Fizjologia wysiłku fizycznego seminarium, cz.1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Fizjologia wysiłku fizycznego seminarium, cz.1"

Transkrypt

1 Fizjologia wysiłku fizycznego seminarium, cz.1

2 Regulacja ośrodkowa Hamowanie przywspółczulne Podwzgórze RP Aktywacja współczulna Regulacja miejscowa (receptory w mięśniach i stawach) Serce HR + Inotropizm + Dromotropizm Nadnercza Uwolnienie katecholamin Naczynia krwionośne Skurcz naczyń tętniczych i żylnych 2

3 Wysiłek fizyczny Regulacja ośrodkowa Regulacja miejscowa napięcia współczulnego napięcia przywspółczulnego metabolitów o działaniu naczyniorozszerzającym CO=HR x SV HR SV, CO Skurcz większości łożysk naczyniowych (płucnych, śledziony, wątroby, nerek) Skurcz naczyń żylnych rozszerzenie naczyń w mięśniach TPR przepływu krwi przez mięśnie

4 Istotą adaptacji układu krążenia w czasie wysiłku fizycznego jest utrzymanie dużych wartości przepływu krwi przez pracujące mięśnie szkieletowe.?

5 Podstawowe mechanizmy zapewniające wzrost przepływu w pracujących mięśniach: 1. rozkurcz mięśniówki gładkiej ich naczyń oporowych 2. wzrost ciśnienia tętniczego (przepływ=ciśn perfuzyjne/opór naczyniowy) F = MAP/R ( F wielkość przepływu w danej tkance w jednostce czasu; MAP średnie ciśnienie tętnicze, R opór naczyniowy w danej tkance) 3. Wzrost CO ( CO - ang. cardiac output, pojemość minutowa serca) CO to pochodna zmian wielkości powrotu żylnego prawo zachowania ciągłości przepływu (Zakładając że dla płynu nieściśliwego, przy stałej i jednakowej temperaturze dla każdego przekroju przewodu, objętość płynu wpływającego i odpływającego w ciągu 1 sek. z dowolnego przekroju przewodu jest stała) Opór jest wprost proporcjonalny do długości naczynia i lepkości krwi, a odwrotnie proporcjonalny do promienia naczynia

6 Rozkurcz mięśniówki gładkiej naczyń oporowych (w pracujących mięśniach szkieletowych)

7 Mechanizmy odpowiedzialne za przekrwienie czynnościowe w pracujących mięśniach Czynnik inicjujący procesy przekrwienia czynnościowego w mięśniach szkieletowych (i w większości innych tkanek) spadek prężności O2 Rola hipoksji w rozkurczu naczyń Brak teorii całościowo ujmującej mechanizm przekrwienia czynnościowego w pracujących mięśniach. ciepłoty, ph przesunięcie krzywej dysocjacji oksyhemoglobiny w prawo powinowactwa Hb do O2 przy danej wartości tkankowej prężności O2, Hb oddaje więcej O2 B ważny mechanizm!! umożliwia wzrost podaży O2 bez zmiany przepływu różnicy w zawartości O2 pomiędzy krwią tętniczą i żylną w pracujących mięśniach jest spowodowany łatwiejszym oddawaniem tlenu przez Hb

8 Mechanizmy odpowiedzialne za przekrwienie czynnościowe w pracujących mięśniach Rola komórek endotelium + produkowany przez nie NO w przekrwieniu czynnościowym Udział NO w przekrwieniu czynnościowym zależy od intensywności wysiłku W miarę zwiększania pracy mięśniowej zahamowanie syntezy NO powoduje coraz wyraźniejsze ograniczenie wzrostu przepływu mięśniowego Silny bodziec powodujący wzrost uwalniania NO naprężenie ścinające (odpowiednik siły tarcia krwi o wewnętrzną ścianę naczyń)

9 Przekrwienie czynnościowe Powoduje, że strata ciśnienia na pokonanie wysokooporowego odcinka naczyń tętniczych jest mniejsza, a tym samym ciśnienie transmularne (powodujące rozciągnięcie naczyń mikrokrążenia) w naczyniach mikrokrążenia staje się większe

10 Wzrost ciśnienia tętniczego

11 Wzrost ciśnienia tętniczego aktywności układu współczulnego RR podczas wysiłku RR to wynik CO i TPR (MAP = CO x TPR) Czy wielkość wzrostu RR zależy od rodzaju wysiłku dynamicznego? Czy udział dużej masy mięśniowej spowoduje większe ograniczenie wzrostu TPR wynikającego z pobudzenia ukł. współczulnego niż miałoby to miejsce w przypadku pracy wykonywanej przez pojedynczy mięsień?

12 Wzrost ciśnienia tętniczego Mniejszemu wzrostowi TPR towarzyszyć będzie większy wzrost CO, podczas gdy w przypadku pracy mniejszej grupy mięśniowej odwrotnie. Wielkość iloczynu obu tych parametrów się nie zmieni Wzrost ciśnienia związany z różnymi formami aktywności fizycznej, np. biegiem, pływaniem, będzie zatem porównywalny Podczas wysiłków dynamicznych wzrost MAP osiąga wartość mmhg Wysiłek statyczny większe wzrosty ciśnienia duży wzrost oporu naczyniowego zaciśnięcie się naczyń przez pozostające w skurczu izometrycznym mięśnie szkieletowe Wzrost MAP podczas wysiłków statycznych może przekraczać 170 mmhg

13 Ciśnienie krwi podczas wysiłku fizycznego Wzrost ciśnienia skurczowego (SBP ang. systolic blood pressure) do mm Hg podczas wysiłku dynamicznego; ciśnienie rozkurczowe pozostaje bez zmian (ew. minimalny spadek). Wysiłek statyczny, wzrost SBP nawet do250 mmhg, a DBP (ang. diastolic blood pressure) do 180 mmhg.

14 Wzrost pojemności minutowej serca

15 Wzrost i redystrybucja CO Wysiłek fizyczny skurcz dużych łożysk naczyniowych (w przewodzie pokarmowym, nerkach i skórze oraz w niepracujących mięśniach) Gdyby nawet wysiłkowi fizycznemu nie towarzyszył CO, RR ani oporu w naczyniach kurczących się mięśni, to i tak doszłoby do wzrostu perfuzji w łożysku pracujących mięśni Dlaczego?

16 Wzrost i redystrybucja CO Redystrybucja CO Ilość krwi przepływająca przez i jednakowej dany temperaturze narząd w przeliczeniu na 100g masy jest dla każdego odwrotnie przekroju przewodu, objętość płynu proporcjonalna do oporu jego wpływającego łożyska naczyniowego. i odpływającego w ciągu Prawo zachowania ciągłości przepływu Prawo ciągłości przepływu Zakładając że dla płynu nieściśliwego, przy stałej 1 sek. z dowolnego przekroju przewodu jest Wielkość redystrybucji CO do pracujących stała mięśni będzie tym większa, im mniejszy będzie opór naczyniowy w ich łożysku naczyniowym oraz im większa będzie CO

17 Czynniki decydujące o wielkości powrotu żylnego Mechanizm wspomagający powrót żylny pompa mięśniowa, pompa oddechowa

18 Jak działa pompa mięśniowa? Duże naczynia żylne zastawki - jednokierunkowy ruch krwi w stronę serca. Żyły te przebiegają między włóknami mięśni szkieletowych. Skurcz mięśni, ściskając naczynia żylne, powoduje jednokierunkowe przemieszczanie się krwi. Rytmiczne skurcze mięśni kończyn dolnych podczas, np. biegu decydują o utrzymaniu dużego powrotu żylnego Pompa mięśniowa nie działa podczas wysiłków statycznych

19 Czynniki decydujące o wielkości powrotu żylnego Jak działa pompa oddechowa? Wdech wzrost powrotu żylnego do serca, dzięki spadkowi ciśnienia w klatce piersiowej

20 Istotą adaptacji układu krążenia w czasie wysiłku fizycznego jest utrzymanie dużych wartości przepływu krwi przez pracujące mięśnie szkieletowe.?

21 Mechanizmy determinujące wzrost przepływu krwi przez mięśnie w warunkach wysiłku dynamicznego - podsumowanie 1. Wzrost i redystrybucja CO 2. Wzrost ciśnienia tętniczego 3. Przekrwienie czynnościowe

22 Morfologiczna adaptacja do powtarzanego wysiłku fizycznego Przerost mięśnia sercowego Wzrost gęstości naczyń mikrokrążenia

23 Morfologiczna adaptacja do powtarzanego wysiłku fizycznego Przerost mięśnia sercowego Długotrwale powtarzany wysiłek fizyczny o odpowiednio dużym natężeniu przerost komór serca Czynnik inicjujący przerost kardiomiocyta rozciągnięcie, wzrost napięcia Prowadzi to do wzrostu syntezy lokalnej angiotensyny II i endoteliny (czynniki wzrostowe, udział w przeroście serca) Wielkość przerostu serca nie zależy wyłącznie od charakteru wysiłku, intensywności, czasu trwania, istotną rolę pełni czynnik genetyczny serce sportowca bradykardia spoczynkowa, arytmia oddechowa, SV

24 Morfologiczna adaptacja do powtarzanego wysiłku fizycznego Wzrost gęstości naczyń mikrokrążenia Systematyczny trening nowe naczynia mikrokrążenia w pracujących mięśniach oporu naczyniowego, a tym samym przepływu w łożysku mięśniowym oraz znaczne ułatwienie dyfuzji Dyfuzji, to wynik skrócenia odległości pomiędzy naczyniami a pracującymi miocytami mięśni szkieletowych

25 REAKCJE KRĄŻENIOWO-ODDECHOWE PODCZAS WYSIŁKU FIZYCZNEGO

26 Wentylacja minutowa płuc (VE) Częstość skurczów serca (HR) Objętość wyrzutowa serca (SV) Pojemność minutowa serca (CO) Ciśnienie tętnicze krwi Przepływ krwi przez mięśnie w spoczynku i podczas wysiłku

