Working Papers. Faculty of International Business and Economics. Poznan University of Economics WP/2013/9

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Working Papers. Faculty of International Business and Economics. Poznan University of Economics WP/2013/9"

Transkrypt

1 Working Papers Faculty of International Business and Economics Poznan University of Economics WP/2013/9 Łukasz Wróblewski New approach towards research in cross-border region Poznan, August 16, 2013

2 New approach towards research in cross-border region Łukasz Wróblewski 1 Abstract A cross-border region is a key focus of many researchers representing various academic disciplines. However, the concepts of a cross-border region illustrated in the academic literature are not such as to demonstrate clear delimitation criteria. As a consequence, it is significant to carry out an in-depth analysis of the literature on cross-border cooperation, border theory, border regions and areas as well as borderlands in order to capture the essence and definition of the cross-border region. The aim of this study is to demonstrate the cross-border region as the highest form of border regions integration and to indicate its characteristics and delimitation criteria taking into account national borders functions, typology of border regions and cross-border cooperation. Keywords: border states, border regions, cross-border regions, cross-border interaction, the Polish-German borderland JEL Codes: F00, F15, H70, R10, R11 Introduction A cross-border region is a key focus of many researchers representing various academic disciplines. However, the concepts of cross-border region illustrated in the literature on the subject do not point to clear delimitation criteria. What is more, these criteria are very often adopted in a selective and subjective way. It should be noted in that context that the emergence of new forms of border regions cross-border cooperation and the change of formalisation and the permeability of the national 1 Paper accepted for publication by Tadeusz Kowalski. All remaining errors are those of the author. The author would like to thank Ida Musiałkowska for helpful comments. Łukasz Wróblewski is a Ph.D. candidate at the European Studies Department, Faculty of International Business and Economics, Poznan University of Economics, address: 2

3 borders would suggest that the concept and definition of a cross-border region should be reanalysed. The aim of this study is to present the cross-border region as the highest form of border regions integration and to indicate its features and delimitation criteria taking into account national borders functions, typology of border regions and cross-border cooperation. To that end, the author attempts to present the integration process of border regions. 1. The notion of border region In order to precisely define the notion of border region one should in the first place define the notion of region. However, the major problem within this context is the fact that there is a lack of commonly accepted definition in the literature on this subject [Chądzyński et al. 2007]. Depending on the perspective and research discipline historical, cultural, political, economic, administrative, social, planning and demographic regions may be distinguished [Klasik 1974, Korenik 1999, as cited in: Chądzyński et al. 2007; Domański 2002; Borys 1999b]. In conceptual terms a region may be regarded as a coherent and homogenous area which has been determined on the basis of highly specific criteria [cf. Roszkowska and Roszkowski 2007; Domański 2002]. In this respect the region, in the literature on this subject, is very often identified as an administrative unit [Chądzyński et al. 2007; Korenik 2011]. As a consequence a border region may be considered as an administrative region or subregion whose one administrative border overlaps a national border [Praktisches Handbuch zur Grenzübergreifenden Zusammenarbeit 2000; Roszkowska and Roszkowski 2007; Hładkiewicz and Bednarski 2000]. This definition is extremely significant as it illustrates the border region in a universal way and lays down delimitation criteria i.e. the region is located in direct contact with a national border and the administrative division. As a result a province located directly at a national border [Raczyk, Dołzbłasz and Leśniak- Johann 2012], a border district, a group of districts, a commune and a group of communes may be all considered as border regions. For the purposes of this work it has been assumed that a LAU1 unit [see Rakowska 2013] located directly at a national border constitutes the border region. Attempting to define a border region the typology of border regions by Oscar J. Martinez [1994] needs to be presented. Depending on the degree of cross-border cooperation, relations between the respective countries and interactions between the communities O. J. Martinez distinguishes four types of border regions i.e. alienated border 3

4 regions, coexistent border regions, interdependent border regions and integrated border regions (see Figure 1). Figure 1. Models of borderlands interaction by O. J. Martinez alienated coexistent border interdependent integrated border regions regions border regions border regions Source: [Martinez 1994, p.7]. According to the author alienated border regions are the ones with no cross-border connections. It is a consequence of relations between the countries characterised by open conflict or a state of war, existing political discrepancies, incidence of nationalism, ideological and religious hostility as well as cultural and ethnic differences. These factors influence high formalisation and the lack of the permeability of a border. The effects of which are the lack of cross-border cooperation, low levels of population density and spatial development [Martinez 1994]. Coexistent border regions are characterised by the disappearance of open conflict. However, barriers preventing the cross-border cooperation i.e. emotional barriers, irregular status and course of national borderlines [Martinez 1994] still exist. Developing cooperation at culture, economy and policy levels is only possible when the course and status of the national borderline is accepted on the basis of bilateral or international agreements. On the other hand, another type of interdependent border regions refers to those border regions that maintain mutual relations and interactions which are then manifested in developing cross-border cooperation and intensifying the movement of persons, goods and capital. As it is pointed out by Martinez, the economies of the border regions become interconnected. This process is strengthened because the cooperating regions are characterised by the similar level of socio-economic development. Disparities, on the other hand, might marginalise a less developed region [Martinez 1994]. 4

