruchomiony w 2007 r. przez Bank Światowy. Program ten wiąże się między innymi z szeregiem instrumentów finansowych mających na celu wspieranie wybranych projektów organizacji diaspory. Pozarządowe organizacje rozwojowe (INGOs), takie jak np. Oxfam Novib czy ICCO, wspierają projekty rozwojowe prowadzone przez organizacje diaspory, szczególnie poprzez dotowanie tych spośród nich, które podejmują działania wspólne, dzięki czemu rozwijać się ma struktura instytucjonalna diaspory. CZĘŚĆ II. ROZWIĄZANIA 19

Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 162/2014 POAKCESYJNE MIGRACJE POLAKÓW

Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 162/2014 POAKCESYJNE MIGRACJE POLAKÓW Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 162/2014 POAKCESYJNE MIGRACJE POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

Opinie i postawy Polonii i Polaków mieszkających za granicą wobec polityki polonijnej

Opinie i postawy Polonii i Polaków mieszkających za granicą wobec polityki polonijnej Opinie i postawy Polonii i Polaków mieszkających za granicą wobec polityki polonijnej Wprowadzenie Nr 148 / 2013 02 12 13 INSTYTUT ZACHODNI im. Zygmunta Wojciechowskiego Instytut Naukowo-Badawczy, Poznań

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2014 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT FINANSOWANY ZE ŚRODKÓW MINISTERSTWA SPRAW ZAGRANICZNYCH KONKURS WSPOLPRACA Z POLAKAMI I POLONIĄ ZA GRANICĄ W 2014 r.

PROJEKT FINANSOWANY ZE ŚRODKÓW MINISTERSTWA SPRAW ZAGRANICZNYCH KONKURS WSPOLPRACA Z POLAKAMI I POLONIĄ ZA GRANICĄ W 2014 r. PROJEKT FINANSOWANY ZE ŚRODKÓW MINISTERSTWA SPRAW ZAGRANICZNYCH KONKURS WSPOLPRACA Z POLAKAMI I POLONIĄ ZA GRANICĄ W 2014 r. Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Krakowie Działa od 2004 roku. Cel wspólne działania

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2013 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 Wprowadzenie Główny

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Senatu. Biuro Polonijne

Kancelaria Senatu. Biuro Polonijne Kancelaria Senatu Biuro Polonijne REALIZACJA W 2011 ROKU PRZEZ SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ CELÓW STRATEGICZNYCH I PODSTAWOWYCH KIERUNKÓW DZIAŁAŃ ZAPISANYCH W RZĄDOWYM PROGRAMIE WSPÓŁPRACY Z POLONIĄ

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr XX/90/08 Rady Powiatu w Wąbrzeźnie z dnia 29 września 2008r. Powiatowy Program Aktywności Lokalnej na lata

Załącznik do Uchwały Nr XX/90/08 Rady Powiatu w Wąbrzeźnie z dnia 29 września 2008r. Powiatowy Program Aktywności Lokalnej na lata Załącznik do Uchwały Nr XX/90/08 Rady Powiatu w Wąbrzeźnie z dnia 29 września 2008r. Powiatowy Program Aktywności Lokalnej na lata 2008-2013 Wąbrzeźno, wrzesień 2008 -2- Spis treści Wstęp Rozdział 1. Nawiązanie

Bardziej szczegółowo

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju 1. Podstawowe informacje o badaniu: Badanie zostało wykonane

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLICE NA LATA

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLICE NA LATA PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLICE NA LATA 2014 2020 1 Spis treści 1. Wstęp 3 2. Cele Programu Aktywności Lokalnej 5 3. Kierunki działań 6 4. Adresaci Programu 7 5. Metody wykorzystywane do realizacji

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ POSTRZEGANY STOSUNEK KRAJÓW UE DO POLSKI BS/25/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, LUTY 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ POSTRZEGANY STOSUNEK KRAJÓW UE DO POLSKI BS/25/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, LUTY 2004 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI Warszawa, październik 00 BS/0/00 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy w programie World Public Opinion. Jest to program

