Wyznaczanie. Ostoi Rolinnych ( IMPORTANT. PLANT AREAS IPAs):

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wyznaczanie. Ostoi Rolinnych ( IMPORTANT. PLANT AREAS IPAs):"

Transkrypt

1 Wyznaczanie Ostoi Rolinnych ( IMPORTANT PLANT AREAS IPAs): Podrcznik wyróniania stanowisk na terenach europejskich oraz podstawa dla opracowa wiodcych dla pozostałych czci wiata

2 IDENTIFYING IMPORTANT PLANT AREAS: A Site Selection Manual for Europe, and a basis for developing guidelines for other regions of the world Wyznaczanie Ostoi Rolinnych IMPORTANT PLANT AREAS IPA: Podrcznik wyróniania stanowisk na terenach europejskich oraz podstawa dla opracowa wiodcych dla pozostałych czci wiata Tekst: Seona Anderson Cytowanie: Anderson, S. (2002) Identifying Important Plant Areas. Plantlife International Przekład polski: Wojciech Paul, 2003, 2004 Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Kraków Produkcja: Plantlife International 14 Rollestone Street Salisbury, Wiltshire, SP1 1DX Tel: +44 (0) Fax: +44 (0) This manual is a contribution to Target 5 of the Global Strategy for Plant Conservation adopted under the Convention on Biological Diversity at COP 6, The Hague, The Netherlands, April 2002 Niniejszy podrcznik stanowi wkład do osignicia Celu nr 5 Globalnej Strategii Ochrony Rolin przyjtej w ramach Konwencji o Rónorodnoci Biologicznej na 6. Konferencji Stron w Hadze (Holandia) w kwietniu 2002 r. Podzikowania: Fundusze: Niniejszy projekt prowadzony jest dziki wsparciu Ministerstwa Rolnictwa, rodowiska i Rybołówstwa Holandii (Departament rodowiska) poprzez fundusz Holenderskiego Programu Midzynarodowych Działa na Rzecz rodowiska (PIN) Ministerstwa Spraw Zagranicznych (MATRA). Planta Europa Planta Europa jest sieci organizacji (rzdowych i pozarzdowych) działajc na rzecz ochrony flory w Europie. Ostatecznym celem sieci jest zachowanie gatunków europejskich rolin (tak wyszych jak i niszych) wraz z ich siedliskami. Sekretariat Planta Europa działa w ramach Plantlife. Planta Europa jest Europejskim Programem Plantlife International. Strona WWW: Planta Europa c/o Plantlife, 14 Rollestone Street, Salisbury, Wiltshire, SP1 1DX oraz 2

3 Plantlife Plantlife jest jedyn w Wlk. Brytanii ogólnokrajow organizacj nie nastawion na zysk, zajmujc si wyłcznie ochron wszelkich form ycia rolinnego w jego naturalnym rodowisku. Liczy członków i posiada 22 rezerwaty przyrody o ogólnej powierzchni akrów [ok ha]. Plantlife pełni rol partnera wiodcego ( Lead Partner ) w odniesieniu do 77 gatunków w ramach Programu Zachowania Biorónorodnoci ( Biodiversity Action Plan ) Rzdu Zjednoczonego Królestwa. Zachowanie tych gatunków urzeczywistniane jest poprzez realizacj programu ratunkowego Back from the Brink ( Powrót znad Krawdzi ). Plantlife angauje swych członków w charakterze ochotników (zwanych Flora Guardians Stranikami Flory ) do realizacji wielu prac w ramach tego zadania. Podzikowania Grupy Doradcze: Grupa Doradcza IPA (IPA Advisory Group): Andy Byfield (Plantlife, poprzednio Project Leader w Programie IPA dla Turcji); Melanie Heath (Birdlife); Martin Harper (Plantlife); Alexander Van Opstal (EC- LNV); Margaret Palmer; Elizabeth Radford (Plantlife); Peter Skoberne (Agencja Ochrony Przyrody, Słowenia) Jane Smart (Dyrektor Wykonawczy, Plantlife). Grupa ISA (Important Species Area): Des Callaghan (BirdLife, Holandia); Guven Eken (BirdLife, Holandia); Robert Ketelaar, (Holenderskie Towarzystwo Ochrony Waek Dutch Dragonfly Conservation, Holandia); Anton Stumpel (Alterra, Holandia); Chris Van Swaay (Holenderskie Towarzystwo Ochrony Motyli Dutch Butterfly Conservation, Holandia); Marten Warren (Towarzystwo Ochrony Motyli Butterfly Conservation, Wlk. Brytania) Zarzd i Doradcy Planta Europa : Klaus Ammann (Uniwersytet Berneski, Szwajcaria); Francois Boillot (Conservatoire Botanique Nationale Mediterrannean de Porquerolles, Francja); Jan erovský (Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej); Adrian Darby (Plantlife, Wlk. Brytania); Gerard van Dijk (UNEP, Szwajcaria); Eladio Fernandez-Galiano (Rada Europy); Tomas Hallingbäck i Torleif Ingelög (Szwedzka Pracownia Informacji o Gatunkach Species Information Unit); Mart Külvik (Instytut Ochrony rodowiska, Estonia); Emilio Laguna-Lumbreras (Słuba Ochrony Gatunków, Hiszpania); Mira Mileva (REC, Wgry); Zbigniew Mirek (Instytut Botaniki PAN, Kraków, Polska); Jan Plesnik (Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej); Eva Papastergiadou (Greckie Centrum Biotopów Bagiennych Greek Wetland Biotope Centre); Claudia Perini (ECCF, Włochy); Galina Pronkina (Departament Zasobów Naturalnych, Moskwa, Rosja); Geert Raeymaekers (Ecosystems, Belgia); Dominique Richard (Europejskie Centrum Zagadnie Przyrodniczych European Topic Centre for Nature, Francja); Richard Sandbrook (Wlk. Brytania); Anca Sarbu (Bukareszteski Ogród Botaniczny, Rumunia); Jan-Willem Sneep (Departament rodowiska, Holandia); Hugh Synge (Plant-talk, Wlk. Brytania) Opracowanie kryteriów: Wielu botaników z całego wiata przyczyniło si do opracowania kryteriów wyróniania IPA od momentu inauguracji programu w 1993 r. Wszyscy oni wymienieni zostali w pracy Palmera i Smart (2001). Szczególnie due znaczenie dla rozwoju projektu IPA miały nastepujce dokumenty i spotkania robocze: Palmer & Smart (2001): Guidelines for the Selection of Important Plant Areas in Europe; studia pilotaowe IPA na Białorusi, w Czechach, Grecji, Słowenii, Szwecji, Turcji i Wlk. Brytanii (patrz bibliografia); wielu uczestników spotka roboczych IPA w ramach trzech Konferencji Planta Europa (Hyères we Francji, 1995, Uppsala w Szwecji, 1998, Prhonice w Czechach, 2001) oraz samodzielnych spotka roboczych IPA w K ivoklacie w 1996 i Cambridge w 1998 r. W ostatnim okresie rozwoju IPA niezwykle szczodrze ofiarowywali swój czas i porady Bob Bunce z Alterra i Peter Veen z Królewskiego Holenderskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody. Podzikowania nale si równie za komentarze i uwagi do szkicu Podrcznika Wyróniania Stanowisk IPA ( Draft IPA Site Selection Manual ) nastpujcym osobom (poza ju wymienionymi członkami Grup Doradczych): Colin Bibby (BirdLife, Wlk. Brytania); Ben Delbaere (ECNC); Viera Feráková (Uniwersytet Bratysławski, Słowacja); Lincoln Fishpool (BirdLife, Wlk. Brytania); Paul Goriup (Nature Bureau International, Wlk. Brytania); Alan Hamilton (WWF, Wlk. Brytania); Rayna Hardalova (Ministerstwo of rodowiska i asobów Wodnych, Bułgaria); Esat Hoxha (Universytet w Prisztinie, Kosowo); Andy Jones (Walijska Komisja ds. Terenów Wiejskich Countryside Commission for Wales); Mike Maunder (Pastwowy Tropikalny Ogród Botaniczny, Hawaje); Rebecca May (WWF, Wlk. Brytania); Ljupco Melovski (Uniwersytet w. w. Cyryla i Metodego, Skopje, Macedonia); Tenyo Meshinev (Instytut Botaniki, Sofia, Bułgaria); Juan Carlos Moreno-Saiz (Uniwersytet Madrycki, Hiszpania); Toni Nikolic (Uniwersytet w Zagrzebiu, Chorwacja); David Pearman (Towarzystwo Botaniczne Wysp Brytyjskich Botanical Society of the British Isles); Dmiter Peev (Instytut of Botaniki, Sofia, Bułgaria); Antoaneta Petrova (Sofijski Ogród Botaniczny, Bułgaria); Zdenka Podhajska (Agencja Ochrony Przyrody, Czechy); Richard Price (Towarzystwo Botaniczne Wysp Brytyjskich Botanical Society of the British Isles); P. Pushpangandan i K. Narayan Nair (Pastwowy Botaniczny Instytut Badawczy, Lucknow, Indie); Valerijus Rasomavicius (Instytut Botaniki, Litwa); Llorenç Sáez (Uniwersytet Barceloski, Hiszpania); Jan Šeffer, Viera Stanova i Rastislav Lasak (Instytut Ekologii Stosowanej Daphne, Słowacja); Ian Spellerberg (Uniwersytet 3

4 Lincoln, Nowa Zelandia); Zhedko Spiridonov (Fundacja na Rzecz Dzikiej Przyrody Wilderness Fund, Bułgaria); Nick Stewart (Wlk. Brytania); Srdan Susic (REC, Serbia); Jill Sutcliffe (English Nature, Wlk. Brytania); Joe Sutton (Plantlife); Olexiy Turuta (Pastwowe Centrum Ekologiczne Ukrainy); Milan Valachovic (Instytut Botaniki, Słowacja); Jani Vangeli (Instytut Bada Botanicznych, Tirana, Albania); Giuseppe Venturelli (Uniwersytet w Palermo, Włochy) Projekt Important Plant Areas wiele i w rónorodnych aspektach skorzystał z dowiadcze Projektu Important Bird Area koordynowanego przez BirdLife International oraz z porad i pomocy personelu BirdLife. Opinie i pogldy wyraone w niniejszym dokumencie nie musz wyraa stanowiska konferencji pastw-stron Konwencji o Rónorodnoci Biologicznej. Copyright Plantlife 2002 Copyright wydania polskiego: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Kraków 2004 * * * Uwagi tłumacza: Dla zachowania moliwoci porówna z oryginałem oraz ułatwienia np. poszukiwa dodatkowych materiałów w Internecie, wiele z nazw programów, organizacji, instytucji itp. pozostawiono w wersji oryginalnej, ewentualnie dodajc równoległe polskie tłumaczenie. W tym ostatnim przypadku starano si wykorzysta utrwalone w literaturze lub utarte w praktyce jzykowej tłumaczenia nazw i terminów angielskich, nawet jeli nie odpowiadaj one bardzo cile oryginałowi. Poniewa program IPA oparty jest w duej mierze na dowiadczeniach analogicznego projektu powiconego ochronie ptaków IBA starano si wykorzysta terminologi wprowadzon ju przy realizacji tego ostatniego, m. in. sam termin ostoje na oddanie znaczenia important areas. W tłumaczeniu starano si bardziej odda sens wypowiedzi, dostosowujc je (o ile było to moliwe) do polskich realiów, ni trzyma si cile dosłownego znaczenia wyrazów (ten ostatni rodzaj tłumaczenia mona łatwo uzyska uywajc którego z programów do automatycznego przekładu tekstu). Kraków, luty 2003, padziernik 2004 r. 4

