Europejska Koalicja na Rzecz Odpowiedzialnego Kredytu o usługach consumer finance 1

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Europejska Koalicja na Rzecz Odpowiedzialnego Kredytu o usługach consumer finance 1"

Transkrypt

1 Prof. dr hab. Włodzimierz Szpringer Europejska Koalicja na Rzecz Odpowiedzialnego Kredytu o usługach consumer finance 1 W Hamburgu odbyła się doroczna konferencja European Coalition for Responsible Credit (ECRC), pt.: Miss-guided incentives in financial affairs? Jak zwykle wzięli w niej udział reprezentanci organizacji konsumenckich, kancelarii prawnych, środowiska naukowego, a także banków i instytucji finansowych aktywnych na rynku usług consumer finance. Tematyka konferencji objęła w zasadzie wszystkie kluczowe problemy regulacji rynku, dając szerokie spektrum poglądów najważniejszych interesariuszy. Część tematów z roku na rok się powtarza (kredyt konsumencki, upadłość konsumencka), można zatem obserwować praktykę pewnych rozwiązań i ich adekwatności do zakładanych celów. W tym roku dyskusja była natomiast w znacznym stopniu zdominowana przez problematykę doradztwa oraz pośrednictwa finansowego. DYLEMATY DORADZTWA FINANSOWEGO Jednym z głównych tematów dyskusji stał się problem doradztwa, zwłaszcza w kontekście zapewnienia jego niezależności. Cały czas trwa dyskusja nad racją bytu prowizji (commission) oraz honorarium (fee). Prowizje są atakowane i obciążane wśród innych przyczyn - winą za kryzys. Prowizje powodują w istocie to, że nie można mówić o niezależnym doradztwie, a raczej o promocji i sprzedaży różnych, często bardzo złożonych produktów finansowych, nie zawsze adekwatnych do realnych potrzeb konsumenta, a nawet szkodliwych ( poisonous products ). Ponadto nie rozciąga się opieki nad klientem na cały okres świadczenia usługi. Na drastyczny krok zdecydowała się Holandia, która wprowadziła zakaz prowizji na rzecz niezależnych konsultantów. W wyniku opłacania ich przez dostawców doszło bowiem do licznych skandali i afer na szkodę konsumentów. Pośrednicy byli nie tylko opłacani wprost, ale też pośrednio np. w drodze oferowania im atrakcyjnych i egzotycznych podróży (a więc podobnie, jak nieraz w relacjach między lekarzami a firmami farmaceutycznymi). W Holandii zakaz ten już wywołał obniżki honorariów za 1 Autor mógł wziąć udział w tegorocznej konferencji ECRC dzięki życzliwemu wsparciu Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych Związku Pracodawców 1

2 doradztwo, a także powstanie nowych modeli biznesowych (advice only, service subscription, digital intermediary, commission fee). Sytuacja nie jest wszelako prosta i łatwa. Należy dbać o konkurencję i przejrzystość relacji między dostawcami a klientami, ale nie można tylko sprowadzać tej kwestii do nakładania restrykcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na produkty złożone np. bancassurance, produkty inwestycyjne, gdyż ich jakość i ceny, a także umiejscowienie w czasie i przejrzystość, nie zawsze odpowiadają potrzebom konsumenta. Konieczna jest reforma doradztwa w kierunku jego wyodrębnienia i oddzielenia od usługodawców, a nawet poddania nadzorowi ze strony państwa. Nie można bowiem obsługi klienta samej w sobie traktować w kategoriach doradztwa, gdyż jej głównym celem jest sprzedaż produktu finansowego. W tych warunkach bank może nie mieć interesu w oferowaniu produktu rzeczywiście adekwatnego do potrzeb danego klienta. Klient powinien rozumieć, na czym polega istota danego produktu, a do tego nie wystarczy tylko informacja. Rozważa się zakaz pobierania prowizji w toku tak rozumianego doradztwa finansowego, aby wykluczyć doradzanie klientom produktów tylko dlatego, że dają one wysokie prowizje. Biorąc pod uwagę istniejące lub dopiero projektowane regulacje (IMD II, MiFID II, MCD II, PRIIPS) najbardziej prawdopodobne jest współistnienie doradztwa honoraryjnego (fee) i prowizyjnego (commissions). Konsument powinien swobodnie rozstrzygać, z którego chciałby skorzystać. Sugeruje się natomiast uściślenie wymogów prawnych i odpowiedzialności doradztwa opartego na prowizjach, np. zakazania równoczesnego pobierania wynagrodzeń od dostawców i klientów, aby wyraźnie można było je rozróżnić od przejrzystego, niezależnego doradztwa opartego na honorariach (Dania). Kluczową zaletą systemu opartego na honorarium (fee) jest uzależnienie wynagrodzenia doradcy od efektu porady (succes fee), oczywiście z uwzględnieniem czynników ryzyka, które świadomie bierze na siebie (i rozumie) inwestor oraz rozsądnego uwzględnienia wpływu innych niż ceny fluktuacji rynkowych. System oparty na honorarium daje zatem szansę realnego zagwarantowania niezależności doradcy od sprzedawcy instrumentów finansowych. System oparty na prowizji (commission) powoduje zlewanie się roli doradcy i sprzedawcy i wymuszanie na kliencie kupna instrumentów finansowych, których do końca nie rozumie oraz nie odpowiadają one jego preferencjom i skłonności do ryzyka Z pakietu MiFID II wywodzi się idea wyodrębnienia i zdefiniowania niezależnego doradztwa opartego na honorarium, nie zaś prowizji. Istnieją już przykłady implementacji do prawa krajowego (por.niemiecką Gesetz zur Förderung und Regulierung einer Honorarberatung über 2

3 Finanzinstrumente (Honoraranlageberatungsgesetz) Zmienia się wartość dodana z działalności pośredników od podmiotów redukujących koszty transakcyjne i asymetrię informacyjną do instytucji przejmujących część ryzyka i nim zarządzających. Pośrednicy są potrzebni właśnie po to, by łagodzić zawodność rynku, zwłaszcza w przypadku złożonych produktów finansowych. Struktura pośrednictwa finansowego i oparcie jej działania przede wszystkim na prowizjach, stała się jednak także przyczyną kryzysu. Istnieje pogląd, że należy wprowadzić minimalne standardy wykształcenia i podnoszenia kwalifikacji przez pośredników, dobrych praktyk czy także rejestracji i licencji na wykonywanie zawodu, a także edukacji finansowej konsumentów. Dyskusja obejmuje m.in. kwestię, czy powinno się zakazać nabywania pewnych produktów przez określone kategorie klientów (np. nie będących profesjonalistami). Problem - przed czym i kogo chronić: klienta przez produktem, klienta przed instytucją finansową czy może klienta przed nim samym? Jak zdefiniować przeciętnego inwestora czy też np. amatora i profesjonalistę? Lista tych pytań jest długa. Wiele uwagi przykłada się w tej dyskusji do ochrony zbiorowej (kolektywnej) całych grup inwestorów na wzór ochrony zbiorowych interesów konsumentów. Można rozważać celowość ochrony konsumenta przed nim samym, chociaż jest to niewątpliwie paternalistyczne podejście do konsumenta, z którego należy korzystać powściągliwie. Można np. zakazać nabywania przez inwestorów-amatorów (konsumentów) instrumentów pochodnych (derywatów) lub podmiotowo - korzystania z usług alternatywnych funduszy inwestycyjnych. Uchylenie takiego zakazu mogłoby następować w konsekwencji wykazania się przez konsumenta odbyciem specjalistycznego kursu czy szkolenia, którego celem jest zwiększenie przejrzystości rynku i łagodzenie asymetrii informacyjnej. Pakiet MiFID II/MiFIR zwiększa stabilność, przejrzystość rynku finansowego, możliwości długookresowego, bezpiecznego inwestowania, wprowadzania innowacji finansowych nie psujących zaufania do rynku i nie wymykających się spod regulacji. Powraca koncepcja rozdzielenia bankowości komercyjnej oraz inwestycyjnej i uporządkowanej restrukturyzacji lub likwidacji banków, obciążającej firmy i kraje adekwatnie do stopnia przyczynienia się do kryzysu. Na uwagę zasługuje koncepcja wprowadzenia nowego zestawu informacji lepiej chroniącego konsumenta, zwłaszcza w kontekście regulacji PRIIPS i projektu rekomendacji U: w przypadku produktów złożonych np. bankowo- 3