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA FUNDACJA ROZWOJU ŚRODOWISK LOKALNYCH PODPORA WYNIKI BADANIA AKTYWNOŚC SPOŁECZNA SENIOREK W POWIECIE DĄBROWSKIM SMYKÓW 2014 Co sądzić o seniorach, a szczególnie kobietach? Jakie jest ich społeczne zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD Załącznik do Uchwały nr XXIV/196/08 Rady Gminy Szemud z dnia 08 września 2008 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD NA LATA 2008 2013 Szemud 2008 SPIS TREŚCI: I. WSTĘP.. 3 II. III. IV. ZAŁOŻENIA

Bardziej szczegółowo

Podstawy i formy współpracy międzynarodowej jednostek samorządu terytorialnego w Polsce. prof. dr hab. Bernadetta Nitschke Uniwersytet Zielonogórski

Podstawy i formy współpracy międzynarodowej jednostek samorządu terytorialnego w Polsce. prof. dr hab. Bernadetta Nitschke Uniwersytet Zielonogórski Podstawy i formy współpracy międzynarodowej jednostek samorządu terytorialnego w Polsce prof. dr hab. Bernadetta Nitschke Uniwersytet Zielonogórski Skuteczny samorząd to coraz częściej samorząd, który

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały Nr XXXII/483/2009 Rady Miejskiej Środy Wielkopolskiej z dnia 20 sierpnia 2009 roku. Program Aktywności Lokalnej

Załącznik do uchwały Nr XXXII/483/2009 Rady Miejskiej Środy Wielkopolskiej z dnia 20 sierpnia 2009 roku. Program Aktywności Lokalnej Załącznik do uchwały Nr XXXII/483/2009 Rady Miejskiej Środy Wielkopolskiej z dnia 20 sierpnia 2009 roku Program Aktywności Lokalnej dla Miasta i Gminy Środa Wielkopolska na lata 2009 2013 I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

SIGMA KWADRAT. Ruch wędrówkowy ludności. Statystyka i demografia CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY POLSKIE TOWARZYSTWO STATYSTYCZNE

SIGMA KWADRAT. Ruch wędrówkowy ludności. Statystyka i demografia CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY POLSKIE TOWARZYSTWO STATYSTYCZNE SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY Ruch wędrówkowy ludności Statystyka i demografia PROJEKT DOFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA MIASTA PŁOCKA NA LATA 2008-2013

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA MIASTA PŁOCKA NA LATA 2008-2013 Załącznik do Uchwały nr 345/XXIV/08 Rady Miasta Płocka z dnia 27 maja 2008 roku PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA MIASTA PŁOCKA NA LATA 2008-2013 P Ł O C K 1 PŁOCK, maj 2008 SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE...3

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy Raport z badania sierpień 2013 r. O badaniu Media społecznościowe powoli zmieniają organizacje. Nie dzieje się to tak szybko, jak się spodziewano kilka lat

Bardziej szczegółowo

Opracowanie wniosków i rekomendacji na Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych. Rola trzeciego sektora w rozwoju kraju

Opracowanie wniosków i rekomendacji na Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych. Rola trzeciego sektora w rozwoju kraju Opracowanie wniosków i rekomendacji na Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych Rola trzeciego sektora w rozwoju kraju Diagnoza Po odzyskaniu przez Polskę wolności w 1989 r. nastąpił dynamiczny rozwój

Bardziej szczegółowo

Cel realizacji Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2011-2016: Program jest instrumentem realizacji Strategii Województwa

Cel realizacji Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2011-2016: Program jest instrumentem realizacji Strategii Województwa Cel realizacji Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2011-2016: Szeroko rozumiana poprawa jakości życia na wsi, zaspokajanie potrzeb społeczno-kulturalnych mieszkańców a także zidentyfikowanie i promowanie

Bardziej szczegółowo

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW Raport Work Service S.A. 1 SPIS TREŚCI RAPORT W LICZBACH 4 PREFEROWANE KRAJE EMIGRACJI 5 ROZWAŻAJĄCY EMIGRACJĘ ZAROBKOWĄ 6 POWODY EMIGRACJI 9 BARIERY EMIGRACJI 10 METODOLOGIA