5 SPIS TRECI Strona 1: Wstp 6 2. Projekt IPA w Europie rodkowej i Wschodniej (CEE) Definicje i metodyka IPA 12 Kryteria A C: 16 Gatunki endemiczne, subendemiczne i o ograniczonym zasigu 27 Glony, grzyby, mchy, wtrobowce i porosty Typowanie Ostoi Rolinnych (IPAs) Gospodarowanie na terenie Ostoi Rolinnych (IPAs) Zbieranie i przepływ informacji Proponowanie i zatwierdzanie Ostoi Rolinnych (IPAs) Kwestionariusz stanowiska IPA 46 Wypełnianie kwestionariusza 46 Ocena zagroe 48 Przykładowy formularz kwestionariusza 49 Najczciej zadawane pytania ( FAQs ) 58 Dodatek 1: ródła dla Kryteriów A 60 Dodatek 2: Typy siedlisk EUNIS 2. poziomu szczegółowoci 62 Dodatek 3: Centra Rónorodnoci Rolin w Europie 64 Dodatek 4: Słownik skrótów i terminów umownych 65 Literatura 67 Kontakt i informacje 69 5

6 1: Wstp Cele: Celem programu 'Important Plant Areas' (IPA) jest rozpoznanie i ochrona, z uyciem jednolitych kryteriów, sieci najwartociowszych z punktu widzenia ochrony flory stanowisk w Europie i na wiecie. Tło historyczne Podczas 6. spotkania (Haga, Holandia, IV 2002 r.) Konferencja Stron Konwencji o Rónorodnoci Biologicznej [Conference of the Parties (COP) to the Convention on Biological Diversity (CBD)] przyjła Globaln Strategi Ochrony Rolin (Global Strategy for Plant Conservation) zawierajc 16 celów globalnych, przewidywanych do osignicia do 2010 r. Po raz pierwszy działania w ramach CBD majce na celu zachowanie biorónorodnoci, znalazły swój wyraz w konkretnych ustaleniach, a postp w ich realizacji moe by wymiernie oceniany. W/w cele zestawiono w piciu głównych grupach tematycznych: (1) Poznanie i Dokumentacja Rónorodnoci Rolin, (2) Ochrona Rónorodnoci Rolin, (3) Zrównowaone Gospodarowanie Rónorodnoci Rolin, (4) Promocja Edukacji i wiadomoci Społecznej na Temat Rónorodnoci Rolin oraz (5) Budowa Potencjału Ochrony Rónorodnoci Rolin. Cel nr 5 Strategii zakłada objcie do roku 2010 ochron 50% stanowisk najwaniejszych z punktu widzenia zachowania rónorodnoci szaty rolinnej. Program IPA stwarza ramy dla rozpoznania tych ostoi w Europie w celu objcia ich tak ochron. Przyczyni si to do urzeczywistnienia de globalnych z uwzgldnieniem priorytetów i moliwoci poszczególnych pastw, biorc przy tym pod uwag istniejce midzy krajami rónice w bogactwie flory i rolinnoci. Europejska Strategia Ochrony Rolin powstała po szerokich ogólnoeuropejskich konsultacjach i działaniach próbnych w roku 2001 i jest strategi ukierunkowan regionalnie, majc na celu powstrzymanie utraty rónorodnoci wiata rolinnego w Europie. Jest czci, i przyczynia si do realizacji, Globalnej Strategii Ochrony Rolin. Cele nr nr 1.4, 1.5 oraz 2.14 Strategii Europejskiej opieraj si na rozpoznaniu, monitorowaniu i odpowiednim zarzdzaniu Ostojami Rolinnymi (IPAs). Projekt IPA zrodził si w Europie w odpowiedzi na wzrastajce tempo nieodwracalnej utraty bogactwa europejskich dzikich gatunków rolin i ich siedlisk na skutek szybkiego rozwoju gospodarczego, urbanizacji i niszczenia naturalnych typów rodowisk. Program IPA słuy poznaniu i zachowaniu najwaniejszych w Europie stanowisk dzikich gatunków rolin oraz ich siedlisk. Poza ochron, jak zapewni to zagroonym siedliskom i gatunkom (tak rolin wyszych oraz tzw. niszych jak i grzybów), Ostoje Rolinne (IPAs) odegraj wan rol w zachowaniu całego wachlarza innych, wartociowych gatunków, w tym rolin leczniczych, dzikich krewniaków rolin uprawnych, drzew pomnikowych oraz wielu gatunków jeszcze do pospolitych, jednak wykazujcych obecnie znaczny spadek liczebnoci. Jak dotd, nie ma centralnego i sporzdzonego przy uyciu jednolitych kryteriów inwentarza wszystkich stanowisk zawierajcych najbardziej zagroone w Europie gatunki rolin i siedliska, czy te wykazu obszarów o wyjtkowym bogactwie gatunkowym lub siedliskowym. 6

7 Ustalenia Sukces projektu ostoi ptasich (Important Bird Areas IBA) zainspirował botaników do stworzenia podobnego projektu. Pilna potrzeba rozpoznania najwaniejszych ostoi rolinnych Europy została podniesiona w roku 1995 na 1. Konferencji Planta Europa w Hyères (Francja). W latach kolejnych, po szerokich konsultacjach i przeprowadzeniu kilku bada pilotaowych, botanicy europejscy osignli porozumienie w sprawie kryteriów wyróniania ostoi rolinnych, po czym zostały opublikowane pierwsze Wytyczne IPA, które ukazały si tu przed 3. Konferencj Planta Europa w Czechach w r (Palmer & Smart, 2001). Pierwsz faz programu ma by rozpoznanie rozmieszczenia najcenniejszych w skali europejskiej obszarów wystpowania rolin, za drug zapewnienie im odpowiedniej ochrony i opieki. W ramach projektu IPA maj by równie opracowane programy i protokoły monitoringu wyrónionych ostoi. Czym s Ostoje Rolinne (IPAs)? Ostoje Rolinne (IPAs Important Plant Areas) maj by obszarami o wielkim botanicznym znaczeniu (zarówno w odniesieniu do zagroonych gatunków czy siedlisk, jak i dla rónorodnoci szaty rolinnej w ogóle), które da si (jako konkretne stanowiska) wyróni, chroni i odpowiednio na nich gospodarowa. W ramach projektu Centra Rónorodnoci Rolin wiatowego Funduszu na Rzecz Dzikiej Przyrody oraz Midzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (WWF/IUCN Centres of Plant Diversity) z roku 1994, zidentyfikowano ju najwaniejsze z botanicznego punktu widzenia obszary w skali duych regionów. Program IPA natomiast ma na tej podstawie wytypowa mniejsze obszary i stanowiska, dla których ochrony da si zastosowa podejcie indywidualne. Dotychczasowe osignicia Projekty pilotaowe IPA zostały dotychczas przeprowadzone na Białorusi, w Czechach, Grecji, Słowenii, Szwecji, Turcji i Wlk. Brytanii (patrz bibliografia). Turecki projekt IPA prowadzony przez DHKD ( Doul Hayatı Koruma Dernei Stowarzyszenie Ochrony Przyrody ), Fauna and Flora International (FFI) oraz Uniwersytet w Istambule, został zakoczony w 2001 roku, a jego wyniki bd wkrótce dostpne. Jak uywa niniejszego podrcznika? W niniejszym podrczniku opisane s cele i podstawy Programu IPA, rola Ostoi Rolinnych w wiatowej i europejskiej ochronie przyrody, jak równie struktura organizacyjna Sekretariatu i zespołów krajowych IPA. Zawiera on zarys kryteriów słucych do wyróniania Ostoi IPA wraz z metodyk ich stosowania oraz przedstawia podstawowe zasady selekcji obszarów. Opisano tu proces gromadzenia danych, za załczony kwestionariusz przedstawia zakres wiadomoci, jaki naley zgromadzi dla kadego IPA. Załczono równie Dodatki zawierajce: (1) wykaz ródeł do wykorzystania przy stosowaniu Kryteriów A, (2) wykaz siedlisk EUNIS na 2. poziomie szczegółowoci oraz (3) wykaz europejskich Centrów Rónorodnoci Rolin (Centres of Plant Diversity). Europejska lista gatunków kwalifikujcych do Kryteriów A oraz siedlisk kwalifikujcych do Kryteriów C zostanie przesłana koordynatorom krajowym IPA w oddzielnym dokumencie. Podrcznik ten jest niejako punktem wyjcia dla wyznaczania IPA w Europie rodkowej i Wschodniej. Jest oczywiste, e dowiadczenie gromadzone w trakcie realizacji projektu oraz uzupełnienia i poprawki wnoszone na bieco przez poszczególnych partnerów przyczyni si do znacznego wzbogacenia warstwy informacyjnej przyszłych wersji podrcznika wyróniania ostoi. 7