4 ubezpieczeniowo-inwestycyjnych. Poddanie niezależnych doradców nadzorowi może być słusznym rozwiązaniem, ale nie w sensie kontroli indywidualnych przypadków doradztwa, a raczej spełnienia wymogów formalnych np. kierunkowego wykształcenia (ekonomia, prawo), odbytych szkoleń specjalistycznych, uzyskanych certyfikatów, kodeksów dobrych praktyk itp. Można w tej mierze pozostawić krajom członkowskim pewną elastyczność. Określonym źródłem inspiracji może być nadzór nad agencjami ratingowymi. W związku z dyrektywą AIFM interesujące są też rozważania nad zasadą proporcjonalności, statusem dużych i małych (a więc także o niższym ryzyku) alternatywnych funduszy inwestycyjnych. W niektórych krajach zasadę proporcjonalności wprowadzono do ustawy, w innych interpretuje i konkretyzuje ją nadzór nad rynkiem finansowym. Przykładowo z autoryzowania zarządzających małymi funduszami, które kierują swoją ofertę do profesjonalnych inwestorów, rezygnują Niemcy, Holandia, Austria i Luksemburg, chociaż wybrane przepisy podlegają stosowaniu np. w Austrii o nabyciu kontrolnego pakietu akcji w spółkach nie notowanych na giełdzie. Podobnie jest w Szwajcarii, wszelako określony jest maksymalny próg majątku zarządzanego przez fundusz, którego przekroczenie poddaje fundusz nadzorowi, a także rodzaje produktów. Wszystkie małe fundusze muszą natomiast być autoryzowane we Francji. Pomimo ogromu wykonanej przez instytucje finansowe pracy, w dalszym ciągu widać potrzebę uświadamiania pracownikom służb sprzedaży znaczenia komunikacji z klientami, jak również rzeczowego informowania o zakresie świadczonych usług inwestycyjnych. Niejednokrotnie sposób prowadzenia rozmów może być odczytany przez klienta jako porada inwestycyjna, podczas gdy w umowach i regulaminach instytucja zastrzega, że nie jest świadczona usługa doradztwa. Tego typu rozbieżności mogą dezinformować klienta i w efekcie prowadzą do niezrozumienia przez niego istoty usługi świadczonej przez instytucję, a ostatecznie do oczekiwań ponadprzeciętnych zysków z inwestycji. Istotne może okazać się w tym zakresie wdrożenie wewnętrznych programów w instytucjach finansowych w obszarze treating customers fairly, inicjatywy podejmowanej obecnie na rynkach zachodnioeuropejskich. DYLEMATY REGULACJI Wiele uwagi poświęcono regulacji rynku finansowego, które nie zawsze przybierają kształt proponowany przez organizacje konsumenckie. Te ostatnie zarzucają niektórym z nich podejście neoliberalne, chociaż w ostatnich latach przybyły także rozwiązania prokonsumenckie (podmiotowe 4

5 prawo do rachunku bankowego, większa przejrzystość cen, opłat i prowizji, ułatwienie zmiany rachunku bankowego, większe bezpieczeństwo depozytów, lepsza możliwość porównania i rozumienia produktów inwestycyjnych, minimalny standard ochrony kredytobiorcy hipotecznego na wzór dyrektywy o kredycie konsumenckim). W dalszej perspektywie proponuje się skierowanie uwagi nadzoru także europejskiego - nad rynkiem finansowym również na problemy ochrony konsumenta przed najbardziej szkodliwymi i niebezpiecznymi produktami finansowymi ( poisonous products ). Produkt szkodliwy, toksyczny (poisonous product) to produkt niedostosowany do potrzeb czy profilu ryzyka danego inwestora, skłaniający go do popadania w pułapkę zadłużenia. W szczególności cechy produktów tego rodzaju mogą mieć wysoce złożone produkty finansowe (np. bankowo-ubezpieczeniowo-inwestycyjne), których potencjalne efekty trudno obliczyć i zrozumieć inwestorowi - amatorowi. Istnieją poglądy, że dla przeciętnego inwestora (amatora) każdy produkt finansowy nabyty bez adekwatnego (niezależnego) doradztwa to produkt toksyczny. Zamiast skupiania się KE i PE na sektorowych czy wertykalnych kwestiach ( krótka sprzedaż, hedge funds, fundusze rynku pieniężnego, handel wysokich częstotliwości czy bankowość inwestycyjna) rekomenduje się bardziej horyzontalne podejście do regulacji rynku finansowego, ukierunkowane na interesy konsumentów (by redukować ryzyko systemowe, podatnicy nie musieli płacić za hazard moralny dostawców, a klient miał przesłanki wyboru najlepszej inwestycji, zgodnie z własnymi preferencjami ryzyka czy hierarchią wartości np. w zakresie inwestycji etycznych, a także zrozumienia złożoności i charakterystyki danego produktu, co jest obecnie rozważane np. w projekcie PRIIPS). Z perspektywy zasady proporcjonalności na pakiet CRD IV/CRR można patrzeć dwojako. Z jednej strony poprawia stabilność poszczególnych banków dzięki wyższym wymogom kapitału czy płynności, buforom antycyklicznym czy podejściu do sekurytyzacji. Z drugiej strony regulacja jest bardzo obszerna, skomplikowana i nie przejrzysta, a także szeroko dopuszczająca autokalibrację norm ostrożnościowych (wewnętrzne modele zarządzania ryzykiem i i ratingi wewnętrzne), co na pierwszy rzut oka spełnia wymogi proporcjonalności, wszelako wprowadza trudną do ogarnięcia różnorodność i utrudnia możliwości kontroli. Nie skorzystano także z istotnej innowacji Bazylei III, jaką jest ograniczanie zadłużenia banku (leverage cap.). Wobec obszerności i złożoności regulacji pakietu CRD IV, a także wielu problemów praktycznych i interpretacyjnych, dla wielu podmiotów może się to okazać wyzwaniem. Wiele postanowień rozporządzenia CRR wymaga doprecyzowania w standardach technicznych przyjmowanych przez Komisję Europejską. Istotną kwestią jest ustalenie zakresu podmiotowego określonych przepisów 5

6 pakietu CRD IV. Prawodawca unijny zdecydował się bowiem na regulację różnych obszarów działalności (w tym działalności banków, firm inwestycyjnych czy towarzystw ubezpieczeń wzajemnych) dotyczącą podmiotów o różnym zakresie, skali i ryzyku prowadzonej działalności - w jednym pakiecie aktów prawnych. Regulacja EMIR wprowadza więcej stabilności i przejrzystości na rynku derywatów, tworzy jednak równocześnie nową instytucję systemowo ważną centralnych kontrpartnerów, a więc wyznaczającą nowe, trudne wyzwania dla skutecznego nadzoru. Krytyka z perspektywy zasady proporcjonalności dotyczy objęcia regulacją wynagrodzeń managerów funduszy inwestycyjnych tak samo jak w przypadku banków. Tymczasem w działalności funduszy są to inne ryzyka i nie stanowiące takiego zagrożenia jak w bankowości. Podobny zarzut wobec dyrektywy AIFM dotyczy kwestii, że jej regulacje wykraczają dalece poza tzw. alternatywne produkty inwestycyjne i obejmują również zarządzających funduszami nie zaliczanymi do UCITS Podstawowym celem pakietu MiFID II jest ochrona inwestorów, zwiększenie przejrzystości działania firm inwestycyjnych oraz promowanie konkurencyjności w sektorze usług finansowych. Przepisy dyrektywy mają zastosowanie w odniesieniu do działalności instytucji pośredniczących w sprzedaży jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych oraz umożliwiających kupowanie akcji banków i firm doradztwa finansowego. Instytucje te mają obowiązek ankietowania klienta, który chce dokonać inwestycji przede wszystkim pod kątem konstrukcji produktu i ryzyka, jakie niesie ze sobą jego zakup. MiFID poprawia wprawdzie konkurencję na rynku kapitałowym UE, cel integracji rynku jest niestety osiągnięty tylko częściowo. Istnieją różne mechanizmy realizacji zleceń w poszczególnych krajach. Efektem MiFID jest obniżka kosztów, ale korzystają z niej przede wszystkim pośrednicy i profesjonaliści, a nie drobni inwestorzy. Ci ostatni tylko w pewnym stopniu korzystają z analogii do ochrony konsumenta. Psychologia inwestora i skłonność do ryzyka ma nie mniejsze znaczenie niż sama informacja. Zrozumienie przez inwestora, na czym polega czy jak działa produkt finansowy, nie jest równoznaczne ze zdolnością do oceny ryzyka. Poza ryzykiem rynkowym są jeszcze inne, np. kontrahenta, operacyjne czy kredytowe. A zatem wiedza i przejrzystość (disclosure) nie jest dostatecznym narzędziem ochrony drobnego inwestora. Muszą także być obecne inne mechanizmy np. zakazy czy ograniczenia najbardziej niebezpiecznych produktów w drodze regulacji, a także edukacja finansowa inwestorów. Key Information Document on Investment Products (KID) zmierza także do zaoferowania drobnym inwestorom syntetycznego wskaźnika ryzyka i dochodu na wzór dyrektywy UCITS (Synthetic Risk 6