Bardziej szczegółowo

Deklaracja polityki w programie

Deklaracja polityki w programie Deklaracja polityki w programie Uczelnia, przypisując programowi Erasmus trudną do przecenienia rolę w umiędzynarodowieniu, modernizacji i indywidualizacji procesu kształcenia, pragnie w dalszym ciągu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2009 BS/155/2009 POLACY PRACUJĄCY ZA GRANICĄ

Warszawa, listopad 2009 BS/155/2009 POLACY PRACUJĄCY ZA GRANICĄ Warszawa, listopad 2009 BS/155/2009 POLACY PRACUJĄCY ZA GRANICĄ W jednym z naszych ostatnich badań 1 zajęliśmy się po rocznej przerwie problemem migracji zarobkowych i wyjazdów stałych lub czasowych do

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 23 października 2007 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji

Bardziej szczegółowo

Dobra strategia dla miasta na przykładzie Strategii Kultury dla Miasta Rzeszowa

Dobra strategia dla miasta na przykładzie Strategii Kultury dla Miasta Rzeszowa Dobra strategia dla miasta na przykładzie Strategii Kultury dla Miasta Rzeszowa dr hab. Dariusz Tworzydło Uniwersytet Warszawski, Exacto sp. z o.o. Badanie ilościowe pn. Diagnoza dla Strategii rozwoju

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH CBOS BRYTYJCZYCY I POLACY O ROZSZERZENIU UNII EUROPEJSKIEJ BS/46/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH CBOS BRYTYJCZYCY I POLACY O ROZSZERZENIU UNII EUROPEJSKIEJ BS/46/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 http://www.cbos.pl sekretariat@cbos.pl SEKRETARIAT 629-35 - 69, 628-37

Bardziej szczegółowo

Projekt (Z)Powrotem w Polsce

Projekt (Z)Powrotem w Polsce Projekt (Z)Powrotem w Polsce Agnieszka Maria Kowalska, Aleksandra Mościcka Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą. Kim jesteśmy?

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. Odpoczynek czy praca zarobkowa? Wakacje dzieci i młodzieży NR 134/2015 ISSN

KOMUNIKATzBADAŃ. Odpoczynek czy praca zarobkowa? Wakacje dzieci i młodzieży NR 134/2015 ISSN KOMUNIKATzBADAŃ NR 134/2015 ISSN 2353-5822 Odpoczynek czy praca zarobkowa? Wakacje dzieci i młodzieży Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą CBOS. Wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013

Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013 Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013 Karolina Hansen Marta Witkowska Warszawa, 2014 Polski Sondaż Uprzedzeń 2013 został sfinansowany

Bardziej szczegółowo

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Warszawa, listopad 2012 O badaniu i o prezentacji Najważniejsze informacje zebrane w badaniach: ilościowym i jakościowym (lipiec-wrzesień

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej

Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej Stowarzyszenie Jeden Świat (SJŚ) i holenderski Oxfam Novib, realizują wspólny projekt pt. E-Motive, który dotyczy transferu wiedzy z Krajów Globalnego

Bardziej szczegółowo

ZADANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ NA LATA 2015-2016 W RAMACH REALIZACJI RZĄDOWEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z POLONIĄ I POLAKAMI ZA GRANICĄ

ZADANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ NA LATA 2015-2016 W RAMACH REALIZACJI RZĄDOWEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z POLONIĄ I POLAKAMI ZA GRANICĄ ZADANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ NA LATA 2015-2016 W RAMACH REALIZACJI RZĄDOWEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z POLONIĄ I POLAKAMI ZA GRANICĄ 23 LIPCA 2015 ROKU 1. MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH ZADANIA WSPÓLNE

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2013 BS/166/2013 POAKCESYJNE MIGRACJE ZAROBKOWE

Warszawa, listopad 2013 BS/166/2013 POAKCESYJNE MIGRACJE ZAROBKOWE Warszawa, listopad 2013 BS/166/2013 POAKCESYJNE MIGRACJE ZAROBKOWE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Seniorzy są wśród nas Szybko postępujące zmiany demograficzne ostatnich 20 lat spowodowały rosnący udział osób starszych w Polsce. Zmiany struktury demograficznej związane