27 Usunięcie nadmiaru CO2 Dostarczenie dodatkowego O2 Zapobieganie kwasicy metabolicznej Adaptacja układu oddechowego do wysiłku fizycznego Dzięki VE oraz pojemności dyfuzyjnej płuc

28 Wentylacja minutowa płuc VE VE to objętość powietrza w litrach przepływająca przez płuca w czasie jednej minuty VE = TV x f TV (tidal volume, objętość oddechowa) W spoczynku częstość oddechów (f-frequency) f = oddechów/min W spoczynku VE = 8-12 l x minˉ¹ W spoczynku VE sportowcy = VE niewytrenowani Wysiłek o stopniowo wzrastającej intensywności (nie przekraczający LT) - VE bo TV Po przekroczeniu LT gwałtowny VE, bo TV i f Przy VO2max, VE = l x minˉ¹ (osoby młode zdrowe); VE = 200 l x minˉ¹ (sportowcy); Przy wysiłku o maksymalnej intensywności f = 45 oddechów/min lub nawet f = 60 oddechów/min

29 Wentylacja minutowa płuc VE Początkowe zwiększenie VE mechanizm ośrodkowy bezpośrednia aktywacja ośrodków oddechowych w mózgu przez impulsy pochodzące z ośrodków ruchowych kory Do przyspieszania i pogłębiania oddechów przyczyniają się odruchy z mechanoreceptorów mięśni i ścięgien

30 Variable Rest Mild exercise Moderate exercise Heavy exercise Maximal exercise Endurance athlete maximal exercise VE (Lxmin-1) VT (Lxmin-1) f per min

31 Wpływ wysiłku fizycznego na VE Lekka do umiarkowana aktywność fizyczna - VE, bo VT i f Wraz ze wzrostem intensywności wysiłku fizycznego, VT ustala się na stałym poziomie, więc VE spowodowany jest f

32 Transport O2 O 2 we krwi transportowany jest w postaci rozpuszczonej oraz w połączeniu z Hb. 1 g Hb przy pełnym wysyceniu przenosi 1,34 ml O 2 Przy prawidłowej zawartości Hb krew może przenosić 20,1 ml tlenu na każde 100 ml swej objętości Ilość O 2 przenoszona przez krew w postaci rozpuszczonej wynosi około 0,3ml/100 ml krwi. W czasie wysiłku fizycznego proces oddawania O 2 w tkankach przez Hb jest ułatwiony przesunięcie krzywej dysocjacji Hb w prawo Zjawisko to spowodowane jest przez: PO2 w pracujących mięśniach, ph w mięśniach, ich temp. wewnętrznej

33 Temperatura ph

34 Pobieranie tlenu w czasie wysiłku Zapotrzebowanie na tlen proporcjonalne do intensywności wysiłku Różnica pomiędzy zapotrzebowaniem na tlen a jego pobieraniem deficyt tlenowy (pokrywany przez procesy beztlenowe) Wysiłki submaksymalne deficyt O2 występuje w początkowym okresie pracy Wysiłki supramaksymalne deficyt utrzymuje się

35

36 wysiłku fizycznego zużycia O 2 maksymalny pobór tlenu (VO 2max ) V 02max Pobór tlenu [litr/min] Obciążenie [W]

37 Pobieranie tlenu w czasie wysiłku Wielkość VO2max zależy od: pojemności tlenowej mięśni, zdolności zwiększania wentylacji płuc, pojemności dyfuzyjnej płuc, COmax, maksymalnego przepływu krwi przez pracujące mięśnie, pojemności tlenowej krwi

38 l/min ml/kg masy ciała/min VO 2max l x min-1 używane do oceny sprawności fizycznej w sytuacjach (wiosłowanie, jazda na rowerze na płaskiej powierzchni) ml x kg-1 x min-1 używane do oceny sprawności fizycznej w sytuacjach (bieganie, jazda na rowerze pod górkę ). Do określenie wydatku energetycznego Dobry wskaźnik wydolności fizycznej określa zakres obciążeń przy którym możliwe jest pełne pokrycie zapotrzebowania na tlen Tolerancja wysiłku zależy od tego, jaki % VO2max jest wykorzystywany podczas pracy VO2max ml/kg/min; VO2max ml/kg/min

39 Pobieranie tlenu w czasie wysiłku Po zakończeniu wysiłku VO2 (pobór tlenu, zużycie tlenu) zmniejsza się, ale pozostaje ono większe niż w spoczynku przed wysiłkiem nadwyżka VO2 po zakończeniu pracy w stosunku do wartości przedwysiłkowych (kilka, kilkanaście godz.) dług tlenowy

40

41 Pobieranie tlenu w czasie wysiłku Zwiększenie zapotrzebowania na O2 po wysiłku spowodowane jest: koniecznością uzupełnienia zapasów O2 (w hemoglobinie i mioglobinie), odbudowy zużytych w trakcie wysiłku zasobów ATP, fosfokreatyny i glikogenu w mięśniach usunięcia z tkanek i z krwi LA wzmożoną wentylacją płuc (usuwanie z tkanek nadmiaru CO2) Utrzymywaniem się podwyższonej temp ciała

42 Próg beztlenowy, próg mleczanowy Wysiłek o stopniowo wzrastającej intensywności nieliniowe zwiększanie się stężenia kwasu mlekowego (LA) we krwi Po przekroczeniu obciążenia 50-70% VO2max gwałtowne zwiększenie stężenia LA (zwiększenie udziału glikolizy w pokrywaniu zapotrzebowania energetycznego pracujących mięśni)

43 Próg mleczanowy Próg mleczanowy obciążenie, przy którym zaczyna się szybka akumulacja LA we krwi

44 Próg mleczanowy Przyczyna występowania rekrutacja szybkich komórek mięśniowych o małej zdolności pozyskiwania energii w procesach tlenowych. Im większa jest intensywność wysiłku odpowiadająca progowi mleczanowemu, tym większa zdolność do wykonywania wysiłków wytrzymałościowych.

45 Próg mleczanowy (LT) Wzrost intensywności wysiłku fizycznego po poziomu ok % VO2max powoduje ponowny wzrost udziału glikolizy beztlenowej w pokrywaniu zapotrzebowania energetycznego mięśni znaczny wzrost poziomu mleczanów w mięśniach i we krwi. Wydolność fizyczną można wyznaczać poprzez określenie intensywności wysiłku, przy którym zostaje osiągnięty próg metabolizmu beztlenowego, czyli tzw. próg mleczanowy W praktyce gwałtowny wzrost stężenia mleczanów we krwi W zależności od progu mleczanowego wysiłki fizyczne dzieli się na: - Podprogowe (intensywność wysiłku < LT) - Ponadprogowe (intensywność wysilku > LT)

46 Próg wentylacyjny Próg wentylacyjny obciążenie, przy którym następuje nieproporcjonalny do pobierania tlenu wzrost wentylacji (po przekroczeniu 50-70% VO2)

47 Próg wentylacyjny Próg mleczanowy podczas wysiłku fizycznego o rosnącej intensywności (od łagodnej do umiarkowanej) VE wzrasta liniowo, później zaś gwałtownie, gdy intensywność wysiłku dalej wzrasta obciążenie, przy którym następuje gwałtowny wzrost VE próg wentylacyjny (próg hiperwentylacji) próg ten pokrywa się na ogół z progiem mleczanowym.

48 Wpływ treningu na układ oddechowy Trening wytrzymałościowy prowadzi do: - zwiększenie pojemności dyfuzyjnej płuc w wyniku poprawy stosunku wentylacji do przepływu krwi, - zwiększenia przepływu przez szczytowe części płuc, - zwiększenia pojemności życiowej płuc, maksymalnej dowolnej wentylacji płuc oraz nasilonej objętości wydechowej w następstwie zwiększenia siły mięśni oddechowych i ruchomości klatki piersiowej.

49 Częstość skurczów serca (HR, heart rate) W spoczynku HR=70 sk. x minˉ¹ (osoby młode zdrowe); U sportowców, w spoczynku, HR sk. x minˉ¹ (nawet sk. x minˉ¹ ) BRADYKARDIA SPORTOWCÓW HRmax=220 wiek (w latach) HRmax= 208 0,7 x wiek (w latach) Przyspieszenie HR prawie natychmiast po rozpoczęciu pracy Po ok. 5 min stabilizuje się na poziomie odpowiadającym intensywności pracy (stan równowagi czynnościowej) lub osiąga swoją max wielkość Wysiłki dynamiczne HR wykazuje prawie liniową zależność od intensywności wysiłku U osób o niskiej wydolności fiz. przyrosty HR w stosunku do obciążenia są wyższe i HRmax osiągana jest przy mniejszej intensywności pracy niż u osób o dużej wydolności

50 Częstość skurczów serca (HR, heart rate) BRADYKARDIA SPORTOWCÓW przejaw wzmożonego napięcia układu przywspółczulnego, zmniejszenie aktywności unerwienia współczulnego mniejszy wzrost stężenia NA we krwi, zmiany właściwości wewnętrznych serca: zwiększenie SV poprzez zwiększenie dopływu krwi do serca na skutek wzrostu objętości krwi krążącej (o 15-20%), wydłużania czasu napełniania serca, zwiększenia objętości serca, usprawnienia czynności mięśnia sercowego, zmniejszenia oporu obwodowego

51 Pojemność minutowa serca (CO, cardiac output) wzrost napięcia współczulnego, ( napięcia wpływająca do serca w przywspółczulnego) CO, [ skurcz dużych łożysk trakcie rozkurczu powoduje naczyniowych z wyj. mięśni, serca i mózgu] CO HR & kurczliwość ( SV) Większa ilość krwi wpłynięcie większej ilości krwi w trakcie skurczu (SV). Siła skurczu mięśnia jest CO powrotu żylnego (Frank-Starling) wprost proporcjonalna do skurcz naczyń żylnych ukł.współczulny i działanie pompy mięśniowej. Prawo Franka-Starlinga długości początkowej jego włókien. Długość włókien zależy od stopnia wypełnienia komór serca krwią, a te z kolei od dopływu krwi do serca

52 Pojemność minutowa serca (CO, cardiac output) CO = SV x HR W odniesieniu do minutowego przepływu przez płuca Q W spoczynku, CO = 5-6 l/min COmax» VO2max Na 1 litr pobranego tlenu na poziomie VO2max przypada 5,9 7,5 l krwi/min U os. o przeciętnej wydolności fizycznej Qmax ok l x minˉ¹»vo2max ok. 2,5-3,5 l O2 x minˉ¹ U sportowców z VO2max= 6 l O2 x minˉ¹» Qmax ok. 40 l x minˉ¹

53 Objętość wyrzutowa serca (SV, stroke volume) W spoczynku, u osób niewytrenowanych wynosi ok ml., a u osób wytrenowanych ok ml. W wysiłku maksymalnym u os. o przeciętnej wydolności fizycznej SV=80-110ml., os. wytrenowane SV= ml. U sportowców przyvo2max SV może przekraczać 200ml. Przy wysiłku SV następuje szybko SV max już przy 30-50% VO2max

54 Stan równowagi czynnościowej Stabilizacja wskaźników funkcji układu krążenia na poziomie odpowiadającym zapotrzebowaniu tlenowemu Utrzymuje się podczas długotrwałych wysiłków tylko przy niskiej ich intensywności. Podczas wysiłków o średniej i dużej intensywności obserwuje się stopniowe HR w miarę kontynuowania pracy.

