Inteligentne specjalizacje w krajach, przez które przebiega Środkowoeuropejski Korytarz Transportowy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Inteligentne specjalizacje w krajach, przez które przebiega Środkowoeuropejski Korytarz Transportowy"

Transkrypt

1 Monika Matusiak Inteligentne specjalizacje w krajach, przez które przebiega Środkowoeuropejski Korytarz Transportowy Celem niniejszego opracowania jest krótka charakterystyka inteligentnych specjalizacji w krajach, przez które przebiega Środkowoeuropejski Korytarz Transportowy. W opracowaniu uwzględniono dostępne dokumenty i materiały źródłowe dotyczące obszarów specjalizacji zidentyfikowanych w strategiach na poziomie krajowym i regionalnym. Zgodnie z warunkiem ex ante dla Celu Tematycznego 1 Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego 1, kraje członkowskie mogą zdecydować, czy strategie inteligentnych specjalizacji będą opracowywane na poziomie krajowym, czy regionalnym. Kraje i regiony, przez które przebiega Środkowoeuropejski Korytarz Transportowy oraz ich podejście do strategii inteligentnych specjalizacji przedstawiono w Tabeli 1. Tabela 1. Kraje i regiony stanowiące zakres tematyczny opracowania Lp. Kraj Specjalizacje krajowe Regiony/podregiony Specjalizacje regionalne 1. Szwecja nie wybrano Skania określono 2. Polska wybrano Zachodniopomorskie określono Lubuskie określono Dolnośląskie określono Opolskie określono 3. Czechy wstępnie wybrano Hradec Kralove nie określono 4. Słowacja wybrano Trnava trwają prace Bratislava określono 5. Węgry wybrano Györ-Moson-Sopron wstępnie wybrano Vas wstępnie wybrano Zala wstępnie wybrano 6. Chorwacja wstępnie wybrano Varaždin 1 Warunek wstępny dla Celu Tematycznego 1 Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w okresie , przygotowany w związku z wymaganiami art. 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z , str. 320)

2 Koprivnicko-Križevck Zagrzeb Zagrebacka Karlovacka Primorsko-goranska Źródło: opracowanie własne na podstawie dostępnych danych nie określono 1. Krajowe inteligentne specjalizacje Na poziomie krajowych strategii inteligentnych specjalizacji można zaobserwować różne podejścia od bardzo szczegółowych, np. polskiego i węgierskiego, po dość ogólne np. szwedzkie, gdzie na poziomie krajowym w ogóle nie zidentyfikowano obszarów inteligentnej specjalizacji. W ramach niektórych specjalizacji zdefiniowano priorytety bądź uszczegółowienia, lecz mimo to poziom na którym określono specjalizacje jest dość ogólny. W Tabeli 2 przedstawiono zestawienie inteligentnych specjalizacji na poziomie krajowym wraz z ich możliwymi powiązaniami oznaczonymi powtarzającymi się kolorami. Należy jednak zaznaczyć, że na obecnym poziomie ogólności, powiązania te są jedynie teoretyczne i mają charakter orientacyjny. W przypadku podjęcia decyzji o współpracy w danym obszarze należy dokładniej określić zakres działań planowany w ramach zidentyfikowanych łańcuchów wartości oraz międzyregionalne łańcuchy wartości. Pozwoli to na dobór obszarów, w ramach których współpraca może przynieść rzeczywistą wartość dodaną. Tabela 2. Inteligentne specjalizacje na poziomie krajowym Kraj Obszary specjalizacji Priorytety/Opis Powiązania Węgry Nauki systemowe Inteligentna produkcja Zrównoważone społeczeństwo Zdrowe społeczeństwo i dobrostan Zaawansowane technologie w przemyśle motoryzacyjnym i maszynowym Czysta energia i OZE Czechy Środki transportu (przemysł motoryzacyjny i lotniczy oraz ich dostawcy i branże powiązane) Przemysły inżynieryjne i elektrotechnika ICT, automatyzacja, elektronika Opieka zdrowotna, technologie i urządzenia medyczne Zrównoważone środowisko Zdrowa lokalna żywność Innowacje w rolnictwie ICT i usługi Inkluzywne i zrównoważone społeczeństwo Nie określono

3 Słowacja Chorwacja Specjalizacje gospodarcze: Przemysł motoryzacyjny i mechaniczno-inżynieryjne Elektronika i urządzenia elektroniczne ICT i usługi Produkcja i przetwórstwo żelaza i stali Przyszłe specjalizacje Automatyka, robotyka i technologie cyfrowe Przetwarzanie i podwyższanie wartości metali lekkich i ich stopów Produkcja i przetwórstwo plastiku Przemysł kreatywny Zwiększanie wartości krajowej bazy surowcowej Specjalizacje naukowe: Nauki materiałowe i nanotechnologia Biomedycyna biotechnologia Środowisko i rolnictwo Zrównoważona energia Zdrowie Zrównoważona energia i środowisko Biotechnologia i bioekonomia Inżynieria KET ICT Turystyka Przemysł kulturalny i kreatywny Zielony wzrost Wyzwania społeczne i Nauki materiałowe i nanotechnologia Biomedycyna i biotechnologia Zrównoważona energia i energetyka Rolnictwo i środowisko Problemy i wyzwania społeczne Nie określono Polska Zdrowe społeczeństwo Technologie inżynierii medycznej, w tym biotechnologie medyczne Diagnostyka i terapia chorób cywilizacyjnych, oraz w medycynie spersonalizowanej informacyjno- Technologie komunikacyjne Biogospodarka rolnospożywcza, leśno-drzewna i środowiskowa Wytwarzanie produktów leczniczych Innowacyjne technologie, procesy i produkty sektora rolno-spożywczego i leśnodrzewnego Zdrowa żywność (o wysokiej jakości i ekologiczności produkcji) Biotechnologiczne procesy i produkty chemii specjalistycznej oraz inżynierii

4 środowiska Szwecja Zrównoważona energetyka Surowce naturalne i gospodarka odpadami Innowacyjne technologie i procesy przemysłowe (w ujęciu horyzontalnym) Brak specjalizacji krajowych Wysokosprawne, niskoemisyjne układy wytwarzania, magazynowania, przesyłu i dystrybucji energii Inteligentne i energooszczędne budownictwo Rozwiązania transportowe przyjazne środowisku Nowoczesne technologie pozyskiwania, przetwórstwa i wykorzystania surowców naturalnych oraz wytwarzanie ich substytutów Minimalizacja wytwarzania odpadów, w tym niezdatnych do przetworzenia oraz wykorzystanie materiałowe i energetyczne odpadów (recykling i inne metody odzysku) Innowacyjne technologie przetwarzania i odzyskiwania wody oraz zmniejszające jej zużycie Wielofunkcyjne materiały i kompozyty o zaawansowanych właściwościach, w tym nanoprocesy i nanoprodukty Sensory (w tym biosensory) i inteligentne sieci sensorowe Inteligentne sieci i technologie geoinformacyjne Elektronika oparta na polimerach przewodzących Automatyzacja i robotyka procesów technologicznych Optoelektroniczne procesy i materiały Źródło: Opracowanie własne na podstawie krajowych strategii inteligentnych specjalizacji Zidentyfikowane w poszczególnych krajach specjalizacje zostały określone różnymi metodologiami, generalnie jednak wynikają ze zidentyfikowanego potencjału gospodarczego i naukowego, a w niektórych przypadkach również z zaobserwowanych trendów i wyzwań. Jak widać w Tabeli 2, można zidentyfikować pewne teoretyczne powiązania między specjalizacjami na poziomie krajowym. We wszystkich krajach, przez które przebiega Środkowoeuropejski Korytarz Transportowy do specjalizacji należy obszar zdrowie i/lub wielkie wyzwania społeczne. Jako, że Komisja Europejska,