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ POWIATU ŻARSKIEGO NA LATA

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ POWIATU ŻARSKIEGO NA LATA Załącznik do Uchwały Nr... Rady Powiatu Żarskiego z dnia..2016 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ POWIATU ŻARSKIEGO NA LATA 2016-2021 Żary, 2016 r. 1 SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE.3 II. DIAGNOZA..4 III. CEL

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ Załącznik do Uchwały Nr XXV/149/2008 Rady Powiatu Średzkiego z dnia 30 grudnia 2008 roku POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ANKIETA

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ANKIETA ul. Szpitalna 5/5, 00-031 Warszawa, tel. (022) 828 91 28 wew. 135 fax. (022) 828 91 29 Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji

Bardziej szczegółowo

Badanie potrzeb organizacji pozarządowych w Polsce w zakresie narzędzi planowania strategicznego i zarządzania personelem

Badanie potrzeb organizacji pozarządowych w Polsce w zakresie narzędzi planowania strategicznego i zarządzania personelem Badanie potrzeb organizacji pozarządowych w Polsce w zakresie narzędzi planowania strategicznego i zarządzania personelem Raport z badań Piotr Prokopowicz Grzegorz Żmuda Marianna Król Kraków, 2013 Spis

Bardziej szczegółowo

Strategia Politechniki Rzeszowskiej im. Ignacego Łukasiewicza do roku 2020 PREZENTACJA

Strategia Politechniki Rzeszowskiej im. Ignacego Łukasiewicza do roku 2020 PREZENTACJA Strategia Politechniki Rzeszowskiej im. Ignacego Łukasiewicza do roku 2020 PREZENTACJA HIERARCHIA PLANÓW STRUKTURA PLANÓW PLAN STRATEGICZNY Horyzont czasowy kilkanaście lub kilkadziesiąt lat; Zakres działania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2010 BS/160/2010 PRACA POLAKÓW ZA GRANICĄ

Warszawa, grudzień 2010 BS/160/2010 PRACA POLAKÓW ZA GRANICĄ Warszawa, grudzień 2010 BS/160/2010 PRACA POLAKÓW ZA GRANICĄ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul.

Bardziej szczegółowo

LOKALNE KRYTERIA WYBORU OPERACJI

LOKALNE KRYTERIA WYBORU OPERACJI LOKALNE KRYTERIA WYBORU OPERACJI dla przedsięwzięć: 1.2.3 Kreowanie atrakcyjnych przestrzeni spędzania czasu wolnego poprzez budowę, przebudowę i/lub wyposażenie ogólnodostępnej niekomercyjnej infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2011 BS/38/2011 STOSUNEK POLAKÓW DO PRACY I PRACOWITOŚCI

Warszawa, kwiecień 2011 BS/38/2011 STOSUNEK POLAKÓW DO PRACY I PRACOWITOŚCI Warszawa, kwiecień 2011 BS/38/2011 STOSUNEK POLAKÓW DO PRACY I PRACOWITOŚCI Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania Opinii

Bardziej szczegółowo

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU 151 KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU Nazwa programu: Kulturalny Poznań nr programu: 7 Kontynuacja Planu Rozwoju Miasta Poznania Cele strategiczne: Zwiększenie znaczenia miasta jako ośrodka wiedzy, kultury,

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Organizacji Pozarządowych

Program Współpracy Organizacji Pozarządowych Program Współpracy Organizacji Pozarządowych Współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Rostkowo 2014. Program Współpracy

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC A A A Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC dr Agnieszka Chłoń-Domińczak oraz Zespół badawczy PIAAC, Instytut Badań Edukacyjnych Warszawa, 20 listopada

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2009 BS/108/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O POLITYCE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I OPERACJI NATO W AFGANISTANIE

Warszawa, lipiec 2009 BS/108/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O POLITYCE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I OPERACJI NATO W AFGANISTANIE Warszawa, lipiec 2009 BS/108/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O POLITYCE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I OPERACJI NATO W AFGANISTANIE CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy 1. Wstęp Niniejszy raport został opracowany celem przedstawienia potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy w całej Polsce

