Analiza wpływu zmiany stawki VAT na usługi hotelowe i gastronomiczne.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Analiza wpływu zmiany stawki VAT na usługi hotelowe i gastronomiczne."

Transkrypt

1 Analiza wpływu zmiany stawki VAT na usługi hotelowe i gastronomiczne. Analiza na zlecenie Izby Gospodarczej Hotelarstwa Polskiego 29 lipca 2009 Raport został przygotowany na zamówienie Izby Gospodarczej Hotelarstwa Polskiego i obejmuje swoim zakresem zagadnienia, które zostały uzgodnione pomiędzy Deloitte i Izbą Gospodarczą Hotelarstwa Polskiego

2 Glosariusz Definicja sformułowania usługi hotelowe i gastronomiczne przy opodatkowaniu takich usług 7% stawką podatku VAT oraz przy odliczaniu podatku VAT z tytułu odliczania takich usług W kontekście sformułowania usługi hotelowe i gastronomiczne przy opodatkowywaniu stawką VAT Sformułowanie usługi hotelowe i gastronomiczne przy opodatkowywaniu takich usług zgodnie z UPodVAT stawką 7% dotyczy (inter alia): usług hoteli sklasyfikowanych w PKWiU 55.1, usług świadczonych przez obiekty noclegowe turystyki oraz inne miejsca krótkotrwałego zakwaterowania, z wyłączeniem usług zakwaterowania w bursach, internatach i domach studenckich (PKWiU ex ) usług gastronomicznych z wyłączeniem: sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2 % oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5 %, sprzedaży kawy i herbaty (wraz z dodatkami), napojów bezalkoholowych gazowanych, wód mineralnych, a także sprzedaży w stanie nieprzetworzonym innych towarów opodatkowanych stawką 22 %. W konsekwencji stawka 7% znajduje zastosowanie do: (i) usług hoteli, (ii) usług świadczonych przez obiekty noclegowe turystyki oraz inne miejsca krótkotrwałego zakwaterowania (z pewnymi wyłączeniami) w obu przypadkach pod warunkiem ich odpowiedniej klasyfikacji zgodnie z PKWiU, oraz (iii) usług gastronomicznych (z pewnymi wyłączeniami). W kontekście sformułowania usługi hotelowe i gastronomiczne przy odliczaniu VAT z tytułu nabycia takich usług Zgodnie z UPodVAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych z wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób. W konsekwencji brak możliwości odliczania stawki VAT przez osoby prawne i osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą dotyczy usług noclegowych i usług gastronomicznych (usługi hotelowe i gastronomiczne). W kontekście obliczeń zawartych w Raporcie Zgodnie z UPodPraw i UPodFiz, nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów podatku od towarów i usług, z tym że kosztem uzyskania przychodów jest m.in. podatek naliczony w tej części, w której zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług (jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej). W konsekwencji brak możliwości odliczania podatku VAT naliczonego przez podatnika podatku VAT będącego jednocześnie podatnikiem CIT albo podatkiem PIT prowadzącym działalność gospodarczą skutkuje możliwością zaliczenia nieodliczalnej kwoty VAT do kosztów uzyskania przychodów, co powinno nieznacznie zmniejszyć wpływ negatywnych zmian związanych z podwyższenie stawki VAT

3 Wstęp Analiza wpływu zmiany stawki VAT na usługi hotelowych i gastronomicznych Wstęp do raportu Rynek hotelowy i gastronomiczny to rynek złożony, który uzależniony jest od wielu czynników zarówno makro- i mikroekonomicznych, legislacyjnych, społeczno-kulturowych jak i psychologicznych. W poniższej analizie naszą uwagę skupiamy głównie wokół efektu cenowego jaki potencjalnie może zostać wywołany przez zmianę stawki podatku VAT od usług hotelowych i gastronomicznych z 7% do 22%. Wzrost podatku VAT od usług hotelowych i gastronomicznych przełoży się przede wszystkim na spadek popytu końcowego, którego skala będzie zależała od elastyczności cenowej popytu. Dlatego też zagadnienie to zostanie przeanalizowane dokładniej. Zmiana stawki VAT przyczyni się do obniżenia przychodów i rentowności usługodawców. W związku z tym zwrócimy uwagę na zależności pomiędzy elastycznością cenową popytu a możliwymi działaniami przedsiębiorców mającymi na celu optymalizacje cen usług w celu maksymalizacji zysku. Przyjrzymy się również pozytywnym i negatywnym efektom wzrostu podatku VAT od usług hotelowych i gastronomicznych dla przychodów budżetu z tego tytułu. Charakter raportu Poniższy raport pokazuje przede wszystkim dostosowawcze mechanizmy rynkowe aktywujące się na skutek wprowadzenia wyższej stawki VAT od usług hotelowych i gastronomicznych. Wiele z poniższych obliczeń czy analiz, w celu lepszego zobrazowania zachodzących zmian, przeprowadzona została przy założeniu ceteris paribus, co oznacza iż pozostałe czynniki w danej analizie były niezmienne. Scenariusze rynkowe wpływu wprowadzenia podwyższonej stawki VAT na usługi hotelowe oraz gastronomiczne przedstawiają możliwe sytuacje wpływu zmiany podatku na sektor, konsumentów i budżet, niemniej jednak wyliczenia przy scenariuszach mają charakter poznawczy i nie prezentują sobą rzeczywistych wartości charakterystycznych dla sektora HoReCa. Poniższy raport ma na celu przybliżenie głównych mechanizmów, które w decydujący sposób wpłyną na siłę i kierunek zmian wywołanych przez wyższy podatek VAT oraz wpływu wprowadzenia tego podatku na konsumentów, rynek hotelowy i gastronomiczny, oraz na budżet

4 Analiza ogólnego mechanizmu wpływu zmian VAT Wzrost podatku VAT na usługi hotelowe i gastronomiczne wpłynie negatywnie na popyt konsumentów na te usługi oraz przychody i zyski sektora. Z kolei wpływy budżetu wzrosną. Skala negatywnych i pozytywnych efektów zależeć będzie w głównej mierze od elastyczności cenowej popytu Wzrost podatku VAT na usługi hotelowe i gastronomiczne z 7% do 22% 1,4 1,2 1 0,8 0,6 0,4 0,2 0 Wzrost podatku VAT z 7% do 22% powoduje wzrost cen brutto na usługi hotelowe i gastronomiczne o 14%. VAT 7% VAT 22% VAT Cena netto Popyt konsumentów Usługi HoReCa to dobra, na które popyt wraz ze wzrostem ich cen słabnie. Jest to dominujący mechanizm, od którego jedynym wyjątkiem są dobra Veblena 1 i Giffena 2 (wzrost ceny powoduje wzrost popytu). Siła spadku popytu na usługi HoReCa w wyniku wzrostu stawki VAT z 7% do 22% jest zatem wypadkową zmiany ceny brutto i elastyczności cenowej popytu na te dobra. Przychody usługodawców Niezależnie od elastyczności cenowej popytu na usługi hotelowe i gastronomiczne wzrost cen tych usług spowodowany wzrostem podatku VAT z 7% do 22% przyczyni się do spadku przychodów usługodawców. Jedynie w czysto teoretycznym przypadku doskonale sztywnej elastyczności cenowej popytu wzrost lub spadek cen nie ma wpływu na wielkość popytu. Wpływy budżetowe Dla wartości elastyczności cenowej popytu na usługi hotelowe i gastronomiczne w przedziale (-4,87;0>) wpływy budżetowe wynikające ze wzrostu stawki VAT z 7% do 22% będą większe niż w sytuacji obecnej (przy założeniu innych czynników niezmiennych). Im popyt mniej elastyczny tym wpływy budżetowe będą większe. Mechanizm ten nie uwzględnia negatywnych zmian na rynku HoReCa związanych ze wzrostem stawki VAT, jak np. obniżanie cen w celu utrzymania dotychczasowego popytu, co może doprowadzić do wojny cenowej i spowodować bankructwo mniej rentownych usługodawców powodując m.in. obniżenie przychodów budżetowych z CIT, wpływów składek ZUS oraz wywołując konieczność zwiększenia wydatków na zasiłki dla bezrobotnych. 1) Dobro Veblena jest to dobro luksusowe, na które popyt wzrasta wraz ze wzrostem ceny jest to wyjątek w prawie popytu 2) Dobro Giffena dobro podrzędne, którego ilość nabywana rośnie, nawet w przypadku wzrostu jego ceny - 4 -

5 Wpływ zmiany podatku VAT - Konsumenci Konsument Z ponad 15 mln Polaków wyjeżdżających na wakacje ponad 85% decyduje się na wakacje w kraju. Ich decyzje bardzo często podyktowane są względami ekonomicznymi. W przypadku podwyżki stawki VAT na usługi HoReCa ceny wakacji krajowych zdrożeją, co może spowodować osłabienie popytu na wycieczki krajowe względem zagranicznych i ograniczyć wpływy budżetowe HoReCA Budżet Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych (liczba uczestniczących w wieku 15 i więcej lat w mln) Zmiana 07/06 Wyłącznie krajowe 11,3 10,6 10,4-1,9% Zarówno krajowe, jak i zagraniczne* Wyłącznie zagraniczne 2,3 2,5 2,9 16,0% 1,5 2,0 2,0 0,0% Suma 15,1 15,1 15,3 1,3% Źródło: Badania Instytutu Turystyki. *) Polacy, którzy w danym roku wyjechali zarówno na wakacje krajowe, jak i zagraniczne Rodzaj zakwaterowania podczas krajowych podróży długookresowych (%) Odpłatny (Podlegający stawce VAT) Nieodpłatny (Niepodlegający stawce VAT) % 52% 46% 48% W 2007 roku 13,3 mln (+1,5% w stosunku do 2006) Polaków zdecydowało się na wakacje na terenie kraju, podczas gdy zaledwie 2 mln Polaków zdecydowało się na zagraniczny wyjazd turystyczny zamiast krajowego. Odsetek wakacji zagranicznych jest ciągle mały,co związane jest z większymi niż w kraju kosztami wyjazdów turystycznych. Oznacza to, iż przeciętny Polski turysta jest stosunkowo wrażliwy na ceny usług turystycznych, których cena jest skorelowana dodatnio z cenami za nocleg w hotelach i za wyżywienie. Z tego też względu podwyżka podatku VAT może mieć względnie duży negatywny wpływ na popyt na krajowe wyjazdy turystyczne (ze względu na wzrost cen pewna część konsumentów nie będzie mogła pozwolić sobie na żadną formę dłuższych wakacji, podczas gdy jeszcze inna część zdecyduje się na zdecyduje się na tańsze wakacje za granicą). Spadek popytu na wakacje krajowe wywołany podwyżką VAT na usługi HoReCa może mieć nie tylko negatywne konsekwencje dla sektora hotelowego i gastronomicznego oraz sektorów okołoturystycznych ale także dla budżetu (głównie poprzez spadek wpływów podatkowych z tytułu wydatków na turystykę oraz usługi i dobra, na które popyt jest sezonowy i silnie związany z ilością turystów). Wzrost podatku VAT może przejawić się również w postaci zwiększonej podaży zakwaterowania w szarej strefie osłabiając pozytywne efekty podwyżki stawki VAT dla budżetu. Ponadto, wart podkreślenia wydaje się fakt, iż prawie połowa Polaków podczas krajowych podróży długookresowych decyduje się na nieodpłatne formy zakwaterowania (np. u rodziny czy u znajomych). Wielkość tej grupy może jeszcze wzrosnąć po wprowadzeniu wyższego podatku VAT na usługi HoReCa. Źródło: Badania Instytutu Turystyki

6 Wpływ zmiany podatku VAT - Konsumenci Wzrost podatku VAT na usługi hotelowe i gastronomiczne (przy założeniu innych czynników niezmiennych) przełoży się na spadek popytu na te usługi niezależnie od wartości elastyczności cenowej popytu na te usługi. Wielkość spadku popytu zależeć będzie w głównej mierze od elastyczności cenowej popytu Wariant Sytuacja obecna Elastyczność cenowa popytu W zależności od scenariusza Cena netto Stawka VAT Cena brutto Popyt Przychód netto branży Konsument Zarówno w przypadku osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej jak i w przypadku osób prawnych oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą nie istnieje możliwość odliczenia podatku VAT od usług hotelowych i gastronomicznych. Niemniej jednak dwie ostatnie grupy mogą w takim przypadku zaliczyć podatek VAT do kosztów uzyskania przychodów, co przekłada się dla nich na nieco niższą efektywną cenę usług HoReCa. Pomimo tego, wzrost podatku VAT na usługi HoReCa w bardzo podobny sposób dotyka zarówno firmy jak i osoby prywatne. Sprzedaż usług hotelowych i gastronomicznych jest wysoce uzależniona od elastyczności cenowej popytu na te usługi. W takim wypadku wzrost cen wywołany podwyżką podatku VAT z 7% do 22% przełoży się na spadek popyt na te dobra, którego siła (przy założeniu innych czynników niezmiennych) będzie zależna głównie od wrażliwości cenowej popytu. Powyższa tabela demonstruje mechanizm wpływu różnych poziomów elastyczności cenowej popytu na wielkość popytu a tym samym przychody firm z sektora oraz wartość całego rynku. Scenariusz A przedstawia sytuację rynkową, w której popyt jest relatywnie sztywny. Zatem spadek popytu jest mniejszy niż proporcjonalny w stosunku do wzrostu ceny brutto Scenariusz B przedstawia sytuację rynkową w której popyt spada proporcjonalnie do wzrostu ceny brutto (o ok. 14%) HoReCA Wpływy budżetowe z VAT Scenariusze C i D przedstawiają sytuację rynkową, w której popyt jest coraz bardziej wrażliwy na cenę w związku z czym rynek HoReCa zaczyna się znacząco kurczyć. Budżet Wartość rynku 100* 7% * Scenariusz A -0, % Scenariusz B -1, % Scenariusz C -2, % Scenariusz D -5, % * Analiza na liczbach ogólnych - 6 -

7 Konsument Wpływ zmiany podatku VAT Hotele Wrażliwość popytu na zmiany cen jest kluczowa dla kondycji finansowej sektora hotelowego. Im popyt mniej wrażliwy na wzrost cen usług hotelowych tym negatywne skutki wprowadzenia podwyższonej stawki VAT na te usługi będą dla sektora mniejsze HoReCA Budżet Wariant Elastyczność cenowa popytu Cena netto Stawka VAT Cena brutto Popyt Przychód netto branży Koszty stałe Koszty zmienne Koszty całkowite Zysk Marża Sytuacja obecna W zależności od scenariusza 100* 7% * ** 2 000** ,0% Scenariusz A -0, % ,0% Scenariusz A -0, % ,3% Scenariusz B % ,4% Scenariusz C -0, % ,4% Powyższa tabela, w szczególności wiersz sytuacja obecna przedstawia pewien modelowy obraz rynku. Scenariusze A-C mają za zadanie przedstawić możliwe kierunki rozwoju kondycji branży hotelowej w przypadku wprowadzenia podwyższonej stawki VAT. Na potrzeby przedstawienia mechanizmów wpływu podwyżki VAT na usługodawców z branży hotelowej przyjęliśmy (na podstawie wywiadu z przedstawicielem branży), iż średnia rentowność usługodawców wynosić będzie ok. 10%, podczas gdy 78% wszystkich kosztów stanowić będą koszty stałe (reszta to koszty zmienne 22%). W scenariuszu A obliczona została wartość progowa elastyczności cenowej popytu, przy której zysk sektora wskutek podwyżki VATu będzie zerowy, przy założeniu pozostałych czynników niezmiennych. Scenariusz A przedstawia działania ze strony usługodawców (obniżenie ceny) mające na celu optymalizację zysku przy elastyczności cenowej popytu, przy której w scenariuszu A zysk sektora był zerowy. Scenariusz ten pokazuje, iż przy rentowności na poziomie 10% oraz relatywnie małej wrażliwości cenowej popytu <-1;0) obniżka ceny nie przyczyni się do poprawy marży zysku. Oznacza to również, że przy obecnej strukturze kosztów i rentowności sektora tylko nieliczne, najbardziej rentowne firmy będą miały możliwość efektywnego zarządzania ceną. Scenariusze B i C to przykłady sytuacji rynkowych, w których wrażliwość cenowa popytu jest stosunkowo niewielka. Oznacza to, że spadek popytu będzie mniejszy niż w scenariuszu A, a wygenerowany zysk będzie tym wyższy im wrażliwość popytu na zmiany cen mniejsza. * Analiza na liczbach ogólnych. ** Struktura kosztów branży hotelowej użyta w analizie jest modelowa i została opracowana w oparciu o wywiad z jednym z czołowych graczy na rynku polskim. Dla potrzeb analizy w sytuacji bazowej koszty stałe stanowią ok. 78% wszystkich kosztów, a koszty zmienne 22%

8 Konsument Wpływ zmiany podatku VAT Restauracje Wpływ podwyższonej stawki VAT od usług HoReCa na sektor gastronomiczny podobnie jak w przypadku hotelowego zależny jest w dużej mierze od wrażliwości popytu na zmiany cen oraz od udziału kosztów stałych w kosztach całkowitych HoReCA Budżet Wariant Elastyczność cenowa popytu Cena netto Stawka VAT Cena brutto Popyt Przychód netto branży Koszty stałe Koszty zmienne Koszty całkowite Zysk Marża Sytuacja obecna W zależności od scenariusza 100* 7% * ** 4 350** ,0% Scenariusz A -1, % ,0% Scenariusz A -1, % ,3% Scenariusz B % ,9% Scenariusz C -0, % ,3% Sytuacja obecna przedstawia obraz rynku gastronomicznego przed wprowadzeniem podwyższonej stawki VAT na te usługi. Natomiast, scenariusze A-C przedstawiają różne warianty wpływu wyższej stawki VAT na przychody i zyski przedstawicieli sektora gastronomicznego. Koszty stałe, ze względu na fakt, iż wraz ze spadkiem popytu a tym samym sprzedaży wpływają negatywnie na rentowność zostały wydzielone. Na podstawie wywiadów z przedstawicielami z branży gastronomicznej modelowy poziom kosztów stałych został przyjęty na poziomie 50%, a wyjściowa rentowność wynosić będzie 13%. W scenariuszu A obliczona została wartość progowa elastyczności cenowej popytu, przy której zysk sektora wskutek podwyżki VATu będzie zerowy, przy założeniu pozostałych czynników niezmiennych. Scenariusz A przedstawia sytuację, w której obniżenie ceny wywołane wzrostem podatku VAT przekłada się na wyższy niż w przypadku scenariusza A wygenerowany zysk. Scenariusz ten pokazuje, iż przy relatywnie dużej wrażliwości cenowej popytu (<-1) działania mające na celu optymalizację cenową mogą przyczynić się do wygenerowania wyższego zysku. Scenariusze B i C to przykłady sytuacji rynkowych, w których wrażliwość cenowa popytu jest stosunkowo niewielka. Oznacza to, że spadek popytu będzie mniejszy, a wygenerowany zysk wyższy niż w przypadku scenariusza A. * Analiza na liczbach ogólnych. ** Struktura kosztów branży gastronomicznej użyta w analizie jest modelowa i została opracowana w oparciu o wywiady z wiodącymi graczami na rynku polskim. Dla potrzeb analizy w sytuacji bazowej koszty stałe i zmienne są sobie równie i stanowią po 50% wszystkich kosztów

9 Elastyczność cenowa popytu Wpływ zmiany podatku VAT HoReCa Konsument Obniżanie cen netto na usługi hotelowe i gastronomiczne w celu optymalizacji zysku jest efektywne tylko w przypadku wysoce rentownych przedsiębiorstw oraz rynku charakteryzującego się wysoką elastycznością cenową popytu (<-1) HoReCA Budżet Zarządzanie ceną w celu optymalizacji zysków Wysoka (<-1) Niska (-1;0) Rentowność usługodawcy 10% 15% 20% Brak pozytywnych efektów obniżenia ceny Wprowadzenie wyższej stawki VAT na usługi HoReCa może spowodować, iż niektórzy przedsiębiorcy działający na tych rynkach zdecydują się na obniżanie cen netto na swoje towary i usługi w celu odzyskania części utraconego popytu oraz w celu zwiększenia wygenerowanego zysku. Na takie działania będą się decydowały w większości przypadków jedynie wysoce rentowne spółki. Im rynek bardziej wrażliwy na zmiany cenowe (wysoka elastyczność cenowa) tym więcej jest możliwości optymalizacji zysku przez przedsiębiorców poprzez obniżanie ceny netto (przy założeniu, że dotychczasowa struktura kosztów zostaje zachowana). Wysoka elastyczność cenowa popytu oznacza również, że wzrost cen o 14% wywołany podwyżką VAT spowoduje ponadproporcjonalny spadek popytu na dane dobra, a tym samym optymalizowany zysk będzie już na dużo niższym poziomie niż w przypadku sytuacji przed wprowadzeniem podwyższonej stawki VAT. Oznacza to, iż niezależnie od wielkości zmian cen i poziomu elastyczności cenowej popytu osiągnięcie zysku z poziomu sprzed wprowadzenia wyższego podatku VAT jest niemożliwe bez znacznego obniżenia kosztów działalności. Ewentualna optymalizacja kosztowa w przypadku malejącego Umiarkowane możliwości optymalizacji ceny popytu powinna się w szczególności skupić na kosztach stałych, które wraz ze spadkiem popytu na usługi hotelowe i Duże możliwości optymalizacji ceny gastronomiczne przekładają się na wzrost kosztów jednostkowych (mniejsza ilość sprzedanych usług przy tym samym poziomie kosztów stałych) i w efekcie obniżają marżę jednostkową i końcowy zysk przedsiębiorców. *Analiza na liczbach ogólnych. ** Struktura kosztów branży hotelowej użyta w analizie jest modelowa i została opracowana w oparciu o wywiad z jednym z czołowych graczy na rynku polskim. Dla potrzeb analizy w sytuacji bazowej koszty stałe stanowią ok. 78% wszystkich kosztów, a koszty zmienne 22%. *** Struktura kosztów branży gastronomicznej użyta w analizie jest modelowa i została opracowana w oparciu o wywiady z wiodącymi graczami na rynku polskim. Dla potrzeb analizy w sytuacji bazowej koszty stałe i zmienne są sobie równie i stanowią po 50% wszystkich kosztów

10 Wpływ zmiany podatku VAT Budżet Efekt wprowadzenia wyższej stawki VAT od usług hotelowych i gastronomicznych będzie dla budżetu pozytywny. Niemniej jednak, inne wpływy podatkowe budżetu mogą zostać znacząco ograniczone (np. przez zmniejszone wydatki na turystykę krajową, czy zmniejszone zyski firm z branży HoReCa) Pozytywne czynniki Negatywne czynniki Konsument HoReCA Budżet CIT Spadek popytu na usługi HoReCa wywołany podwyżką podatku VAT z 7% do 22% przełoży się na spadek wygenerowanych przez sektor zysków. Oznacza to, że wpływy podatkowe z tytułu podatku CIT będą w przypadku sektora HoReCa oraz sektorów silnie powiązanych (jak turystyka) mniejsze. VAT Wpływy budżetowe z tytułu zwiększonego podatku VAT na usługi HoReCa dla elastyczności cenowej z przedziału wzrosną pod warunkiem, że elastyczność cenowa pozostanie w przedziale (-4,87;0>. Wpływy budżetu Skala pozytywnych efektów dla budżetu? Sytuacja finansowa HoReCa Bezrobocie Turyści Zagraniczni Turyści / podróżni krajowi Wzrost stawki VAT może wywołać konieczność obniżania cen przez sektor HoReCa, co może doprowadzić do upadłości wielu przedsiębiorstw. W celu przeciwdziałania takiej możliwości zagrożone firmy będą starały się szukać oszczędności, co przełożyć się może na obniżone wpływy budżetowe z wielu sektorów powiązanych z HoReCa. Upadłość mniej rentownych firm z rynku HoReCa przełoży się na wzrost bezrobocia. To z kolei, osłabi popyt krajowy a tym samym wpływy do budżetu głównie z tytułu podatków pośrednich (przede wszystkim VAT). Istnieje również ryzyko zmniejszenia oficjalnego zatrudnienia w sektorze poprzez rozwój szarej strefy. Wzrost cen usług hotelowych i gastronomicznych wywołany wzrostem podatku VAT przyczyni się nie tylko do osłabienia popytu zagranicznego na wyżej wspomniane usługi (część turystów zagranicznych będzie szukać tańszych krajów) ale również na usługi i dobra związane z całym biznesem turystycznym. To z kolei negatywnie wpłynie na budżet. W przypadku klientów krajowych, wzrost podatku VAT może przyczynić się do zmiany zachowań zakupowych. Polscy turyści mogą zacząć częściej decydować się na wyjazdy zagraniczne lub korzystać z nieopodatkowanych form zakwaterowania (szara strefa, wizyty rodzinne) co osłabi popyt krajowy lub wpłynie negatywnie na wpływy do budżetu Państwa

11 Konsument Wpływ zmiany podatku VAT Budżet Wpływy budżetowe z tytułu wzrostu podatku VAT od usług hotelowych i gastronomicznych będą większe od dotychczasowych dla elastyczności cenowej popytu z przedziału (-4,87;0>, przy założeniu, że pozostałe czynniki pozostaną niezmienne HoReCA Budżet Wariant Elastyczność cenowa popytu Cena netto Stawka VAT Cena brutto Popyt Przychód netto Wpływy budżetowe z VAT Sytuacja obecna W zależności od scenariusza 100* 7% * Scenariusz A -5, % Scenariusz B -4, % Scenariusz C % Wpływy budżetowe z tytułu podatku VAT od usług hotelowych i gastronomicznych są pochodną ceny brutto na te usługi, obecnie obowiązującej na nie stawki VAT oraz popytu wyrażonego ostatecznie poprzez wolumen sprzedaży. Elastyczność cenowa popytu jest jednym z głównych elementów wpływających na wielkość zwiększonych przychodów budżetu. Im popyt jest mniej wrażliwy na zmiany cen tym wpływy budżetowe po wprowadzeniu podwyższonej stawki VAT na usługi hotelowe i gastronomiczne będą wyższe. Powyżej zostały przedstawione różne warianty wpływu wprowadzenia podwyższonej stawki VAT na usługi hotelowe i gastronomiczne na budżet. W przypadku scenariusza A popyt jest na tyle wrażliwy na zmiany cen, że (przy założeniu innych czynników niezmiennych) wzrost podatku VAT przełożył się na mniejsze niż w sytuacji bazowej wpływy budżetowe. Scenariusz B pokazuje elastyczność cenową popytu przy której wzrost stawki VAT jest neutralny dla budżetu (przy jednoczesnym negatywnym skutku dla branży) Natomiast scenariusz C to przykład, w którym popyt jest stosunkowo nieelastyczny i w związku z tym wzrost wpływów budżetowych jest wyraźny. * Analiza na liczbach ogólnych

12 Główne czynniki wpływające na efekt końcowy zmiany VAT (1/2) Zestawienie przedstawia kluczowe czynniki wpływające na siłę i kierunek zmian wywołanych przez zmianę stawki podatku VAT od usług hotelowych i gastronomicznych. Czynniki te powinny zostać przeanalizowane w celu określenia rzeczywistego wpływu potencjalnej zmiany stawki VAT na sektor HoReCa Czynnik Opis Komentarz Elastyczność cenowa popytu Elastyczność cenowa podaży Elastyczność cenowa popytu jest relacją między wyrażoną w procentach zmianą popytu, a wyrażoną w procentach zmianą czynnika (w tym wypadku ceny), który tę zmianę wywołał. Elastyczność popytu można określić tylko w odniesieniu do tych czynników kształtujących popyt, które da się zmierzyć. Informuje o wrażliwości popytu na zmiany czynników go kształtujących. Elastyczność cenowa podaży to stosunek procentowej zmiany wielkości podaży do procentowej zmiany ceny. Wskaźnik ten odnosi się do sposobu, w jaki wielkość podaży reaguje na zmiany cen: jeżeli mała zmiana ceny wywoła względnie dużą zmianę podaży, to mówimy że podaż jest elastyczna, jeżeli duża zmiana ceny wywoła względnie małą zmianę podaży, to mówimy że podaż jest nieelastyczna. Elastyczność cenowa popytu jest jednym z kluczowych elementów decydujących zarówno o wielkości dodatkowych wpływów budżetowych jak również o przychodach sektora HoReCa po dokonaniu podwyżki podatku VAT na te usługi. Dlatego też, jest to jeden z kluczowych czynników analizy rynkowej, który sugerujemy przeanalizować by móc ocenić efekt wprowadzenia wyższej stawki VAT. Ze względu na fakt, iż dużą część popytu na usługi HoReCa stanowią również konsumenci zagraniczni (szczególnie w przypadku hotelarstwa) sugerujemy zbadać zarówno krajową jak i zagraniczną elastyczność cenową na usługi z sektora HoReCa w Polsce. Wzrost podatku VAT przyczyni się do osłabienia popytu na usługi hotelowe i gastronomiczne co z kolei przełożyć się może na obniżanie cen usług w celu utrzymania dotychczasowych przychodów. Takie działania mogą w skrajnym przypadku doprowadzić do wojny cenowej i w efekcie do obniżenia podaży oferowanych usług HoReCa. Sugerujemy przeanalizowanie elastyczności cenowej podaży, dzięki którym informacjom będzie można lepiej zrozumieć obecną sytuację branży oraz wpływ zmian podatku VAT na kondycję i podaż sektor

13 Główne czynniki wpływające na efekt końcowy zmiany VAT (2/2) Zestawienie przedstawia kluczowe czynniki wpływające na siłę i kierunek zmian wywołanych przez zmianę stawki podatku VAT od usług hotelowych i gastronomicznych. Czynniki te powinny zostać przeanalizowane w celu określenia rzeczywistego wpływu potencjalnej zmiany stawki VAT na sektor HoReCa Czynnik Opis Komentarz Wartości polskiej waluty względem głównych walut światowych Struktura popytu Struktura kosztów oraz rentowność Nasycenie rynku (nadpodaż czy nadpopyt) Wpływ podwyżki stawki VAT od usługi HoReCa na popyt na te usługi w przypadku konsumentów zagranicznych jest nieco trudniejszy do oszacowania ze względu na wartość polskiej złotówki względem najważniejszych walut płatniczych świata (euro, dolar amerykański, jen japoński, czy funt brytyjski), w których to przyjezdni zwykle przeliczają koszt danej usługi w Polsce. W przypadku aprecjacji polskiej złotówki, podwyżka stawki VAT będzie przez obcokrajowców bardziej odczuwalna przy danej elastyczności cenowej popytu, a w przypadku deprecjacji mniej. Określenie struktury popytu na usługi hotelowe i gastronomiczne ze szczególnym uwzględnieniem konsumentów krajowych oraz zagranicznych, oraz z podziałem na wydatki prywatne i służbowe Informacja na temat struktury kosztów (koszty stałe, koszty zmienne) oraz rentowności sektora HoReCa są istotnymi czynnikami informującymi o wpływie podwyżki stawki VAT na generowany przez sektor zysk oraz możliwościach obniżania ceny w celu zachowania możliwie najwyższych obrotów i rentowności. Określenie czy w obecnych warunkach gospodarczych i rynkowych istnieje równowaga pomiędzy popytem i podażą na rynku usług HoReCa i jak potencjalna zmiana stawki VAT na te usługi wpłynie na obecne zależności popytowo-podażowe. W przypadku nadpopytu na usługi HoReCa efekt wzrostu cen spowodowany zwiększoną stawką VAT będzie znacznie mniejszy niż w przypadku nadpodaży. Sugerujemy przeanalizować wpływ deprecjacji i aprecjacji polskiej waluty względem głównych walut płatniczych w celu lepszego oszacowania rzeczywistej zmiany ceny dla konsumentów zagranicznych. Określenie struktury popytu na dobra HoReCa pozwoli lepiej określić wpływ podwyżki stawki VAT na te usługi, ze względu na fakt, iż każda z tych grup charakteryzuje się inną elastycznością cenową popytu. Sugerujemy przeprowadzenie analizy sektora HoReCa w zakresie struktury kosztów i rentowności w celu oszacowania wzrostu stawki VAT na przychody i zyski sektora przy danej elastyczności cenowej popytu rynku HoReCa. Określenie obecnej sytuacji rynkowej (nadpodaż, nadpopyt, czy równowaga) jest istotnym elementem do oszacowania siły przyszłego efektu zmiany stawki VAT na usługi HoReCa

14 Wybrane przykłady zmiany stawki VAT na usługi hotelowe i gastronomiczne z innych krajów europejskich Wpływ zmiany stawki VAT na zatrudnienie (1/2) Kraj Zmniejszenie stawki VAT może skutkować zwiększeniem zatrudnienia w sektorze usług hotelowych i usług gastronomicznych Irlandia 1) Na początku lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku, stawka podatku VAT na usługi hotelowe i usługi gastronomiczne w Irlandii wynosiła 23 %. W czerwcu 1986 roku rząd irlandzki zdecydował się na obniżenie stawki podatku VAT na usługi hotelowe i usługi gastronomiczne z 23 % do 10%, a następnie 12,5 %. W wyniku tego działania przez kolejne 10 lat nastąpił dynamiczny wzrost zatrudnienia (o ponad 100 % w sektorze hotelowym oraz aż o prawie 250 % w sektorze gastronomicznym). Jednym z czynników sprzyjających tak wysokim wzrostom był dynamiczny rozwój gospodarczy kraju, niemniej jednak wzrosty te były bardziej dynamiczne niż w przypadku większości sektorów w Irlandii. Holandia 1) W 1969 roku, rząd Holandii podwyższył stawki podatku VAT na usługi hotelowe i usługi gastronomiczne, co przełożyło się na wzrost cen w tym sektorze o 7 %, spadek obrotów o 4 %, oraz spadek bilansu turystycznego o 12%. Według opracowania przygotowanego przez rząd Holandii wprowadzenie stawki podstawowej na usługi hotelowe i usługi gastronomiczne spowodowałoby utratę około miejsc pracy. Począwszy od 1971 roku, rząd Holandii wprowadził stawki obniżone w stosunku do większości usług związanych z zakwaterowaniem oraz wyżywieniem. Obecnie Holandia jest krajem o jednej z najniższych stawek VAT na usługi restauracyjne (6%). Węgry 2) Według opracowania KPMG podwyższenie stawki podatku VAT z 12% na 15% (w przypadku usług hotelowych) i z 0% nad 5% (w przypadku usług gastronomicznych) spowoduje likwidację około miejsc pracy. Unia Europejska 3) Według opracowania EIM odnośnie pływu zmian w podatku VAT na zatrudnienie w sektorze gastronomicznym wynika, że jeżeli 7 państw członkowskich UE, które w tamtym okresie stosowały podstawowe stawki podatku VAT dla usług gastronomicznych stosowałoby stawki obniżone, to ceny usług gastronomicznych w UE spadłyby o 6 %, generując wzrost sprzedaży o 1,6 %; w wyniku czego zatrudnienie wzrosłoby o 1,5 %, co przełożyłoby się następnie na stworzenie około miejsc pracy we wspomnianych krajach. Ponadto, większość ze stworzonych w ten sposób miejsc pracy mogłaby służyć młodym osobom z małym doświadczeniem zawodowym, lub też osobom długotrwale bezrobotnym. Źródło: 1) Reduced VAT rates: A must for a sustainable European hospitality industry, publikacja HOTREC z maja ) Efekt ekonomiczny zmiany stawek podatku VAT na sektor hotelowy i gastronomiczny na Węgrzech, raport KPMG ze stycznia ) Small Business Research and Consultancy, raport EIM z listopada 1999 roku p.t Wpływ zmian w podatku VAT na zatrudnienie w sektorze gastronomicznym

15 Wybrane przykłady zmiany stawki VAT na usługi hotelowe i gastronomiczne z innych krajów europejskich Wpływ zmiany stawki VAT na zatrudnienie (2/2) Kraj Zmniejszenie stawki VAT może skutkować zwiększeniem zatrudnienia w sektorze usług hotelowych i usług gastronomicznych Francja 1, 2, 3) Według opracowania Jacques a Borela obniżenie stawki podatku VAT na usługi gastronomiczne do 5,5% spowodowałoby wzrost obrotów o 12% dla tego sektora, stworzenie około miejsc pracy oraz zysk w wysokości 305 mln euro dla rządu Francji. 2) Analogiczne obniżki stawki podatku VAT do 5 / 10% w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Belgii, Danii, Szwecji przyczyniły się do powstanie miejsc pracy w sektorze turystycznym. Według opracowania rządu Francji obniżenie stawki podatku VAT na usługi gastronomiczne do 5,5% spowodowałoby stworzenie około miejsc pracy. 3) W rezultacie, rząd Francji podjął długo oczekiwaną decyzję o zmniejszeniu stawki VAT na usługi gastronomiczne z 19% na 5,5%. Portugalia 4) We wstępie do dyrektywy Rady Europy z dnia 30 marca 2000 roku zmieniającej wspólny system podatku od wartości dodanej stwierdza się, że Republika Portugalii stosowała zmniejszoną stawkę 8 % na usługi gastronomiczne od dnia 1 stycznia 1991 roku. Na mocy art. 28 ust. 2 lit. d) szóstej dyrektywy VAT Republice Portugalii zezwolono na dalsze stosowanie tej stawki. Jednakże z powodów politycznych oraz budżetowych usługi gastronomiczne podlegały zwykłej stawce VAT od 1992 roku. Utrzymywanie zwykłej stawki VAT miało negatywne konsekwencje dla gospodarki Portugalii, powodując w szczególności utratę miejsc pracy i wzrost nielegalnego zatrudnienia. Niemcy 5) Według opracowania Międzynarodowego Funduszu Walutowego obniżenie stawki podatku VAT na usługi gastronomiczne z 16% do 7% spowodowałoby stworzenie około miejsc pracy (przy założeniu dość wysokiej elastyczności cenowej popytu na poziomie -1,3). Źródła: 1) Reduced VAT rates: A must for a sustainable European hospitality industry, publikacja HOTREC z maja 2008; 2) Studium Jacques a Borela Klub VAT, sierpień ) Rząd Francji wobec obniżenia stawki podatku VAT na usługi gastronomiczne, memorandum rządu francuskiego ze stycznia ) Wstęp do Dyrektywy 2000/17/EC Rady Europy z dnia 30 marca 2000 roku zmieniającej Dyrektywę 77/388/EWG w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. Unii Europejskiej z dnia 5 kwietnia 2000 roku) 5) Obniżone stawki podatku VAT na usługi pracochłonne dla konsumentów w Niemczech, raport IMF (Institut für Mittelstandsforschung) z czerwca

16 Wybrane przykłady zmiany stawki VAT na usługi hotelowe i gastronomiczne z innych krajów europejskich Wpływ zmiany stawki VAT na szarą strefę oraz budżet Zmniejszenie stawki podatku może skutkować zmniejszeniem szarej strefy w sektorze usług hotelowych i usług gastronomicznych We wstępie do Dyrektywy 1999/85/WE Rady Europy z dnia 22 października 1999 roku zmieniającej Dyrektywę 77/388/EWG w odniesieniu do możliwości stosowania na zasadzie eksperymentu obniżonej stawki podatku VAT od usług pracochłonnych (Dz.U. Unii Europejskiej z dnia 28 października 1999 roku,) stwierdza się, że obniżona stawka podatku VAT może zmniejszyć skłonność określonych przedsiębiorstw do włączania się lub pozostawania w szarej strefie gospodarki. W Rezolucji Parlamentu Europejskiego z 21 września 2000 roku w sprawie komunikatu Komisji Europejskiej na temat szarej strefy stwierdza się, że: główną przyczynę szarej strefy stanowią wysokie podatki oraz wzywa członkowskie UE do podjęcia stosownych kroków, zarówno prewencyjnych, jak i restrykcyjnych w odniesieniu do szarej strefy poprzez tworzenie jasnych przepisów podatkowych i zmiany w podatkach. W opracowaniu Friedricha Schneidera (IMF, Niemcy) stwierdza się, że wysokie stawki podatku prowadzą do wzrostu nielegalnego zatrudnienia do 55%. Zmniejszenie stawki podatku może mieć również pozytywne skutki dla budżetu Z opracowania Deloitte ( Efekt ekonomiczny zmiany stawek podatku VAT na sektor hotelowy i gastronomiczny w Wielkiej Brytanii, 1998 rok) wynika, że jeżeli rząd Wielkiej Brytanii zdecyduje się na obniżenie stawki podatku VAT na usługi hotelowe i gastronomiczne z 17,5% do 8%, wtedy strata w dochodzie z tytułu tego podatku będzie pokryta przez zwiększone wpływy z podatków dochodowych oraz składek na ubezpieczenia społeczne; pośrednie zyski z takiego obniżenia stawek powinny wynosić od 426 mln funtów w pierwszym roku aż do 753 mln funtów przed upływem 10 lat. Do analogicznych wniosków jak te powyższe w odniesieniu do sektora hotelowego i gastronomicznego doszli przedstawiciele Uniwersytetu w Linzu (Austria, 1998 rok)

17 Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu, a Swiss Verein, and its network of member firms, each of which is a legally separate and independent entity. Please see or a detailed description of the legal structure of Deloitte Touche Tohmatsu and its member firms. Member of Deloitte Touche Tohmatsu 2009 Deloitte

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze aktualne kwestie podatkowe w uczelniach

Najważniejsze aktualne kwestie podatkowe w uczelniach Najważniejsze aktualne kwestie podatkowe w uczelniach Zgromadzenie Plenarne Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich Warszawa, 3 czerwca 2016 r. Tomasz Siek, Dyrektor, Deloitte Doradztwo Podatkowe

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Podstawowe pojęcia: rynek, podaż, krzywa podaż, prawo podaż, cena równowagi, cena maksymalna i minimalna, zmiana podaż dr inż. Anna Kiełbus

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PT Warszawa, dnia 24 czerwca 2016 r.

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PT Warszawa, dnia 24 czerwca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PT1.050.3.2016.156 Warszawa, dnia 24 czerwca 2016 r. Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

ABC AGROTURYSTYKI BROSZURA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA

ABC AGROTURYSTYKI BROSZURA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA Urząd Skarbowy w Gryficach ABC AGROTURYSTYKI BROSZURA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA OPODATKOWANIA DZIA ŁALNOŚCI AGROTURYSTYCZNEJ Gryfice 2011 rok Agroturystyka, zwana również turystyką wiejską staje się w naszym

Bardziej szczegółowo

Podatek od towarów i usług a jednostki samorządu terytorialnego

Podatek od towarów i usług a jednostki samorządu terytorialnego Podatek od towarów i usług a jednostki samorządu terytorialnego Przepisy prawa i praktyka 11 października 2011 r. Plan prezentacji Podatnik VAT Przedmiot opodatkowania Podatek naliczony jako element systemu

Bardziej szczegółowo

Wpływ turystyki na gospodarkę Gdańska. uzupełnienie raportu: TURYSTYKA GDAŃSKA Raport z badania przeprowadzonego w 1 kwartale 2015 r.

Wpływ turystyki na gospodarkę Gdańska. uzupełnienie raportu: TURYSTYKA GDAŃSKA Raport z badania przeprowadzonego w 1 kwartale 2015 r. Wpływ turystyki na gospodarkę Gdańska uzupełnienie raportu: TURYSTYKA GDAŃSKA Raport z badania przeprowadzonego w 1 kwartale 2015 r. MAJ 2015 1 Spis treści WSTĘP... 3 1. IDENTYFIKACJA BENEFICJENTÓW BEZPOŚREDNICH...

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 7 Polityka cenowa w turystyce dr Edyta Gołąb-Andrzejak MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Szczególne rodzaje cen w turystyce TARYFA cena bezwzględnie

Bardziej szczegółowo

Definicja ceny. I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 179

Definicja ceny. I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 179 Ceny Definicja ceny cena ilość pieniądza, którą płaci się za dobra i usługi w stosunkach towarowo-pieniężnych, których przedmiotem jest zmiana właściciela lub dysponenta będąca wyrazem wartości i zależna

Bardziej szczegółowo

Podatek dochodowy od spółek 2015-06-10 16:56:15

Podatek dochodowy od spółek 2015-06-10 16:56:15 Podatek dochodowy od spółek 2015-06-10 16:56:15 2 Podatek dochodowy od spółek (Impôt sur les sociétes - IS) jest zbliżony do polskiego podatku dochodowego od osób prawnych. To podatek bezpośredni, któremu

Bardziej szczegółowo

TRANSGRANICZNE OPODATKOWANIE DYWIDEND WRAZ Z PREZENTACJĄ SCHEMATÓW OPTYMALIZACYJNYCH. Maciej Grela

TRANSGRANICZNE OPODATKOWANIE DYWIDEND WRAZ Z PREZENTACJĄ SCHEMATÓW OPTYMALIZACYJNYCH. Maciej Grela TRANSGRANICZNE OPODATKOWANIE DYWIDEND WRAZ Z PREZENTACJĄ SCHEMATÓW OPTYMALIZACYJNYCH Maciej Grela ZAKRES PREZENTACJI Omówienie ogólnych zasad opodatkowania dywidend. Omówienie przykładowych schematów optymalizacyjnych

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstw

Informatyzacja przedsiębiorstw Informatyzacja przedsiębiorstw Izabela Szczęch Politechnika Poznańska ZARZĄDZANIE I PROWADZENIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Elementy rachunkowości Podstawowe zagadnienia kadrowo-płacowe Plan wykładów - Rachunkowość

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Opole, 3 marca 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego PCC Rokita Spółka Akcyjna zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Niniejszy aneks został sporządzony w związku z opublikowaniem przez

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu Toruń, 7 stycznia 2014 r. Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu W grudniu uprawnienia do emisji dwutlenku węgla (EUA) zyskały na wartości 11,26 proc.

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw[1]), [2])

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw[1]), [2]) Przepisy CFC - PIT USTAWA z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw[1]), [2]) Art. 2.

Bardziej szczegółowo

itax Nowy system finansów publicznych dla Polski Dr Kamil ZUBELEWICZ Przemysław REMIN

itax Nowy system finansów publicznych dla Polski Dr Kamil ZUBELEWICZ Przemysław REMIN itax Nowy system finansów publicznych dla Polski Dr Kamil ZUBELEWICZ Przemysław REMIN SPIS TREŚCI Struktura środków sektora finansów publicznych Akcyza VAT CIT vs. PIT w 2010 roku PIT+ZUS Podatnicy Obserwacje

Bardziej szczegółowo

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura ILPP1/443-436/08-4/BD Data 2008.07.23 Referencje ILPB1/415-286/08-4/RP, interpretacja indywidualna ILPB3/423-236/08-4/MM, interpretacja indywidualna

Bardziej szczegółowo

Obliczenia, Kalkulacje...

Obliczenia, Kalkulacje... Obliczenia, Kalkulacje... 1 Bilans O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y To podstawowy dokument przedstawiający majątek przedsiębiorstwa. Bilans to zestawienie dwóch list, które

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych określa zasady opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz stopy procentowe składek na poszczególne

Bardziej szczegółowo

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki 2008-04-07 NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY Dane bilansu płatniczego zostały zweryfikowane od I kwartału

Bardziej szczegółowo

Przykładowe pytania z zakresu tzw. wiedzy ogólnoekonomicznej

Przykładowe pytania z zakresu tzw. wiedzy ogólnoekonomicznej Przykładowe pytania z zakresu tzw. wiedzy ogólnoekonomicznej 1. Kryzys na rynku kredytów hipotecznych w USA określany jest mianem: a. kryzysu subprimes debts, b. kryzysu collateral debts, c. kryzysu senior

Bardziej szczegółowo

Czynniki kształtujące wynik finansowy

Czynniki kształtujące wynik finansowy Izabela Krzysiak Zarządzanie semestr III WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA I PRAWA im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie Czynniki kształtujące wynik finansowy Czynniki kształtujące wynik finansowy Podejmując próbę

Bardziej szczegółowo

VAT ratuje wpływy podatkowe na świecie

VAT ratuje wpływy podatkowe na świecie VAT ratuje wpływy podatkowe na świecie Copyright Ewa Ginger https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/rynki-finansowe/vat-ratuje-wplywy-podatkowe-na-swi ecie/ VAT ratuje wpływy podatkowe na świecie Wśród

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE INSTYTUT INFORMACJI RYNKOWEJ DPCONSULTING WWW.IIR-DPC.PL BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE Dla POLSKIEJ IZBY KONSTRUKCJI STALOWYCH lipiec - sierpień 2015 METODOLOGIA Badanie przeprowadzono techniką

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorcy mają wybór: skorzystać z prawa do odliczenia VAT naliczonego, czy zaliczyć daną darowiznę w koszty uzyskania przychodu.

Przedsiębiorcy mają wybór: skorzystać z prawa do odliczenia VAT naliczonego, czy zaliczyć daną darowiznę w koszty uzyskania przychodu. Przedsiębiorcy mają wybór: skorzystać z prawa do odliczenia VAT naliczonego, czy zaliczyć daną darowiznę w koszty uzyskania przychodu. Od wielu lat podnoszony był problem producentów żywności związany

Bardziej szczegółowo

Roczna korekta VAT naliczonego - ujęcie podatkowe i bilansowe

Roczna korekta VAT naliczonego - ujęcie podatkowe i bilansowe Roczna korekta VAT naliczonego - ujęcie podatkowe i bilansowe Co do zasady, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupów, które będą służyły działalności opodatkowanej. Jeżeli

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd 1 2 3 4 KOMENTARZ DO RAPORTU DO KPW ZA I KWARTAŁ 2005 r. I. Raport kwartalny za I kwartał 2005 roku został sporządzony stosownie do przepisów Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 roku i Ustawy

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym.

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym. BEZROBOCIE rodzaje, skutki i przeciwdziałanie 1 2 3 Bezrobocie problemem XXI wieku Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i

Bardziej szczegółowo

1. RYCZAŁT OD PRZYCHODÓW EWIDENCJONOWANYCH

1. RYCZAŁT OD PRZYCHODÓW EWIDENCJONOWANYCH 1. RYCZAŁT OD PRZYCHODÓW EWIDENCJONOWANYCH - art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1 uzpdof z wyboru, na podstawie art. 9a ust. 1 updof, art. 9 ust. 1-3 uzpdof, podatek jest obliczany od przychodu i wynosi odpowiednio

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw[1]), [2])

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw[1]), [2]) Przepisy CFC - CIT USTAWA z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw[1]), [2]) Art. 1.

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 30.8.2013 COM(2013) 609 final 2013/0299 (NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY upoważniająca Republikę Włoską do dalszego stosowania szczególnego środka stanowiącego odstępstwo

Bardziej szczegółowo

STUDIUM WYKONALNOŚCI INWESTYCJI PREZENTACJA WYNIKÓW

STUDIUM WYKONALNOŚCI INWESTYCJI PREZENTACJA WYNIKÓW Załącznik nr 1.1. Załącznik nr 1.1. STUDIUM WYKONALNOŚCI INWESTYCJI PREZENTACJA WYNIKÓW 477 Załącznik nr 1.1. Poniższy przykład ma na celu przybliżenie logiki wynikającej z Wytycznych. Założenia projekcji

Bardziej szczegółowo

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań Badania wykonane przez Activ Group. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat nr 1.30.06(099) Aktywność turystyczna Polaków.

Bardziej szczegółowo

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Popyt elastyczny Prawo popytu mówi, ze zmiany ceny wywołują

Bardziej szczegółowo

KORZYŚCI JAKIE UZYSKA SKARB PAŃSTWA DZIĘKI REDUKCJI PODATKU VAT NA SŁODYCZE, WYROBY CIASTKARSKIE, NAPOJE BEZALKOHOLOWE I WODĘ MINARALNĄ

KORZYŚCI JAKIE UZYSKA SKARB PAŃSTWA DZIĘKI REDUKCJI PODATKU VAT NA SŁODYCZE, WYROBY CIASTKARSKIE, NAPOJE BEZALKOHOLOWE I WODĘ MINARALNĄ Stowarzyszenie Polska Federacja Producentów Żywności ul. Mokotowska 49, 00-542 Warszawa tel./fax 22 35 44 374, tel. 22 35 44 373 www. pfpz.pl e-mail: biuro@pfpz.pl KORZYŚCI JAKIE UZYSKA SKARB PAŃSTWA DZIĘKI

Bardziej szczegółowo

dr Jan Hagemejer Karol Pogorzelski

dr Jan Hagemejer Karol Pogorzelski Kryzys finansów publicznych i druga fala Wielkiej Recesji Badanie wykonane przez Instytut Badań Strukturalnych w ramach prac nad projektem: Analiza procesów zachodzących na polskim rynku pracy i w obszarze

Bardziej szczegółowo

Trudności w dostępie do środków funduszy strukturalnych na lata 2007-2013. 11 sierpnia 2009 r.

Trudności w dostępie do środków funduszy strukturalnych na lata 2007-2013. 11 sierpnia 2009 r. Trudności w dostępie do środków funduszy strukturalnych na lata 2007-2013. 11 sierpnia 2009 r. Zawartość 1. Regulacje krajowe źródła informacji dla Wnioskodawców 2. Procedura aplikacyjna A. Programy krajowe

Bardziej szczegółowo

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA Do tej pory skupialiśmy się na technicznej stronie procesu inwestycyjnego. Wiedza ta to jednak za mało, aby podejmować trafne decyzje inwestycyjne. Musimy zatem zmierzyć się

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego *connectedthinking Aktualności MSSF Wyjaśnienie działań IASB* MSSF 7 - dodatek l MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego Potencjalny wpływ ryzyk rynkowych jest jednym z ważniejszych problemów, na jakie

Bardziej szczegółowo

Elementy systemu podatkowego

Elementy systemu podatkowego Elementy systemu podatkowego I. ogólne prawo podatkowe 1. zobowiązania podatkowe i postępowanie podatkowe ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa 1 2. kontrola skarbowa -ustawa z dnia 28 września

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość zarządcza. Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Wykorzystanie rachunku kosztów zmiennych. Dr Marcin Pielaszek

Rachunkowość zarządcza. Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Wykorzystanie rachunku kosztów zmiennych. Dr Marcin Pielaszek Wykorzystanie rachunku kosztów zmiennych 1. Zmienność kosztów w długim i krótkim okresie Rachunek kosztów zmiennych i analiza koszty rozmiary produkcji zysk 2. Podejmowanie decyzji w krótkim okresie 1.

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży:

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży: Inflacja Inflacja - wzrost przeciętnego poziomu cen dóbr w jakimś okresie. Jeśli ceny wszystkich dóbr i czynników produkcji wzrastają w takim samym tempie to mamy do czynienia z czystą inflacją. Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 29.5.2015 r. COM(2015) 231 final 2015/0118 (NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY zmieniająca decyzję 2009/790/WE w celu upoważnienia Polski do przedłużenia okresu stosowania

Bardziej szczegółowo

Roczna korekta VAT - zasady rozliczenia

Roczna korekta VAT - zasady rozliczenia Roczna korekta VAT - zasady rozliczenia Roczna korekta VAT musi być dokonana przez podatników, którzy w trakcie poprzedniego roku podatkowego odliczali VAT częściowo według ustalonej wstępnie na dany rok

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

11 lat polskiej emigracji zarobkowej w Unii Europejskiej

11 lat polskiej emigracji zarobkowej w Unii Europejskiej 11 lat polskiej emigracji zarobkowej w Unii Europejskiej Raport Euro-Tax.pl Kwiecień 2015 W 11 lat Polacy zarobili 996 miliardów złotych w UE W ciągu 11 lat naszej obecności w strukturach Unii Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

Dobry rok deweloperów mieszkaniowych, perspektywy jeszcze lepsze

Dobry rok deweloperów mieszkaniowych, perspektywy jeszcze lepsze Dobry rok deweloperów mieszkaniowych, perspektywy jeszcze lepsze Miniony rok dla spółek z branży deweloperskiej specjalizujących się w inwestycjach mieszkaniowych był bardzo udany, zwłaszcza pod kątem

Bardziej szczegółowo

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku Grupa BRE Banku zakończyła rok 2012 zyskiem brutto w wysokości 1 472,1 mln zł, wobec 1 467,1 mln zł zysku wypracowanego w 2011 roku (+5,0 mln zł, tj. 0,3%).

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

Budżet państwa. Polityka fiskalna

Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa Budżet państwa jest to plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa związane z realizacją przyjętej polityki społecznej, gospodarczej i obronnej.

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym s. 0 Zamiast WIRR powinno być: Kolejne indeksy to mwig40, który uwzględnia notowania 40 średnich spółek kolejnych 40 spółek

Bardziej szczegółowo

Kongres Bankowości Detalicznej Bankowość detaliczna w środowisku niskich stóp procentowych. Warszawa, 15 października 2013

Kongres Bankowości Detalicznej Bankowość detaliczna w środowisku niskich stóp procentowych. Warszawa, 15 października 2013 Kongres Bankowości Detalicznej Bankowość detaliczna w środowisku niskich stóp procentowych Warszawa, 15 października 2013 Powitanie i przedstawienie uczestników dzisiejszego panelu Paneliści Moderator

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia.. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

USTAWA. z dnia.. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego projekt USTAWA z dnia.. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego Art. 1. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych

Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych Rozważając zasady opodatkowania drogowych przewozów kabotażowych w poszczególnych krajach członkowskich za podstawę należy przyjąć następujące przepisy prawne:

Bardziej szczegółowo

ZASADY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ OBOWIĄZKI ZWIĄZANE Z PROWADZENIEM DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

ZASADY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ OBOWIĄZKI ZWIĄZANE Z PROWADZENIEM DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ZASADY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ OBOWIĄZKI ZWIĄZANE Z PROWADZENIEM DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Osoba, która zdecyduje się na prowadzenie działalności gospodarczej jest zobowiązana do wypełnienia

Bardziej szczegółowo

Prezentacja wyników za 2014 r. Warszawa, 19 marca 2015 r.

Prezentacja wyników za 2014 r. Warszawa, 19 marca 2015 r. Prezentacja wyników za 2014 r. Filary Grupy Redan rynek dyskontowy rynek modowy 2 Wyniki Grupy Redan w 2014 r. Wybrane pozycje. Dane w mln zł 2014 r. 2013 r. zmiana % Sprzedaż 504,0 468,8 7,5% Marża handlowa

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O ORGANIZACJĘ PRACY W RAMACH ZATRUDNIENIA WSPIERANEGO. 1. Nazwa i adres Pracodawcy, tel...

WNIOSEK O ORGANIZACJĘ PRACY W RAMACH ZATRUDNIENIA WSPIERANEGO. 1. Nazwa i adres Pracodawcy, tel... ... /pieczęć firmowa pracodawcy/ Powiatowy Urząd Pracy w Zielonej Górze WNIOSEK O ORGANIZACJĘ PRACY W RAMACH ZATRUDNIENIA WSPIERANEGO na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu

Bardziej szczegółowo

Prognoza finansowa Grupy Motoricus S.A. na rok 2012

Prognoza finansowa Grupy Motoricus S.A. na rok 2012 Prognoza finansowa Grupy Motoricus S.A. na rok 2012 Przedstawiona prognoza została sporządzona na okres od 1 stycznia 2012 do 31 grudnia 2012 r. 1. Rynek motoryzacyjny - prognozy tendencji w 2012 r. Rynek

Bardziej szczegółowo

Karta podatkowa nie obejmuje czerpania dochodu z wynajmu miejsca pod ustawienie przyczep i namiotów.

Karta podatkowa nie obejmuje czerpania dochodu z wynajmu miejsca pod ustawienie przyczep i namiotów. Aby prowadzić agroturystyczną oraz uzyskać w związku z tym zwolnienie z opłat podatku dochodowego od osób fizycznych należy prowadzić ją w budynku o charakterze mieszkalnym. Niestety zgodnie z Rozporządzeniem

Bardziej szczegółowo

Lekcja 31., 32. Temat: Funkcjonowanie systemu podatkowego w Polsce Temat w podręczniku: Podatki

Lekcja 31., 32. Temat: Funkcjonowanie systemu podatkowego w Polsce Temat w podręczniku: Podatki Lekcja 31., 32. Temat: Funkcjonowanie systemu podatkowego w Polsce Temat w podręczniku: Podatki Podatek jest to obowiązkowe bezzwrotne świadczenie o charakterze powszechnym, pobierane przez państwo lub

Bardziej szczegółowo

Panel ekspertów wprowadzenie do projektu. Łódź, listopad 2012 r.

Panel ekspertów wprowadzenie do projektu. Łódź, listopad 2012 r. Przeprowadzenie badania sytuacji technologicznej Województwa Łódzkiego wraz z przygotowaniem 5 raportów tematycznych oraz opracowanie Regionalnej Strategii Innowacji dla Województwa Łódzkiego LORIS 2030

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Konsekwencje te przedstawiane są na praktycznym przykładzie transakcji między dwoma spółkami.

Konsekwencje te przedstawiane są na praktycznym przykładzie transakcji między dwoma spółkami. Konsekwencje te przedstawiane są na praktycznym przykładzie transakcji między dwoma spółkami. W artykule przeanalizowane zostały aspekty opodatkowania transakcji podatkiem dochodowym od osób prawnych,

Bardziej szczegółowo

PBS DGA Spółka z o.o.

PBS DGA Spółka z o.o. Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki. Publikację przygotował: PBS DGA Spółka z o.o. Małopolskie Obserwatorium Gospodarki Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia konferencja Zmiany w ordynacji podatkowej, podatkach dochodowych i VAT w 2010/2011r. Zakopane, 26 28 stycznia 2011r.

Zagadnienia konferencja Zmiany w ordynacji podatkowej, podatkach dochodowych i VAT w 2010/2011r. Zakopane, 26 28 stycznia 2011r. Zagadnienia konferencja Zmiany w ordynacji podatkowej, podatkach dochodowych i VAT w 2010/2011r. Zakopane, 26 28 stycznia 2011r. ORDYNACJA PODATKOWA PRAWA I OBOWIĄZKI PODATNIKA /PROPONOWANE ZMIANY/ 1.

Bardziej szczegółowo

Firma Oponiarska DĘBICA S.A.

Firma Oponiarska DĘBICA S.A. Firma Oponiarska DĘBICA S.A. Podsumowanie wyników II kwartału 2008 r. Warszawa, 1 sierpnia 2008 r. T.C. DĘBICA S.A. (1) Agenda Executive summary Sytuacja na rynku oponiarskim Skonsolidowane wyniki finansowe

Bardziej szczegółowo

Czy zawarcie tego terminu w ustawie o VAT stworzy problemy interpretacyjne dotyczące nowej definicji?

Czy zawarcie tego terminu w ustawie o VAT stworzy problemy interpretacyjne dotyczące nowej definicji? Czy zawarcie tego terminu w ustawie o VAT stworzy problemy interpretacyjne dotyczące nowej definicji? Nowelą z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zwrocie

Bardziej szczegółowo

Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki

Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki Plan prezentacji 1. Ceny transferowe uwagi wstępne 2. Definicja podmiotów powiązanych 3. Zasada ceny rynkowej 4. Podatkowe

Bardziej szczegółowo

Czego wymaga fiskus 2015-10-12 13:25:14

Czego wymaga fiskus 2015-10-12 13:25:14 Czego wymaga fiskus 2015-10-12 13:25:14 2 Na Białorusi obowiązują podatki powszechne, czyli państwowe, lokalne oraz inne opłaty obowiązkowe. Rodzaje podatków: 1 podatki powszechne (państwowe) 2 podatki

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

VI. FORMY OPODATKOWANIA OKREŚLONE W USTAWIE O ZRYCZAŁTOWANYM PODATKU DOCHODOWYM OD NIEKTÓRYCH PRZYCHODÓW OSIĄGANYCH PRZEZ OSOBY FIZYCZNE

VI. FORMY OPODATKOWANIA OKREŚLONE W USTAWIE O ZRYCZAŁTOWANYM PODATKU DOCHODOWYM OD NIEKTÓRYCH PRZYCHODÓW OSIĄGANYCH PRZEZ OSOBY FIZYCZNE VI. FORMY OPODATKOWANIA OKREŚLONE W USTAWIE O ZRYCZAŁTOWANYM PODATKU DOCHODOWYM OD NIEKTÓRYCH PRZYCHODÓW OSIĄGANYCH PRZEZ OSOBY FIZYCZNE 1. RYCZAŁT OD PRZYCHODÓW EWIDENCJONOWANYCH - art. 2 ust. 1, art.

Bardziej szczegółowo

KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ STUDIÓW BUDŻETOWYCH

KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ STUDIÓW BUDŻETOWYCH KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ STUDIÓW BUDŻETOWYCH Stawki w podatkach dochodowych od osób prawnych i fizycznych w niektórych państwach Unii Europejskiej, ulgi inwestycyjne w podatku

Bardziej szczegółowo

Opis szkolenia. Dane o szkoleniu. Program. BDO - informacje o szkoleniu

Opis szkolenia. Dane o szkoleniu. Program. BDO - informacje o szkoleniu Opis szkolenia Dane o szkoleniu Kod szkolenia: 515109 Temat: Akcja Bilans. Bilansowe i podatkowe zamknięcie roku 2009 26-29 Styczeń Zakopane, Hotel Crocus, Kod szkolenia: 515109 Koszt szkolenia: 2650.00

Bardziej szczegółowo

Makroekonomiczne konsekwencje funkcjonowania kas oszczędnościowobudowlanych

Makroekonomiczne konsekwencje funkcjonowania kas oszczędnościowobudowlanych Makroekonomiczne konsekwencje funkcjonowania kas oszczędnościowobudowlanych w Polsce Streszczenie opracowania: dr Jacek Furga Przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Gdańsk / Warszawa, marzec

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena Temat i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. opyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży 5.

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel sporządzenia Protokołu do Umowy W związku ze stopniowym otwieraniem przez państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego rynków

Bardziej szczegółowo

Teorie migracji Ekonomiczno społeczne skutki migracji Otwarcie niemieckiego rynku pracy:

Teorie migracji Ekonomiczno społeczne skutki migracji Otwarcie niemieckiego rynku pracy: Łukasz Pokrywka 23.05.2011 Teorie migracji Ekonomiczno społeczne skutki migracji Otwarcie niemieckiego rynku pracy: o Emigracja Polaków po przystąpieniu do UE o Sytuacja społeczno-gospodarcza Niemiec o

Bardziej szczegółowo

Podstawa opodatkowania i stawki podatkowe w podatku od nieruchomości w krajach UE

Podstawa opodatkowania i stawki podatkowe w podatku od nieruchomości w krajach UE Podstawa opodatkowania i stawki podatkowe w podatku od w krajach UE Kraj Podstawa opodatkowania Stawki podatkowe Nieruchomości zabudowane Nieruchomości niezabudowane Austria Wartość jednostkowa (wycena

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 7 grudnia 2015 r. z dnia 2015 r.

Projekt z dnia 7 grudnia 2015 r. z dnia 2015 r. Projekt z dnia 7 grudnia 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

DOCHODY Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH

DOCHODY Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH DOCHODY Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH I. OGÓLNE ZASADY OPODATKOWANIA PRZYCHODÓW Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH Uwaga! Kapitały pieniężne zostały wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 7 updof jako odrębne źródło przychodów.

Bardziej szczegółowo