5 do wielkich wyzwań społecznych kwalifikuje zdrowie publiczne, są to obszary w pewnej mierze powiązane. Do obszarów powiązanych można tu także zaliczyć biomedycynę i biotechnologię, z których ta ostatnia pojawia się w trzech krajach. Można więc stwierdzić, że kwestie ochrony zdrowia, medycyny i biotechnologii mogą stanowić jeden z obszarów współpracy krajów Korytarza Środkowoeuropejskiego. Analizując wyzwania w obszarze zdrowia, można stwierdzić, że we wszystkich analizowanych krajach problemem są choroby układu krążenia. Kraje Korytarza Środkowoeuropejskiego, to obszary, w których występuje najwyższe natężenie śmierci z tego powodu ponad 600 na mieszkańców (Rysunek 1). Wyjątkiem jest tu Szwecja, gdzie natężenie to wynosi między 350 a 450 śmierci z powodu chorób układu krążenia, jest to jednak nadal poważny problem. Analiza innych problemów zdrowotnych w roczniku statystycznym Unii Europejskiej, wskazuje że śmierci z powodu układu oddechowego są już znacznie mniejszym problemem, a choroby nowotworowe są szczególnym problemem w Polsce (większości regionów), Czechach, Słowacji, na Węgrzech i w Chorwacji, bardzo dobra sytuacja natomiast występuje w tym zakresie w Szwecji (Regional Yearbook 2014, s. 64). Współpraca w zakresie profilaktyki, diagnostyki oraz terapii chorób układu krążenia powinna być wiec przedmiotem zainteresowania badanych krajów. Dla wszystkich krajów poza Szwecją istotnym wyzwaniem jest także kwestia chorób nowotworowych. Rysunek 1. Śmierci z powodu chorób układu krążenia Źródło: Eurostat Regional Yearbook 2014

6 Innym potencjalnym obszarem współpracy, choć nie dla wszystkich krajów Korytarza Środkowoeuropejskiego, jest rolnictwo i produkcja zdrowej żywności. Jako obszar specjalizacji wybrały je Węgry, Słowacja, częściowo Chorwacja oraz Polska. Kraje te różnią się jednak pod względem udziału rolnictwa w gospodarce (Rysunek 2) oraz jego specjalizacji. Do krajów o wysokim udziale rolnictwa należą Polska i Węgry, dość wysoki udział mają Chorwacja, Słowacja, i częściowo Czechy. Udział rolnictwa w gospodarce szwedzkiej jest bardzo niski. Odwrotnie jest natomiast z produktywnością rolnictwa wartość dodana wytworzona w ciągu roku jest niska we wszystkich badanych krajach z wyjątkiem Szwecji (Regional Yearbook 2014, s. 244). Zróżnicowane są też specjalizacje rolnicze produkcja mleka jest istotna w środkowych i wschodnich regionach Polski, południowej Szwecji, Czechach, w niektórych regionach Węgier, dwóch regionach Słowacji i północnej Chorwacji najwyższą koncentrację pokazują jednak Polska i Czechy. Obszary średniej koncentracji produkcji trzody chlewnej występują we wszystkich badanych krajach z wyjątkiem Chorwacji, a w Szwecji i na Słowacji tylko w pojedynczych regionach. Podobną sytuację można zaobserwować w stosunku do roślin olejowych. Produkcja zbóż koncentruje się szczególnie w Polsce, Czechach i na Węgrzech. Do wspólnych specjalizacji nie należy natomiast produkcja owoców i jagód, która koncentruje się jedynie w niektórych regionach Polski. Poszukując tematów współpracy w ramach rolnictwa i produkcji żywności można więc spróbować zidentyfikować wspólne łańcuchy wartości w ramach produkcji mleka, trzody chlewnej i roślin olejowych. Każdorazowo współpraca mogłaby się koncentrować na kwestiach związanych z podnoszeniem produktywności w rolnictwie i przetwórstwie spożywczym.

7 Rysunek 2. Udział rolnictwa w gospodarce na podstawie udziału zatrudnienia Źródło: Eurostat Regional Yearbook 2014 Kolejnym potencjalnym obszarem współpracy są procesy i technologie przemysłowe, w tym inżynieria. Jest to obszar horyzontalny, możliwy do stosowania w wielu różnych sektorach. Obszar ten określiły jako swoją specjalizacje wszystkie badane kraje, choć można zaobserwować pewne dominujące sektory. Przemysł motoryzacyjny jest istotny Na Węgrzech, Czechach i na Słowacji, Chorwacja skupia się na inżynierii, a Polska wskazuje na wybrane elementy i typy procesów przemysłowych, w tym elektronikę i automatyzację produkcji. Na te ostatnie elementy wskazano też w Czechach i na Słowacji. We wszystkich krajach Korytarza Środkowoeuropejskiego można także zaobserwować obszary koncentracji działalności przemysłowej - najniższy jej poziom występuje w Chorwacji. W Szwecji wysoką koncentrację można zaobserwować w dwóch regionach, a w pozostałych krajach obejmuje ona większość kraju (Rysunek 3). Współpraca w tym obszarze wymaga jednak bardziej precyzyjnego zdefiniowania specjalizacji przemysłowych obecnie można je bowiem określić na poziomie sekcji C w klasyfikacji PKD, co oznacza większość gałęzi przemysłu.

8 Rysunek 3. Udział przemysłu w gospodarce na podstawie udziału zatrudnienia Źródło: Eurostat Regional Yearbook 2014 Wymienione do tej pory wspólne obszary specjalizacji wykazują koncentrację zarówno na poziomie gospodarczym, jak i naukowym, analizowanym przez poszczególne kraje w ramach identyfikacji obszarów inteligentnej specjalizacji. Ich uszczegółowienie, w szczególności poprzez identyfikację wspólnych obszarów ścisłych specjalizacji oraz międzyregionalnych łańcuchów wartości może doprowadzić do określenia wartościowych obszarów współpracy, istotnych dla wszystkich partnerów. Pozostałe możliwe powiązania w ramach inteligentnych specjalizacji, nie obejmują już już wszystkich partnerów. Czterech z sześciu partnerów (z wyjątkiem Czech i Szwecji) wybrało zrównoważoną energetykę, kolejnych pięciu (z wyjątkiem Polski) bardzo ogólnie określone ICT. Obszary te można traktować jako uzupełniające propozycje współpracy. 2. Regionalne specjalizacje gospodarcze Analizę specjalizacji gospodarczych na poziomie krajowym można uzupełnić wskazaniem specjalizacji regionalnych na podstawie analizy siły występujących klastrów ekonomicznych zrealizowanej w 2011 roku przez Europejskie Obserwatorium Klastrów. Badano wtedy klastry ekonomiczne (nie organizacje klastrowe) pod