8 Podrcznik niniejszy ukierunkowany jest na wyrónianie IPA w warunkach europejskich. Zawarte w nim ogólne zasady mog jednake by przystosowane (rozwinite) tak, by stworzy zestawy kryteriów nadajce si do zastosowania w innych czciach wiata. Podejcie regionalne w realizacji wiatowej Strategii Ochrony Rolin (GSPC) zostało uznane przez CBD (COP6, Holandia, kwiecie 2002) za kluczowy mechanizm jego wdraania. Znaczenie projektu dla ochrony w skali wiatowej i europejskiej Wyrónianie IPA zapewni rzdom na całym wiecie ramy dla osignicia Celu nr 5 wiatowej Strategii Ochrony Rolin (GSPC) CBD (www.biodiv.org). W zamierzeniach proces ten ma równie dostarczy szczegółowych danych na temat gatunków rolinnych danych, mogcych by ródłem informacji dla innych, istniejcych ju w Europie czy na wiecie, programów ochrony przyrody, czy te dla działa legislacyjnych. W szczególnoci wyrónianie IPA dostarczy podstawowych informacji dla sieci Natura 2000 (funkcjonujcej w ramach Dyrektywy Siedliskowej UE), sieci Emerald (funkcjonujcej w ramach Konwencji Berneskiej) jak równie programu Ogólnoeuropejskiej Sieci Ekologicznej (PEEN) kierowanego przez zespół Ogólnoeuropejskiej Strategii Zachowania Rónorodnoci Biologicznej i Krajobrazowej (PEBLDS). Podobny wkład zapewnienie solidnych podstaw informacyjnych wniesie ten proces w działania prawne i programy wyszczególnione w tabeli poniej. Baza danych IPA bdzie funkcjonowa jako centrum gromadzenia i zestawiania informacji nt. statusu ochronnego rolin wyszych, niszych i grzybów w całej Europie. Dane te mog by wykorzystane jako ródłowe przez organizacje zestawiajce listy gatunków i siedlisk godnych ochrony jak np. wiatowa/europejska Czerwona Lista IUCN, czy te Aneksy Dyrektywy Siedliskowej i Załczniki do Konwencji Berneskiej. Listy ostoi, mogcych wej w skład sieci Natura 2000 jako Specjalne Obszary Ochrony ( SAC ), umieszczone zostan w Dodatkach do poszczególnych list krajowych IPA. Miejsce IPA w istniejcych wiatowych i europejskich programach ochrony Akt normatywny / Program Odnone cele IPA; uwagi Globalne CBD (Convention on Biological Diversity Konwencja o Rónorodnoci Biologicznej) CBD - GSPC: Global Strategy for Plant Conservation wiatowa Strategia Ochrony Rolin IUCN Species Survival Commission, Global Plant Conservation Programme Komisja ds. Zachowania Gatunków wiatowego Programu Ochrony Rolin IUCN, Program Parks for Life IPA pomog wprowadzi w ycie art. art. 6, 7 i 8 dot. strategii zachowania biorónorodnoci i ochrony in situ, jak równie art. art. 12 i 13 dot. działa krajowych i współpracy midzynarodowej. Przyjta na 6. Konferencji Pastw-Stron (COP 6) w Hadze (kwiecie 2002); Cel nr 5 (Target 5) GSPC to objcie ochron do 2010 r. 50% obszarów najwaniejszych dla zachowania rónorodnoci szaty rolinnej w skali wiatowej IPA s w tym programie wymienione jako priorytetowe W 6. Projekcie Priorytetowym (Priority Project 6) uznano wano IPA dla ochrony rolin wyszych (art ) i niszych (art ) 8

9 Konwencja Ramsarska nt. siedlisk wodno-błotnych o znaczeniu midzynarodowym Europejskie Dyrektywa Siedliskowa i Gatunkowa UE EU Habitats and Species Directive (sie Natura 2000 ) Konwencja Berneska (sie Emerald ) Europejska Strategia Ochrony Rolin European Plant Conservation Strategy (EPCS) (partner wiodcy ds. realizacji celów IPA nominowany przez Plantlife) Paneuropejska strategia [zachowania] rónorodnoci biologicznej i krajobrazowej (PEBLDS) poprzez wdroenie Paneuropejskiej Sieci Ekologicznej (PEEN Pan-European Ecological Network) IPA umoliwi zidentyfikowanie stanowisk kwalifikujcych si wg nowych kryteriów do grup A i B zagroonych gatunków i zbiorowisk IPA (zwłaszcza wytypowane na podstawie Kryteriów A i C) mog dostarczy informacji nt. szaty rolinnej dla obszarów sieci Natura 2000 IPA (zwłaszcza wytypowane na podstawie Kryteriów A i C) mog dostarczy informacji nt. szaty rolinnej dla wdroenia sieci Emerald Cel nr 1.4 sporzdzenie listy europejskich IPA do r Cel nr 1.5 badania efektywnoci IPA Cel nr 2.14 promocja IPA w celu wspierania idei midzynarodowych sieci obszarów chronionych IPA mog wnie swój wkład do PEEN dostarczajc danych botanicznych dla wyrónienia sieci obszarów zmniejszajcych zagroenia i podnoszcych (poprzez spójne programy midzynarodowe i zaangaowanie opinii publicznej) odporno europejskiej rónorodnoci biologicznej i krajobrazowej na niekorzystne oddziaływania 9

10 2. Projekt IPA w Europie rodkowej i Wschodniej (CEE) Podstawy organizacyjne: Ministerstwo Rolnictwa, rodowiska i Rybołówstwa Holandii zapewniło rodki dla przeprowadzenia inwentaryzacji Ostoi Rolinnych IPA w 7 krajach Europy rodkowej i Wschodniej. Koordynatorem projektu bdzie Plantlife International. Zatrudnieni na pełnym etacie Kierownik Projektu (IPA Project Manager), z siedzib w Londynie, oraz Koordynator Regionalny (IPA Regional Coordinator), z siedzib w jednym z pastw regionu, bd wspomaga krajowe zespoły badawcze w sporzdzaniu list krajowych IPA. W kadym z krajów uczestniczcych wybrana zostanie (1 lub wicej) krajowa organizacja lub instytucja koordynujca realizacj projektu (National IPA Partner) oraz osoba Koordynatora Krajowego (Country Coordinator). Oczekiwane rezultaty: Koordynatorzy Krajowi zestawi raporty nt. listy ostoi w danym kraju do koca 2004 r. Sekretariat IPA, w porozumieniu z partnerami, sporzdzi do koca 2004 r. regionalny przegld zagadnie ochrony szaty rolinnej i IPA w Europie rodkowej i Wschodniej. Dane nt. wszystkich wyrónionych Ostoi zostan wprowadzone do Bazy Danych IPA majcej słuy jako narzdzie tak przy monitorowaniu statusu ochronnego, jak i przy lobbingu na rzecz ochrony poszczególnych stanowisk i gatunków. Projekt pozwoli zebra praktyczne dowiadczenia dla przeprowadzenia podobnych działa w pozostałych pastwach Europy i wiata. Partnerzy Krajowi ( National IPA Partners ): W kadym z krajów uczestniczcych istnie bdzie organizacja/instytucja wiodca, koordynujca proces typowania i selekcji ostoi rolinnych w drodze gromadzenia i zestawiania dostpnych danych i stosowania ustalonych dla IPA kryteriów. Kada z tych organizacji/instytucji odpowiedzialna bdzie za skompletowanie krajowego zespołu IPA złoonego z osób zaangaowanych w ochron przyrody (jak specjalici z odpowiednich dziedzin, agencje rzdowe i organizacje pozarzdowe) oraz za promowanie idei IPA zarówno w rodowisku naukowym i ochroniarskim, jak i w wiadomoci społecznej swoich krajów. Szkolenie i informacje: W kadym z pastw uczestniczcych przeprowadzone bdzie ogólnokrajowe spotkanie robocze w celu dostarczenia informacji nt. kryteriów i metodyki wyróniania Ostoi oraz przeszkolenia w korzystaniu z bazy danych IPA. Bdzie to równie okazja do rozwaenia priorytetów specyficznych dla danego kraju oraz wysunicia sugestii nt. projektu. Zarówno Kierownik Projektu, jak i Koordynator Regionalny zapewni stał pomoc i dopływ niezbdnych informacji. W kocu 2003 roku odbdzie si regionalne spotkanie robocze dla uczestników z wszystkich 7 pastw, w celu oceny postpu prac i rozpoznania napotykanych problemów, oceny 10

11 pokrycia Europy krajowymi sieciami IPA oraz poczynienia uzgodnie nt. dalszego rozwoju projektu w Europie rodkowej i Wschodniej. Kierownictwo Projektu: Funkcja Kontakt Plantlife International koordynacja i organizacja IPA Project Manager (Kierownik Projektu z siedzib w Plantlife International, London) IPA Regional Coordinator (CEE) (Koordynator Regionalny na Europ rodkow i Wschodni, z siedzib na Słowacji) koordynacja / obsługa administracyjna / wsparcie techniczne i informacyjne dla partnerów koordynacja w skali regionu / wsparcie techniczne i informacyjne dla partnerów, analiza lokalnych uwarunkowa i problemów w dziedzinie ochrony przyrody Seona Anderson Plantlife, 14 Rollestone Street Salisbury, Wiltshire, SP1 1DX, UK Tel: +44 (0) Tomaš Kušík Plantlife, Mlynske Nivy 41, SK , Bratislava 2, Slovak Republic Tel/Fax: +421 (0)

12 . 3. Definicje i metodyka IPA Definicja Ostoi Rolinnej Important Plant Area: Ostoja Rolinna (Important Plant Area IPA) to teren o charakterze naturalnym lub półnaturalnym, wyróniajcy si wyjtkowym bogactwem botanicznym i/lub stanowicy siedlisko dla wyróniajcego si zestawu rzadkich, zagroonych i/lub endemicznych gatunków rolinnych i/lub zbiorowisk rolinnych o duej wartoci botanicznej. Trzy podstawowe zasady wyróniania Ostoi: Kryterium A Na terenie utrzymuj si znaczce populacje jednego lub wicej gatunków o globalnym lub europejskim znaczeniu ochronnym. Kryterium B Teren charakteryzuje si wyjtkowym (w ramach strefy biogeograficznej w której si znajduje) bogactwem florystycznym, wyróniajcym go w skali europejskiej. Kryterium C Teren jest wyróniajcym si przykładem typu siedliska wanego z punktu widzenia wiatowej lub europejskiej ochrony przyrody i botaniki. Generalne zasady i definicje: Słowa rolina i rolinny obejmuj swym znaczeniem [w rozumieniu programu IPA] glony, grzyby, porosty, wtrobowce, mchy, a take dziko rosnce roliny naczyniowe. Wybór ostoi powinien by oparty, na ile to tylko moliwe, na wiarygodnych danych, wymiernych wartociach progowych liczebnoci populacji i obszaru oraz na jasno zdefiniowanym i przejrzystym procesie selekcji. Strefy biogeograficzne w projekcie IPA to 11 stref zdefiniowanych na rozszerzonej, paneuropejskiej mapie projektu Natura 2000 Rady Europy: Alpejska (Alpine), Anatolijska (Anatolian), Arktyczna (Arctic), Atlantycka (Atlantic), Czarnomorska (Black Sea), Borealna (Boreal), Kontynentalna (Continental), Makaronezyjska (Macaronesian), rodziemnomorska (Mediterranean), Pannoska (Pannonian) i Stepowa (Steppic). Celem projektu IPA jest wyrónienie i ochrona moliwie reprezentatywnej dla Europy sieci Ostoi Rolinnych, jednak konkretna liczba, rozmiary i zasig ostoi w ramach poszczególnych krajów pozostawione s do decyzji zespołów krajowych, które kierowa si bd z jednej strony ograniczeniami narzuconymi przez istniejce kryteria, z drugiej za dostpn wiedz, rodkami i własnym dowiadczeniem. 12