5 Integrated border regions comprise the final type of border regions indicated by Martinez. The characteristic feature of these regions is the disappearance of a barrier within trade and social relations. An important factor of the integrated border regions is the intensive and free movement of people, goods, services and capital [see Martinez 1994; Czarczyńska and Śledziewska 2003]. Moreover, neighbouring countries are drawn into further integration as a result of affiliation to international and/or supranational organizations. Nationalism is eliminated in favour of international ideology based on peaceful coexistence, raising the standards of living and voluntary renunciation of a part of sovereignty [Martinez 1994]. 2. New approach towards a cross-border region Delimitation criteria presented in the academic literature do not illustrate a crossborder region in a precise way. Furthermore, many authors do not present those criteria at all [Klasik and Milerski (ed.) 2001; Koćwin 2001; Greta 2008; Miszczuk 1998; Hładkiewicz and Bednarski 2000]. In order to define the notion of a cross-border region in a precise way it is vital to refer to the definition of the border region adopted in this article. In this context, it is assumed that a cross-border region is a certain area of a supranational nature which consists of at least two border regions. However, the illustrated approach is relatively simplified as it does not point to features and the way in which a cross-border region is formed. Assuming that with the term region one may only define a certain area that is characterised by cohesion and homogeneity [cf. Dobrowolski and Łata 2002; Borys 1999a; 1999b; Domański 2002] it is essential to indicate its universal features and criteria of cohesion and homogeneity of cross-border region. The universality of the concept of the cross-border region will allow delimitation of a cross-border region in different parts of the world. Thus, it is a mistaken hypothesis that the cross-border region and cross-border cooperation are the domain of the EU Member States [cf. Perkmann 1999, as cited in: Raczyk, Dołzbłasz and Leśniak-Johann 2012], US-Mexico border being a perfect example of that [cf. Martinez 1994; Bartnik 2009]. Therefore, the possibility of adopting a universal definition and delimitation criteria for the cross-border region should be considered. 5

6 The starting point for further consideration of this article is the statement that the cross-border region cannot constitute a normative region. Within this context, the cross-border region constitutes an area encompassing at least two border regions, located at the opposite sides of the national border, which was created as a result of cross-border cooperation [cf. Hrbek et al. 1995; Kawałko 1997; Gorzym-Wilkowski 1999; Dobrowolski and Łata 2002; Borys 1999a; 1999b]. It is the border location that makes the local authorities and communities of the border areas struggle with similar problems. These problems might stem from the fact that a national border is not only a linear formation demarcating national territories but also a contact point joining these two structures [Sanguin 1983, Vallusi 1976, as cited in : Rykiel 1991; Gorzelak and Krok, (ed.) 2006; Krok and Smętkowski (ed.) 2006]. Another factor which has a bearing on the development of border areas integration is the degree of formalisation and the permeability of a national border. Formalisation shall be understood as formal requirements which need to be met in order to cross the national border [Rykiel 1991; 2006; Kawałko 1997; Gorzym-Wilkowski 1999; Dobrowolski and Łata 2002; Borys 1999a; 1999b]. In the EU these requirements might include the following: the necessity to possess a valid travel document, a visa and financial means allowing to cover one s personal needs during the stay and to return to one s country. Moreover, the purpose of crossing the border has to be justified and it is necessary to determine the duration of the stay in the foreign country. At the same time, due to security reasons, the possibility to cross the border might be limited or excluded for those persons who might be regarded as a hazard or threat to the public order or internal security [cf. The Schengen acquis; Borawska-Kedzierska and Strąk 2011]. Closely related to the concept of formalisation of national border is the concept of borderland regime demonstrated not only by the degree of border control and formalisation of the national border but also regulations concerning visa and asylum policies. By contrast, the concept of the permeability of the border refers to the movement of persons, goods, and services measured in the unit of time [cf. Hartshorne 1933, as cited in: Rykiel 1991; 2006; Bartnik 2009; Gorzym-Wilkowski 2005; Yuill 1965, Komornicki 1999, as cited in: Ciok. 2004]. It should be noted in this context that the functions of national borders as well as their degree of formalisation and permeability are not constant, one example of which is the change of national borders within the European Union and the Schengen Area. As the permeability of a national border increases and the degree of its formalisation 6

7 decreases, the free movement of people, goods, services and capital, is intensified [cf. Balawajder and Grochalski 2010; Wiktor 2005; Szachoń-Pszenny 2011]. It is also vital to create stable conditions for cross-border economic activity and trade as well as to remove trade barriers through regulations at a supranational level, an excellent example of which are the objectives of the Single European Market, customs unions and free trade areas [cf. Nowak-Far 2013; Małuszyńska and Gruchman (ed.) 2012; Barcz, Kawecka- Wyrzykowska and Michałowska-Gorywoda 2012; Wiktor 2005]. As a result the development of socio-economic relations between border regions emerging in the direction, volume and dynamics of the movement of goods, services, workers, capital and payment runs. Taking into account the fact that backcountry areas, dispersed settlement areas and cross-border regions might occur in borderland [see Sanguin 1983, as cited in Rykiel 1991; Bański et al. 2010], the concept of the cross-border region should also include occupancy levels of the areas of investigation. As the formalisation of a national border decreases the population may grow and become more dense in the border regions because then a national border stops functioning as a dividing line and a borderline as a buffer zone [Raczyk, Dołzbłasz and Leśniak-Johann 2012; Sanguin 1983, Vallusi 1976 as cited in: Rykiel 1991; Gorzelak and Krok, (ed.) 2006; Krok and Smętkowski (ed.) 2006]. On the other hand, as the population and socio-economic activity grow as a result of the increasing number of investments in the border region, the level of spatial development may be stepped up [cf. Bański et al. 2010]. What is also significant is the degree of the infrastructural cohesion of the border areas visible in the quality of infrastructure and the number of rail, road, maritime, river and air links between border regions. It might be expected in this context that border regions i.e. Frankfurt (Oder) and Słubice, Guben-Gubin, Görlitz-Zgorzelec and Česky Těšin, and Cieszyn as a result of easing formalisation and increasing permeability of the national border may operate as bipolar circuits (see Figure 2) both with regard to settlement patterns, planning and the implementation of spatial development as well as socio-economic development [cf. Jakubowicz and Ciok 2003; Zioło 2003]. Figure 2. Constitutive phases of bipolar circuit Source: [Zioło 2003, p. 33]. 7