9 względem wielkości zatrudnienia, siły i specjalizacji biorąc pod uwagę koncentrację zatrudnienia i liczby podmiotów gospodarczych (na podstawie współczynników lokalizacji), czyli specjalizację gospodarczą terytoriów. Wyniki badań obrazowano za pomocą gwiazdek najsilniejsze klastry otrzymywały trzy gwiazdki, a silne dwie. Ze względu na brak takiego opracowania dla Chorwacji, dodatkowo wykorzystano mapowanie klastrów dla chorwackiego Ministerstwa Gospodarki, wykonane z zastosowaniem tej samej metodologii. Jako, że mapowanie wykonano na poziomie NUTS3, a nie NUTS 2 tak, jak w pozostałych analizowanych raportach, realne koncentracje dla Chorwacji są w rzeczywistości znacznie słabsze i oznaczają mniejsze zatrudnienie i mniejszą liczbę przedsiębiorstw w poszczególnych branżach. Przegląd klastrów dwu- i trzygwiazdkowych w badanych krajach i regionach uczestniczących w projekcie może uzupełnić analizę specjalizacji gospodarczych. Tabela 3. Klastry ekonomiczne w badanych krajach Kraj Region Siła koncentracji Klastry Węgry Nyugat-Dunantul Motoryzacja Słowacja Zapadne Slovensko Ciężka maszyneria Oświetlenie i wyposażenie elektryczne Oświetlenie i wyposażenie elektryczne Motoryzacja Materiały, wyposażenie i usługi budowlane Obuwie Metalurgia Tworzywa sztuczne Wytwarzanie i przesył energii Technologie produkcyjne Telekomunikacja Bratislavsky kraj Motoryzacja Produkcja ropy naftowej i gazu Telekomunikacja Czechy Severovychod Motoryzacja Materiały, wyposażenie i usługi budowlane Przemysł tekstylny Ciężka maszyneria Produkty skórzane Oświetlenie i wyposażenie elektryczne Produkty papierowe Chorwacja Varaždin Produkty skórzane

10 (NUTS3) Produkcja obuwia Koprivnicko- Križevck Budownictwo Przetwórstwo żywności Przemysł farmaceutyczny Zagrebacka Budownictwo Zagreb - Brak silnej specjalizacji Karlovacka Produkcja maszyn i urządzeń Primorsko-Goranska Środki transportu (przemysł stoczniowy) Transport i gospodarka magazynowa Usługi hotelarskie Polska Zachodniopomorskie Transport i logistyka Lubuskie Produkcja mebli Przetwórstwo żywności Dolnośląskie Ciężka maszyneria Oświetlenie i wyposażenie elektryczne Kamieniołomy Przemysł tekstylny Opolskie Przetwórstwo żywności Szwecja Sydsverige - Brak silnej specjalizacji Źródło: Opracowanie własne na podstawie badań Star Clusters, European Cluster Observatory 2011 oraz Cluster Mapping Report, 2011 W dwunastu badanych regionach, i we wszystkich krajach z wyjątkiem Szwecji, specjalizację gospodarczą stanowi przemysł maszynowy i branże powiązane, w tym produkcja środków transportu, ciężkiej maszynerii oraz transport i logistyka (Tabela 3). Dodatkowo, w czterech regionach i krajach koncentruje się produkcja oświetlenia i wyposażenia elektrycznego, które częściowo używają podobnych dostawców i kooperantów. Jeżeli chodzi o branżę spożywczą, koncentruje się ona tylko w trzech regionach (dwóch krajach). Branża budowlana oraz produkcja tekstylna i skórzana wykazują koncentrację w czterech regionach w trzech krajach. Dwa regiony w ogóle nie wykazują silnej specjalizacji. W ramach specjalizacji przemysłowych można wiec powiedzieć, że podstawowym obszarem współpracy powinna być branża maszynowa i branże powiązane, jako, że angażują one największą liczbę partnerów. Aby zaangażować pozostałe regiony, nie wykazujące specjalizacji w tym obszarze można uwzględnić jeszcze przetwórstwo przemysłowe, co pozwoliłoby włączyć branże spożywczą, tekstylną i skórzaną. 3. Inteligentne specjalizacje regionalne i lokalne

11 W ponad połowie badanych regionów określono specjalizacje regionalne, mają jednak one różny stopień precyzji. W Tabeli 4 przedstawiono przegląd specjalizacji na poziomie regionalnym (NUTS2) i lokalnym (NUTS3) a ich możliwe powiązania zaznaczono kolorami. Generalnie, w badanych krajach szerzej zakrojone prace prowadzono na poziomie NUTS2 (z wyjątkiem Szwecji), choć w niektórych mniejszych krajach, np. w Chorwacji i Czechach (z wyjątkiem Bratysławy), inteligentne specjalizacje zidentyfikowano jedynie na poziomie krajowym. Tabela 4. Specjalizacje regionalne i lokalne Kraj Region Specjalizacja NUTS 3 Specjalizacja Węgry Nyugat-Dunantul Przemysł motoryzacyjny Györ- Turystyka mobilność i zrównoważona mobilność Moson- Sopron Przemysły kreatywne: design i Rolnictwo marketing ICT i elektronika Przemysł spożywczy Przemysł maszynowy i Vas Turystyka mechatronika Logistyka Produkcja żywności Turystyka zdrowotna Zala Rolnictwo i gospodarka rolna Zrównoważenie środowiskowe: energia odnawialna, odzysk odpadów drzewnych, zrównoważone budownictwo Przetwórstwo żywności Turystyka medyczna zdrowotna Logistyka Słowacja Zapadne Slovensko nie określono Trnava nie określono i Bratislavsky kraj Materiały dla przemysłu motoryzacyjnego, energetyki odnawialnej, przemysłu lotniczego i medycyny ICT dla przemysłu, telekomunikacji i marketingu Biotechnologia dla medycyny Czechy Severovychod nie określono (priorytety regionalne w strategii krajowej) Bratislava Hradec- Kralove jak dla regionu nie określono Chorwacja Kontinentalna nie określono Zagreb nie określono Hrvatska Zagrebacka nie określono Varaždin nie określono Koprivnicko nie określono -Križevcka Karlovacka nie określono Jadranska Hrvatska nie określono Primorsko- nie określono Goranska Polska Zachodniopomorskie Biogospodarka

12 Lubuskie Dolnośląskie Opolskie Działalność morska i logistyczna Sektor metalowy i maszynowy Usługi oparte na wiedzy Turystyka Zielona gospodarka Zdrowie i jakość życia Innowacyjny przemysł tradycyjny Współpraca i kooperacja biznesowa Przemysł chemiczny Przemysł farmaceutyczny Przemysł motoryzacyjny Przemysł elektryczny Branża informatyczna Przemysł wydobywczy Nauki medyczne i biologiczne Nauki chemiczne Informatyka i komunikacja Matematyka i fizyka Zrównoważone technologie chemiczne Zrównoważone technologie budownictwa i drewna Technologie przemysłu maszynowego i metalowego Technologie przemysłu energetycznego, w tym OZE Technologie rolno-spożywcze Procesy i produkty ochrony zdrowia i środowiska Szwecja Sydsverige nie określono Skåne Inteligentne materiały Inteligentne zrównoważone miasta Zdrowie Źródło: Opracowanie własne na podstawie dokumentów strategicznych, prezentacji regionów oraz materiałów S3 Platform Na podstawie dostępnych dokumentów strategicznych można stwierdzić, że specjalizacje regionalne nie w pełni pokrywają się ze specjalizacjami gospodarczymi (realnie występującymi koncentracjami) oraz specjalizacjami krajowymi. Obszary możliwej współpracy na podstawie podobnych specjalizacji regionalnych i lokalnych obejmują: Przemysł motoryzacyjny i maszynowy 7 regionów/podregionów Rolnictwo i przetwórstwo żywności - 5 regionów/podregionów Medycyna/ochrona zdrowia 4 regiony/podregiony Turystyka 4 regiony/podregiony Technologie środowiskowe - 4 regiony/podregiony