7 and Reward Indicator). Podkreśla się natomiast ograniczoną przydatność wskaźników ilościowych opartych na danych historycznych, ponieważ mogą one nie odzwierciedlać obecnej sytuacji rynkowej, w szczególności ta przydatność jest wątpliwa dla wysoce złożonych produktów inwestycyjnych np. strukturyzowanych. Nowością jest wymóg określenia przez emitenta instrumentu finansowego, do jakiego segmentu inwestorów go adresuje. Istotna jest przejrzystość kosztów, inwestor musi uzyskać informacje o pełnych kosztach usługi i zrozumieć, w jakiej relacji będą one się kształtować do przewidzianych korzyści z inwestycji. Kluczowym celem jest ochrona inwestorów i zapobieganie konfliktom interesów. W kontekście dyrektywy AIFM, skierowanej do profesjonalnych inwestorów, można wskazać również na wymogi informacyjne. W poszczególnych krajach rozróżnia się niekiedy - obok profesjonalisty i amatora inwestora półprofesjonalistę (Niemcy), na podstawie kombinacji kilku kryteriów: minimalnej kwoty inwestycji, oświadczenia inwestora o przejęciu ryzyka, ewaluacji wiedzy fachowej inwestora, czy także dobrze poinformowanego inwestora (Luksemburg), oprócz kategorii inwestora instytucjonalnego i profesjonalnego, czy też kwalifikowanego inwestora (Szwajcaria), gdzie bierze się pod uwagę m.in. sytuację majątkową inwestora. Przypadki znacznych strat związanych z wykorzystaniem derywatów wywołują najczęściej nawoływania do wprowadzenia ograniczeń w obrocie (EMIR). W przypadku reglamentacji handlu należy wszelako mieć na uwadze, że potencjalne korzyści powinny przekraczać koszty. W wielu przypadkach ograniczenie podmiotom dostępu do rynku derywatów spowoduje spadek płynności, który często może doprowadzić do większych strat z powodu braku możliwości zarządzania ryzykiem czy dywersyfikacji portfela, niż w wyniku błędnych decyzji. Historia kryzysów finansowych dowodzi, że na giełdowych rynkach instrumentów pochodnych, podlegających restrykcyjnej regulacji, również dochodziło do ponoszenia strat przez podmioty rynku. Były one często efektem błędów ludzkich, a nie istoty derywatów. Znacznym zagrożeniem dla rynku finansowego jest polityka niskich stóp procentowych EBC i krajowych banków centralnych. Konsumenci i inwestorzy coraz częściej zniechęcają się do inwestowania, skoro grozi im strata lub niewielki zysk, a nawet w ogóle wycofują się z rynku. Pomniejszają się oszczędności ludzi i ich zabezpieczenie na starość. Ludzie zwracają się w kierunku inwestycji alternatywnych, nie zawsze bezpiecznych, w związku z tym rozwijają się parabanki w szarej strefie, o znacznym potencjale oszustwa. Nadmiernie rozwija się akcja kredytowa i powstaje szereg zbędnych inwestycji np. w nieruchomości. Dobrym przykładem wspierania inwestowania w celu zabezpieczenia na starość są Francja i Niemcy. We Francji ubezpieczenia na życie, dzięki korzystnemu 7

8 opodatkowaniu, rozsądnym kosztom, elastyczności i znaczącym korzyściom, a także unikaniu nadmiernego ryzyka (np. mieszania produktów inwestycyjnych i ubezpieczeniowych) stanowią od ponad 30 lat dobrze pomyślaną instytucję zabezpieczenia emerytalnego, dostępną także dla mniej zarabiających warstw społeczeństwa. W Niemczech należy podkreślić instytucję Riester-Rente, z której korzystają najszersze kręgi ludności, dzięki podwójnej korzyści: dotacji państwa do prywatnych systemów emerytalnych, a równocześnie objęcia ich ulgą podatkową. Istnieje wiele wariantów wsparcia oszczędzania z przeznaczeniem na zabezpieczenie emerytalne, np. Rürup-Rente. Metody inwestowania są zależne od wieku lub skłonności do ryzyka przyszłego emeryta. Są także dostępne formy uwzględniające dodatkowe ubezpieczenia na rzecz rodziny emeryta, jak również rozbudowane formy odwróconej hipoteki. KREDYT KONSUMENCKI I OCHRONY KONSUMENTA W ogniu debaty jest jak zwykle kredyt konsumencki, a także małe pożyczki udzielane na krótkie okresy, w tym przez pozabankowe instytucje pożyczkowe. Z jednej strony są to rozwiązania potrzebne, na które istnieje popyt rynkowy, gdyż pomagają one podtrzymać krótkookresową płynność małych firm czy gospodarstw domowych. Z drugiej strony, ponieważ jednak są to pożyczki drogie i nierzadko będące przyczyną nadmiernego zadłużenia, część krajów stosuje w tej mierze mieszane rozwiązania rygory odpowiedzialnego kredytowania uzupełnione dość wątpliwymi ekonomicznie i mało skutecznymi ograniczeniami oprocentowania lub całkowitego kosztu kredytu (caps). Swoją rolę odgrywa jednak konkurencja, gdyż w wielu krajach UE (Niemcy) na miejsce stagnacja popytu na kredyt konsumencki i pożyczki gotówkowe. Poprawiła się także istotnie sytuacja w zakresie nadmiernego zadłużenia. Klienci coraz częściej sięgają do tańszych alternatyw: przekroczenia stanu konta czy skorzystania z usługi własnego banku domowego ( Hausbank ), który prowadzi rachunek danego klienta. w formie kredytu pomostowego (Dispo-Kredit), zaspokajającego nagłą, pilną potrzebę. Sporo małych pożyczek udziela się jednak nadal w przypadku zakupów dóbr trwałego użytku (kredyt wiązany, będący następcą sprzedaży ratalnej, łączący klienta, sprzedawcę oraz pożyczkodawcę). Rozwijają się również pozabankowe platformy internetowe ( Social Lending ). Podkreślić należy, że nie wszyscy konsumenci mają jednakowe potrzeby i niektórzy z nich cenią sobie łatwą dostępność pożyczki i szybkie jej uzyskanie bez zbędnych formalności. Powinien zatem istnieć segment rynku odpowiadający tym potrzebom. 8