8 Another vital factor determining the integration process of border regions and delimitation of the cross-border region is the institutionalised approach towards cross-border cooperation [cf. Borys 1999a; 1999a; Hrbek et al. 1995; Dobrowolski and Łata 2002]. In that regard, it must be observed that it is a mistaken hypothesis to state that the high level of institutionalisation of cross-border cooperation occurs only within the framework of Euroregional structures [see Miszczuk 1998; Greta 2008; Małuszyńska and Gruchman (ed.) 2012; Białobrzeska and Kisiel 2003; Koćwin 2001; Klasik andi Milerski (ed.) 2001; Kosiedowski (ed.) 2009; Solarz 2009a; 2009b]. It results from the fact that institutionalisation of cross-border cooperation involving setting up associations and working groups, occurs also outside Euroregions. A prominent example being European Grouping of Territorial Cooperation [see Rozporządzenie (WE) nr 1082/2006] and institutional cross-border cooperation in Polish-German border area between Frankfurt (Oder) and Słubice in terms of convening joint sessions of both city councils as well as establishing in 2010 a joint institution known as Frankfurt-Słubice Cooperation Centre [Słubicko-Frankfurcki Plan Działania 2010; Słubicko-Frankfurckie Centrum Kooperacji 2012]. By contrast, the intensity of cross-border cooperation depends on the areas to which this cooperation is extended. In this aspect, first type of cross-border cooperation is expected to be a cultural cooperation related to the possibility of crossing the border and culture diffusion. This is all the more important since a borderland is a culturally diverse zone [Białobrzeska and Kisiel 2003; Roszkowska and Roszkowski 2007]. Political cooperation and sharing good practices on local management may be another stage of the cross-border cooperation. The highest form of the cross-border cooperation, which requires not only local but also national and supranational regulation, is socio-economic cooperation of local authorities and economic entities [cf. Balawajder and Grochalski 2010]. The basis for the concept of border regions integration and cross-border region depiction is the typology of border regions by Oscar J. Martinez [1994] (see section 1) presented in this article. With reference to the illustrated typology (see Figure 1) it might be assumed that the decrease in formalisation and increase of the permeability of the national border leads to the enhancement of cross-border cooperation, which has a bearing on the development of socio-economic links between border regions. On the other hand, the increased number of socio-economic links and institutionalisation of the cross-border cooperation might have an impact on the building of a socio-economic space manifesting 8

9 itself in joint management, joint institutions of cross-border nature, creating joint development policies as well as forming cross-border labour and education markets. It follows from the foregoing considerations and analysis of the literature that the integration of border regions and the level of socio-economic dependence might be subject to socio-economic, cultural or institutional factors. Formalisation, permeability of a national border and the condition of international relations, are also of interest. It should, nevertheless, be noted that the growth of cross-border cooperation as a result of changing of formalisation degree and permeability of the national border, is possible because of actions taken at national, supranational and local levels. Actions taken at a local level are, in turn, subject to the relevant rules and relations at national and supranational levels. Thus, institutional bottom-up actions should be based on national and supranational rules. The status and course of the national border together with the degree of its formalisation and permeability are examples of such rules. The competence of local government to engage in cross-border cooperation may be equally important. Thus, it may be assumed that the integration of border regions is highly dependent on independent factors regulated at national and supranational levels and dependent factors resulting directly from regional and local levels. Independent factors may include formalisation degree, permeability of national border, acceptance of the course and status of national border and geopolitical relations. Dependent factors, on the other hand, may involve ethnic/cultural relations and relationships, degree of cross-border cooperation and its institutionalisation, taking joint initiatives, socio-economic cooperation manifesting itself in trade and trading of capital and services [Gruchman et al. 2003], commuting to work or school on a daily basis, service providers, cultural institutions, growth of infrastructure, starting up cross-border business activity or spatial planning intensification. That as a result cross-border region is the subsequent and more developed type of a border region. It is a result of highest integration of border regions after four types of regions described by Martinez [1994] (see section 1). At the same time when borderlands interactions takes place the border regions evolve from alienated border regions through coexistent regions, interdependent regions and integrated border regions to cross-border regions because of increase of cross-border cooperation and socio-economic links. Such a region may have features of a bipolar system. A system, whose components are characterised by various relations of internal and external nature. Relations of internal nature involve mutual links of border regions. External relations, on the other hand, manifest 9

10 Socio-economic criterium Dependent criteria Institutional criterium Cultural criterium National border criterium Independent criteria International relations criterium alienated border regions coexistent border regions interdependent border regions integrated border regions cross-border region themselves in links with external environment at local, regional and national levels, and also with international environment [cf. Zioło 2003; Jakubowicz and Ciok 2003]. Thus, the concept depicts cross-border region as a process consisting of at least two integrated border regions. Such a hypothesis precludes, at the same time, the possibility of demarcating cross-border region based on selective and subjective delimitation criteria i.e. direct contact of the regions as a consequence of being located at a national border [cf. Wróblewski 2013]. Summary of evolution of border regions, increase of integration and the set of criteria that may help to define each border region is presented in the Table 1. Table 1. Stages of border regions integration Confirmed course and status of national border X X X X Geopolitical relations between the countries High formalisation of national border X X X Medium formalisation of national border X Low formalisation of national border X Permeability of national border Attitude of one community towards the other community at the other side of national border Intensity of contacts between populations Degree of cultural diffusion Institutional cross-border cooperation based on the rule of joint preparation, joint implementation, joint staff and joint financing Socio-economic links and relations Degree of cross-border labour market formation Degree of cross-border education market formation Infrastructural cohesion