Bardziej szczegółowo

Obywatele dla Demokracji. program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG

Obywatele dla Demokracji. program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Obywatele dla Demokracji program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Obywatele dla Demokracji Realizatorzy: Fundacja im. Stefana Batorego w partnerstwie z Polską Fundacją Dzieci i

Bardziej szczegółowo

Warszawa 2 lipca 2014. Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig

Warszawa 2 lipca 2014. Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig Warszawa 2 lipca 2014 Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig Projekt AWAKE Projekt AWAKE (AWAKE Aging With Active Knowledge and Experience)

Bardziej szczegółowo

publicznego, podejmować będą działania służące zaspokajaniu potrzeb mieszkańców gminy Narol.

publicznego, podejmować będą działania służące zaspokajaniu potrzeb mieszkańców gminy Narol. Wieloletni program współpracy Gminy Narol z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW Agenda

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW Agenda Agenda Migracje Zarobkowe Polaków Emigracja z Polski o o o o o o Skala emigracji Kierunki emigracji Profil potencjalnego emigranta Długość wyjazdów Bariery i motywacje Sytuacja geopolityczna Imigracja

Bardziej szczegółowo

EUROBAROMETR UE28 PARLAMENT EUROPEJSKI W ODBIORZE SPOŁECZNYM W POLSCE REGIONY W KRAJU ANALIZA MIĘDZYREGIONALNA WYNIKI DLA POLSKI

EUROBAROMETR UE28 PARLAMENT EUROPEJSKI W ODBIORZE SPOŁECZNYM W POLSCE REGIONY W KRAJU ANALIZA MIĘDZYREGIONALNA WYNIKI DLA POLSKI REGIONY W KRAJU 1 ZAŁĄCZNIK DOTYCZĄCY METODOLOGII: ANALIZA WYNIKÓW EUROBAROMETRU Z ROZBICIEM NA REGIONY Poniższa analiza regionalna jest oparta na badaniach Eurobarometru zleconych przez Parlament Europejski.

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Wizerunek organizacji pozarządowych. najważniejsze fakty 16% 24% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1

Wizerunek organizacji pozarządowych. najważniejsze fakty 16% 24% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1 Wizerunek organizacji pozarządowych najważniejsze fakty 24% 16% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1 Kiedy Polacy słyszą organizacja pozarządowa to myślą 79% 77% zajmują się głównie pomaganiem

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2010 BS/146/2010 WAKACJE UCZNIÓW WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I PRACA ZAROBKOWA

Warszawa, listopad 2010 BS/146/2010 WAKACJE UCZNIÓW WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I PRACA ZAROBKOWA Warszawa, listopad 2010 BS/146/2010 WAKACJE UCZNIÓW WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I PRACA ZAROBKOWA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków

Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków Tematem wrześniowych badao Zielonej linii była współczesna emigracja Polaków. Postanowiliśmy poznad jej zasięg, kierunki oraz przyczyny wyjazdów. Zapytaliśmy

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, wrzesień 2014 ISSN 2353-5822 NR 133/2014 OPINIE O ADMINISTRACJI PODATKOWEJ

Warszawa, wrzesień 2014 ISSN 2353-5822 NR 133/2014 OPINIE O ADMINISTRACJI PODATKOWEJ Warszawa, wrzesień 2014 ISSN 2353-5822 NR 133/2014 OPINIE O ADMINISTRACJI PODATKOWEJ Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Odpowiedzialny biznes to przede wszystkim uczciwe postępowanie raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Współcześnie coraz więcej mówi się na świecie

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA - w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru

Bardziej szczegółowo

Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych

Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych Jacek F. Nowak Katedra Ekonomiki Przestrzennej i Środowiskowej UEP Związek Miast

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Edukacja dorosłych to sektor realizujący Akcje 1 i 2 programu Erasmus+ w odniesieniu do niezawodowej edukacji osób dorosłych.