9 Problemy ochrony konsumenta są eksponowane przede wszystkim na rynku pozabankowych firm pożyczkowych, skupiających się na udzielaniu pożyczek o najkrótszym terminie zapadalności i najniższych kwotach. Pożyczki te uzupełniają ofertę banków, które często nie są aktywne w tym segmencie rynku. Powstaje pytanie, czy obsługując klientów nie mających dostępu do kredytów bankowych, przyczyniają się one do zmniejszenia wykluczenia finansowego czy wprost przeciwnie do popadania ich rodzin w pułapkę zadłużenia. Relatywnie wysokie koszty oferowanych usług (RRSO) wynikają z wysokich kosztów udzielania niskokwotowych i krótkoterminowych pożyczek, z podejmowania wyższego ryzyka oraz z wyższych kosztów pozyskania kapitału. W takim świetle oskarżanie firm pożyczkowych o lichwę jest dyskusyjne. Rola regulatora powinna ograniczać się do zagwarantowania jak największej przejrzystości oraz umacniania konkurencji W tym kontekście trzeba zwrócić uwagę na powstawanie wspomaganych komputerowo systemów certyfikacji usług consumer finance. System certyfikacji ma pomóc w ewaluacji danej usługi, czy jest ona uczciwa ( fairness ), biorąc pod uwagę cały cykl relacji z klientem: od reklamy czy oferty aż po spłatę ostatniej raty (Zertifizierung von Managementsystemem DQS). Oprócz znanej metody Mystery Shopping, Institute for Financial Services podjął próbę konstrukcji audytu systemów zarządzania, opartego na mierzalnych kryteriach (Management-Audit) oraz na dorobku zarządzania jakością na bazie ISO Powstaje jednak pytanie, czy wszystko da się skwantyfikować, a także pewien niedosyt co do praktyczności takiego systemu. Czy badany system oparty aż na 190 kryteriach nie podroży pośrednictwa finansowego? Czy da się oceniać wszystko, skoro ciągle powstają nowe usługi i innowacje finansowe? Czy da się w sposób czysto matematyczny czy technokratyczny powiedzieć, że usługa A jest uczciwa, a usługa B nie? Jaką przyjąć wartość np. marży czy oprocentowania, powyżej której usługa nie jest uczciwa? Czy ktoś nie chce tutaj przemycić ocen moralnych czy pewnych wyobrażeń normatywnych, których komputer przecież sam nie wymyśli? W obliczu złożoności usług finansowych (jeden element usługi może być bardziej korzystny dla konsumenta, inny mniej) budzi pewne wątpliwości stwierdzenie, które padło w dyskusji, że zasada pacta sunt servanda nie musi być zawsze dla konsumenta wiążąca. Można nieco złośliwie zapytać, czy może to dotyczyć także usługodawcy? Wszakże warunki rynkowe mogą się zmieniać, nie zawsze można je przewidzieć w chwili zawierania umowy (sprawa opcji w Polsce). Niezależnie od odpowiedzi na liczne pytania i wątpliwości dostawcy muszą zdawać sobie sprawę, że w UE kierunek na ochronę konsumenta jest bardzo silny, i to nie tylko w orzecznictwie Trybunału 9

10 Sprawiedliwości UE, ale też na szczeblu krajowym (ostatnie orzeczenie sądu w Niemczech, które rzekomo zawyżoną opłatę wstępną za wniosek kredytowy niem. Bearbeitungsgebühr potraktował jako obejście ograniczeń oprocentowania). Przykładem jest także P-Konto (Pfändungsschutzkonto), które chroni część środków przez zajęciem komorniczym na poczet długów. Taka idea nie w pełni się sprawdziła w praktyce, gdyż niektóre organy (np. skarbowe), powołując się na własne podstawy prawne, przejmowały chronione środki. Ponadto banki obciążały P-Konto różnymi restrykcjami (np. zakazem korzystania z kart płatniczych) i dodatkowymi, zawyżonymi opłatami. Działania te kontrowały sądy, a także można zaobserwować zjawisko przekształcania rzekomo korzystnego P-Konta w tradycyjne i istniejące dotychczas Girokonto. P-Konto w założeniu miało być jednym z instrumentów ochrony przez wykluczeniem społecznym i finansowym. W dyskusji zwrócono uwagę natomiast na niestosowność i nieracjonalność krytykowania całego sektora (np. że banki są nieuczciwe i oszukują klientów), lecz każdorazowo trzeba sprecyzować i nazwać konkretnie problemy praktyki czy niewłaściwe regulacje rynku finansowego. W regulacji upadłości konsumenckiej podkreślono niewłaściwe rozłożenie akcentów. Z jednej strony przywilej uwolnienia od reszty długów (Restschuldbefreiung) takiego konsumenta, który z przyczyn losowych popadł w pułapkę zadłużenia i przeszedł pomyślnie okres obserwacji solidności konsumenta (Wohlverhaltensperiode), jest koncepcyjnie czytelny. Z drugiej strony oceniono słusznie, iż regulacje t są dla bogatego dłużnika, gdyż biedny nie posiadający majątku ani dochodu nie może skrócić okresu postępowania do 5 lub 3 lat i skorzystać z drugiej szansy. W Niemczech propozycje pomocy ze strony państwa w takich przypadkach, które miały wyrównać szanse ochrony prawnej, zostały ostatecznie zaniechane, co wzbudziło wątpliwości z perspektywy konstytucyjnej zasady równości. Nadmierne zadłużenie definiuje się jako niezdolność dłużnika do spłaty długów, bez poczucia nadmiernego ciężaru. Wykluczenie społeczne jest procesem, w którym ludzie odczuwają tak znaczne problemy dostępu oraz trudności, iż nie są zdolni prowadzić normalnego życia. Wykluczenie społeczne jest często określane jako brak dostępu do produktów finansowych mainstreamu. Nie wydaje się to w pełni słuszne, gdyż osoby wykluczone rzadko są w stanie korzystać z produktów przewidzianych dla konsumentów przeciętnych (mainstream consumers), a raczej trzeba im oferowac produkty skrojone na miarę np. rachunek podstawowy (basic account). Byłaby to właściwa perspektywa dyskusji o dostępie do rachunku bankowego produkty mainstreamu nie stanowią bowiem lekarstwa na wykluczenie. Należy dążyć do powiązania definicji 10

11 nadmiernego zadłużenia oraz wykluczenia społecznego i finansowego z kategorią konsumentów wrażliwych (vulnerable consumers). W 2013r. pojawiły się 2 akty prawne: dyrektywa dotycząca alternatywnych, pozasądowych systemów rozstrzygania sporów (Alternative Dispute Resolution ADR), a także rozporządzenie o rozstrzyganiu sporów online (Online Dispute Resolution ODR). Kraje członkowskie mają 2 lata na implementację ADR do prawa krajowego. Regulacje te obejmują także usługi finansowe, a więc istnieje konieczność utworzenia odpowiedniej instytucji. Wiele krajów członkowskich ma w tej mierze pewne doświadczenia, które można wykorzystać np. Ombudsmana ds. usług finansowych w Niemczech. Rolę takiej władzy może pełnić także organ nadzoru nad rynkiem finansowym np. KNF, gdzie już są pewne niewielkie doświadczenia z sądem polubownym. Można także wskazać na brytyjski nowy organ Financial Conduct Authority. Systemy ADR są bardzo użyteczne w sprawach obrotu konsumenckiego, zwłaszcza z tzw. wrażliwymi konsumentami, gdyż procedury sądowe są zbyt długotrwałe i kosztowne, a także nieracjonalne przy stosunkowo niewielkiej wartości przedmiotu sporu. O AUTORZE Prof. dr hab. Włodzimierz Szpringer profesor Szkoły Głównej Handlowej (Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie) oraz Uniwersytetu Warszawskiego (Wydział Zarządzania). Wykładowca i ekspert z zakresu bankowości i prawa bankowego, polityki i prawa konkurencji, prawnych i ekonomicznych zagadnień e-biznesu, prawa nowych technologii oraz ekonomicznej analizy prawa i oceny skutków regulacji. Współpracuje z Consumer Finance Network (European Credit Research Institute), European Consumer Debt Network, European Coalition for Responsible Credit, European Financial Inclusion Network. Pracował w składzie Expert Group Customer Mobility in Relation to Bank Accounts przy DG Internal Market & Services i Rady Konsultacyjnej PESEL 2.(MSW), wykładał jako Visiting Professor na uniwersytetach niemieckich, kierował polską grupą badawczą European Network for Better Regulation (ENBR) VI Program Ramowy UE. Członek Rady Programowej kierunku Ekonomiczna analiza prawa w SGH. Autor ponad 200 publikacji naukowych i licznych ekspertyz dla naczelnych organów państwa, m.in. Komisji Przyjazne Państwo Sejmu RP, Rządu, UOKiK, UKIE, ZBP, KPF i SKEF. Dorobek naukowy prof. Szpringera to m.in. książki: Prowadzenie działalności gospodarczej w Internecie od e- commerce do e-businessu (Difin, Warszawa 2005), Kredyt konsumencki i upadłość konsumencka na rynku finansowym UE (Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2005), Europejskie regulacje bankowe TWIGGER, Warszawa 1997, Ocena skutków regulacji poradnik OSR, doświadczenia, perspektywy (pod red. W. Szpringera, W. Rogowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2007), Wpływ wirtualizacji przedsiębiorstw na modele e-biznesu OW SGH, Warszawa, 2008, Społeczna odpowiedzialność banków. Między ochroną konsumenta a osłoną socjalną WoltersKluwer, Warszawa, 2009, Regulacja konkurencji a konkurencja regulacyjna, POLTEXT, Warszawa,