13 Kwalifikacja obszaru jako Ostoi Rolinnej: Aby dany obszar został zakwalifikowany jako Important Plant Area, spełni musi on jedno lub wicej przedstawionych tu kryteriów, a wic Kryterium A lub B lub C bd te jakkolwiek ich kombinacj. W tabeli kryteriów IPA na str. 16 przedstawione s wymierne wartoci progowe i akceptowalne ródła informacji dla kadego z nich. Ogólnoeuropejskie bazy danych potencjalnie przydatne w projekcie IPA Poniej przytoczono wybór potencjalnie dostpnych pan-europejskich baz danych nt. gatunków i/lub siedlisk, które mog by wykorzystane w trakcie prac nad wyznaczaniem IPA w skali poszczególnych krajów. Uczestnicy IPA mog uzyska wicej informacji na temat tych baz, jak i sposobu ich wykorzystania w projekcie, mog zwraca si do kompilatorów i koordynatorów krajowych bezporednio bd za porednictwem Sekretariatu. Tytuł bazy Informacja ogólna Sposób dostpu (adres WWW) Siedliska Europejska baza danych na temat rodzajów pokrycia (uytkowania) terenu (wyróniono 44 typy) dane z obrazów satelitarnych minimalna rozdzielczo: m CORINE Land Cover Serwis danych Europejskiej Agencji rodowiskowej ( European Environment Agency ): asp?type=findkeyword&theme=natlan&i=1 w/w strona internetowa zawiera równie informacje z nastpujcych europejskich baz danych: CORINE Coastal Erosion (erozji wybrzey morskich); CORINE Soil Erosion (erozji gleb); CORINE Biotopes (biotopów); CORINE Land Quality (jakoci [uytkowania] ziemi); Digital Map of European Ecologial Regions (DMEER Cyfrowa Mapa Europejskich Regionów Ekologicznych ); Nationally Designated Areas (wykaz krajowych ostoi CORINE/EEA) oraz Biogeographical regions, Europe 2002 (mapa europejskich regionów biogeograficznych, stan na 2002 r.) EUNIS GLCC Europejski System Klasyfikacji Siedlisk ( European Habitats Classification System ) uywany w programie Natura 2000 hierarchiczny system powstały z rozwinicia systemu CORINE/PALAEARCTIC ; zawiera odniesienia do systemu uywanego w Dyrektywie Siedliskowej i Konwencji Berneskiej. wiatowa Charakterystyka Pokrycia Terenu ( Global Land Cover Characterisation ). w/w strona zawiera równie informacje nt. programu wiatowego szacowania zasobów lenych ( Global Forests Resources Assessment ). 13

14 PEEN Map PELCOM SYNBIOSIS WETLANDS INTERNATIONAL Atlas Florae Europeae Bern Convention, appendix I & Resolution 16 of Working Group 4 on habitats Habitats Directive Annexes IIb & IVb IUCN Global Red List / UNEP- WCMC Threatened Plants database WorldMap mapa ostoi Paneuropejskiej Sieci Ekologicznej ( Pan- European Ecological Network ) Paneuropejska Baza Danych nt. Pokrycia Terenu i Monitoringu ( Pan-European Land Cover and Monitoring Database ); rozdzielczo przestrzenna danych nt pokrycia terenu w Europie: 1 1 km. Dane nt. gatunków, zbiorowisk rolinnych i siedlisk dla Holandii i in. pastw europejskich Informacje nt. siedlisk wodno-błotnych w całej Europie skomputeryzowane kartogramy rozmieszczenia ok. 20% gatunków flory rolin naczyniowych Europy; rozdzielczo siatki ok km tekst Konwencji Berneskiej i aktualnej wersji Załcznika 1. tekst Dyrektywy Siedliskowej oraz aktualizowane wersje Aneksów I, IIb i IVb corocznie aktualizowana lista gatunków zagroonych zamieszczonych na wiatowej Czerwonej Licie program komputerowy przydatny przy typowaniu potencjalnych terenów o duym bogactwie gatunkowym, wysokiej biorónorodnoci i zawartoci taksonów rzadkich; umoliwia ocen komplementarnoci ostoi; był uywany w powizaniu z Atlas Florae Europeae program koordynowany przez ECNC Europejskie Centrum Ochrony Przyrody ( European Centre for Nature Conservation ): elcom.htm Alterra P.O. Box 47 NL-6700 AA, Wageningen The Netherlands Gatunki Secretariat of the Committee for Mapping the Flora of Europe: link poprzez: v.html nature_conservation/eu_nature_legislation/habi tats_directive/index_en.htm Poniewa wikszo gatunków rolinnych nie została jeszcze zweryfikowana przy uyciu kryteriów Czerwonej Listy IUCN z 1997 r., naley odwiedzi równie baz danych nt. rolin zagroonych UNEP-WCMC ( UNEP- WCMC Threatened Plants database ) pod adresem: ap/index.html zamówienia naley kierowa pod adresem: 14

15 CEE Grasslands Project WWF Danube/Carpathian Project Important Bird Areas IBAs Waniejsze projekty z Europy rodk. i Wsch. projekt finansowany przez Holandi, majcy na celu zmapowanie naturalnych i półnaturalnych siedlisk trawiastych w Europie rodkowej i Wschodniej (pastwa uczestniczce: Bułgaria, Estonia, Litwa, Łotwa, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Wgry) projekty EcoRegion dla zdefiniowania obszarów kluczowych dla biorónorodnoci baza danych i szczegóły nt. Ostoi Ptasich (IBA) w Europie i na wiecie koordynacja: Peter Veen, Królewskie Holenderskie Towarzystwo Ochrony Przyrody (KNNV) we współpracy z krajowymi organizacjami partnerskimi; kontakt: Bazy nt. terenów chronionych BirdLife International: baza danych obszarów Ramsar wodno-błotnych Konwencji Ramsarskiej prowadzona przez Wetlands International Baza Danych Obszarów UNEP WCMC Chronionych ( Protected Areas Database ) wiatowego Centrum Monitoringu Ochrony Przyrody Programu rodowiskowego ONZ Ogólne informacje nt. GIS (systemów informacji przestrzennej) m. in. bezpłatne wersje ESRI programów GIS ArcExplorer; biblioteka map CBD Clearing House European Environment Agency Clearing House Ogólne informacje nt. ochrony przyrody wyszukiwarka informacji (Information Search Engine) nt. zagadnie biorónorodnoci zwizanych z Konwencj o Rónorodnoci Biologicznej wyszukiwarka informacji ( Information Search Engine ) nt. zagadnie zwizanych ze rodowiskiem przyrodniczym Europy [przyp. tłum.: adresy WWW zaktualizowano w 2004 r.] Powysza lista nie jest oczywicie wyczerpujca, przedstawia jedynie próbk projektów ogólnoeuropejskich i midzynarodowych (nie zamieszczono na niej projektów lokalnych poszczególnych krajów). Wszelkie dalsze informacje nt. projektów, baz danych, map itp., które poszczególni partnerzy uznaj za pomocne dla uczestników projektu IPA, mog by na yczenie rozpowszechniane przez Sekretariat. 15

16 Kryteria Typowania Ostoi Rolinnych (IPA) ( g a t u n k i z a g r oone) ( b o g a c t w o g a t u n k o w e ) ( s i e d l i s k a z a g r oone) KRYTERIUM OPIS WARTOCI PROGOWE UWAGI A(i) Stanowisko zawiera gatunki zagroone globalnie A(ii) A(iii) A(iv) B (priorytetowe) C(i) Stanowisko zawiera gatunki zagroone regionalnie (w skali Europy) Stanowisko zawiera endemity krajowe o wykazywalnym zagroeniu, nie kwalifikujce si do Kryteriów A(i) lub A(ii) Stanowisko zawiera gatunki subendemiczne / o ograniczonym zasigu, o wykazywalnym zagroeniu, nie kwalifikujce si do Kryteriów A(i) lub A(ii) Stanowisko zawiera du liczb gatunków w obrbie okrelonych typów siedlisk. W obrbie stanowiska znajduje si siedlisko zagroone Wytypowane mog zosta: a) wszystkie siedliska, o których wiadomo, przypuszcza si lub wnioskowa mona, e zawieraj co najmniej 5% krajowej populacji gatunku, lub b) 5 1 najlepszych siedlisk, (naley wybra rozwizanie najodpowiedniejsze dla danej sytuacji) 1 (W wyjtkowych przypadkach, np. gdy w całym kraju istnieje mniej ni 10 takich stanowisk, albo jest 5-10 szczególnie duych populacji gatunku, wybra mona do 10 stanowisk) (populacje musz by ywotne lub przynajmniej rokowa nadzieje powrotu do takiego stanu przy zastosowaniu ochrony) W zalenoci od sytuacji wytypowa naley: a) stanowiska zawierajce w sumie do 10% krajowego zasobu powierzchni danego typu siedliska (rozumianego na 2. poziomie szczegółowoci na licie EUNIS) lub b) 5 2 najlepszych stanowisk 2 (W wyjtkowych przypadkach, np. jeli istnieje midzy 5 a 10 szczególnie bogatych w gatunki wystpie danego typu siedliska, dla kadego z tych typów wybra mona do 10 stanowisk) W zalenoci od sytuacji wytypowa naley wszystkie siedliska, o których wiadomo, przypuszcza si lub wnioskuje, e (powierzchniowo): a) zawieraj co najmniej 5% krajowego zasobu priorytetowego siedliska zagroonego kade, lub b) w sumie obejmuj 20 60% tego zasobu. Gatunki musz by umieszczone na wiatowych czerwonych listach IUCN jako threatened * (patrz Dodatek 1) Gatunki musz by umieszczone na europejskiej czerwonej licie IUCN lub w Aneksach II b & IV b Dyrektywy Siedliskowej albo Załczniku I Konwencji Berneskiej jako threatened * (patrz Dodatek 1) Gatunki musz by wymienione (na dowolnej, uznanej licie lub w publikacji) jako endemity krajowe a zarazem jako zagroone ( threatened *) na krajowych czerwonych listach Gatunki musz by wymienione (na dowolnej, uznanej licie lub w publikacji) jako subendemity / gatunki o ograniczonym zasigu, a zarazem jako zagroone ( threatened *) na krajowych czerwonych listach Bogactwo gatunkowe w oparciu o utworzone krajowe listy gatunków wskanikowych, nalecych do nastpujcych kategorii: gatunki charakterystyczne i/lub endemity i/lub rzadkie i nieliczne w skali krajowej (przy czym endemity czy te gat. rzadkie i nieliczne musz wystpowa w znacznej liczbie lub by charakterystyczne dla danego siedliska); listy te zestawione by maj dla kadego typu siedliska rozumianego na 2. poziomie szczegółowoci ( level 2 generic) na licie EUNIS (np. D1 torfowiska wysokie; G1 lasy liciaste zrzucajce licie; E1 murawy) Priorytetowe siedliska zagroone to te, które zostały tak okrelone w Aneksie I Dyrektywy Siedliskowej (jak równie kade odnone siedlisko z Rezolucji 4. z Konwencji Berneskiej) 16