55 EDV & ESV przyczyniają się do SV & CO podczas wys.fiz. u osób słabo- lub niewytrenowanych, po osiągnięciu 40% - 50% VO 2max, SV ustala się (osiąga plateau). Po przekroczeniu tego poziomu obciążeń, CO spowodowany będzie HR

56 Ciśnienie krwi podczas wysiłku fizycznego Wzrost ciśnienia skurczowego (SBP ang. systolic blood pressure) do mm Hg podczas wysiłku dynamicznego; ciśnienie rozkurczowe pozostaje bez zmian (ew. minimalny spadek). Wysiłek statyczny, wzrost SBP nawet do250 mmhg, a DBP (ang. systolic blood pressure) do 180 mmhg.

57 Ciśnienie tętnicze krwi W wysiłkach o stopniowo wzrastającej mocy ciśnienie tętnicze skurczowe (RRs) rośnie do ok mmHg przy VO2max RRs przy wysiłku (dynamicznym) reakcja patologiczna (ChNS, wada zastawkowa, kardiomiopatia, zaburzenia rytmu serca; u pacjentów bez klinicznie istotnej chs przy stosowaniu leków przeciwnadciśnieniowych, w tym beta-blokerów) intensywności wysiłku» niewielki ciśnienia tętniczego rozkurczowego (RRr) lub utrzymuje się na stałym poziomie (przedwysiłkowym) U os. zdrowych przy VO2max RRr jest o ok. 10 mmhg niższe niż przed rozpoczęciem wysiłku RRr podczas wysiłku (dynamicznym) reakcja patologiczna (ChNS, chwiejne nadciśnienie tętnicze, które prowadzi do choroby wieńcowej)!! UWAGA!!: podczas wysiłku dynamicznego skurczowe ciśnienie tętnicze krwi uzyskuje wartość równą niemal podwojonej wielkości ciśnienia spoczynkowego, podczas gdy rozkurczowe ciśnienie krwi zwykle obniża się lub pozostaje bez zmian

58 Przepływ krwi przez mięśnie w spoczynku i podczas wysiłku W spoczynku MBF (muscular blood flow, mięśniowy przepływ krwi) to ok % CO (ok ml x minˉ¹) W przeliczeniu na masę tkanki mięśniowej, przez mięśnie w spoczynku przepływa ok. 1,5-6 ml krwi x 100g tkanki ˉ¹ x minˉ¹ MBF w różnych grupach mięśni jest zróżnicowany (nawet w spoczynku) Mięsień czworogłowy uda ml krwi x 100g tkanki ˉ¹ x minˉ¹ (w spoczynku)

59 Przepływ krwi przez mięśnie w spoczynku i podczas wysiłku aktywności mięśniowej MBF W początkowej fazie wysiłku kinetyka wzrostu MBF jest szybsza niż kinetyka poboru tlenu W wysiłku o maksymalnej intensywności, przy VO2max, MBF~80-90%CO (tj ml krwi x 100g aktywnej tkanki mięśniowej ˉ¹ x minˉ¹); relatywnego & absolutnego przepływu krwi przez nerki, wątrobę, trzustkę

60 Przepływ krwi przez mięśnie w spoczynku i podczas wysiłku Praca o max. intensywności np.: ruch zgięcia & wyprostu kończyny w st. kolanowym z udziałem mm. uda MBF w mięśniu czworogłowym uda~300 ml krwi x 100g tkanki ˉ¹ x minˉ¹ Włączenie do pracy 30% masy mięśniowej zapotrzebowanie na całą CO osiąganą podczas wysiłku fizycznego Głównym czynnikiem warunkującym VO2maxjest dostarczenie tlenu do pracujących mięśni.

61 Redystrybucja przepływu krwi w trakcie wysiłku fizycznego

62 W jaki sposób utrzymać duże wartości przepływu krwi przez mięśnie szkieletowe?

63 ZMIANY ADAPTACYJNE W UKŁADZIE SERCOWO- NACZYNIOWYM POD WPŁYWEM RÓŻNEGO TYPU WYSIŁKÓW FIZYCZNYCH

64 Aktywność mięśni w czasie wysiłków statycznych i dynamicznych

65 Aktywność mięśni w czasie wysiłków statycznych i dynamicznych Praca statyczna - stosunkowo małe zużycie energii. Nawet duże obciążenie powoduje znacznie mniejszy wydatek energetyczny niż np. w czasie wykonywania lekkiej pracy dynamicznej. Koszt fizjologiczny pracy statycznej nie może być zatem wyrażony w kaloriach lub kilodżulach (kcal, kj). Mimo niewielkiego zapotrzebowania energetycznego, w statycznie pracującym mięśniu powstają warunki do tworzenia się długu tlenowego i wzrostu znaczenia przemian beztlenowych (poczucie dyskomfortu i osłabienie mięśni, odpowiadające zmęczeniu). Obciążenia statyczne wzrost ciśnienia tętniczego krwi niewspółmierny do wydatku energetycznego. Reakcja presyjna podczas wysiłków statycznych intensywne drażnienie receptorów mięśniowych powoduje wzmożony przepływ bodźców do ośrodków mózgowych oraz ich odpowiedź w postaci stymulowania wzrostu ciśnienia tętniczego.

66 Wysiłki dynamiczne Cykliczna praca dużych grup mięśniowych wyższy wydatek energetyczny energia z beztlenowych i tlenowych procesów resyntezy ATP (w zależności od czasu trwania i intensywności pracy) Praca krótkotrwała z dużą intensywnością szybkokurczliwe jednostki motoryczne IIA i iix Praca długotrwała z niewielką intensywnością wolnokurczliwe jednostki motoryczne I Rozpoczęcie wysiłku wzrost zapotrzebowania na tlen (a w pierwszych sekundach pracy jest ono wyższe niż możliwość jego dostarczenia) deficyt tlenowy dług tlenowy (EPOC ang. excess postecercise oxygen consumption) spłacany po zakończeniu wysiłku Powstający podczas pracy względny brak tlenu nasilenie pracy układu krążenia i oddychania HR, SV CO, RRs, różnicy tętniczo-żylnej wysycenia krwi tlenem, VE, zużycia tlenu i ilości wydychanego CO2 pompa mięśniowa, pompa oddechowa

67 Wysiłki dynamiczne Intensywność wysiłku dynamicznego a zapotrzebowanie na tlen zależność wprost proporcjonalna Parametry związane z pracą układu krążenia i oddychania HR, zużycie tlenu dobre wykładniki intensywności wysiłku dynamicznego Intensywność wysiłku rozwijana moc (w watach) ergometr

68 Reakcja układu krążenia na wysiłki dynamiczne Proporcjonalnie do zapotrzebowania na tlen CO (bo SV i HR) SV tylko do poziomu obciążeń 50% VO2max HR progresywnie, maksymalna wartość przy maksymalnym obciążeniu HRmax się wraz z wiekiem, począwszy od 20 rż

69 Reakcja układu krążenia na wysiłki dynamiczne Przepływ krwi przez narządy: przepływu przez mięśnie szkieletowe, mięsień sercowy i skórę; przepływu krwi przez nerki i narządy trzewne Ciśnienie tętnicze: RRs proporcjonalnie do obciążenia RRr wykazuje niewielkie zmiany

70 Reakcja układu krążenia na wysiłki dynamiczne Całkowity opór obwodowy zmniejsza się Kontrolowana przez AUN, hormony & czynniki humoralne działające lokalnie na naczynia krwionośne w pracujących mięśniach Zwiększony dopływ krwi do serca działanie pompy mięśniowej i oddechowej (wdech wzrost powrotu żylnego do serca dzięki spadkowi ciśnienia w klatce piersiowej)

71 Wysiłki statyczne skurcz izometryczny napięcia mięśni bez zmiany ich długości wyższy koszt fizjologiczny (w porównaniu z wysiłkami dynamicznymi) ograniczenie czasu wykonywania RR ( RRs & RRr) NA we krwi, pobudzenia układu współczulnego, (wysiłki statyczne nie polecane dla os. starszych i/lub z chorobami ukł. sercowo-naczyniowego) HR CO, bo HR (w mniejszym stopniu spowodowany wzrostem SV) Indywidualne reakcje układu krążenia zależą od obciążenia względnego w procentach maksymalnej dowolnej siły izometrycznej (%MVC maximal voluntary contraction) Praca do 20%MVC wzrost CO nieznaczny lub wcale Przy obciążeniach > 20%MVC HR przez cały czas trwania wysiłku, np %MVC HR= sk./min HR nigdy nie osiągnie wartości max krótki czas trwania wysiłku