Spis treści Wykaz skrótów Uwagi wstępne Rozdział I Konkurencja a regulacja na rynku consumer finance

Spis treści Wykaz skrótów Uwagi wstępne Rozdział I Konkurencja a regulacja na rynku consumer finance Wykaz skrótów... 11 Uwagi wstępne... 15 Rozdział I Konkurencja a regulacja na rynku consumer finance... 23 1.1. Wspólny rynek usług finansowych Unii Europejskiej... 23 1.2. Zasada kraju pochodzenia dostawcy

Bardziej szczegółowo

REGULACJE PRAWNE W KONTEKŚCIE WŁĄCZENIA FINANSOWEGO W POLSCE

REGULACJE PRAWNE W KONTEKŚCIE WŁĄCZENIA FINANSOWEGO W POLSCE REGULACJE PRAWNE W KONTEKŚCIE WŁĄCZENIA FINANSOWEGO W POLSCE Prof. dr hab. Małgorzata Iwanicz-Drozdowska Dr Ewa Cichowicz Szkoła Główna Handlowa w Warszawie WYKLUCZENIE FINANSOWE Proces, w którym obywatele

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA FINANSOWA SZANSĄ NA ZMNIEJSZENIE ZJAWISKA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO I SPOŁECZNEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty

EDUKACJA FINANSOWA SZANSĄ NA ZMNIEJSZENIE ZJAWISKA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO I SPOŁECZNEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty EDUKACJA FINANSOWA SZANSĄ NA ZMNIEJSZENIE ZJAWISKA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO I SPOŁECZNEGO Artykuł wprowadzający do e-debaty Marta Penczar, Piotr Górski, Monika Liszewska Edukacja finansowa szansą na zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Różne aspekty kredytowania w dobie kryzysu 04.03.2010.

Różne aspekty kredytowania w dobie kryzysu 04.03.2010. Różne aspekty kredytowania w dobie kryzysu 04.03.2010. Data: 15-16 kwietnia 2010 Miejsce: Warszawa, Centrum Finansowe Puławska Najważniejsze zagadnienia konferencji: Perspektywy ożywienia akcji kredytowej

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Propozycja sektora bankowego w zakresie rozwiązania kwestii kredytów w CHF

Propozycja sektora bankowego w zakresie rozwiązania kwestii kredytów w CHF Propozycja sektora bankowego w zakresie rozwiązania kwestii kredytów w CHF 11 marca 2015 Rozwiązanie wypracowane w ramach grupy roboczej: Związek Banków Polskich, przedstawiciele banków (BGŻ, BNP Paribas,

Bardziej szczegółowo

5,00 % 0,00 % 0,00 % 2,57 % 3,33 % 3,09 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 5. 204,98 zł 153,48 zł 151,10 zł.

5,00 % 0,00 % 0,00 % 2,57 % 3,33 % 3,09 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 5. 204,98 zł 153,48 zł 151,10 zł. Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia:02092015 (23:28) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruc homośc

Bardziej szczegółowo

KATEGORYZACJA KLIENTÓW

KATEGORYZACJA KLIENTÓW KATEGORYZACJA KLIENTÓW Prawnie obowiązującą wersją tego dokumentu jest wersja angielska. Niniejsze tłumaczenie ma jedynie charakter informacyjny. Kliknij tutaj, aby otworzyć dokument w języku angielskim.

Bardziej szczegółowo

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej Spis treści Wstęp Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej 1.1. Bank jako pośrednik finansowy i dostawca płynności 1.2. Segmentacja działalności

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych

Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych dr Małgorzata Więcko-Tułowiecka Główny Specjalista w Wydziale Prawnym Biura Rzecznika Ubezpieczonych Warszawa 15 maja 2013

Bardziej szczegółowo

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012 Sytuacja polskiego sektora bankowego Warszawa, 22 listopada 2012 Plan prezentacji Struktura rynku finansowego Uwarunkowania makroekonomiczne Struktura sektora bankowego w Polsce Bilans Należności brutto

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8 Wykład 8. Ryzyko bankowe Pojęcie ryzyka bankowego i jego rodzaje. Ryzyko zagrożenie nieosiągniecia zamierzonych celów Przyczyny wzrostu ryzyka w działalności bankowej. Gospodarcze : wzrost, inflacja, budżet,

Bardziej szczegółowo

Rekomendacja. w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń z elementem inwestycyjnym lub oszczędnościowym. Warszawa, 25 październik 2012 r.

Rekomendacja. w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń z elementem inwestycyjnym lub oszczędnościowym. Warszawa, 25 październik 2012 r. Rekomendacja w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń z elementem inwestycyjnym lub oszczędnościowym Warszawa, 25 październik 2012 r. Małgorzata Knut Przewodnicząca zespołu ds. Bancassurance, Polska

Bardziej szczegółowo

Deutsche Bank at Work dla Pracowników GlaxoSmithKline

Deutsche Bank at Work dla Pracowników GlaxoSmithKline at Work dla Pracowników GlaxoSmithKline 14 lipca 2014 roku Marketing Material Prezentacja oferty produktowej Agenda Polska S.A. Program at Work db Kredyt Gotówkowy Kredyt Mieszkaniowy Karty Kredytowe Fundusze

Bardziej szczegółowo

Rynek firm pożyczkowych w Polsce Raport. Kongres Consumer Finance

Rynek firm pożyczkowych w Polsce Raport. Kongres Consumer Finance www.pwc.pl Rynek firm pożyczkowych w Polsce Raport Kongres Consumer Finance 12 grudnia 2013 r. Zadłużenie Polaków w 2013 r. 0,7% całkowitej wielkości zobowiązań Polaków pochodzi z firm udzielających pożyczek

Bardziej szczegółowo

Programy wspierania kredytobiorców hipotecznych w wybranych krajach

Programy wspierania kredytobiorców hipotecznych w wybranych krajach Programy wspierania kredytobiorców hipotecznych CHORWACJA Wobec kredytów we franku szwajcarskim władze zamroziły na jeden rok kurs kuny do franka (na poziomie 6,39, czyli sprzed decyzji SNB o uwolnieniu

Bardziej szczegółowo

TEST ADEKWATNOŚCI ...

TEST ADEKWATNOŚCI ... TEST ADEKWATNOŚCI Test zawiera informacje niezbędne do dokonania przez TFI oceny poziomu wiedzy Klienta dotyczącej inwestowania w zakresie instrumentów finansowych, doświadczenia inwestycyjnego, celów

Bardziej szczegółowo

REKOMENDACJA. Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi

REKOMENDACJA. Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi REKOMENDACJA Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi Klub Bankowca Warszawa 28 kwiecień 2009 Czym jest Bancassurance? Działalność

Bardziej szczegółowo

POSIEDZENIE KOMISJI BUDŻETU I FINANSÓW PUBLICZNYCH Senat RP

POSIEDZENIE KOMISJI BUDŻETU I FINANSÓW PUBLICZNYCH Senat RP POSIEDZENIE KOMISJI BUDŻETU I FINANSÓW PUBLICZNYCH Senat RP Andrzej Roter Dyrektor Generalny Warszawa, dnia 7 listopada 2012 roku CHARAKTERYSTYKA RYNKU Wielkość rynku pożyczek bankowych i niebankowego

Bardziej szczegółowo

Ochrona konsumenta w obrocie profesjonalnym?