17 ( s i e d l i s k a z a g r oone - c.d.) (pozostałe) C(ii) W obrbie stanowiska znajduje si siedlisko zagroone W zalenoci od sytuacji wytypowa mona: a) wszystkie siedliska, o których wiadomo, przypuszcza si lub wnioskuje, e zawieraj (powierzchniowo) co najmniej 5% krajowego zasobu priorytetowego siedliska zagroonego kade, lub b) 5 3 najlepszych stanowisk 3 (W wyjtkowych przypadkach, np. gdy w całym kraju istnieje mniej ni 10 takich stanowisk, albo 5-10 ma znaczenie szczególne, wybra mona do 10 stanowisk) Siedliska zagroone to te, które zostały wymienione w Aneksie I Dyrektywy Siedliskowej i/lub Rezolucji 4. z Konwencji Berneskiej a nie kwalifikuj si do Kryterium C(i) * W przypadku Kryterium A, gatunki zagroone musz by wymienione jako Critically Endangered (CR), Endangered (EN) lub Vulnerable (VU) (wg nowych kategorii IUCN), wzgldnie Extinct/Endangered (Ex/E), Endangered (E) lub Vulnerable (V) (wg pierwotnych kategorii IUCN). 17

18 Kryterium A: Gatunki zagroone IPA maj w załoeniu posłuy wyrónieniu i ochronie populacji najsilniej zagroonych w Europie i na wiecie gatunków rolin. Kategorie w obrbie Kryterium A Kryterium A posiada 4 kategorie. Tabela kryteriów (str. 16) oraz Dodatek 1 (str. 56) podaj aktualnie akceptowane ródła do list gatunków europejskich spełniajcych Kryterium A. A(i) Roliny zagroone globalnie A(ii) Roliny zagroone w skali europejskiej A(iii) Zagroone endemity A(iv) Zagroone gatunki subendemiczne / o ograniczonym zasigu, które nie znalazły si w ródłach kwalifikujcych do kategorii A(i) lub A(ii) Wiele zagroonych gatunków endemicznych, subendemicznych / o ograniczonym zasigu znajdzie si w kategoriach A(i) lub A(ii), jednak cz z nich umieszczona jest jedynie na listach krajowych, brak ich natomiast na istniejcych listach wiatowych czy europejskich. Uzasadnieniem wyrónienia kategorii A(iii) i A(iv) oddzielnie od dwu pierwszych jest umoliwienie biecego ledzenia statusu ochronnego tych gatunków i podejmowania działa na rzecz wcignicia ich na listy globalne lub europejskie. Europejska lista gatunków kwalifikujcych IPA wg Kryterium A Sekretariat IPA we współpracy z partnerami krajowymi utworzy europejsk list gatunków kwalifikujcych do Kryterium A. Zostanie ona zestawiona na podstawie ródeł wymienionych w dodatku 1 oraz list gatunków spełniajcych kryteria A(iii) i A(iv) nominowanych przez poszczególne zespoły krajowe. Lista ta zawiera bdzie informacje nt. taksonomii, synonimiki, flor standardowych, statusu prawnego oraz wystpowania w obrbie poszczególnych krajów i stref biogeograficznych. Najnisz jednostk taksonomiczn akceptowaln na listach dla Kryterium A jest podgatunek. Partnerzy krajowi i Sekretariat IPA mog przedyskutowa dopuszczalno umieszczania na listach taksonów o randze odmiany. Uzupełnienia do aktualnie zaakceptowanych ródeł (list gatunków) dla Kryterium A W sprawie uzupełnie do aktualnie zaakceptowanych ródeł (list gatunków) dla Kryterium A dla terenu Europy, Sekretariat IPA zasignie opinii władz i grup ekspertów zajmujcych si tworzeniem Czerwonych List, a w szczególnoci: ECCB (European Committee for Conservation of Bryophytes) dla mszaków ECCF (European Committee for Conservation of Fungi) dla grzybów IAL (International Association of Lichenologists) dla porostów grupy ekspertów IUCN (tak ds. europejskich czerwonych list jak i z innych dziedzin) Sekretariat IPA zasignie opinii Grupy Specjalistów ds. Reintrodukcji (SSC Reintroduction Specialist Group) IUCN w sprawie statusu gatunków rolin w ograniczonym programie reintrodukcji IUCN. 18

19 Gatunek zagroony Kategoria IPA Globalna Czerwona Lista Dyrekt. Siedl. (IIb/IVb) Konw. Berne. (App I) Europejska Czerwona Lista (do uytku po jej sporzdzeniu) Zagroone endemity (nie zam. pod A(i)/A(ii)) Nazwa_1 A(i)/A(ii) x x x Nazwa_2 A(ii) x x... A(iii) x Nazwa_n A(iv) X Wartoci progowe dla Kryterium A Zagroone subendemity / gat. o ogr. zas. (nie zam. pod A(i)/A(ii) Wytypowane mog zosta: a) wszystkie siedliska, o których wiadomo, przypuszcza si lub wnioskowa mona, e zawieraj co najmniej 5% krajowej populacji gatunku, lub b) 5* najlepszych siedlisk, (naley wybra rozwizanie najodpowiedniejsze dla danej sytuacji) *(W wyjtkowych przypadkach, np. gdy w całym kraju istnieje mniej ni 10 takich stanowisk, albo jest 5-10 szczególnie duych populacji gatunku, wybra mona do 10 stanowisk) Przykłady: Dla gatunków silnie zagroonych, posiadajcych w danym kraju poniej 10 stanowisk, naley dy do włczenia w system ostoi wszystkich stanowisk zawierajcych ywotne populacje Dla spełniajcych kryterium gatunków, które posiadaj do 20 stanowisk, wybrane mog zosta najwiksze populacje (stanowice kada z nich przynajmniej 5% całej populacji krajowej) Dla spełniajcych kryterium gatunków o lub wicej stanowiskach, naley wybra 5-10 najlepszych stanowisk [=o najliczniejszych i/lub najbardziej ywotnych populacjach]. Uzasadnienie: Celem projektu IPA jest wyrónienie terenów priorytetowych dla skoncentrowania działa ochronnych na poziomie stanowisk. Dla wielu gatunków typujcych ostoj wg Kryterium A stanowisk takich bdzie zaledwie kilka, jednak w przypadku gatunków o licznych / bardziej rozproszonych populacjach odpowiedniejszym podejciem jest wybór tylko kilku z nich, na których skoncentrowa mona działania ochronne, zamiast wyróniania stanowisk jednego gatunku, co moe spowodowa rozproszenie, a co za tym idzie nieskuteczno wysiłków majcych na celu jego ochron. 19

20 Naczelne zasady selekcji stanowisk na podstawie Kryterium A Krajowa sie IPA powinna obejmowa pełny wachlarz gatunków umieszczonych na krajowej licie do Kryterium A. W krajach stowarzyszonych z UE mona rozway "przypieszon ciek" typowania ograniczon do gatunków z Aneksów IIb i IVb Dyrektywy Siedliskowej, uywanych dla typowania stanowisk dla sieci Natura 2000 Dla gatunków o szczególnie rozproszonym rozmieszczeniu, nie posiadajcych wyranych centrów zagszczenia, nie naley wyrónia oddzielnych Ostoi, jeli moliwa jest ich ochrona na terenie ostoi wyznaczonych ju dla innych gatunków. Jeeli wiarygodne dane wskazuj, e na danym stanowisku wystpuje znaczna cz (>1%) całej europejskiej populacji gatunku, stanowisko takie naley równie włczy do sieci IPA. Stopie zagroenia populacji jak i konieczno jej ochrony musz by brane pod uwag, ale ostoje powinny by wyznaczone dla populacji ywotnych lub co najmniej takich, dla których istnieje moliwo trwałego przywrócenia ywotnoci przy zastosowaniu [konwencjonalnych] zabiegów ochronnych. Populacje stanowice centrum, jak i bdce na granicy, europejskiego zasigu gatunku z list do Kryterium A, winny by równie włczone do sieci IPA Naley zwróci uwag na genetyczny polimorfizm populacji, jeli przesłanki wskazuj, e zagroona jest rónorodno gatunku równie na tym poziomie. 20

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Podstaw rozwoju kadego społeczestwa jest jego rozwój gospodarczy, a energia stanowi wan rol w jego realizacji. Z uwagi na cigły

Bardziej szczegółowo

Dowiadczenia z pierwszej fazy wdraania programu rolnorodowiskowego Osieck, 27.04.05. Marek Jobda, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Dowiadczenia z pierwszej fazy wdraania programu rolnorodowiskowego Osieck, 27.04.05. Marek Jobda, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Dowiadczenia z pierwszej fazy wdraania programu rolnorodowiskowego Osieck, 27.04.05 Marek Jobda, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Działania Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006! " # $#%&

Bardziej szczegółowo

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Informacja i Promocja Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Spis treci 1. Wstp... 3 2. Ogólne działania informacyjno - promocyjne... 3 3. Działania informacyjno-promocyjne projektu... 4

Bardziej szczegółowo

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej ! " 1 Wstp Praca dotyczy projektu midzyprzedmiotowego, jaki moe by zastosowany na etapie nauczania gimnazjum specjalnego. Powyszy projekt moe zosta przeprowadzony na zajciach z przedmiotów: informatyka

Bardziej szczegółowo

1. WSTP. 2. Koncepcja platformy bezpieczestwa publicznego

1. WSTP. 2. Koncepcja platformy bezpieczestwa publicznego Koncepcja Platformy Bezpieczestwa Wewntrznego do realizacji zada badawczo-rozwojowych w ramach projektu Nowoczesne metody naukowego wsparcia zarzdzania bezpieczestwem publicznym w Unii Europejskiej 1.