Erasmus+ Edukacja dorosłych to sektor realizujący Akcje 1 i 2 programu Erasmus+ w odniesieniu do niezawodowej edukacji osób dorosłych. program Komisji Europejskiej, który zastąpił m.in. program Uczenie się przez całe życie i program Młodzież w działaniu. Grundtvig 2007-2013 Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020 2007 r. 2014 r. Erasmus+

Bardziej szczegółowo

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW Agenda

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW Agenda Agenda Migracje dziś Preferencje Migracyjne Polaków o o o o o o o Skala planowanych emigracji Kierunki wyjazdów Profil potencjalnego emigranta Długość emigracji Powody emigracji Branże, w których chcieliby

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 W latach 2005-2010 w przedsięwzięciach organizacyjnych, kierowanych do osób potrzebujących pomocy, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaliczanych

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Dolina Noteci Załącznik nr 3d

Stowarzyszenie Dolina Noteci Załącznik nr 3d Stowarzyszenie Dolina Noteci Załącznik nr 3d Karta merytoryczna Oceny operacji według lokalnych kryteriów Działanie: Projekty Grantowe promocja turystyczna obszaru Cel ogólny Cel szczegółowy Przedsięwzięcie

Bardziej szczegółowo

Badanie postaw i opinii środowiska lekarzy i lekarzy dentystów związanych z Systemem Informacji Medycznej i wizerunkiem środowiska lekarzy

Badanie postaw i opinii środowiska lekarzy i lekarzy dentystów związanych z Systemem Informacji Medycznej i wizerunkiem środowiska lekarzy Badanie postaw i opinii środowiska lekarzy i lekarzy dentystów związanych z Systemem Informacji Medycznej i wizerunkiem środowiska lekarzy Skrócona wersja raportu z badania ilościowego realizowanego wśród

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ , ,

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ , , CBOS Vilmorus Ltd. SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 -

Bardziej szczegółowo

Raport: Oczekiwania studentów względem rynku pracy

Raport: Oczekiwania studentów względem rynku pracy Raport: Oczekiwania studentów względem rynku Wyniki badań Plany kariery Brak planów rozwoju zawodowego jest powszechnym problemem występującym w Polsce. Zdaniem ekspertów tego rodzaju plany powinny być

Bardziej szczegółowo

KOALICJA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU

KOALICJA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU KOALICJA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU Prezentacja wyników badania świadomości CSR: badanie wśród pracowników (na przykładzie branży teleinformatycznej) Przygotowano dla: Przygotowali: Marta Kudrewicz,

Bardziej szczegółowo

Firmowe media społecznościowe dla pracowników

Firmowe media społecznościowe dla pracowników Firmowe media społecznościowe dla pracowników Raport z badania Maciej Dymalski, Szymon Góralski Wrocław, 2012 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY GNOJNIK NA ROK Załącznik Nr 1 do Uchwały nr III/18/15 Rady Gminy Gnojnik z dnia 30 stycznia 2015 r.

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY GNOJNIK NA ROK Załącznik Nr 1 do Uchwały nr III/18/15 Rady Gminy Gnojnik z dnia 30 stycznia 2015 r. Załącznik Nr 1 do Uchwały nr III/18/15 Rady Gminy Gnojnik z dnia 30 stycznia 2015 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY GNOJNIK NA ROK 2015 GNOJNIK 2015 SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE II. CELE PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 Umowa Partnerstwa Zwiększaniu szans na zatrudnienie grup defaworyzowanych służyć będzie wsparcie sektora ekonomii społecznej oraz zapewnienie jego skutecznego i efektywnego funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013 Edukacja dorosłych Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił m.in. wcześniejsze programy Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Grundtvig 2007-2013 Erasmus+ Edukacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Komunikacja i media. Komunikacja jest częścią każdego działania, w zależności od ich rodzaju, można mówić o różnych jej poziomach.