Ochrona konsumenta w obrocie profesjonalnym? Ochrona konsumenta w obrocie profesjonalnym? Granice swobody prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorców Zakres swobody przy umowach jednostronnie a obustronnie profesjonalnych? Strategia

Bardziej szczegółowo

III Ogólnopolska Konferencja Compliance

III Ogólnopolska Konferencja Compliance III Ogólnopolska Konferencja Compliance Grzegorz Włodarczyk Senior compliance expert Investment Regulations Unit http://compliancemifid.wordpress.com/ Warszawa, dnia 23 listopada 2014 r. ***» MiFID II

Bardziej szczegółowo

Stan prac legislacyjnych w zakresie ubezpieczeń

Stan prac legislacyjnych w zakresie ubezpieczeń Stan prac legislacyjnych w zakresie ubezpieczeń ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa tel.: +48 22 694 58 28 fax :+48 22 694 39 50 Warszawa, 23 października 2014 r. www.mf.gov.pl Deregulacja Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

0,00 % 2,00 % 1,64 % 3,42 % 3,41 % 3,34 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 6. 262,06 zł 171,95 zł 171,19 zł. 0 zł 0 zł 1 259,98 zł

0,00 % 2,00 % 1,64 % 3,42 % 3,41 % 3,34 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 6. 262,06 zł 171,95 zł 171,19 zł. 0 zł 0 zł 1 259,98 zł Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia:02092015 (23:25) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruc homośc

Bardziej szczegółowo

TEST ADEKWATNOŚCI. nie. tak

TEST ADEKWATNOŚCI. nie. tak TEST ADEKWATNOŚCI Odpowiedzi na pytania zawarte w teście zawierają informacje niezbędne do dokonania przez Towarzystwo oceny poziomu wiedzy Klienta dotyczącej inwestowania w zakresie instrumentów finansowych,

Bardziej szczegółowo

(Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI. 2. Czy w okresie ostatnich 5 lat inwestowała Pani / inwestował Pan w:

(Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI. 2. Czy w okresie ostatnich 5 lat inwestowała Pani / inwestował Pan w: (Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI UWAGA: W pytaniach 1 2 należy zaznaczyć właściwą odpowiedź w każdym podpunkcie. W pozostałych pytaniach należy zaznaczyć tylko jedną odpowiedź. 1. Proszę zaznaczyć

Bardziej szczegółowo

Informacja z BIK jako podstawa zapobiegania nadmiernemu zadłużeniu konsumentów. Konferencja SKEF 30 listopada 2011 r.

Informacja z BIK jako podstawa zapobiegania nadmiernemu zadłużeniu konsumentów. Konferencja SKEF 30 listopada 2011 r. Informacja z BIK jako podstawa zapobiegania nadmiernemu zadłużeniu konsumentów Konferencja SKEF 30 listopada 2011 r. Odpowiedzialne kredytowanie i pożyczanie w UE Odpowiedzialne kredytowanie produkty kredytowe

Bardziej szczegółowo

0,00% 5,00% 1,59% 3,13% 2,53% 3,26% ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 6. 150,13 zł 119,24 zł 99,35 zł. 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł

0,00% 5,00% 1,59% 3,13% 2,53% 3,26% ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 6. 150,13 zł 119,24 zł 99,35 zł. 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia:11062015 (23:53) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: waluta: PLN, kwota: 175 000, wartość nieruchomości:

Bardziej szczegółowo

2,00 % 5,00 % 0,00 % 2,99 % 2,57 % 3,20 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 5. 150,09 zł 204,98 zł 152,19 zł. 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł

2,00 % 5,00 % 0,00 % 2,99 % 2,57 % 3,20 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 5. 150,09 zł 204,98 zł 152,19 zł. 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia:02092015 (23:33) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruc homośc

Bardziej szczegółowo

Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce. Zaproszenie do dyskusji. Anna Królikowska

Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce. Zaproszenie do dyskusji. Anna Królikowska Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce Zaproszenie do dyskusji Anna Królikowska Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY

WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY JOANNA redakcja naukowa SWIDERSKA WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY Ujęcie instytucjonalne Difin Spis treści Wprowadzenie 11 Część I System gwarantowania depozytów 15 Rozdział 1. Geneza i uwarunkowania tworzenia

Bardziej szczegółowo

Dobrze służy ludziom. Nowa odsłona Banku BGŻ. Warszawa, 13 marca, 2012 r.

Dobrze służy ludziom. Nowa odsłona Banku BGŻ. Warszawa, 13 marca, 2012 r. Dobrze służy ludziom Nowa odsłona Banku BGŻ Warszawa, 13 marca, 2012 r. Kim jesteśmy dziś Prawie 400 oddziałów w 90 proc. powiatów w Polsce Bank lokalnych społeczności, wspierający rozwój polskich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Stary portfel hipoteczny mbanku i MultiBanku

Stary portfel hipoteczny mbanku i MultiBanku Stary portfel hipoteczny mbanku i MultiBanku Nowa propozycja ofertowa Warszawa, 1 października 2009 1 Klienci starego portfela dostają nową możliwo liwość zmiany zasad oprocentowania kredytu Stary portfel

Bardziej szczegółowo

Formularz oceny adekwatności instrumentów finansowych oraz odpowiedniości usług inwestycyjnych wobec osób fizycznych

Formularz oceny adekwatności instrumentów finansowych oraz odpowiedniości usług inwestycyjnych wobec osób fizycznych PKO Bank Polski SA ul. Puławska 15 02-515 Warszawa Formularz oceny adekwatności instrumentów finansowych oraz odpowiedniości usług inwestycyjnych wobec osób fizycznych Niniejszy Formularz, zgodnie z wymogami

Bardziej szczegółowo

Niemieckie doświadczenia z wprowadzaniem dyrektywy y y w sprawie umów o kredyt konsumencki

Niemieckie doświadczenia z wprowadzaniem dyrektywy y y w sprawie umów o kredyt konsumencki 1 Standbild Niemieckie doświadczenia z wprowadzaniem dyrektywy y y w sprawie umów o kredyt konsumencki dr Alexander Schäfer Federalne Ministerstwo Żywności, Rolnictwa i Ochrony Konsumentów 2 Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

0,00 % 0,00 % 1,99 % 3,48 % 3,92 % 3,81 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 5. 154,95 zł 269,90 zł 176,23 zł. 42,16 zł 0 zł 1 298,88 zł

0,00 % 0,00 % 1,99 % 3,48 % 3,92 % 3,81 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 5. 154,95 zł 269,90 zł 176,23 zł. 42,16 zł 0 zł 1 298,88 zł Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia: 07012016 (12:28) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruchomości:

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Porównanie kredytów konsumpcyjnych i hipotecznych na cele modernizacji budynków

Porównanie kredytów konsumpcyjnych i hipotecznych na cele modernizacji budynków Instytut Ekonomii Środowiska Inicjatywa Efektywna Polska Porównanie kredytów konsumpcyjnych i hipotecznych na cele modernizacji budynków jako ważny element Krajowego Programu Remontów (KPR) Edyta Walczak

Bardziej szczegółowo

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich , współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W KORONOWIE

POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W KORONOWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu nr 31/2016 Zatwierdzony Uchwałą Rady Nadzorczej nr 10/R/2016 POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W KORONOWIE tekst ujednolicony Koronowo, marzec 2016 Bank Spółdzielczy

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Zarządu Banku nr 74/2016 z dnia r. Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Werbkowicach

Załącznik do Uchwały Zarządu Banku nr 74/2016 z dnia r. Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Werbkowicach Załącznik do Uchwały Zarządu Banku nr 74/2016 z dnia 22.07.2016r. Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Werbkowicach Werbkowice, 2016 1. Postanowienia ogólne 1 1. Niniejsza Polityka informacyjna

Bardziej szczegółowo

2,00% 5,00% 0,00% 3,13% 2,53% 3,07% ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 6. 141,40 zł 190,78 zł 189,62 zł. 0,00 zł 0,00 zł 30,56 zł

2,00% 5,00% 0,00% 3,13% 2,53% 3,07% ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 6. 141,40 zł 190,78 zł 189,62 zł. 0,00 zł 0,00 zł 30,56 zł Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia:11062015 (23:51) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: waluta: PLN, kwota: 280 000, wartość nieruchomości:

Bardziej szczegółowo

5,00 % 0,00 % 0,00 % 2,58 % 3,12 % 3,11 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z ,12 zł 203,83 zł 151,30 zł.

5,00 % 0,00 % 0,00 % 2,58 % 3,12 % 3,11 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z ,12 zł 203,83 zł 151,30 zł. Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia: 11112015 (22:23) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruchomości:

Bardziej szczegółowo

Nadzór zintegrowany - szanse i wyzwania. 28 stycznia 2008 r.

Nadzór zintegrowany - szanse i wyzwania. 28 stycznia 2008 r. Nadzór zintegrowany - szanse i wyzwania KNF jako nowa, zintegrowana instytucja nadzoru finansowego Komisja Nadzoru Finansowego powstała na mocy ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe powiązane z indeksem WIG20 ze 100% gwarancją zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu ( Certyfikaty Depozytowe ) Emitent ( Bank ) Bank BPH S.A.