72 Wysiłki statyczne Skurcze izometryczne mięśni zmniejszenie światła lub zaciśnięcie naczyń krwionośnych znajdujących się w tych mięśniach Już od 15%MVC niewystarczający przepływ krwi (potrzeby metaboliczne) niedotlenienie komórek nerwowych i mięśniowych skrócenie czasu wykonywania wysiłku Niedotlenienie ośrodków nerwowych szybkie narastanie objawów zmęczenia ośrodkowego (zwolnienie przewodnictwa w motoneuronach, siły skurczu pracujących mięśni) Utrzymywanie mięśni w stanie napięcia bez faz rozluźnienia ciągły dopływ do OUN impulsów z receptorów metabolicznych w mięśniach i proprioreceptorów sprawności funkcjonalnej pobudzanych komórek nerwowych Szybko postępujący proces zmęczenia utrudnione usuwanie ciepła, utrudnione odprowadzanie produktów przemiany materii CO2 i kwasu mlekowego

73 Wysiłki statyczne Długotrwałe stanie (bez możliwości poruszania się) szybkie narastanie zmęczenia, nawet omdlenia, utrata świadomości brak wspomagania przepływu krwi w kierunku do serca przez tzw. pompę mięśniową Podczas wysiłków statycznych z udziałem mięśni obręczy barkowej i tułowia ciśnienia w obrębie klatki piersiowej (ciśnienie śródpiersiowe) objętości serca, presyjne zwężenie lub zamknięcia światła dużych naczyń żylnych dochodzących do serca utrudniony dopływ krwi żylnej do serca, SV ciśnienia w śródpiersiu parcie (wydech z zamkniętą głośnią); charakterystyczne dla sportów siłowych Manewr Valsalvy w czasie wysiłków, takich jak np. podnoszenie ciężarów, sportowcy wykonują często nasilony wydech z udziałem mięśni brzucha przy zamkniętej głośni, czyli tzw. manewr Valsalvy. Powoduje to ucisk na naczynia żylne doprowadzające krew do serca i w efekcie gwałtowne zmniejszenie CO, co z kolei na drodze odruchowej wywołuje przyspieszenie HR i RR. Zmiany ciśnienia w śródpiersiu wpływ na CT: po początkowym - zmniejsza się; po krótkim okresie spadku RRs i RRr ponownie wzrasta (warunki Valsalvy)

74 Wysiłki statyczne Unieruchomienie klatki piersiowej podczas np. podnoszenia ciężarów zmiana mechaniki oddychania mniejsza skuteczność wymiany gazowej, przy znacznym obciążeniu zatrzymanie oddechu (ograniczające czas trwania wysiłku) Po wysiłku w warunkach utrudnionego lub zatrzymanego oddychania szybki dopływ krwi do krwioobiegu płucnego z przepełnionych żył obwodowych oraz nasilenie oddychania HR, VO2, VE (w porównaniu z ich wartościami podczas wysiłku).

75 Wpływ treningu na układ krążenia Zmiany treningowe w naczyniach krwionośnych: - zdolności relaksacyjnej tętnic, - liczby naczyń włosowatych w trenowanych mięśniach Trening siłowy i szybkościowo-siłowy powodują mniejsze zmiany w układzie krążenia niż trening wytrzymałościowy

76 Reakcja układu krążenia na wysiłki statyczne Nie wykazuje zależności od zapotrzebowania na tlen Duży RRs&RRr, Umiarkowany HR i CO Całkowity opór obwodowy wzrasta (lub nie zmienia się) Zależy od siły skurczu mięśni wyrażonej w procentach siły maksymalnej

77 Wpływ treningu na układ krążenia Trening wytrzymałościowy powoduje HR i RR w spoczynku Podczas wysiłków submaksymalnych taka sama CO osiągana jest przy mniejszym wzroście HR, a większej SV Przy VO2max, zwiększa się maksymalna SV i CO, a maksymalna HR nie ulega zmianie Wzrost maksymalnej SV, bo poprawa funkcji rozkurczowej serca i przerost mięśnia sercowego Przerost treningowy zwiększenie rozkurczowego wymiaru wewnętrznego komór i pogrubienie mięśnia sercowego.

78 sportowca objętości i masy serca, HR w spoczynku objętości serca podczas treningu, bo grubość mięśnia sercowego i jam serca średnicy i długości komórek mięśnia sercowego (przerost), ich liczba nie ulega zmianie Przerost koncentryczny mięsień sercowy ulega pogrubieniu, rozmiary wewnętrzne zmniejszają się. Przerost ekscentryczny rozmiary wewnętrzne jam serca zwiększają się. Przerost treningowy charakteryzuje się zwiększeniem rozkurczowego wymiaru wewnętrznego komór i pogrubieniem mięśnia sercowego. W naczyniach krwionośnych zdolności relaksacyjnej tętnic, liczby naczyń włosowatych w trenowanych mięśniach Trening siłowy i szybkościowo-siłowy powodują mniejsze zmiany w układzie krążenia niż trening wytrzymałościowy

79 Schemat przerostu treningowego serca Kraemer, Fleck, Deschenes Exercise Physiology. Integrating theory and Application Wolters Kluwer Lippincott Wiliams&Wilkins 2012 średnicy & długości komórek mięśnia sercowego (przerost), ich liczba nie ulega zmianie. Stosunek objętości do jego masy nie zmienia się pod wpływem treningu. Górski J (red) Fizjologiczne podstawy wysiłku fizycznego PZWL 2008

80 Grubość myokardium vs. adapt do wysiłku różnice Trening aerobowy wzrost EDV, co powoduje wzrost SV, trening oporowy nie wpływa na EDV znacząco Trening aerobowy powoduje wzrost funkcji rozkurczowej, zmiany w funkcji skurczowej są obserwowane (ale nie we wszystkich badaniach) Trening siłowy brak lub niewielkie zmiany w funkcji skurczowej i rozkurczowej EDV ESV = SV 110ml-40ml=70ml objętość późnorozkurczowa objętość poźnoskurczowa = objętość wyrzutowa Kraemer, Fleck, Deschenes Exercise Physiology. Integrating theory and Application Wolters Kluwer Lippincott Wiliams&Wilkins 2012

81 Restytucja istotą wypoczynku nie jest proste odwrócenie szeregu procesów fizjologicznych i biochemicznych prowadzących podczas pracy do zmęczenia. Jest to aktywny i złożony proces prowadzący do: Odbudowy zużytego potencjału energetycznego Przywrócenia sprawności wszystkim narządom i układom Przywracania spoczynkowej homeostazy ustroju Jest dynamicznie zmiennym stanem organizmu, zależnym od nasilenia zaburzeń w środowisku wewnętrznym. Powrót do norm zmian zmęczeniowych odbywa się w różnym czasie i z różną szybkością.

82 Restytucja Procesowi wypoczynkowemu towarzyszy wzmożone zużycie tlenu, które ma na celu: Wyrównanie długu tlenowego Usuwanie produktów przemiany materii Pokrycie zużycia tlenu w czasie wzmożonej lipolizy Spadek stężenia amin katecholowych

83 Restytucja W łańcuchu przemian reakcji restytucyjnych, kosztem przemian tlenowych, następuje resynteza ATP i fosfokreatyny, glikogenu i białek W końcowy efekcie dochodzi do odbudowy zużytego potencjału energetycznego oraz przywrócenia obniżonej zdolności do pracy

84 Dziękuję

Ćwiczenie 9. Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego

Ćwiczenie 9. Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego Ćwiczenie 9 Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego Zagadnienia teoretyczne 1. Kryteria oceny wydolności fizycznej organizmu. 2. Bezpośredni pomiar pochłoniętego tlenu - spirometr Krogha. 3. Pułap tlenowy

Bardziej szczegółowo

Fizjologia człowieka

Fizjologia człowieka Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Promocji Zdrowia Zakład: Biomedycznych Podstaw Zdrowia Fizjologia człowieka Osoby prowadzące przedmiot: Prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Jastrzębski

Bardziej szczegółowo

Fizjologia człowieka

Fizjologia człowieka Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Promocji Zdrowia Zakład: Biomedycznych Podstaw Zdrowia Fizjologia człowieka Osoby prowadzące przedmiot: Prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Jastrzębski

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań: Imię i Nazwisko: Piotr Krakowiak. na podstawie badań wydolnościowych wykonanych dnia w Warszawie.

Wyniki badań: Imię i Nazwisko: Piotr Krakowiak. na podstawie badań wydolnościowych wykonanych dnia w Warszawie. Wyniki badań: Imię i Nazwisko: Piotr Krakowiak na podstawie badań wydolnościowych wykonanych dnia 14.03.2014 w Warszawie. 1 2 S t r o n a WSTĘP Realizacja założeń treningowych wymaga pracy organizmu na

Bardziej szczegółowo

wysiłki dynamiczne wysiłki statyczne pracę ujemną ogólne miejscowe krótkotrwałe średnim czasie trwania długotrwałe moc siły

wysiłki dynamiczne wysiłki statyczne pracę ujemną ogólne miejscowe krótkotrwałe średnim czasie trwania długotrwałe moc siły W zależności od rodzaju skurczów mięśni wyróżnia się: - wysiłki dynamiczne, w których mięśnie kurcząc się zmieniają swoją długość i wykonują pracę w znaczeniu fizycznym (skurcze izotoniczne lub auksotoniczne),

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizjologii wysiłku dynamicznego i statycznego

Podstawy fizjologii wysiłku dynamicznego i statycznego P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A W Y D Z I A Ł Z A R Z Ą D Z A N I A LABORATORIUM ERGONOMII I KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA PRACY Podstawy fizjologii wysiłku dynamicznego i statycznego Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań: Imię i Nazwisko: Paweł Kownacki. na podstawie badań wydolnościowych wykonanych dnia 20.05.2014 w Warszawie.