11 X non-gradable characterisc 1 gradable characteristic Intensity of characteristic: Source: Own work. Summary The concepts of the cross-border region presented in the literature on this subject do not identify clear delimitation criteria and characteristics of a cross-border region. At the same time, these criteria are adopted selectively and subjectively by many authors. However, the new forms of cross-border cooperation and the increase of links between border regions call for the re-analysis of the literature on cross-border cooperation, border theory, border regions and areas as well as borderland for the purpose of capturing the essence of cross-border region and indicating how such a region may be formed. As a consequence, consideration should be given to defining the cross-border region as a highest form of border regions integration resulting from cross-border cooperation, formalisation, and permeability of the national border with the possibility of changing its function, and the increase of socio-economic links between border regions. References Balawajder G., Grochalski M.S., 2010, Raport z badań. Granice w Unii Europejskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole. Bański J., Dobrowolski J., Flaga M., Janicki W., Wesołowska M., 2010, Wpływ granicy państwowej na kierunki rozwoju społeczno-gospodarczego wschodniej części województwa lubelskiego, Studia Obszarów Wiejskich tom XXI, Wydawnictwo Bernardinum, Warszawa. Barcz J., Kawecka - Wyrzykowska E., Michałowska-Gorywoda K., 2012, Integracja europejska w świetle Traktatu z Lizbony. Aspekty ekonomiczne, PEW, Warszawa. Bartnik A., 2009, Granica newralgiczny punkt w relacjach meksykańsko-amerykańskich, [in:] K. Derwich (ed.), Meksyk w XXI wieku. Polityka społeczeństwo-gospodarka, Studia Latynoamerykańskie Uniwersytetu Jagiellońskiego, Universitas, Kraków. Białobrzeska R., Kisiel R., 2003, Współpraca transgraniczna wschodnich regionów Polski, Wydawnictwo UWM, Olsztyn. 11

12 Borawska-Kędzierska E., Strąk K., 2011, Przestrzeń Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zarządzanie granicami, polityka wizowa, azylowa i imigracyjna, Tom XI, Część 2, Wydanie 2 zmienione, Instytut Wydawniczy EuroPrawo, Warszawa Borys T., 1999a, Problemy statystyki transgranicznej, Wiadomości Statystyczne, nr 9. Borys T., 1999b, Węzłowe problemy statystyki transgranicznej, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków.Chądzyński J., Nowakowska A., Przygodzki Z., 2007, Region i jego rozwój w warunkach globalizacji, Wydawnictwo CeDeWu, Warszawa. Ciok S., 2004, Pogranicze polsko-niemieckie. Problemy współpracy transgranicznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław. Czarczyńska A., Śledziewska K., 2003, Teoria integracji europejskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa Dobrowolski P., Łata M., 2002, Wielki Region Saar-Lor-Lux. Przykład współpracy transgranicznej w Europie, ATLA 2, Wrocław. Domański R., 2002, Gospodarka przestrzenna, PWN, Warszawa. Europejska Karta Samorządu Terytorialnego z dnia 15 października 1985 r., Dz. U. z 1994 r., nr 124, poz Europejska Karta Regionów Granicznych i Transgranicznych podpisana 20 listopada 1981 r., Stowarzyszenie Europejskich Regionów Granicznych, dostęp 17 kwiecień 2013, <http://www.ukie.gov.pl/hlp/files.nsf/0/5e37b3bc73ff3c33c1256e f1/$file/ karta.pdf>. Europejska Konwencja Ramowa o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi z dnia 21 maja 1980 r., Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz Gorzelak G., Krok K. (ed.), 2006, Nowe granice Unii Europejskiej - współpraca czy wykluczenie?, Wydawnictwo Scholar, Warszawa. Gorzym-Wilkowski W.A., 1999, Tworzenie regionu transgranicznego w warunkach niepełnej przenikalności granicy: polsko-białorusko-ukraiński obszar przygraniczny, w: J. Kitowski (ed.), Problematyka geopolityczna Europy Środkowej i Wschodniej, Wydział Ekonomiczny Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Rzeszowie, Rzeszów. 12

13 Greta M., 2008, Transborder cooperation, euroregion and EU regional policy in the context of Lisbon Strategy (selected examples of polish euroregions), Technical University of Lodz, Monographs, Lodz. Gruchman B., Łaźniewska E., Parowicz I., Kötzle A., Huskobla G., Osiecka A., 2003, Korzyści lokalizacji i kooperacji przedsiębiorstw na pograniczu polsko-niemieckim, [in:] R. Barczyk (ed.), Rozwój gospodarczy i rozwój przedsiębiorstw na pograniczu polskoniemieckim w procesie integracji Polski z Unią Europejską, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań. Hładkiewicz H., Bednarski R., 2000, Region, regionalizm, transgraniczność, w: R. Woźniak (ed.), Ekologia pogranicza, Instytut Badań i Ekspertyz Naukowych w Gorzowie Wielkopolskim, Gorzów Wielkopolski-Łagów Lubuski. Hrbek R., Knipping F., Püttner G., Sturm R., 1995, Grenzüberschretende und interregionale Zusammenarbeit in eine Europa der Regionen, Nomos, Baden-Baden. Jakubowicz E., Ciok S., 2003, Wybrane problemy układów bipolarnych w sieci osadniczej, [in:] Z. Zioło (ed.), Bipolarny rozwój aglomeracji kierunki rozwoju układów bipolarnych, Biuletyn Polskiej Akademii Nauk. Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju. Zeszyt 209, Warszawa. Kawałko B., 1997, Stymulowanie rozwoju w regionie transgranicznym, Gospodarka Narodowa, nr 6. Klasik A., Milerski O. (ed.), 2001, Górny Śląsk i Północne Morawy jako silny region transgraniczny Europy Środkowej, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego, Katowice. Koćwin L., 2001, Transgraniczne polsko-niemieckie powiązania w procesie kształtowania jedności europejskiej, w: J. Holzer, J. Fiszer (ed), Rola Niemiec w procesie integracji Polski z Europą, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa. Korenik S., 2011, Region ekonomiczny w nowych realiach społeczno-gospodarczych, Wydawnictwo CeDeWu, Warszawa. Kosiedowski W. (ed.), 2009, Pogranicze w trakcie przemian. Rozwój i współpraca transgraniczna regionów Polski Wschodniej i państw sąsiednich w kontekście integracji europejskiej, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń. Krok K., Smętkowski M. (ed.), 2006, Cross-border co-operation of Poland after EU enlargement: focus on the eastern border, Wydawnictwo Scholar, Warszawa 13