Bardziej szczegółowo

IX edycja, Warszawa Sala Notowañ GPW 12 grudnia 2013

IX edycja, Warszawa Sala Notowañ GPW 12 grudnia 2013 Patronat Honorowy IX edycja, Warszawa Sala Notowañ GPW 12 grudnia 2013 Wspó³organizatorzy R PROGRAM KONGRESU 12 grudnia 2013 09.00-09.30 Rejestracja 09.30-09.40 Otwarcie Kongresu Leszek Pawłowicz, Dyrektor

Bardziej szczegółowo

0,00% 5,00% 2,00% 3,21% 3,07% 3,27% ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z ,29 zł 211,97 zł 152,89 zł. 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł

0,00% 5,00% 2,00% 3,21% 3,07% 3,27% ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z ,29 zł 211,97 zł 152,89 zł. 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł Oferta przygotowana dnia: 07022016 (20:02) Paweł Pyziński email: pawelpyzinski@homebrokerpl telefon: ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruchomości: 600 000, LTV:

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Adwokacka Sławomir Derek Pułapki prawne w ramach umów usług finansowych (bankowych, ubezpieczeniowych)

Kancelaria Adwokacka Sławomir Derek Pułapki prawne w ramach umów usług finansowych (bankowych, ubezpieczeniowych) Kancelaria Adwokacka Sławomir Derek Pułapki prawne w ramach umów usług finansowych (bankowych, ubezpieczeniowych) Rybnik 31 V 2011 r. Kto może udzielać pożyczek Instytucje finansowe: Banki podlegają nadzorowi

Bardziej szczegółowo

2,00 % 5,00 % 0,00 % 3,01 % 2,58 % 3,12 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z ,29 zł 205,12 zł 203,83 zł. 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł

2,00 % 5,00 % 0,00 % 3,01 % 2,58 % 3,12 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z ,29 zł 205,12 zł 203,83 zł. 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia: 06122015 (23:00) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruchomości:

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca: Adres: (siedziba) Numer telefonu: Dane identyfikacyjne:

Bardziej szczegółowo

PAKIET EMERYTALNY PKO TFI (IKE + IKZE) DRUGA STRONA EMERYTURY

PAKIET EMERYTALNY PKO TFI (IKE + IKZE) DRUGA STRONA EMERYTURY PAKIET EMERYTALNY PKO TFI (IKE + IKZE) DRUGA STRONA EMERYTURY Skorzystaj z ulgi podatkowej w ramach Pakietu Emerytalnego PKO TFI (IKE + IKZE) PAKIET EMERYTALNY PKO TFI (IKE + IKZE) Inwestycja w ramach

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

Rynkowy system finansowy Marian Górski

Rynkowy system finansowy Marian Górski Rynkowy system finansowy Marian Górski Podręcznik obejmuje całościową analizę rynkowego systemu finansowego, który wraz z sektorem finansów publicznych tworzy system finansowy gospodarki. Autor podzielił

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji 100 zł za regularne inwestowanie"

Regulamin promocji 100 zł za regularne inwestowanie ING Bank Śląski S.A. ul. Sokolska 34, 40-086 Katowice www.ingbank.pl Regulamin promocji 100 zł za regularne inwestowanie" stan na dzień 04.07.2017 Spis treści Organizator... 2 Czas trwania... 2 Uczestnicy

Bardziej szczegółowo

Jakub Misiewicz jakub.misiewicz@homebroker.pl Parametry: PLN 300 000 333 334 90,00 Równe Wtórny Podstawowe parametry: Produkty dodatkowe (wymagane):

Jakub Misiewicz jakub.misiewicz@homebroker.pl Parametry: PLN 300 000 333 334 90,00 Równe Wtórny Podstawowe parametry: Produkty dodatkowe (wymagane): Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia: 11112015 (22:16) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruchomości:

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca: Dane identyfikacyjne: (Adres, z którego ma korzystać

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Polityka Informacyjna Banku Spółdzielczego w Głogowie

Polityka Informacyjna Banku Spółdzielczego w Głogowie Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu Banku Spółdzielczego w Głogowie z dnia 8.12.2015r Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Głogowie z dnia 18.12.2015r Polityka Informacyjna Banku

Bardziej szczegółowo

Publikujemy zestawienie najważniejszych zapisów dyrektywy BRRD dotyczących zwolnień IPS z niektórych wymogów i restrykcji. Wyróżnienia w tekście red.

Publikujemy zestawienie najważniejszych zapisów dyrektywy BRRD dotyczących zwolnień IPS z niektórych wymogów i restrykcji. Wyróżnienia w tekście red. UPORZĄDKOWANA LIKWIDACJA BANKÓW WYJĄTKI DLA IPS W DYREKTYWIE BRRD 15 maja 2014 r. opublikowany został tekst dyrektywy BRRD, dotyczącej reguł restrukturyzacji banków oraz określenia kluczowych zasad finansowania

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r.

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Trendy i możliwości Perspektywa makroekonomiczna - wysoki potencjał wzrostu w Polsce Popyt na kapitał - Wzrost zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności art. 127 ust. 2 tiret pierwsze,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności art. 127 ust. 2 tiret pierwsze, L 157/28 DECYZJA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO (UE) 2016/948 z dnia 1 czerwca 2016 r. w sprawie realizacji programu zakupu w sektorze przedsiębiorstw (EBC/2016/16) RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO,

Bardziej szczegółowo

5,00 % 0,00 % 0,00 % 2,58 % 3,28 % 3,27 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 5. 205,12 zł 152,99 zł 259,65 zł. 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł

5,00 % 0,00 % 0,00 % 2,58 % 3,28 % 3,27 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 5. 205,12 zł 152,99 zł 259,65 zł. 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia: 06122015 (23:03) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruchomości:

Bardziej szczegółowo

TEST ODPOWIEDNIOŚCI. a) fundusze inwestycyjne różnią się oczekiwanym zyskiem oraz poziomem ryzyka inwestycyjnego

TEST ODPOWIEDNIOŚCI. a) fundusze inwestycyjne różnią się oczekiwanym zyskiem oraz poziomem ryzyka inwestycyjnego Wzór Testu Odpowiedniości, r. TEST ODPOWIEDNIOŚCI 1. Proszę zaznaczyć stwierdzenia, z którymi Pani/Pan się zgadza: a) fundusze inwestycyjne różnią się oczekiwanym zyskiem oraz poziomem ryzyka inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Jak instytucje finansowe mogą skorzystać z unijnego wsparcia? Wpisany przez Joanna Dąbrowska

Jak instytucje finansowe mogą skorzystać z unijnego wsparcia? Wpisany przez Joanna Dąbrowska Jednym z programów, w którym uwzględniono potrzeby małych i średnich przedsiębiorców jest Program Ramowy na Rzecz Konkurencyjności i Innowacji 2007-2013. Obok programów o zasięgu krajowym, do dyspozycji

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Regulacje nadzorcze, procedury bankowe, perspektywa sądownictwa.

Regulacje nadzorcze, procedury bankowe, perspektywa sądownictwa. SEMINARIUM UZGODNIENIOWE 13-14 kwietnia 2011 r. Warszawa Hotel Kyriad Prestige ul. Towarowa 2 PARTNER MERYTORYCZNY PATONAT MEDIIALNY Najlepsze praktyki wdrażania nowych wymogów regulacyjnych w zakresie

Bardziej szczegółowo

O REGULACJI RYNKU FINANSOWEGO NA KONFERENCJI EUROPEAN COALITION FOR RESPONSIBLE CREDIT

O REGULACJI RYNKU FINANSOWEGO NA KONFERENCJI EUROPEAN COALITION FOR RESPONSIBLE CREDIT O REGULACJI RYNKU FINANSOWEGO NA KONFERENCJI EUROPEAN COALITION FOR RESPONSIBLE CREDIT Prof. dr hab. Włodzimierz Szpringer Szkoła Główna Handlowa, Uniwersytet Warszawski W Hamburgu odbyła się doroczna

Bardziej szczegółowo

PAKIET EMERYTALNY PKO TFI (IKE + IKZE) DRUGA STRONA EMERYTURY

PAKIET EMERYTALNY PKO TFI (IKE + IKZE) DRUGA STRONA EMERYTURY PAKIET EMERYTALNY PKO TFI (IKE + IKZE) DRUGA STRONA EMERYTURY Skorzystaj z ulgi podatkowej w ramach Pakietu Emerytalnego PKO TFI (IKE + IKZE) PAKIET EMERYTALNY PKO TFI (IKE + IKZE) Inwestycja w ramach

Bardziej szczegółowo

Wsparcie i Doradztwo Prawno-Podatkowe Zawsze jesteśmy krok do przodu.