Bardziej szczegółowo

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Analiza procesu jest narzdziem do osignicia wyszej efektywnoci organizacji (midzy innymi). Wymaga ona zbudowania modelu procesu biznesowego bdcego opisem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ

KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ ZAŁACZNIK nr 2 KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ Cz A dla dyscyplin: nauki humanistyczne i społeczne Zespół roboczy Komisji Bada na Rzecz Rozwoju... NAZWA JEDNOSTKI I. WYNIKI DZIAŁALNOCI NAUKOWEJ 1. Publikacje

Bardziej szczegółowo

Projekt Partnerski Grundtviga 2012-2014 Zdrowy styl życia rodziców - zdrowie przyszłych pokoleń

Projekt Partnerski Grundtviga 2012-2014 Zdrowy styl życia rodziców - zdrowie przyszłych pokoleń Projekt Partnerski Grundtviga 2012-2014 Zdrowy styl życia rodziców - zdrowie przyszłych pokoleń Spotkanie informacyjne 26 listopada 2012r Partner Projektu Dzielnica Mokotów Plan spotkania 1. Kilka słów

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008.

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Załcznik Nr 1 do uchwały Nr XIV/129/08 Rady Gminy Michałowo z dnia 11 stycznia 2008r. Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Wprowadzenie Aktywna działalno organizacji

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl

WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl BARWY WOLONTARIATU Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu Szanowni Pastwo, Serdecznie zapraszamy Pastwa do udziału w konkursie Barwy wolontariatu. Jest to siódma edycja konkursu, którego realizacj

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA RADY 92/100/EWG. z dnia 19 listopada 1992 r.

DYREKTYWA RADY 92/100/EWG. z dnia 19 listopada 1992 r. DYREKTYWA RADY 92/100/EWG z dnia 19 listopada 1992 r. w sprawie prawa najmu i uyczenia oraz niektórych praw pokrewnych prawu autorskiemu w zakresie własnoci intelektualnej RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzgldniajc

Bardziej szczegółowo

Wojciech Drzewiecki SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ

Wojciech Drzewiecki SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ Wojciech Drzewiecki SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ Systemem Informacji Geograficznej (Systemem Informacji Przestrzennej, GIS, SIP) nazywamy skomputeryzowany system pozyskiwania, przechowywania, przetwarzania,

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE MCPFE DO OCENY LASÓW I INNYCH GRUNTÓW LEŚNYCH CHRONIONYCH I ZE STATUSEM OCHRONNYM W EUROPIE

WYTYCZNE MCPFE DO OCENY LASÓW I INNYCH GRUNTÓW LEŚNYCH CHRONIONYCH I ZE STATUSEM OCHRONNYM W EUROPIE Living Forest Summit Czwarta Konferencja Ministerialna w sprawie Ochrony Lasów w Europie 28-30 kwietnia 2003 r., Wiedeń Austria WYTYCZNE MCPFE DO OCENY LASÓW I INNYCH GRUNTÓW LEŚNYCH CHRONIONYCH I ZE STATUSEM

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach ochrony

Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach ochrony Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach

Bardziej szczegółowo

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe Autor: Jacek Bielecki Ostatnia zmiana: 14 marca 2011 Wersja: 2011 Spis treci Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe PROGRAM SPRZEDA WERSJA 2011 KOREKTY RABATOWE... 1 Spis treci... 1 Aktywacja funkcjonalnoci...

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007 Załcznik Do Uchwały Nr... Rady Powiatu Opolskiego z dnia...2007r. PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego PLAN OCHRONY ŚWIĘTOKRZYSKIEGO PARKU NARODOWEGO z uwzględnieniem zakresu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Łysogóry Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

Wrota Parsęty II o bazie danych przestrzennych - wprowadzenie

Wrota Parsęty II o bazie danych przestrzennych - wprowadzenie Wrota Parsęty II o bazie danych przestrzennych - wprowadzenie Czym jest baza danych? zbiór powiązanych danych z pewnej dziedziny, zorganizowanych w sposób dogodny do korzystania z nich, a zwłaszcza do

Bardziej szczegółowo

RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA

RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA Projekt z dnia 22.03.2006 Załcznik do uchwały Nr Rady Ministrów z dnia r. RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA 1 Wstp Rzdowy program wyrównywania warunków

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 Opracowanie: Agnieszka Daca

NATURA 2000 Opracowanie: Agnieszka Daca http://natura2000.gdos.gov.pl/ NATURA 2000 Opracowanie: Agnieszka Daca NATURA 2000 W EUROPIE środowisko przyrodnicze Europy ulega ciągłym zmianom; ubocznym skutkiem rozwoju cywilizacyjnego jest m.in.:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE KOMISJI (WE) NR 69/2001. z dnia 12 stycznia 2001 r.

ROZPORZDZENIE KOMISJI (WE) NR 69/2001. z dnia 12 stycznia 2001 r. ROZPORZDZENIE KOMISJI (WE) NR 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzgldniajc

Bardziej szczegółowo

Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych

Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych ! Liczba substancji istniejcych, ujtych w EINECS 100 106 substancji Liczba substancji obecnych w obrocie około 30 000 70 000 substancji

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl

WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl BARWY WOLONTARIATU Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu Szanowni Pastwo, Serdecznie zapraszamy Pastwa do udziału w konkursie Barwy wolontariatu. Jest to pita edycja konkursu, którego realizacj

Bardziej szczegółowo

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno Społecznego i Komitetu Regionów Nasza polisa na życie, nasze

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno Społecznego i Komitetu Regionów Nasza polisa na życie, nasze Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno Społecznego i Komitetu Regionów Nasza polisa na życie, nasze dziedzictwo przyrodnicze: strategia różnorodności biologicznej

Bardziej szczegółowo

Komentarz Departamentu Ochrony rodowiska

Komentarz Departamentu Ochrony rodowiska Szczegółowe zestawienie wszystkich uwag do projektu Programu zwikszania lesistoci dla Województwa Mazowieckiego do roku 2020, otrzymanych od poszczególnych instytucji. Lp. Tre uwag Generalnej Dyrekcji

Bardziej szczegółowo

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych Radziejów: Zorganizowanie i przeprowadzenie szkolenia w kierunku: projektowanie ogrodów Numer ogłoszenia:151938 2010; data zamieszczenia: 01.06.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU usługi Przetarg nieograniczony

Bardziej szczegółowo

żerowania z całą gamą gatunków ptaków towarzyszących, charakterystycznych dla

żerowania z całą gamą gatunków ptaków towarzyszących, charakterystycznych dla Uzasadnienie Polska, zgodnie z Traktatem Akcesyjnym podpisanym w 2003 roku w Atenach zobowiązana była wyznaczyć obszary specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (OSO) na podstawie: 1) Dyrektywy Rady 79/409/EWG

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Ochrona przyrody cz.1 Rok akademicki: 2015/2016 Kod: HKL-2-109-OD-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Humanistyczny Kierunek: Kulturoznawstwo Specjalność: Ochrona dóbr natury i dóbr kultury Poziom

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE (WE) NR 141/2000 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. z dnia 16 grudnia 1999 r. w sprawie sierocych produktów leczniczych

ROZPORZDZENIE (WE) NR 141/2000 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. z dnia 16 grudnia 1999 r. w sprawie sierocych produktów leczniczych ROZPORZDZENIE (WE) NR 141/2000 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 16 grudnia 1999 r. w sprawie sierocych produktów leczniczych PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzgldniajc Traktat ustanawiajcy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU KŁOBUCKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI W 2005 ROKU.

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU KŁOBUCKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI W 2005 ROKU. Załcznik Nr 1 do Uchwały Nr 202/XXI/2004 Rady Powiatu w Kłobucku z dnia 23 listopada 2004 roku PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU KŁOBUCKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI W 2005 ROKU. I. Wstp do załoe rocznego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR./07 RADY MIASTA ZIELONA GÓRA. z dnia 2007 r.

UCHWAŁA NR./07 RADY MIASTA ZIELONA GÓRA. z dnia 2007 r. UCHWAŁA NR./07 RADY MIASTA ZIELONA GÓRA z dnia 2007 r. w sprawie przystpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Zielona Góra. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. Projekt z dnia 8 listopada 2006 r. ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zada umoliwiajcych

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Zarys koncepcji Dlaczego taki system jest potrzebny?

Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Zarys koncepcji Dlaczego taki system jest potrzebny? Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Dlaczego taki system jest potrzebny? Zarys koncepcji Sektor technologii rodowiskowych postrzegany jest w Europie i na wiecie jako jeden z najbardziej

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny PROJEKT Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny z dnia w sprawie programu współpracy Miasta Rejowiec Fabryczny z organizacjami pozarzdowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalnoci

Bardziej szczegółowo

Kod pocztowy 00-928. Województwo Mazowieckie. Faks 630-10-19. Adres internetowy (URL) www.mi.gov.pl

Kod pocztowy 00-928. Województwo Mazowieckie. Faks 630-10-19. Adres internetowy (URL) www.mi.gov.pl OGŁOSZE O ZAMÓWIENIU Roboty budowlane Dostawy Usługi Wypełnia Urzd Zamówie Publicznych Data otrzymania ogłoszenia Numer identyfikacyjny SEKCJA I: ZAMAWIAJCY I.1) OFICJALNA NAZWA I ADRES ZAMAWIAJCEGO Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Mechanizm Finansowy EOG oraz Norweski Mechanizm Finansowy 2004-2009 Fundusz kapitału pocztkowego. (ang. seed money)

Mechanizm Finansowy EOG oraz Norweski Mechanizm Finansowy 2004-2009 Fundusz kapitału pocztkowego. (ang. seed money) (ang. seed money) Mechanizm Finansowy EOG & Norweski Mechanizm Finansowy 2004-2009 Spis treci 1. INFORMACJE OGÓLNE 3 2. Czym jest fundusz kapitału pocztkowego?... 3 3. Wysoko dofinansowania i współfinansowanie...