13 ICT 3 regiony Logistyka 2 regiony Obszary, które odpowiadają specjalizacjom gospodarczym poszczególnych regionów (Tabela 3) to przemysł motoryzacyjny i maszynowy, przetwórstwo żywności i logistyka. Powinny one być podstawą współpracy partnerów, wymagają jednak każdorazowo dookreślenia ich specyfiki, najważniejszych potrzeb i wyzwań oraz możliwych do zrealizowania projektów. 4. Wnioski Ze względu na duże zróżnicowanie obszarów inteligentnych specjalizacji przyjętych przez kraje i regiony Środkoweuropejskiego Korytarza Transportowego, oraz ich różne umocowanie w systemach krajowych, należy przyjąć zasadę wyboru obszarów współpracy, które z jednej strony łączą możliwie największą liczbę partnerów, a z drugiej opierają się na realnym potencjale ekonomicznym tylko bowiem działania stymulujące rozwój realnej gospodarki mogą przynieść trwałe korzyści zaangażowanym stronom. Do możliwych obszarów współpracy, umocowanych zarówno w strategiach na poziomie krajowym, jak i regionalnym, oraz odzwierciedlających koncentracje gospodarcze, można zaliczyć: Przemysł maszynowy, motoryzacyjny oraz procesy i technologie przemysłowe, Produkcję i przetwórstwo żywności, w tym zdrową żywność. Obszarem współpracy o charakterze bardziej naukowym może natomiast stać się profilaktyka, diagnostyka i terapia chorób układu krążenia. Pozostałe obszary, takie jak ICT, energetyka czy logistyka należy traktować uzupełniająco. Przedmiotem współpracy w ramach zidentyfikowanych obszarów powinno być poszukiwanie realnych powiązań i możliwości współpracy o charakterze gospodarczym i naukowym. Współpraca o charakterze gospodarczym powinna prowadzić do identyfikacji ponadregionalnych łańcuchów wartości i wynikających z nich możliwości współpracy przedsiębiorstw z krajów partnerskich. W miarę możliwości w projekty współpracy powinni być zaangażowani nie tylko przedstawiciele administracji publicznej z krajów partnerskich, ale również przedsiębiorstwa. Da im to możliwość bezpośredniego wdrożenia wypracowanych rozwiązań. Współpraca naukowa natomiast powinna koncentrować się na poszukiwaniu rozwiązań i badaniach mogących mieć przełożenie na praktykę gospodarczą i zwiększających wartość dodaną w zidentyfikowanych obszarach współpracy. Można również rozważyć możliwość tworzenia interdyscyplinarnych międzynarodowych zespołów badawczych odpowiadających na wyzwania zidentyfikowane przez przedsiębiorstwa z branż wchodzących w obszary specjalizacji lub na tzw. wielkie wyzwania społeczne.

14 Bibliografia 1. Art. 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z , str. 320) 2. Bec ic E., S varc J., 2010, Smart specialisation: some considerations of the Croatian practice, Int. J. Transitions and Innovation Systems, Vol. 1, No. 1, Biuletyn Informacyjny nr 1 (11)/2013 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego Inteligentne specjalizacje lokomotywy rozwoju 4. Blazek j., Czesana V., Daniels G., 2014, Design, policy mix and implementation of the RIS3 in the Czech Republic, prezentacja, S3 Platform 5. Borsi B., Nadabán M., 2013, Hungary: Towards a national S3 Strategy, prezentacja, S3 Platform 6. Chudoba S., 2014, Concept of creation and suport for STP. Situation and experience in Slovak Republic, prezentacja na Slovak-Nordic Research and Innovation Forum 7. Cluster mapping report. Support to cluster development, 2011, Maxwell Stamp for the Ministry of Economy, Labour and Entrepreneurship and the Central Finance and Contracting Agency, Government of the Republic of Croatia 8. European Cluster Observatory, 2011, Star Clusters in the Czech Republic, Centre for Strategy and Competitiveness, Stockholm School of Economics 9. European Cluster Observatory, 2011, Star Clusters in Hungary, Centre for Strategy and Competitiveness, Stockholm School of Economics 10. European Cluster Observatory, 2011, Star Clusters in Poland, Centre for Strategy and Competitiveness, Stockholm School of Economics 11. European Cluster Observatory, 2011, Star Clusters in Slovakia, Centre for Strategy and Competitiveness, Stockholm School of Economics 12. European Cluster Observatory, 2011, Star Clusters in Sweden, Centre for Strategy and Competitiveness, Stockholm School of Economics 13. Eurostat, 2014, European Regional Yearbook 2014, Luxembourg: Publications Office of the European Union 14. Frycz M., 2014, Inteligentne specjalizacje kontekst europejski, krajowy i regionalny, prezentacja 15. Government Offices of Sweden, 2012, The Swedish Innovation Strategy

15 16. Kamieński Z., 2014, Poland Towards a RIS3 Strategy, prezentacja S3 Platform 17. Lindqvist M. i in., 2013, Implementing the concept of smart specialization in the Nordic countries, NORDREGIO 18. Ministerstwo Gospodarki, 2013, Krajowa Inteligentna Specjalizacja 19. NIH, 2014, National Smart Specialization Strategy, Węgry 20. Rajakovic M., 2014, Prioritetisation, Entrepreneurial Discovery and Policy Mix in the RIS3 Process, prezentacja S3 Platform 21. Research and Innovation Strategy for Smart Specialization of the Slovak Republic, RIS3 SK, 2014, Slovak Republic, prezentacja S3 Platform 23. Schaffer H. I in., Cooperation Programme Austria-Hungary Draft 24. Skåne Research and Innovation Council, Sounding Board for Innovation in Skåne, An International Innovation Strategy for Skåne , Svensson L., 2012, International Innovation Strategy for Skåne , Malmö 26. Vratny S., 2012, Smart Specialization Strategy in Bratislava Region, prezentacja S3 Platform 27. Zarząd Województwa Opolskiego, 2014, Regionalna Strategia Innowacji Województwa Opolskiego do roku 2020, projekt do konsultacji społecznych. Materiały dodatkowe Smart Specialization of Zala County based on the Strategic Program of the county Strony internetowe: 1. euris-programme.eu: 2. innowacje-lubuskie.pl: Obszary inteligentnych specjalizacji województwa lubuskiego 3. S3 Platform

WSPARCIE MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA PRZEDSIĘBIORSTW W OKRESIE PROGRAMOWANIA 2014 2020

WSPARCIE MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA PRZEDSIĘBIORSTW W OKRESIE PROGRAMOWANIA 2014 2020 WSPARCIE MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA PRZEDSIĘBIORSTW W OKRESIE PROGRAMOWANIA 2014 2020 Źródła wsparcia dla firm na lata 2014 2020 Zagadnienia krajowych i regionalnych inteligentnych specjalizacji Opracował:

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie prac badawczo-rozwojowych w ramach aktualnych programów wsparcia dla przedsiębiorców 04.09.2015

Dofinansowanie prac badawczo-rozwojowych w ramach aktualnych programów wsparcia dla przedsiębiorców 04.09.2015 Dofinansowanie prac badawczo-rozwojowych w ramach aktualnych programów wsparcia dla przedsiębiorców 04.09.2015 O ADM Consulting Group S.A. Dotacje UE Opracowywanie dokumentacji aplikacyjnych Pomoc w doborze

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014 r. Cele PO IR Wspieranie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Czy można dofinansować działania ukierunkowane na internacjonalizację? Jak przygotować się do ekspansji zagranicznej?

Czy można dofinansować działania ukierunkowane na internacjonalizację? Jak przygotować się do ekspansji zagranicznej? Czy można dofinansować działania ukierunkowane na internacjonalizację? Jak przygotować się do ekspansji zagranicznej? www.pwc.com Jak wykorzystać środki europejskie w ekspansji zagranicznej Maj 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój- możliwości finansowania prac B+R. Piotr Puczek Główny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój- możliwości finansowania prac B+R. Piotr Puczek Główny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich Program Operacyjny Inteligentny Rozwój- możliwości finansowania prac B+R Piotr Puczek Główny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich Program Operacyjny Inteligentny Rozwój PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 28 marca 2014 r. System dokumentów strategicznych

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY INFORMACYJNE. Działanie POIR 1.1.2

MATERIAŁY INFORMACYJNE. Działanie POIR 1.1.2 MATERIAŁY INFORMACYJNE Działanie POIR 1.1.2 Działanie Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, Poddziałanie 1.1.2. Prace B+R związane z wytworzeniem instalacji pilotażowej/demonstracyjnej. Cel działania

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Przedsiębiorstw do 2020 r.

Program Rozwoju Przedsiębiorstw do 2020 r. Program Rozwoju Przedsiębiorstw do 2020 r. Program wykonawczy do Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki Inspiracja dla nowego PO w obszarze innowacyjności wstęp 01 Warunek ex antedla uruchomienia

Bardziej szczegółowo

Gdzie szukać środków dla finansowania własnej działalności gospodarczej? Źródła tradycyjne i alternatywne.

Gdzie szukać środków dla finansowania własnej działalności gospodarczej? Źródła tradycyjne i alternatywne. Gdzie szukać środków dla finansowania własnej działalności gospodarczej? Źródła tradycyjne i alternatywne. O ADM Consulting Group S.A. Dotacje UE Opracowywanie dokumentacji aplikacyjnych Pomoc w doborze

Bardziej szczegółowo

KRAJOWE INTELIGENTNE SPECJALIZACJE

KRAJOWE INTELIGENTNE SPECJALIZACJE Załącznik 2 KRAJOWE INTELIGENTNE SPECJALIZACJE Zdrowe społeczeństwo KIS 1. Technologie inżynierii medycznej, w tym biotechnologie medyczne Badania i rozwój produktów leczniczych Badania i rozwój suplementów

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 sięgaj po więcej www.egc.pl AGENDA I. Mandat do wystąpienia czyli kilka słów o EGC II. Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach programów

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY INFORMACYJNE. Działanie POIR 1.1.1

MATERIAŁY INFORMACYJNE. Działanie POIR 1.1.1 MATERIAŁY INFORMACYJNE Działanie POIR 1.1.1 Działanie Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, Poddziałanie 1.1.1. Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa - tzw. szybka

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje Toruń, 13.12.2012 Co oznacza inteligentna specjalizacja? Inteligentna specjalizacja to: identyfikowanie wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 PO Inteligentny Rozwój 2014-2020 Przyjęty w dniu 8 stycznia 2014 r. przez Radę Ministrów, Jeden z 6 programów operacyjnych zarządzanych z poziomu krajowego

Bardziej szczegółowo

Eko-budownictwo i Energetyka Odnawialna

Eko-budownictwo i Energetyka Odnawialna o i Energetyka Odnawialna szansą na rozwój regionu pomorskiego w programie Horyzont 2020 Eko-budownictwo i Energetyka Odnawialna szansą na rozwój regionu pomorskiego w programie Horyzont 2020 Gdańsk, 4.12.2013

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Regionalnej Strategii Innowacji dla Mazowsza wraz z inteligentną specjalizacją regionu. Warszawa, 26 listopada 2013 r.

Aktualizacja Regionalnej Strategii Innowacji dla Mazowsza wraz z inteligentną specjalizacją regionu. Warszawa, 26 listopada 2013 r. Aktualizacja Regionalnej Strategii Innowacji dla Mazowsza wraz z inteligentną specjalizacją regionu 1 Regionalna Strategia Innowacji dla Mazowsza (RSI) horyzontalny dokument strategiczny, uszczegółowienie

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Ministerstwo Gospodarki

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Ministerstwo Gospodarki Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Ministerstwo Gospodarki 2 Program Rozwoju Przedsiębiorstw do 2020 r. Program wykonawczy do Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Specjalizacje Regionalne Województwo Łódzkie

Inteligentne Specjalizacje Regionalne Województwo Łódzkie Inteligentne Specjalizacje Regionalne Województwo Łódzkie Łódź, 25 kwiecień 2014 r. KONCEPCJA INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI (SMART SPECIALIZATION) A POLITYKA SPÓJNOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ DO 2020 R. Wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja obszarów inteligentnej specjalizacji na Dolnym Śląsku

Identyfikacja obszarów inteligentnej specjalizacji na Dolnym Śląsku Identyfikacja obszarów inteligentnej specjalizacji na Dolnym Śląsku Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki 17.06.2013 Koncepcja inteligentnej specjalizacji (smart specialisation)

Bardziej szczegółowo

Podkarpackie inteligentne specjalizacje

Podkarpackie inteligentne specjalizacje Podkarpackie inteligentne specjalizacje jako istotny czynnik wzmacniania konkurencyjności regionu. Leszek Woźniak EUROPA 2020 rozwój inteligentny, a więc rozwój gospodarki bazującej na wiedzy i innowacjach

Bardziej szczegółowo

www.kpt.krakow.pl KRAKOWSKI PARK TECHNOLOGICZNY INTELIGENTNE SPECJALIZACJE 2014-2020

www.kpt.krakow.pl KRAKOWSKI PARK TECHNOLOGICZNY INTELIGENTNE SPECJALIZACJE 2014-2020 KRAKOWSKI PARK TECHNOLOGICZNY INTELIGENTNE SPECJALIZACJE 2014-2020 WNIOSKI PATENTOWE DO EPO (2011) 2500 2000 1500 1000 500 0 Polska Siemens PATENTY W EPO (NA 1 MLN MIESZKAŃCÓW, 2011) 300 250 200 150 100

Bardziej szczegółowo

Inteligentna specjalizacja w Województwie Mazowieckim. Procesy usługowe usługi B2B, w tym usługi finansowe usługi B+R

Inteligentna specjalizacja w Województwie Mazowieckim. Procesy usługowe usługi B2B, w tym usługi finansowe usługi B+R Inteligentna specjalizacja w Województwie Mazowieckim Obszary gospodarcze sektor rolno-spożywczy sektor chemiczny sektor medyczny sektor energetyczny sektor IT Technologie wiodące biotechnologia technologie

Bardziej szczegółowo

Ramy strategiczne na rzecz inteligentnych specjalizacji Dolnego Śląska. Załącznik do RSI dla Województwa Dolnośląskiego 2011-2020