14 Małuszyńska E., Gruchman B. (ed.), 2012, Kompendium wiedzy o Unii Europejskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. Martniez O.J., 1994, Border people. Life and socjety in the U.S. Mexico borderlands, The University of Arizona Press, Tucson. Miszczuk A., 2008, Region transgraniczny jako przedmiot badań geograficznoekonomicznych (na przykładzie Euroregionu Bug), [in:] S. Ciok, J. Łoboda (ed.), Studia Geograficzne LXIX, Przekształcenia regionalnych struktur funkcjonalno-przestrzennych, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław. Nowak-Far A., 2013, Prawo i ekonomia rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, Wydawnictwo Poltext, Warszawa. Praktisches Handbuch zur Grenzübergreifenden Zusammenarbeit, 2000, Europäische Kommission, Arbeitsgemeinschaft Europäischer Grenzregionen, Gronau. Protokół Dodatkowy do Europejskiej konwencji ramowej o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi z dnia 9 listopada 1995 r., ETS nr 195. Rozporządzenie (WE) nr 1082/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT), L 210/19, Raczyk A., Dołzbłasz S., Leśniak-Johann M., 2012, Relacje współpracy i konkurencji na pograniczu polsko-niemieckim, Wydawnictwo Gaskor, Wrocław. Roszkowska L., Roszkowski R., 2007, Rozwój współpracy transgranicznej na granicach Polski na przykładzie Euroregionu Pradziad, Stowarzyszenie Gmin Polskich Euroregionu Pradziad, Prudnik. Rykiel Z., 1991, Rozwój regionów stykowych w teorii i w badaniach empirycznych, Prace habilitacyjne, Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, Ossolineum, Wrocław. Rykiel Z., 2006, Podstawy geografii politycznej, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa. Słubicko-Frankfurckie Centrum Kooperacji. Plan pracy na rok 2012, 2012, dostęp 18 kwietnia 2013, <http://www.frankfurtslubice.eu/files/files/arbeitsplan_2012_09_01_12_pl.pdf>. Słubicko-Frankfurcki Plan Działania Załącznik do Uchwały Nr XLIX/476/10 Rady Miejskiej w Słubicach z dnia 29 kwietnia 2010 roku, 2010, dostęp 18 kwietnia 2013, <http://www.frankfurt-slubice.eu/files/files/slubicko-frankfurcki_plan_dzialania.pdf>. 14

15 Solarz P., 2009a, Euroregiony pogranicza niemiecko-francuskiego i niemiecko-polskiego w procesie integracji europejskiej, Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie, Warszawa. Solarz P., 2009b, Współpraca transgraniczna jako czynnik procesu integracji europejskiej, Wydawnictwo Vizja Press&IT, Warszawa. Szachoń-Pszenny A., 2011, Acquis Schengen a granice wewnętrzne i zewnętrzne w Unii Europejskiej, Wydawnictwo ARS BONI ET AEQUI, Poznań. The Schengen acquis - Convention implementing the Schengen Agreement of 14 June 1985 between the Governments of the States of the Benelux Economic Union, the Federal Republic of Germany and the French Republic on the gradual abolition of checks at their common borders, OJ L 239, , p Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dz.U. C 115/47 z dnia Traktat między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, podpisany w Bonn dnia 17 czerwca 1991 r., Dz. U. z 1992 r., nr 14, poz. 56. Umowa między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o polsko-niemieckiej współpracy młodzieży, sporządzona w Bonn dnia 17 czerwca 1991 r., Dz. U. z 1994 r., nr 3, poz. 12. Wiktor W. J., Rynek Unii Europejskiej. Koncepcja i zasady funkcjonowania, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków Wróblewski Ł., 2013, Koncepcja regionu transgranicznego, [in:] E. Gołembska (ed.), Gospodarka globalna. Technologia. Społeczeństwo, Studia Doktorantów, nr 12, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań. Zioło Z., 2003, Model funkcjonowania układu bipolarnego, w: Bipolarny rozwój aglomeracji kierunki rozwoju układów bipolarnych, Z. Zioło (ed.), Biuletyn Polskiej Akademii Nauk. Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju. Zeszyt 209, Warszawa. 15

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność PROGRAM OF BACHELOR STUDIES Graduate profile Graduate has a general theoretical knowledge in the field

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland

ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland OECD Przegląd krajowej polityki miejskiej National Urban Policy Review of Poland 17-19 19 March 2010 ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland Zygmunt Ziobrowski Instytut Rozwoju Miast The

Bardziej szczegółowo

ASTERN BORDERIAND OF ENLARGED EUROPEAN UNION

ASTERN BORDERIAND OF ENLARGED EUROPEAN UNION ASTERN BORDERIAND OF ENLARGED EUROPEAN UNION COMPETITIUENESS FACTORS Editedby Eufemia Teichmann WARSAW SCHOOL OF ECONOMICS WARSAW 2006 Spis treści Przedmowa 9 Część I CZYNNIKI I OGRANICZENIA KONKURENCYJNEGO

Bardziej szczegółowo

Aglomeracje miejskie w Polsce na przełomie XX i XXI wieku

Aglomeracje miejskie w Polsce na przełomie XX i XXI wieku I NSTYTUT GEOGRAFII I GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ W YŻSZEJ SZKOŁY GOSPODARKI W BYDGOSZCZY Aglomeracje miejskie w Polsce na przełomie XX i XXI wieku Problemy rozwoju, przekształceń strukturalnych i funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ OBSZARÓW MIEJSKICH W KRAJACH CZŁONKOWSKICH UE W LATACH 2014-2020 29 września 1 października 2015 r. Sesja warsztatowa - Zintegrowane Strategie Miejskie tworzenie i realizacja Tworzenie

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

The average number of people in a household receiving social benefits in relation to the average number of persons per household

The average number of people in a household receiving social benefits in relation to the average number of persons per household CENTRAL STATISTICAL OFFICE STATISTICAL OFFICE IN KATOWICE Sustainable Development Indicators. Regional module The average number of people in a household receiving social benefits in relation to the average

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic of Poland

An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic of Poland Państwowa Inspekcja Pracy Annotation Główny Inspektorat Pracy ul. Barska 28/30 02-315 Warszawa Rzeczypospolita Polska Polska An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

raca Polaków w Niemczech

raca Polaków w Niemczech Edward Marek raca Polaków w Niemczech P ółtora wieku emigracji zarobkowej Warszawa 2008 3 Spis treści WPROWADZENIE... 9 Rozdział pierwszy WYCHODŹSTWO ZAROBKOWE POLAKÓW DO NIEMIEC DO ZAKOŃCZENIA I WOJNY

Bardziej szczegółowo

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates Call 2013 national eligibility criteria and funding rates POLAND a) National eligibility criteria Funding Organisation National Contact Point National Center for Research and Development (Narodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Metropolization : Local Development and Government in Poland

Metropolization : Local Development and Government in Poland Metropolization : Local Development and Government in Poland Lydia COUDROY DE LILLE Université Lumière-Lyon 2 & Centre Géophile - Ecole Normale Supérieure de Lettres et Sciences Humaines de Lyon OCDE-

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek Forma studiów Poziom kwalifikacji Rok Semestr Jednostka prowadząca Osoba sporządzająca Profil Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 25 March 2014. 8148/14 Interinstitutional File: 2014/0011 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 25 March 2014. 8148/14 Interinstitutional File: 2014/0011 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 25 March 2014 8148/14 Interinstitutional File: 2014/0011 (COD) CLIMA 30 ENV 318 MI 307 IND 117 ENER 142 ECOFIN 305 TRANS 175 COMPET 191 CODEC 893 INST 173 PARLNAT

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Global Marketing on the study program: Management I. General information 1. Name

Bardziej szczegółowo

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Polandchallenges in Clinical Trials Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Poland- legislation 1996-2003 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r o zawodach lekarza i lekarza dentysty, z

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

Rynki zagraniczne dla polskiego biznesu

Rynki zagraniczne dla polskiego biznesu INSTYTUT BADAŃ RYNKU, KONSUMPCJI I KONIUNKTUR Rynki zagraniczne dla polskiego biznesu Kraje Azji Korea Południowa, Malezja, Wietnam WARSZAWA 2011 3 Spis treści Wstęp... Rozdział 1 Wybrane kraje Azji krótka

Bardziej szczegółowo

Umowa o współpracy ponadnarodowej

Umowa o współpracy ponadnarodowej Wzór minimalnego zakresu umowy o współpracy ponadnarodowej w ramach PO KL Umowa o współpracy ponadnarodowej Nazwa Programu Operacyjnego w Polsce: : Numer i nazwa Priorytetu: Numer i nazwa Działania: Numer

Bardziej szczegółowo

Ewa Pancer-Cybulska, tukasz Olipra, Leszek Cybulski, Agata Suröwka TRANSPORT LOTNICZY A REGIONALNE RYNKI PRACY W POLSCE THE IMPACT OF AIR TRANSPORT

Ewa Pancer-Cybulska, tukasz Olipra, Leszek Cybulski, Agata Suröwka TRANSPORT LOTNICZY A REGIONALNE RYNKI PRACY W POLSCE THE IMPACT OF AIR TRANSPORT Ewa Pancer-Cybulska, tukasz Olipra, Leszek Cybulski, Agata Suröwka TRANSPORT LOTNICZY A REGIONALNE RYNKI PRACY W POLSCE THE IMPACT OF AIR TRANSPORT ON REGIONAL LABOUR MARICETS IN POLAND jt^l Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Implementation of the JEREMIE initiative in Poland. Prague, 8 November 2011

Implementation of the JEREMIE initiative in Poland. Prague, 8 November 2011 Implementation of the JEREMIE initiative in Poland Prague, 8 November 2011 Poland - main beneficiary of EU structural funds - 20% of allocation within cohesion policy (EUR 67 bln) Over EUR 10 bln of NSRF

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 14 grudnia 2012 r. Poz. 1408 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 4 grudnia 2012 r.

Warszawa, dnia 14 grudnia 2012 r. Poz. 1408 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 4 grudnia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 14 grudnia 2012 r. Poz. 1408 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie certyfikatu

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Białystok Poznań 2009 3 copyright by: Fundacja Ekonomistów Środowiska i Zasobów

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Wiejskie organizacje pozarządowe

Wiejskie organizacje pozarządowe Wiejskie organizacje pozarządowe Rural Non-Governmental Organisations Editor Maria Halamska Institute of Rural and Agricultural Development Polish Academy of Sciences Warsaw 2008 Wiejskie organizacje pozarządowe

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rozdział I. Rozdział II. Rozdział III

SPIS TREŚCI. Rozdział I. Rozdział II. Rozdział III SPIS TREŚCI Wykaz skrótów i akronimów... 12 Foreword... 15 Wprowadzenie... 17 Rozdział I WEWNĘTRZNE UWARUNKOWANIA SZWAJCARSKIEJ POLITYKI INTEGRACYJNEJ... 23 1.1. Demokracja bezpośrednia... 24 1.2. Federalizm...

Bardziej szczegółowo

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA Atrakcyjne tereny inwestycyjne znajdują się przy ul. Leśnej w Bytomiu, w bezpośrednim sąsiedztwie Alei Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Przeznaczona do sprzedaży uzbrojona

Bardziej szczegółowo

Organisation and organisational structures. dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie www.zysko.