Bardziej szczegółowo

Wymagania EMAS II. Andrzej Ociepa Ekoekspert Sp. z o.o. Główny Specjalista Forum ISO 14000 Prezes Stowarzyszenia

Wymagania EMAS II. Andrzej Ociepa Ekoekspert Sp. z o.o. Główny Specjalista Forum ISO 14000 Prezes Stowarzyszenia Wymagania EMAS II Andrzej Ociepa Ekoekspert Sp. z o.o. Główny Specjalista Forum ISO 14000 Prezes Stowarzyszenia Cele systemu zarzdzania rodowiskowego Podstawowym celem zaprojektowania i wdroenia systemu

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD)

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Plan wykładu Bazy danych Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Diagramy zwizków encji elementy ERD licznoci zwizków podklasy klucze zbiory słabych encji Małgorzata Krtowska Katedra Oprogramowania e-mail:

Bardziej szczegółowo

Natura 2000. Fundacja EkoRozwoju. Krzysztof Smolnicki Sabina Lubaczewska

Natura 2000. Fundacja EkoRozwoju. Krzysztof Smolnicki Sabina Lubaczewska Natura 2000 Fundacja EkoRozwoju Krzysztof Smolnicki Sabina Lubaczewska W prezentacji wykorzystano materiały: z arch. dr Krzysztofa Świerkosza, Uniwersytet Wroclawski, prezentację Marzeny Zblewskiej Europejska

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD)

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Plan wykładu Bazy danych Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Diagramy zwizków encji elementy ERD licznoci zwizków podklasy klucze zbiory słabych encji Małgorzata Krtowska Katedra Oprogramowania e-mail:

Bardziej szczegółowo

Ogólnodostępna baza danych bio- i georóżnorodności Województwa Śląskiego - integralna część Otwartego Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej

Ogólnodostępna baza danych bio- i georóżnorodności Województwa Śląskiego - integralna część Otwartego Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej Temat projektu: Ogólnodostępna baza danych bio- i georóżnorodności Województwa Śląskiego - integralna część Otwartego Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ

SYSTEMY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ SYSTEMY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ 2014-2015 program podstawowy dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu przyrodniczy system informacyjny CORINE, sieci ekologiczne EECONET

Bardziej szczegółowo

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Ewa Szymborska, MRiRW Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Kluczbork 11-12.04.2012

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Robert Kościelniak Dr Lucjan Schimscheiner

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Robert Kościelniak Dr Lucjan Schimscheiner KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Bioróżnorodność środowisk przyrodniczych Biodiversity of Natural Environments Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Robert Kościelniak Dr Lucjan Schimscheiner Zespół dydaktyczny

Bardziej szczegółowo

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych Radziejów: Zorganizowanie i przeprowadzenie kursu w kierunku: obsługi wózków widłowych napdzanych silnikami z uprawnieniami do wymiany butli propan butan. Numer ogłoszenia: 132270 2010; data zamieszczenia:

Bardziej szczegółowo

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura w Polsce Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura priorytet nowej strategii Realizacja Strategii UE ochrony różnorodności biologicznej na lata 2020

Bardziej szczegółowo

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Banki komercyjne Spółdzielcze Kasy Oszczdnociowo-Kredytowe Fundusze

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNO KARANA NIELETNICH

ODPOWIEDZIALNO KARANA NIELETNICH ODPOWIEDZIALNO KARANA NIELETNICH Odpowiedzialno karn nieletnich reguluje w zasadniczej czci ustawa o postpowaniu w sprawach nieletnich i kodeks karny. 1. USTAWA z dnia 26 padziernika 1982 r. o postpowaniu

Bardziej szczegółowo

Projekty planów ochrony dla obszarów Natura 2000 wyznaczonych na Zalewie Szczecińskim

Projekty planów ochrony dla obszarów Natura 2000 wyznaczonych na Zalewie Szczecińskim Projekty planów ochrony dla obszarów Natura 2000 wyznaczonych na Zalewie Szczecińskim 25 maja 2012 r. Andrzej Zych Inspektorat Ochrony Wybrzeża Urząd Morski w Szczecinie Zgodnie z art. 27a ust. 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

Program Europa dla obywateli 2014 2020

Program Europa dla obywateli 2014 2020 Program Europa dla obywateli 2014 2020 Plan prezentacji 1. Podstawowe informacje, cele i charakterystyka programu 2. Rodzaje dotacji i struktura programu 3. Cykl życia projektu i zasady finansowania 4.

Bardziej szczegółowo

Objanienia dotyczce sposobu wypełniania tabel

Objanienia dotyczce sposobu wypełniania tabel INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA TABEL W PEŁNYM PLANIE PROJEKTU DZIAŁANIE UŁATWIANIE STARTU MŁODYM ROLNIKOM SEKTOROWEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO "RESTRUKTURYZACJA I MODERNIZACJA SEKTORA YWNOCIOWEGO ORAZ ROZWÓJ OBSZARÓW

Bardziej szczegółowo

Pytania i komentarze prosimy kierowa do Pana Roberta Izdebskiego Tel.: 503063068 info@mentat.pl

Pytania i komentarze prosimy kierowa do Pana Roberta Izdebskiego Tel.: 503063068 info@mentat.pl Prezentujemy 5 koncepcji serwisów internetowych. S to pomysły na portal biznesowy. Wybierz ten, który najbardziej Ci si podoba, stwórz ranking koncepcji. Do wyboru wykorzystaj metod addytywnej uytecznoci

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2008

GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2008 Załcznik do uchwały Nr... z dnia...rady Miasta Sandomierza GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2008 Gminny Program Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie okrela lokaln strategi na rok 2008

Bardziej szczegółowo

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska Katowice. Jerzy Parusel

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska Katowice. Jerzy Parusel Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska Katowice Jerzy Parusel Bazy danych o przyrodzie - wymagane prawem, istniejące i potrzebne do zarządzania jej zasobami Konferencja podsumowująca projekt pn. Budowa

Bardziej szczegółowo

Procedury naboru i oceny wniosków w w ramach Priorytetu 2 rodowisko i Infrastruktura Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy.

Procedury naboru i oceny wniosków w w ramach Priorytetu 2 rodowisko i Infrastruktura Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy. Procedury naboru i oceny wniosków w w ramach Priorytetu 2 rodowisko i Infrastruktura Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy pracy Szwajcarsko-Polski Program Współpracy Władza Wdraajca Programy Europejskie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVIII/266/2008 Rady Miejskiej w Jarocinie z dnia 16 czerwca 2008 r.

Uchwała Nr XXVIII/266/2008 Rady Miejskiej w Jarocinie z dnia 16 czerwca 2008 r. Uchwała Nr XXVIII/266/2008 z dnia 16 czerwca 2008 r. w sprawie okrelenia warunków i trybu wspierania, w tym finansowego, rozwoju sportu kwalifikowanego przez Gmin Jarocin. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.15,

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000. www.ek-kom.pl. Janusz Bohatkiewicz. EKKOM Sp. z o.o. Regietów, 21 stycznia 2010

NATURA 2000. www.ek-kom.pl. Janusz Bohatkiewicz. EKKOM Sp. z o.o. Regietów, 21 stycznia 2010 DROGI SAMORZĄDOWE X LAT AKTUALNE PROBLEMY ZWIĄZANE Z OBSZARAMI NATURA 2000 Janusz Bohatkiewicz EKKOM Sp. z o.o. www.ek-kom.pl Regietów, 21 stycznia 2010 Krótka informacja nt. obszarów NATURA 2000 SYSTEM

Bardziej szczegółowo

Obszary Natura 2000 procedury tworzenia, aktualny stan w Europie, Polsce i Wielkopolsce. Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko.

Obszary Natura 2000 procedury tworzenia, aktualny stan w Europie, Polsce i Wielkopolsce. Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko. Obszary Natura 2000 procedury tworzenia, aktualny stan w Europie, Polsce i Wielkopolsce. Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko. dr Wojciech Rakowski Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

Kwalifikowalno wydatków dla projektów w ramach Priorytetu 2

Kwalifikowalno wydatków dla projektów w ramach Priorytetu 2 Kwalifikowalno wydatków dla projektów w ramach Priorytetu 2 Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy Tomasz Dylg Instytucja Poredniczca 1 Kwalifikowalno wydatków dla projektów w ramach Priorytetu 2 Szwajcarsko

Bardziej szczegółowo

Spis tre ci. 1. Wst p... 4

Spis tre ci. 1. Wst p... 4 1 Spis treci 1. Wstp... 4 1. Wstp... 4 2. Cz analityczna:... 5 2.1. Analizy statystyczne i ich odniesienie przestrzenne... 5 2.1.1. ródła danych statystycznych... 5 2.1.2. Stosowane metody analizy statystycznej...

Bardziej szczegółowo

Partnerzy: OBSZARY NATURA 2000. Prezentacja przygotowana w ramach projektu: Prezentacja

Partnerzy: OBSZARY NATURA 2000. Prezentacja przygotowana w ramach projektu: Prezentacja Partnerzy: OBSZARY NATURA 2000 projektu: Prezentacja Natura 2000 w Unii Europejskiej Środowisko przyrodnicze Europy ulega znacznym zmianom w wyniku industrializacji, urbanizacji i rozwoju intensywnego

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Województwo mazowieckie było pierwszym województwem w Polsce, w którym okrelone zostały programy ochrony powietrza. Sze rozporzdze Wojewody Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie rodowiska dla egzaminu e-obywatel

Przygotowanie rodowiska dla egzaminu e-obywatel Kandydaci przystpujcy do testu powinni dokona rejestracji w Centrum Egzaminacyjnym ECDL-A wypełniajc Kart rejestracji uczestnika egzaminu ECDL e-obywatel (ang. ECDL e-citizen Skills Card). Po zakoczeniu

Bardziej szczegółowo

Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B

Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B Wersja draft 2.1 Na podstawie: Europejskiej Modelowej Umowy o EDI (w skrócie: EMUoE). 1. Standardy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents

Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents InsERT, grudzie 2003 http://www.insert.com.pl/office2003 InsERT GT Smart Documents to przygotowany przez firm InsERT specjalny dodatek, umoliwiajcy

Bardziej szczegółowo

Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna-

Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna- II raport okresowy z ewaluacji projektu: Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna- - Malbork, padziernik 2007 - opracował: Jakub Lobert Projekt dofinansowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Dziennik Ustaw Nr 64 5546 Poz. 401 401 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Na podstawie art. 29 ust. 10 ustawy

Bardziej szczegółowo

Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie

Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie ul. Sosnowa 5, 43-190 Mikołów Centrum Edukacji Przyrodniczej i Ekologicznej Śląskiego Ogrodu Botanicznego w Mikołowie www.sibg.org.pl Nasi członkowie: Województwo śląskie

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa Siedliskowa NATURA 2000. Dyrektywa Ptasia N2K - UE. N2K w Polsce. N2K w Polsce

Dyrektywa Siedliskowa NATURA 2000. Dyrektywa Ptasia N2K - UE. N2K w Polsce. N2K w Polsce NATURA 2000 Dyrektywa Siedliskowa Sieć obszarów chronionych na terenie Unii Europejskiej Celem wyznaczania jest ochrona cennych, pod względem przyrodniczym i zagrożonych, składników różnorodności biologicznej.

Bardziej szczegółowo

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego,

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego, Wstp GeForms to program przeznaczony na telefony komórkowe (tzw. midlet) z obsług Javy (J2ME) umoliwiajcy wprowadzanie danych według rónorodnych wzorców. Wzory formularzy s pobierane z serwera centralnego

Bardziej szczegółowo

Karpaty łączą - mechanizm konsultacji i współpracy dla wdrażania Konwencji Karpackiej

Karpaty łączą - mechanizm konsultacji i współpracy dla wdrażania Konwencji Karpackiej Karpaty łączą - mechanizm konsultacji i współpracy dla wdrażania Konwencji Karpackiej Kodeks dobrej praktyki kształtowania przestrzeni w Karpatach 22 października 2015 ZAKOPANE PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY

Bardziej szczegółowo

DLA KOGO UMOWY ENTERPRISE?