Ramy strategiczne na rzecz inteligentnych specjalizacji Dolnego Śląska. Załącznik do RSI dla Województwa Dolnośląskiego 2011-2020 Ramy strategiczne na rzecz inteligentnych specjalizacji Dolnego Śląska Załącznik do RSI dla Województwa Dolnośląskiego 2011-2020 Proces identyfikacji inteligentnych specjalizacji Konsultacje ze sferą gospodaczą

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030 Warszawa, 1 marca 2012 Kierunki wspierania innowacyjności ci przedsiębiorstw. Wyniki projektu Insight 2030 Beata Lubos, Naczelnik Wydziału Polityki Innowacyjności, Departament Rozwoju Gospodarki, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Projekty unijne 2014-2020. Marek Żuk

Projekty unijne 2014-2020. Marek Żuk Projekty unijne 2014-2020 Marek Żuk Programy operacyjne page 2 of x UMOWA PARTNERTSWA najważniejszy dokument określający strategię inwestowania nowej puli środków europejskich w naszym kraju Krajowe programy

Bardziej szczegółowo

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Marek Orszewski Dyrektor Wydziału Rozwoju Regionalnego UMWZ Europa 2020 Unia Europejska wyznaczyła wizję społecznej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Programy unijne pomocne managerom R&D. Warszawa, 22 lipca 2015 r.

Programy unijne pomocne managerom R&D. Warszawa, 22 lipca 2015 r. Programy unijne pomocne managerom R&D Warszawa, 22 lipca 2015 r. Plan prezentacji 2 1. Zasady udzielania pomocy 2. Dofinansowanie prac B+R 3. Wsparcie na innowacyjne inwestycje Fundusze UE 2014 2020 w

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Kierunki i specjalności na stacjonarnych studiach I i II stopnia zatwierdzone do uruchomienia w roku akademickim 2015/16

Kierunki i specjalności na stacjonarnych studiach I i II stopnia zatwierdzone do uruchomienia w roku akademickim 2015/16 Kierunki i specjalności na stacjonarnych studiach I i II stopnia zatwierdzone do uruchomienia w roku akademickim 2015/16 Załącznik 1 Wydział Architektury architektura architektura architektura krajobrazu

Bardziej szczegółowo

KLASTER TURYSTYKI MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ PRZYKŁADEM DZIAŁAŃ INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI

KLASTER TURYSTYKI MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ PRZYKŁADEM DZIAŁAŃ INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI KLASTER TURYSTYKI MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ PRZYKŁADEM DZIAŁAŃ INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI Kujawsko-Pomorska Organizacja Pracodawców Lewiatan KLASTRY JAKO CZYNNIK ROZWOJU REGIONU Współpraca Większa innowacyjność

Bardziej szczegółowo

INTELIGENTNY ROZWÓJ NOWA PERSPEKTYWA DLA BADAŃ NAUKOWYCH I INNOWACJI W LATACH 2014 2020 POZNAŃ, 14.01.2013

INTELIGENTNY ROZWÓJ NOWA PERSPEKTYWA DLA BADAŃ NAUKOWYCH I INNOWACJI W LATACH 2014 2020 POZNAŃ, 14.01.2013 NOWA PERSPEKTYWA DLA BADAŃ NAUKOWYCH I INNOWACJI W LATACH 2014 2020 INTELIGENTNY ROZWÓJ POZNAŃ, 14.01.2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09

Bardziej szczegółowo

Regionalne podejście do inteligentnych specjalizacji Regionalna Strategia Innowacji Śląskiego. Warszawa, 2 marca 2012r.

Regionalne podejście do inteligentnych specjalizacji Regionalna Strategia Innowacji Śląskiego. Warszawa, 2 marca 2012r. Regionalne podejście do inteligentnych specjalizacji Regionalna Strategia Innowacji Województwa Śląskiego Warszawa, 2 marca 2012r. 1. Inteligentna specjalizacja kraj czy region? 2. Inteligenta specjalizacja

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 10 grudnia 2012 r. Justyna Gorzoch, Departament Innowacji i Przemysłu, Ministerstwo Gospodarki

Warszawa, 10 grudnia 2012 r. Justyna Gorzoch, Departament Innowacji i Przemysłu, Ministerstwo Gospodarki Warszawa, 10 grudnia 2012 r. Strategia inteligentnej specjalizacji poziom krajowy Justyna Gorzoch, Departament Innowacji i Przemysłu, Ministerstwo Gospodarki Założenia strategii inteligentnej specjalizacji

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju WAŻNE DATY Listopad 2011 niektóre firmy

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020 Regionalna Strategia Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020 RIS komunikuje politykę innowacyjną regionu 1. Promuje podejście procesowe i celowe, by nie powielać instrumentów i instytucji polityki

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Aktualne wyzwania w budowaniu KIC F4F i inteligentnych specjalizacji w aspekcie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności i jakości życia

Aktualne wyzwania w budowaniu KIC F4F i inteligentnych specjalizacji w aspekcie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności i jakości życia Aktualne wyzwania w budowaniu KIC F4F i inteligentnych specjalizacji w aspekcie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności i jakości życia Prof. Tadeusz Trziszka UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU Agenda 1.

Bardziej szczegółowo

Perspektywa 2014-2020 - finansowanie inwestycji w przedsiębiorstwach

Perspektywa 2014-2020 - finansowanie inwestycji w przedsiębiorstwach Perspektywa 2014-2020 - finansowanie inwestycji w przedsiębiorstwach Opole, 08 lipca 2015r. Prelegent: Piotr Rychlicki Kierownik ds. projektów Fundusze Europejskie 82,5 mld euro Fundusze Europejskie 944,1

Bardziej szczegółowo

Lista referencyjna. Opracowano wyłącznie dla klientów i przyszłych klientów PRZYKŁADOWE PODSTAWOWE PROJEKTY W OKRESIE 2003-2014

Lista referencyjna. Opracowano wyłącznie dla klientów i przyszłych klientów PRZYKŁADOWE PODSTAWOWE PROJEKTY W OKRESIE 2003-2014 Opracowano wyłącznie dla klientów i przyszłych klientów Lista referencyjna PRZYKŁADOWE PODSTAWOWE PROJEKTY W OKRESIE 2003-2014 PRZEDSIĘBIORSTWO WDROŻEŃ INNOWACJI GOSPODARCZYCH 2015-01-02 1. Firma doradcza.

Bardziej szczegółowo

Specjalizacje krajowe i europejskie kontekst regionalny

Specjalizacje krajowe i europejskie kontekst regionalny Specjalizacje krajowe i europejskie kontekst regionalny Klaudia Peszat Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytet Warszawski Podkarpackie Forum Terytorialne, Rzeszów, 6 lipca 2015 r. Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Nazwa operacyjnego Nazwa działania/poddziałania programu Instytucja prowadząca nabór Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Działanie 1.1. Projekty B+R przedsiębiorstw Poddziałanie 1.1.1. Badania przemysłowe

Bardziej szczegółowo

Wydziały Politechniki Poznańskiej

Wydziały Politechniki Poznańskiej Wydziały Politechniki Poznańskiej Wydział Architektury Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Wydział Elektroniki i Telekomunikacji Wydział Elektryczny Wydział

Bardziej szczegółowo

Badanie pracodawców w 2014 r. zmiany w tegorocznej edycji

Badanie pracodawców w 2014 r. zmiany w tegorocznej edycji Badanie pracodawców w 2014 r. zmiany w tegorocznej edycji Spotkanie robocze z pracownikami PUP odpowiedzialnymi za realizacjębadania pracodawców w w ramach projektu Rynek Pracy pod Lupą II Toruń, 15.05.2014

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla inwestycji

Wsparcie dla inwestycji POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY Wsparcie dla inwestycji Konferencja Przemysłu Spożywczego Marek Szostak Zastępca Dyrektora Departament Inwestycji Zagranicznych Warszawa, 12 stycznia 2014

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia Projektu systemowego Zarządzanie, wdrażanie i monitorowanie Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego

Osiągnięcia Projektu systemowego Zarządzanie, wdrażanie i monitorowanie Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego Osiągnięcia Projektu systemowego Zarządzanie, wdrażanie i monitorowanie Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego Katowice, 25 kwietnia 2012r. Projekt - charakterystyka Wdrażanie Regionalnej

Bardziej szczegółowo

Klastry wyzwania i możliwości

Klastry wyzwania i możliwości Klastry wyzwania i możliwości Stanisław Szultka Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową 29 września 2015 Klastry wyzwania nowej perspektywy 1. Klastry -> inteligentne specjalizacje 2. Organizacje klastrowe

Bardziej szczegółowo

Inteligentna specjalizacja województwa mazowieckiego

Inteligentna specjalizacja województwa mazowieckiego Inteligentna specjalizacja województwa mazowieckiego 1 Małgorzata Rudnicka Wydział Innowacyjności Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju W dzisiejszych warunkach konkurencyjność

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania tworzenia sieci powiązań kooperacyjnych z uwzględnieniem nowej perspektywy finansowej UE oraz źródeł krajowych

Źródła finansowania tworzenia sieci powiązań kooperacyjnych z uwzględnieniem nowej perspektywy finansowej UE oraz źródeł krajowych Źródła finansowania tworzenia sieci powiązań kooperacyjnych z uwzględnieniem nowej perspektywy finansowej UE oraz źródeł krajowych Perspektywa finansowa 2014-2020 - inteligentne specjalizacje Strategie

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii Anna Drążkiewicz Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 Książki Małgorzata Sikora- Gaca, Urszula Kosowska (Fundusze Europejskie w teorii i praktyce, Warszawa 2014 Magdalena Krasuska, Fundusze Unijne w

Bardziej szczegółowo

Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej

Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej 1 Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej Seminarium naukowe Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Warszawa, 11 marca 2014r. Atrakcyjne miejsce dla 2 obecnych i przyszłych

Bardziej szczegółowo

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Kraków, 15 maja 2008 r. 2 Programy operacyjne Realizacja wspieranego projektu Poprawa efektywności

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorstw w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych Województwa Opolskiego

Wsparcie przedsiębiorstw w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych Województwa Opolskiego Wsparcie przedsiębiorstw w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych Województwa Opolskiego Agnieszka Okupniak Z-ca Dyrektora Departamentu Koordynacji Programów Operacyjnych Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 16 grudnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE INNOWACJI W WIELKOPOLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DEPARTAMENT PROJEKTÓW EUROPEJSKICH HTG

WSPARCIE INNOWACJI W WIELKOPOLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DEPARTAMENT PROJEKTÓW EUROPEJSKICH HTG WSPARCIE INNOWACJI W WIELKOPOLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH CZYM SĄ INTELIGENTNE SPECJALIZACJE? Europejska polityka regionalna opiera się obecnie na strategii na rzecz inteligentnej specjalizacji (smart specialisation),

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i klastry perspektywa Komisji Europejskiej

Polityka klastrowa i klastry perspektywa Komisji Europejskiej Piotr Kryjom Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i klastry perspektywa Komisji Europejskiej Kraków, 03 czerwca 2013 r. Spis treści: 1. Trendy, 2. Działania Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Architektura rozporządzeń Rozporządzenie Ogólne Rozporządzenie dla Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Inteligentna specjalizacja Małopolski. dr Marcin Zawicki Katedra Gospodarki i Administracji Publicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Inteligentna specjalizacja Małopolski. dr Marcin Zawicki Katedra Gospodarki i Administracji Publicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Inteligentna specjalizacja Małopolski dr Marcin Zawicki Katedra Gospodarki i Administracji Publicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Inteligentna specjalizacja Powstanie i rozwój idei inteligentnej

Bardziej szczegółowo

Wzór wniosku o przyznanie stypendium w ramach projektu "Krok w przyszłość - stypendia dla doktorantów V edycja "

Wzór wniosku o przyznanie stypendium w ramach projektu Krok w przyszłość - stypendia dla doktorantów V edycja Załącznik nr 1 do Regulaminu przyznawania i przekazywania stypendiów naukowych dla doktorantów w ramach projektu "Krok w przyszłość - stypendia dla doktorantów V edycja" Wzór wniosku o przyznanie stypendium

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR XIX Forum Ciepłowników Polskich Międzyzdroje, 13-16 września

Bardziej szczegółowo

Jeremiasz Salamon Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego

Jeremiasz Salamon Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Jeremiasz Salamon Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Programowanie w układach makroregionalnych Polska Zachodnia [strategia przyjęta przez rząd 30.04.14]? Polska

Bardziej szczegółowo

Wspólne obszary inteligentnych specjalizacji województw Polski Wschodniej

Wspólne obszary inteligentnych specjalizacji województw Polski Wschodniej Wspólne obszary inteligentnych specjalizacji województw Polski Wschodniej Identyfikacja inteligentnych specjalizacji w regionach Polski Wschodniej Przy wyłanianiu inteligentnych specjalizacji stosowano

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Podstawowe definicje i Dlaczego mapowanie jest potrzebne? Przykłady Klaster naturalne skupisko przestrzenne przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Inteligentne specjalizacje Województwa Małopolskiego. Szanse i możliwości rozwoju przedsiębiorczości z wykorzystaniem środków RPO WM 2014-2020

Inteligentne specjalizacje Województwa Małopolskiego. Szanse i możliwości rozwoju przedsiębiorczości z wykorzystaniem środków RPO WM 2014-2020 Inteligentne specjalizacje Województwa Małopolskiego Szanse i możliwości rozwoju przedsiębiorczości z wykorzystaniem środków RPO WM 2014-2020 Kraków, 08 października 2015 r. Rafał Solecki - Dyrektor Małopolskie

Bardziej szczegółowo

Rola Regionalnej Strategii Innowacji oraz inteligentnych specjalizacji w rozwoju województwa śląskiego w perspektywie finansowej 2014-2020

Rola Regionalnej Strategii Innowacji oraz inteligentnych specjalizacji w rozwoju województwa śląskiego w perspektywie finansowej 2014-2020 Rola Regionalnej Strategii Innowacji oraz inteligentnych specjalizacji w rozwoju województwa śląskiego w perspektywie finansowej 2014-2020 WARSZTATY W RAMACH PROJEKTU SYSTEMOWEGO PN.:,,SIEĆ REGIONALNYCH

Bardziej szczegółowo

Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014

Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014 Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014 Beneficjenci W programach transnarodowych (CE, BSR) zarówno instytucje publiczne, jak i prywatne. W programie INTERREG