Wyniki badań: Imię i Nazwisko: Paweł Kownacki. na podstawie badań wydolnościowych wykonanych dnia 20.05.2014 w Warszawie. Wyniki badań: Imię i Nazwisko: Paweł Kownacki na podstawie badań wydolnościowych wykonanych dnia 20.05.2014 w Warszawie. 1 2 S t r o n a WSTĘP Realizacja założeń treningowych wymaga pracy organizmu na

Bardziej szczegółowo

Fizjologia wysiłku fizycznego ćwiczenia cz.1. Wpływ wysiłku fizycznego na wybrane parametry fizjologiczne

Fizjologia wysiłku fizycznego ćwiczenia cz.1. Wpływ wysiłku fizycznego na wybrane parametry fizjologiczne Fizjologia wysiłku fizycznego ćwiczenia cz.1 Wpływ wysiłku fizycznego na wybrane parametry fizjologiczne Wysiłek fizyczny dynamiczny vs. statyczny Wpływ wysiłku fizycznego dynamicznego na RR, HR, SV, CO

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań: Imię i Nazwisko: Piotr Krakowiak. na podstawie badań wydolnościowych wykonanych dnia w Warszawie.

Wyniki badań: Imię i Nazwisko: Piotr Krakowiak. na podstawie badań wydolnościowych wykonanych dnia w Warszawie. Wyniki badań: Imię i Nazwisko: Piotr Krakowiak na podstawie badań wydolnościowych wykonanych dnia 08.05.2014 w Warszawie. 1 2 S t r o n a WSTĘP Realizacja założeń treningowych wymaga pracy organizmu na

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gdańsku ĆWICZENIE III. AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA, A METABOLIZM WYSIŁKOWY tlenowy

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gdańsku ĆWICZENIE III. AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA, A METABOLIZM WYSIŁKOWY tlenowy Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gdańsku ĆWICZENIE III AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA, A METABOLIZM WYSIŁKOWY tlenowy AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA W ujęciu fizjologicznym jest to: każda

Bardziej szczegółowo

wysiłki dynamiczne wysiłki statyczne ogólne miejscowe krótkotrwałe średnim czasie trwania długotrwałe moc siły

wysiłki dynamiczne wysiłki statyczne ogólne miejscowe krótkotrwałe średnim czasie trwania długotrwałe moc siły W zależności od rodzaju skurczów mięśni wyróżnia się: - wysiłki dynamiczne, w których mięśnie kurcząc się zmieniają swoją długość i wykonują pracę w znaczeniu fizycznym (skurcze izotoniczne lub auksotoniczne),

Bardziej szczegółowo

Tabela 1-1. Warunki środowiska zewnętrznego podczas badania i charakterystyka osoby badanej

Tabela 1-1. Warunki środowiska zewnętrznego podczas badania i charakterystyka osoby badanej Ćwiczenie 3 Klasyfikacja wysiłków fizycznych. Sprawność zaopatrzenia tlenowego podczas wysiłków fizycznych I Analiza zmian wybranych wskaźników układu krążenia i oddychania podczas wysiłku o stałej intensywności

Bardziej szczegółowo

Wysiłek krótkotrwały o wysokiej intensywności Wyczerpanie substratów energetycznych:

Wysiłek krótkotrwały o wysokiej intensywności Wyczerpanie substratów energetycznych: Zmęczenie Zmęczenie jako jednorodne zjawisko biologiczne o jednym podłożu i jednym mechanizmie rozwoju nie istnieje. Zmęczeniem nie jest! Zmęczenie po dniu ciężkiej pracy Zmęczenie wielogodzinną rozmową

Bardziej szczegółowo

ZARYS FIZJOLOGII WYSIŁKU FIZYCZNEGO Podręcznik dla studentów

ZARYS FIZJOLOGII WYSIŁKU FIZYCZNEGO Podręcznik dla studentów ZARYS FIZJOLOGII WYSIŁKU FIZYCZNEGO Podręcznik dla studentów ZARYS FIZJOLOGII WYSIŁKU FIZYCIKIES Podręcznik dla studentów Pod redakcją dr n. med. Bożeny Czarkowskiej-Pączek prof. dr. hab. n. med. Jacka

Bardziej szczegółowo

Anatomia i fizjologia układu krążenia. Łukasz Krzych

Anatomia i fizjologia układu krążenia. Łukasz Krzych Anatomia i fizjologia układu krążenia Łukasz Krzych Wytyczne CMKP Budowa serca RTG Unaczynienie serca OBSZARY UNACZYNIENIA Układ naczyniowy Układ dąży do zachowania ośrodkowego ciśnienia tętniczego

Bardziej szczegółowo

Test stopniowany przeprowadzony dnia: 2015-02-27 w Warszawie

Test stopniowany przeprowadzony dnia: 2015-02-27 w Warszawie tel. 602 349 181 e-mail: szczepan.wiecha@sportslab.pl www.sportslab.pl Imię Nazwisko: Bartłomiej Trela Test stopniowany przeprowadzony dnia: 2015-02-27 w Warszawie (bieżnia mechaniczna) SŁOWNICZEK POJĘĆ

Bardziej szczegółowo

Trening indywidualny w róŝnych etapach ontogenezy

Trening indywidualny w róŝnych etapach ontogenezy Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Sportu Powszechnego Zakład: Fitness i Sportów Siłowych Trening indywidualny w róŝnych etapach ontogenezy Osoby prowadzące przedmiot: 1. Aleksandra

Bardziej szczegółowo

Fizjologia. Układ krążenia, wysiłek, warunki ekstremalne

Fizjologia. Układ krążenia, wysiłek, warunki ekstremalne Fizjologia Układ krążenia, wysiłek, warunki ekstremalne Pytanie 1 1. 51 letni mężczyzna, z rozpoznaniem stabilnej dusznicy bolesnej został skierowany na test wysiłkowy. W spoczynku, częstość skurczów serca

Bardziej szczegółowo

Temat: Charakterystyka wysiłków dynamicznych o średnim i długim czasie trwania. I Wprowadzenie Wyjaśnij pojęcia: tolerancja wysiłku

Temat: Charakterystyka wysiłków dynamicznych o średnim i długim czasie trwania. I Wprowadzenie Wyjaśnij pojęcia: tolerancja wysiłku Imię i nazwisko. Data:.. Sprawozdanie nr 4 Temat: Charakterystyka wysiłków dynamicznych o średnim i długim czasie trwania. I Wprowadzenie Wyjaśnij pojęcia: tolerancja wysiłku próg beztlenowy I Cel: Ocena

Bardziej szczegółowo

Źródła energii dla mięśni. mgr. Joanna Misiorowska

Źródła energii dla mięśni. mgr. Joanna Misiorowska Źródła energii dla mięśni mgr. Joanna Misiorowska Skąd ta energia? Skurcz włókna mięśniowego wymaga nakładu energii w postaci ATP W zależności od czasu pracy mięśni, ATP może być uzyskiwany z różnych źródeł

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PRZYGOTOWANIA FIZYCZNEGO. pomagamy osiągnąć Twoje sportowe cele

LABORATORIUM PRZYGOTOWANIA FIZYCZNEGO. pomagamy osiągnąć Twoje sportowe cele LABORATORIUM PRZYGOTOWANIA FIZYCZNEGO pomagamy osiągnąć Twoje sportowe cele WYNIKI BADAŃ Imię i nazwisko: Maciej Bąk Na podstawie badań wydolnościowych wykonanych 24.02.2016 w Warszawie Maciej Bąk jest

Bardziej szczegółowo

Subiektywne objawy zmęczenia. Zmęczenie. Ból mięśni. Objawy obiektywne 2016-04-07

Subiektywne objawy zmęczenia. Zmęczenie. Ból mięśni. Objawy obiektywne 2016-04-07 Zmęczenie to mechanizm obronny, chroniący przed załamaniem funkcji fizjologicznych (wyczerpaniem) Subiektywne objawy zmęczenia bóle mięśni, uczucie osłabienia i wyczerpania, duszność, senność, nudności,

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Sportu Powszechnego Zakład: Fitness i Sportów siłowych Trening indywidualny w róŝnych etapach ontogenezy Osoby prowadzące przedmiot: 1. Aleksandra

Bardziej szczegółowo

Wydolność fizyczna to zdolność do wykonywania aktywności fizycznej, którą jest każda aktywność ruchowa ciała z udziałem mięśni szkieletowych

Wydolność fizyczna to zdolność do wykonywania aktywności fizycznej, którą jest każda aktywność ruchowa ciała z udziałem mięśni szkieletowych Wydolność fizyczna to zdolność do wykonywania aktywności fizycznej, którą jest każda aktywność ruchowa ciała z udziałem mięśni szkieletowych powodująca wydatek energetyczny wyższy niż w spoczynku. Wydolność

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra EKONOMIKI TURYSTYKI. Kierunek: TURYSTYKA I REKREACJA

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra EKONOMIKI TURYSTYKI. Kierunek: TURYSTYKA I REKREACJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra EKONOMIKI TURYSTYKI Kierunek: TURYSTYKA I REKREACJA SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjologia pracy i wypoczynku

Bardziej szczegółowo

Dział IV. Fizjologia układu krążenia

Dział IV. Fizjologia układu krążenia Dział IV Fizjologia układu krążenia UWAGA! Dwiczenia 1 i 2 odbywad się będą systemem rotacyjnym zgodnie z niżej podanym podziałem. Dw. 1. Serce cz. I. Cykl hemodynamiczny serca. Badanie fizykalne serca.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PRZYGOTOWANIA FIZYCZNEGO. pomagamy osiągnąć Twoje sportowe cele

LABORATORIUM PRZYGOTOWANIA FIZYCZNEGO. pomagamy osiągnąć Twoje sportowe cele LABORATORIUM PRZYGOTOWANIA FIZYCZNEGO pomagamy osiągnąć Twoje sportowe cele WYNIKI BADAŃ Imię i nazwisko: Katarzyna Wesołowska Na podstawie badań wydolnościowych wykonanych 24.02.2016 w Warszawie Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Człowiek żyje życiem całego swojego ciała, wszystkimi jego elementami, warstwami, jego zdrowie zależy od zdrowia jego organizmu.