Wsparcie i Doradztwo Prawno-Podatkowe Zawsze jesteśmy krok do przodu. Wsparcie i Doradztwo Prawno-Podatkowe Zawsze jesteśmy krok do przodu. Mariański Group Zachód Doradztwo Prawno-Podatkowe Sp.K. Jesteśmy grupą nowoczesnych kancelarii prawnych stworzoną przez Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

0,00 % 1,64 % 0,00 % 3,42 % 3,34 % 3,09 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 6. 262,06 zł 171,19 zł 151,10 zł. 0 zł 1 259,98 zł 99,73 zł

0,00 % 1,64 % 0,00 % 3,42 % 3,34 % 3,09 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 6. 262,06 zł 171,19 zł 151,10 zł. 0 zł 1 259,98 zł 99,73 zł Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia:02092015 (23:20) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruc homośc

Bardziej szczegółowo

Standardowy arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego.

Standardowy arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego. Standardowy arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego. 1. Dane identyfikacyjne i kontaktowe dotyczące kredytodawcy Kredytodawca: Pożycz tu sp. z o.o. KRS 0000607024, REGON 363941320 NIP 5732862436

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

Standardowy europejski arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego

Standardowy europejski arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego Standardowy europejski arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego 1. Dane identyfikacyjne i kontaktowe dotyczące kredytodawcy/pośrednika kredytowego. Kredytodawca: Adres: Novum Bank Limited Nr

Bardziej szczegółowo

Polityka Informacyjna

Polityka Informacyjna Załącznik do Uchwały Nr 85/2015 Zarządu Banku Spółdzielczego w Międzyrzecu Podlaskim z dnia 16 grudnia 2015 r. Zatwierdzono: Uchwała nr 28/2015 Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Międzyrzecu Podlaskim

Bardziej szczegółowo

Założenia projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo bankowe

Założenia projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo bankowe MINISTERSTWO GOSPODARKI Sekretariat Ministra Założenia projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo bankowe Warszawa Listopad 2010 r. 1.1. Aktualny stan stosunków społecznych w dziedzinie objętej nowelizacją

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Finanse i Rachunkowość pytania podstawowe 1. Miernik dobrobytu alternatywne

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ B 365304

ASPEKTY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ B 365304 ASPEKTY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ B 365304 Spis treści Podziękowania. 9 Wstęp 11 Rozdział pierwszy Teoria regulacji a regulacja rynku finansowego n Wprowadzenie 17 1. Regulacja

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez

Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez Bank BPS S.A. Spis treści: Rozdział 1. Postanowienia

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance

Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance dr Małgorzata Więcko-Tułowiecka Biuro Rzecznika Ubezpieczonych Warszawa, 21 maja 2014 r. PPI Payment Protection Insurance - ubezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki

Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki Plan prezentacji 1. Ceny transferowe uwagi wstępne 2. Definicja podmiotów powiązanych 3. Zasada ceny rynkowej 4. Podatkowe

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata inwestycyjna powiązana z rynkiem walutowym ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów

Bardziej szczegółowo

PRZEZ EURO BANK S.A.

PRZEZ EURO BANK S.A. Uchwała Zarządu Euro Banku nr DC/101/2016 z dnia 30.03.2016 r. Uchwała Rady Nadzorczej nr 05/04/2016 z dnia20.04.2016 r. POLITYKA INFORMACYJNA W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ I INNYCH INFORMACJI PODLEGAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Bank Spółdzielczy w Głogówku

Bank Spółdzielczy w Głogówku Bank Spółdzielczy w Głogówku Grupa BPS Załącznik do Uchwały Nr 110/2014/Z Zarządu Banku Spółdzielczego w Głogówku z dnia 09.10.2014r. Tabela oprocentowania kredytów w Banku Spółdzielczym w Głogówku Głogówek,

Bardziej szczegółowo

Forum Bankowe Uwarunkowania ekonomiczne i regulacyjne sektora bankowego. Iwona Kozera, Partner EY 15 marca 2017

Forum Bankowe Uwarunkowania ekonomiczne i regulacyjne sektora bankowego. Iwona Kozera, Partner EY 15 marca 2017 Forum Bankowe Uwarunkowania ekonomiczne i regulacyjne sektora bankowego Iwona Kozera, Partner EY 15 marca 2017 2000 2001 2002 2003 200 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 201 2015 2016 Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Notki o autorach Założenia i cele naukowe Wstęp... 17

Spis treści. Notki o autorach Założenia i cele naukowe Wstęp... 17 Notki o autorach................................................... 11 Założenia i cele naukowe............................................ 15 Wstęp............................................................

Bardziej szczegółowo

Opis procesów zawierają Instrukcje zarządzania poszczególnymi ww. ryzykami.

Opis procesów zawierają Instrukcje zarządzania poszczególnymi ww. ryzykami. Informacje podlegające ujawnieniu z zakresu profilu ryzyka i poziomu kapitału Banku Spółdzielczego w Szumowie według stanu na dzień 31.12.214 roku I. Informacje ogólne: 1. Bank Spółdzielczy w Szumowie,

Bardziej szczegółowo

Jaka przyszłość regulacyjna dla sektora bankowości detalicznej? Kongres Bankowości Detalicznej

Jaka przyszłość regulacyjna dla sektora bankowości detalicznej? Kongres Bankowości Detalicznej Jaka przyszłość regulacyjna dla sektora bankowości detalicznej? Kongres Bankowości Detalicznej Adam Kołaczyk Partner, Dział Zarządzania Ryzykiem Deloitte Warszawa, 25 października 2012 r. Nadzór unijny

Bardziej szczegółowo

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE maj 2014 r. DEFINICJA I GŁÓWNE CECHY OBLIGACJI Obligacja - jest papierem wartościowym emitowanym w seriach, w którym Emitent (jednostka samorządowa)

Bardziej szczegółowo

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Obowiązuje od 5.11.2012 r. ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH W związku z rozszerzeniem oferty Towarzystwa o nowe ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe przedstawiamy Aneks do Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Planowane zmiany prawa rynku kapitałowego w zakresie dotyczącym funkcjonowania firm inwestycyjnych

Planowane zmiany prawa rynku kapitałowego w zakresie dotyczącym funkcjonowania firm inwestycyjnych Planowane zmiany prawa rynku kapitałowego w zakresie dotyczącym funkcjonowania firm inwestycyjnych Urząd Komisji Nadzoru Finansowego Warszawa, 1 marca 2011 r. Maciej Kurzajewski Z-ca Dyrektora Departamentu

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna

Polityka informacyjna Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 115/2016 Zarządu Banku Spółdzielczego w Zgierzu z dnia 15.12.2016r. zatwierdzony Uchwałą Nr 29/2016 Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Zgierzu z dnia 16.12.2016r. Polityka

Bardziej szczegółowo

Informacje podlegające ujawnieniu z zakresu profilu ryzyka i poziomu kapitału Banku Spółdzielczego w Szumowie według stanu na dzień 31.12.

Informacje podlegające ujawnieniu z zakresu profilu ryzyka i poziomu kapitału Banku Spółdzielczego w Szumowie według stanu na dzień 31.12. Informacje podlegające ujawnieniu z zakresu profilu ryzyka i poziomu kapitału Banku Spółdzielczego w Szumowie według stanu na dzień 312.212 roku I. Informacje ogólne: Bank Spółdzielczy w Szumowie, zwany

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDZANIA KONFLIKTAMI INTERESÓW W EFIX DOM MAKLERSKI S.A.

REGULAMIN ZARZĄDZANIA KONFLIKTAMI INTERESÓW W EFIX DOM MAKLERSKI S.A. REGULAMIN ZARZĄDZANIA KONFLIKTAMI INTERESÓW W EFIX DOM MAKLERSKI S.A. Rozdział I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Regulamin zarządzania konfliktami interesów w EFIX DOM MAKLERSKI S.A., zwany dalej Regulaminem

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo