BEZPŁATNE CZASOPISMO POLONIJNE DLA CIEBIE. Wybory do Parlamentu Europejskiego Miasta jak dwie siostry. Wywiad z Mariuszem Wilkiem Landshuckie wesele

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BEZPŁATNE CZASOPISMO POLONIJNE DLA CIEBIE. Wybory do Parlamentu Europejskiego Miasta jak dwie siostry. Wywiad z Mariuszem Wilkiem Landshuckie wesele"

Transkrypt

1 BEZPŁATNE CZASOPISMO POLONIJNE DLA CIEBIE nr 3 (12) maj / czrwic 2009 MOJE MIASTO Wybory do Parlamntu Europjskigo Miasta jak dwi siostry MY POLACY Wywiad z Mariuszm Wilkim Landshucki wsl PORADNIK Mity i prawdy Jak przdsiębiorcy omijają pułapki? AKTUALNOŚCI rklama Polskojęzyczngo Informatora Branżowgo NAVIGATOR, z informacją o zgłoszniach - str rocznica Mont Cassino Poczciwa Ciotka Tant JU w numrz: MOJE MIASTO MY POLACY PORADNIK AKTUALNOŚCI

2 Moj Miasto Boż Ciało 2 SPIS TREŚCI Wybory Informacja Konsulatu Gnralngo RP w Monachium 3 Listy z Brdyczowa Napis Krzysztof Dobrcki 4 Miasta jak dwi siostry Kraków i Norymbrga Maya Joncko 5 Norymbrga kultura, historia, tchnika, wypoczynk opr. Joanny Wagnr 6 Muzułmani Ks. dr Stanisław Korzniowski 7 Małżństwo - idał a rzczywistość Od zakochania do miłości dr hab. Jrzy Grzśkowiak 8 MyPolacy Tkst to droga Wywiad z sistą, pisarzm i podróżnikim Mariuszm Wilkim 9 Marcin Skrzypczak w Monachium 10 Kaczmarski obala kubański mury 10 Kącik młodgo poty Dorota Cyran 10 Turbo i Lombard w Monachium 11 Rok Chopinowski Kalndarium Wydarzń maj/czrwic 13 Landshucki wsl poznajmy nasz okolic Dominika Hilgr Mcz prawdy przd Polonią! S. Lonzok 16 Poradnik Czytlnicy pytają MM odpowiada mgr Anna Wagnr Szostak 17 Prywatn ubzpiczni zdrowotn Badania lkarski Marcin Studncki 18 Dotacj państwow i ulgi podatkow dla osób oszczędzających Piotr Sowada 19 Jak przdsiębiorcy omijają pułapki? Bata Grygil 21 Mity i prawdy Waldmar Galan Aktualności 65 rocznica Bitwy pod Mont Casino Bogdan Żurk Poczciwa Ciotka. Tant JU Sbastian Wiczork Wymysły blokrki Archaiczn słowo dom Marina Vimpl 34 Powrotnik Nawigacja dla powracających 35 Polszczyzna 35 MOJE MIASTO od rdakcji: Drodzy Czytlnicy! Cipło, ciplj, wręcz gorąco robi się ni tylko za sprawą rozbujałj wiosny, al i tż ni mnij rozbujałj polskij scny politycznj. Wszystko to z powodu zbliżających się wyborόw do Parlamntu Europjskigo. Na pytani, czy ta zacikła kampania podyktowana jst dobrm naszym czyli wyborców, czy tż wyłączni ichnim, to znaczy przyszłych uroposłów, odpowi 7 czrwca wyborca. Jak na razi sondaż mόwią, ż Polacy zagłosują ni głową, a nogami, czyli w większości do lokali wyborczych ni pόjdą. Nistty mtoda to ninajlpsza, dająca większ szans populistom dysponującym wirnym, twardym lktoratm. Sporo tż zamiszania wokόł Lcha Wałęsy, ktόry ma już dość grzbania mu w życiorysi i zagroził bojkotm oficjalnych uroczystości. Odbija się to czkawką IPN-owi, ktόry nazwany przz Alksandra Kwaśniwskigo Instytutm Kłamstwa Narodowgo, popada w coraz to większ tarapaty. Być moż więc Instytut zostani dorżnięty. Uciszą się z tgo ci, o których publikacj IPN jszcz się ni ukazały, w odróżniniu do tych, którym służył on do doraźnych, politycznych clów. Najbardzij ucirpi prawda o naszj najnowszj historii. Biorąc to wszystko pod uwagę informujmy więc Czytlnikόw - w mnij, lub bardzij poważny sposόb - tak o wyborach do uroparlamntu, jak i zawirowaniach na polskij scni politycznj. Witamy na naszych łamych Norymbrgę, z jj piękną historią, nimnij cikawą traźnijszością i rklamodawcami. Wychodząc naprzciw ich oczkiwaniom wydawca Mojgo Miasta przntuj Navigator Polskojęzyczny Informator Branżowy, ktόry w znacznym nakładzi ukaż się już w wrzśniu. Zachęcamy więc do skorzystania i z tj formy zarklamowania swoich usług. Wspominamy 65 rocznicę Bitwy pod Mont Cassino i dwudzistolci pirwszych po wojni wolnych wyborόw, ktόr zakończyły dyktaturę proltariatu. Informujmy o uroczystościach rocznicowych i zbliżającym się Roku Chopinowskim. Piszmy o Święci Bożgo Ciała i odsłaniamy tajmnic islamu. Ni przchodzimy obojętni obok kochających się dwojga ludzi i - ni mnij związanych z sobą jdnastu, na piłkarskim boisku. Publikujmy wywiad z polskim pisarzm piszącym o Rosji oraz udostępniamy łamy, miszkającj w pokomunistycznym blokowisku, blokrc. Zapraszamy do zwidzania najpięknijszych zakątkόw Bawarii i wzbici się w przstworza na pokładzi latającgo wtrana. Nasi ksprci dwoją się i troją, odpowiadając na nurtując naszych Czytlnikόw pytania - instruując, doradzając i ostrzgając. A więc, dla każgo... coś cikawgo! Życzymy przyjmnj lktury Rdakcja czasopisma Moj Miasto maj - czrwic

3 MOJE MIASTO Boż Ciało Nabożństwa w PMK Monachium Msz św. w nidzil i święta godz kaplica Misji (Hßstr. 26) - z wyjątkim frii szkolnych w Bawarii godz kaplica Misji (Hßstr. 26) - Msza święta z udziałm dzici godz kaplica św. Jana Npomucna (Ludwigsfld) godz kaplica Misji (Max-Kolmsprgr-Str. 9a, Nuprlach) Msza święta z udziałm dzici godz kościół św. Józfa (Josphsplatz) godz kościół św. Moniki (Max-Kolmsprgr-Str. 7, Nuprlach) godz kościół MB Królowj Pokoju (Wrinhrstr. 50) Msza święta z udziałm młodziży Foto. B. Małoszwska Święto Ciała i Krwi Chrystusa - obchodzi się w czwartk po oktawi Zsłania Ducha Świętgo, a więc jst to święto ruchom, wypadając 60 dni po Wilkanocy. W tym roku Boż Ciało wypada 11 czrwca. Polskojęzyczna Misja Katolicka w Landshut Kościół Św. Piotra i Pawła, Nidrmairstr.25- Msz Św. w nidzil o 11.30, środę i pirwsz piątki misiąca o 18:00 Polska Misja Katolicka Augsburg Biuro: Thommstr. 24 B, Augsburg, tl / , fax 08 21/ , Kościół Św. Albrta, Dr. Schmlzing-Str.60 - Msz św. nidzil i święta godz środa i piątk godz Polska msza święta Frising W każdą nidzilę o godz. 16:30 w kościl Św. Piotra Fridhofstr.7 Frising Nabożństwa w PMK Rosnhim ROSENHEIM - St. Michal, Wstrndorfrstr. 43 każda nidzila misiąca i święta kościln - godz Kaplica w Cntrum Misji, Hilig-Gist-Str. 46, od wtorku do piątku - godz *) TRAUNSTEIN - St. Oswald, Maxplatz 1, IV sobota misiąca godz *) TRAUNSTEIN - Zum Hiligstn Erlösr, Rathausplatz 1a, I nidzila misiąca godz FREILASSING - Marin Kirch, Salzburghofn, II nidzila misiąca godz GERETSRIED - Hilig Famili, Johannisplatz 21, III nidzila misiąca godz WALDKRAIBURG - Christkönig, Karlsbadr Str. 1, II sobota misiąca godz ; IV nidzila misiąca godz Okazja do spowidzi pół godziny przd Mszą św. *) po zmiani czasu (w okrsi zimowym) pół godziny wczśnij Polska Misja Katolicka w Norymbrdz Ks. Stanisław Stnka CR Arminiusstr. 21, Nürnbrg; Tl./Fax. 0911/ Kaplica Sióstr Angilskich, Ksslrplatz 2, Nürnbrg nidzila - 09:20 Kosciół św. Józfa, Gißristr. 2, Nürnbrg; nidzila - 12:00 Polacy w procsji Bożgo Ciała w Monachium (2008). Foto: B. Małoszwska Boż Ciało po raz pirwszy świętowano w diczji Lièg w 1247 roku. Ustanowił j tamtjszy biskup Robrt na skutk widzń bł. Julianny z Cornillon, z których miała wynikać potrzba spcjalngo uczcznia Eucharystii. W roku 1264 Papiż Urban IV, ustanowił uroczystość Bożgo Ciała świętm Kościoła powszchngo. Pirwsza wzmianka o procsji Bożgo Ciała pochodzi z Kolonii z roku 1277, zaś o uroczystych obchodach tgo święta na trni Polski z roku 1320, z diczji krakowskij, którą zarządzał wówczas biskup Nankr. Nadr okazał - często z udziałm króla - procsj Bożgo Ciała odbywały się za panowania Sasów (I poł. XVIII wiku). Opisując ówczsną kulturę obyczajową, Jędrzj Kitowicz zanotował: Cchy wszystki asystowały tj procsyi z chorągwiami i świcami. Warszawska konfratrnia kupicka z muszkitami, z których po wniściu duchowiństwa cum Sanctissimo do kościoła, przd tymż kościołm po trzykroć wydała ognia. (...) dla tj procsyi, którą zawsz prowadził i prowadzi biskup lub prymas, a król nimal zawsz jj asystuj, robią pomost z tarcic dokoła rynku (...) dla wygodnijszgo chodznia królowi, clbransowi i panom ordrowym (...). Z obu stron pomostu w dwi lini stoi uszykowana gwardyia konna i pisza, ni puszczająca motłochu w środk, a nawt i z okazalszych ni każdgo. (...) Wyglądający z kaminic oknami na procsyją, którymi najwięcj są damy, muszą zamykać okna, gdy się procsyją zbliża, a to dlatgo, żby t obikta wabiąc wzrok do sibi ni czyniły dystrakcyi nabożństwu. Z uroczystością Bożgo Ciała związały się różn wirznia, przsądy i zwyczaj opart na przświadczniu o magicznj sil zdobiących ołtarz wianków, kwiatów i gałązk. Gałęzi i kwiaty z ołtarzy umiszczano na zagonach kapusty w ochroni przd robactwm. Często zatykano pod strzchy, aby chroniły zabudowania przd pożarm. Poświęcon wianki z ziół i kwiatów zawiszano w domostwach pod rligijnymi obrazami. Ziół z tych wianków używano jako lkarstwa na różngo rodzaju dolgliwości. W katolickich landach Nimic, podobni jak w Polsc, Święto Bożgo Ciała jst dnim ustawowo wolnym od pracy. Tak tż jst w Bawarii, gdzi uroczystości przybirają szczgólni uroczysty charaktr. Uczstniczą w nich grmialni Polacy, którzy wraz z duchownymi Polskij Misji Katolickij biorą wspólni z Nimcami udział w czczących Eucharystię procsjach. Źródło: J. Smosarski Świętowani doroczn w Polsc. 2

4 Informacja Konsulatu Gnralngo RP w Monachium o warunkach udziału w głosowaniu w obwodach głosowania utworzonych za granicą w wyborach do Parlamntu Europjskigo, zarządzonych na dziń 7 czrwca 2009r. MOJE MIASTO Miszkający w RFN obywatl państw członkowskich UE mają zgodni z art. 19 ust. 2 Traktatu o Wspólnoci Europjskij oraz na podstawi rozporządznia 93 / 109 / WE możliwość skorzystania z prawa wyborczgo w RFN albo w państwi członkowskim ich pochodznia. Zasady udziału w głosowaniu w wyborach do Parlamntu Europjskigo w Rzczypospolitj Polskij, w tym obwodach głosowania utworzonych za granicą okrślon są ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. - Ordynacja wyborcza do Parlamntu Europjskigo (Dz. U. Nr 25, poz. 219, z późn. zm.). Prawo udziału w głosowaniu (prawo wybirania) w wyborach do Parlamntu Europjskigo w Rzczypospolitj Polskij ma: obywatl polski, który: najpóźnij w dniu głosowania kończy 18 lat, ni został pozbawiony praw publicznych prawomocnym orzcznim sądu, ni został ubzwłasnowolniony prawomocnym orzcznim sądu, ni został pozbawiony praw wyborczych prawomocnym orzcznim Trybunału Stanu; obywatl Unii Europjskij nibędący obywatlm polskim, który: najpóźnij w dniu głosowania kończy 18 lat, zgodni z prawm, stal zamiszkuj w Polsc, został ujęty w stałym rjstrz wyborców, ni został pozbawiony praw wyborczych w wyborach do Parlamntu Europjskigo w państwi członkowskim Unii Europjskij, którgo jst obywatlm. Warunkim udziału w głosowaniu jst wpisani wyborcy do spisu wyborców. Można być wpisanym tylko do jdngo spisu. Głosowani za granicą do właściwgo konsula wniosku o wpisani do spisu wyborców - pod warunkim, ż wczśnij zostali wpisani do rjstru wyborców w mijscu stałgo zamiszkania w Polsc. Wniosk o wpisani do spisu wyborców w obwodzi utworzonym za granicą składa się ustni, pismni, tlfoniczni, tlgraficzni, tlfaksm lub pocztą lktroniczną. W zgłoszniu podaj się: nazwisko i imiona, imię ojca, datę urodznia, mijsc stałgo zamiszkania oraz numr ważngo paszportu lub dowodu osobistgo, mijsc i datę jgo wydania. Obywatl Unii Europjskij nibędący obywatlami polskimi mogą podać numr inngo ważngo dokumntu stwirdzającgo tożsamość i muszą podać dodatkowo mijsc wpisania wyborcy do rjstru wyborców w Polsc. Wniosk o wpisani do spisu wyborców w obwodzi utworzonym za granicą składa się najpóźnij w 5. dniu przd dnim wyborów, tj. do dnia 2 czrwca 2009 r. Wykaz obwodów głosowania w RFN będzi dostępny na stroni intrntowj Ambasady RP w Brlini oraz na stroni intrntowj Państwowj Komisji Wyborczj W okręgu konsularnym Konsulatu Gnralngo RP w Monachium planowan jst utworzni obwodów głosowania w Monachium (Konsulat Gnralny RP) i Stuttgarci (Konsulat Honorowy RP). Głosowani na podstawi zaświadcznia o prawi do głosowania. Wyborcy - zarówno obywatl polscy, jak i obywatl Unii Europjskij nibędący obywatlami polskimi, wpisani do stałgo rjstru wyborców, stal zamiszkali w kraju, zamirzający głosować za granicą mogą otrzymać zaświadczni o prawi do głosowania. Z zaświadcznim takim można głosować w dowolnym obwodzi głosowania w kraju, za granicą lub na polskim statku morskim. Wniosk o wydani zaświadcznia o prawi do głosowania składa się w urzędzi gminy, w którj wyborca będzi ujęty w spisi wyborców, najpóźnij w 2. dniu przd dnim wyborów, tj. do 5 czrwca 2009 r. Wyborca, którmu wydano zaświadczni o prawi do głosowania zostani z urzędu skrślony z spisu wyborców w mijscu stałgo zamiszkania. Nalży zwrócić szczgólną uwagę, aby ni utracić zaświadcznia o prawi do głosowania. W przypadku jgo utraty, nizalżni od przyczyny, ni będzi możliw otrzymani koljngo zaświadcznia, ani wzięci udziału w głosowaniu w obwodzi właściwym dla w mijsca swgo zamiszkania. Wyborcy, którzy zostali wpisani przz konsula do spisu wyborców, mogą otrzymać zaświadczni o prawi do głosowania. Z zaświadcznim takim można głosować w dowolnym obwodzi głosowania w kraju, za granicą lub na polskim statku morskim. Wniosk o wydani zaświadcznia o prawi do głosowania składa się konsulowi, który sporządził spis wyborów, w którym wyborca jst ujęty. Wniosk nalży złożyć najpóźnij w 2. dniu przd dnim wyborów, tj. do 5 czrwca 2009 r. Zaświadczni o prawi do głosowania wyborca odbira osobiści lub przz upoważnioną pismni osobę. Wyborca, którmu wydano zaświadczni o prawi do głosowania zostani z urzędu skrślony z spisu wyborców sporządzongo przz konsula. Nalży zwrócić szczgólną uwagę, aby ni utracić zaświadcznia o prawi do głosowania. W przypadku jgo utraty, nizalżni od przyczyny, ni będzi możliw otrzymani koljngo zaświadcznia, ani wzięci udziału w głosowaniu w obwodzi, w którym uprzdnio było się ujętym w spisi. Głosowani na podstawi wniosku o wpisani do spisu wyborców. Wyborcy - obywatl polscy stal zamiszkali za granicą w clu wzięcia udziału w głosowaniu powinni złożyć do właściwgo konsula wniosk o wpisani do spisu wyborców w obwodzi utworzonym za granicą. Wyborcy - zarówno obywatl polscy, jak i obywatl Unii Europjskij nibędący obywatlami polskimi, stal zamiszkali w Polsc, a przbywający czasowo za granicą, mogą zostać wpisani do spisu wyborców w obwodzi utworzonym za granicą - po złożniu Konsulat informuj Uroczystość z okazji 64 rocznicy zakończnia II Wojny Światowj, organizowana wspólni przz Konsulat Gnralny RP w Monachium i Konsulat Gnralny Ukrainy, odbędzi się 8 maja 2009r. o godz , na cmntarzu Prlachr Forst (Stadlhimrstr wjazd od Maurrstr.). Kwatra DP nr 88, a następni Kwatra Polskich Żołnirzy (nr 112). Srdczni zapraszamy Polonię do udziału w uroczystości. maj - czrwic

5 MOJE FELIETON MIASTO MOJE MIASTO Krzysztof Dobrcki Trzy dni tmu, z nimałym zdziwinim, ujrzałm na drzwiach ubikacji Instytutu Dzinnikarstwa Uniwrsyttu Warszawskigo napis wyrażający nipochlbną opinię na tmat jdngo z najpopularnijszych polityków. Podaję tę informację z obawą, czy ni wywołam nichcąco na Uniwrsytci kontroli właściwgo ministrstwa lub nalotu ABW. Napis wywołał jdnak u mni kilka rflksji, którymi pragnę się podzilić Uwagi warsztatow Ni cytuję napisu. Szczrz mówiąc jstm nim trochę rozczarowany. Owszm, zwięzły, dwuwyrazowy, al kuda mu do nigdysijszych, ironicznych, aluzyjnych, rymowanych lub walących na odlw, jak słynn już: Na kapuści czarn liści, ni daj d.y komuniści, którymi zapisan były od góry do dołu, nispotykani rzadki, śmirdząc, gomułkowski czy girkowski wychodki. Pwni z braku powirzchni do pisania, w połowi lat sidmdzisiątych zrodziło się inn hasło: Najpirw sracz, potm dacz, któr oczywiści musiało brzmić i brzmiało dla ucha dcydntów, jak apl polityczny. Potm znisiono cnzurę. Jak za sprawą czarodzijskij różdżki zniknęły z ścian ubikacji napisy. Trochę można było pisać w oficjalnych mdiach, a jśli nawt ni, to napis na murz ni groził już wiloltnim więzinim, a nawt pałowanim. I było tak do wczoraj., jak śpiwa moja ulubiona, a zapomniana już zupłni piosnkarka. Dlaczgo dziś? Napis Dzisijsza młodziż ni jst zbyt wyrywna. Od kilku lat krążę po korytarzach Szacownj Instytucji i jdyny objaw nizadowolnia, jaki mi się udało zaobsrwować w formi pisanj, to skromny dopisk na kartc obwiszczającj: Obowiązuj całkowity zakaz palnia. Ktoś małymi litrkami dopisał skromn, zadziwion, uroczo zalęknion; O jjku!!!. Oczywiści przyjąć można, ż gnralni studnci ni mają powodów do nizadowolnia. Al założni to jst dobr dla mni, stargo pryka, który jdyni z zazdrością porównywać moż dzisijsz Listy z Brdyczowa studiowani z swoim okrsm studiów końcówki lat szśćdzisiątych. Młodziż, z dfinicji, ma być nizadowolona, a jak jst zadowolona to jst ninormalna. I tyl. Tym samym, jśli pojawił się w toalci niprzystojny napis o wymowi politycznj znaczyć to moż z jdnj strony ż młodziż znormalniała, a z drugij ż okazało się nagl iż ni ma gdzi pisać Skandał Są oczywiści przykłady nagann. Młynarski śpiwał o takim, ż gdy podczas śpiwu cała kompania (czasy obowiązkowj służby wojskowj przyp. aut.) fałszowała tak jak trzba, tn: małorolny spod Morąga, twarz jaśnij mu szczęśliwa i wyciąga, i wyyyciąga.. Wźmy takigo Zyzaka. Wszyscy, jak trzba, piszą prac magistrski w zalcanj objętości pięćdzisięciu, stu stron. Jśli chodzi o sprawy współczsn to odważni zapuszczają się nawt w okrs śrdniowicza, a polityki dotykają co najwyżj w dysrtacjach: Gra w palanta, jako obraz nirówności klasowj społczństwa okrsu przdindustrialngo.. A tu taki za przprosznim Zyzak. Ni dość, ż pisz pracę magistrską na szśćst stron, to jszcz pisz o Wałęsi. Ni dość, ż pisz o Wałęsi, to jszcz pisz nipochlbni. Ni dość, ż pisz nipochlbni, to jszcz zanosi jak głupi jaki pracę swą do wydawnictwa, któr na dodatk ją wydaj. Prosto skandał jak mawia przydnt Łukasznka. Na skandał w wykonaniu 24 ltnigo absolwnta Uniwrsyttu Jagillońskigo zaragował sam Prmir, Pani Ministr od szkolnictwa wyższgo, a nizwykl wrażliwa na problmy społczn GW poświęciła sprawi Zyzaka (do dziś) blisko dwadziścia matriałów. Najbardzij podobał się mi tn, w którym Mirosław Czch stwirdza, ż podobni Zyzakowi: są gorsi od bzpiki, mają chorą imaginację, a co najważnijsz, wspomina o idowych kompanach co przynajmnij jst mi znan z przmówiń wicowych po pacyfikacji Radomia. Mickiwicz wilkim potą był Drażni mni pwin błąd logiczny. Jśli Wałęsa wilkim symbolm był, to z jakich powodów ni można (ni wolno?) badać jgo życiorysu. Jżli jst tak, jak w postawionym na wstępi twirdzniu, to dlaczgo można badać i opisywać prywatn życi króla Kazimirza, który nawt z przydomku był Wilki. Czy rozliczn romans królwski zminiają fakt, ż zastał drwnianą, a zostawił murowaną? A Józf Poniatowski, a Piłsudski? Czy badać wolno życiorysy tylko tych co ni żyją? Czy tż istnij obawa, ż postawion jako tza zdani okazać się moż niwspółmirni pochlbn? Kto i dlaczgo się boi? Czy chodzi tylko o Lcha? Kontrola na UJ Pani Ministr zwróciła się o przprowadzni, na najstarszj i najszacownijszj Uczlni w Polsc, kontroli pod kątm prawidłowości. Wycofała się z swojgo (?) pomysłu, al swąd został. Ktoś tam odpowidział z władz Uczlni, ż i owszm, ni mamy nic do ukrycia, al dodał tż, ż Zyzak ni został przyjęty na studia doktorancki co o czymś świadczy. Przpraszam, o czym? Ż w obliczu prasowj nagonki zabrakło chłopa, który by wziął w iminiu Alma Matr swojgo absolwnta w obronę? Przynajmnij do czasu ostatczngo wyjaśninia sprawy, jśli ni wirzy się własnym profsorom i promotorom? Czy świadczy to o tym, ż Zyzak ni chciał być doktorantm, czy tż o tym, ż publikacja, która poruszyła kraj ni zasługuj na uwagę? Tak czy inaczj o czymś to świadczy. Przypomnę, ż pomysł lustracji kadry wyższych uczlni spotkał się, jako uwłaczający godności, ingrujący w wwnętrzn sprawy, z powszchną nimal krytyką środowiska. Pomysł sprawdzania profsorów historii i ich rztlności w ocni pracy magistrskij studnta Zyzaka, już ni narusza godności, wolności badań i ni jst ingrncją? Już mówimy: na wszlki wypadk ni przyjęliśmy Go na studia doktorancki. To tż o czymś świadczy. Co tam ja i moj odczucia. Profsor Macij Urbanowski powidział: Dla mni to ni konic tj sprawy. Będę śldził co się dalj dzij na uczlni wokół profsora Nowaka i Zyzaka. Sądzę, ż powinna być poddana ocni postawa władz UJ i wydziału. Zabrakło mi gstu solidarności z atakowanym profsorm uniwrsyttu. Na szczęści ni był jdyny. Z młodj pirsi Jakoś nikt w mdiach ni odnotował braku rakcji młodziży studnckij na przypadk Zyzaka. Ja wim, każdy ma swoj sprawy, praca, czsn, zalicznia, kryzys, dyskusja o pokolniu JP II. Zyzak ma 24 lata. Zbrał rlacj 60 świadków i napisał 600 stronicową, szczgólni mi bliską oral history. Muszę zakładać jgo zapał i dobrą wolę. Dziwi mni to milczni. Brak stanowiska, dyskusji Mni to moż właściwi ni obchodzić. Magistrkę obroniłm, coś tam napisałm, a w razi czgo potrafię zrobić ramkę. Oczywiści najbardzij zagraża nam globaln ociplni, al. głupio tż pisać tylko na drzwiach ubikacji. 4

6 MOJE TEMAT MIASTO WYDANIA K r a k ó w i N o r y m b r g ę ł ą c z y w i l Miasta jak dwi siostry Kraków i Norymbrga Maya Joncko MOJE MIASTO Mało kto obcni zdaj sobi sprawę jaką rolę w rozwoju cywilizacji uropjskij i kluczową rolę w dzijach Nimic i Polski odgrały Kraków i Norymbrga. Historia stosunków gospodarczych pomiędzy miastami sięga XIV wiku. Norymbrscy kupcy prowadzący ówczśni intnsywn stosunki handlow z wschodm, uzyskali od polskigo króla Kazimirza Wilkigo spcjaln przywilj. Pozwoliło to na rozwój wzajmnj wymiany handlowj i stało się przyczynkim do rozkwitu obu miast. W ślad za kontaktami handlowymi szybko rozwinęły się artystyczn więzi. Na przłomi XV i XVI wiku Kraków przyciągnął do sibi wilu nimickich artystów, którzy pozostawili po sobi spktakularny wkład w dzidzictwo architktoniczn miasta. Najbardzij znan są dziła pozostawion właśni przz norymbrskich artystów m.in. ołtarz autorstwa rzźbiarza Wita Stwosza w Kościl Mariackim czy frski malarza Hansa Dürra w komnatach wawlskigo zamku. Takż dzisiaj oba miasta łączą spcjaln więzy partnrstwa i przyjaźni. Oficjaln porozumini, zawart 1979 roku przz władz obu miast, przyniosło mimo polityczngo podziału Europy, liczn kontakty i przyjaźni w wilu dzidzinach. Ponowni odnowiono j i podkrślono jgo znaczni w 1991 roku, nadając mu rangę partnrstwa miast bliźniaczych. Ukoronowanim żywych stosunków wzajmnych było utworzni Domu Krakowskigo w Norymbrdz i Domu Norymbrskigo w Krakowi (1996), będących gospodarczą i kulturalną wizytówką miast i zarazm symbolami kilkustltnij przyjaźni i współpracy. Na przkór wojnom i totalitarnym rżimom przyjaźń prztrwała i stała się kanwą procsu pojdnania nimicko-polskigo. Norymbrga była pirwszym miastm, który w okrsi żlaznj kurtyny otworzył się na Polskę i któr w okrsi stanu wojnngo pozostało wirnym partnrm, pomagając Krakowowi. Obi bliźniacz placówki na trwał wpisały się w pjzaż miast i traktowan są jako swoist honorow ambasady otwart na ralizację nowych inicjatyw i projktów. Dla Krakowa znaczni ma zachęcani przdsiębiorców norymbrskich do inwstowania i zapraszani gości z tgo miasta w odwidziny do grodu podwawlskigo. Budowan i podtrzymywan od lat wzajmn powiązania mają wszchstronny charaktr i objmują praktyczni wszystki dzidziny życia: kulturę, partnrstwo szkół i kontakty uczlni wyższych, sport, wymianę młodziży i współpracę organizacji młodziżowych, służbę zdrowia, kontakty miszkańców, współpracę organizacji zrzszających osoby nipłnosprawn, wzajmną pomoc, udział w targach i okazjonalnych jarmarkach, gospodarkę, funkcjonowani samorządu mijskigo oraz udział w programach wspiranych przz Komisję Europjską. Zarówno w Domu Krakowskim w Norymbrdz jak i Domu Norymbrskim w Krakowi odbywają się spotkania, imprzy kulturaln, gospodarcz i naukow konfrncj czy sminaria. Tutaj można poznać tż język partnrskigo kraju, co wspomaga wzajmn porozumini i pogłębini istnijących kontaktów. Dom Krakowski w Norymbrdz jst jdyną placówka miasta Krakowa poza granicami Polski przyczółkim polskim w Frankonii oraz mijscm spotkań polskich i nimickich przyjaciół Krakowa. Znalazły w nim gościnę instytucj rprzntując i promując Kraków, jgo kulturę i wartości turystyczn. Miasto Kraków, któr zatwirdza program Cntrum Kulturalngo w Domu Krakowskim, dba o to, aby przntowali w nim swoją sztukę najwybitnijsi artyści krakowscy a aby w spotkaniach uczstniczyli znani krakowscy intlktualiści. Każdy gość moż uzyskać tu wszchstronną informację o Krakowi. Dom Krakowski w Norymbrdz miści się w śrdniowicznj baszci, która była nigdyś częścią mijskich murów obronnych. Uroczyst otwarci placówki odbyło się 8 czrwca 1996 roku. Uczstniczyli w nim przdstawicil władz Krakowa, duchowni i liczni krakowiani. Na partrz, obok Cntrum Informacji o Krakowi, znajduję się rstauracja Koprnikus, która srwuj gościom spcjały polskij kuchni. Częścią rstauracji jst bardzo popularny wśród miszkańców Norymbrgii ogródk piwny, zlokalizowany na murach obronnych, bzpośrdnio nad fosą. Na najwyższym piętrz wiży znajduj się rprzntacyjna sala Domu Krakowskigo, zwana Salą Klutntrtra. Z jj okin podziwiać można wspaniałą panoramę. W sali tj odbywają się spotkania, odczyty, koncrty, a powyżj, na poddaszu schronini znalazła gościnna galria, mijsc wystaw dził artystów polskich. Współpraca notowana jst ni tylko w dzidzini wymiany kulturalnj i intlktualnj. Żywo współpracują z sobą przdsiębiorstwa komunikacji mijskij i ogrody zoologiczn, Nowohucki Cntrum Kultury i Gminschaftshaus Langwassr. Ważn mijsc zajmują stowarzysznia Polsko-Nimicki Towarzystwo w Frankonii oraz Wiża Krakowska. Historia, architktura, współpraca i partnrstwo od lat Kraków i Norymbrga to wnmnt na uropjską skalę. Dom Krakowski (Krakaur Haus) w Norymbrdz miści się przy Hintr Insl Schütt 34 Tl.: 091/ Rdakcja srdczni dziękuj Domowi Norymbrskimu w Krakowi za udostępnini fotografii. maj - czrwic

7 TEMAT MOJE WYDANIA MIASTO MOJE MIASTO w a r t o z o b a c z y ć Norymbrga kultura - historia - tchnika - wypoczynk W Hali Sztuki (Kunsthall) odbywają się rgularni wystawy tmatyczn poświęcon nimickij i międzynarodowj sztuc współczsnj od 1960 r oraz tzw. Drugimu Modrnizmowi lat szśćdzisiątych. Kunsthall Nürnbrg, Lornzr Str. 32 (www. kunsthall.nurnbrg.d). Now Muzum (Nus Musum) Państwow Muzum Sztuki i Wzornictwa słyni z nowoczsnj architktury i tmatycznych wystaw międzynarodowj sztuki i współczsngo wzornictwa. Nus Musum, Staatlichs Musum für Kunst und Dsign in Nürnbrg, Klarissnplatz, (www.nmn.d). W Grmańskim Muzum Narodowym (Grmanischs Nationalmusum) największym muzum nimickij kultury i sztuki znajduj się wszystko, co na obszarz nimicko językowym odgrało kidykolwik jakąś znacząca rolę, od czasów prhistorycznych do współczsności. Są tam między innymi pirwszy globus, kiszonkowy zgark (zwany norymbrskim jajm ), dziła Albrchta Dürra. Grmanischs Nationalmusum, Kartäusrgass 1 (www.gnm.d). Warto zajrzć do Muzum Zabawk (Spilzugmusum). W tym królstwi zabawk nawt najbardzij dorośli zaczynają wracać do marzń z dziciństwa. Zabawki od antyku po czasy współczsn. Główn tmaty to zabawki drwnian, piękn pokoj i kuchni dla lalk oraz świat z blachy. Na poddaszu umiszczon zostały klocki Lgo, lalki Barbi i inn zabawki z okrsu od roku 1945 do dnia dzisijszgo. Spilzugmusum, Karlstraß (www.musn.nurnbrg.d/spilzugmusum/indx.html). W Muzum Kultury Przmysłowj (Musum Industrikultur) zobaczymy przmianę miasta w poc industrialnj. Tutaj widzowi stają się odkrywcami, a ksponaty ożywają. Musum Industrikultur, Äußr Sulzbachr Straß 62 (www.musn. nurnbrg.d/industrikultur). Odkrywcą kosmosu moż się poczuć każdy, kto odwidzi Plantarium Mikołaja Koprnika (Nicolaus Coprnicus Plantarium). Na zwidzających oczkuj, pod osimnastomtrową kopułą, sztuczn nibo z 9000 gwiazdami. Kosztowna tchnika umożliwia wirtualną podróż w kosmosi. Nicolaus Coprnicus Plantarium, Am Plärrr 41 (www.naa.nt/ncp). Przy sprzyjającj pogodzi warto odwidzić norymbrski ZOO (Tirgartn), Am Tirgartn 30, z zbliżonymi do warunków naturalnych wybigami dla zwirząt i jdynym w południowych Nimczch dlfinarium, a takż przspacrować się po miszczańskich ogrodach z XVII i XVIII wiku (Hspridngärtn) z tonącymi wśród zilni fontannami i rzźbami. Wjścia do tych najpięknijszych w Norymbrdz ogrodów znajdują się przy Johannisstraß und Risnschritt. W Norymbrdz przz okrągły rok ni brakuj propozycji kulturalnych. Do największych atrakcji nalży olbrzymi spktakl Rock w Parku (Rock im Park). Nistty bilty na tgoroczną imprzę (5-7 czrwic), w ilości 80 tys. są już od dawna wysprzdan (www.rock-im-park.d). Od roku 1966, co dwa lata, odbywa się fstiwal jazzowy Wschód-Zachód (Jazzfstival Ost-Wst). Następna jgo dycja przypada w roku przyszłym. W roku 2000 Norymbrga obchodziła swoj 950-lci. Od tgo czasu przyjęło się organizowani, na przłomi lipca i sirpnia, w parku Luitpoldhain koncrtów muzyki klasycznj Norymbrskich Filharmoników (Nürnbrgr Philharmonikr) i Norymbrskich Symfoników (Nürnbrgr Symphonikr) pod wspólną nazwą Klassik Opn Air bim Picknick im Park (www.nurnbrgkultur.d/klassikopnair). Tgoroczn koncrty odbędą się 26 lipca i 8 sirpnia. Wstęp wolny. wg. opr. Joanny Wagnr Z względu na historyczną spuściznę okrsu narodowgo socjalizmu utworzono Cntrum Dokumntacji na Trni Zjazdów Partyjnych Rzszy (Dokumntationszntrum Richspartitagsgländ), któr stawia sobi za zadani gruntown rozliczni się z przszłością Trzcij Rzszy. Dokumntationszntrum Richspartitagsgländ, Bayrnstraß 110 (www.musn.nurnbrg.d/dokuzntrum). 6

8 MOJE TEMAT MIASTO WYDANIA Muzułmani Ks.dr Stanisław Korzniowski MOJE MIASTO Islam jst drugą co do liczbności rligią Nimic. Żyj tu obcni około 3,5 miliona muzułmanów, główni turckigo pochodznia (80%), al ni tylko. W mczci, który często odwidzam modlą się wirni ponad 40 narodowości, pochodzący z rόżnych krajόw całgo świata. Kim był założycil islamu? W wyznaniu wiary wypowiadanym przz muzułmanina pojawia się imię Allaha (Boga), al tż Mahomta. Mahomt urodził się około 570 roku po Chrystusi. Ojcic zmarł bardzo wczśni. Wkrótc zmarła równiż matka. Wychowanim dzicka zajęli się dziadkowi, późnij takż stryj, którmu Mahomt towarzyszył w wilu podróżach, między innymi do Syrii. Założycil islamu szybko się unizalżnił i jako 25-latk ożnił z 40-ltnią bogatą wdową Chadidzą. Mili z sobą pięcioro albo szścioro dzici, al żadn za wyjątkim córki Fatimy - ni dożyło wiku dorosłgo. W pobliżu Mkki Mahomt doznał, jak podaj tradycja, objawinia przkazango mu przz anioła, który prosił, aby rozszrzał posłannictwo Boż wśród ludzi na zimi. Stąd tż aniołowi są bardzo złączni z kultura i rligią muzułmańską. Mahomt, jak mowią muzułmani, jst ostatnim wysłannikim wśród proroków i tym, który przkazuj ostatni orędzi Boga skirowan do ludzi. Mczt Mczt, to dom, gdzi gromadzą się muzułmani na modlitwi. W Polsc ni ma ich wilu, podczas gdy w licznych państwach uropjskich nalżą on do stałj architktury miast. Co pwin czas pojawiają się informacj o protstach ludności przciwko budowi mcztów. W Bawarii słynn było stwirdzni prmira rządu bawarskigo Edmunda Stoibra, który powidział: Wiż katdr powinny być większ od mcztów. Podobni rakcj miały mijsc w Grcji, kidy władz Atn wyraziły zgodę na budowę mcztu, uzyskując na to przyzwolni biskupów prawosławnych. Zaprotstowali natomiast niżsi duchowni obawiając się, ż z pobliskigo lotniska, a takż z pokładów odlatujących i przylatujących samolotów, mczt będzi bardzij widoczny niż rodzinn świątyni prawosławn. Trminologia słowa mczt ni jst jasna i jdnoznaczna. W wilu językach różni tłumaczy się to słowo. Nalży rozróżnić prawdziw, rprzntacyjn mczty, któr imponują swoim przpychm i dostojnością, od zwykłych domów modlitw. Kto właściwi jst muzułmaninm? W islami ni ma chrztu jak w Kościl katolickim, gdzi rodzic gwarantują rligijn wychowani dzicka. W wilu krajach Europy Zachodnij obowiązuj podatk kościlny - co oznacza, ż wirni, stosowni do zarobków, zobowiązani są do świadcznia na kościół. Każdy, kto ni chc go płacic wypisuj się z społczności kościlnj pozbawiając się prawa do przyjmowania sakramntow. Inaczj jst w islami. Ni ma rytu wprowadzającgo w rligię muzułmańską znaną nam w tradycyji Kościoła Katolickigo. Są dwi możliwości zostania muzułmaninm. Pirwsza to wymówini przz dorosłgo muzułmanina wyznania wiary. Druga, to dcyzja świadomgo wyboru i przjścia z innj rligii na islam. To zjawisko jst często spotykan w Nimczch i krajach jzyka nimickigo, gdzi małżonkowi, których partnrzy są muzułmanami, dcydują się na islam jako nową rligię. Wdług danych statystycznych co roku przchodzi na islam około cztrch tysięcy Nimców. Sunnici, Szyici Na świci żyj około 1,2 miliarda muzułmanów. Około 90 procnt nalży do sunnitów, a tylko 9 procnt do szyitów. Najmnijszą grupę stanowią alwici, ni przz wszystkich wyznawców islamu uznawani za prawdziwych muzułmanów. W Turcji alwici stanowią około 30 procnt zamiszkałych tam muzułmanów. Alwici dobrz funkcjonują w kulturach dmokratycznych. Powodm podziału między sunnitami i szyitami był spór o to, kto jst najwirnijszym spadkobircą Mohamta. Zwolnnicy jgo zięcia Algo ni mogli się w sposób wystarczający okrślić i oddzilili się w 661r. od większości. Swoją nazwę szyici wzięli od Schiat Ali - partii Algo. Szyici zamiszkują obcni trny Iraku i Iranu, gdzi stanowią wikszość tamtjszj społczności. Autor opracowania - ksiądz dr Stanisław Korzniowski SAC od dzisięciu lat pracuj poza granicami kraju; wczśnij w Widniu, obcni w Norymbrdz. Jst autoryttm oraz znawcą islamu i społczności muzułmańskij. Autor książk Spotkani z islamm w Widniu (Widń 2006) i Islam dla cikawych (Brlin 2007). Islam w Europi i na świci Obcność islamu w Europi ni jst zjawiskim nowym i niznanym. Był on obcny od tysiąca lat, kulturowo, polityczni i społczni, główni na trnach obcnj Hiszpanii, na Sycylii oraz na Bałkanach. Traz obcność islamu związana jst główni z innymi krajami uropjskimi. W Turcji miszka około 72 mln wyznawców islamu, co stanowi około 99 procnt ludności, w Nimczch około 3,5 mln, a w Francji około 5 mln. Ilość muzułmanów zamiszkujących Europę ocnia się na 15 milionów. Islam jst najmłodszą z trzch wilkich rligii (chrzścijaństwo, judaizm, islam). Istnij około 1400 lat. Z watykańskich źródł wynika, ż na świci żyj więcj muzułmanów niż katolików, nimnij wszyscy chrzścijani stanowią większość. maj - czrwic

9 FILOZOFIE MOJE MIASTO ŻYCIA MOJE MIASTO Małżństwo - idał a rzczywistość Od zakochania do miłości W maju 1822 r. jdn z przyjaciół pyta wówczas już 73-ltnigo W. Goth o to, jak mu się powodzi? Źl pada odpowidź bo ani ni jstm zakochany, ani nikt się w mni ni kocha. Być zakochanym było dla tgo wilkigo poty jak witamina, jak liksir życia, jak żywotn soki, bz których się usycha. Dr hab. Jrzy Grzśkowiak A nasz rodak z Podhala, Kazimirz Przrwa- Ttmajr pisał tak: Czymż jst młodość bz miłości? Jst jako gwiazda bz promini, jako oaza bz strumini, jst jako róży kwiat bz woni, jak bzowocny kwiat jabłoni, jst jako pszczlny ul bz miodu, jak pyszny pałac bz ogrodu. Czym jst miłość wi o tym każdy. Kto ni zna tgo uczucia fascynacji drugim człowikim, któr wywołuj fal podnicnia miotając ciałm i duchm, przyspisza rytm srca, odbira aptyt, ni daj po nocach spać, chwyta nas jak gorączka i czyni obojętnym i ślpym na wszystko inn, przynajmnij tak długo, jak długo uwilbiany obikt (jakż bz srca jst tn żargon psychoanalizy!) naszych gorących uczuć ni odwzajmni. Tn stan zostaj wywołany pięknm twarzy i zgrabnością ciała drugigo człowika, sposobm poruszania się, dźwiękim głosu, urokim oczu, których spojrzni nas zniwala. Jżli t nasz uczucia zostają odwzajmnion, wówczas zakochani jszcz bardzij rośni, wznosząc nas na najwyższ pitra szczęścia. I wtdy otwiramy się takż na inn rzczywistości, na inn wymiary świata, na naturę, sztukę, piękno chwili. Pozostaj wówczas tylko jdno marzni: Aby tak było zawsz! By tn stan się nigdy ni skończył! Nistty, miłość tgo rodzaju ni moż trwać wiczni. Większość ludzi patrząc wstcz na swoj życi stwirdza obiktywni, ż zakochani, to tylko nizbyt długo trwający stan. Jst tak, ż jdni tracą się wnt z oczu, a potm kidyś zakochują się znowu w innym cikawym obikci, u innych zaś zakochani przminia się w miłość. Pirwsza altrnatywa stal now zakochani moż być dla niktórych czymś w rodzaju nałogu, co ich życi stal rgnruj, ożywia - aż po starość. Ni myślę tu o notorycznych podrywaczach, prmanntnych zdobywcach niwiścich src, sks-piratach itp., lcz o poszukiwaczach miłosnych przygód, którzy zakochani w samym zakochaniu stal szukają odpowidnich do tgo partnrów. Z każdym nowym przszycim srca strzałą Amora rozkwitają oni w płni, ich ciało i duch młodnij. Byłoby czymś wspaniałym, gdyby tn stan zakochania udało się zachować, utrwalić, lub przynajmnij gdyby mijsc ognistgo pożądania z czasm zajął trwały blask i cipły żar rzczywistj, scalającj i trwałj miłości. Zakochani powstaj nagl, rodzi się błyskawiczni; miłość rośni i dojrzwa powoli, przchodząc wil stadiów i stopni. Miłość stal się doskonali. By dojść do clu, potrzbuj w grunci rzczy całgo życia. Clm miłości jst bowim doskonał zjdnoczni z drugim człowikim w harmonijnym szczęściu. Zakochani jst w rzczywistości tylko odbicim własnych życzń i nadzii w obrazi drugigo człowika. On przyciąga do sibi nadzij i tęsknoty, i gdy choćby nawt w dość odlgły sposób im odpowiada, ów obraz zostaj jszcz bardzij wyidalizowany, wznisiony ku świtlanym niosiągalnym wyżynom, ku którym ów zakochany wzlatuj jak motyl ku pirwszmu wiosnnmu słońcu. Jst to nizwykl wzniosły stan, który uskrzydla wszystki siły, rozszrza ducha i uzdalnia do nispotykanych uczuć i fantazji. Al zakochani nigdy ni trwa długo. Albo odart z iluzji padni na twardy grunt rzczywistości, z rozpoznanim, ż to była pomyłka, ż się na drugim zawiodło, ż on jst tż tylko człowikim z słabością i możliwością błądznia. Albo zakochani przminia się powoli i stopniowo w miłość, w trwałą uszczęśliwiającą więź z drugim. Jst to miłość ralistyczna ona potwirdza i akcptuj druga osobę, przyjmuj ją z wdzięcznością jako uzupłnini własngo ja, któr wychodząc poza sibi, przkraczając sibi, odnajduj się i spłnia w tym drugim ty. I to jst istota miłości. Ona wyraża się i sprawdza w tym, ż chętni się z drugim przbywa, ż jgo bliskość jst stal na nowo źródłm radości, ż troska o nigo nigdy ni jst ciężarm, lcz daj poczuci szczęścia, ż chętni dzili się z nim wszystkimi przżyciami, sukcsami i nipowodzniami w pracy, ż ma się dla nigo czas i umi go słuchać, ż daj się i przyjmuj bz licznia, ż po prostu bz tgo drugigo człowika ni miałoby się ochoty żyć. Nistty niktór małżństwa zostają zawart ni w wyniku takigo powolngo ostrożngo procsu przybliżania i poznawania się, lcz pod wpływm pirwszj fascynacji, bądź - ż tak powim - szturmu hormonów. Oczywist, ni jst dobrz wiązać się na zawsz w stani takij gzaltacji. Na szczęści większość młodych ludzi tgo ni robi. Przciwni, młodzi dziś bardzo trzźwo i cool podchodzą do tj sprawy. Widzą, ż chmia musi się zgadzać, al tż ważna jst wspólnota zaintrsowań, światopoglądu, przkonań rligijnych, sposobu gospodarności, spędzania czasu wolngo, planowania potomstwa itp. Nikidy romantyka na tym cirpi, al autntyczna miłość życia w dwoj ni moż przymykać oczu na jj ralny wymiar, a do nigo nalży tż proza codzinności, a więc życi w prawdzi. Zacząłm słowami poty, nich więc Przrwa- Ttmajr zakończy: Czym jst, kto ni ma kogo kochać? Jst jak dąb na urwisku góry, jak wiotki powój bz podpory, jako jaskółka jst bzgwizdna, jako wodospad skalny bz dna, jak bz stolicy kraj szroki, jako lcący wiatr w obłoki. Ewanglia gór Ks. dr hab. Jrzy Grzśkowiak jst od młodości namiętnym miłośnikim gór, bywalcm wszystkich tatrzańskich szlaków. Jako duszpastrz w Bawarii, co roku (w latach ) clbrował z swoją parafią Powtórngo przyjścia Pana w Monachium ( Widrkunft ds Hrrn, Munchn-Nuforstnrid) Eucharystię na różnych szczytach bawarskich Alp. Jgo nowa książka w języku nimickim Sin sind di Gipfl dr Brg ( Jgo są szczyty gór ), wydana przz Wydawnictwo św. Krzyża w Opolu (stron 127), zawira górski kazania, związan z nimi tmatyczni mdytacyjn tksty i pozję, wspomninia uczstników oraz sporo zdjęć. Zawira odpowidź na pytania: Co góry mówią nam o Bogu? oraz Co Bóg chc nam dziś powidzić przz góry? Publikacja jst potwirdznim pasji, pobudką do wdzięczności wobc Boga za piękno natury i aplm o szacunk i odpowidzialność za ochronę przyrody. Czytlnik znajdzi w nij kilka akcntów polskich, któr stanowią koljny pomost między tradycyjni chrzścijańską Bawarią i Polską. Książka w cni 8,- Euro (tylko koszty druku) + Porto, jst do nabycia u autora Tl.: 089/ ; Fax: 089/

10 MOJE SUKCESY MIASTO I PORAŻKI w y w i a d Wilczy nots to pirwsza książka Mariusza Wilka (1998) ukazująca obraz Rosji po upadku ZSRR. Mariusz Wilk - ur.19 stycznia 1955 w Wrocławiu. Absolwnt filologii polskij na Uniwrsytci Wrocławskim. Działacz opozycji. Były korspondnt paryskij Kultury. Pisarz, dzinnikarz, podróżnik. Laurat wilu nagród litrackich. W latach 90-tych wyjchał z Polski. Przbywał w Stanach Zjdnoczonych. W końcu osidlił się w Rosji. Miszkał na Wyspach Sołowickich, Kondzi Birżnj nad jziorm Onga, Lovozro. Obcni miszka w Pitrozavodsku. Autor książk: Wilczy nots (1998), Wołoka- (2005), Dom nad Onigo (2006), Tropami rna (2007). Jgo książki ukazały się w tłumaczniach na języki: francuski, nimicki, angilski, hiszpański, rosyjski. Odznaczony Krzyżm Oficrskim Ordru Odrodznia Polski. W chwili obcnj Mariusz Wilk pracuj nad swoją nową książką opisującą podróż na Labrador. Rozmowę z pisarzm przprowadził Wojcich Przsmycki. Skróty pochodzą od rdakcji MM. Wojcich Przsmycki Jak powstają Twoj tksty? Czy starasz się notować na biżąco w mijscach, w których jstś? Czy tworzysz jakiś krótki, sncjonaln zapiski, do których potm wracasz i j rozpisujsz? Mariusz Wilk To bardzo różni, zalży od okoliczności. Naprawdę piszę jdyni przy swoim warsztaci (...), natomiast notatki robię w dłuższych podróżach, na przykład na Kanin Nos. Zazwyczaj są to nazwiska ludzi, ich smacznijsz wyrażonka, jakiś dan, któr trudno późnij znalźć, niraz krótka rflksja do rozwinięcia... Ni używam magntofonu, rozmowy zwykl notuję post factum, w tzach. W.P. Mówisz o rytmi w prozi, w którym momnci wisz, ż tkst już jst skończony, ż ma swój rytm? Co dzij się z fragmntami, któr odrzucasz, wracasz do nich czasm? Tkst to droga O warsztaci pisarza opowiada Mariusz Wilk sista, pisarz, podróżnik, autor m.in. Wilczgo notsu, książki, która wywołała nizły frmnt w polskij litraturz. Rozmową przprowadził Wojcich Przsmycki. M.W. Mój sposób pisania przypomina nico mtodę Flaubrta (...), który ni zaczynał koljnj strony, dopóki ni był ostatczni zadowolony z poprzdnij. Ja to jszcz bardzij cyzluję, to znaczy ni zaczynam koljngo akapitu (ustępu), dopóki drażnią mni jakiś nidoróbki w poprzdnim akapici. Co ni znaczy, ż i potm czgoś ni poprawiam. W sumi poprawiać można bz końca. Rytm uzyskuję, czytając frazę na głos. (...) Ja lubię wytupywać rytm tgo, co piszę, chodząc co rano przd siadanim do komputra. Mariusz Wilk (...) Z tchnicznych uwag: staram się tak łączyć wyrazy, aby ni stykały się spółgłoskami, to znaczy jśli dany wyraz kończy się spółgłoską, następny powinin zaczynać się samogłoską, aby ni było zgrzytu. Samogłoska to światło frazy... Najważnijsz jst pirwsz zdani, od którgo zaczynam książkę, rozdział, akapit, dziń... Ono ciągni za sobą następn, a zarazm jst mtrm. W.P. Pisani wymaga samotności, notoryczngo skupinia. Niktórzy autorzy wspomagają się papirosami, kawą, inni mdytują. W jaki sposób Ty rgnrujsz siły, aby zasiąść następngo dnia nad tkstm? M.W. Przd wszystkim - chodzę, chodzę i jszcz raz chodzę. (...) Zaczynam dziń (rank - to najważnijsza pora dnia!) od filiżanki zilongo czaju z miodm, a potm półtorj - dwi godziny chodznia, a raczj truchtu - to mdytacja w ruchu, dosyć aktywnym, rodzaj marszobigu, al ni jogging. Z dużym naciskim na oddychani (pranajama). Uprawiam tż nico jogi z lmntami praktyki ushu (chińska szkoła wwnętrznj siły) wdl własngo zstawu (...). Od podróży na Labrador i kontaktu midzy innymi z Dukm Rdbirdm (Czrwonym Ptakim), szamanm z plminia Odzibjόw zro papirosów i zro alkoholu. W.P. Jak pisać? Czgo nalży unikać, wystrzgać się a na co zwracać uwagę? M.W. Po pirwsz, piszsz ni po to, aby przkazać, co wisz (x katdra...), lcz po to, żby się dowidzić. Słowm - tkst to droga, na którą wstępując, ni wisz, dokąd Cię zaprowadzi. Po drugi -w czasach zalwu słów nalży unikać przd wszystkim pustosłowia, nadmiaru słów. Zawsz można skrócić, skondnsować. (...) Po trzci - każd zdani musi być przygodą dla czytlnika, musi kryć w sobi jakąś nispodziankę. Ni moż być zdań, któr jdyni wiążą poszczgóln myśli. To samo, al w jszcz większym stopniu, dotyczy akapitu. Akapit, choćby najkrótszy, musi być samodzilną całością, z swoim początkim, rozwinięcim i puntą. Ni przypadkim kidyś akapit zwano tż ustępm. W nim rzczywiści wypróżniasz się do końca, chyba, ż cirpisz na rozwolnini, tj. pustosłowi. Dopiro potm zaczyna się wyższa jazda. To znaczy snuci osnowy, wyplatani wątków, dzirgani tmatu... Dziękujmy rdakcji Workshopu, poradnikowj gazty dla młodych autorów przy Laboratorium Rportażu Instytutu Dzinnikarstwa Uniwrsyttu Warszawskigo, za udostępnini wywiadu z Mariuszm Wilkim. maj - czrwic MY POLACY

11 MOJE KULTURA MIASTO MY POLACY Z okazji 20 rocznicy pirwszych po wojni wolnych wyborów wystąpi w Monachium Marcin Skrzypczak. Marcin Skrzypczak w Monachium Kto raz go usłyszał i zobaczył jaki jst, ni ma wyjścia, musi ulc jgo czarowi. W swoich utworach, a takż intrprtacjach tkstów potów takich jak Obrtyńska, Lipska czy Kaczmarski jst nipowtarzalny, za każdym razm odkrywając j na nowo. Wszędzi tam gdzi się pojawia wzbudza zaintrsowani roztaczając wokół sibi i swojj muzyki niwidzialną aurę. Mistrz gitary klasycznj. Aranżuj kompozycj absolutngo Mistrza wszystkich polskich bardów Jacka Kaczmarskigo. Wykopaliska, Powrόt czy Nasza klasa są jdnak w wykonaniu Marcina... świż. To znaczy nabirają świżości w wymiarz jakim Kaczmarski j stworzył, nic im ni ujmując a jdyni na swój sposób pogłębiając. (Marcin Lwiński). Rcital Marcina Skrzypczaka, laurata wilu prstiżowych konkursów i fstiwali, odbędzi się 4 czrwca, o godz , w Polskim Cntrum Kultury w Monachium. Scnrię tworzyć będzi spcjalni na tę okazję przygotowana wystawa o Solidarności z zbiorów Muzum Polskigo w Rapprswilu. Obchody 20 rocznicy pirwszych po wojni wolnych wyborów organizuj Konsulat Gnralny RP w Monachium. Kaczmarski obala kubański mury Wyrwij murom zęby krat! Zrwij kajdany, połam bat! A mury runą, runą, runą i pogrzbią stary świat! Cała Polska znała tę piśń, piśń mobilizującą do buntu przciwko komunistycznym władzom. Okazuj się, ż dwadziścia lat po odzyskaniu przz nasz kraj nipodlgłości, piosnki zmarłgo w 2004 roku Jacka Kaczmarskigo służą znowu do obalania dyktatury, tym razm na Kubi. Śpiwa j bowim opozycyjny kubański bard Ciro Diaz Pndo, lidr zspołu La Babosa Azul. Twórczością Jacka Kaczmarskigo zaintrsował kubańskigo piśniarza były chargé d affairs polskij ambasady w Hawani Danil Gromann. Pndo wybrał 12 utworów, stworzył własn aranżacj, dostosowując tksty do raliów dzisijszj Kuby. Za zgodą spadkobirców Kaczmarskigo doszło do nagrania płyty Cuando Amanzca l Día ( Gdy zaczni się dziń cytat z Epitafium dla Włodzimirza Wysockigo ). Na płyci m.in. Przdszkol, Zbroja, Poczkalnia, Koń wyścigowy i Ni lubię. Nagrani dostępn jst (z względu na cnzurę) tylko w intrnci, na stroni zspołu: com/indx.php. Największą radością i zaszczytm byłoby dla nas zaśpiwać t piśni w ojczyźni Kaczmarskigo. U nas cnzura objmuj ni tylko oficjaln mdia i kluby, ściga nas, gdzikolwik chcilibyśmy wystąpić wyznaj lidr grupy Ciro Diaz Pndo. Monachium Jack Kaczmarski, Bogdan Żurk i Piotr Załuski. - Wiczornica na rzcz wolnj Polski. Kącik młodgo poty Dorota Cyran ur. w 1989r.; pochodzi z Zabrza, gdzi w roku ubigłym zdała maturę. Lauratka I nagrody II Ogólnopolskigo Przglądu Twórczości Potyckij im. Jacka Kaczmarskigo Rytmy niskończoności. Próbowała swoich sił na wilu ogólnopolskich konkursach, finalistka Olimpiady Litratury i Języka Polskigo (2008). Kompromitując zdjęcia moich rodziców Cicho lży na szafc na widoku nawt ni w zakurzonj komodzi album z zdjęciami kompromitującymi rodziców z czasów gdy jszcz byli rodzicami wakacj roku dziwięćdzisiąt dawno ciągl uśmichnięci ludzi i ręc jszcz niudrzając o policzki jśli z krzykim to tylko radości zdjęcia żyją choć ludzi już ni narodzili się na nowo z zmiętą twarzą i z bagażm doświadczń przykuwającym do zimi Traz osobn domy i zimn klamki ojcic ich dotkni oparzą mu dłoni gdy przyjdzi rzucić alimnty jak ochłap (o il w ogól przyjdzi) Gdyby ni on malowałbym życi tak jak j widzę pod powikami mówi dzicko ukrywając album (zdanim ojca jst nidobrym obrazm) a syna tylko strach powstrzymuj przd potarganim się na kawałki 10

12 FOTO: Ola Wilk WARTO WIEDZIEĆ c tc i f r P i ra fl u ns S c d ro m o t i o P u 9 B 6, a i py : lon anami towa Po k a - gr u, Ma Ko n c r a l u i ro c i t a j c m n m y g v ż a aa Po D k i w i c z d y p o l s k i g o h wa M i n n sła z Wł a d y u m ko l j n l g z r p a i n k i ro w a z i ł a d o M o n a c h d s p ro w a O B R TU D R A B M i LO na z najrd jd wych A B M O L tż ocko zawiόdł ych grup pop-r achium i N ż Mon ijsz - a tak opularn a koncrci w im p k s ij ko mulh ia c n c. N Mona zgłoś widowis ości ls o ł o r a P m w i w to a ik n n sk - Polo ksza bawar ndfunk, Radio zspόł zaprz ołdzi Solidarn jąc h u ię kigo z R ls r jw ię o W s a stawia p h n c ą t r c ln is dia ayr D IN lizuja i, przd o czasόw konc B m E c ja ś ti y a c IT t o w N ią ln p io U p s o d. ż a m o w 81 d Był to ju nowany mott jktu UNI- r arivari wraz z - Rock Antnn drogi d lski od roku 19 o koncrturo h g j y p C w o s g P o m k t łu ę c h l o ri c i o p r y c s ln histo gram czni muzyc łόwnym wa ogό ona- obcnych. W pro owiącgo połą jbarm ROCK. G CK jst popra ką a Nim- w w ił z n n ta rd s y RO a, ptwi Pols liśm a TED IN RBO po żność do najl, widowisk więku, usłysz bardu. między rlacji pomięu o T p ł w ό ó p dź przynal wych w Polsc obu Zs stosunk szczgόlności ory Lom brazu i m swoją - o j popularn utw lami po talo w vokal, cami, a łymi obywat o początku chiu grup havy m imi największy i dz Cugir- struta o k r h g y a c w i s y w c M z m ć z s iś dzy nsuołu: czyw cznoś Od sa okal, in ąc publi brakło o objął Ko ład zsp h Odry. - lidr, v la Patalas stronac ad projktm hium wraz racz bojami. Ni za mi - Dorosłych Sk gorz Stróżniak G l ani o rz ja tn ac - Grz zow, D z - gitara basois patrona lny RP w Mon Zagranicz- mi p oju nad przbo m samym tytu w la k is ty ty b ra ał Kwap ika, to mn lat Gn rstwm Spraw y nimic- prz. Album pod wojown poza gitara, Mich ski prkusja. i n o c t o g r i is t z i s in d tn z M i. Z Osta lko awar k Kamiń atytuło, obok nan da onuj b Warszaw wa, Mir można z dowanych w sięwzięciu patr dan i Sztuki łm havy mtalu z k ta m n d a y w jdny ucztę jaką zafu talu kij prz trtwo Nauki, B nd Kunst). prł ami Polski. k Dwa m ą y u n ic is m v z n a c g o in T y ra n z h M g u ski dzi: nom orsch P Poać mu ła fa F V k w, s T m ft. się don a iu n n w o h h.i a c onac offm tąpił awion s H M b y h (Wissn mdialny, to m radiow w w c ż, o i n O m jc ty ooli Wilk. Wo TURB cj t - vokal, iwicz bas, D i pop-rocka. O y fotorportaż k Patrona kż lokaln sta koncrci y z c z s z tk yk Stru.O ta świadc gusz Ru z krzyż lonia, a ora 92,4, 2-Day rasa, z opiskonal itary, Bo gitary, Tomas g L p, a M F w o TOP ijsc itung minik Jokil. wała m ch Z prkusja informo ym Südduts z najdłużj żaniak y z r z K c r a ó n niotw olonij rynku, prasa p jszym na czl cym na tut zą wychod maj - czrwic

13 MOJE KULTURA MIASTO MY POLACY Rok Chopinowski Przygotowania do Roku Chopinowskigo, obchodzongo z okazji 200 rocznicy urodzin Frydryka Chopina, wkraczają w dcydującą fazę. Główn uroczystości, imprzy i koncrty odbędą się oczywiści w Polsc. Nimnij - jak zapwnia koordynator Roku Chopinowskigo Waldmar Dąbrowski - w wszystkich państwach, gdzi mamy placówki dyplomatyczn, powstają Komitty Honorow, złożon z przdstawicili życia publiczngo tych krajów i to oni organizują mijscow programy obchodów. Koncrt w konsulaci Konsulat Gnralny RP w Monachium równiż aktywni włącza się w obchody Roku Chopinowskigo, przygotowując i inspirując szrg imprz z nim związanych. Właśni w duchu Roku Chopinowskigo, 20 lutgo br., zorganizowano w konsulaci koncrt chopinowski, na który zaproszono, obok przdstawicili Polonii, dyplomatów zajmujących się kulturą, wysokich urzędników ministrstw spraw zagranicznych Austrii, Szwajcarii i Polski oraz partnrów z Bawarii. Była więc okazja do wymiany doświadczń, podzilnia się pomysłami i zaawansowanim stanu przygotowań do obchodów Roku Chopinowskigo. Joanna Michna Marcin Grochowina Marcin Grochowina absolwnt Wyższj Szkoły Muzycznj w Friburgu. Studia podyplomow pod kirunkim prof. Andrasa Immra. Wykładowca na uczlni w Friburgu, prowadził tż kursy mistrzowski w Chinach. Koncrtował w większości krajόw uropjskich, USA, Kanadzi i Chinach. Zajmuj się równiż muzyką improwizowaną, tatrm muzycznym. Jst autorm ściżk dźwiękowych do słuchowisk radiowych i filmu. Strona intrntowa artysty: Chopin na dwi gitary Ni ma nic pięknijszgo od gitary... no moż za wyjątkim dwóch gitar to ponoć chopinowski stwirdzni stało się mottm koncrtu Frydryk Chopin Pozja i Pasja, a próby prznisinia wspaniałj muzyki Chopina na fakturę gitarową podjęło się dwóch wirtuozów gitary klasycznj - Jon Michal Winklr i Wolfgang Mayr. Koncrt, w aranżacji Jona Michala Winklra, oparty jst na biografii Chopina. Utwory przplatan słowm, często cytatami z listów mistrza, wiodą słuchaczy od Żlazowj Woli mijsca urodzin, poprzz Widń, Monachium, Valldmossę na Majorc, po Paryż, gdzi w 1849 roku Frydryk Chopin zmarł. Słowo wiążąc i modrację prowadzi Gaby dos Santos producntka, autorka, kirownik artystyczny Kulturplattform jourfix-munchn.d. Inicjatorm projktu jst konsul ds. kultury Grażyna Strzlcka. Dzięki zaangażowaniu polskigo konsulatu gnralngo zorganizowano trasę koncrtową, którj prmira miała mijsc w monachijskim Künstlrhaus, 12 marca br. (Polonik Monachijski) Zanim jdnak doszło do tych konstruktywnych rozmów przy barszczu z uszkami, przpysznych kanapkach i lampc wina, wysłuchano koncrtu w wykonaniu dwojga pianistów; Joanny Michni i Marcina Grochowiny. Joanna Michna absolwntka Akadmii Muzycznj w Katowicach. Studia podyplomow w Warszawi oraz Moskwi, pod okim wybitnych pianistów i pdagogów. Lauratka wilu konkursów, stypndystka Ministrstwa Kultury i Sztuki. Koncrtowała w wilu krajach Europy, Azji i Afryki. Nagrała 19 płyt. Dużą rolę w jj dyskografii odgrywa muzyka Chopina. Joanna Michna miszka w Monachium. Strona intrntowa pianistki: Gaby dos Santos, Jon Michal Winklr i Wolfgang Mayr. 12

14 MOJE TURYSTYKA MIASTO - SPORT - REKREACJA MY POLACY NORYMBERGA od godz POLSKI DZIEŃ W STARYM RATUSZU uroczyst obchody 30-lcia partnrstwa miast Krakowa i Norymbrgii. Info: STEFFEN MÖLLER z swoją książką VIVA POLONIA: Als dutschr Gastarbitr in Poln. E-Wrk, Erlangn, Fuchsnwis POLENALLERGIE Świtn koncrty jazzow polskich arystów: Tomasz Stańko + Simpl Acoustic Trio, Lszk Mozdzr + Lars Danilsson, Pink Frud, Filip Wiśniwski Trio. Info: ROCK IM PARK Na trzch scnach muzycznych zagra ponad 70 zspołów muzyki rockowj z całgo świata (m. in. Placbo, Mrlin Manson, Th Killrs, Guano Aps,Ptr Fox) - więcj na stroni 6 MM Krakaur Haus Więcj wydarzń kulturalnych z Norymbrgii na (Hintr Insl Schütt Nürnbrg Tl.: ) LANDSHUT LANDSHUCKIE WESELE 1475 jdn z największych w Europi fstynów historycznych. Ponad 2000 uczstników w śrdniowicznych kostiumach powołuj znowu do życia płną świtności uroczystość wsl Jadwigi, córki króla polskigo Kazimirza Jagilończyka i Jrzgo, syna landshuckigo księcia. Landshucki wsl to prawdziw widowisko dokumntaln. Koncrty Muzyka schyłku X wiku oraz Laud Dominum wprowadzają w kulturę muzyczną a burlska scniczna Masakra nocna oraz tańc historyczn w świat muzyki, tańca i gry scnicznj ówczsnj poki. Śrdniowiczna atmosfra, jadło, trunki, turnij rycrski, muzyka... - więcj na stroni 14 MM maj - czrwic

15 TURYSTYKA - SPORT PRAWO - REKREACJA I FINANSE MY POLACY Landshucki wsl poznajmy nasz okolic Dominika Hilgr Wśród licznych ltnich fstynów i widowisk, któr odbywają się w Monachium i jgo okolicach na szczgólną uwagę zasługuj wyjątkowy spktakl, jakim jst Landshucki Wsl (Landshutr Hochzit). Co cztry lata, na przłomi czrwca i lipca cał miasto przobraża się w typow miastczko okrsu późngo śrdniowicza. Ulic minią się kolorowymi barwami, rycrz walczą w turnijach, a miszkańcy wystrojni w odświętn i kosztown stroj odtwarzają scny nawiązując do uroczystości zaślubin z 1475 roku. Wszędzi panuj wsoła atmosfra, przpłniona muzyką, gwarm i śmichm. Tn największy w Europi fstyn historyczny przyciąga swoją oryginalnością oraz wirnym przdstawinim ówczsnj poki. Al dlaczgo to przdstawini jst ważn dla nas, jaki ma związk z Polską i dlaczgo porusza nasz uczucia? Przniśmy się do roku Wówczas posłowi z Bawarii wyruszyli do Krakowa, aby wyngocjować małżństwo księcia bawarskigo Grzgorza Bogatgo z rodu Wittlsbachów z królwną polską Jadwigą. Rok późnij, po udanych rozmowach i ustalniach, 18-ltnia córka króla polskigo Kazimirza Jagillończyka wyruszyła z swoim orszakim i skortą w drogę do odlgłj Bawarii, aby poślubić 20-ltnigo księcia. Po uciążliwj 2-misięcznj podróży Jadwiga dotarła z swoim orszakim do Landshut, gdzi była uroczyści witana przz biskupów, książąt i wilu innych dostojników dworskich. Lista zaproszonych gości liczyła osób, czyli o tysiąca więcj niż liczyło miasto. Kroniki mówią o 9163 konnych jźdźcach, którzy przybyli do miasta. Wśród zaproszonych był równiż csarz Frydryk III, który poprowadził królwnę Jadwigę do pirwszgo tańca. Crmonia zaślubin odbyła się 14 listopada 1475 roku w kościl św. Marcina i była clbrowana przz biskupa z Salzburga. Po uroczystości para młodych wyruszyła z orszakim wslnym przz Star Miasto. Wystawna i wsoła zabawa trwała cał 8 dni. Towarzyszyły jj wsoł rytmy muzyki, tańc i turnij. Uroczystości wsln długo pozostały w pamięci miasta i koljn pokolnia artystów w swojj twórczości często nawiązywały do wsla w Landshut. W 1883 roku grupa monachijskich malarzy ozdobiła salę paradną ratusza landshuckigo scnami z XV wiku. Kilkanaści lat późnij malowidła t rozbudziły historyczną tęsknotę miszkańców, którzy postanowili powołać do życia to płn świtności wydarzni. Z ich inicjatywy powstał związk di Fördrr, którgo clm było odtworzni atmosfry świętującgo miasta. Już rok późnij w 1903 roku odbyła się pirwsza odświętna parada. W dniu dzisijszym większość miszkańców Landshut birz aktywny udział ni tylko w okrsi przygotowań, lcz takż podczas trwania samgo widowiska. Landshucki Wsl odbywa się tylko raz na 4 lata i jst szczgólnym widowiskim, któr w obrazowy sposób nawiązuj do historii Polski i Bawarii. Na pwno każdy z nas brał udział w innych bawarskich świętach, takich jak np. Święto Piwa, Turnij Rycrski w Kaltnbrg i w wilu innych. Myślę jdnak, ż każdy z nas z sntymntm będzi spoglądać na orszak królwski, rozpoznając dobrz nam znan polski symbol, barwy i stroj z minionj poki. Moż warto odrwać się na chwilę od codzinnych trosk i zajęć i dać się wciągnąć w wsołą atmosfrę rozbawiongo orszaku wslngo. Tgoroczn obchody Landshutr Hochzit 1475 będą trwały od 27 czrwca do 19 lipca. Szczgóły na stroni: Zapraszam wszystkich zaintrsowanych na całodzinną wyciczkę do Landshut z Agncją Turystyczną BOA dnia po promocyjnj cni 19,00 EUR/os. W cni zawart są następując świadcznia: 1. przjazd autokarm do Lanshut i z powrotm 2. opika przwodnika i pilota z jęz. polskim 3. zwidzani miasta Landshut F O T O R E P O R T A Ż - p o z n a j m y n a s z o k o l i c 14

16 PRAWO TURYSTYKA I FINANSE - SPORT - REKREACJA MY POLACY maj - czrwic

17 TURYSTYKA - SPORT PRAWO - REKREACJA I FINANSE MY POLACY Przd świtni spisującą się w rundzi wiosnnj drużyną Polonii Monachium kilka trudnych tygodni. Do tj pory Polacy wygrali cztry z pięciu rozgranych mczy, strzlając aż 18 bramk. Koljni rywal będą jdnak bardzij wymagający. W trzch następnych spotkaniach Polacy muszą stawić czoła wszystkim bzpośrdnim rywalom w walc o awans. W maju zapowiada się wic sporo mocji! Szczgólni zadowalający jst fakt, ż Polonia zaczęła wygrywać na wyjazdach. Jsinią ni udało się to ani razu! W rundzi wiosnnj Polacy wygrali aż trzy z cztrch wyjazdowych mczy. Jdyni wilkanocny pojdynk przciwko ostatnij w tabli drużyni SV Latino Münchn zakończył się porażką. Na usprawidliwini polskij drużyny nalży jdnak dodać, ż połowa zawodników w tym trmini wykorzystywała urlop świątczny na wyjazd do Polski. Koljny mcz Polonii już 26 kwitnia o 14:30 na własnym stadioni przy Rudolf- Zorn-Str. 15. Polacy podjmują lidra TSV Mosach. W przypadku zwycięstwa polska drużyna zrówna się punktami z TSV i ma szansę objąć prowadzni w tabli. 2 maja Polonię czka bardzo trudny wyjazdowy Mcz prawdy przd Polonią! Dotychczasow wyniki: FC Oly. Moosach - SV Polonia Post-SV Münchn - SV Polonia SV Polonia - FC Münchn Latino Munich SV - SV Polonia TSV Maccabi Mün. - SV Polonia 0-4 Pozostał mcz Polonii: :30 Rudolf-Zorn-Str. 15 SV Polonia - TSV Moosach-H :00 Hinrich-Wiland-Str. 100 FC Munzur - SV Polonia :30 Rudolf-Zorn-Str. 15 SV Polonia - SV Oly-Concordia :00 Ditramszllrstr. 9 SpVgg Thalkirchn - SV Polonia :30 Rudolf-Zorn-Str. 15 SV Polonia - FC Phönix Mchn :45 Wrdnflsstr. 70 MTV1879 Münchn - SV Polonia Wszystki mcz rozgrywan są w Monachium. mcz przciwko kurdyjskij drużyni FC Munzur, która jszcz wiosną ni przgrała żadngo mczu i w tabli zajmuj mijsc tuż za Polakami, czyhając na potknięci polskigo zspołu. Tygodni prawdy kończy mcz u sibi z zajmującą trzci mijsc w tabli SV Olympia-Concordia. Dobr wyniki w tych trzch pojdynkach na szczyci są kluczow do wywalcznia awansu do klasy A, dlatgo zapraszamy sympatyków sportu na mcz i do kibicowania Polonii! S. Lonzok Polonia szuka w dalszym ciągu nowych zawodników. Trningi odbywają się w wtorki i czwartki o godz na boisku przy Rudolf-Zorn-Str.15 w Monachium - Nuprlach. Chętni do przyłącznia się do drużyny proszni są o kontakt z trnrm Zdzisławm Winiarskim tl Mil widzian są równiż osoby traktując sport amatorsko i chcąc się nico rozruszać i spędzić czas w towarzystwi rodaków. 16

18 PRAWO I FINANSE Czytlnicy pytają - Moj Miasto odpowiada Do naszj rdakcji nadszdł list Pani Barbary Jakubowskij, poruszający m.in. kwsti bztrminowgo pozwolnia na pracę w Nimczch oraz ubzpicznia zdrowotngo w przypadku osób zatrudnionych, prowadzących jdnoczśni działalność gospodarczą. W odpowidzi na list Pani Barbary, adrsat listu Pani mgr Anna Wagnr-Szostak, wyjaśnia: PORADNIK Nimicki Urząd Pracy (nim. Bundsagntur für Arbit) udzila obcokrajowcom żyjącym w Nimczch i mającym pozwolni na pobyt (w tym obywatlom polskim), bztrminowgo pozwolnia na pracę (nim. unbfristts Arbitsrlaubnis) w następujących przypadkach (BschVrfV 9 Abs. 1): - po dwóch latach zatrudninia podlgającgo obowiązkowmu ubzpiczniu społcznmu - po trzch latach niprzrwango lgalngo pobytu w Nimczch Aby uzyskać bztrminow pozwolni na pracę nalży w pirwszj koljności udać się do Urzędu ds. Obcokrajowców (nim. Ausländrbhörd) i odbrać aktualn zaświadczni potwirdzając okrs pobytu w Nimczch (nim. Mldzitn). Następni nalży udać się do odpowidnigo urzędu pracy (nim. Arbitsamt), wypłnić na mijscu wniosk o bztrminow pozwolni na pracę i do wniosku dołączyć uzyskan wczśnij zaświadczni o pobyci w Nimczch. Od osób prowadzących działalność gospodarczą urzędy pracy wymagają w praktyc dodatkowo potwirdznia zamldowania działalności (nim. Gwrbanmldung). Potwirdzni bztrminowgo pozwolnia na pracę otrzymuj się najczęścij na mijscu. Dokumnt tn uprawnia do podjęcia dowolnj pracy u dowolngo pracodawcy w Nimczch. O il umowa o pracę ni stanowi inaczj, każda osoba zatrudniona ma możliwość jdnoczsngo podjęcia działalności gospodarczj, a tym samym wystawiania rachunków zlcniodawcom. Gnralni każda osoba zatrudniona jst obowiązkowo ubzpiczona społczni, w tym równiż zdrowotni. Przy podjęciu działalności gospodarczj, kwstią mającą wpływ na ubzpiczni zdrowotn jst fakt, która z prac (zatrudnini czy działalność gospodarcza) jst wykonywana główni (hauptbruflich), a która dodatkowo (nbnbruflich). Osoby główni zatrudnion, których dochód ntto z dodatkowj działalności gospodarczj ni przkracza 400 /misiąc, mają nadal obowiązk ubzpicznia państwowgo, al składka ubzpiczniowa pozostaj bz zmian. Jżli dochód przkroczy 400 /misiąc jst naliczana odpowidnio wyższa składka ubzpiczniowa. W przypadku gdy w momnci podjęcia działalności gospodarczj, zatrudnini staj się zajęcim dodatkowym, ma się dwi możliwości ubzpicznia zdrowotngo. Pirwszą z nich jst dobrowoln kontynuowani ubzpicznia państwowgo w kasi chorych. W takim przypadku składka naliczana jst jdnak tak jak dla osób prowadzących działalność gospodarczą i wynosi min. ok.320 /misiąc. Drugą możliwością jst rzygnacja z kasy chorych i wykupini ubzpicznia prywatngo. Stawka takigo ubzpicznia zalży przd wszystkim od wiku, płci i stanu zdrowia. Często jst to dużo korzystnijsz rozwiązani niż ubzpiczni państwow. Poniważ każdy przypadk jst indywidualny, najlpij zasięgnąć rady w kasi chorych albo u doradcy ubzpiczniowgo. Mgr Anna Wagnr-Szostak Księgowość, Obsługa podatkowa firm Tlfon: urooffic - srwis biurowy Landwhrstr. 2 (nidalko Karlsplatz/Stachus), Monachium Tlfon: ksigowosc, obsługa podatkowa obsługa korspondncji klinta, formułowani pism urzdowych, wypłniani formularzy wystawiani rachunków, formułowani ofrt, listów motywacyjnych, zyciorysów itp. pomoc w załatwianiu spraw urzdowych (mldowani mijsca zamiszkania i działalnosci gospodarczj, zakładani konta bankowgo, rjstracja samochodu itp.) doradztwo dla firm przy podjmowaniu i prowadzniu działalnosci gospodarczj tłumacznia (zwykł i przysigł), tłumacznia ustn ubzpicznia NOWOSC!!! Zapraszamy do nowgo biura Landwhrstr. 2/róg Sonnnstr Monachium - adrs biurowy, skrzynka pocztowa, przchowywani dokumntacji firmowj maj - czrwic

19 PRAWO I FINANSE PORADNIK PRYWATNE UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE Jst to czas po rozpoczęciu umowy, podczas którgo ubzpiczony ni posiada ochrony ubzpiczniowj mimo płacnia składk. Wyróżnia się dwa okrsy karncji: 8-misięczny, objmujący ciążę i wymianę zębów (nim. Zahnrsatz) oraz 3-misięczny, objmujący pozostał świadcznia mdyczn. Ni podlgają okrsom karncji świadcznia mdyczn koniczn w wyniku nagłych wypadków. Na okrs karncji naliczan są okrsy bzpośrdnio poprzdzającgo nimickigo ubzpicznia, zarówno prywatngo jak i państwowgo (w kasi chorych). To znaczy, ż osoba która była uprzdnio ubzpiczona przz conajmnij 8 misięcy w Nimczch, ni ma okrsu karncji. Gnralni ni musi ona ponadto przd zawarcim umowy wykonywać badań lkarskich. Jżli okrs poprzdnigo ubzpicznia jst krótszy niż 8 misięcy, okrsy karncji są anulowan właśni poprzz przjści badań lkarskich. Obowiązkow badania lkarski dotyczą natomiast osób, któr mają przrwę w ubzpiczniu zdrowotnym w Nimczch lub uprzdnio były ubzpiczon za granicą. Na dziń dzisijszy na rynku nimickim tylko jdna ubzpiczalnia Badania lkarski Marcin Studncki Przy zawiraniu umowy prywatngo ubzpicznia zdrowotngo badania lkarski mogą zostać przprowadzon dobrowolni lub obowiązkowo. Dobrowoln przprowadzni badań ma na clu zwolnini z okrsów karncji (nim. Wartzitn). prywatna uznaj ciągłość ubzpicznia z polskim ubzpicznim w Narodowym Funduszu Zdrowia. Tak jak w pirwszym przypadku badania lkarski zapwniają ochronę ubzpiczniowa bz okrsów karncji. Zakrs badań lkarskich moż mić znaczący wpływ na ostatczną wysokość składki ubzpiczniowj. W zalżności od ubzpiczalni badania mogą być mnij lub bardzij szczgółow. Najczęścij ubzpiczalni wymagają poza badaniami ogólnymi dodatkowych badań stomatologicznych. Im bardzij szczgółow badania tym większ prawdopodobiństwo wykrycia niprawidłowości, za któr ubzpiczalnia wntualni zarząda większj stawki ubzpiczniowj. Koszty badań najczęścij ponosi sam wnioskodawca. Wahają się on od 40 do ponad 100 Euro. Na rynku jst wilu niuczciwych pośrdników ubzpiczniowych, którzy sprzdają obywatlom polskim ubzpicznia bz koniczności przprowadznia badań lkarskich, mimo ż ni byli oni uprzdnio ubzpiczni w Nimczch lub mili przrwę w ubzpiczniu. Trik dzięki którmu jst to możliw W artykul dowisz się m.in.: - kto przd zawarcim umowy ubzpiczniowj musi przjść badania lkarski - jaki są okrsy karncji - w jaki sposób niuczciwi pośrdnicy ubzpiczniowi sprzdają ubzpicznia bz badań lkarskich i jaki mogą być tgo konskwncj dla ubzpiczongo polga na wpisaniu w wniosku ubzpiczniowym jdnj z nimickich kas chorych jako ubzpizpiczalni, w którj rzkomo wnioskodawca był uprzdnio ubzpiczony. Do przyjęcia wniosku ubzpiczalnia ni wymaga przdłożnia odpowidnigo potwirdznia kasy chorych. Moż to jdnak zrobić w trakci trwania umowy, np. przy okazji rfundacji pirwszych świadczń mdycznych. Z prawngo punktu widznia jst to oszustwo (tzw. Oblignhitsvrltzung), któr w razi wykrycia upoważnia ubzpiczalnię nawt do całkowitgo uniważninia umowy. Dla ubzpiczalni oznacza to tym samym zwolnini z rfundacji wszlkich świadczń wykorzystanych przz ubzpiczongo od początku trwania umowy. Konskwnsję ponosi w praktyc tylko i wyłączni ubzpiczony, poniważ on złożył podpis na wniosku. Udowodnini oszustwa pośrdnikowi ubzpiczniowmu jst praktyczni nimożliw. Marcin Studncki autor artykułu jst doradcą w firmi PLDF GmbH Polscy Doradcy Finansowi z Monachium kontakt:

20 PRAWO I FINANSE PORADNIK Dotacj państwow i ulgi podatkow dla osób oszczędzających Piotr Sowada Przprowadzona w latach 2000/2001 rforma państwowgo systmu mrytalngo doprowadziła do obniżnia poziomu mrytur w Nimczch. Dla typowgo idalngo pracownika, który przpracował i odprowadzał składki mrytaln przz 45 lat poziom mrytury został zrdukowany z 70 do 67 %. Koljną ralną rdukcją poziomu mrytur w Nimczch było podnisini wiku mrytalngo z 65 do 67 roku życia. Jdnoczśni, aby zrkompnsować tę lukę państwo wprowadziło szrg dotacji i ulg podatkowych dla osób oszczędzających w clu zapwninia sobi wystarczającj mrytury. Ristr-Rnt ni tylko dla pracowników Ristr-Rnt to dofinansowywana przz państwo nimicki prywatna mrytura. Podstawą prawną tj rgulacji jst Altrsvrmögnsgstz (AVmG) oraz 10a, 79 ff Einkommnsturgstz. Dofinansowani państwow składa się z bzpośrdnij dotacji (Zulagn) lub ulgi podatkowj (Sondrausgabnabzug). Prawo do dotacji posiadają pracownicy oraz inn osoby podlgając obowiązkowi państwowgo ubzpicznia mrytalngo (rntnvrsichrungspflichtig), al takż między innymi rolnicy, bzrobotni i osoby na urlopi wychowawczym. Prawo do dotacji ni przysługuj między innymi studntom oraz przdsiębiorcom ni podlgającym obowiązkowi państwowgo ubzpicznia mrytalngo. Warunkim otrzymania dotacji jst ustalni oraz opłacani minimalnj składki własnj na poziomi 4% zarobków brutto z roku poprzdnigo, ni mnij jdnak niż 45 uro misięczni w przypadku osób bzdzitnych, 38 uro dla posiadających 1 dzicko i 30 uro przynajmnij dwoj dzici. Dotacja do składki mrytalnj (di Altrsvorsorgzulag) wynosi 154 uro dla osób nizamężnych lub 308 uro w przypadku osób zamężnych. Dodatkowo pracownik otrzymuj 185 uro za każd dzicko, a za dzici urodzon od nawt 300 uro! Przykład: Osoba zamężna wychowuj dwójkę dzici w wiku 6 lat i 1 rok, jdnoczśni pracując na pół tatu i zarabiając uro brutto misięczni, czyli uro roczni. Składka własna (min. 4% x ) = 480 uro / rok Dotacja ( ) = 793 uro / rok Dzięki dotacji konto mrytaln zwiększy się aż o uro. Do tgo dochodzą wntualn korzyści wynikając z ulgi podatkowj zalżn od wysokości osobistj stawki podatkowj oraz oprocntowani z zainwstowango kapitału własngo oraz dotacji. Jak wszystki dzidziny życia, w któr wtrąca się państwo równiż Risr- Rnt ma swoj wady i ogranicznia. Do najważnijszych nalżą: wypłata oszczędności moż odbywać się wyłączni na bazi osobistj, dożywotnij mrytury (Librnt), zaldwi 30% kapitału moż być jdnorazowo wypłacona na początku okrsu mrytalngo, uzyskiwana mrytura lub wypłata kapitału podlga w płni opodatkowaniu w Nimczch, w przypadku śmirci w okrsi pobirania mrytury, wypłata rnty ustaj, jśli ni została uzgodniona opcja zabzpiczająca członków rodziny na wypadk własnj śmirci (Hintrblibnnrnt), w przypadku przrwania planu oszczędnościowgo z względu na wyjazd na stał za granicę nalży zwrócić dotacj i ulgi podatkow, chyba, ż przd wkrocznim w wik mrytalny osoba, która otrzymała dotację wróci do Nimic lub to zdklaruj. W następnym numrz przdstawimy możliwości wykorzystania dotacji państwowych i ulg podatkowych dla osób oszczędzających przz przdsiębiorców i inn osoby ni podlgając obowiązkowi państwowgo ubzpicznia mrytalngo. Z względu na ograniczoną ilość mijsca autor ni mógł w artykul zawrzć wszystkich ważnych informacji i wyczrpujących szczgółów. Artykuł tn ma jdyni charaktr poglądowy. W clu uzyskania szczgółowych informacji i indywidualnj symulacji prosimy o kontakt z autorm artykułu: Piotr Sowada Tl. 089 / (g ) PLDF GmbH Landwhrstr Münchn maj - czrwic

REGULAMIN PSKO 2016. I. Kryteria i wymagania dla zawodników Optimist PSKO. II. Mistrzostwa PSKO. III. Puchar Polski PSKO

REGULAMIN PSKO 2016. I. Kryteria i wymagania dla zawodników Optimist PSKO. II. Mistrzostwa PSKO. III. Puchar Polski PSKO I. Krytria i wymagania dla zawodników Optimist PSKO 1. W rgatach PSKO mogą startować zawodnicy do lat 15 posiadający licncję sportową PZŻ, aktualn ubzpiczni OC i będący członkami PSKO, spłniający wymagania

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze daty ostatnich 20 lat. wspomnienia prof. Henryka Skarżyńskiego. 20. Rocznica. 10. Rocznica

Najważniejsze daty ostatnich 20 lat. wspomnienia prof. Henryka Skarżyńskiego. 20. Rocznica. 10. Rocznica Dwumisięcznik dla osób z problmami słuchu i mowy Wydani Spcjaln 16 lipca 2012 ISSN 1429-5040 Najważnijsz daty ostatnich 20 lat wspomninia prof. Hnryka Skarżyńskigo 20. Rocznica pirwszgo implantu ślimakowgo

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUGI DORADZTWA DLA PRZEDSIĘBIORSTW W EFIX DOM MAKLERSKI S.A.

REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUGI DORADZTWA DLA PRZEDSIĘBIORSTW W EFIX DOM MAKLERSKI S.A. REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUGI DORADZTWA DLA PRZEDSIĘBIORSTW W EFIX DOM MAKLERSKI S.A. Rozdział I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Rgulamin okrśla zasady świadcznia usługi doradztwa dla przdsiębiorstw w zakrsi:

Bardziej szczegółowo

Jacobi Lanhaus Opis podróży

Jacobi Lanhaus Opis podróży Jacobi Lanhaus Opis podróży Wstęp, objaśniniai i dodati opatrzyli Bogdan Rok i Marian Chachaj Itinrariu (1768-1769) Vol I Prgrinations Sarataru Itinrariu (1768-1769) Wstęp, objaśniniai i dodati opatrzyli

Bardziej szczegółowo

wydanie 3 / listopad 2015 znaków ewakuacji i ochrony przeciwpożarowej PN-EN ISO 7010 certyfikowanych pr zez C N B O P www.znaki-tdc.

wydanie 3 / listopad 2015 znaków ewakuacji i ochrony przeciwpożarowej PN-EN ISO 7010 certyfikowanych pr zez C N B O P www.znaki-tdc. Stosowani znaków wakuacji i ochron przciwpożarowj crtfikowanch pr zz C N B O P www.znaki-tdc.com wdani 3 / listopad 2015 AA 001 Wjści wakuacjn AA 010 Drzwi wakuacjn AA 009 Drzwi wakuacjn AA E001 E001 AA

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZYJMOWANIA I PRZEKAZYWANIA ZLECEŃ NABYCIA LUB ZBYCIA INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH PRZEZ EFIX DOM MAKLERSKI S.A.

REGULAMIN PRZYJMOWANIA I PRZEKAZYWANIA ZLECEŃ NABYCIA LUB ZBYCIA INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH PRZEZ EFIX DOM MAKLERSKI S.A. REGULAMIN PRZYJMOWANIA I PRZEKAZYWANIA ZLECEŃ NABYCIA LUB ZBYCIA INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH PRZEZ EFIX DOM MAKLERSKI S.A. Rozdział I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Rgulamin okrśla zasady przyjmowania i przkazywania

Bardziej szczegółowo

.pl KSIĄŻKA ZNAKU. Portal Kulturalny Warmii i Mazur. www.eświatowid.pl. Przygotował: Krzysztof Prochera. Zatwierdził: Antoni Czyżyk

.pl KSIĄŻKA ZNAKU. Portal Kulturalny Warmii i Mazur. www.eświatowid.pl. Przygotował: Krzysztof Prochera. Zatwierdził: Antoni Czyżyk Portalu Kulturalngo Warmii i Mazur www.światowid Przygotował: Krzysztof Prochra... Zatwirdził: Antoni Czyżyk... Elbląg, dn. 4.12.2014 Płna forma nazwy prawnj: www.światowid Formy płnj nazwy prawnj nalży

Bardziej szczegółowo

Załącznik 5.1 Analiza statystyczna wyników badania dotyczącego zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwach

Załącznik 5.1 Analiza statystyczna wyników badania dotyczącego zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwach Załącznik 5.1 Analiza statystyczna wyników badania dotyczącgo zarządzania ryzykim w przdsiębiorstwach Spis trści Liczba pracowników w jdnostc lokalnj... 5 A.Przyczyny źródłow... 8 A1. Zarządzani BHP, w

Bardziej szczegółowo

Nazwa studiów podyplomowych: Studia Podyplomowe Prawa Karnego Skarbowego

Nazwa studiów podyplomowych: Studia Podyplomowe Prawa Karnego Skarbowego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwrsyttu Wrocławskigo ogłasza zapisy na Studia Podyplomow Prawa Karngo Skarbowgo w roku akadmickim 2015/2016 Wrocław, dnia 8 czrwca 2015 r. Nazwa studiów podyplomowych:

Bardziej szczegółowo

Katastrofą budowlaną jest nie zamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań,

Katastrofą budowlaną jest nie zamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, O A A O O! Katastrofą budowlaną jst ni zamirzon, gwałtown zniszczni obiktu budowlango lub jgo części, a takż konstrukcyjnych lmntów rusztowań, lmntów formujących, ściank szczlnych i obudowy wykopów (art.

Bardziej szczegółowo

Daniel Lazur Podborze 100 Zespół Szkół w Mielcu

Daniel Lazur Podborze 100 Zespół Szkół w Mielcu Danil Lazur Podborz 00 Zspół Szkół w Milcu Tmat 8. Zaangażowani gmin na rzcz rozwoju Odnawialnych Źródł Enrgii czy twoja gmina jst aktywna? Przdstawini możliwości rozwoju OZE w Gmini Przcław, na tl zaangażowania

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Zamówień Publicznych ul. Szamocka 3, 5, 01-748 Warszawa tel: 22 667 17 04, fax: 22 667 17 33

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Zamówień Publicznych ul. Szamocka 3, 5, 01-748 Warszawa tel: 22 667 17 04, fax: 22 667 17 33 Zakład Ubzpiczń Społcznych Dpartamnt Zamówiń Publicznych ul. Szamocka 3, 5, 01-748 Warszawa tl: 22 667 17 04, fax: 22 667 17 33 993200/271/IN- 268/15 Warszawa, dnia 19.03.2015 r. Informacja dla Wykonawców,

Bardziej szczegółowo

WIDZIEĆ I BYĆ WIDZIANYM 12 DZIECIOM NIE WOLNO KAPAĆ SIĘ W WODZIE BEZ OPIEKI RODZICA LUB DOROSŁEJ OSOBY, KTÓRA JEST ZA NICH ODPOWIEDZIALNA! PRAWDZIWE HISTORIE 5-ltnia dziwczynka razm z kolżanką bawiła się

Bardziej szczegółowo

GRASZ O 5.000.000 ZL. o ~ Rozwiązanie. Nr indeksu 36-76-21. Cena 3000. Skoro Słowik, który siedział

GRASZ O 5.000.000 ZL. o ~ Rozwiązanie. Nr indeksu 36-76-21. Cena 3000. Skoro Słowik, który siedział KUP,,'' ' ' Ci) GRASZ O 5000000 ZL z z o Rozwiązani konkursu: Jśli masz gzmplarz Odgłosów" z poprzdnigo tygodnia z numrm konkursowy111 18/087481, przyjdź do rdakcji w tym tygodniu, ni późnij niż w czwartk

Bardziej szczegółowo

następnego 21 czerwca 1992 r.

następnego 21 czerwca 1992 r. MEN otwira fabiykę matołó~ (str. 4J w Canns (str. s) Łódzki zoo (str. 6J Rozmowa z wróżką (str. loj Co zdarzyło się na stadioni ŁKS (str. 16J TV i 5.000.000 zł dla Czytlnika Odgłosów. -~. Na pomoc Wałęsi

Bardziej szczegółowo

Uświadomienie potrzeby badawczej.

Uświadomienie potrzeby badawczej. III. BADANIA MARKETINGOWE PROWADZENIA BADAŃ 1. W badaniach marktingowych poszukuj się odpowidzi na trzy rodzaj pytań: pytania o fakty o różnym stopniu złożoności co jst? pytania o cchy (właściwości) stwirdzanych

Bardziej szczegółowo

TRENDS 2011. e-learning w biznesie

TRENDS 2011. e-learning w biznesie Raport Summr 2011 I Edycja 12 lipca 2011 www.langloo.com -larning Pirwsz w Polsc ddykowan badani intrnautów na tmat -larningu przy współpracy z firmą badawczą Gmius Partnr badania www.tstbynt.com -larning

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOPOLSKA GIEŁDA KONI HODOWLANYCH. ISSN 2299-629x INDEX 33927X. cena 16,99 zł w tym 8% VAT. Czarne Perly. strona 54

OGÓLNOPOLSKA GIEŁDA KONI HODOWLANYCH. ISSN 2299-629x INDEX 33927X. cena 16,99 zł w tym 8% VAT. Czarne Perly. strona 54 OGÓLNOPOLSKA GIEŁDA KONI HODOWLANYCH HORSE MARKET IL MERCATO DEL CAVALLO PFERDEMARKT 6 12 ISSN 2299-629x INDEX 33927X cna 16,99 zł w tym 8% VAT strona 54 Czarn Prly SPIS TREŚCI www.konskitarg.pl fot.:

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Farmakokinetyka furaginy jako przykład procesu pierwszego rzędu w modelu jednokompartmentowym zawierającym sztuczną nerkę jako układ eliminujący lek

Farmakokinetyka furaginy jako przykład procesu pierwszego rzędu w modelu jednokompartmentowym zawierającym sztuczną nerkę jako układ eliminujący lek 1 Matriał tortyczny do ćwicznia dostępny jst w oddzilnym dokumnci, jak równiż w książc: Hrmann T., Farmakokintyka. Toria i praktyka. Wydawnictwa Lkarski PZWL, Warszawa 2002, s. 13-74 Ćwiczni 6: Farmakokintyka

Bardziej szczegółowo

'\O ma\a '\992 r. NOWE. MtiNCHHAUSENA

'\O ma\a '\992 r. NOWE. MtiNCHHAUSENA '\O ma\a '\992 r. NOWE WCIELENIE BARONA MtiNCHHAUSENA,/ Licząca szść tysięcy miszkańców mijscowość Arzn. żyjąca w ciniu odwidzango przz turystów z całych Nimic Hamlinu, stała się nagl głośna i trafiła

Bardziej szczegółowo

Wielu z nas, myśląc. o kursie nauki jazdy

Wielu z nas, myśląc. o kursie nauki jazdy _0 =:=1\) V 58 PILOTclub LUTY 2011 SZKOLENIE PILOTA Wilu z nas, myśląc o kursi nauki jazdy przd gzaminm na prawo jazdy, przypomina sobi jak mało miał on wspólngo, z tym jak wygląda prowadzni pojazdu po

Bardziej szczegółowo

Parafia Rokitnica. Kalendarz

Parafia Rokitnica. Kalendarz Parafia Rokitnica Kalendarz 2012 KOŚCIÓŁ PARAFIALNY P.W. NAJŚW. SERCA PANA JEZUSA W ZABRZU ROKITNICY Wj eż d ż a ją c d o Ro k i t n i c y, z w ł a s z c z a d r o g a m i o d s t r o n y Mi e ch o w i

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ INWESTYCYJNY PROGRESS S.A.

NARODOWY FUNDUSZ INWESTYCYJNY PROGRESS S.A. NARODOWY FUNDUSZ INWESTYCYJNY PROGRESS S.A. RAPORT UZUPEŁNIAJĄCY OPINIĘ Z BADANIA INFORMACJI FINANSOWEJ, OBEJMUJĄCEJ WPROWADZENIE, BILANS, RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT ORAZ DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej

Kryteria oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Krytria ocniania z rligii dla klasy drugij szkoły podstawoj Rozdzi ał Clujący Bardzo dobry Dobry Dostatczn y Dopuszczają cy Nidostatc zny I. Bóg mówi do nas II. Ludzi, którzy odpowidzil i Bogu widzę wymaga

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA OKTAWAVE (dalej również: Polityka )

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA OKTAWAVE (dalej również: Polityka ) POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA OKTAWAVE (dalj równiż: Polityka ) wrsja: 20150201.1 Wyrazy pisan wilką litrą, a nizdfiniowan w Polityc mają znacznia nadan im odpowidnio w Rgulamini świadcznia usług Oktawav dla

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRMOWE NA STOPNIE W KLASIE 6 PRZYRODA, WITAJ Szkoły Podstawowej w Rogowie Sobóckim

WYMAGANIA PROGRMOWE NA STOPNIE W KLASIE 6 PRZYRODA, WITAJ Szkoły Podstawowej w Rogowie Sobóckim WYMAGANIA PROGRMOWE NA STOPNIE W KLASIE 6 PRZYRODA, WITAJ Szkoły Podstawowj w Rogowi Sobóckim tmat lkcji Wymagania podstawow Uczń: ocna dopuszczająca ocna dostatczna ocna dobra Wymagania ponadpodstawow

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

GettyImages WOLFSBURG HISTORIA SUKCESÓW W PIGUŁCE WMG WSPARCIE PROMOCJI, RUCHU TURYSTYCZNEGO I PRZEDSIĘBIORSTW W WOLFSBURGU FASCYNUJĄCO MŁODE

GettyImages WOLFSBURG HISTORIA SUKCESÓW W PIGUŁCE WMG WSPARCIE PROMOCJI, RUCHU TURYSTYCZNEGO I PRZEDSIĘBIORSTW W WOLFSBURGU FASCYNUJĄCO MŁODE GttyImags WOLFSBURG HISTORIA SUKCESÓW W PIGUŁCE WMG WSPARCIE PROMOCJI, RUCHU TURYSTYCZNEGO I PRZEDSIĘBIORSTW W WOLFSBURGU FASCYNUJĄCO MŁODE bi O 17 Stllfldr Straß Oststra ß Laagbrg 39 aß ich-eb rtst r

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

TRENDS 2011. Raport Autumn 2011. www.rzeczpospolita.pl. www.tomorrow.pro. www.e-nauczanie.org. www.inwestycje.pl. www.manager.inwestycje.

TRENDS 2011. Raport Autumn 2011. www.rzeczpospolita.pl. www.tomorrow.pro. www.e-nauczanie.org. www.inwestycje.pl. www.manager.inwestycje. Raport Autumn 2011 II Edycja 22 grudnia 2011 www.langloo.com Partnr wydania www.combidata.pl Trnds II: Porozmawiajmy o biznsi Znaczni rozwiązań owych w biznsi systmatyczni wzrasta. Polski firmy coraz bardzij

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE REGRESJI LOGISTYCZNEJ DO OKREŚLENIA PRAWDOPODOBIEŃSTWA SPRZEDAŻY ZASOBU MIESZKANIOWEGO

ZASTOSOWANIE REGRESJI LOGISTYCZNEJ DO OKREŚLENIA PRAWDOPODOBIEŃSTWA SPRZEDAŻY ZASOBU MIESZKANIOWEGO ZASTOSOWANIE REGRESJI LOGISTYCZNEJ DO OKREŚLENIA PRAWDOPODOBIEŃSTWA SPRZEDAŻY ZASOBU MIESZKANIOWEGO Łukasz MACH Strszczni: W artykul przdstawiono procs budowy modlu rgrsji logistycznj, którgo clm jst wspomagani

Bardziej szczegółowo

miłość, wierność i uczciwość przed obliczem Boga dnia. o godzinie w Kościele... w... Na tą uroczystość zapraszają W.P. Rodzice i Narzeczeni

miłość, wierność i uczciwość przed obliczem Boga dnia. o godzinie w Kościele... w... Na tą uroczystość zapraszają W.P. Rodzice i Narzeczeni Wybór tekstu zaproszenia 1. Ku radości przyjaciół, za pozwoleniem najbliższych, rozpoczynają wspólna drogę życia Panna Młoda: imię i nazwisko i Pan Młody: imię i nazwisko miłość, wierność i uczciwość przed

Bardziej szczegółowo

, KUP GRASZ O. o.---:-~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~----.~ I\) Tylko u nas - Cena 3000. Łodzi

, KUP GRASZ O. o.---:-~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~----.~ I\) Tylko u nas - Cena 3000. Łodzi , KUP,,'' GRASZ O n z z 5000000 ZŁ o ---:-~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~----~ I\) Tylko u nas - ogłosznia Program tlwizyjny drobn za darmo!!! ' konkursu: Jśli masz gzmplarz Odgłosów"

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie w razie poważnego zachorowania. Maj 2012

Ubezpieczenie w razie poważnego zachorowania. Maj 2012 LifProtct Ubzpiczni w razi poważngo zachorowania. Maj 2012 Nasz plan ubzpiczniowy dotyczący poważnych zachorowań stanowi najbardzij komplksową ochronę tgo typu dostępną w Irlandii. Podniśliśmy jakość polisy

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE MYOCARDIAL INFARCTION (AMI) ŚWIEŻY ZAWAŁ SERCA - zbieranie danych w projekcie DUQuE

DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE MYOCARDIAL INFARCTION (AMI) ŚWIEŻY ZAWAŁ SERCA - zbieranie danych w projekcie DUQuE Tak Tak Tak Tak Ni Ni Ni Inclusion Dfinicj Ostry zawał srca (AMI) Tlmdycyna DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE MYOCARDIAL INFARCTION (AMI) ŚWIEŻY ZAWAŁ SERCA - zbirani danych w projkci DUQuE AMI (świży zawał

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie sygnałów biomedycznych

Przetwarzanie sygnałów biomedycznych Prztwarzani sygnałów biomdycznych dr hab. inż. Krzysztof Kałużyński, prof. PW Człowik- najlpsza inwstycja Projkt współfinansowany przz Unię Europjską w ramach Europjskigo Funduszu Społczngo Wykład XI Filtracja

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 1 Ferie zimowe to wymarzony czas dla dzieci. Jak co roku nasza placówka zorganizowała wiele ciekawych zajęć, które rozpoczęły się już 14 lutego w sobotę. Chętne

Bardziej szczegółowo

GRASZ O 5.000.000. Nr indeksu 36-76-21. Cena 3000. Jan Gerhard

GRASZ O 5.000.000. Nr indeksu 36-76-21. Cena 3000. Jan Gerhard KUP,,'' GRASZ O 5000000 n z z ZŁ o Rozwiązani konkursu: Jśli masz gzmplarz Odgłosów" z poprzdnigo tygodnia z numrm konkursowym 14/008181, przyjdź do rdakcji w tym tygodniu, ni późnij niż wczw&11:k 160492

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego w Polsce

Perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego w Polsce Anna urczak Zachodniopomorska Szkoła Biznsu w Szczcini Prspktywy rozwoju rolnictwa kologiczngo w Polsc Strszczni W artykul wyjaśniono istotę rolnictwa kologiczngo Następni szczgółowo omówiono zasady, na

Bardziej szczegółowo

pismo kresowe krakowskie Źródła: Wystarczy maszyna do pisania Listy Romana Aftanazego do Wiktora Swiatełyka Artykuły: Aleksander Iwaszczonek

pismo kresowe krakowskie Źródła: Wystarczy maszyna do pisania Listy Romana Aftanazego do Wiktora Swiatełyka Artykuły: Aleksander Iwaszczonek krowski piso krsow ROCZNIK 11 (2010) Źródła: Wystarczy aszyna do pisania Listy Roana Aftanazgo do Wiktora Swiatły Rola klasztoru Karlitów Bosych w Głęboki Magdalna Broniark Sacru i profanu w przstrzni

Bardziej szczegółowo

W 2012r. do urzędów pracy w województwie kujawsko-pomorskim zgłosiło się 203 bezrobotnych legitymujących się zawodem nauczyciel języka angielskiego,

W 2012r. do urzędów pracy w województwie kujawsko-pomorskim zgłosiło się 203 bezrobotnych legitymujących się zawodem nauczyciel języka angielskiego, INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE FILOLOG ANGIELSKI (nauczycil języka angilskigo) kod zawodu- 233008 W klasyfikacji zawodów i spcjalności na potrzby rynku pracy (Dz. U. z 2010r. nr 82, poz. 537 z późn. zm.)jdnym

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

MMG. W hołdzie naszemu Patronowi. Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1

MMG. W hołdzie naszemu Patronowi. Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1 MMG Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1 W hołdzie naszemu Patronowi MŁODZIEŻOWY MAGAZYN GIMNAZJALNY NR 1 STR. 2 Od Redakcji W tym roku w naszej szkole wydawać będziemy

Bardziej szczegółowo

Olimpiada Malucha. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko. Szkoła...

Olimpiada Malucha. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko. Szkoła... Małe olimpiady przedmiotowe Olimpiada Malucha Organizatorzy: Wydział Edukacji Urzędu Miasta w Koszalinie Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie Zespół Szkół nr 11 Szkoła Podstawowa nr 3 w Koszalinie

Bardziej szczegółowo

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/w/wp/jan_pawel_ii/homilie/8pl_blonia_18082002.html

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/w/wp/jan_pawel_ii/homilie/8pl_blonia_18082002.html Zakres tematyczny: Podczas powitalnego przemówienia Jana Pawła II na krakowskim lotnisku Balice, w czasie ostatniej Pielgrzymki do Ojczyzny, której główną myślą były słowa: Bóg bogaty w miłosierdzie, najmocniej

Bardziej szczegółowo

powiesimy tatusia ł musia. kać. Bo i dokąd by? 17.00-21.00, tel. 57-80-07 Nie cz ekai.na"ostatniq chwilę!!! bezpośredni importer zaopatruje

powiesimy tatusia ł musia. kać. Bo i dokąd by? 17.00-21.00, tel. 57-80-07 Nie cz ekai.naostatniq chwilę!!! bezpośredni importer zaopatruje Nr 10 (1695) Rok I (XXXlV) 2a lipca 1991-r Cna 3000 zł Mamusiu, chodź: Wnumrz min: powisimy tatusia ł Maria, czyli kwadratura sksu - koljny odcink rwlacyjnj powiści Godziny nidobrj nadzii alina Tomczyk

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA Scenariusz i prowadzenie - Elżbieta Bełz Dekoracje - Lidia Zasada, Justyna Goch Opracowanie muzyczne - Magdalena Witkowska Pokaz slajdów

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

12.45 Na pokazie filmu Deszcz dzieci (reż. Vincent Ward) będzie obecny reżyser filmów i bohater tegorocznej retrospektywy.

12.45 Na pokazie filmu Deszcz dzieci (reż. Vincent Ward) będzie obecny reżyser filmów i bohater tegorocznej retrospektywy. na zdjęciu: Vincnt Ward Ha i n s w o r th w Op r z Piotr Łazarkiwicz Wy w i a d y: Ro g r Do n a l d s o n, Vincnt Ward wydarznia czas rlaksu 13.00 Godzina rlaksu z misięcznikim Zwirciadło : warsztaty

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 0 2 8 2 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f W y k o n a n i e ro b ó t b u d o w l a n y c h w b u d y n k u H

Bardziej szczegółowo

1 www.pelplin.pl www.mok.pelplin.pl

1 www.pelplin.pl www.mok.pelplin.pl LP. Data Nazwa imprezy Miejsce Organizator 1 03.04 (czwartek) W oczekiwaniu na kanonizację Jana Pawła II zespół Familia HP wykona program "Tłumy serc". Utwory pochodzą z dzieł: Pieśń o Bogu ukrytym oraz

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum przeprowadzonym wśród nauczycieli, uczniów i rodziców,

Bardziej szczegółowo

Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt jest realizowany w ramach umowy podpisanej z Wojewódzkim Urzędem Pracy w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo Czterdziestogodzinne

Nabożeństwo Czterdziestogodzinne Nabożeństwo Czterdziestogodzinne Współcześnie czterdziestogodzinne nabożeństwo jest stopniowo zapominane. Najczęściej służy jedynie jako wstęp do Wielkiego Postu. Ma ono jednak bardzo bogatą i długą tradycję.

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Diarium itineris Romam (1750)

Diarium itineris Romam (1750) Rigii Zawzki Diariu itinris Roa (1750) Diariusz podróży do Rzyu (1750) Marian Chachaj Z rękopisu odczytałi opracował Vol II Prgrinations Sarataru Diariusz podróży Rigiusza Zawzkigo pilgrzyującgo do Rzyu

Bardziej szczegółowo

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku.

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Nowy rok Nowy Rok Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Huczą petardy i gra muzyka, Stary rok mija, za las umyka, Cóż w tym dziwnego,

Bardziej szczegółowo

ASY PALI. Tadeusz Uhl*, Maciej Kaliski*, Łukasz Sękiewicz* *Akademia Górniczo - Hutnicza w Krakowie STRESZCZENIE SŁOWA KLUCZOWE: NR 59-60/2007

ASY PALI. Tadeusz Uhl*, Maciej Kaliski*, Łukasz Sękiewicz* *Akademia Górniczo - Hutnicza w Krakowie STRESZCZENIE SŁOWA KLUCZOWE: NR 59-60/2007 Tadusz Uhl*, Macij Kaliski*, Łukasz Sękiwicz* *Akadmia Górniczo - Hutnicza w Krakowi ASY PALI IE I E II STRESZCZENIE Artykuł zawira informacj na tmat zastosowania ogniw paliwowych jako gnratorów nrgii

Bardziej szczegółowo

Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom.

Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom. W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom. 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Wierszyki na wódkę. Tekst moŝe być dowolnie modyfikowany. W przypadku tekstu własnego prosimy o wpisanie w formularzu zamówienia własny.

Wierszyki na wódkę. Tekst moŝe być dowolnie modyfikowany. W przypadku tekstu własnego prosimy o wpisanie w formularzu zamówienia własny. Wierszyki na wódkę Tekst moŝe być dowolnie modyfikowany. W przypadku tekstu własnego prosimy o wpisanie w formularzu zamówienia własny. 1. Niechaj wszyscy Goście na zdrowie dziś piją, a 100 lat w szczęściu

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Pamięć w różnych wymiarach 2. Wybieramy nazwę dla KOMPLEKSU. Więcej niż muzeum. Budowanie przy Sportowej W

Pamięć w różnych wymiarach 2. Wybieramy nazwę dla KOMPLEKSU. Więcej niż muzeum. Budowanie przy Sportowej W nr 7/243 1 IV - 15 IV 2008 Rok XVI bzpłatny biultyn samorządowy ISSN 1505-1692 Do Wybiramy nazwę dla KOMPLEKSU 28 marca kanclaria Urzędu Gminy w Klszczowi odbrała 43 propozycj nazwy Komplksu Dydaktyczno-

Bardziej szczegółowo

Raport o kursie. Strona 0. www.oczyszczanieumyslu.pl www.czystyumysl.com

Raport o kursie. Strona 0. www.oczyszczanieumyslu.pl www.czystyumysl.com Raport o kursie Strona 0 Raport o kursie Marcin Tereszkiewicz Raport o kursie Strona 1 Oczyszczanie Umysłu Oczyść swój umysł aby myśleć pozytywnie i przyciągać to czego chcesz Raport o kursie Strona 2

Bardziej szczegółowo

WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST NA TO SPOSÓB - CZYTAJMY DZIECIOM!

WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST NA TO SPOSÓB - CZYTAJMY DZIECIOM! CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM "Nie mów dziecku, jak bardzo je kochasz, pokaż to, poświęcając mu czas." Ulrich Schaffer WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST

Bardziej szczegółowo

ANIMACJE OLA SROCZYŃSKIEGO FILM DNIA: STRACH(Y) O HISTORII W CIEMNOŚCI PRZEMOCY NA ZDJĘCIU: MICHAEL NYMAN WYDARZENIA KONFERENCJE

ANIMACJE OLA SROCZYŃSKIEGO FILM DNIA: STRACH(Y) O HISTORII W CIEMNOŚCI PRZEMOCY NA ZDJĘCIU: MICHAEL NYMAN WYDARZENIA KONFERENCJE ANIMACJE OLA SROCZYŃSKIEGO FILM DNIA: STRACH(Y) NA ZDJĘCIU: MICHAEL NYMAN fot.anna Kopaczwska W CIEMNOŚCI O HISTORII PRZEMOCY WYDARZENIA rżysrka filmu Aria Diva Agniszka Smoczyńska. Po projkcji odbędzi

Bardziej szczegółowo

Katalog wzorów statuetek Statuetki z akrylu lub sklejki.

Katalog wzorów statuetek Statuetki z akrylu lub sklejki. Załącznik - Statuetki Katalog wzorów statuetek Statuetki z akrylu lub sklejki. Wykonujemy na indywidualne zamówienie z zawartych w katalogu wzorów. Zmiana tekstu w cenie statuetki. Opcje statuetek do wyboru:

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r.

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. Krasnystaw, dnia 05.10.2012 r. Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. W okresie 27-30.09.2012 r. w ramach realizacji projektu systemowego Aktywność

Bardziej szczegółowo

Anna Kowalska i Adam Nowak. Anna Kowalska i Adam Nowak

Anna Kowalska i Adam Nowak. Anna Kowalska i Adam Nowak T1 Anna Kowalska i Adam Nowak wraz z Rodzicami serdecznie zapraszają na uroczystość Zaślubin, która odbędzie się15 sierpnia 2015 roku o godzinie 17.00 w Kościele pw. Św. Trójcy przy ul. Krzyckiej 42 we

Bardziej szczegółowo

Tu powstała Polska upowszechnianie wiedzy i poprawa świadomości Polaków na temat rodowodu historycznego państwa polskiego

Tu powstała Polska upowszechnianie wiedzy i poprawa świadomości Polaków na temat rodowodu historycznego państwa polskiego Tu powstała Polska upowszechnianie wiedzy i poprawa świadomości Polaków na temat rodowodu historycznego państwa polskiego Kandydat do nagrody i tytułu Strażnik Dziedzictwa Rzeczypospolitej Custos Monumentorum

Bardziej szczegółowo

Lp nazwa podmiotu tytuł oferty Przyznana dotacja 1. Wyższe Seminarium Duchowne Zgromadzenie Księży Marianów z Lublina

Lp nazwa podmiotu tytuł oferty Przyznana dotacja 1. Wyższe Seminarium Duchowne Zgromadzenie Księży Marianów z Lublina Zestawienie ofert w Konkursie z dziedziny kultury AD 2010 wraz z przyznanymi dotacjami Lp nazwa podmiotu tytuł oferty Przyznana dotacja 1. Wyższe Seminarium Duchowne Zgromadzenie Księży Marianów z Lublina

Bardziej szczegółowo

Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego

Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego newsletter numer 23 Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego Pięć tysięcy euro nagrody zainkasują zdobywcy Nagrody im. Karola Wielkiego na najlepszy projekt młodzieżowy w Europie. Największe

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy?

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Kogo podziwiasz dzisiaj, a kogo podziwiałeś w przeszłości? Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Jaka jest Twoja ulubiona potrawa? Czy wiesz

Bardziej szczegółowo

ODDZIAŁ PRZEDSZKOLNY GR. B ROK SZKOLNY 2014/2015. Projekt edukacyjny Mieszkamy w Polsce!

ODDZIAŁ PRZEDSZKOLNY GR. B ROK SZKOLNY 2014/2015. Projekt edukacyjny Mieszkamy w Polsce! ODDZIAŁ PRZEDSZKOLNY GR. B ROK SZKOLNY 2014/2015 Projekt edukacyjny Mieszkamy w Polsce! Wstęp W procesie wychowawczo dydaktycznym obejmującym całość wpływów i oddziaływań kształtujących rozwój dziecka

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IV Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IV Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Triduum Paschalne......5 Wielki Czwartek (5 kwietnia)......5 Droga Krzyżowa (6-7 kwietnia Wielki Piątek, Wielka Sobota)......8 Chrystus zmartwychwstał! (8 kwietnia Niedziela Wielkanocna)....

Bardziej szczegółowo

Analiza danych jakościowych

Analiza danych jakościowych Analiza danych jakościowych Ccha ciągła a ccha dyskrtna! Ciągła kg Dyskrtna Cchy jakościow są to cchy, których jdnoznaczn i oczywist scharaktryzowani za pomocą liczb jst nimożliw lub bardzo utrudnion.

Bardziej szczegółowo

Ziemia. Modlitwa Żeglarza

Ziemia. Modlitwa Żeglarza Ziemia Ziemia, którą mi dajesz, nie jest fikcją ani bajką, Wolność którą mam w Sobie Jest Prawdziwa. Wszystkie góry na drodze muszą, muszą ustąpić, Bo wiara góry przenosi, a ja wierzę Tobie. Ref: Będę

Bardziej szczegółowo

OBWIESZCZENIE Nr 1 KONSULA RP W MADRYCIE

OBWIESZCZENIE Nr 1 KONSULA RP W MADRYCIE OBWIESZCZENIE Nr 1 KONSULA RP W MADRYCIE Z DNIA 7 KWIETNIA 2015 R. W SPRAWIE WYBORÓW PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Informuję, że Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 289 1

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DZIAŁAŃ W ZAKRESIE ROZWOJU SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO

PROGRAM DZIAŁAŃ W ZAKRESIE ROZWOJU SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO Część 3 Projkt z nia 26.01.2007 r. PROGRAM DZIAŁAŃ W ZAKRESIE ROZWOJU SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO W ramach programu ziałań w zakrsi rozwoju społczństwa informacyjngo ęą pojmowan inicjatywy, któr wzmocnią

Bardziej szczegółowo

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać?

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Jan Paweł, 23.06.2016 11:06 Jedną z osób która nie ma najmniejszych co do tego wątpliwości, jest Chorwatka Miriam, która od 24 czerwca 1981 roku spotyka się z Matką

Bardziej szczegółowo

Program (rodzaj proponowanych zajęć)

Program (rodzaj proponowanych zajęć) LATO W BIBLIOTECE PUBLICZNEJ IM. KS. JANA TWARDOWSKIEGO W DZIELNICY PRAGA-PÓŁNOC M. ST. WARSZAWY, W RAMACH AKCJI LATO W MIEŚCIE 2008 w dniach 24 czerwca 29 sierpnia 2008 r. Bezpośredni Organizator L p.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW STÓP PROCENTOWYCH W USA I W STREFIE EURO NA STOPY PROCENTOWE W POLSCE I. STOPY PROCENTOWE W GOSPODARCE OTWARTEJ.

WPŁYW STÓP PROCENTOWYCH W USA I W STREFIE EURO NA STOPY PROCENTOWE W POLSCE I. STOPY PROCENTOWE W GOSPODARCE OTWARTEJ. Ewa Czapla Instytut Ekonomii i Zarządzania Politchnika Koszalińska WPŁYW STÓP PROCENTOWYCH W USA I W STREFIE EURO NA STOPY PROCENTOWE W POLSCE I. STOPY PROCENTOWE W GOSPODARCE OTWARTEJ. Stopy procntow

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE KOŁO WOLONTARIATU

SZKOLNE KOŁO WOLONTARIATU ZESPÓŁ SZKÓŁ PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO w KRAKOWIE TECHNIKUM PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO NR 22, TECHNIKUM UZUPEŁNIAJĄCE DLA DOROSŁYCH NR 19, ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 23 31-157 Kraków, Pl. Matejki 11, tel. 12

Bardziej szczegółowo

DUCZUŚ. Gazeta Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Duczkach. Witajcie! Święta już za nami, więc czas na kolejne, tym razem lutowe wydanie Duczusia!

DUCZUŚ. Gazeta Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Duczkach. Witajcie! Święta już za nami, więc czas na kolejne, tym razem lutowe wydanie Duczusia! Nr 4 Luty 2015 r. DUCZUŚ Gazeta Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Duczkach Witajcie! Święta już za nami, więc czas na kolejne, tym razem lutowe wydanie Duczusia! W tym numerze: Długo wyczekiwany wywiad

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Jezus Chrystus. Niech będzie. pochwalony. SP Klasa VI, temat 60

Jezus Chrystus. Niech będzie. pochwalony. SP Klasa VI, temat 60 Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus Serwus Witam Dobry wieczór Dzień dobry Szczęść Boże Chrystus zmartwychwstał Króluj nam, Chryste Grupa 1 Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus Zapoznajcie się z tekstem

Bardziej szczegółowo

Dzieci 6-letnie. Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw

Dzieci 6-letnie. Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw Dzieci 6-letnie Temat: RADOŚĆ I SMUTEK PRAWEM DZIECKA Cele ogólne: Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw Cele szczegółowe: DZIECKO: poznaje prawo do radości i smutku potrafi

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU

REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU 1 Zgodnie ze wskazaniami Światowej Organizacji Turystyki hasło przewodnie imprezy brzmieć będzie: Turystyka i woda, ochrona naszej wspólnej przyszłości.

Bardziej szczegółowo