Bardziej szczegółowo

Współpraca JBR z PPT związana z rozwojem polskich technologii

Współpraca JBR z PPT związana z rozwojem polskich technologii Prof. Leszek Rafalski Przewodniczący RG JBR Współpraca JBR z PPT związana z rozwojem polskich technologii Kongres PPT Warszawa 20.06.2008 Wprowadzenie JBR prowadzą badania naukowe, prace rozwojowe i wdrożenia

Bardziej szczegółowo

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Europejska Współpraca Terytorialna Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Gliwice, 23 października 2014 roku 1 Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013 Programy transnarodowe

Bardziej szczegółowo

Od badań do wdrożeń ekoinnowacji praktyczne aspekty pozyskania dofinansowania w branży ochrony środowiska

Od badań do wdrożeń ekoinnowacji praktyczne aspekty pozyskania dofinansowania w branży ochrony środowiska Od badań do wdrożeń ekoinnowacji praktyczne aspekty pozyskania dofinansowania w branży ochrony środowiska dr inż. Ksawery Kuligowski Doradca ds. projektów inwestycyjnych k.kuligowski@admgroup.pl Tel: +

Bardziej szczegółowo

Środki UE na ICT w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Małopolskiego 2014-2020

Środki UE na ICT w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Małopolskiego 2014-2020 Małopolska Rada ds. Społeczeństwa Informacyjnego 19 marca 2015 Środki UE na ICT w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Małopolskiego 2014-2020 Departament Zarządzania Programami Operacyjnymi Urząd

Bardziej szczegółowo

Współpraca transnarodowa i międzyregionalna w ramach EWT / INTERREG Doświadczenia i rekomendacje Małopolski

Współpraca transnarodowa i międzyregionalna w ramach EWT / INTERREG Doświadczenia i rekomendacje Małopolski Współpraca transnarodowa i międzyregionalna w ramach EWT / INTERREG Doświadczenia i rekomendacje Małopolski Grzegorz First Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Kraków ZAKRES: 1. Uwagi ogólne

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI I SPECJALNOŚCI

KIERUNKI I SPECJALNOŚCI KIERUNKI I SPECJALNOŚCI STUDIA NIESTACJONARNE PROWADZONE W WARSZAWIE Administacji i Nauk Społecznych Kierunek ADMINISTRCAJA Czas trwania 6 semestrów 4 semestry Specjalności Bez specjalności Bez specjalności

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Ministerstwo infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 15 września 2014 r. Założenia Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój Najważniejsze założenia

Bardziej szczegółowo

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Katowice, 24.03.2015 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje przedsiębiorczośd

Bardziej szczegółowo

I FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH - dobre praktyki na rzecz zrównoważonego rozwoju

I FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH - dobre praktyki na rzecz zrównoważonego rozwoju Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna I FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH - dobre praktyki na rzecz zrównoważonego rozwoju Badania i innowacje

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

Zasady finansowania projektów przedsiębiorstw w latach 2014-2020

Zasady finansowania projektów przedsiębiorstw w latach 2014-2020 Zasady finansowania projektów przedsiębiorstw w latach 2014-2020 Instrumenty Inżynierii Finansowej Instrument Inżynierii Finansowej IIF zwrotny instrument wsparcia udzielanego w ramach funduszy europejskich.

Bardziej szczegółowo

Priorytetowe kierunki badań (agendy badawcze) w ramach inteligentnej specjalizacji województwa mazowieckiego

Priorytetowe kierunki badań (agendy badawcze) w ramach inteligentnej specjalizacji województwa mazowieckiego Priorytetowe kierunki badań (agendy badawcze) w ramach inteligentnej specjalizacji województwa mazowieckiego Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa. Kraków, 20 kwiecień 2012

Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa. Kraków, 20 kwiecień 2012 Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa Kraków, 20 kwiecień 2012 1 Projekt krajowy brutto na km2 Bank Światowy Reshaping Economic Geography 2 Produkt krajowy

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Innowacje i rozwój przedsiębiorstw w województwie opolskim do 2020 roku.

Innowacje i rozwój przedsiębiorstw w województwie opolskim do 2020 roku. Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego DEPARTAMENT KOORDYNACJI PROGRAMÓW OPERACYJNYCH Innowacje i rozwój przedsiębiorstw w województwie opolskim do 2020 roku. Paweł Bliźnicki Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

Współpraca p handlowa w inicjatywach klastrowych w Unii Europejskiej i na. Anna Gruszka Wielkopolska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Sp. z o.o.

Współpraca p handlowa w inicjatywach klastrowych w Unii Europejskiej i na. Anna Gruszka Wielkopolska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Sp. z o.o. Współpraca p handlowa w inicjatywach klastrowych w Unii Europejskiej i na świecie przegląd dobrych praktyk Anna Gruszka Wielkopolska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Sp. z o.o. 25 listopada 2010 WSPÓŁPRACA

Bardziej szczegółowo

Formularz zgłoszeniowy dla mikro, małego, średniego i dużego przedsiębiorstwa (P) KRYTERIUM FORMALNE wybierz TAK. DANE OGÓLNE PRZEDSIĘBIORSTWA wpisz

Formularz zgłoszeniowy dla mikro, małego, średniego i dużego przedsiębiorstwa (P) KRYTERIUM FORMALNE wybierz TAK. DANE OGÓLNE PRZEDSIĘBIORSTWA wpisz Załącznik A do Regulaminu udziału w Projekcie pt.: Wiedza, praktyka, kadryklucz do sukcesu w biznesie dla pracowników naukowych i mikro, małych, średnich i dużych przedsiębiorstw. Formularz zgłoszeniowy

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020 Raport Monitoringowy za 2013 rok

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020 Raport Monitoringowy za 2013 rok Regionalna Strategia Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020 Raport Monitoringowy za 2013 rok Bogumiła Kowalska, Referat Regionalnej Strategii Innowacji, Wydział Rozwoju Regionalnego Posiedzenie

Bardziej szczegółowo

Projekty Unijne realizowane przez Uniwersytet Zielonogórski w latach 2004-2011

Projekty Unijne realizowane przez Uniwersytet Zielonogórski w latach 2004-2011 Projekty Unijne realizowane przez Uniwersytet Zielonogórski w latach 2004-2011 Projekty zrealizowane w latach 2004-2010 Uniwersytet Zielonogórski w latach 2004 2010 zrealizował 24 projekty unijne: - łączna

Bardziej szczegółowo

ZA5470. Flash Eurobarometer 315 (Attitudes of European Entrepreneurs Towards Eco-innovation) Country Specific Questionnaire Poland

ZA5470. Flash Eurobarometer 315 (Attitudes of European Entrepreneurs Towards Eco-innovation) Country Specific Questionnaire Poland ZA5470 Flash Eurobarometer 315 (Attitudes of European Entrepreneurs Towards Eco-innovation) Country Specific Questionnaire Poland FL315 Attitudes of European entrepreneurs towards eco innovation Flash

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020 Założenia i oferowane możliwości wsparcia Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Płock, 10 marca

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach 1 W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach dr Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Gospodarki Wrocław, 21 maja 2012 roku Regionalny Program

Bardziej szczegółowo

REGIONALNYM PROGRAMIE OPERACYJNYM NA LATA

REGIONALNYM PROGRAMIE OPERACYJNYM NA LATA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ w WIELKOPOLSKIM REGIONALNYM PROGRAMIE OPERACYJNYM NA LATA 2014 2020 WRPO 2014+ Poznań, dnia 3 lutego 2015 roku 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Alokacja WRPO

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo