Lech Formus WSTĘP Pobrano ze strony: Priorytetem i misją każdej placówki świadczącej usługi edukacyjne, niezależnie od tego czy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Lech Formus WSTĘP Pobrano ze strony: http://autorzy.info/ Priorytetem i misją każdej placówki świadczącej usługi edukacyjne, niezależnie od tego czy"

Transkrypt

1 Lech Formus WSTĘP Pobrano ze strony: Priorytetem i misją każdej placówki świadczącej usługi edukacyjne, niezależnie od tego czy jest ona publiczna czy prywatna, powinna być najwyższa jakość tych usług. Poprzez wysoki poziom kształcenia szkoła wyrabia sobie renomę nie tylko na polu lokalnym, ale również krajowym(a nawet globalnym), gdy absolwenci opuszczający jej mury wykonują podejmowane zadania z najwyższą starannością i dokładnością, dbając o jakość usług. Szkoły policealne mają za zadanie szkolić pod kątem określonych umiejętności, które po zdaniu egzaminu przez absolwenta i uzyskania tytułu technika będzie można bardzo łatwo zweryfikować i określić, na ile placówka ta przygotowała go do pracy. Z kolei prywatne szkoły policealne poza wyżej wymienionymi celami muszą wykazać się dodatkowymi atutami, którymi zachęcą potencjalnych klientów słuchaczy do opłacania czesnego. Uwarunkowaniem osiągnięcia tych celów jest odpowiednie zaprezentowanie placówki oraz jej pracowników poprzez działania promocyjne. Promocja jest ważnym elementem strategii przedsiębiorstwa, decydującym o jego postrzeganiu przez otoczenie bliższe i dalsze. Celem niniejszej pracy jest ocena działań promocyjnych Prywatnego Policealnego Studium Farmaceutycznego (PPSF) w Toruniu.

2 ROZDZIAŁ I Promocja jako ważny instrument strategicznego planu marketingowego

3 1.1 Strategia jako instrument zarządzania instytucją Najogólniej można strategię pojmować jako pewien program danej organizacji(firmy, przedsiębiorstwa), który ma na celu poprzez wykorzystanie posiadanych zasobów uzyskanie zaplanowanych efektów(wyników). Parafrazując K. Obłoja strategia jest rzeczą fundamentalną z punktu widzenia życia i śmierci przedsiębiorstwa, decydującą o jego przetrwaniu 1. Wielu autorów próbowało na swój sposób zdefiniować pojęcie strategii: - Strategia jako wyraz celów długoterminowych przedsiębiorstwa, odpowiadających generalnym kierunkom działania, a także przedstawiających alokację zasobów, jakie są niezbędne do realizacji przyjętych celów A.D. Chandler, - nadrzędny plan, określający korzyści firmy z punku widzenia jej oczekiwań i wyzwań W. F. Gluck; - planowany wynik będący konsekwencją realizacji misji przedsiębiorstwa - P. Wright, Ch. Pringle, M. Kroll; - kombinacja takich czynników jak zasięg, dystrybucja zasobów, kompetencje własne oraz synergia - R.W. Griffin; - szeroki program wytyczania i osiągania celów, a także reakcja w czasie organizacji na otoczenie - J.Stoner, R. Freeman, D. Gilbert. To tylko wybrane definicje obrazujące, jak rozległym pojęciem jest termin strategia oraz zwracające uwagę na jego wieloaspektowość. Strategia to przede wszystkim stałe zadawanie sobie pytań i udzielania odpowiedzi na nie, a następnie takie działania, które będą konsekwencją realizacji tych odpowiedzi. Pytania te mają charakter ogólny, ale odpowiedź jest już kwestią menedżerów i kadry zarządzającej. A oto one: Co organizacja zamierza robić? Co organizacja rzeczywiście robi? Jakie jest jej miejsce w społeczeństwie? Jaka jest jej misja? Co trzeba zrobić, by zrealizować cel(e), a tym samym misję? Oczywiście w gestii odpowiadających leży wybór komu i czemu ma służyć działalność firmy, czy będzie to maksymalizacja zysku czy też satysfakcja klienta lub czy przyświecającemu inne powody. Do ogólnych cech strategii należy zaliczyć : horyzont czasu- odległość od momentu podjęcia działań a zobaczeniem ich efektów skupienie wysiłków na danym zadaniu(jednak w ten sposób ogranicza się zasoby dla innych rodzajów działalności) układ decyzji- stworzenie systemu decyzji wspierających się wzajemnie, a nie wykluczających 1 K. Obłój, Strategia organizacji, Polskie Wyd. Ekonomiczne, W-wa 2001, s. 14

4 wszechobecność- strategia obejmuje szerokie pasmo działań zdolność oceny przez wskaźniki uwzględnienie zasobów konkurencji. Strategia może mieć różne rodzaje : ze względu na kierunek zmian rozwojowe - dowodzi ekspansywności firmy przez inwestycje, udział w rynku, dywersyfikację produkcji stabilizujące - stabilna pozycja firmy w otoczeniu, "gra na zwłokę", oczekiwanie na bardziej sprzyjający moment działania naprawcze- z jednej strony nastawiona na reorganizację(w związku ze stwierdzonymi błędami działania firmy), z drugiej strony ukierunkowana na stworzenia mechanizmów zabezpieczających firmę przed potencjalnymi zewnętrznymi i wewnętrznymi zakłóceniami defensywne - orientacja nastawiona na przetrwanie kombinowane - połączenie powyższych rodzajów strategii ze względu na rynek i produkt (H.I. Ansoff) penetracja rynku - ekspansja rynkowa rozwój rynku - ekspansja rynkowa rozwój produktu - ekspansja technologiczna dywersyfikacja - ekspansja rynkowa i technologiczna ze względu na relacje między przedsiębiorstwami konkurencji (walka, porozumienie, unikanie, ignorowanie) współpracy Strategia jako reakcja na otoczenie oznacza zachowanie się w obliczu działań podjętych przez konkurentów bądź tworzenie relacji między organizacją a jej otoczeniem. Gdy pojmujemy strategię jako sposób postępowania w obliczu problemów, jest to ciąg decyzji w czasie lub też podążanie za opracowanymi wcześniej procedurami powstałymi na podstawie prognoz i zgodnych z ideami organizacji. Strategia to plan działań, polegający na formułowaniu wiązki długookresowych celów przedsiębiorstwa i ich zmianie w zależności od zmian zachodzących w jego otoczeniu, wyborze zasobów i środków niezbędnych do realizacji tych celów oraz sposobów postępowania zapewniających optymalne ich rozmieszczenie i wykorzystanie w celu elastycznego reagowania na wyzwania rynku i zapewnienia przedsiębiorstwu korzystnych warunków egzystencji i rozwoju oraz wzrostu ekonomicznego 2. Strategię oraz decyzje z nią związane podejmuje się na podstawie otoczenia bliższego i dalszego. W przypadku makrootoczenia najpopularniejsza jest analiza 2 W.M. Grudzewski, I.K. Hejduk, 2001 s. 86

5 PEST, zaś w przypadku mikrootoczenia najczęściej używa się analizy tzw. Pięciu Sił Portera. 1.2 Marketing i jego instrumenty Marketing jest czymś odczuwalnym zawsze w procesie kupna sprzedaży. Działania marketingowe wynikają z chęci, a nawet konieczności oferowania coraz większego wyboru produktów lub usług w celu zaspokojenia preferencji potencjalnego nabywcy. Istotą marketingu jest po pierwsze dostosowanie się do życzeń finalnego odbiorcy, a po drugie pobudzanie i rozwijanie jego potrzeb 3. Oznacza to, że warto wiedzieć co produkować, by móc to potem z zyskiem sprzedać. Z drugiej strony powodzenie i sukces mogą zależeć od umiejętności sprzedaży i wpojeniu przekonania, że właśnie to co firma produkuje jest potrzebne. Dawniej przedsiębiorstwa koncentrowały swoje wysiłki głównie na wytwarzaniu produktu, niespecjalnie przejmując się klientelą. W późniejszym okresie doszło do zmiany koncepcji i firmy musiały zacząć zastanawiać się, jak sprzedać to co już wyprodukowały i komu. Obecnie mamy do czynienia z kolejną filozofią dotyczącą tego czym jest marketing. Klasyczna definicja ujmuje go jako proces, w którym struktura popytu na dobra i usługi jest antycypowana lub rozszerzana i zaspokajana przez innowację, promocję, sprzedaż i wymianę dóbr i usług 4. Według W. J. Santona marketing jest to system działalności ekonomicznej, która kreuje produkty i usługi, ustala ich cenę, promuje je i sprzedaje dla zaspokojenia potrzeb ich nabywców 5. Bardziej aktualne i bliższy naszym czasom jest pogląd P. Kotlera, który uważał, że marketing jest procesem społecznym i zarządczym, dzięki któremu konkretne osoby i grupy otrzymują to, czego potrzebują i pragną osiągnąć poprzez tworzenie, oferowanie i wymianę produktów mających wartość 6. Można marketing pojmować jako filozofię. W tym wypadku jest to planowanie i realizacja koncepcji, produktów, cen, promocji oraz dystrybucji pomysłów, produktów i usług w celu doprowadzenia do wymiany zapewniającej satysfakcję nabywcom i osiąganie celów przedsiębiorstwu 7. Marketing obecnie jest tak naprawdę systemem, zbiorem elementów wzajemnie powiązanych. Ma on w związku z tym skoordynowany charakter. Współcześnie jest on także interaktywny, polegający na wzajemnym odczytywaniu i interpretowaniu swoich czynów pomiędzy stronami układu. Elementy systemu wynikają bezpośrednio z wymagań nabywcy. Określa je angielska formuła 4C : 3 T. Kramer, Podstawy Marketingu, Polskie Wyd. Ekonomiczne, W-wa Marketing Staff of the Ohio State University: Statement of Marketing Philosophy, Journal of marketing 1965, January, s.43 5 W. J. Santon, Fundamentals of Marketing, McGraw-Hill Inc., New York, 1981, s.4 6 Ph. Kotler, Marketing. Analiza, planowanie, wdrażanie i kontrola, Gebethner i Ska, W-wa 1994, s.6 7 T. Sztucki, Marketing przedsiębiorcy i menedżera, Agencja Wyd. Placet, W-wa 1996, s.39

6 Customer needs and wants potrzeby i wymagania nabywcy, który chce uzyskać możliwie najwyższą wartość tego co kupuje Cost to the customer koszt ponoszony przez nabywcę, który chce wydać jak najmniej Convenience wygoda dla nabywcy, który oczekuje dogodnych warunków dokonywania wyboru i zakupu w odpowiednim dla siebie czasie i miejscach Communication komunikacja z nabywcą, który chce mieć zapewnioną łączność informacyjną z przedsiębiorstwami oferującymi dobra i usługi. Jednak formuła ta z biegiem czasu została wyparta przez koncepcję zintegrowanego zbioru instrumentów marketingowych, nazwanego marketingiem-mix. Jego pierwotne 12 czynników to : produkt, cena, marka, kanał dystrybucji, akwizycja, reklama, promocja, opakowanie, wystawy, usługi, poszukiwanie i analizowanie informacji. I ten pomysł okazał się mieć swojego godniejszego następcę w postaci koncepcji 4P obejmującej rzeczy najistotniejsze, to jest 8 : Produkt produkt i jego wynkowe wyposażenie Price cena i warunki transakcji Produkt distribution (Place) dystrybucja produktu Promotion - Promocja Niektórzy autorzy posuwają się dalej i dodają kolejne punkty : Process - procedury, mechanizmy i wszystkie te działania, dzięki którym świadczy się usługi Personel (People) wszyscy ci, którzy biorą udział w dostarczaniu usług. Oprócz personelu obejmuje klientów Physical Environment otoczenie materialne, w którym organizacja i usługobiorca na siebie oddziałują 9. Szkoła poprzez działania marketingowe zwraca się do wielu grup społecznych 10 : - klientów szkoły: uczniów i ich rodziców - władz oświatowych, samorządowych i państwowych - lokalnej społeczności - potencjalnych sponsorów Wyróżnia się dwa główne podejścia w odniesieniu do klientów: interruption marketing oraz permission marketing, dumnie ochrzczony mianem marketingu nowego millenium. Ten rodzaj skupia się na 3 podstawowych zadaniach: - selekcja osób, które są skłonne do rozmowy i którym warto poświęcić czas - precyzyjna rejestracja tychże 8 T. Sztucki, Marketing przedsiębiorcy i menedżera, Agencja Wyd. Placet, W-wa 1996, s.56 9 P. Zeller, Promocja szkoły w środowisku lokalnym, CODN, 2006, s L. Gawrecki, Promocja placówki edukacyjnej, Oficyna Ekonomiczna Wyd. empi 2, Poznań 2008, s.30

7 - utrzymywanie z nimi długotrwałych i bliskich więzi; rzetelna i użyteczna komunikacja, podtrzymująca dalszy kontakt 11 W przypadku szkoły produktem jest świadczenie nauczania. To wokół niego skupiają się prace dotyczące planowania i rozwoju, ustalenie standardów, asortyment. Należy do tego zagadnienia dodać usługi sportowe, rekreacyjne, porady pedagoga i psychologa, a nawet doradztwo zawodowe. Cena dotyczy pozaplanowych zajęć, tj. język obcy, wycieczka, komitety pedagogiczne i rodzicielskie itp. Jest określana przez czesne oraz różnego rodzaju składki (opłaty rekrutacyjne etc.) w przypadku placówek niepublicznych. Punktem wyjścia są zazwyczaj możliwości nabywcze potencjalnych klientów. Dystrybucja produktu następuje poprzez nauczanie na jednostkach lekcyjnych. Właśnie tam odbywa się proces transportu wiedzy. Kanał dystrybucji ma charakter bezpośredni ze względu na bliskość kontaktu nauczyciela (usługodawcy) z uczniem, słuchaczem, studentem (usługobiorcą). Do dystrybucji naturalnie zalicza się też harmonogram zajęć i przerw. Procesy nauczania są uzależnione od umiejętności nauczyciela i ograniczone poprzez minimum programowe realizowane w danym roku szkolnym/akademickim. Wspomniani nauczyciele wraz z dyrekcją oraz innymi pracownikami stanowią personel placówki świadczącej edukację. Materialnym otoczeniem szkoły są : zajmowany lub wynajmowany budynek z salami lekcyjnymi, sala gimnastyczna, baseny, siłownie, boiska, korty oraz tzw. "przybudówki w postaci magazynów, schowków, parkingów itp. Promocja oznacza wszelkie sposoby komunikacji z otoczeniem. Musi być łącznikiem z pozostałymi cechami; poprzez rzetelną i wiarygodną informację zachęcić do zakupu produktu. W przypadku szkoły chodzi o zwrócenie uwagi kandydata i/lub jego rodziców, gdyż oni podejmują decyzję o uczęszczaniu do tej, a nie innej placówki Pojęcie i istota promocji Termin promocja ma swoje korzenie w łacinie i pochodzi od słowa promoveo. Jest to ogół działań mających na celu zwiększenie popularności oraz upowszechnienie kogoś lub czegoś. Promocję należy aktualnie rozumieć jako jeden z elementów rynkowego zarządzania strategicznego firmy lub instytucji, będący jednocześnie elementem marketingu. Ten termin może mieć dwa ujęcia : wąskie i szerokie. W ujęciu wąskim są to działania środki, za pomocą których przedsiębiorstwo przekazuje Na rynek informacje charakteryzujące produkt i/lub firmę, kształtuje potrzeby nabywców, pobudza i ukierunkowuje popyt oraz zmniejsza jego elastyczność cenową. Można to ujęcie skojarzyć z popieraniem, lansowaniem, wspieraniem, pobudzaniem. Dołączyć tu można pojęcia aktywizacja sprzedaży, oddziaływanie na rynek. Fachowo określił to H. Meffert jako :tuba marketingu 13. Ujęcie szerokie również posiada swoje liczne 11 W. Jankowski, Sam na sam z klientem, Businessman Magazine, 2001 nr L. Gawrecki, Promocja s H. Meffert, Marketing. Grundlagen der Absatzpolitik, Gabler, Wiesbaden 1986, s. 446

8 synonimy, takie jak komunikacja marketingowa czy też polityka komunikacyjna przedsiębiorstwa z rynkiem. Zahacza w pewnym stopniu o badania marketingowe, w oparciu o które następuje sprzężenie zwrotne ze strony przedsiębiorstwa do obiektów tychże badań. Promocją jest jednak komunikacja, która wynika z realizacji celów firmy i poprzez swoje instrumenty realizuje proces sprzedaży. Pogląd ten czytelniej zobrazował J. Wiktor, uznając promocję za wynikający z wymagań rynku współcześnie swoisty dialog pomiędzy przedsiębiorstwem i potencjalnymi nabywcami, realizowany z jednej strony przez działania informacyjno-nakłaniające, a drugiej jako sprzężenie zwrotne pomiędzy odbiorcą i nadawcą przekazu, czyli oferty przedsiębiorstwa 14. To dualne rozumienie promocji stawia na równość komunikacji z samym marketingiem. Inni autorzy oddzielają te dwie sfery i wyróżniają komunikację promocyjną zmierzającą do pozyskania klienta, będącą syntezą form wykorzystywanych w procesie kształtowania świadomości i zainteresowania istnieniem organizacji i jej usługami, aktywnym zachęcaniem do korzystania z jej usług lub realizowanych przez nią aktywności 15. Podręczny leksykon promocji definiuje ją jako informacyjne wspieranie firmy. Ogół form i środków oddziaływania na rynek występujących w ramach 4 elementów promocji: - public relations - reklamy - akwizycji - bezpośredniego wspierania sprzedaży Istotą promocji jest komunikacja wynikająca z dążenia do celów firmy 16. Leksykon wspomniane wyżej elementy określa jako narzędzia promocyjne, nie utożsamia ich natomiast z samą promocją, uznając ją za termin szerszy, mający charakter holistyczny. Według T. Sztuckiego, promocję usług można określić jako zintegrowane komunikowanie się z otoczeniem w celu kreowania pozytywnego wizerunku organizacji i zachęcania do nabywania jej produktów usługowych, a także pozyskiwanie informacji o popycie i oczekiwaniach rynku. Jednocześnie warunkuje jej skuteczność poprzez trzy podstawowe czynniki: - znajomość nabywców - motywy decyzyjne nabywców - znajomość uprzedzeń danej grupy klientów Jeśli klient odbierze jakiś sygnał, zainteresuje się ofertą, a następnie podejmie działanie, wówczas można mówić o skuteczności promocji 17. Temat promocji w placówkach świadczących usługi edukacyjne podjął L. Gawrecki. Podzielił on promocję szkoły (a raczej jej oferty) na wewnętrzną i zewnętrzną. Promocja wewnętrzna to celowa komunikacja z uczniami, by zachęcić ich do udziału w lekcjach, zajęciach pozaplanowych, socjalnych, rekreacyjnych i sportowych. 14 J. Wiktor, Promocja. System komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem, Wyd. PWN, W-wa 2001, s P. Zeller, Promocja s M. Rydel, Podręczny leksykon promocji, Gdańska Fundacja Kształcenia Menedżerów, Gdańsk 1998, s T. Sztucki, Promocja. Sztuka pozyskiwania nabywców, Placet, W-wa 1999, s. 16

9 Opiera się to na prostym związku między motywacją a efektywnością podjętych wysiłków. Tylko tak można zwiększyć szansę na realizację celu głównego, jakim jest rozwój wychowanków. Trzeba zwrócić uwagę ucznia poprzez oryginalność, niestereotypowość i innowacyjność. Autor podaje przykłady kół literackich, wizyt w kinie i teatrze, kontakty z ludźmi spoza kraju, sekcje sportowe i inne. Z kolei promocja zewnętrzna polega na komunikacji z potencjalnymi klientami i partnerami oraz osobami niezwiązanymi ze szkołą bezpośrednio. Klientami są uczniowie i ich rodzice, partnerami władze samorządowe i ewentualni sponsorzy. Osoby niezwiązane ze szkołą mogą chodzić na promowane przez nią kursy (informatyczne, językowe, zawodowe) lub też korzystać z usług szkolnej kadry (psycholog, pedagog) 18. Dobrze promowana szkoła potrafi nie tylko swoich uczniów skutecznie zaprosić na festyny, targi, pokazy ratownictwa, zawody sportowe i podobne imprezy. Autor porusza kwestię obiektu promocji czy ma być to głównie oferta edukacyjna, czy też pojedyncze oferty. Zwraca uwagę, że reputacja ma wpływ na przyszłe profity, a reputacja ta wynika głównie z jakości proponowanych przez nią usług. Jednak oddzielanie promocji szkoły od promocji pojedynczych usług nie jest sensowne i się po prostu nie opłaca ze względu na konieczność użycia tych samych środków. Żeby szkoła umiała się wypromować, musi przestrzegać pięciu istotnych zasad: - Strategiczny charakter promocji promocja musi wynikać z przygotowanego wcześniej planu - Traktowanie środowiska jako bytu dynamicznego, zmieniającego się - innymi słowy dostosowanie do potrzeb lokalnych, które często bywają zmienne oraz czasem nawet kreowanie tych potrzeb - Dbałość o informację zwrotną ze środowiska umiejętność odczytywania sygnałów ze strony uczniów, rodziców itp. i podjęcie niezbędnych kroków, by zaszły wymagane zmiany - Identyfikowanie się wszystkich pracowników z promowaną placówką począwszy od dyrekcji po pracowników najniższego szczebla szkoła musi stanowić monolit - Oferta dla szerokiego kręgu zainteresowanych większa ilość propozycji wpływa na atrakcyjność i co za tym idzie na ilość zgłoszeń. Odstępstwem jest sytuacja, gdy szkoła promuje się poprzez swoją elitarność i w ten sposób trafia do wąskiej grupy docelowej (np. młodzież uzdolniona muzycznie) 19 Promocja może także mieć swoje miejsce w internecie, znacznie ułatwiając organizacji dostęp do potencjalnych zainteresowanych jej ofertą (ofertami). Treści te mogą być statyczne lub dynamiczne. Część statyczna skupia się na tekście i grafice, natomiast dynamiczna na obrazie i dźwięku. Jako charakterystyczną cechę tej formy podaje się jej interaktywność i niesekwencyjność. Internetowa promocja obejmuje więc : 18 L. Gawrecki, Promocja s Ibidem s.49-50

10 - własne siedlisko WWW (World Wide Web) - przestrzeń reklamową na innych stronach (tzw. banery) - listy wysyłkowe i dyskusyjne - rejestrację w katalogach tematycznych i systemach wyszukiwawczych 20 Zatem oryginalna, profesjonalnie wykonana strona internetowa szkoły, umiejętnie wykorzystująca kombinację w/w czynników staje się potężnym narzędziem promocyjnym. W przypadku realizacji strony również w językach obcych (angielski, niemiecki, rosyjski, hiszpański) staje się nie tylko środkiem przekazu lokalnego, ale już globalnego. 1.4 Cele i funkcje promocji Cel promocji powinien wynikać z misji organizacji i prowadzić pośrednio lub bezpośrednio do realizacji głównego jej celu. Zazwyczaj działania promocyjne realizują cele pośrednie, nie oznacza to jednak że są mniej ważne. Przeciwnie, stanowią one swojego rodzaju fundamenty, w oparciu o które firma buduje swój wizerunek. Z kolei ten przyczynia się do realizacji głównych zamierzeń przedsiębiorstwa. Leksykon promocji z 1998r. podaje, że promocja może pełnić 4 podstawowe funkcje: Po pierwsze informować prezentować dane i parametry Po drugie nakłaniać perswadować i zachęcać do działania Po trzecie utrwalać powodować zapamiętanie informacji lub wizerunku Po czwarte kształcić wzbogacać wiedzę i nakłaniać do zmiany postawy 21 Inny pogląd prezentuje J.W. Wiktor, który zwraca uwagę na większą złożoność funkji promocji, nadając im 3 wymiary (poziomy). Poziom I to funkcja główna, misja promocji. Do poziomu II autor zalicza funkcje podstawowe, tj. informacyjną, perswazyjną i konkurencyjną. Na poziomie III umieszcza funkcje szczegółowe, wyrażające zadania i sposób użycia elementów promocyjnych 22. Funkcja główna to komunikacja, która zapewni trwałą obecność rynkową przedsiębiorstwa. Obecność ta wyraża się nie tylko przez namacalną dostępność produktu, ale również poprzez podmiotowość, instytucjonalność, a najlepszą sytuacją z punktu widzenia organizacji jest postrzeganie jej jako symbolu. Pozwala to zagościć w świadomości odbiorców i dawać podświadome skojarzenia o charakterze pozytywnym M. Rydel, Podręczny s Ibidem s J.W. Wiktor, Promocja. System s J.W. Wiktor, Promocja s. 45

11 Dopiero po niej następują funkcje podstawowe. Autor ma świadomość ich wzajemnego przenikania się i zwraca uwagę na ich umowną strukturę. Funkcja informacyjna jest elementem niezbędnym, który działa na dwóch płaszczyznach: edukacji nabywcy oraz kształtowania świadomości istnienia marki. Właśnie w tym momencie następuje prezentacja tzw. suchych faktów. By bardziej zachęcić do siebie, przedsiębiorstwo używa bardzo często gry słów, tworząc komunikat wyzwalający pewne zachowania, zahaczający czasem nawet o manipulację socjotechniczną. Właśnie to jest zadaniem funkcji perswazyjnej. Jej wyraźna treść może mieć działanie pobudzające, aktywizujące, nakłaniające. Skuteczna perswazja potrafi nie tylko pewne zachowania wywołać, ale też je utrwalić. Proces ten ma miejsce na różnych polach percepcji, takich jak: - ukazywanie potencjalnym nabywcom braków i kształtowanie potrzeb - prezentowanie sposobu ich zaspokojenia - kształtowanie preferencji wyboru potencjalnych nabywców poprzez akcentowanie walorów własnej oferty i dostarczanie im odpowiedniego zestawu przesłanek decyzyjnych i argumentów przemawiających za trafnością decyzji o wyborze produktu organizacji - kształtowanie lojalności wobec firmy, czyli nawiązanie długofalowych relacji przedsiębiorstwa i docelowego segmentu rynku. Natomiast funkcja konkurencyjna to pozacenowe narzędzia rywalizacji. Wiktor podaje za Levittem, że konkurencja już nie dotyczy samych produktów, ale ich dodatków. Walka ta ma miejsce na dwóch płaszczyznach. Pierwsza z nich to suma atrakcyjności i siły przebicia. Druga to negatywne wpływanie na kampanie konkurentów, które zakłóci ich komunikację z rynkiem ( szum komunikacyjny ) 24. Celem ogólnym placówki edukacyjnej jest pozyskanie klienta, w szerokim znaczeniu tego słowa. Nie chodzi bowiem o samych słuchaczy, ale też o potencjalnych sponsorów, władze terytorialne. P Zeller zwraca uwagę na dwa rodzaje celów: cele ogólne i szczegółowe. Te pierwsze skupiają się na ogólnych efektach działania, natomiast te drugie precyzują i konkretyzują działania, które szkoła zamierza podjąć 25. Bardzo czytelnie szczegółowe cele promocji szkoły przedstawił L. Gawrecki. Wypunktował on takie cele jak: - budowanie wizerunku szkoły przyjaznej dla uczniów rodziców oraz środowiska społecznego - wzmacnianie prestiżu oraz znaczenia szkoły w opinii władz samorządowych i oświatowych - zwiększenie liczby uczniów - pozyskiwanie najlepszych nauczycieli - pozyskiwanie sponsorów - wzmacnianie przekonania o trafności wyboru dotyczy nie tylko uczniów i rodziców, ale też innych podmiotów 26. Ponadto, według niego promocja powinna obejmować także wszystkie podmioty, z którymi szkoła współpracuje: - w ramach realizacji swoich celów (policja, służba zdrowia, organizacje społeczne, sąd itd.) oraz 24 Ibidem s P. Zeller, Promocja s L. Gawrecki, Promocja s.45-47

12 - dla pozyskania dodatkowych środków finansowych (sponsorzy) Instrumenty promocji Każdy element zestawu promocyjnego, wynikającego z planu marketingowego jest instrumentem składowym, który w połączeniu z innymi da efekt synergii. Do tego zestawu czynników należą, zdaniem T.Sztuckiego: Reklama (advertising) bezosobowy przekaz promocji rozpowszechniany głównie za pomocą masowych środków przekazu, mający na celu ukształtowanie obrazu produktu w świadomości nabywców Aktywizacja sprzedaży (sales promotion) zachęcanie do dokonywania zakupu dzięki stwarzaniu nabywcom specjalnych okazji przez dodanie do produktu wartości emocjonalnych i materialnych w ściśle określonym czasie Reklama pocztowa (direct marketing advertising) przekazywanie do domów nabywców ofert, próbek, katalogów, formularzy zamówień, itp. za pośrednictwem poczty reklama zewnętrzna (outdoor advertising) umieszczana na podestach reklamowych, ścianach domów, tablicach ulicznych i przy drogach, na środkach komunikacji miejskiej itp. sprzedaż osobista (personal selling) osobowa forma przekazywania promocji przez pracowników, przedstawicieli, agentów przedsiębiorstwa podczas oferowania, negocjowania i obsługiwania nabywców w działach sprzedaży, magazynach, sklepach, na targach, pokazach, wystawach itp. promocja handlowa (merchandising) zespół środków promocji detalisty oraz środki promocji dostarczane przez producentów i hurtowników, skupione w miejscach sprzedaży detalicznej sponsoring (sponsoring) patronowanie różnym imprezom kulturalnym, sportowym i rozrywkowym, finansowanie popularnych seriali i programów TV itp. będące pośrednią formą popularyzowania produktów sponsora promocja firmy (public relations) zabieganie o przychylną opinię o firmie w jej środowisku zewnętrznym oraz wśród własnych pracowników dla ściślejszego integrowania ich z celami i działalnością przedsiębiorstwa 28. Te ogólne zestawienie pozwala raczej na lakoniczne zrozumienie poszczególnych instrumentów, zwraca jednak uwagę na ich mnogość. 27 L. Gawrecki, Promocja s T. Sztucki, Marketing s.201

13 Narzędzia promocyjne mimo podobieństwa pełnionych funkcji mogą wyróżniać się między sobą pod względem pewnych kryteriów. Są nimi: - charakter oddziaływania promocja osobowa i nieosobowa - podmiot odniesienia nabywcy indywidualni, instytucjonalni, audytorium masowe - stopień dyferencjacji informacji przekazywanych do poszczególnych sektorów rynku informacje zindywidualizowane lub standardowe - wysokość niezbędnych nakładów finansowych - elastyczność działania instrumenty elastyczne lub sztywne - horyzont czasowy oddziaływania okres między działaniem a efektem Wyżej wymienione kryteria mogą być rozpatrywane dopiero po określeniu wstępnej sytuacji, w jakiej znajduje się dana organizacja. Aby zacząć się promować, musi się wstępnie samookreślić. Do tego procesu należy uwzględnić : - wielkość i sytuację ekonomiczną przedsiębiorstwa - przyjęte strategie rozwoju oraz cele długo-, średnio- i krótkoterminowe - rodzaj i charakter rynku, zwłaszcza siłę aktualnych i potencjalnych konkurentów - rodzaj produktu - charakter popytu i jego elastyczność cenową i dochodową Dopiero na bazie tych fundamentów J.W. Wiktor zbudował generalną macierz elementów promocji mix, do której należą przede wszystkim: Public Relations Reklama Promocja osobista Promocja dodatkowa 29 W odniesieniu do placówki edukacyjnej swego rodzaju kontrapunkt przedstawił L. Gawrecki, który wyróżnił: Public Relations Reklamę Promocja osobistą sprzedaż osobistą Promocję sprzedaży Marketing bezpośredni 30 Na wspomniany efekt synergii promocji placówki edukacyjnej składa się pewna kompozycja narzędzi. Można je przedstawić w formie tabeli. Tab 1. Efekt synergii instrumentów promocyjnych szkoły Charakter narzędzia Narzędzie promocji Kategoria narzędzia 29 J.W. Wiktor,, Promocja s L. Gawrecki, Promocja s.51

14 Podstawowe "Drzwi otwarte" Public relations Wspierające Ulotki Reklama Wspierające Plakaty Reklama Wspierające Banery/standy Reklama Wspierające www(internet-p.aut.) Medium informacyjne Wspierające Prezentacje grupowe Sprzedaż osobista Wspierające Pakiety pocztowe Reklama pocztowa Wspierające Informacja prasowa Public relations Źródło: tabela własna na podst. P. Zeller, Promocja szkoły w środowisku lokalnym, CODN, 2006, s Public Relations (PR, publicity) Analiza mikrootoczenia i makrootoczenia pozwala na ich poznanie przedsiębiorstwu i określeniu, czy umiejscowiło się korzystnie. Od wniosków kadry zarządzającej zależy, czy odczytają czynniki jako sprzyjające lub niesprzyjające trwaniu i rozwojowi firmy. Właśnie do łączności z otoczeniem służy public relations, rozumiany jako zespół celowo zorganizowanych działań, zapewniających przedsiębiorstwu systematyczne komunikowanie się z otoczeniem. 31 PR to swego rodzaju most między organizacją i jej otoczeniem, sprzyjający budowie dobrych relacji, by pomóc jej dbać o interesy. Nie chodzi o prezentowanie poszczególnych produktów, ale o przedstawienie wizerunku przedsiębiorstwa, jego misji i roli w procesie zaspokajania potrzeb społecznych. Są to zatem działania skierowane nie tyle do jednostek, ile do większych zbiorowości, tzn. grup społecznych i instytucji, które mogą ułatwić przedsiębiorstwu osiągnięcie jego celów 32. Można PR rozumieć jako kreowanie i dbanie o wizerunek image firmy. Do tego rozumienia dodaje się jeszcze synonimy takie jak: komunikacja bezpłatna, propaganda marketingowa, komunikacja społecznego zaufania 33. I właśnie zaufanie jest w tym wypadku słowem-kluczem stanowiącym o sukcesie i sensowności PR. W przypadku, gdy przynosi on skutki odwrotne do zamierzonych wymusza zmiany w całej kampanii promocyjnej ze względu na jego szeroki zasięg. Inną sytuacją jest ta, podczas której organizacja mówi i głosi prawdy nie o sobie, ale o konkurencji, nadając im pejoratywny wydźwięk. Proces ten jest zwany czarnym PRem (pijarem). Kolejna definicja rozpatruje PR jako rezultat działań, proces zachodzący w umysłach ludzi.( )Jest to po części filozofia, a po części sposób myślenia.( )W tym zakresie uważam PR za sztukę 34. Właśnie tą definicją zainspirowany Był Sam Black najbardziej, gdy stworzył własną, bardziej obrazową tezę: 31 L. Garbarski, I. Rutkowski, W. Wrzosek, Marketing. Punkt zwrotny nowoczesnej firmy, PWE, W-wa 2001, s ; F. P. Seidel, Public relations w praktyce, Felberg SJA Wyd., W-wa T. Kramer, Podstawy marketingu, Polskie Wyd. Ekonomiczne, W-wa 2004, s J.W. Wiktor, Promocja s Charles H. Zeanach An American cororate view a perception

15 Public relations jest nauką, ale też sztuką osiągania harmonii z otoczeniem poprzez wzajemne porozumienie oparte na prawdziwej i pełnej informacji 35. Public relations jest procesem. I jak w każdym procesie, i tu mogą pojawić się przeszkody, komplikacje i błędy. Powstała nawet lista 7 grzechów głównych PR. Należą do niej: Funkcjonalna krótkowzroczność niedocenianie w pełnym zakresie istotnego wpływu PR na zarządzanie Filozofia kurka czyli przekonanie o podjęciu działań dopiero przy pewnej konkretnej potrzebie Niedocenianie konieczności prowadzenia badań Znieczulenie miejscowe - czyli zbytnie skupienie na szczeblu lokalnym Pułapka dobrych wiadomości czyli wiara tylko w dobre wiadomości o sobie Komunikacja jednego strzału niezbyt częste przypominanie istotnych informacji Złudzenie cienia naiwna wiara w możliwość uczynienia firmy niewidzialnej na żądanie 36 Public Relations mimo statusu narzędzia kampanii promocyjnej, samo w sobie dysponuje arsenałem środków przekazu. Tab2. Formy i środki Public Relations Forma PR Przykładowe środki prasowa wywiad, reportaż, rzecznik telewizyjna reportaż, film radiowa reportaż, audycja, wywiad wydawnicza broszury, foldery, ulotki wystawiennicza ekspozycje i wystawy tematyczne pocztowa listy okolicznościowe imprezy konferencje, sympozja zwiedzanie dni otwarte upominkowa gadżety świadczenia darowizny na różne cele sponsorowanie imprez mecze, przedstawienia, festiwale wewnętrzny PR dni firmowe dotacje w zamian za pokazywanie sponsoring logo kluby, stowarzyszenia gromadzenie przychylnych osób Źródło: M. Rydel, Podręczny leksykon promocji, Gdańska Fundacja Kształcenia Menedżerów, Gdańsk 1998, s. 30 Wiele podręczników poświęconych tematyce oświaty zwraca uwagę na istotność PR szkoły (jako budynku, instytucji) oraz związanych z nią ludzi. Niektóre z nich skłaniają się ku tezie, że działania z zakresu promocji publicznej powinny 35 S. Black, Public Relations, przeł Iwona Chlewińska, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2001, s Na podst. J. F. Awad, The Power of Public Relations Praeger, 1985

16 zajmować pierwsze miejsce, gdyż docierają do umysłów ludzkich budując świadomość i zaufanie. Narzędzia PR można zaliczyć do dwóch grup: media relations i klasyczne narzędzia. W przypadku szkoły narzędzia klasyczne to: Drzwi otwarte Zwiedzanie szkoły Akcje organizowane przez szkoły charytatywne, społeczne, ekologiczne, edukacyjne, kulturalne Targi edukacyjne Konkursy Udział w programach i akcjach o różnym charakterze Zewnętrzne stoiska i namioty informacyjne Wewnętrzne stoiska informacyjne Spotkania z zaproszonymi gośćmi Redagowanie własnych wydawnictw Kreowanie specjalnych wydarzeń medialnych Infolinia Materiały multimedialne 37 L. Gawrecki zwraca uwagę, że promocja szkoły ma charakter zewnętrzny dotyczący i nastawiony bardziej rodziców i organy nadzorujące (kontrolujące) oraz wewnętrzny nastawiony głównie na uczniów, ale też na jej pracowników i, co ciekawe, rodziców. Trzecim fundamentem promocji szkoły wymykającym poza sztywne kategorie zewnętrzności i wewnętrzności jest osoba jej dyrektora z całą jego osobowością 38. Istotne w moim przekonaniu jest, by dyrektor był postrzegany jako osoba sukcesu (albo zrównoważonej, rozsądnej stabilizacji) i postrzegał siebie jako ważny element w procesie promocji identyfikował się ze szkołą, ale nie rościł sobie do niej prawa własności. - Image szkoły można zbudować opierając się na następujących zasadach: - Świadome i planowe dążenie do ukształtowania w otoczeniu optymalnego wizerunku szkoły - Wiarygodność wizerunku - Dbałość o dobrą opinię placówki w środowisku - Udział całej społeczności szkolnej w tworzeniu wizerunku - Znaczenie wyglądu zewnętrznego szkoły - Kreacja wizerunku jako proces - Efekt eksplozji 39 polega on na postrzeganiu znajomego miejsca (usługi, produktu) jako bardziej atrakcyjnego 40. Public relations mocno zazębia się z marketingiem i powoduje to możliwość wzajemnego przenikania się tych sfer. S. Black za dobry pomysł uznaje propozycję, by działy marketingu i PR były niezależne od siebie, przy czym marketing zajmuje się dbaniem o marki i znaki towarowe, natomiast nazwa firmy i jej reputacja-image to już działka public relations. 37 P. Zeller, Promocja s L. Gawrecki, Promocja s L. Gawrecki, Promocja s A. Falkowski, Praktyczna psychologia poznawcza: marketing i reklama, GWP, Gdańsk 2002, s. 31

17 1.5.2 Reklama Reklama jest rzeczą znana każdemu, jednak nie wszyscy zdają sobie sprawę, kiedy tak naprawdę mają do czynienia z reklamą. Mniej zorientowani często utożsamiają ją z public relations oraz sponsoringiem, kiedy nie jest to prawda. J. Kall pisze: o reklamie mówimy wówczas, gdy w sposób bezosobowy (bez udziału sprzedawcy) i za pieniądze (w przeciwieństwie do publicity) prezentuje się produkt lub usługę 41. Jako instrument promocyjny reklama jest zobligowania do pełnienia określonych funkcji. Przekazuje informacje o produkcie i przekonuje odbiorców o jego zaletach, wywołuje zainteresowanie towarem, pobudza chęć posiadania i stwarza klimat do realizacji transakcji kupna-sprzedaży 42. Literatura światowa chętnie przyjmuje definicję P. D. Benetta: każda płatna forma prezentacji i promocji idei, dobra lub usługi określona przez sponsora 43. Tak więc reklamę wyróżniają 3 zasadnicze cechy : bezosobowość, płatność i masowość. Reklama nie jest narzędziem idealnym i posiada swoje wady, tj. bezosobowość (niezależnie od wieku, płci, wykształcenia wszyscy odbierają tę samą wiadomość), opóźnienie i wysoka cena w wymiarze bezwzględnym, trudność pomiaru skuteczności. Ponad wadami stoją jednak zalety i korzyści, a tych jest więcej: - zdolność docierania do olbrzymich mas rozproszonych geograficznie adresatów - zdolność do udramatyzowania treści przekazu - pomoc w długofalowym budowaniu wizerunku marki - możliwość wielokrotnego ponawiania reklamy - przekazywanie argumentów w atmosferze pozbawionej presji - możliwość wzmocnienia efektu przekazu - wywarcie pozytywnego wrażenia 44 Bezosobowość reklamy skłania do rozważań na temat, w jaki sposób odbiorca masowy (a więc niekonkretny) przetwarza informacje. Dzieje się to w trzech systemach : - rejestrze sensorycznym - pamięci krótkotrwałej - pamięci długotrwałej Podobnie do publicity, reklama także dysponuje swoistym zestawem środków. Tab 3. Formy i środki reklamy 41 J. Kall, Reklama, Polskie Wyd. Ekonomiczne, W-wa 2002, s T. Kramer, Podstawy s P.D. Benett, Dictionary of marketing terms zaw. w J.W. Wiktor, Promocja. System komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem, Wyd. PWN, W-wa 2001, s J. Kall, Reklama s

18 Forma reklamy Przykładowe środki prasowa ogłoszenie, wkładka, artykuł telewizyjna i filmowa plansza, przeźrocze, film radiowa ogłoszenie, audycja zewnętrzna tablice, gabloty, plansze, szyldy wystawiennicza wystrój stoiska, pokazy, degustacje pocztowa list reklamowy, zaproszenia, wysyłki upominkowa próbka lub miniatura towaru internetowa odnośnik reklamowy, , www wydawnicza broszury, foldery, etykiety, kalendarze Źródło: M. Rydel, Podręczny leksykon promocji, Gdańska Fundacja Kształcenia Menedżerów, Gdańsk 1998, s W odniesieniu do każdej firmy środki te zaczynają mieć charakter bardziej konkretny. Dla placówki świadczącej usługi edukacyjne będą to kolejno: Reklama prasowa ogłoszenie, artykuły sponsorowane, wkładki(inserty), dodatki specjalne, kupony Reklama drukowana ulotka, informator, katalog Reklama średnio i wielkoformatowa plakaty, standy, banery Reklama pocztowa listy teleadresowe 45 Reklama musi być efektem, pochodną przyjętej przez szkołę strategii. Dlatego strategia reklamowa musi uwzględnić: - odbiorców reklamy np. wiek uczniów-kandydatów - cele reklamy np. większy nabór czy elitaryzacja placówki - środki przekazu treści o nich powyżej - zasięg reklamy lokalny, regionalny czy ogólnokrajowy - źródła finansowania budżet szkolny, rada rodziców, środki własne Po uwzględnieniu niezbędnych czynników, należy tak dopasować strategię reklamową, by spełniała następujące warunki: wyróżnienie się wśród reklam innych szkół eksponowanie rzeczywistych walorów (np. dwa języki obce, nowa pracownia informatyczna, nowe laboratorium) eksponowanie korzyści z nauki w wybranej szkole pokazanie przyszłościowych perspektyw posiadanie dowodów uwiarygodniających ofertę przedstawienie prawdziwych danych Sprzedaż osobista 45 P. Zeller, Promocja s L. Gawrecki, Promocja s.60

19 Jest to pojecie utożsamiane ze sprzedażą bezpośrednią. Zachodzi wówczas, gdy procesowi prezentacji towarzyszy werbalny komentarz. Funkcje tej promocji tj. informacyjna, perswazyjna i wizerunkowa mają: - pomóc w podjęciu decyzji - utwierdzić wahających się - przekonać do zmiany poglądów tych, którzy podjęli niekorzystną dla nas decyzję wcześniej Największe znaczenie ma proces wzajemnego komunikowania się 47. W tego typu promocji najważniejsza staje się osoba prezentera i jej język, który musi umiejętnie dostosować do potencjalnego klienta. Pierwszą osobą w placówce edukacyjnej, u której te umiejętności są niezbędne, jest jej dyrektor. Kolejnymi są oczywiście pracownicy faktycznie identyfikujący się z ze szkołą oraz osoby z działu promocji, o ile takowy istnieje. Sprzedaż osobista zachodzi etapowo: określenie szkół i grup uczniów, którzy mogą być zainteresowani rozmowa wstępna w celu rozpoznania szczególnych cech prezentacja oferty wręczanie materiałów informacyjnych utrzymywanie kontaktów z najbardziej zainteresowanymi osobami 48 W procesie bezpośredniego kontaktu klienta można łatwo zrazić poprzez: - unikanie kontaktu - ignorowanie - pokazywanie zniecierpliwienia - niechęć do rozmowy - odnoszenie się do odbiorcy z lekceważeniem - przyjmowanie postawy zamkniętej - nieuważne słuchanie - brak umiejętności odpowiadania na pytania - wprowadzenie w błąd 49 Bezpośredni kontakt nie oznacza od razu spotkania face to face. Można ze swoją ofertą zwrócić się do wybranych grup, by zaoszczędzić na czasie i nie organizować tego typu spotkań dla każdej z nich oddzielnie(jeśli treść przekazu jest zbliżona). Pozwala to jednocześnie na niższy koszt przedsięwzięcia tego typu. Tab 4. Cel i tematyka prezentacji grupowych Odbiorcy prezentacji Cel prezentacji Treść prezentacji Rodzice Zachęcenie rodziców do zapisania swoich dzieci do szkoły, wsparcia inicjatywy itp. Urzędnicy samorządowi zdobycie funduszy, przyjęcie do elitarnego grona, uzasadnienie Główne osiągnięcia, historia, kadra, cele i profil nauczania j.w i/lub problem szkoły, korzyści dla samorządu 47 K. Rogoziński, Nowy marketing usług, Wyd. AE, Poznań 2000, s L. Gawrecki, Promocja s P. Zeller, Promocja s. 135

20 istnienia Urzędnicy Unii Europejskiej j.w. osiągnięcia, historia, kadra, cele i profil nauczania, zasadność przyznania funduszy Uczestnicy konferencji naukowej budowa wizerunku szkoły, pozyskanie cennej wiedzy osiągnięcia, historia, kadra, cele i profil nauczania, nowatorskie rozwiązania Przedstawiciele policji nawiązanie współpracy, główne problemy, możliwości wymiana doświadczeń współpracy Pracownicy szkoły pozyskanie poparcia dla zmian, prezentacja nowych koncepcji problemy szkoły, zmiany, zarządzanie kryzysowe edukacji, konieczność zmian kadrowych Źródło: A. Fazlagić, Marketingowe zarządzanie szkołą, CODN, W-wa 2003, s Promocja sprzedaży Ten rodzaj promocji ma charakter pośredni. Nie mówi on o samym produkcie, ale wskazuje na dodatkowe wartości i korzyści w przypadku wyboru zakupu tu i teraz. Tutaj nacisk jest położony przede wszystkim na krótki czas i maksymalnie szybkie powstanie sprzężenia zwrotnego. Wynika jednak z tego konieczność ograniczenia promocji w czasie, by korzyści przez nią oferowane nie zostały wzięte za stałe dodatki. To właśnie ten rodzaj promocji jest często wykorzystywany w pasażach handlowych i bywa utożsamiany z promocją jako całością. Do promocji sprzedaży należą zatem: opromocje cenowe/rabaty zapis w określonym terminie, namówienie rodzeństwa lub znajomych do zajęć oferowanych przez szkołę onagrody standardowe i limitowane okonkursy np. takie które osobom na podium obniżają czesne o 50%, 30% i 20% oloterie np. posiadacz zwycięskiego kuponu zyskuje uprawnienia do kursu multimedialnego ozwiększenie zakresu oferty dodatkowe, darmowe lekcje lub kursy 50 Należy pamiętać, że krótkotrwała akcja może wzbudzić nieufność niektórych odbiorców (np. myślenie że jedzenie jest tanie, bo przeterminowane itp.) Marketing bezpośredni Jest to ten rodzaj komunikacji, w którym transakcja odbywa się twarzą w twarz przynajmniej takie jest założenie twórców definicji 51. W dobie globalizacji 50 P. Zeller, Promocja s L. Gawrecki, Promocja s.66

Promocja w marketingu mix

Promocja w marketingu mix Promocja w marketingu mix Promocja Promocja- jest procesem komunikowania się przedsiębiorstwa z rynkiem i obejmuje zespół środków, za pomocą których przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje charakteryzujące

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena to pieniądze lub inne środki wymienialne na własność lub użytkowanie produktu lub usługi Dla konsumenta cena to wyznacznik wartości

Bardziej szczegółowo

ZALECANA LITERATURA:

ZALECANA LITERATURA: ZALECANA LITERATURA: Marketing. Sposób myślenia i działania. Red. J. Perenc. Wydawnictwo Naukowe US, Szczecin 2002 A. Smalec, G. Rosa, L. Gracz: Marketing przewodnik do ćwiczeń. Wydawnictwo Naukowe US,

Bardziej szczegółowo

Formy promocji na rynku usług edukacyjnych. Dorota Kalisz

Formy promocji na rynku usług edukacyjnych. Dorota Kalisz Formy promocji na rynku usług edukacyjnych Dorota Kalisz Formy promocji na rynku usług edukacyjnych Definicja promocji marketingowej Co promujemy (produkt/usługa edukacyjna)? Cele promocji (co chcemy osiągnąć?)

Bardziej szczegółowo

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P Marketing-mix Promocja Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) dr Grzegorz Mazurek DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical

Bardziej szczegółowo

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców Sprawy organizacyjne Literatura B. Żurawik, W. Żurawik: Marketing usług finansowych, PWN, Warszawa, 2001 M. Pluta-Olearnik: Marketing usług bankowych, PWE, Warszawa, 2001 Marketing na rynku usług finansowych

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TREŚCI DLA PRZEDMIOTU SPRZEDAŻ W REKLAMIE KLASA 1 TIO, ROK SZKOLNY 2015/2016

ZAKRES TREŚCI DLA PRZEDMIOTU SPRZEDAŻ W REKLAMIE KLASA 1 TIO, ROK SZKOLNY 2015/2016 ZAKRES TREŚCI DLA PRZEDMIOTU SPRZEDAŻ W REKLAMIE KLASA 1 TIO, ROK SZKOLNY 2015/2016 Nr lekcji Temat Osiągnięcia ucznia 1 Lekcja organizacyjna. Zapoznanie z programem i PZO. 2 Produkt w ujęciu marketingowym

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Komunikacja i promocja marketingowa na rynku usług edukacyjnych. Warsztaty

Komunikacja i promocja marketingowa na rynku usług edukacyjnych. Warsztaty Komunikacja i promocja marketingowa na rynku usług edukacyjnych. Warsztaty Przyczyny potrzeby promocji szkoły Rynek usług edukacyjnych zaczyna coraz wyraźniej dawać znać o sobie takŝe na poziomie konkurowania

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI edycja I eliminacje centralne 14 maja 2015 r. 9. Strategia polegająca na zaspokajaniu potrzeb klientów mało wrażliwych na

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Ze wstępu do książki Reklama to nieodłączny element naszego życia codziennego - jest obecna wszędzie (na ulicy, w pracy, w szkole, w

Bardziej szczegółowo

Rynek Budowlany - J.Deszcz 2013-03-02

Rynek Budowlany - J.Deszcz 2013-03-02 Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych RYNEK BUDOWLANY Przedsiębiorstwo na rynku budowlanym Orientacja rynkowa przedsiębiorstwa 1 - Dostosowanie działalności do

Bardziej szczegółowo

MARKETING MIX. OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Kapela. Biała Podlaska 2006-01-18

MARKETING MIX. OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Kapela. Biała Podlaska 2006-01-18 MARKETING MIX OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Kapela Biała Podlaska 2006-01-18 Marketing mix jest jednym z najważniejszych pojęć marketingu. Określa sposób rozplanowania budżetu, tworzy podstawy strategii planu

Bardziej szczegółowo

Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix

Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix Psychologiczne podstawy marketingu Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix Zarządzanie, rok III Magda Andrzejczyk Joanna Bielecka Izabela Grabowska Warszawa 18.03.2014r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Produkty i usługi kulturalne. Odbiorcy, promocja i rozwój

Produkty i usługi kulturalne. Odbiorcy, promocja i rozwój Stowarzyszenie Gmin RP Euroregion Bałtyk Produkty i usługi kulturalne. Odbiorcy, promocja i rozwój Szkolenie dla przedstawicieli instytucji i organizacji kultury z małych miejscowości z terenu Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

Konferencja: EUROPEJSKIE TRENDY W ZAKRESIE DEINSTYTUCJONALIZACJI I WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI SPOŁECZNEJ ZWIĄZANEJ Z OSOBAMI NIEPEŁNOSPRAWNYMI.

Konferencja: EUROPEJSKIE TRENDY W ZAKRESIE DEINSTYTUCJONALIZACJI I WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI SPOŁECZNEJ ZWIĄZANEJ Z OSOBAMI NIEPEŁNOSPRAWNYMI. Konferencja: EUROPEJSKIE TRENDY W ZAKRESIE DEINSTYTUCJONALIZACJI I WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI SPOŁECZNEJ ZWIĄZANEJ Z OSOBAMI NIEPEŁNOSPRAWNYMI. Łódź 18-19 kwietnia 2011 Projekt ten realizowany jest

Bardziej szczegółowo

Po co i jak kreować wizerunek firmy

Po co i jak kreować wizerunek firmy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Po co i jak kreować wizerunek firmy Łukasz Siemieniuk Uniwersytet w Białymstoku 14 kwietnia 2011 r. Co sprawia, że firma jest rozpoznawalna na rynku? WIZERUNEK Wizerunek

Bardziej szczegółowo

Promocja jako element marketingu mix

Promocja jako element marketingu mix jako element marketingu mix Dr Grażyna Adamczyk Zespół działań i środków, poprzez które przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje dotyczące produktu lub firmy, kształtuje potrzeby nabywców, pobudza

Bardziej szczegółowo

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne Zagadnienia na egzamin dyplomowy na Wydziale Zarządzania Społecznej Akademii nauk Studia pierwszego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2012/2013 Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska PR jest bezpłatny PRowiec bez budżetu PRowiec rzecznik prasowy, ktoś, kto się tłumaczy, reaguje na

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola marketingu we współczesnym świecie Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 7. maja 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek najlepsza inwestycja E-MARKETING

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek najlepsza inwestycja E-MARKETING E-MARKETING Skuteczny marketing = skuteczna sprzedaż. Nasi klienci coraz więcej czasu spędzają w internecie i to tu szukają produktów i usług. Siła oddziaływania informacji umieszczonej w sieci jest ogromna.

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA PRODUKTÓW EKOLOGICZNYCH NA PRZYKŁADZIE PRZETWÓRNI EKOLOGICZNYCH

PROMOCJA PRODUKTÓW EKOLOGICZNYCH NA PRZYKŁADZIE PRZETWÓRNI EKOLOGICZNYCH EWA KORELESKA PROMOCJA PRODUKTÓW EKOLOGICZNYCH NA PRZYKŁADZIE PRZETWÓRNI EKOLOGICZNYCH Streszczenie: W pracy przedstawiono oraz oceniono prowadzoną przez przetwórnie ekologiczne działania marketingowe.

Bardziej szczegółowo

KOGENERACJA. promocja czy lobbing. PTEZ Zespół ds. Promocji Kogeneracji

KOGENERACJA. promocja czy lobbing. PTEZ Zespół ds. Promocji Kogeneracji KOGENERACJA promocja czy lobbing 1 Promocja - definicje Zespół działań i środków, poprzez które przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje dotyczące ce produktu lub firmy, kształtuje tuje potrzeby

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Działania marketingowe

Działania marketingowe Działania marketingowe Czyli jak sprzedać produkt Urszula Kazalska 1 Marketing Nazwa- od słowa market- rynek. Czyli marketing związany jest z wszelkiego rodzaju interakcjami jakie zachodzą pomiędzy kupującymi

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19 Spis treści Wstęp...13 CZĘŚĆ I. MODEL FUNKCJONOWANIA MARKETINGU Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie....19 1.1. Koncepcja modelu funkcjonowania marketingu........ 19 1.2.

Bardziej szczegółowo

Metody wspierania procesu sprzedaży. wydanie 1. ISBN 978-83-255-0084-9. Autorzy: Jolanta Tkaczyk, Ewa Wytrążek, Jakub Lewandowski

Metody wspierania procesu sprzedaży. wydanie 1. ISBN 978-83-255-0084-9. Autorzy: Jolanta Tkaczyk, Ewa Wytrążek, Jakub Lewandowski wydanie 1. ISBN 978-83-255-0084-9 Autorzy: Jolanta Tkaczyk, Ewa Wytrążek, Jakub Lewandowski Redakcja: Joanna Tyszkiewicz Wydawnictwo C. H. Beck 2008 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Matuszewska 14

Bardziej szczegółowo

Planowanie działań promocyjnych w bibliotece

Planowanie działań promocyjnych w bibliotece Planowanie działań promocyjnych w bibliotece wybór czy konieczność Marek Jurowski Wojewódzka Biblioteka Publiczna Książnica Kopernikańska w Toruniu Sukces organizacji zależy od: znajomości potrzeb odbiorców

Bardziej szczegółowo

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji 1 Najwyższa jakość działania [kultura osobista, lojalność, prawość i uczciwość, dbałość o ład i porządek, terminowość] Wyznacza oczekiwania dbając o ład

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż osobista. Instrumenty promocji. Sprzedaż osobista. Sprzedaż osobista. Public Relations. Reklama. Promocja sprzedaży

Sprzedaż osobista. Instrumenty promocji. Sprzedaż osobista. Sprzedaż osobista. Public Relations. Reklama. Promocja sprzedaży Sprzedaż osobista Instrumenty promocji Reklama Sprzedaż osobista Public Relations Promocja sprzedaży TV Prezentacje Materiały dla prasy Konkursy Outdoor Negocjacje handlowe Konferencje Loterie Internet

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie marketingowe

Zarządzanie marketingowe Zarządzanie marketingowe 1. Pojęcie i wymiary zarządzania. 2. Struktura zarządzania przedsiębiorstwem (rys.). 3. Przedmiot i funkcje marketingu. 4. Naczelne zasady i główne zadanie marketingu. 5. Proces

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

Promocja. mgr J. Tkaczyk

Promocja. mgr J. Tkaczyk Promocja mgr J. Tkaczyk Czym jest promocja? łacińskie PROMOVEO oznacza poruszać naprzód Reklama Sprzedaż osobista Promocja sprzedaży PR Sponsorowanie A I D A Promocja Instrumenty oddziaływania przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Marketing Marketing Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and production engineering Rodzaj przedmiotu: podstawowy Rodzaj zajęć: Wyk. Ćwicz. Lab. Sem. Proj. Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

Strategia promocji - od koncepcji do wdrożenia. Ewa Opolska

Strategia promocji - od koncepcji do wdrożenia. Ewa Opolska Strategia promocji - od koncepcji do wdrożenia. Jak zaprojektować i zrealizować działania promocyjne bez dużego budżetu i wielkich agencji? Ewa Opolska Przewaga różnicująca Podstawowe prawo marketingu

Bardziej szczegółowo

Marketing. Istota, segmentacja, rynek docelowy, pozycjonowanie, marketing-mix. mgr Adrianna Jednoralska Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego

Marketing. Istota, segmentacja, rynek docelowy, pozycjonowanie, marketing-mix. mgr Adrianna Jednoralska Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego Marketing Istota, segmentacja, rynek docelowy, pozycjonowanie, marketing-mix Marketing jako nieodłączny element sposobu funkcjonowania organizacji Współcześnie klient stawiany jest na pierwszym miejscu,

Bardziej szczegółowo

Promocja. Obszary Adresaci Techniki. Tomasz Michalski. Stowarzyszenie Upowszechniania Wiedzy ExploRes

Promocja. Obszary Adresaci Techniki. Tomasz Michalski. Stowarzyszenie Upowszechniania Wiedzy ExploRes Promocja Stowarzyszenie ExploRes / Projekt ICENT Obszary Adresaci Techniki Tomasz Michalski Stowarzyszenie Upowszechniania Wiedzy ExploRes Koncepcja PEI Kluczowe zagadnienia Obszar 1 lokalizacja i struktura

Bardziej szczegółowo

TEST Z MARKETINGU. 2. Segmentacja rynku to: - wybór rynku celowego - rodzaj tekstu rysunkowego - ustalanie konkurentów i wynikających stąd zagroŝeń

TEST Z MARKETINGU. 2. Segmentacja rynku to: - wybór rynku celowego - rodzaj tekstu rysunkowego - ustalanie konkurentów i wynikających stąd zagroŝeń TEST Z MARKETINGU 1. Pozycjonowanie produktu to: - ocena walorów produktu - opracowanie oddzielnych produktów dla róŝnych rynków - ustalanie cech uŝytkowych produktu jakie powinien on posiadać 2. Segmentacja

Bardziej szczegółowo

AdBranch BRANŻA TELEKOMUNIKACYJNA

AdBranch BRANŻA TELEKOMUNIKACYJNA AdBranch BRANŻA TELEKOMUNIKACYJNA Dlaczego radio? W roku 2014 na reklamodawcy z branży telekomunikacyjnej na reklamę w radio wydali blisko 150 mln złotych. Trzech największych reklamodawców to Orange,

Bardziej szczegółowo

SMO MEDIA I KANAŁY SPOŁECZNOŚCIOWE. Bydgoszcz, dnia..2014 r. Usługodawca

SMO MEDIA I KANAŁY SPOŁECZNOŚCIOWE. Bydgoszcz, dnia..2014 r. Usługodawca Bydgoszcz, dnia..2014 r. SMO MEDIA I KANAŁY SPOŁECZNOŚCIOWE Usługodawca Talem Technologies Sp. z o.o. ul. Cieszkowskiego 22/1; 85-052 Bydgoszcz Tel. 52 366 70 73; Infolinia: 801 080 238 NIP: 967-12-41-356;

Bardziej szczegółowo

XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Marketing relacji w usługach finansowych. Etap szkolny. Rok szkolny 2014/2015

XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Marketing relacji w usługach finansowych. Etap szkolny. Rok szkolny 2014/2015 XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych Marketing relacji w usługach finansowych Etap szkolny Rok szkolny 2014/2015 Część I: Test Poniższy test składa się z 20 pytań zamkniętych zawierających cztery

Bardziej szczegółowo

Z-LOGN1-019 Podstawy marketingu Fundamentals of marketing. Logistyka I stopień Ogólnoakademicki

Z-LOGN1-019 Podstawy marketingu Fundamentals of marketing. Logistyka I stopień Ogólnoakademicki KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-LOGN1-019 Podstawy marketingu Fundamentals of marketing A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

InteractiveVision. agencja interaktywna. www.interactivevison.pl tel.: +48 510 069 9 9 3

InteractiveVision. agencja interaktywna. www.interactivevison.pl tel.: +48 510 069 9 9 3 InteractiveVision agencja interaktywna www.interactivevison.pl tel.: +48 510 069 9 9 3 WWW Agencja InteractiveVision zajmuje się tworzeniem stron internetowych oraz ich zarządzaniem dla klientów indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną dr Izabela Michalska-Dudek MARKETING Program zajęć Konsultacje: piątki

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2)

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2) Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2) 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: marketing, marketing-mix,

Bardziej szczegółowo

Z-LOG-028I Podstawy marketingu Fundamentals of marketing. Logistyka I stopień Ogólnoakademicki

Z-LOG-028I Podstawy marketingu Fundamentals of marketing. Logistyka I stopień Ogólnoakademicki KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-LOG-02I Podstawy marketingu Fundamentals of marketing A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Zarządzanie i marketing KOD S/I/st/11

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Zarządzanie i marketing KOD S/I/st/11 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOT: Zarządzanie i marketing KOD S/I/st/11 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iv semestr 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Wszystkie Semestr: Forma studiów: I stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Usłyszcie o nas! Reklama w służbie fundraisera

Usłyszcie o nas! Reklama w służbie fundraisera Usłyszcie o nas! Reklama w służbie fundraisera Michał Rżysko, Centrum Myśli Jana Pawła a II Kraków, 17.06.2011 Kryteria SMART Kampania jest projektem, powinna spełniać kryteria SMART S M A R T specific

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego

Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego Paweł Trochimiuk Prezes Partner of Promotion Warszawa, 20.11.2013r. Agenda Definicje Public Relations Rodzaje komunikacji Komunikacja

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Marketing. Rola Internetu w kreowaniu wizerunku firmy jest faktem bezsprzecznym. Wizerunek. Cechy Internetu

Marketing. Rola Internetu w kreowaniu wizerunku firmy jest faktem bezsprzecznym. Wizerunek. Cechy Internetu Marketing Kształtowanie wizerunku za pomocą nowoczesnych narzędzi technologicznych Wizerunek Pojęcie wizerunku oznacza najczęściej obraz, podobiznę, symbol, wyobrażenie. Stanowi zbiór przekonań, myśli

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Marketing: relacje z klientami Istota dr hab. Justyna Światowiec Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG MEDYCZNYCH NOWOCZESNE METODY ZARZĄDZANIA

MARKETING USŁUG MEDYCZNYCH NOWOCZESNE METODY ZARZĄDZANIA MARKETING USŁUG MEDYCZNYCH NOWOCZESNE METODY ZARZĄDZANIA DZIEŃ OTWARTY W CENTRUM UŚMIECHU Chrzanów 24.10.2009 www.empiriamanager.com zarządzanie Zarządzanie firmą to dla nas budowanie wartości. To szukanie

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny EKONOMIKA. Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20. Rok szkolny... WYNIK FINANSOWY, SYSTEM FINANSOWY PODMIOTU GOSPODARCZEGO CD.

Plan dydaktyczny EKONOMIKA. Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20. Rok szkolny... WYNIK FINANSOWY, SYSTEM FINANSOWY PODMIOTU GOSPODARCZEGO CD. Plan dydaktyczny EKONOMIKA Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Lp. Temat zajęć Uczeń zna, wie, rozumie Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń potrafi Uwagi 1 Zapoznanie z programem

Bardziej szczegółowo

Wykład: System komunikacji. w marketingu relacyjnym

Wykład: System komunikacji. w marketingu relacyjnym Wykład: System komunikacji w marketingu relacyjnym Promocja a komunikacja Kotler: promocja - obejmuje różne rodzaje czynności, jakie podejmuje przedsiębiorstwo, aby poinformować o cechach merytorycznych

Bardziej szczegółowo

Marketing mix. Marketing mix. Semestr letni 2013 r.

Marketing mix. Marketing mix. Semestr letni 2013 r. Marketing mix Wrocław 2013 Marketing mix Zbiór dających się sterować taktycznych instrumentów marketingowych produkt, cena, dystrybucja i promocja których kompozycję firma ustala w taki sposób, aby wywołać

Bardziej szczegółowo

Strategia komunikacji dla projektu kampanii reklamowej

Strategia komunikacji dla projektu kampanii reklamowej Strategia komunikacji dla projektu kampanii reklamowej Klient: Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Grupa projektowa KapiBrand: Natalia Duvanova Włodzimierz Mazur Ola Nawrocka Kasia Tomczyk Rafał Zbozień

Bardziej szczegółowo

MARKETING. Potrzeby, oczekiwania oraz preferencje klienta zawsze w centrum zainteresowania przedsiębiorstwa!

MARKETING. Potrzeby, oczekiwania oraz preferencje klienta zawsze w centrum zainteresowania przedsiębiorstwa! MARKETING - jest to system osiągania sukcesów na rynku dzięki orientacji na nabywców, ciągłemu badaniu i poznawaniu ich potrzeb, wytwarzaniu produktów najlepiej zaspokajających istniejące i pobudzone potrzeby

Bardziej szczegółowo

Promocyjna oferta prowadzenia strony firmowej na na Facebooku

Promocyjna oferta prowadzenia strony firmowej na na Facebooku Promocyjna oferta prowadzenia strony firmowej na na Facebooku Oferta ważna od 01.04.2015 do 31.05.2015 Działania na Facebooku to komunikacja dynamiczna, regularna, zazwyczaj o charakterze lekkim, rozrywkowym,

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i istota marki

Pojęcie i istota marki Pojęcie i istota marki Marka to nazwa, symbol (znak graficzny) lub ich kombinacja stworzona w celu identyfikacji dóbr i usług sprzedawcy i wyróżnienia ich spośród produktów konkurencyjnych Znaczenie marki

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.8 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (1)

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.8 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (1) Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.8 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (1) 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: marketing, marketing-mix,

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Internet jest najszybciej rozwijającym się medium reklamowym w Polsce

Internet jest najszybciej rozwijającym się medium reklamowym w Polsce Reklama Reklama Każda płatna, nieosobowa forma promocji z wykorzystaniem masowych środków komunikacji, wpływająca na motywy, postawy i sposób postępowania nabywców. Funkcje reklamy: Informacyjna Zachęcająca

Bardziej szczegółowo

AUDYT MARKETINGOWY- SAMOOCENA PROCESÓW/FUNKCJI W PRZEDSIĘBIORSTWIE

AUDYT MARKETINGOWY- SAMOOCENA PROCESÓW/FUNKCJI W PRZEDSIĘBIORSTWIE AUDYT MARKETINGOWY- SAMOOCENA PROCESÓW/FUNKCJI W PRZEDSIĘBIORSTWIE Proszę samodzielnie ocenić procesy/funkcje w przedsiębiorstwie: 0 Proces/funkcja nie występuje 1 Proces/funkcja zaczyna dopiero się rozwijać

Bardziej szczegółowo

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17 Spis treści SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15 WPROWADZENIE str. 17 Na drodze do nauki marketingu str. 17 Podróż marketingowa: tworzenie wartości dla klienta i pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Komunikacja i współpraca z mediami. Samorząd kobiet II

Komunikacja i współpraca z mediami. Samorząd kobiet II Komunikacja i współpraca z mediami Samorząd kobiet II Systematyka i terminologia REKLAMOWAĆ? PROMOWAĆ? KREOWAĆ? Systematyka i terminologia KOMUNIKOWAĆ Systematyka i terminologia MARKETING 4P (w podstawowym

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE PROGRAMÓW SPONSORSKICH A CO TO JEST TO? A TO? PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

TWORZENIE PROGRAMÓW SPONSORSKICH A CO TO JEST TO? A TO? PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com TWORZENIE PROGRAMÓW SPONSORSKICH DNI MARKETINGU SPORTOWEGO 2007 ANDRZEJ MIĘKUS CO TO JEST? Miejsca reklamowe w sezonie 2007/2008 Parkiet: Dwa koła podkoszowe o średnicy 360 cm (pole 2) 200.000 Cztery miejsca

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czym jest marketing? Marka. Podstawowe narzędzia marketingowe. Marketing-Mix dr Mirosława Malinowska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 27 kwietnia 2015 r. Pytania na

Bardziej szczegółowo

Eventy w oczach przedsiębiorców

Eventy w oczach przedsiębiorców Eventy w oczach przedsiębiorców Justyna Piesiewicz 11 marca, 2009 All rights reserved Accreo Taxand 1 Czy eventy są ważne; Skuteczna komunikacja w event marketingu; Podsumowanie; Q&A. Agenda All rights

Bardziej szczegółowo

Public Relations. Warsztaty Marketing i Public Relations Jak organizacje komunikują się z otoczeniem? Marketing i PR. Konkurenci.

Public Relations. Warsztaty Marketing i Public Relations Jak organizacje komunikują się z otoczeniem? Marketing i PR. Konkurenci. Warsztaty Marketing i Public Relations Jak organizacje komunikują się z otoczeniem? dr Rafał Mrówka i dr Mikołaj Pindelski Katedra Teorii Zarządzania SGH rafal.mrowka@sgh.waw.pl mikolaj.pindelski@sgh.waw.pl

Bardziej szczegółowo

Public Relations. Programu Trzymaj Formę. Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP

Public Relations. Programu Trzymaj Formę. Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP Public Relations Programu Trzymaj Formę Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP Czym jest partnerstwo? Osoby fizyczne i organizacje reprezentujące sektor publiczny, pozarządowy oraz biznes, które angażują

Bardziej szczegółowo

Jak promować i informować o Funduszach Europejskich wskazówki. Kraków, listopad 2012

Jak promować i informować o Funduszach Europejskich wskazówki. Kraków, listopad 2012 Jak promować i informować o Funduszach Europejskich wskazówki Kraków, listopad 2012 JĘZYK FUNDUSZY EUROPEJSKICH dlaczego bywa niezrozumiały? SPECJALISTYCZNY Cechy charakterystyczne języka FE SKOMPLIKOWANY

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Badania marketingowe Dr hab. prof. SGH Katedra Rynku i Marketingu SGH teresataranko@o2.pl Konsultacje pokój 302 Madalińskiego 6/8 Wtorek -15.00-16.00 Struktura problematyki 1. Definicja i funkcje badań

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Przeprowadzana w ramach przygotowywanego projektu pt. Program rozwoju turystyki na obszarach wiejskich w Polsce

ANKIETA. Przeprowadzana w ramach przygotowywanego projektu pt. Program rozwoju turystyki na obszarach wiejskich w Polsce ANKIETA Przeprowadzana w ramach przygotowywanego projektu pt. Program rozwoju turystyki na obszarach wiejskich w Polsce Ankieta jest skierowana do PODMIOTÓW KREUJĄCYCH PODAŻ NA RYNKU TURYSTYKI WIEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu. Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl

Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu. Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl Produkt turystyczny jego zdefiniowanie możliwe jest tylko w ujęciu popytowym jest odpowiedzią

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY Z MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ SABINA GŁOMBIK - MODRZYŃSKA. Wymieni instrumenty marketingowego oddziaływania na rynek

PLAN WYNIKOWY Z MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ SABINA GŁOMBIK - MODRZYŃSKA. Wymieni instrumenty marketingowego oddziaływania na rynek PLAN WYNIKOWY Z MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ SABINA GŁOMBIK - MODRZYŃSKA Lp Dział i tematy lekcji Wymagania Podstawowe Ponadpodstawowe 1 Marketing jako forma działania firmy na rynku Zdefiniuje

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off Numer projektu*: Tytuł planowanego przedsięwzięcia:......... Rynek Jaka jest aktualna sytuacja branży? (w miarę możliwości

Bardziej szczegółowo

group Brief Marketingowy

group Brief Marketingowy 2 1. Sytuacja 1.1 Wyzwanie 1.1.1. Na czym polega wyzwanie dla marki/oferty Firmy w Polsce? 1.1.2. Z czego wynika? wg Firmy 1.1.3. Na jakiej podstawie zostało zdefiniowane? badania; doświadczenie; wyniki

Bardziej szczegółowo

Promocja biblioteki - czyli po co "sprzedawać" bezpłatne usługi

Promocja biblioteki - czyli po co sprzedawać bezpłatne usługi Promocja biblioteki - czyli po co "sprzedawać" bezpłatne usługi Marcin Leszczyński Dział Instrukcyjno-Metodyczny Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy Biblioteka Główna Woj. Mazowieckiego Działalność informacyjna

Bardziej szczegółowo

Wizerunek szkoły jako czynnik przewagi konkurencyjnej na rynku edukacyjnym

Wizerunek szkoły jako czynnik przewagi konkurencyjnej na rynku edukacyjnym Wizerunek szkoły jako czynnik przewagi konkurencyjnej na rynku edukacyjnym Elementy wizerunku szkoły oraz wybrane narzędzia promocyjne pomagające w jego budowaniu. Aneta Bogacka Gawrysiak Instytut Marketingu

Bardziej szczegółowo

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Psychologiczne podstawy marketingu.02.06.2014 Małgorzata Badowska Katarzyna Maleńczyk Aleksandra Tomala Spis treści 1. Definicje 2. Istota pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE MODELU LBG W FUNDACJACH KORPORACYJNYCH Warszawa, 11 września 2014r. Małgorzata Greszta, SGS Polska NASZA EKSPERCKA WIEDZA W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Marek Kruk, dr

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Marek Kruk, dr SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr / 3 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX

ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX planowanie i

Bardziej szczegółowo

dr Łukasz Wróblewski

dr Łukasz Wróblewski Kształtowanie lojalności instytucji kultury z interesariuszami według koncepcji marketingu relacyjnego dr Łukasz Wróblewski Projekt Kulturalna inicjatywa edukacyjno-naukowa RAZEM DLA POGRANICZA jest współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Jak usługi mobilne zmieniają i kreują nowe media. Piotr Długiewicz

Jak usługi mobilne zmieniają i kreują nowe media. Piotr Długiewicz Jak usługi mobilne zmieniają i kreują nowe media Piotr Długiewicz Ewolucja praktyki marketingowej Mass Marketing Segment Marketing Customer Marketing Real-Time Marketing Brak segmentacji Wynik mierzony

Bardziej szczegółowo

Z-ZIP-028z Podstawy marketingu Fundamentals of Marketing. Podstawowy Obowiązkowy Polski Semestr piąty

Z-ZIP-028z Podstawy marketingu Fundamentals of Marketing. Podstawowy Obowiązkowy Polski Semestr piąty KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-ZIP-028z Podstawy marketingu Fundamentals of Marketing A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań Konkurs Młody Przedsiębiorca Żagań 2010 I. POJĘCIE BIZNESPLANU Biznes plan (ang business plan, corporate plan) jest dokumentem planistycznym związanym

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Zarządzanie Specjalność KOMUNIKACJA MARKETINGOWA

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Zarządzanie Specjalność KOMUNIKACJA MARKETINGOWA Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Zarządzanie Specjalność KOMUNIKACJA MARKETINGOWA Profil absolwenta MARKETING COMMUNICATION MANAGER menedżer/ekspert/doradca w zakresie komunikacji

Bardziej szczegółowo

KROK 7. PLAN MARKETINGOWY. Jerzy T. Skrzypek

KROK 7. PLAN MARKETINGOWY. Jerzy T. Skrzypek KROK 7. PLAN MARKETINGOWY Jerzy T. Skrzypek 1 Prezentacja zawiera zasady konstrukcji planu organizacyjnego 2 Źródło: książka Biznesplan w 10 krokach W poprzedniej prezentacji: Plan organizacyjny 1 Prezentacja

Bardziej szczegółowo