Komunikacja i media. Komunikacja jest częścią każdego działania, w zależności od ich rodzaju, można mówić o różnych jej poziomach. Komunikacja i media Uczniowie i uczennice mogą inicjować powstawanie i prowadzić szkolne media, istnieje przynajmniej jeden środek przekazu dla społeczności uczniowskiej. Władze SU i dyrekcja dbają o to,

Bardziej szczegółowo

START activating and integrating people with disabilities through adapted traditional sports and games

START activating and integrating people with disabilities through adapted traditional sports and games Dr Bartosz Prabucki START activating and integrating people with disabilities through adapted traditional sports and games Erasmus + Sport Project Lider: Stowarzyszenie Sportowo-Rehabilitacyjne START w

Bardziej szczegółowo

Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych

Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych Dr Kinga Wysieńska Projekt Tygiel kulturowy czy getta narodowościowe? wzory integracji i wzajemne relacje imigrantów

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA O KONTRAKCIE Z NORWEGIĄ NA DOSTAWĘ GAZU DO POLSKI BS/166/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA O KONTRAKCIE Z NORWEGIĄ NA DOSTAWĘ GAZU DO POLSKI BS/166/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Swobodny przepływ pracowników w dwa lata po akcesji

Swobodny przepływ pracowników w dwa lata po akcesji Swobodny przepływ pracowników w dwa lata po akcesji Dr Maciej Duszczyk Urząd d Komitetu Integracji Europejskiej Konferencja WUP w Toruniu, w ramach IW Interreg IIIC, Projekt ADEP, 12 maj 2006 rok. Sytuacja

Bardziej szczegółowo

POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych

POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych Obszary tematyczne polityki młodzieżowej UE 1. Kształcenie i szkolenie 2. Zatrudnienie 3. Kreatywność i przedsiębiorczość 4. Zdrowie i sport 5.

Bardziej szczegółowo

3. WOLONTARIAT PRACOWNICZY A POLITYKA CSR FIRMY

3. WOLONTARIAT PRACOWNICZY A POLITYKA CSR FIRMY 3. WOLONTARIAT PRACOWNICZY A POLITYKA CSR FIRMY CSR BRAKUJĄCE OGNIWO KAPITALIZMU? CSR (Corporate Social Responsiblity) Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Biznes Odpowiedzialny biznes to odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r.

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r. Strategia CSR Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Sierpień 2015 r. Misja i wartości Grupy Kapitałowej GPW Misja Grupy Kapitałowej GPW Naszą misją jest rozwijanie efektywnych mechanizmów

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ

Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku Jacek Szlachta Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego Białystok 20 luty 2014 roku 1 Struktura prezentacji 1. Zapisy strategii województwa podlaskiego do roku 2020 w

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI PLAN ROZWOJU SZKOŁY. Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stefana Żeromskiego w Stykowie

EUROPEJSKI PLAN ROZWOJU SZKOŁY. Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stefana Żeromskiego w Stykowie EUROPEJSKI PLAN ROZWOJU SZKOŁY Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stefana Żeromskiego w Stykowie 2014 2019 CELE: 1. Podniesienie umiejętności językowych całej kadry nauczycielskiej oraz kadry kierowniczej.

Bardziej szczegółowo

Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego

Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Współpraca Biznes NGO: stan wiedzy, dotychczasowe doświadczenia, postawy i oczekiwania Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Plan prezentacji Plan prezentacji O czym będzie mowa? 1. Informacje

Bardziej szczegółowo

Działania na rzecz Polonii i Polaków za granicą. Toruo, 18 września 2014 roku Łukasz Kaczorek

Działania na rzecz Polonii i Polaków za granicą. Toruo, 18 września 2014 roku Łukasz Kaczorek Działania na rzecz Polonii i Polaków za granicą Toruo, 18 września 2014 roku Łukasz Kaczorek Instrumenty finansowe wspierające współpracę z Polonią i Polakami za granicą Możliwośd I: Konkurs MSZ: Współpraca

Bardziej szczegółowo

Materiały merytoryczne po I edycji szkoleń w ramach projektu Zostań kreatywnym przedsiębiorcą

Materiały merytoryczne po I edycji szkoleń w ramach projektu Zostań kreatywnym przedsiębiorcą Materiały merytoryczne po I edycji szkoleń w ramach projektu Zostań kreatywnym przedsiębiorcą Celem badania ewaluacyjnego było zgromadzenie wiedzy na temat efektywności i skuteczności instrumentów wspierania

Bardziej szczegółowo