Człowiek żyje życiem całego swojego ciała, wszystkimi jego elementami, warstwami, jego zdrowie zależy od zdrowia jego organizmu. RUCH TO ZDROWIE Człowiek żyje życiem całego swojego ciała, wszystkimi jego elementami, warstwami, jego zdrowie zależy od zdrowia jego organizmu. P A M I Ę T A J Dobroczynny wpływ aktywności fizycznej na

Bardziej szczegółowo

powodują większe przyrosty ilości wydatkowanej energii przy relatywnie tej samej intensywności pracy. Dotyczy to wysiłków zarówno o umiarkowanej, jak

powodują większe przyrosty ilości wydatkowanej energii przy relatywnie tej samej intensywności pracy. Dotyczy to wysiłków zarówno o umiarkowanej, jak WSTĘP Wysiłek fi zyczny jest formą aktywności człowieka, wymagającą istotnych zmian czynności wszystkich niemal narządów, których funkcje dostosowywane są na bieżąco do zmiennych warunków środowiska wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PRZYGOTOWANIA FIZYCZNEGO. pomagamy osiągnąć Twoje sportowe cele

LABORATORIUM PRZYGOTOWANIA FIZYCZNEGO. pomagamy osiągnąć Twoje sportowe cele LABORATORIUM PRZYGOTOWANIA FIZYCZNEGO pomagamy osiągnąć Twoje sportowe cele WYNIKI BADAŃ Imię i nazwisko: Marcin Bugowski Na podstawie badań wydolnościowych wykonanych 24.02.2016 w Warszawie Marcin Bugowski

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gdańsku ĆWICZENIE V BILANS ENERGETYCZNY

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gdańsku ĆWICZENIE V BILANS ENERGETYCZNY Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gdańsku ĆWICZENIE V BILANS ENERGETYCZNY Zagadnienia : 1.Bilans energetyczny - pojęcie 2.Komponenty masy ciała, 3.Regulacja metabolizmu

Bardziej szczegółowo

ObciąŜenie treningowe wyraŝa wysiłek wykonywany przez sportowca w

ObciąŜenie treningowe wyraŝa wysiłek wykonywany przez sportowca w WYKŁAD III Struktura obciąŝeń treningowych Aby kierować treningiem sportowym naleŝy poznać relację pomiędzy przyczynami, a skutkami, pomiędzy treningiem, a jego efektami. Przez wiele lat trenerzy i teoretycy

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE FIZYCZNE II rok semestr 4 / studia stacjonarne. Specjalności: wf i gimnastyka korekcyjna, wf i edukacja dla bezpieczeństwa, wf i przyroda

WYCHOWANIE FIZYCZNE II rok semestr 4 / studia stacjonarne. Specjalności: wf i gimnastyka korekcyjna, wf i edukacja dla bezpieczeństwa, wf i przyroda Fizjologia WYCHOWANIE FIZYCZNE II rok semestr 4 / studia stacjonarne Specjalności: wf i gimnastyka korekcyjna, wf i edukacja dla bezpieczeństwa, wf i przyroda Tematyka ćwiczeń ( zajęcia 2 godz.) 1. Fizjologia

Bardziej szczegółowo

biologiczne mechanizmy zachowania seminarium + laboratorium M.Eng. Michal Adam Michalowski

biologiczne mechanizmy zachowania seminarium + laboratorium M.Eng. Michal Adam Michalowski biologiczne mechanizmy zachowania seminarium + laboratorium M.Eng. Michal Adam Michalowski michal.michalowski@uwr.edu.pl michaladamichalowski@gmail.com michal.michalowski@uwr.edu.pl https://mmichalowskiuwr.wordpress.com/

Bardziej szczegółowo

Fizjologia człowieka

Fizjologia człowieka Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Promocji Zdrowia Zakład: Biomedycznych Podstaw Zdrowia Fizjologia człowieka Osoby prowadzące przedmiot: Prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Jastrzębski

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka kliniczna w fizjoterapii Fizjoterapia, studia niestacjonarne II stopnia sem. 2

Diagnostyka kliniczna w fizjoterapii Fizjoterapia, studia niestacjonarne II stopnia sem. 2 SPRAWOZDANIE 1 IMIĘ I NAZWISKO GRUPA Diagnostyka kliniczna w fizjoterapii Fizjoterapia, studia niestacjonarne II stopnia sem. Ćwiczenia 1: Metody oceny układu sercowo-naczyniowego. Zadanie 1. Podaj wartość

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Fizjologia człowieka Rok akademicki: 2030/2031 Kod: BTR-1-105-s Punkty ECTS: 1 Wydział: Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Kierunek: Turystyka i Rekreacja Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Katedra Morfologicznych i Czynnościowych Podstaw Kultury Fizycznej Kierunek: Wychowanie Fizyczne SYLABUS Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Fizjologia, biochemia

Fizjologia, biochemia 50 Fizjologia, biochemia sportu Krioterapia powoduje lepszą krążeniową i metaboliczną tolerancję oraz opóźnia narastanie zmęczenia w trakcie wykonywania pracy mięśniowej przez zawodników sportów wytrzymałościowych.

Bardziej szczegółowo

KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt

KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt Prof. dr hab. med. Tomasz Kostka KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt Sprawność fizyczna (fitness) 1. Siła, moc i wytrzymałość mięśniowa (muscular fitness) 2. Szybkość 3. Wytrzymałość

Bardziej szczegółowo

Dział IV. Fizjologia układu krążenia

Dział IV. Fizjologia układu krążenia Dział IV Fizjologia układu krążenia UWAGA! Ćwiczenia 1 i 2 oraz 7 i 8 odbywać się będą systemem rotacyjnym zgodnie z niżej podanym podziałem. Ćw. 1. Serce cz. I. Cykl hemodynamiczny serca. Badanie fizykalne

Bardziej szczegółowo

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym workiem zwanym osierdziem. Wewnętrzna powierzchnia osierdzia

Bardziej szczegółowo

Kolegium Karkonoskie w Jeleniej Górze. (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa)

Kolegium Karkonoskie w Jeleniej Górze. (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa) Kolegium Karkonoskie w Jeleniej Górze (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa) Jelenia Góra 2008 RECENZENT Jan Chmura FOTOGRAFIA NA OKŁADCE Małgorzata Fortuna PROJEKT OKŁADKI Barbara Mączka ŁAMANIE Barbara Mączka

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja kardiologiczna

Rehabilitacja kardiologiczna Rehabilitacja kardiologiczna Tematy : - Cel ćwiczeń w rehabilitacji kardiologicznej - Dlaczego wykonuje się ćwiczenia krążeniowe i oddechowe? - Po co wykonuje się pomiary tętna, ciśnienia w trakcie ćwiczeń?

Bardziej szczegółowo

Biologiczne mechanizmy zachowania - fizjologia. zajecia 5 :

Biologiczne mechanizmy zachowania - fizjologia. zajecia 5 : Biologiczne mechanizmy zachowania - fizjologia zajecia 5 : 5.11.15 Kontakt: michaladammichalowski@gmail.com https://mmichalowskiuwr.wordpress.com/ I gr 08:30 10:00 (s. Cybulskiego; 08.10. 19.11.) II gr

Bardziej szczegółowo

Fizjologia czlowieka seminarium + laboratorium. M.Eng. Michal Adam Michalowski

Fizjologia czlowieka seminarium + laboratorium. M.Eng. Michal Adam Michalowski Fizjologia czlowieka seminarium + laboratorium M.Eng. Michal Adam Michalowski michal.michalowski@uwr.edu.pl michaladamichalowski@gmail.com michal.michalowski@uwr.edu.pl https://mmichalowskiuwr.wordpress.com/

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjologia Kod przedmiotu FII_03_SS_2012

Bardziej szczegółowo

Układ krążenia krwi. Bogdan Walkowiak. Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka. 2014-11-18 Biofizyka 1

Układ krążenia krwi. Bogdan Walkowiak. Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka. 2014-11-18 Biofizyka 1 Wykład 7 Układ krążenia krwi Bogdan Walkowiak Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka 2014-11-18 Biofizyka 1 Układ krążenia krwi Source: INTERNET 2014-11-18 Biofizyka 2 Co

Bardziej szczegółowo

Fizjologia wysiłku. Marta Kaczmarska, Anna Zielińska 30 XI 2015

Fizjologia wysiłku. Marta Kaczmarska, Anna Zielińska 30 XI 2015 Fizjologia wysiłku Marta Kaczmarska, Anna Zielińska 30 XI 2015 Węglowodany (CHO) Węglowodany glikogen i glukoza są głównym źródłem energii dla skurczu mięśni podczas intensywnego wysiłku, a zmęczenie podczas

Bardziej szczegółowo

Trener Marcin Węglewski ROZGRZEWKA PRZEDMECZOWA W PIŁCE NOŻNEJ

Trener Marcin Węglewski ROZGRZEWKA PRZEDMECZOWA W PIŁCE NOŻNEJ ROZGRZEWKA PRZEDMECZOWA W PIŁCE NOŻNEJ Na optymalne przygotowanie zawodników do wysiłku meczowego składa się wiele czynników. Jednym z nich jest dobrze przeprowadzona rozgrzewka. (Chmura 2001) Definicja

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE.

ZAGADNIENIA KIERUNKOWE. ZAGADNIENIA KIERUNKOWE www.ams.wroclaw.pl Trening personalny Trener personalny Kulturystyka Sporty siłowe Trening motoryczny Zajęcia funkcjonalne Wysiłek fizyczny Zmęczenie Zakwasy; glikogen TRENING PERSONALNY

Bardziej szczegółowo

Biologiczne mechanizmy zachowania - fizjologia. zajecia 8 :

Biologiczne mechanizmy zachowania - fizjologia. zajecia 8 : Biologiczne mechanizmy zachowania - fizjologia zajecia 8 : 19.11.15 Kontakt: michaladammichalowski@gmail.com https://mmichalowskiuwr.wordpress.com/ I gr 08:30 10:00 II gr 10:15 11:45 III gr 12:00 13:30

Bardziej szczegółowo

układu krążenia Paweł Piwowarczyk

układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie Badanie przedmiotowe EKG Pomiar ciśnienia tętniczego Pomiar ciśnienia w tętnicy płucnej Pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego Echokardiografia

Bardziej szczegółowo

Autonomiczny układ nerwowy - AUN

Autonomiczny układ nerwowy - AUN Autonomiczny układ nerwowy - AUN AUN - różnice anatomiczne część współczulna część przywspółczulna włókna nerwowe tworzą odrębne nerwy (nerw trzewny większy) wchodzą w skład nerwów czaszkowych lub rdzeniowych

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja zaburzeń przepływu w mikrokrążeniu w przebiegu wstrząsu dystrybucyjnego.

Klasyfikacja zaburzeń przepływu w mikrokrążeniu w przebiegu wstrząsu dystrybucyjnego. Bench-to-bedside review: Mechanisms of critical illness- classifying microcirculatory flow abnormalities in distributive shock. Critical Care 2006; 10; 221 Klasyfikacja zaburzeń przepływu w mikrokrążeniu

Bardziej szczegółowo

TIENS L-Karnityna Plus

TIENS L-Karnityna Plus TIENS L-Karnityna Plus Zawartość jednej kapsułki Winian L-Karnityny w proszku 400 mg L-Arginina 100 mg Niacyna (witamina PP) 16 mg Witamina B6 (pirydoksyna) 2.1 mg Stearynian magnezu pochodzenia roślinnego

Bardziej szczegółowo

Dział III Fizjologia układu krążenia

Dział III Fizjologia układu krążenia Dział III Fizjologia układu krążenia Ćw. 1. Mięsień sercowy. (18 II 2014) 1. Doświadczenia z wykorzystaniem animacji i symulacji komputerowych oglądanie i zapisywanie czynności izolowanego serca szczura:

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa i zawał serca.

Choroba wieńcowa i zawał serca. Choroba wieńcowa i zawał serca. Dr Dariusz Andrzej Tomczak Specjalista II stopnia chorób wewnętrznych Choroby serca i naczyń 1 O czym będziemy mówić? Budowa układu wieńcowego Funkcje układu wieńcowego.

Bardziej szczegółowo

Opracował: Arkadiusz Podgórski

Opracował: Arkadiusz Podgórski Opracował: Arkadiusz Podgórski Serce to pompa ssąco-tłocząca, połoŝona w klatce piersiowej. Z zewnątrz otoczone jest workiem zwanym osierdziem. Serce jest zbudowane z tkanki mięśniowej porzecznie prąŝkowanej

Bardziej szczegółowo

Formy treningu fizycznego

Formy treningu fizycznego Formy treningu fizycznego 57 10 Formy treningu fizycznego Głównym zadaniem treningów w medycynie estetycznej jest uzyskanie pożądanego zgodnego ze współczesnymi kanonami estetyki, wyglądu. W przypadku

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGIA SPORTU WYDZIAŁ WYCHOWANIE FIZYCZNE Studia stacjonarne II stopnia I rok/2semestr. Tematyka ćwiczeń:

FIZJOLOGIA SPORTU WYDZIAŁ WYCHOWANIE FIZYCZNE Studia stacjonarne II stopnia I rok/2semestr. Tematyka ćwiczeń: FIZJOLOGIA SPORTU WYDZIAŁ WYCHOWANIE FIZYCZNE Studia stacjonarne II stopnia I rok/2semestr Tematyka ćwiczeń: 1. Metody oceny kosztu energetycznego pracy mięśniowej. Metabolizm głównych substratów energetycznych

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu badawczego

Streszczenie projektu badawczego Streszczenie projektu badawczego Dotyczy umowy nr 2014.030/40/BP/DWM Określenie wartości predykcyjnej całkowitej masy hemoglobiny w ocenie wydolności fizycznej zawodników dyscyplin wytrzymałościowych Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Trening z ograniczeniem przepływu krwi

Trening z ograniczeniem przepływu krwi F I T N E S S / R E G E N E R A C J A / U R O D A / Z D R O WI E Trening z ograniczeniem przepływu krwi 2016 KAATSU Global; All Rights Reserved Czym jest KAATSU? KAATSU jest to bezpieczny, rewolucyjny

Bardziej szczegółowo

Maksymalne wydzielanie potu w czasie wysiłku fizycznego może osiągać 2-3 litrów na godzinę zastanów się jakie mogą być tego konsekwencje?

Maksymalne wydzielanie potu w czasie wysiłku fizycznego może osiągać 2-3 litrów na godzinę zastanów się jakie mogą być tego konsekwencje? Ćwiczenia IV I. Termoregulacja wysiłkowa. Utrzymanie stałej temperatury ciała jest skomplikowanym procesem. Choć temperatura różnych części ciała może być różna, ważne jest utrzymanie temperatury wewnętrznej

Bardziej szczegółowo

Rodzaje omdleń. Stan przedomdleniowy. Omdlenie - definicja. Diagnostyka różnicowa omdleń

Rodzaje omdleń. Stan przedomdleniowy. Omdlenie - definicja. Diagnostyka różnicowa omdleń Omdlenie - definicja Diagnostyka różnicowa omdleń Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie ilości tlenu dostarczonego

Bardziej szczegółowo

Bądź aktywny fizycznie!!!

Bądź aktywny fizycznie!!! Bądź aktywny fizycznie!!! Aktywność fizyczna RUCH jest potrzebny każdemu człowiekowi. Regularne ćwiczenia wpływają na dobre samopoczucie i lepsze funkcjonowanie organizmu. Korzyści z systematycznej

Bardziej szczegółowo

Miara Praca Moc Ciśnienie Temperatura. Wyjaśnij pojęcia: Tętno: . ( ) Bradykardia: Tachykardia:

Miara Praca Moc Ciśnienie Temperatura. Wyjaśnij pojęcia: Tętno: . ( ) Bradykardia: Tachykardia: Imię i nazwisko. Sprawozdanie 1 Ocena:. Podpis.. Data oddania Data i podpis Przyporządkuj podane symbole jednostek do odpowiednich zmiennych. Miara Praca Moc Ciśnienie Temperatura Jednostka stopień Celcjusza

Bardziej szczegółowo

Tętno, Ciśnienie Tętnicze. Fizjologia Człowieka

Tętno, Ciśnienie Tętnicze. Fizjologia Człowieka Tętno, Ciśnienie Tętnicze Fizjologia Człowieka TĘTNO JEST TO SPOWODOWANE PRZEZ SKURCZ SERCA WYCZUWALNE UDERZENIE O ŚCIANĘ NACZYNIA FALI KRWI, KTÓRA PRZEPŁYNĘŁA PRZEZ UKŁAD TĘTNICZY. TĘTNO WYCZUWA SIĘ TAM,

Bardziej szczegółowo

ROLA UKŁADU KOSTNO STAWOWEGO I MIĘŚNIOWEGO W PROCESIE PRACY

ROLA UKŁADU KOSTNO STAWOWEGO I MIĘŚNIOWEGO W PROCESIE PRACY Szkoły Ponadgimnazjalne Moduł II Foliogram 8 ROLA UKŁADU KOSTNO STAWOWEGO I MIĘŚNIOWEGO W PROCESIE PRACY FIZJOLOGIA PRACY to nauka, która bada: podstawowe procesy fizjologiczne, które zachodzą w układzie

Bardziej szczegółowo

Nitraty -nitrogliceryna

Nitraty -nitrogliceryna Nitraty -nitrogliceryna Poniżej wpis dotyczący nitrogliceryny. - jest trójazotanem glicerolu. Nitrogliceryna podawana w dożylnym wlewie: - zaczyna działać po 1-2 minutach od rozpoczęcia jej podawania,

Bardziej szczegółowo

-Trening Personalny : -Trener Personalny: -Kulturystyka: -Sporty siłowe: -Trening motoryczny: -Zajęcia funkcjonalne: -Wysiłek fizyczny : -Zmęczenie:

-Trening Personalny : -Trener Personalny: -Kulturystyka: -Sporty siłowe: -Trening motoryczny: -Zajęcia funkcjonalne: -Wysiłek fizyczny : -Zmęczenie: -Trening Personalny : -Trener Personalny: -Kulturystyka: -Sporty siłowe: -Trening motoryczny: -Zajęcia funkcjonalne: -Wysiłek fizyczny : -Zmęczenie: -Zakwaszenie: -Glikogen: Trening personalny: Indywidualnie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA IX. 3. Zaproponuj metodykę, która pozwoli na wyznaczenie wskaźnika VO nmax w sposób bezpośredni. POŚREDNIE METODY WYZNACZANIA VO 2MAX

ĆWICZENIA IX. 3. Zaproponuj metodykę, która pozwoli na wyznaczenie wskaźnika VO nmax w sposób bezpośredni. POŚREDNIE METODY WYZNACZANIA VO 2MAX ĆWICZENIA IX 1. Wydolność aerobowa tlenowa, zależy od wielu wskaźników fizjologicznych, biochemicznych i innych. Parametry fizjologiczne opisujące wydolność tlenową to: a) Pobór (zużycie) tlenu VO 2 b)

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nr 6. Temat: Trening fizyczny jako proces adaptacji fizjologicznej. Wpływ treningu na sprawność zaopatrzenia tlenowego ustroju.

Sprawozdanie nr 6. Temat: Trening fizyczny jako proces adaptacji fizjologicznej. Wpływ treningu na sprawność zaopatrzenia tlenowego ustroju. Imię i nazwisko. Data:.. Sprawozdanie nr 6 Temat: Trening fizyczny jako proces adaptacji fizjologicznej. Wpływ treningu na sprawność zaopatrzenia tlenowego ustroju. I Wprowadzenie Wyjaśnij pojęcia: Wydolność

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Służby Pożarniczej Zakład Ratownictwa Technicznego i Medycznego. Laboratorium Bezpieczeństwa Ratownictwa.

