Funkcjonowanie poznawcze pacjentów ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Funkcjonowanie poznawcze pacjentów ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej"

Transkrypt

1 artykuł redakcyjny / leading article 81 Funkcjonowanie poznawcze pacjentów ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej The cognitive functioning of psychiatric outpatients Katarzyna Malcher, Joanna Rymaszewska 1 Streszczenie Cel: Celem badań było porównanie funkcjonowania poznawczego osób z różnymi zaburzeniami psychicznymi oraz wyszczególnienie jego predyktorów. Metoda: Badania prowadzone były wśród pacjentów ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej w woj. dolnośląskim. Grupa badana (n=151) obejmowała osoby w wieku lat, czynne zawodowo lub bezrobotne, z rozpoznaniem: schizofrenia, zaburzenia typu schizofrenii i urojeniowe (F2), zaburzenia afektywne (F3), zaburzenia nerwicowe, związane ze stresem i pod postacią somatyczną (F4), zaburzenia odżywiania (F5) lub zaburzenia osobowości (F6) (kryteria diagnostyczne międzynarodowej klasyfikacji ICD-10). W badaniach wykorzystano następujące metody diagnostyczne: Krótka Psychiatryczna Skala Oceny (BPRS), Test 15 Słów Rey a (RAVLT), Test Matryc Raven a (TMS), Test Pamięci Wzrokowej Bentona (BVRT), Test Łączenia Punktów (TMT), Skala Inteligencji Wechslera (WAIS-R) subtest Symbole Cyfr (Digit Symbol). Wyniki: Badani z zaburzeniami odżywiania uzyskali wyższe wyniki w teście RAVLT w porównaniu z badanymi z grupy zaburzeń schizofrenicznych i nerwicowych. Badani z zaburzeniami osobowości uzyskali istotnie wyższe, w porównaniu z badanymi z zaburzeniami afektywnymi, wyniki w teście TMT. Wnioski: Czynnikami istotnie powiązanymi z funkcjonowaniem poznawczym były: wiek, wykształcenie, status zawodowy, nasilenie objawów psychopatologicznych i diagnoza kliniczna. Psychopatologia okazała się bardziej istotna niż postawiona diagnoza kliniczna. Słowa kluczowe: funkcjonowanie poznawcze, zaburzenia psychiczne, neuropsychologia Summary Aim: The aim of this study was to compare the neuropsychological performance of psychiatric outpatients as well as to detail the predictors of cognitive functioning. Method: The study included 151 psychiatric outpatients from Lower Silesia Province, aged (mean 35,3), who were workers, students or unemployed. The patients with F2 (schizophrenia, schizotypal and delusional disorders), F3 (affective disorders), F4 (neurotic, stress-related and somatoform disorders), F5 (eating disorders) and F6 (personality disorders) diagnosis were examined (according to ICD-10 classification). The following tests: Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS), Rey Auditory Verbal Learning Test (RAVLT), Benton Visual Retention Test (BVRT), Trail Making Test (TMT), Digit Symbol subtest (DS) of Wechsler Adult Intelligence Scale-Revised (WAIS-R) and Raven Standard Progressive Matrices Test (RSPM) were used. Results: Patients with eating disorders achieved significantly higher level of performance in RAVLT test than those with schizophrenia, schizotypal disorders and neurotic disorders. Personality disorders group achieved significantly higher than affective disorders group level in TMT test. Conclusions: Association of the cognitive functioning results was observed with age, education, professional status, psychopathology and diagnoses. The level of psychopathology was more important for cognitive performance than the diagnosis. Key words: cognitive functioning, mental disorders, neuropsychology Wiadomości Psychiatryczne; 13(2): Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1 we Wrocławiu 1 Katedra i Klinika Psychiatrii AM we Wrocławiu Konflikt interesu/ Conflicts of interest: Autorzy pracy nie zgłaszają konfliktu interesów Adres do korespondencji/ Address for correspondence: mgr Katarzyna Malcher Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1 Klinika Psychiatrii we Wrocławiu ul. Pasteura Wrocław tel. (071) /00 Projekt badawczy realizowany w ramach grantu uczelnianego Akademii Medycznej we Wrocławiu pt: Ocena funkcji poznawczych osób z różnymi zaburzeniami psychicznymi a zdolność do pracy Wstęp Patogeneza nieorganicznych zaburzeń psychicznych wiązana jest z funkcjonalnymi zmianami w centralnym układzie nerwowym [1]. Zaburzenia funkcji mózgu ujawniają się w postaci deficytów poznawczych obejmujących elementarne lub złożone procesy poznawcze. W ostatnich latach zauważyć można wzrost zainteresowań funkcjonowaniem poznawczym osób z zaburzeniami psychicznymi. Problematyka ta była dość szeroko omawiana w literaturze polskiej i zagranicznej [2, 3, 4]. Opisywano funkcjonowanie poznawcze u osób chorych na schizofrenię [5], zaburzenia afektywne [6], zaburzenia nerwicowe [7], zaburzenia odżywiania [8] czy zaburzenia osobowości [9, 10]. W badaniach tych dowiedziono, że zaburzenia psychiczne istotnie wiążą się z jakością funkcjonowania poznawczego osób na nie cierpiących [11, 12]. Celem

2 82 artykuł redakcyjny / leading article bezpośrednim przeprowadzonych badań było porównanie funkcjonowania poznawczego osób, u których rozpoznano różne zaburzenia psychiczne oraz określenie czynników mających istotny wpływ na poziom tegoż funkcjonowania. Cel odległy stanowi próba wyszczególnienia uniwersalnych dla wszystkich przebadanych grup klinicznych czynników, wpływających na pogorszenie funkcjonowania zawodowego. Materiał i Metody Badania prowadzono w latach wśród pacjentów objętych ambulatoryjną opieką psychiatryczną w czterech poradniach zdrowia psychicznego w woj. dolnośląskim. Grupa badana (n=151) obejmowała osoby w wieku lat, z rozpoznaniem (zgodnie z klasyfikacją ICD-10) z grup diagnostycznych F2 (schizofrenia, zaburzenia typu schizofrenii i urojeniowe), F3 (zaburzenia afektywne), F4 (zaburzenia nerwicowe, związane ze stresem i pod postacią somatyczną), F5 (zaburzenia odżywiania) oraz F6 (zaburzenia osobowości), aktywne lub potencjalnie aktywne zawodowo (pracujący, uczący się, bezrobotni) i wyrażające zgodę na badanie. Kryteriami wyłączającymi były: wiek poniżej 18 i powyżej 54 roku życia, rozpoznania z grupy F0 (zaburzenia psychiczne organiczne), F1 (zaburzenia spowodowane używaniem środków psychoaktywnych), F7 (upośledzenie umysłowe), orzeczenie o niezdolności do pracy zawodowej, poważne i przewlekłe choroby somatyczne, brak zgody na udział w badaniach. W badaniu posłużono się krótką psychiatryczną skalą oceny wersja czwarta (Brief Psychiatric Rating Scale, v 4.0 BPRS) (13) oraz metodami diagnozy neuropsychologicznej: Test 15 Słów Rey a (Rey Auditory Verbal Learning Test, RAVLT) (14, 15), Test Pamięci Wzrokowej Bentona (Benton Visual Retention Test, BVRT) (16), Test Łączenia Punktów (Trail Making Test, TMT) (14), Skala Inteligencji Wechslera (Wechsler Adult Intelligence Scale-Revised, WAIS-R) (17) podtest Symbole Cyfr (Digit Symbol, DS) oraz Test Matryc Raven a w wersji Standard (TMS) (Raven Standard Progressive Matrices Test) (18). Testy były wykonywane w tej samej kolejności, indywidualnie dla każdej z osób badanych. Czas badania całą baterią testów wahał się od 60 do 90 minut. W celu przekształcenia wyników surowych na przeliczone oszacowano przedchorobowy poziom sprawności umysłowej badanych w oparciu o ich poziom wykształcenia (14). Do analiz statystycznych wykorzystano pakiet statystyczny R (The R Project for Statistical Computing) w wersji Zmienną zależną stanowiły wyniki w testach neuropsychologicznych. Zmiennymi niezależnymi były dane socjodemograficzne (wiek, płeć, stan cywilny, wykształcenie, status zawodowy) oraz parametry kliniczne (diagnoza kliniczna, nasilenie objawów psychopatologicznych). Różnice jakościowe pomiędzy parametrami klinicznymi dla zmiennych kategorycznych określono za pomocą testu chi 2 Pearsona. Różnice średnich wartości dla poszczególnych grup klinicznych w skalach psychopatologii oraz w testach neuropsychologicznych określano za pomocą testu jednokierunkowej analizy wariancji. Celem określenia wpływu zmiennych niezależnych na funkcjonowanie poznawcze badanych (wyniki testów neuropsychologicznych) posłużono się modelem wielokrotnej regresji liniowej. Jako poziom istotności przyjęto p < 0,05. Wyniki W każdej z grup klinicznych F2 F5 przeważały kobiety. Większość badanych z rozpoznaniem z grupy zaburzeń schizofrenicznych, zaburzeń odżywiania i zaburzeń osobowości była stanu wolnego, natomiast w grupach zaburzeń afektywnych i zaburzeń nerwicowych przeważały osoby pozostające w stałym, sformalizowanym związku. Psychopatologia Badani ze schizofrenią lub zaburzeniami schizotypowymi uzyskali wynik ogólny BPRS istotnie wyższy od badanych z zaburzeniami nerwicowymi, a w podskalach BPRS-N (objawy negatywne) i BPRS-P (objawy pozytywne) wyniki istotnie wyższe od pozostałych grup. Ponadto w podskali BPRS-M/P (mania pobudzenie) badani z tej grupy uzyskali wyższy wynik od badanych z zaburzeniami nerwicowymi, jak również z zaburzeniami odżywiania i zaburzeniami osobowości. W podskali BPRS- D/L (depresja lęk) badani z zaburzeniami afektywnymi i z zaburzeniami odżywiania uzyskali wynik istotnie wyższy od badanych z grupy zaburzeń schizofrenicznych oraz nerwicowych, natomiast badani z zaburzeniami osobowości wynik istotnie wyższy od badanych ze schizofrenią i zaburzeniami schizotypowymi. Funkcjonowanie poznawcze Badani z zaburzeniami odżywiania uzyskali istotnie wyższy w porównaniu z badanymi z zaburzeniami nerwicowymi i zaburzeniami schizofrenicznymi wynik w skali RAVLT-O (odroczenie) (tab. III). W teście TMT-B badani z zaburzeniami osobowości uzyskali wynik wyższy od badanych z zaburzeniami nastroju. Wykazano różnice w grupach zbliżone do istotnych w testach RAVLT-D (dystrakcja), RAVLT-S (suma powtórzeń w pięciu próbach) i DS. Czynniki predykcyjne funkcjonowania poznawczego Dwa parametry (stan cywilny oraz wynik ogólny BPRS) okazały się nieistotne dla funkcjonowania poznawczego badanych. Pozostałe zmienne były istotne statystycznie (tabela IV).

3 artykuł redakcyjny / leading article 83 Tabela I. Charakterystyka socjodemograficzna badanych z grup klinicznych F2-F6 (*p<0,05, ***p<0,001) F2 (n=23) F3 (n=38) F4 (n=47) F5 (n=13) F6 (n=30) Ogółem F2-F6 M (SD) M (SD) M (SD) M (SD) M (SD) p M (SD) Wiek 31,8 (9,7) 38,4 (10,5) 48,8 (11,0) 24,8 (4,5) 33,0 (10,3) *** 35,3 (10,9) % % % % % % Płeć (K/M) 61/ 39 79/ 21 79/ / 0 60/ 40 * 74/26 Stan cywilny (W/F/NF/R/O) Wykształcenie (P/Z/Ś/W) Kategoria zawodowa (F/U) Aktywność zawodowa (P/B) 60,9/ 21,7/ 8,7/ 8,7/ 0 0/ 17,4/ 56,5/ 26,1 18,4/ 50/ 18,4/ 7,9/ 5,3 7,9/ 15,8/ 55,3/ 21,1 17/ 55,3/ 17/ 8,5/ 2,1 10,6/ 19,1/ 53,2/ 17 76,9/ 7,7/ 0/ 15,4/ 0 7,7/ 7,7/ 53,8/ 30,8 46,7/ 33,3/ 20/ 0/ 0 10/ 6,7/ 53,3/ 30 *** ns 35,1/ 40,4/ 15,2/ 7,3/ 2 8/ 15/ 54/ 23 35/ 65 37/ 63 38/ 62 15/ 85 27/ 73 ns 33/ 67 57/ 43 76/ 24 70/ 30 85/ 15 67/ 33 ns 70,2/ 29,8 Stan cywilny: W wolny, F w związku formalnym, NF w związku nieformalnym, R rozwiedziony, O owdowiały Wykształcenie: P podstawowe, Z zawodowe, Ś średnie, W wyższe Kategoria zawodowa: F pracownik fizyczny, U pracownik umysłowy Aktywność zawodowa: P pracujący, uczący się, B bezrobotny Tabela II. Wyniki w skali BPRS dla poszczególnych grup klinicznych (*p<0,05, ***p<0,001) Psychopatologia F2 F3 F4 F5 F6 ogółem M (SD) M (SD) M (SD) M (SD) M (SD) p M (SD) BPRS 1,77 (0,5) 1,65 (0,4) 1,45 (0,3) 1,63 (0,2) 1,58 (0,3) * 1,59 (0,4) BPRS-N 2,13 (0,8) 1,53 (0,7) 1,29 (0,5) 1,19 (0,2) 1,33 (0,6) *** 1,48 (0,7) BPRS-P 1,84 (0,8) 1,27 (0,5) 1,09 (0,2) 1,19 (0,3) 1,16 (0,3) *** 1,27 (0,5) BPRS-D/L 1,94 (0,8) 2,85 (1,2) 2,29 (0,7) 3,23 (0,9) 2,69 (1,0) *** 2,54 (1,0) BPRS-M/P 1,39 (0,4) 1,2 (0,3) 1,06 (0,1) 1,05 (0,1) 1,13 (0,2) *** 1,16 (0,3) BPRS-N: objawy negatywne; BPRS-P: objawy pozytywne; BPRS-D/L: depresja/lęk; BPRS-M/P: mania/pobudzenie Wiek i wykształcenie Wzrost wieku powodował istotny spadek wyników w trzech z pięciu testów RAVLT, TMT-A i BVRT-P (poprawne). Niższe wykształcenie (podstawowe) wpływało na istotnie niższe wyniki w testach RAVLT-S, RAVLT-O i TMS. Dla pozostałych testów poziom wykształcenia był nieistotny. Kategoria i aktywność zawodowa. Kategoria zawodowa była istotnym czynnikiem dla testu DS. Badani (pracownicy umysłowi) uzyskiwali wyższe wyniki w tym teście. Aktywność zawodowa wiązała się wyższym wynikiem w teście TMT-A. Psychopatologia Wynik ogólny BPRS nie był istotny dla funkcji poznawczych, jego podskale natomiast tak. Wynik w skali BPRS-N korelował ujemnie z testami RA- VLT-S i DS, a w skali BPRS-P z testem RAVLT D. Dodatnie korelacje dotyczyły skali BPRS D/L i testu RAVLT-D oraz skali BPRS-M/P i testu BVRT-P (ta druga korelowała ujemnie z testem BVRT-B). Grupa kliniczna Badani z zaburzeniami afektywnymi, nerwicowymi i zaburzeniami odżywiania uzyskali wyższe wyniki w teście RAVLT-O od badanych ze schizofrenią i zaburzeniami typu schizofrenii. W teście TMT-B korelacja z grupą kliniczną była zbliżona do istotnej. Dyskusja W badaniach porównano funkcjonowanie poznawcze (pamięć słuchowo-werbalną, wzrokową i operacyjną, uczenie się, procesy uwagi, szybkość psychomotoryczną, koordynację wzrokowo-motoryczną, funkcje wykonawcze i myślenie) pacjentów ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej z rozpoznaniami: zaburzeń schizofrenicznych, afektywnych, nerwicowych i zwią-

4 84 artykuł redakcyjny / leading article Tabela III. Wyniki w testach neuropsychologicznych (^p<0,1, *p<0,05) F2 F3 F4 F5 F6 M (SD) M (SD) M (SD) M (SD) M (SD) p Pamięć i uczenie RAVLT-S 46,7(9,0) 49,0(8,6) 47,1(8,5) 54,7(10) 49,4(10,7) ^ RAVLT-D 8,3 (3,0) 8,8 (2,7) 8,5 (3,1) 11,0(3,1) 9,7 (3,4) ^ RAVLT-O 8,8 (3,0) 10,3(2,6) 9,6 (3,0) 12,1(2,1) 9,7 (3,6) * BVRT-P -0,5(1,2) -1,4 (1,3) -0,9 (1,6) -0,3 (1,2) -1,2 (1,3) ns BVRT-B 1,2 (2,0) 2,5 (1,9) 2,1 (2,9) 1,1 (2,0) 2,5 (2,4) ns Uwaga DS 9,0 (2,9) 10,6(3,2) 10,6(2,9) 11,5(3,4) 11,2 (3,4) ^ TMT-A 8,9 (1,4) 9 (1,7) 8,9 (1,8) 9,6 (0,8) 9,4 (1,3) ns F. wykonawcze TMT-B 5 (2,5) 4,6 (2,8) 5,4 (2,4) 6,7 (3,2) 6,5 (2,5) * Myślenie TMS 55,8(31,5) 59,5(24,4) 53,6(29,5) 58,8(26,5) 59,8(31,1) ns RAVLT-S: suma I-V; RAVLT-D: dystrakcja; RAVLT-O: odroczenie; BVRT-P: oczekiwane poprawne; BVRT-B: dopuszczalne błędy Tabela IV. Powiązania pomiędzy funkcjami poznawczymi a czynnikami socjodemograficznymi, klinicznymi i psychopatologią ( ns, ^p<0,1, *p<0,05, **p<0,01, ***p<0,001) Predyktory RAVLT-S RAVLT-D RAVLT-O BVRT-P BVRT-B TMT-A TMT-B DS TMS Wiek 0,2*** 0,06** 0,08*** 0,03*** 0,07*** 0,02* 0,03^ Płeć (M) 0,9^ 9,2^ St. cywilny Wykszt. (P) Zawodowe 5,9* 1,7^ 20,0* Średnie 8,3*** 2,3** 21,3* Wyższe 13,1*** 3,8*** 30,1** Kat. zaw (U) 2,1*** Akt. zaw. 0,6* BPRS BPRS-N 2,5** 0,9** BPRS-P 1,2** BPRS-D/L 0,5* BPRS-M/P 1,2** 1,9** Dgn (F2) F3 2,2** F4 1,8** F5 2,7** F6 1,3^ R2 (%) 28 14,6 23,1 17,7 16,3 7,7 12,8 20,1 17,4 zanych ze stresem, zaburzeń odżywiania się oraz zaburzeń osobowości. Badani z zaburzeniami odżywiania się funkcjonowali istotnie lepiej w zakresie odroczonej pamięci słuchowo-werbalnej w porównaniu z badanymi z grupy zaburzeń schizofrenicznych oraz nerwicowych. Badani z zaburzeniami osobowości

5 artykuł redakcyjny / leading article 85 uzyskali istotnie wyższe od badanych z zaburzeniami nastroju wyniki w zakresie wzrokowo-przestrzennej pamięci operacyjnej oraz funkcji wykonawczych. Nie stwierdzono istotnych różnic między grupami w zakresie pamięci wzrokowej, szybkości psychomotorycznej i myślenia. Na funkcjonowanie poznawcze istotny wpływ miały: wiek, wykształcenie, status zawodowy, nasilenie objawów psychopatologicznych i rozpoznanie. Udział tych czynników wahał się między 7,79 % a 28,03%. Dość słaby związek uwzględnionych w badaniu zmiennych z funkcjami poznawczymi wskazuje na istnienie ważniejszych, nie uwzględnionych w modelu, predyktorów. W badaniach z tego obszaru uwzględnia się wiek, płeć, lata edukacji [4, 12], poziom przedchorobowej sprawności intelektualnej, początek i czas trwania choroby, liczbę jej epizodów, leczenie farmakologiczne, leczenie psychoterapeutyczne [20, 21] bądź wczesny wiek zachorowania [22]. Nasilenie symptomów psychopatologicznych okazało się bardziej znaczące dla poziomu funkcjonowania poznawczego badanych niż postawiona diagnoza kliniczna. Psychopatologia (podskalne BPRS) była istotnie powiązana z pamięcią słuchowo-werbalną i wzrokową, uczeniem się, procesami uwagi. Diagnoza kliniczna wiązała się istotnie z odroczoną pamięcią słuchowo-werbalną. W badaniach Stordal i wsp. [4] czynnikami istotnie związanymi z badanymi funkcjami wykonawczymi były objawy psychopatologiczne i postawiona diagnoza, przy czym czynnik psychopatologii również miał większe znaczenie. Założenia dotyczące oceny funkcjonowania poznawczego osób z różnymi zaburzeniami psychicznymi, zgodnie z wiedzą autorów, pozwalają po raz pierwszy porównać funkcjonowanie poznawcze jednocześnie w kilku różnych grupach diagnostycznych. Skutkują jednak pojawieniem się słabych stron badania. Jedną z nich stanowi nierówna liczebność badanych grup klinicznych. Wynika ona jednak z naturalnego doboru pacjentów zgłaszających się do leczenia w trybie ambulatoryjnym i stanowi pewną charakterystykę populacji osób najczęściej korzystających z takiej formy pomocy. Kolejną kwestią jest nieuwzględnienie zaburzeń współwystępujących u osób badanych. Jednakże pierwotnie przyjętym założeniem badań było klasyfikowanie osób badanych do grup klinicznych zgodnie z rozpoznaniem głównym, z powodu którego objęte one były leczeniem psychiatrycznym. Informacje o dodatkowym rozpoznaniu były ewidencjonowane, ale ilość osób z dwoma lub więcej rozpoznaniami psychiatrycznymi była znikoma. Zaprezentowane wyniki mogą stanowić punkt wyjściowy dla dalszych, pogłębionych badań w tym obszarze. Wnioski 1. Czynniki istotne dla funkcjonowania poznawczego badanych stanowiły: wiek, wykształcenie, status zawodowy, psychopatologia oraz kategoria diagnostyczna. 2. Nasilenie objawów psychopatologicznych było bardziej znaczące dla poziomu funkcjonowania poznawczego badanych niż rozpoznanie. 3. Wskazane byłoby pogłębienie prac badawczych dotyczących identyfikacji czynników związanych z deterioracją poznawczą pacjentów z różnymi zaburzeniami psychicznymi, poszerzonych o inne niż uwzględnione w przedstawionym modelu. Piśmiennictwo 1. Jaracz J. Neuroanatomia depresji w świetle czynnościowych badań neuroobrazowych. Psychiatria 2004; 1: Hintze B, Wciórka J, Borkowska A. Zaburzenia pamięci operacyjnej i funkcji wykonawczych u chorych na schizofrenię w okresie częściowej remisji objawów psychopatologicznych. Psychiatria 2007; 4: Borkowska A, Pamięć operacyjna i jej zaburzenia w chorobach psychicznych. Przew Lek 2003; 6: Stordal KI, Mykletun A, Asbjornsen A, et al. General psychopathology is more important for executive functioning than diagnosis. Acta Psychiatr Scan 2005; 111: Sanfilipo M, Lafargne T, Rusinek H, et al. Cognitive performance in schizophrenia: relationship to regional brain volumes and psychiatric symptoms. Psychiatry Res 2002; 116: Malhi GS, Ivanovski B, Hadzi-Pavlovic D. Neuropsychological deficits and functional impairment in bipolar depression, hypomania and euthymia. Bipolar Disorders 2007; 9: Schmidtke K, Schorb A, Winkelmann G. Cognitive Frontal Lobe Dysfunction in Obsessive-Compulsive Disorder. Biol Psychiatry 1998; 43: Lena SM, Fiocco AJ, Leyenaar JK. The Role of Cognitive Deficits in the Development of Eating Disorders. Neuropsychol Rev 2004; 14; 2: Dinn WM, Harris CL, Aycicegi A. Neurocognitive function in borderline personality disorder. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2004; 28: Fitzgerald KL, Demakis G. The Neuropsychology of Antisocial Personality Disorder. Dis Mon 2007; 53: Boldrini M, Del Pace L, Placidi GPA. Selective cognitive deficits in obsessive-compulsive disorder compared to panic disorder with agoraphobia. Acta Psychiatr Scan 2005; 11: Kitis A, Akdede BBK, Alptekin K. Cognitive dysfunctions in patients with obsessive-compulsive disorder compared to the patients with schizophrenia: Relation to overvalued ideas. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2007; 31: Ventura J, Nuechterlein KH, Subotnik KL. Symptom dimensions in recent -onset schizophrenia and mania: a principal components analysis of the 24-item Brief Psychiatric Rating Scale. Psychiatry Res 2000; 97:

6 86 artykuł redakcyjny / leading article 14. Lezak M.D, Howieson D.B, Loring D.W. Neuropsychological assessment. 4th ed. Oxford University Press; Choynowski M, Kostro B. Podręcznik do Testu Piętnastu Słów A. Reya. W: Choynowski M red. Testy psychologiczne w poradnictwie wychowawczo-zawodowym. Warszawa: PWN; Benton S.A. Test Pamięci Wzrokowej Bentona. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego; Brzeziński J, Gaul M, Hornowska E. Skala Inteligencji Wechslera dla Dorosłych. Wersja zrewidowana. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego; Jaworowska A, Szutrowa T. Podręcznik do Testu Matryc Ravena. Wersja Standard. Polska standaryzacja Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego; Murphy M, Nutzinger D.O, Paul T, Leplow B. Conditional -Associative Learning in Eating Disorders: A Comparision With OCD. J Clin Exp Neuropsychol 2004; 26: Purcell R, Maruff P, Kyrios M, Pantelis Ch. Neuropsychological Deficits in Obsessive-compulsive Disorder. A Comparison With Unipolar Depression, Panic Disorder, and Normal Controls. Arch Gen Psychiatry 1998; 55: Torrent C, Martinez Aran A, Daban C, Sanchez-Moreno J, Comes M, Goikolea JM, Salamero M, Vieta E. Cognitive impairment in bipolar II disorder. Br J Psychiatry 2006; 189: Bellino S, Rocca P, Patria L, Marchiaro L, Rasetti R, Di Lorenzo R, Paradiso E, Bogetto F. Relationships of age at onset with clinical features and cognitive functions in a sample of schizophrenia patients. J Clin Psychiatry 2004; 65:

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 14/2012 Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu I nforma cje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 5 1 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Białej Podlaskiej Instytut Pielęgniarstwa Higher State Vocational School

Bardziej szczegółowo

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39 Wioleta Kitowska Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10 zaburzenia psychiczne organiczne, włącznie z zespołami objawowymi Zespół czołowy F00-F09 zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane używaniem

Bardziej szczegółowo

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu Informacje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Obowiązkowy Wydział Nauk o Zdrowiu Położnictwo

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria w pytaniach i odpowiedziach. 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Neuropsychologia 1100-PS36N-SJ. Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut Psychologii Psychologia

OPIS PRZEDMIOTU. Neuropsychologia 1100-PS36N-SJ. Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut Psychologii Psychologia OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Neuropsychologia 1100-PS36N-SJ Wydział Instytut/Katedra Kierunek Specjalizacja/specjalność Poziom organizacyjny studiów System studiów Wydział Pedagogiki

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 2, s. 215-225. 1,Aleksandra Rutkowska 2. Katedra Neuropsychologii

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 2, s. 215-225. 1,Aleksandra Rutkowska 2. Katedra Neuropsychologii Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 2, s. 215225 1,Aleksandra Rutkowska 2 1 Katedra Neuropsychologii Uniwersytet Warszawski University of Warsaw 2 Instytut Psychologii University of Lodz

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE Katowice 2007 Śl.C.Z.P Dział Chorobowości Hospitalizowanej 23 luty Ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna Załącznik nr 6 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego) oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. Załącznik nr 4 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Nazwa przedmiotu PSYCHIATRIA Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka realizująca Instytut Nauk

Bardziej szczegółowo

Udzielający świadczeń ogółem (w osobach, stan w dniu 31.12.) 1) ogółem (w osobach)

Udzielający świadczeń ogółem (w osobach, stan w dniu 31.12.) 1) ogółem (w osobach) Nazwa i adres samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej MSW Numer identyfikacyjny REGON MINISTERSTWO SPRAW WEWNĘTRZNYCH DEPARTAMENT ZDROWIA, 02-507 Warszawa, ul. Wołoska 137 MSW-36 Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99);

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99); Dziennik Ustaw 51 Poz. 1386 Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

Bardziej szczegółowo

Nasilenie i rodzaj objawów a funkcjonowanie poznawcze w chorobie afektywnej dwubiegunowej

Nasilenie i rodzaj objawów a funkcjonowanie poznawcze w chorobie afektywnej dwubiegunowej Postępy Psychiatrii i Neurologii 2012; 21(1): 37 42 Praca oryginalna Original paper Instytut Psychiatrii i Neurologii Nasilenie i rodzaj objawów a funkcjonowanie poznawcze w chorobie afektywnej dwubiegunowej

Bardziej szczegółowo

Termin przekazania: zgodnie z PBSSP 2016 r. Nazwa i adres przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego. leczniczego. leczniczego

Termin przekazania: zgodnie z PBSSP 2016 r. Nazwa i adres przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego. leczniczego. leczniczego MINISTERSTWO SPRAW WEWNĘTRZNYCH DEPARTAMENT ZDROWIA MSW-36 Sprawozdanie z działalności jednostki lecznictwa ambulatoryjnego dla osób z zaburzeniami psychicznymi, osób uzależnionych od alkoholu oraz innych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego zmiana modelu opieki psychiatrycznej jest niezbędna?

Dlaczego zmiana modelu opieki psychiatrycznej jest niezbędna? Dlaczego zmiana modelu opieki psychiatrycznej jest niezbędna? Aleksander Araszkiewicz Katedra i Klinika Psychiatrii Collegium Medicum w Bydgoszczy Zdrowie psychiczne decyduje o dobrym samopoczuciu jednostek

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychiatrii

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychiatrii Załącznik Nr do Uchwały Nr 14/2012 S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod KPP modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu Podstawy psychiatrii Obowiązkowy Wydział Nauk

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

I. PODSTAWY TEORETYCZNE WSPÓŁCZESNEJ PSYCHIATRII, PSYCHOPATOLOGII I DIAGNOSTYKI PSYCHIATRYCZNEJ... 15

I. PODSTAWY TEORETYCZNE WSPÓŁCZESNEJ PSYCHIATRII, PSYCHOPATOLOGII I DIAGNOSTYKI PSYCHIATRYCZNEJ... 15 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA Janusz Heitzman........................ 5 I. PODSTAWY TEORETYCZNE WSPÓŁCZESNEJ PSYCHIATRII, PSYCHOPATOLOGII I DIAGNOSTYKI PSYCHIATRYCZNEJ... 15 1. ETIOLOGIA, PATOGENEZA I EPIDEMIOLOGIA

Bardziej szczegółowo

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE Czynniki socjodemograficzne wpływające na poziom wiedzy dotyczącej dróg szerzenia się zakażenia w kontaktach niezwiązanych z procedurami medycznymi wśród pacjentów z WZW typu C Kamil Barański 1, Ewelina

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie co będzie b w życiu dorosłym Iwona A. Trzebiatowska Schizofrenia Brak możliwości rozpoznanie poniżej 6 rż Wcześniejsze zachorowania u chłopców Udział czynnika organicznego

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Szpital Szaserów pomimo wielokrotnych pisemnych próśb pacjenta nie wysłał swojemu pacjentowi testów psychologicznych MMPI 2 i CAPS.

Szpital Szaserów pomimo wielokrotnych pisemnych próśb pacjenta nie wysłał swojemu pacjentowi testów psychologicznych MMPI 2 i CAPS. Szpital Szaserów pomimo wielokrotnych pisemnych próśb pacjenta nie wysłał swojemu pacjentowi testów psychologicznych MMPI 2 i CAPS. Testy (niekompletne) zostały wysłane dopiero do sądu karnego Legionowo

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 571 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 571 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 571 SECTIO D 2005 Klinika Psychiatrii Akademii Medycznej w Białymstoku Kierownik dr hab. med. Andrzej Czernikiewicz Department

Bardziej szczegółowo

Porównanie jakości życia u chorych z zespołami depresyjnymi i białaczkami

Porównanie jakości życia u chorych z zespołami depresyjnymi i białaczkami Piotr Magiera, Miko/aj Majkowicz, Iwona Trzebiatowska, Krystyna de Walden-Ga/uszko Porównanie jakości życia u chorych z zespołami depresyjnymi i białaczkami Katedra i I Klinika Chorób Psychicznych AM w

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

MZ-15. Przekazać do dnia 2016.02.29 Za pomocą portalu http://csioz.gov.pl (z danymi za rok 2015)

MZ-15. Przekazać do dnia 2016.02.29 Za pomocą portalu http://csioz.gov.pl (z danymi za rok 2015) MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA Nazwa i adres podmiotu wykonującego działalność leczniczą. MZ-15 Numer księgi rejestrowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą.

Bardziej szczegółowo

1. Narodowy Fundusz Zdrowia 2. Inne (jakie?)

1. Narodowy Fundusz Zdrowia 2. Inne (jakie?) MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA Nazwa i adres podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Numer księgi rejestrowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą. MZ-15

Bardziej szczegółowo

Konferencja ta odbędzie się w dniach 30 listopada 1 grudnia 2006 r. w Poznaniu, w hotelu Novotel Poznań Centrum.

Konferencja ta odbędzie się w dniach 30 listopada 1 grudnia 2006 r. w Poznaniu, w hotelu Novotel Poznań Centrum. Klinika Psychiatrii Dorosłych Akademii Medycznej w Poznaniu, Zakład Neuropsychologii Klinicznej UMK Collegium Medicum w Bydgoszczy, Sekcja Psychofarmakologii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Województwa Kujawsko- Pomorskiego na lata 2013-2015

Program Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Województwa Kujawsko- Pomorskiego na lata 2013-2015 Załącznik do uchwały Nr 47/1698/13 Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 27 listopada 2013 r. Program Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Województwa Kujawsko- Pomorskiego na lata 2013-2015 Toruń,

Bardziej szczegółowo

1. Narodowy Fundusz Zdrowia 2. Inne (jakie?)

1. Narodowy Fundusz Zdrowia 2. Inne (jakie?) MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA Nazwa i adres podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Numer księgi rejestrowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą. MZ-15

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 223 SECTIO D 2003

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 223 SECTIO D 2003 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 223 SECTIO D 2003 Uniwersytet Jagielloński Collegiu Medicum, Instytut Pielęgniarstwa Wydział Ochrony Zdrowia, Kraków

Bardziej szczegółowo

MZ-15. DZIAŁ 1. Informacje ogólne o działalności

MZ-15. DZIAŁ 1. Informacje ogólne o działalności MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA Nazwa jednostki macierzystej Nazwa i adres poradni / gabinetu a/ nazwa: ulica, nr: kod, miejscowość: województwo: MZ-15 sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Fizjoterapia kliniczna w psychiatrii

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Fizjoterapia kliniczna w psychiatrii SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Fizjoterapia kliniczna w psychiatrii Kod przedmiotu/ modułu* Wydział

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 207 SECTIO D 2003

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 207 SECTIO D 2003 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 207 SECTIO D 2003 Studenckie Koło Naukowe Katedry Pielęgniarstwa Klinicznego WPiNoZ AM w Lublinie Opiekun: prof. dr

Bardziej szczegółowo

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń Załącznik nr 2 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia gwarantowanego i, Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia29 kwietnia 2011 r. Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

MZ-15. za rok 2010. kod podmiotu, który utworzył zakład (część III) Kod specjalności komórki organizacyjnej (część VIII)

MZ-15. za rok 2010. kod podmiotu, który utworzył zakład (część III) Kod specjalności komórki organizacyjnej (część VIII) MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA Nazwa jednostki macierzystej MZ-15 Adresat Nazwa i adres poradni/gabinetu 1 nazwa ulica, nr kod, miejscowość województwo Numer identyfikacyjny

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu w języku polskim SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU Psychopatologia aspekt psychologiczny. 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Psychopathology psychological part 3. Jednostka prowadząca przedmiot

Bardziej szczegółowo

Książkę dedykuję mojemu Ojcu i Przyjacielowi psychologowi Jerzemu Imielskiemu

Książkę dedykuję mojemu Ojcu i Przyjacielowi psychologowi Jerzemu Imielskiemu Książkę dedykuję mojemu Ojcu i Przyjacielowi psychologowi Jerzemu Imielskiemu Redakcja i korekta: Magdalena Ziarkiewicz Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2010 Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Ocena wybranych właściwości psychometrycznych baterii testów do pomiaru funkcjonowania poznawczego pacjentów psychotycznych B-CATS wstępne opracowanie

Ocena wybranych właściwości psychometrycznych baterii testów do pomiaru funkcjonowania poznawczego pacjentów psychotycznych B-CATS wstępne opracowanie Psychiatr. Pol. 2014; 48(6):1189 1200 PL ISSN 0033-2674 www.psychiatriapolska.pl Ocena wybranych właściwości psychometrycznych baterii testów do pomiaru funkcjonowania poznawczego pacjentów psychotycznych

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii.

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Nazwa modułu / przedmiotu (przedmiot lub grupa przedmiotów) Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Pielęgniarstwo specjalistyczne - Psychiatria

Bardziej szczegółowo

efektywności psychoterapii u pacjentów cierpiących z powodu zaburzeń nerwicowych i zaburzeń osobowości.

efektywności psychoterapii u pacjentów cierpiących z powodu zaburzeń nerwicowych i zaburzeń osobowości. STRESZCZENIE Zmiany w funkcjonowaniu osobowości w wyniku psychoterapii grupowej z elementami psychoterapii indywidualnej u osób z zaburzeniami nerwicowymi i zaburzeniami osobowości. Przegląd badań nad

Bardziej szczegółowo

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Anna Ratajska 1 2 1 1 Instytut Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego Institute of Psychology, Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia..(poz. ) WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 1 Lp. Nazwa

Bardziej szczegółowo

Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej

Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej Małgorzata Dąbrowska-Kaczorek Lekarz specjalizujący się w psychiatrii i psychoterapii pozn-behehawioralnej Centrum Diagnozy i Terapii ADHD Zaburzenia psychiczne

Bardziej szczegółowo

leczenia środowiskowego/ domowego Przekazać do dnia 2015.02.15 Za pomocą portalu http://csioz.gov.pl (z danymi za rok 2014)

leczenia środowiskowego/ domowego Przekazać do dnia 2015.02.15 Za pomocą portalu http://csioz.gov.pl (z danymi za rok 2014) MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA Nazwa i adres podmiotu wykonującego działalność leczniczą. MZ-19 Sprawozdanie z działalności zespołu/oddziału Numer księgi rejestrowej

Bardziej szczegółowo

Część I. Wprowadzenie do psychologii

Część I. Wprowadzenie do psychologii spis treści Przedmowa 11 Część I. Wprowadzenie do psychologii Rozdział 1. Przedmiot psychologii i podstawowe pojęcia 15 Agata Orzechowska, Marta Strombek-Milczarek 1. Psychologia znaczenie pojęcia 15 2.

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 w Bydgoszczy Katedra i Klinika Psychiatrii

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4.

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4. PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4. ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Pod red. Heleny Sęk - Psychologia kliniczna. T. 2

Księgarnia PWN: Pod red. Heleny Sęk - Psychologia kliniczna. T. 2 Księgarnia PWN: Pod red. Heleny Sęk - Psychologia kliniczna. T. 2 Spis treści Wstęp (Helena Sęk)... 13 Rozdział 1 Zakres zastosowań psychologii klinicznej. Obszary tradycyjne i współczesne (Helena Sęk)...

Bardziej szczegółowo

za rok 2011 Rodzaj poradni

za rok 2011 Rodzaj poradni MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA, ul. STANISŁAWA DUBOIS 5A, 00-184 WARSZAWA Nazwa jednostki macierzystej Adresat MZ-15 Nazwa i adres poradni/gabinetu 1 nazwa ulica,

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Załącznik nr 5 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczenia

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Wieloczynnikowe aspekty uzależnień

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Wieloczynnikowe aspekty uzależnień S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Wieloczynnikowe aspekty uzależnień

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004 Katedra Pielęgniarstwa Klinicznego Wydziału Zdrowia Publicznego AM we Wrocławiu MARTA ARENDARCZYK, EWA

Bardziej szczegółowo

Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Europejski System Transferu Punktów Karta opisu przedmiotu Nazwa przedmiotu: Kierunek: Specjalność:- Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Pielęgniarstwo Wymiar godzin: 195godzin Wykłady: 45godzin,

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW YJNEJ 1 2 świadczenia w oddziale psychiatrycznym świadczenia w oddziale psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży 4700 4701 4703 4705 oddział psychiatryczny oddział psychiatryczny dla dzieci, oddział psychiatryczny

Bardziej szczegółowo

Risperidon w leczeniu epizodu manii oraz profilaktyce nawrotu.

Risperidon w leczeniu epizodu manii oraz profilaktyce nawrotu. Risperidon w leczeniu epizodu manii oraz profilaktyce nawrotu. Omówienie artykułu: "Risperidon in acute and continuation treatment of mania." Yatham L. N. i wsp. RIS-CAN Study Group. International Clinical

Bardziej szczegółowo

jest zbudowany i które są niezbędne do jego prawidłowej (fizjologicznej pracy) a taką zapewniają mu zgodnie z badaniami nnkt EPA+DHA omega-3.

jest zbudowany i które są niezbędne do jego prawidłowej (fizjologicznej pracy) a taką zapewniają mu zgodnie z badaniami nnkt EPA+DHA omega-3. Opis publikacji Tomasz Pawełczyk, Marta Grancow-Grabka, Magdalena Kotlicka-Antczak, Elżbieta Trafalska, Agnieszka Pawełczyk. A randomized controlled study of the efficacy of six-month supplementation with

Bardziej szczegółowo

W roku akademickim 2014/2015 zajęcia koordynuje dr hab. n. med. Jolanta Kucharska-Mazur.

W roku akademickim 2014/2015 zajęcia koordynuje dr hab. n. med. Jolanta Kucharska-Mazur. REGULAMIN Zajęć z przedmiotu Wieloczynnikowe aspekty uzależnień dla studentów Fizjoterapii II roku studiów I stopnia stacjonarnych. Regulamin obowiązuje od roku akademickiego 2014/15. Rodzaje zajęć: Wykłady

Bardziej szczegółowo

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób Dziennik Ustaw 22 Poz. 1386 Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki

Bardziej szczegółowo

Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła

Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła Oddział Młodzieżowy Kliniki Psychiatrii UM w Lublinie Katedra i Klinika Gastroenterologii z Pracownią Endoskopową UM w Lublinie Ostatnia dekada XX wieku Zdobycze

Bardziej szczegółowo

Przekazać do dnia 2014.02.28 Za pomocą portalu http//csioz.gov.pl (z danymi za rok 2013)

Przekazać do dnia 2014.02.28 Za pomocą portalu http//csioz.gov.pl (z danymi za rok 2013) MINISTERSTWO ZDROWIA CENTRUM SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH OCHRONY ZDROWIA Nazwa i adres podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Numer księgi rejestrowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą. MZ-15

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PSYCHOTERAPII POZNAWCZO-BEHAWIORALNEJ SWPS kierowana przez dr A.Popiel i dr E.Pragłowską

SZKOŁA PSYCHOTERAPII POZNAWCZO-BEHAWIORALNEJ SWPS kierowana przez dr A.Popiel i dr E.Pragłowską Adresaci: Studia przeznaczone są dla osób zajmujących się leczeniem zaburzeń psychicznych psychologów i lekarzy osób zorientowanych na zdobycie umiejętności i doskonalenie praktyki klinicznej w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Dla używających substancji psychoaktywnych: Kody Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych odpowiadające

Dla używających substancji psychoaktywnych: Kody Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych odpowiadające Dziennik Ustaw 46 Poz. 1386 Załącznik nr 5 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego

Bardziej szczegółowo

* Rejestr epidemiologiczny: przeprowadzenie i opracowanie wyników sponsorowane przez firmę Sanofi- Aventis-Polska. Nr badania: DPKIN_L_01684

* Rejestr epidemiologiczny: przeprowadzenie i opracowanie wyników sponsorowane przez firmę Sanofi- Aventis-Polska. Nr badania: DPKIN_L_01684 1 Współwystępowanie zaburzeń osobowości, zaburzeń lękowych i uzależnień z zaburzeniami nastroju w populacji polskiej analiza wyników rejestru epidemiologicznego. Część II: Ocena metod leczenia pacjentów

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA IGNATIANUM W KRAKOWIE SYLABUS MODUŁU KSZTAŁCENIA. studia pierwszego stopnia studia drugiego stopnia. Wydział Filozofii Instytut Psychologii

AKADEMIA IGNATIANUM W KRAKOWIE SYLABUS MODUŁU KSZTAŁCENIA. studia pierwszego stopnia studia drugiego stopnia. Wydział Filozofii Instytut Psychologii AKADEMIA IGNATIANUM W KRAKOWIE SYLABUS MODUŁU KSZTAŁCENIA 01. Kierunek studiów oraz jednostka prowadząca moduł Rok akademicki: 2015/2016 Kierunek studiów: Psychologia Specjalność / specjalności: - Profil

Bardziej szczegółowo

Strategie radzenia sobie ze stresem u osób z głuchotą prelingwalną, korzystających z implantu ślimakowego od okresu dorosłości

Strategie radzenia sobie ze stresem u osób z głuchotą prelingwalną, korzystających z implantu ślimakowego od okresu dorosłości Strategie radzenia sobie ze stresem u osób z głuchotą prelingwalną, korzystających z implantu ślimakowego od okresu dorosłości Joanna Kobosko, Edyta Piłka, Agnieszka Pankowska, Henryk Skarżyński STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia liniowych ruchów gałek ocznych w schizofrenii*

Zaburzenia liniowych ruchów gałek ocznych w schizofrenii* Postępy Psychiatrii i Neurologii, 1997, 6, suplement 2 (5), 17-21 Zaburzenia liniowych ruchów gałek ocznych w schizofrenii* Disorders of linear eye movements in schizophrenia ALINA BORKOWSKA\ JANUSZ RYBAKOWSK.P,

Bardziej szczegółowo

Rodzina Neutralnych Kulturowo Testów Inteligencji CFT

Rodzina Neutralnych Kulturowo Testów Inteligencji CFT Rodzina Neutralnych Kulturowo Testów Inteligencji CFT Rodzina testów CFT Rodzina testów CFT (Culture Fair Intelligence Test) obejmuje grupę narzędzi służących do badania inteligencji ogólnej. Poszczególne

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA MATEMATYCZNA

STATYSTYKA MATEMATYCZNA STATYSTYKA MATEMATYCZNA 1. Wykład wstępny. Teoria prawdopodobieństwa i elementy kombinatoryki 3. Zmienne losowe 4. Populacje i próby danych 5. Testowanie hipotez i estymacja parametrów 6. Test t 7. Test

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Załącznik nr 3 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy klinicznej w psychiatrii

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek. Mgr Ewa Wyrzykowska

OPIS PRZEDMIOTU. Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek. Mgr Ewa Wyrzykowska OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Psychologia kliniczna dorosłego Wydział Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut/Katedra Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej Kierunek psychologia

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 2 Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczenia

Bardziej szczegółowo

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Zespół Leczenia Środowiskowego Wieliczka Paweł Sacha specjalista psychiatra Idea psychiatrycznego leczenia środowiskowego, a codzienna

Bardziej szczegółowo

SYLABUS 2012-2015. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. PSYCHIATRIA (Opieka Specjalistyczna) Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu

SYLABUS 2012-2015. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. PSYCHIATRIA (Opieka Specjalistyczna) Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: SYLABUS 2012-2015 Część A - Opis przedmiotu kształcenia. PSYCHIATRIA (Opieka Specjalistyczna) Kod modułu Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu PO.1.OS-P Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Etyczny kontekst wykluczania trudnych przypadków z postępowania diagnostycznego na przykładzie dysleksji rozwojowej.

Etyczny kontekst wykluczania trudnych przypadków z postępowania diagnostycznego na przykładzie dysleksji rozwojowej. Etyczny kontekst wykluczania trudnych przypadków z postępowania diagnostycznego na przykładzie dysleksji rozwojowej. Dr Dorota Bednarek Katedra Neurorehabilitacji SWPS, Warszawa Kodeks Etyczno -Zawodowy

Bardziej szczegółowo

by Małgorzata Lipowska by Wydawnictwo Naukowe Scholar Sp. z o.o., Warszawa 2011

by Małgorzata Lipowska by Wydawnictwo Naukowe Scholar Sp. z o.o., Warszawa 2011 Recenzenci: prof. zw. dr hab. Marta Bogdanowicz prof. zw. dr hab. Danuta Kądzielawa prof. zw. dr hab. Maria Pąchalska Redaktor prowadząca Anna Raciborska Redakcja Magdalena Pluta Korekta Magdalena Pluta

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK PEDAGOGIKA WSKAZANY SEMESTR KSZTAŁCENIA III Kształcenie w zakresie dyscyplin podstawowych dla kierunku

KIERUNEK PEDAGOGIKA WSKAZANY SEMESTR KSZTAŁCENIA III Kształcenie w zakresie dyscyplin podstawowych dla kierunku Tabela 1. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE PED.1.4. PROFIL KSZTAŁCENIA ogólnoakademicki TYP PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Część I: Dane epidemiologiczne wraz z analizą związku wybranych zmiennych z rodzajem współwystępujących zaburzeń nastroju. *

Część I: Dane epidemiologiczne wraz z analizą związku wybranych zmiennych z rodzajem współwystępujących zaburzeń nastroju. * 1 Współwystępowanie zaburzeń osobowości, zaburzeń lękowych i uzależnień z zaburzeniami nastroju w populacji polskiej analiza wyników rejestru epidemiologicznego. Część I: Dane epidemiologiczne wraz z analizą

Bardziej szczegółowo

Pośrednie formy opieki psychiatrycznej

Pośrednie formy opieki psychiatrycznej Terapia środowiskowa- leczenie domowe w schizofrenii Pośrednie formy opieki psychiatrycznej Leczenie środowiskowe zespół leczenia środowiskowego Wspieranie zdrowienia po przebytym epizodzie schizofrenii

Bardziej szczegółowo

Jolanta Rajewska, Janusz Rybakowski, Andrzej Rajewski

Jolanta Rajewska, Janusz Rybakowski, Andrzej Rajewski FARMAKOTERAPIA W PSYCIDATRII I NEUROLOOll, 98, 2, 82-87 Jolanta Rajewska, Janusz Rybakowski, Andrzej Rajewski WPŁYW IMIPRAMINY, DOKSEPlNY I MIANSERYNY NA UKŁAD KRĄŻENIA U CHORYCH NA DEPRESJĘ W STARSZYM

Bardziej szczegółowo

1. Młodzieżowy Ośrodek Rehabilitac yjny Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności Kazuń Bielany 288 ul. Działkowa 13 05 152 Czosnów tel.

1. Młodzieżowy Ośrodek Rehabilitac yjny Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności Kazuń Bielany 288 ul. Działkowa 13 05 152 Czosnów tel. NARKOTYKI PLACÓWKI STACJONARNE 1. Młodzieżowy Ośrodek Rehabilitac yjny Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności Kazuń Bielany 288 ul. Działkowa 13 05 152 Czosnów tel. (22) 794 02 97 liczba miejsc 30, ubezpieczenie

Bardziej szczegółowo

OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY

OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY EVALUATION OF LIFE SATISFACTION AND PSYCHOLOGICAL WELL-BEING OF PATIENTS BEFORE SURGERY AORTIC ANEURYSM Emilia

Bardziej szczegółowo

lat deklarowało silny stopień nasilenia bólu. W RZS 51% respondentów chorujących powyżej 10 lat oceniało ból na poziomie silnym.

lat deklarowało silny stopień nasilenia bólu. W RZS 51% respondentów chorujących powyżej 10 lat oceniało ból na poziomie silnym. I. STRESZCZENIE Głównym celem pracy była analiza porównawcza jakości życia i stanu fizycznego pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów z grupą chorych z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Badania przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci z Zaburzeniami Genetycznymi Wybrane Pojęcia z Psychologii Klinicznej

Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci z Zaburzeniami Genetycznymi Wybrane Pojęcia z Psychologii Klinicznej www.zdrowie.med.pl Psychologia Psychologia (z greckiego psyche = dusza) jest nauką zajmującą się prawidłowościami zachowań człowieka w różnych sytuacjach. Zachowanie należy tu rozumieć zarówno jako działanie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLVI/353/14 RADY MIEJSKIEJ W NISKU. z dnia 27 lutego 2014r.

UCHWAŁA NR XLVI/353/14 RADY MIEJSKIEJ W NISKU. z dnia 27 lutego 2014r. UCHWAŁA NR XLVI/353/14 RADY MIEJSKIEJ W NISKU z dnia 27 lutego 2014r. w sprawie przyjęcia Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Gminy i Miasta Nisko na lata 2014-2015. Na podstawie art. 18 ust 2 pkt

Bardziej szczegółowo

Zmiany funkcjonowania zawodowego i w związkach osób z zaburzeniami psychicznymi leczonych ambulatoryjnie w obserwacji dwuletniej

Zmiany funkcjonowania zawodowego i w związkach osób z zaburzeniami psychicznymi leczonych ambulatoryjnie w obserwacji dwuletniej Psychiatr. Pol. 2014; 48(3): 599 613 PL ISSN 0033-2674 www.psychiatriapolska.pl Zmiany funkcjonowania zawodowego i w związkach osób z zaburzeniami psychicznymi leczonych ambulatoryjnie w obserwacji dwuletniej

Bardziej szczegółowo