DLA KOGO UMOWY ENTERPRISE? Kady z Uytkowników posiadajcy co najmniej pakiet B moe zamówi funkcj Umowy Enterprise. Koszt tej modyfikacji to 800 zł netto bez wzgldu na liczb stanowisk. I jak ju wielokrotnie ogłaszalimy, koszt wikszoci

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Postanowienia ogólne

Rozdział I Postanowienia ogólne Załcznik do Uchwały Nr XXXII/23/06 Rady Powiatu w Kielcach z dnia 28 kwietnia 2006 r. STATUT Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Kielcach Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie

Bardziej szczegółowo

1. Wstp. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r.

1. Wstp. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r. Wieloletni program współpracy samorzdu Powiatu Krasnostawskiego z organizacjami pozarzdowymi oraz z podmiotami

Bardziej szczegółowo

Program rewitalizacji obszarów po-wojskowych w Gnienie

Program rewitalizacji obszarów po-wojskowych w Gnienie Program rewitalizacji obszarów po-wojskowych w Gnienie Tło historyczne Miasto Gniezno liczce 70 tys. mieszkaców połoone jest w centrum Niziny Wielkopolsko - Kujawskiej na Pojezierzu Gnienieskim - otaczaj

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Standardu Danych GIS dla ochrony przyrody (w tym dla obszarów w Natura 2000)

Koncepcja Standardu Danych GIS dla ochrony przyrody (w tym dla obszarów w Natura 2000) Sieć Natura 2000 wdraŝanie anie i zarządzanie w rejonach przygranicznych Polski i SłowacjiS Niedzica, 11-12 12 grudnia 2008 r. Koncepcja Standardu Danych GIS dla ochrony przyrody (w tym dla obszarów w

Bardziej szczegółowo

ZPKSoft. Kreator dokumentów. Wstp. Przeznaczenie. Definicje

ZPKSoft. Kreator dokumentów. Wstp. Przeznaczenie. Definicje ZPKSoft Kreator dokumentów Wstp Kreator dokumentów jest aplikacj sieciow typu klient serwer, dedykowan dla serwera InterBase. Aplikacja pracuje w rodowisku Windows. Jest dostosowana do współpracy z systemem

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania działań na obszarach Natura 2000 z instrumentu finansowego LIFE+

Możliwości finansowania działań na obszarach Natura 2000 z instrumentu finansowego LIFE+ Józefów, 27 marca 2008 r. Zarządzanie i finansowanie działań na obszarach Natura 2000 Możliwości finansowania działań na obszarach Natura 2000 z instrumentu finansowego LIFE+ Bartosz Szeszko Departament

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Załcznik nr 5 WZÓR MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.4:

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH FORMULARZ DANYCH 1 NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH DLA OBSZARÓW SPECJALNEJ OCHRONY (OSO) DLA OBSZARÓW SPEŁNIAJĄCYCH KRYTERIA OBSZARÓW O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM (OZW) I DLA SPECJALNYCH OBSZARÓW

Bardziej szczegółowo

Jak przygotować dobry wniosek LIFE?

Jak przygotować dobry wniosek LIFE? Jak przygotować dobry wniosek LIFE? Warszawa, 16 czerwca 2015 Prezentacja Monitora LIFE Dariusza Kobus Myśl przewodnia Konkurencja w zdobywaniu finansowania programu LIFE jest bardzo duża. Trzeba przygotować

Bardziej szczegółowo

Regulamin Pracy Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego

Regulamin Pracy Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego Regulamin Pracy Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego Rozdział I Postanowienia ogólne Wojewódzka Rada Bezpieczestwa Ruchu Drogowego działajca przy Marszałku Województwa witokrzyskiego, zwana

Bardziej szczegółowo

USŁUGI GEOEKOSYSTEMÓW. Małgorzata Stępniewska

USŁUGI GEOEKOSYSTEMÓW. Małgorzata Stępniewska USŁUGI GEOEKOSYSTEMÓW Małgorzata Stępniewska MAES - Grupa Robocza UE ds. Rozpoznania i oceny ekosystemów i ich usług (EU Working Group on Mapping and assessment of ecosystems and their services) European

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN Konkursu Dotacji dla organizacji pozarzdowych na działania promocyjno-informacyjne dotyczce wdraania funduszy strukturalnych

REGULAMIN Konkursu Dotacji dla organizacji pozarzdowych na działania promocyjno-informacyjne dotyczce wdraania funduszy strukturalnych REGULAMIN Konkursu Dotacji dla organizacji pozarzdowych na działania promocyjno-informacyjne dotyczce wdraania funduszy strukturalnych Ministerstwo Gospodarki i Pracy ogłasza Konkurs Dotacji dla organizacji

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZDZANIA I KONTROLI FUNDUSZU SPÓJNOCI WYTYCZNE DOTYCZCE OPRACOWANIA CIEEK AUDYTU ORAZ JEDNOLITEGO FORMATU ICH PREZENTACJI

SYSTEM ZARZDZANIA I KONTROLI FUNDUSZU SPÓJNOCI WYTYCZNE DOTYCZCE OPRACOWANIA CIEEK AUDYTU ORAZ JEDNOLITEGO FORMATU ICH PREZENTACJI SYSTEM ZARZDZANIA I KONTROLI FUNDUSZU SPÓJNOCI WYTYCZNE DOTYCZCE OPRACOWANIA CIEEK AUDYTU ORAZ JEDNOLITEGO FORMATU ICH PREZENTACJI Ministerstwo Gospodarki i Pracy Departament Koordynacji Funduszu Spójnoci

Bardziej szczegółowo

RADY GMINY GNIEZNO Z dnia 22 marca 2010r.

RADY GMINY GNIEZNO Z dnia 22 marca 2010r. U RADY GMINY GNIEZNO Z dnia 22 marca 2010r. w sprawie uchwalenia zmiany Studium uwarunkowa i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Gniezno Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

EMAS równowanik czy uzupełnienie ISO 14001?

EMAS równowanik czy uzupełnienie ISO 14001? Materiały na konferencj Systemy zarzdzania w energetyce 27-29.04.2004, Szczyrk Andrzej Ociepa Polskie Forum ISO 14000 Prezes Stowarzyszenia Ekoekspert Sp. z o.o., Warszawa Główny Specjalista EMAS równowanik

Bardziej szczegółowo

CELE I DZIAŁANIA PROJEKTU. Wojciech Mróz. Instytut Ochrony Przyrody PAN

CELE I DZIAŁANIA PROJEKTU. Wojciech Mróz. Instytut Ochrony Przyrody PAN NATURA 2000 W KARPATACH CELE I DZIAŁANIA PROJEKTU Wojciech Mróz Instytut Ochrony Przyrody PAN NATURA 2000 W KARPATACH Polska włączyła się do sieci Natura 2000 w maju 2004, wraz z wejściem do Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Kodeks dobrych praktyk Ogrodnictwo wobec roślin inwazyjnych obcego pochodzenia

Kodeks dobrych praktyk Ogrodnictwo wobec roślin inwazyjnych obcego pochodzenia Kodeks dobrych praktyk Ogrodnictwo wobec roślin inwazyjnych obcego pochodzenia Emilia Bylicka Departament Zarządzania Zasobami Przyrody Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska 14 października 2015 r. Warszawa

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZD PRACY W RADZIEJOWIE ul. Kociuszki 20/22, 88-200 Radziejów,

POWIATOWY URZD PRACY W RADZIEJOWIE ul. Kociuszki 20/22, 88-200 Radziejów, POWIATOWY URZD PRACY W RADZIEJOWIE ul. Kociuszki 20/22, 88-200 Radziejów, tel. (054) 285 29 91, fax. (054) 285 29 91, mail: tora@praca.gov.pl Znak sprawy: KO.KŁ-343/11/2010 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW

Bardziej szczegółowo

Wypełnia Urzd Zamówie Publicznych

Wypełnia Urzd Zamówie Publicznych Rzeczpospolita Polska Urzd Zamówie Publicznych Al. Szucha 2/4; 00-582 Warszawa : (022) 45 87 700 Przesyłanie ogłosze on-line: http://www.uzp.gov.pl OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU Roboty budowlane Dostawy Usługi

Bardziej szczegółowo

Komunikat Londyski. W kierunku Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyszego: odpowied na wyzwania w zglobalizowanym wiecie

Komunikat Londyski. W kierunku Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyszego: odpowied na wyzwania w zglobalizowanym wiecie Komunikat Londyski 18 maja 2007 W kierunku Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyszego: odpowied na wyzwania w zglobalizowanym wiecie 1. Wprowadzenie 1.1 My, Ministrowie odpowiedzialni za szkolnictwo wysze

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Projekt informacyjno - szkoleniowy pt. Gmina włacicielem odpadów komunalnych 1. Autor projektu. Urzd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie. 2. Cele

Bardziej szczegółowo

Regulamin uczestnictwa w systemie patronatu Ministerstwa Gospodarki i Pracy w zakresie szkole na temat instrumentów polityki strukturalnej UE

Regulamin uczestnictwa w systemie patronatu Ministerstwa Gospodarki i Pracy w zakresie szkole na temat instrumentów polityki strukturalnej UE Regulamin uczestnictwa w systemie patronatu Ministerstwa Gospodarki i Pracy w zakresie szkole na temat instrumentów polityki strukturalnej UE I. Przepisy ogólne 1 1. Regulamin okrela zasady funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

WYJCIOWE WYMAGANIA Bdce podstaw do przygotowania oferty. ul. Kociuszki 17 88-200 Radziejów tel. 0 54 285 35 53, faks 0 54 285 30 87

WYJCIOWE WYMAGANIA Bdce podstaw do przygotowania oferty. ul. Kociuszki 17 88-200 Radziejów tel. 0 54 285 35 53, faks 0 54 285 30 87 WYJCIOWE WYMAGANIA Bdce podstaw do przygotowania oferty Zamawiajcy: Starosta Radziejowski ul. Kociuszki 17 88-200 Radziejów tel. 0 54 285 35 53, faks 0 54 285 30 87 Przedmiot zamówienia: Archiwizacja powiatowego

Bardziej szczegółowo

w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie Powiatowym w Krasnymstawie

w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie Powiatowym w Krasnymstawie ZARZDZENIE Nr 13/2005 STAROSTY KRASNOSTAWSKIEGO z dnia 29 sierpnia 2005 roku w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie

Bardziej szczegółowo