Organisation and organisational structures. dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie www.zysko. Organisation and organisational structures dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie www.zysko.pl The system model by Leavitt Structure Aims and objectives Technology (Administration)

Bardziej szczegółowo

Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) www.viaregiaplus.eu

Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) www.viaregiaplus.eu Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) THE ANALYSIS CONCERNING THE DESIGNATION OF THE ROUTE THAT INTEGRATES THE SOUTH OF THE LOWER SILESIA PROVINCE TOGETHER WITH NORTH - SOUTHLINKS Analiza

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 29 August 2013 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) ENV 782 MAR 119 MI 708 ONU 86 CODEC 1921 INST 459 PARLNAT 214 COVER NOTE from: Polish Senate date

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU

PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Tadeusz Pindór Mariusz Trela PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU Tadeusz Pindór, dr hab. inż. Akademia Górniczo-Hutnicza Mariusz

Bardziej szczegółowo

Galeria Handlowa Starogard Gdański

Galeria Handlowa Starogard Gdański Galeria Handlowa Starogard Gdański Parkridge Retail Miasto Starogard Gdański leży w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego, w pobliżu Borów Tucholskich, nad rzeką Wierzycą na Pojezierzu Starogardzkim.

Bardziej szczegółowo

Customer engagement, czyli klient, który wraca

Customer engagement, czyli klient, który wraca Customer engagement, czyli klient, który wraca Impact Economics Relations Transformation Warszawa, 4 listopada 2015 Kolejność ma znaczenie Put your staff first, customers second, and shareholders third

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND

ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND 2014 WWW.ADVICERO.EU RETAIL MARKET IN POLAND The Polish retail market enjoyed substantial development in recent years and is expected to continue growing in the near

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Brief description of the paper/report. Chain 90% 10% District

Brief description of the paper/report. Chain 90% 10% District Brief description of the paper/report Item Identification Card (IIC) Process Structure Design Produce Deliver Analyse and Understand Chain 90% 10% District Argument Supply Chain Planning Process. Proces

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL. June 2013

Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL. June 2013 Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL June 2013 KEY FACTS ON THE SECTOR KEY FACTS ON THE SECTOR 110 000 No. of employees in foreign capital BPO/ITO, SSC and R&D centres

Bardziej szczegółowo

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Jan Cetner Kazimierz Dyguś Marta Ogonowska Jerzy Wojtatowicz METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

Proposition of a diploma seminar for students of Bachelor s Program in International Business

Proposition of a diploma seminar for students of Bachelor s Program in International Business Faculty of Economic Sciences (academic year of 2014/2015) Proposition of a diploma seminar for students of Bachelor s Program in International Business Departments Department of Economic Policy and European

Bardziej szczegółowo

POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU

POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU by Marek Oppeln-Bronikowski, 17 of March 2005, Brussels POLISH ECONOMICAL SITUATION POLISH ECONOMICAL SITUATION REAL ECONOMY: YEAR GDP CPI year-end Investment

Bardziej szczegółowo

Iwona Nurzyńska. Fundusze Unii Europejskiej a system finansowania inwestycji ze środków publicznych w Polsce

Iwona Nurzyńska. Fundusze Unii Europejskiej a system finansowania inwestycji ze środków publicznych w Polsce Iwona Nurzyńska Fundusze Unii Europejskiej a system finansowania inwestycji ze środków publicznych w Polsce Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk Warszawa 2011 Iwona Nurzyńska European

Bardziej szczegółowo

Your bridge to opportunities+

Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV 64,000 sqm warehouse space in strategic location Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV Wrocław, ul. Kwiatkowskiego Goodman Wrocław IV Wrocław, Kwiatkowskiego Street Zbliż

Bardziej szczegółowo

Operating as if it was one common city Cross Border Cooperation on common infrastructure in the Twin City of Frankfurt (Oder) & Słubice

Operating as if it was one common city Cross Border Cooperation on common infrastructure in the Twin City of Frankfurt (Oder) & Słubice Operating as if it was one common city Cross Border Cooperation on common infrastructure in the Twin City of Frankfurt (Oder) & Słubice Sören Bollmann, Head of Frankfurt-Slubice Cooperation Center and

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business Goodman Poznań Airport ul. Batorowska 35, 62-081 Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo

POLAND TENDER. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY

POLAND TENDER. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY POLAND TENDER Złotów: Usługi kominiarskie wykonywane w budynkach administrowanych przez Miejski Zakład Gospodarki Lokalami w Złotowie Numer ogłoszenia: 422442-2009; data zamieszczenia: 09.12.2009 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Redakcja Robert Karaszewski Anna Paluszek Spis treści Wstęp Janina Ochojska... 7 Robert Karaszewski... 11 I. Pierwsze refleksje Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Wydział Zarządzania Specjalność: Inwestycje Kapitałowe i Strategie Finansowe Przedsiębiorstw Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Michał Goc Praca

Bardziej szczegółowo

Privacy policy. Polityka prywatności. www.wochen-office.com. office@wochen-offce.com 0048 667-352-102 0048 501-059-473

Privacy policy. Polityka prywatności. www.wochen-office.com. office@wochen-offce.com 0048 667-352-102 0048 501-059-473 Privacy policy Polityka office@wochen-offce.com 0048 667-352-102 0048 501-059-473 registration / correspondence address: 05-850 Ożarów Mazowiecki ul. Dmowskiego 70A/37 Polska / Poland The personal / business

Bardziej szczegółowo

The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31]

The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31] The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31] 994. pracy w Polsce do standardów Unii Europejskiej : Część A. Program realizacji badań naukowych i prac rozwojowych 1.01 31.12.2002.

Bardziej szczegółowo

Session 1 :Urban Transport Projects The EU regulatory framework for urban transport projects financed by Structural Funds

Session 1 :Urban Transport Projects The EU regulatory framework for urban transport projects financed by Structural Funds European Commission Direktorate General for Energy and Transport Session 1 :Urban Transport Projects The EU regulatory framework for urban transport projects financed by Structural Funds Seminar on State

Bardziej szczegółowo

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM CHRIS MILNES, HELLENIC ECOTOURISM SOCIETY Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Społeczny

Bardziej szczegółowo

PRACE NAUKOWE. Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Spójność społeczną, gospodarcza i terytorialna w polityce Unii Europejskiej.

PRACE NAUKOWE. Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Spójność społeczną, gospodarcza i terytorialna w polityce Unii Europejskiej. Nr21 PRACE NAUKOWE Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Spójność społeczną, gospodarcza i terytorialna w polityce Unii Europejskiej Redaktor naukowy Ewa Pancer-Cybulska Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

Realizacja systemów wbudowanych (embeded systems) w strukturach PSoC (Programmable System on Chip)

Realizacja systemów wbudowanych (embeded systems) w strukturach PSoC (Programmable System on Chip) Realizacja systemów wbudowanych (embeded systems) w strukturach PSoC (Programmable System on Chip) Embeded systems Architektura układów PSoC (Cypress) Możliwości bloków cyfrowych i analogowych Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko April 22, 2012 Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik Tatrzanski Park Narodowy Director Pawel Skawinski (host) Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for National Parks Jan Reklewski Tatras

Bardziej szczegółowo

Tytuł projektu: Osoby 50 + na rynku pracy Project title: People over 50 on the labour market

Tytuł projektu: Osoby 50 + na rynku pracy Project title: People over 50 on the labour market Dzień dobry Good morning Hyvää huomenta Buenos dĺas Projekt Partnerski Grundtviga Spotkanie w Katowicach 26-29 Listopad 2013 Grundtvig partnership project Kick off meeting in Katowice 26 29 November 2013

Bardziej szczegółowo

PRODUCTION HALL OFFER

PRODUCTION HALL OFFER PRODUCTION HALL OFFER 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Bałtowska 2. Location / Lokalizacja PRODUCTION HALL DATA Town / Street Miasto / Ulica Ostrowiec Świętokrzyski/Bałtowska Street

Bardziej szczegółowo

Procedura oceny wniosków kryteria kwalifikowalności projektów i kryteria oceny

Procedura oceny wniosków kryteria kwalifikowalności projektów i kryteria oceny Procedura oceny wniosków kryteria kwalifikowalności projektów i kryteria oceny Aleksander Kędra Dyrekcja Generalna ds. Badań Naukowych Komisja Europejska Aleksander.Kedra@ec.europa.eu Przygotowanie wniosku

Bardziej szczegółowo

ETHICS IN COACHING. Axiological foundations supporting changes of consciousness

ETHICS IN COACHING. Axiological foundations supporting changes of consciousness ETHICS IN COACHING Axiological foundations supporting changes of consciousness Lidia D. Czarkowska PhD & Bożena Wujec MA Agenda What coaching is and what is not History of Coachig Ethics in coaching Telic

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Huczek Regional policy as an instrument for socio-economic development of Polish regions

Agnieszka Huczek Regional policy as an instrument for socio-economic development of Polish regions Agnieszka Huczek Regional policy as an instrument for socio-economic development of Polish regions Region as a political entity The aim of this article is to try to answer the question if the process of

Bardziej szczegółowo

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Kierunek Elektronika i Telekomunikacja, Studia II stopnia Specjalność: Systemy wbudowane Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE

I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE EU SECURITY AND CRISIS MANAGEMENT FLOOD-2010 ATENEUM UNIVERSITY IN GDANSK P FUNDATION PRO POMERANIA NOTICE NO. 1 I International Scientific Conference EU SECURITY

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers 10-12 milionów Romów w Europie 6 milionów mieszkających w U E Irlandia Polska Republika Czeska Turcja Populacja społeczności romskiej w liczbach Irlandia Polska

Bardziej szczegółowo

Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental Studies

Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental Studies 544524-TEMPUS-1-2013-1-PL-TEMPUS-SMHES Qualifications Frameworks for Environmental Studies at Ukrainian Universities Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK:

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK: Lp. I Introductory module 3 Academic skills Information Technology introduction Intellectual Property Mysterious Code of Science Online surveys Personal growth and social competences in the globalizedintercultural

Bardziej szczegółowo

AIP VFR POLAND AIRAC effective date GRANICE PIONOWE I KLASA PRZESTRZENI VERTICAL LIMITS AND AIRSPACE CLASSIFICATION.

AIP VFR POLAND AIRAC effective date GRANICE PIONOWE I KLASA PRZESTRZENI VERTICAL LIMITS AND AIRSPACE CLASSIFICATION. AIP VFR POLAND VFR R 3.1-1 VFR R 3.1 DELEGACJA SŁUŻB ATS DELEGATION OF ATS 1. DELEGACJA SŁUŻB ATS - CTR HERINGSDORF 1. DELEGATION OF ATS - HERINGSDORF CTR Linia łącząca następujące punkty/the line 53 55

Bardziej szczegółowo

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International Edycja 5. kwiecień 2015 5 th Edition APRIL 2015 Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International The Most Desired Employers 2014 in the Opinion of Professionals

Bardziej szczegółowo

Regionalna polityka innowacyjna w świetle wybranych wtórnych teorii rozwoju regionalnego

Regionalna polityka innowacyjna w świetle wybranych wtórnych teorii rozwoju regionalnego Zarządzanie Publiczne, 4(16)/2011, s. 37 47 Kraków 2012 Published online June 29, 2012 Regionalna polityka innowacyjna w świetle wybranych wtórnych teorii rozwoju regionalnego Arkadiusz Świadek, Marek

Bardziej szczegółowo