Szkoła Główna Służby Pożarniczej Zakład Ratownictwa Technicznego i Medycznego. Laboratorium Bezpieczeństwa Ratownictwa. Szkoła Główna Służby Pożarniczej Zakład Ratownictwa Technicznego i Medycznego Laboratorium Bezpieczeństwa Ratownictwa Ćwiczenie nr 4 Temat: Badanie wpływu obciążenia (wysiłku fizycznego) na parametry fizjologiczne

Bardziej szczegółowo

Ostra niewydolność serca

Ostra niewydolność serca Ostra niewydolność serca Prof. dr hab. Jacek Gajek, FESC Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Niewydolność serca Niewydolność rzutu minutowego dla pokrycia zapotrzebowania na tlen tkanek i narządów organizmu.

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGIA. b. umiejętności:

FIZJOLOGIA. b. umiejętności: FIZJOLOGIA 1. Informacje o przedmiocie (zajęciach), jednostce koordynującej przedmiot, osobie prowadzącej 1.1. Nazwa przedmiotu (zajęć): Fizjologia 1.2.Forma przedmiotu: Wykłady, ćwiczenia 1.3. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9. Fizjologia i patofizjologia krwi.

Ćwiczenie 9. Fizjologia i patofizjologia krwi. Zawartość Ćwiczenie 9. Fizjologia i patofizjologia krwi.... 1 Ćwiczenie 10. Fizjologia układu sercowo-naczyniowego I. Hemodynamika serca. Regulacja siły skurczu mięśnia sercowego. Zasady krążenia krwi...

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży

Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży Michał Wilk Katedra Teorii i Praktyki Sportu AWF Katowice Wilk Sport Team Etapy szkolenia sportowego 0 1 2 3 4 Przedwstępny Wszechstronny Ukierunkowany

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWANIE REH.KARDIOLOGICZNEJ I PULMONOLOGICZNEJ

PROGRAMOWANIE REH.KARDIOLOGICZNEJ I PULMONOLOGICZNEJ PROGRAMOWANIE REH.KARDIOLOGICZNEJ I PULMONOLOGICZNEJ Choroby uk.oddechowego + fizjoterapia mgr Ewa Żak Physiotherapy & Medicine www.pandm.org ROZEDMA Jest to choroba cechująca się : - zwiększeniem ponad

Bardziej szczegółowo

Fizjologia człowieka

Fizjologia człowieka Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Promocji Zdrowia Zakład: Biomedycznych Podstaw Zdrowia Fizjologia człowieka Osoby prowadzące przedmiot: Prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Jastrzębski

Bardziej szczegółowo

SIŁA 2015-04-15. Rodzaje skurczów mięśni: SKURCZ IZOTONICZNY ZDOLNOŚĆ KONDYCYJNA

SIŁA 2015-04-15. Rodzaje skurczów mięśni: SKURCZ IZOTONICZNY ZDOLNOŚĆ KONDYCYJNA SIŁA ZDOLNOŚĆ KONDYCYJNA Rodzaje skurczów mięśni: skurcz izotoniczny wiąże się ze zmianą długości mięśnia przy stałym poziomie napięcia mięśniowego. Występuje gdy mięsień może się skracać, ale nie generuje

Bardziej szczegółowo

Przewlekła niewydolność serca - pns

Przewlekła niewydolność serca - pns Przewlekła niewydolność serca - pns upośledzenie serca jako pompy ssąco-tłoczącej Zastój krwi Niedotlenienie tkanek Pojemność minutowa (CO) serca jest zbyt mała do aktualnego stanu metabolicznego ustroju

Bardziej szczegółowo

OBCIĄśENIE STATYCZNE I DYNAMICZNE W CZASIE PRACY

OBCIĄśENIE STATYCZNE I DYNAMICZNE W CZASIE PRACY PAŃSTWOWA WYśSZA SZKOŁA ZAWODOWA w Nowym Sączu BHP I ERGONOMIA C3 OBCIĄśENIE STATYCZNE I DYNAMICZNE W CZASIE PRACY Spis treści: 1. Wprowadzenie 2. Ocena obciąŝenia statycznego 3. Badanie reakcji organizmu

Bardziej szczegółowo

Molekularne i komórkowe podstawy treningu zdrowotnego u ludzi chorych na problemy sercowo-naczyniowe.

Molekularne i komórkowe podstawy treningu zdrowotnego u ludzi chorych na problemy sercowo-naczyniowe. Molekularne i komórkowe podstawy treningu zdrowotnego u ludzi chorych na problemy sercowo-naczyniowe. Przewlekła hiperglikemia wiąże sięz uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów:

Bardziej szczegółowo

UKŁAD ODDECHOWY

UKŁAD ODDECHOWY Zadanie 1. (1 pkt). Na rysunku przedstawiono pęcherzyki płucne oplecione siecią naczyń krwionośnych. Określ znaczenie gęstej sieci naczyń krwionośnych oplatających pęcherzyki płucne.... Zadanie 2. (2 pkt)

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym. Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM

Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym. Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM Występowanie POCHP u ludzi starszych POCHP występuje u 46% osób w wieku starszym ( III miejsce) Choroby układu

Bardziej szczegółowo

Synergia aktywności fizycznej i odżywiania w rozwoju dzieci i młodzieży

Synergia aktywności fizycznej i odżywiania w rozwoju dzieci i młodzieży Synergia aktywności fizycznej i odżywiania w rozwoju dzieci i młodzieży dr Dariusz Szymczuk Wprowadzenie organizm obciążony wysiłkiem fizycznym ma większe zapotrzebowanie na pożywienie organizm dobrze

Bardziej szczegółowo

KONCENTRYCZNY TRENING SIŁOWY METODĄ 5-15 KURS TRENERÓW I KLASY WARSZAWA 2008 SŁAWOMIR DYZERT

KONCENTRYCZNY TRENING SIŁOWY METODĄ 5-15 KURS TRENERÓW I KLASY WARSZAWA 2008 SŁAWOMIR DYZERT KONCENTRYCZNY TRENING SIŁOWY METODĄ -1 KURS TRENERÓW I KLASY WARSZAWA 28 SŁAWOMIR DYZERT SIŁA Z fizjologiczno- biomechanicznego punktu widzenia siła człowieka jest to zdolność do pokonywania oporu zewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Pomiar ciśnienia krwi metodą osłuchową Korotkowa

Pomiar ciśnienia krwi metodą osłuchową Korotkowa Ćw. M 11 Pomiar ciśnienia krwi metodą osłuchową Korotkowa Zagadnienia: Oddziaływania międzycząsteczkowe. Siły Van der Waalsa. Zjawisko lepkości. Równanie Newtona dla płynięcia cieczy. Współczynniki lepkości;

Bardziej szczegółowo

zmęczenie Fizjologia człowieka

zmęczenie Fizjologia człowieka zmęczenie Fizjologia człowieka Zmęczenie definicje: Stan organizmu, rozwijający się w czasie wykonywania pracy fizycznej lub umysłowej, charakteryzujący się zmniejszeniem zdolności do pracy, nasileniem

Bardziej szczegółowo

Zdzisław Marek Zagrobelny Woźniewski W ro c ła w iu

Zdzisław Marek Zagrobelny Woźniewski W ro c ła w iu Zdzisław Zagrobelny Marek Woźniewski Wrocławiu Akademia Wychowania Fizycznego we Wrocławiu Zdzisław Z agrobelny M arek W oźeiewsm BIOMECHANIKA KLINICZNA część ogólna Wrocław 2007 Spis treści Podstawy biomfci

Bardziej szczegółowo

Opracowała Katarzyna Sułkowska

Opracowała Katarzyna Sułkowska Opracowała Katarzyna Sułkowska Ruch może zastąpić wszystkie lekarstwa, ale żadne lekarstwo nie jest w stanie zastąpić ruchu. (Tissot) Ruch jest przejawem życia, towarzyszy człowiekowi od chwili urodzin.

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu WydziałLekarski i Nauk o Zdrowiu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 015/016 Kierunek studiów: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGIA CZŁOWIEKA

FIZJOLOGIA CZŁOWIEKA FIZJOLOGIA CZŁOWIEKA Daniel McLaughlin, Jonathan Stamford, David White FIZJOLOGIA CZŁOWIEKA Daniel McLaughlin Jonathan Stamford David White Przekład zbiorowy pod redakcją Joanny Gromadzkiej-Ostrowskiej

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2016/2017

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2016/2017 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu WydziałZdrowia i Nauk Medycznych obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 016/017 Kierunek studiów: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

2. Plan wynikowy klasa druga

2. Plan wynikowy klasa druga Plan wynikowy klasa druga budowa i funkcjonowanie ciała człowieka ział programu Materiał kształcenia L.g. Wymagania podstawowe Uczeń: Kat. Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Kat. Pozycja systematyczna 3

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 13. 1. Podstawy fizjologii wysiłku Jan Górski... 15

Spis treści. Przedmowa... 13. 1. Podstawy fizjologii wysiłku Jan Górski... 15 Spis treści Przedmowa........................... 13 1. Podstawy fizjologii wysiłku Jan Górski.......... 15 1.1. Narząd ruchu........................ 15 1.1.1. Mięśnie szkieletowe.................. 15 1.1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Instytut Sportu. Biochemiczne wskaźniki przetrenowania. Zakład Biochemii. mgr Konrad Witek

Instytut Sportu. Biochemiczne wskaźniki przetrenowania. Zakład Biochemii. mgr Konrad Witek Instytut Sportu Zakład Biochemii Biochemiczne wskaźniki przetrenowania Przetrenowanie (overtraining)- długotrwałe pogorszenie się dyspozycji sportowej zawodnika, na skutek kumulowania się skutków stosowania

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10. Fizjologia i patofizjologia krwi.

Ćwiczenie 10. Fizjologia i patofizjologia krwi. Ćwiczenie 10. Fizjologia i patofizjologia krwi. 1. Erytropoeza ze szczególnym uwzględnieniem roli erytropoetyny. 2. Budowa i funkcje erytrocytów 3. Hemoglobina - rodzaje, właściwości 4. Krzywa dysocjacji

Bardziej szczegółowo